ရှင်မဿဲ နိဒါန်း အပိုင်း ၉

 

သစ္စာခံစာပေကျမ်းစာအုပ်များ၏ သမိုင်း

III. History of the New Testament Canon

 

“ကျမ်းစာအုပ်” ဟူသော စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် ရှေးဟောင်းနှင့် သစ္စာခံစာပေများ၏ သန့်ရှင်းသော စာအုပ်များစုစည်းမှုကို ရည်ညွှန်းရန် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းအဖြစ် ၎င်း၏ အသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၃၆ တွင် ကြည့်ပါ။

In regard to the meaning of the word canon, and its use as technical term to designate the collection of sacred books of the Old and New Testaments, see Vol. I, p. 36.

 

ကျမ်းစာအုပ်ဖွဲ့စည်းမှု၏ အမြစ်များသည် တမန်တော်ခေတ်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသော်လည်း၊ ခရစ်ယာန်လောကတစ်ခွင်တွင် သစ္စာခံစာပေများ၏ စာအုပ်အားလုံးကို တစ်ပြေးညီ အသိအမှတ်ပြုမှုသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာမှ ရရှိခဲ့သည်။

Although the roots of canon formation go back to the apostolic age, a uniform recognition of all New Testament books throughout Christendom was not achieved for several centuries.

 

သစ္စာခံစာပေကျမ်းစာအုပ်များသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ အမိန့်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ တစ်လောကလုံးဆိုင်ရာ ဘုရားကျောင်းကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ကြောင်း အစတွင် ပြောကြားနိုင်သည်။ ၎င်းသည် အံ့ဖွယ်အမှုတစ်ခု၏ ရလဒ်လည်း မဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမှာ အောက်ပါ ဒဏ္ဍာရီဆန်ဆန် ဇာတ်လမ်းတွင် ထိုသို့သော အဆိုရှိသော်လည်း၊ နိုင်စီယာကောင်စီသို့ ကိုယ်စားလှယ်များသည် မည်သည့်စာအုပ်များသည် ကျမ်းစာအုပ်ဖြစ်ပြီး မည်သည့်စာအုပ်များမဟုတ်ကြောင်း သိလိုသဖြင့်၊ ကျမ်းစာအုပ်အဖြစ် အဆိုပြုထားသည့် စာအုပ်အားလုံးကို ကွန်မြူနီယံစားပွဲအောက်တွင် ထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်အား ကျမ်းစာအုပ်များကို အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် စာအုပ်ပုံထိပ်တွင် ထားပေးရန် ဆုတောင်းခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဇာတ်လမ်းအရ၊ ဆုတောင်းနေစဉ်အတွင်း ဤအံ့ဖွယ်အမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ သစ္စာခံစာပေကျမ်းစာအုပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် မူလအစမသိရသော ဒဏ္ဍာရီဖြစ်ပြီး၊ ယုံကြည်စိတ်ချမှု အနည်းငယ်မျှသာ ရှိသည်။

It may be said at the outset that the New Testament canon came into being neither by a papal decree nor by the decision of an ecumenical church council. Neither was it the result of a miracle, although this claim is made in the following legendary story: The delegates to the Council of Nicaea, desirous to know which books were canonical and which not, are said to have placed under the communion table all books for which a place in the canon was claimed. Then they prayed that the Lord would show them which books were canonical by miraculously placing them on top of the stack. According to the story, this miracle happened during the prayer, and thus the New Testament canon was established. This story, which is of obscure origin, has not the slightest credibility.

 

ရှေးခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွင် သန့်ရှင်းသော ကျမ်းစာများ သစ္စာခံစာပေများ၏ သန့်ရှင်းသော စာအုပ်များစုစည်းမှုသည် ရှေးဟောင်းကျမ်းစာအုပ်များ၏ ပုံစံကို အတုယူထားသည်။ ဂရိဘာသာစကားပြောသော ကမ္ဘာတစ်ခွင်တွင်၊ ဂျူးလူမျိုးများ၏ ကျမ်းစာဖြစ်သော အယ်လ်အယ်က်စ် (ရှေးဟောင်းကျမ်းစာအုပ်များ) သည် ခရစ်ယာန်လောက၏ ကျမ်းစာဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ဤသန့်ရှင်းသော စာအုပ်များတွင် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဆမ်ယူရယ်၊ ဒါဝိဒ်၊ သို့မဟုတ် ဣရှာယ၏ စကားများသာမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ဂျူးလူမျိုးများသည် ခရစ်တော်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ အခွင့်အရေးများကို ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး ဘုရားသခင်ထံမှ ပယ်ရှားခံရသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည် (အတွဲ ၄၊ စာမျက်နှာ ၃၀–၃၃ တွင် ကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းသည် ဤဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၏ တစ်ဦးတည်းသော ပိုင်ရှင်နှင့် အနက်ဖွင့်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းကျမ်းစာတွင် ခရစ်တော်ကို ညွှန်ပြသော ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့် ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သောလူများအတွက် ဂုဏ်ယူဖွယ်ကောင်းသော ကတိများစွာပါရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်များဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ဤအရာအားလုံးသည် ရှေးခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းအတွက် ရှေးဟောင်းကျမ်းစာကို တန်ဖိုးရှိစေခဲ့သည်။

Holy Scriptures in the Early Church.—The collection of sacred writings in the New Testament found its prototype in the canon of the Old Testament. Throughout the Greek-speaking world, the LXX, the Bible (Old Testament) of the Jewish dispersion, became the Bible of Christendom. With it Christians accepted the Jewish doctrine of divine inspiration, so that in the books of the Old Testament they did not see the words of Samuel, David, or Isaiah merely, but rather the Word of God, the product of a divine spirit and wisdom. Since the Christians believed that the Jews, by their rejection of Christ, had lost their privileges and had been rejected by God (see Vol. IV, pp. 30–33), the Christian church considered itself the only rightful owner and interpreter of this Word of God. The Old Testament contained prophecies pointing to Christ and also many glorious promises for the true people of God, whom the Christians believed themselves to be. All of this made the Old Testament dear to the early church.

 

ရှေးဟောင်းကျမ်းစာအပြင်၊ ရှေးခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းသည် ယေရှုခရစ်တော်ထံမှ သို့မဟုတ် မျက်မြင်သက်သေများဖြစ်သော တမန်တော်များထံမှ ရရှိခဲ့သော “သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်များ” ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ဘုရားကျောင်းသည် ယေရှု၏ နှုတ်ကပတ်များနှင့် ပရောဖက်ပြုချက်များကို ရှေးဟောင်းကျမ်းစာ၏ နှုတ်ကပတ်များနှင့် တူညီသော သန့်ရှင်းသော အဆင့်တွင် ယူဆခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလုသည် ပဉ္စမောက်ကျမ်းကို “ကျမ်းစာ” အဖြစ် ကိုးကားခဲ့ပြီး (၁ တိမောသေ ၅:၁၈; ကမ္ဘာ့ကျမ်း ၂၅:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ယေရှု၏ နှုတ်ကပတ်တစ်ခုနှင့် တွဲဖက်ခဲ့သည် (လုကာ ၁၀:၇)။ တမန်တော်များသည် ဧဝံဂေလိတရားကို ကမ္ဘာတစ်ခွင်သို့ သယ်ဆောင်သွားစဉ်၊ သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်များနှင့် သူ့အကြောင်း အမှတ်ရစရာများစွာသည် နှုတ်ဖြင့် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်မှာ သဘာဝကျသည်။ ဤသို့သော နှုတ်ဖြင့် ဖြန့်ဝေမှု၏ သက်သေတစ်ခုမှာ ပေါလုသည် ဧဖက်မြို့၏ အကြီးအကဲများအား မိန့်ဆိုရာတွင် ခရစ်တော်၏ နှုတ်ကပတ်တစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဧဝံဂေလိများတွင် မပါဝင်ခဲ့ပေ (တမန်တော် ၂၀:၃၅)။ ယေရှု၏ နှုတ်ကပတ်များနှင့်ပတ်သက်သော နှုတ်ဖြင့် အစဉ်အလာသည် ဒုတိယရာစုအထိ ရှိခဲ့ကြောင်း ယူဆီးယပ်စ်၏ မှတ်တမ်းတွင် (ဘုရားကျောင်းသမိုင်း iii. 39. 2–4) ပါပီးယပ်စ် (ဒုတိယရာစု၏ ပထမသုံးပုံတစ်ပုံတွင်) ပြသခဲ့သော စိတ်ဝင်စားမှုမှ သိရှိရသည်။

Besides the Old Testament the early church possessed the “Words of the Lord” as received from Jesus Himself or from the apostles, who had been eye-witnesses. The church considered the words and prophecies of Jesus as on the same inspired level as the sayings of the Old Testament. Thus Paul could quote the Pentateuch as “scripture” (1 Tim. 5:18; cf. Deut. 25:4) and couple with it a statement of Jesus (Luke 10:7). It was only natural that as the apostles carried the gospel throughout the world, many of the Lord’s words and much reminiscence about Him circulated orally. An evidence of this is the instance where Paul, in speaking to the elders of Ephesus, used a saying of Jesus that appears nowhere in the Gospels (Acts 20:35). That oral tradition concerning the words of Jesus existed into the 2d century is demonstrated by Eusebius’ account (Ecclesiastical History iii. 39. 2–4) of the interest displayed in them by Papias (first third of 2d century).

 

တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ သစ္စာခံစာပေကျမ်းစာအုပ်များ ဖြစ်ပေါ်လာမှု၏ အစောပိုင်းအဆင့်များကို ရှေးအကျဆုံး ခရစ်ယာန်ခေတ်တွင် ဖော်ထုတ်နိုင်သည်။ ပထမမျိုးဆက်ခရစ်ယာန်များအတွင်း၊ ခရစ်တော်၏ ဘဝနှင့်ပတ်သက်သော ရေးသားထားသော မှတ်တမ်းများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ လုကာ၏ ဧဝံဂေလိအမှာစာ (အခန်း ၁:၁–၄) တွင်၊ ယေရှု၏ ဘဝနှင့် သွန်သင်ချက်များကို ဖော်ပြသော စာအုပ်များစွာ ၎င်း၏ခေတ်တွင် ရှိခဲ့ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏ဇာတ်လမ်းကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပုံစံဖြင့် ပြောပြရန် အာမခံခဲ့သည်။

At the same time, however, certain initial steps in the formation of the New Testament canon are recognizable in the earliest Christian period. Already during the first generation of Christians there appeared written records of the life of Christ. Luke, in the prologue to his Gospel (ch. 1:1–4), testifies that several works describing the life and teachings of Jesus existed in his time. He goes on to assure his readers that he tells his story in reliable form.

 

ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းအများစုသည် ပထမရာစု၏ အဆုံးတွင် ရေးသားထားသော ဧဝံဂေလိများကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ရှေးဘုရားကျောင်းဖခင်များ၏ ၎င်းတို့၏ ကိုးကားချက်များမှ ဤစာအုပ်များနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုကို သိသာထင်ရှားသည်။ “ဧဝံဂေလိ” ဟူသော စကားလုံးသည် သစ္စာခံစာပေများတွင် ယေရှု၏ ဝမ်းမြောက်ဖွယ်သတင်းကို ညွှန်ပြသော တစ်ခုတည်းသော အသုံးအနှုန်းအဖြစ်သာ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၅၀ ခန့်တွင် ဂျပ်စတင်မာတီသည် ယေရှု၏ ဘဝနှင့်ပတ်သက်သော ရေးသားထားသော မှတ်တမ်းများကို ရည်ညွှန်းရန် “ဧဝံဂေလိများ” (ဂရိဘာသာ: တာ ယူအန်ဂလီယာ) ဟူသော အများကိန်းပုံစံကို ပထမဆုံး အသုံးပြုခဲ့သူဖြစ်သည်။ တဖြည်းဖြည်း၊ ရှေးဟောင်းကျမ်းစာမှ ကိုးကားချက်များအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုသော “ရေးထားသည်” ဟူသော စကားစုကို သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်များအတွက်လည်း အသုံးပြုခဲ့သည်。 ထိုသို့သော အသုံးပြုမှုသည် အေဒီ ၁၅၀ မတိုင်မီ ရေးသားခဲ့သော ဘာနဘစ်၏ စာတစ်စောင် (အခန်း ၄) တွင် ပထမဆုံး ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူ၊ ထိုခေတ်မှ ကလီမန့်၏ ဒုတိယစာဟု ခေါ်သော စာတစ်စောင်တွင် “စာအုပ်များနှင့် တမန်တော်များ” ၏ သွန်သင်ချက်များကို ဘုရားကျောင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၁၄; The Ante-Nicene Fathers, အတွဲ ၉၊ စာမျက်နှာ ၂၅၅)၊ ၎င်းသည် ဧဝံဂေလိများကို ရှေးဟောင်းကျမ်းစာနှင့်အတူ “စာအုပ်များ” အဖြစ် ထည့်သွင်းနိုင်ပြီး၊ စာများသည် ထိုအချိန်တွင် ရရှိခဲ့သော အဆင့်အတန်းကို သေချာပေါက် ဖော်ပြသည်။

It can be assumed that the majority of churches possessed the written Gospel before the end of the 1st century. The acquaintance of the early Church Fathers with these writings is apparent from their quotations of them. The word “gospel” appears in the New Testament only as a singular term designating the glad tidings of Jesus. Justin Martyr, about a.d. 150, was the first to employ the plural form, “The Gospels” (Gr. ta euaggelia), as a designation for the written accounts of Jesus’ life. Gradually the phrase, “It is written,” used generally for quotations from the Old Testament, was applied also to sayings of the Lord. The first appearance of such a usage is in the Epistle of Barnabas (ch.4), written before a.d. 150. The so-called Second Epistle of Clement, from about the same date, speaks of the teaching of the “Books and the Apostles” concerning the church (ch. 14; The Ante-Nicene Fathers, vol. 9, p. 255), a reference that may include the Gospels with the Old Testament as the “Books,” and that certainly demonstrates the status the epistles had attained by this time.

 

ဧဝံဂေလိများအပြင်၊ အခြားခရစ်ယာန်စာအုပ်များသည် ရှေးခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းတွင် ဖြန့်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် တမန်တော်ပေါလု၏ စာများသည် ပထမနေရာယူထားသည်။ ပေါလုသည် သတ်မှတ်ထားသော ဒေသများတွင် ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ရေးသားလေ့ရှိသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ ၎င်းသည် ကောလောသဲမြို့သားများနှင့် လအိုဒိကိမြို့သားများအား ၎င်း၏ စာများကို ဖလှယ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည် (ကောလောသဲ ၄:၁၆)။ ဘုရားကျောင်းတစ်ခုသည် ၎င်း၏စာကို အခြားသင်းအုပ်ထံ မပို့မီ များသောအားဖြင့် ကူးယူထားသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ပေါလု၏ စာများကို ပထမဆုံး ကူးယူခဲ့ပြီး၊ ဤကူးယူမှုများ၏ စုစည်းမှုများ တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ထိုသို့သော စုစည်းမှုများသည် တမန်တော်ခေတ်တွင် ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ပေတရုက အေဒီ ၆၅ ခန့်တွင် ညွှန်ပြခဲ့သည် (၂ ပေတရု ၃:၁၅)။ ထိုနည်းတူ၊ ကောရိန္တုမြို့သို့ ရေးသားခဲ့သော ရောမမြို့မှ ကလီမန့်သည်၊ ၃၀ နှစ်အကြာတွင် ၎င်းတို့အား “သန့်ရှင်းသော တမန်တော်ပေါလု၏ စာကို ကောက်ယူပါ” ဟု တိုက်တွန်းခဲ့သည် (I Clement, အခန်း ၄၇; The Ante-Nicene Fathers, အတွဲ ၉၊ စာမျက်နှာ ၂၄၃)။ ကလီမန့်သည် ၁ ကောရိန္တုစာများ၏ အကြောင်းအရာကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ဤစာသည် ကောရိန္တုမြို့တွင် ထိန်းသိမ်းထားရုံသာမက၊ ရောမမြို့တွင်လည်း ကလီမန့်ထံတွင် ကူးယူထားသော စာတစ်စောင်ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Besides the Gospels, other Christian works circulated in the early church. Among these the epistles of the apostle Paul took first place. Paul wrote usually to meet specific problems in certain localities. At the same time, however, he encouraged the distribution of his letters, as is evident from his request that the Colossians (Col. 4:16) and the Laodiceans exchange his letters. It can be taken for granted that before passing on its letter to another congregation, a church usually would make a copy. It was probably in this way that Paul’s letters first were copied, and that collections of these copies grew. That such collections existed already in the apostolic age is intimated by Peter (2 Peter 3:15, ), probably about a.d. 65. Similarly, Clement of Rome, writing to the church at Corinth 30 years later, could admonish them, “Take up the epistle of the blessed Apostle Paul” written to them (I Clement, ch. 47; The Ante-Nicene Fathers, vol. 9, p. 243). The fact that Clement goes on to refer to the content of 1 Corinthians would seem to indicate not only that this epistle had been preserved at Corinth, but also that Clement had a copy available at Rome.

 

ပေါလု၏ စာများကို စောစီစွာ ဖြန့်ဝေမှု၏ အခြားသက်သေများမှာ အေဒီ ၁၁၇ ခန့်တွင် စမီးနားမြို့မှ ဧဖက်မြို့သို့ ရေးသားခဲ့သော အိန္နဂျစ်နှင့် ဒုတိယရာစု၏ အလယ်ပိုင်းတွင် ဖိလိပ္ပိမြို့သို့ ရေးသားခဲ့သော ပိုလီကပ်တို့ ဖြစ်သည်။ အိန္နဂျစ်သည် ပေါလုသည် “သူ၏ စာအားလုံးတွင် သင်တို့ကို ခရစ်တော်ယေရှုအားဖြင့် ဖော်ပြထားသည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည် (Ignatius to the Ephesians, အခန်း ၁၂; The Ante-Nicene Fathers, အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၅၅)။ ဖိလိပ္ပိမြို့သို့ ပိုလီကပ်က “သင်တို့မှ ပျက်ကွက်နေစဉ်၊ သူသည် သင်တို့ထံ စာတစ်စောင်ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို သင်တို့ ဂရုတစိုက် လေ့လာပါက၊ သင်တို့အား ပေးထားသော ယုံကြည်ခြင်းတွင် တည်ဆောက်ရန် နည်းလမ်းဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိလိမ့်မည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည် (Polycarp to the Philippians, အခန်း ၃; The Ante-Nicene Fathers, အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၃၃)။ ထိုစာတွင်ပင် (အခန်း ၁၂) ပိုလီကပ်သည် ပေါလု၏ စကားကို (ဧဖက် ၄:၂၆) “ကျမ်းစာ” အဖြစ် ကိုးကားခဲ့သည်။ ဤဖော်ပြချက်များသည် အိန္နဂျစ်နှင့် ပိုလီကပ်တို့သည် ပေါလု၏ စာနှစ်စောင်ထက်မနည်း ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့ပြီး၊ ဘုရားကျောင်းများလည်း ထိုစာများကို သိရှိရန် မျှော်လင့်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလု၏ စာများစုစည်းမှုသည် ၎င်း၏ သေဆုံးပြီး ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေခဲ့ရသည်ဟု ယူဆရန် အလွန်ဖြစ်နိုင်သည်။

Other witnesses for the early distribution of Paul’s writings are Ignatius and Polycarp, both of whom wrote in the first half of the 2d century. About a.d. 117 Ignatius wrote from Smyrna to the Ephesians that Paul “in all his Epistle makes mention of you in Christ Jesus” (Ignatius to the Ephesians, ch. 12; The Ante-Nicene Fathers, vol. 1, p. 55). Probably toward the middle of the 2d century Polycarp wrote to the Philippians concerning Paul that “when absent from you, he wrote you a letter, which, if you carefully study, you will find to be the means of building you up in that faith which has been given you” (Polycarp to the Philippians, ch. 3; The Ante-Nicene Fathers, vol. 1, p. 33). Elsewhere in the same epistle (ch. 12) Polycarp quotes Paul (Eph. 4:26) as “scripture.” These statements clearly indicate that both Ignatius and Polycarp were well acquainted with at least two of Paul’s letters, and that they expected the churches likewise to know them. Therefore it seems most probable that a collection of Paul’s epistles must have had wide distribution only a few decades after his death.

 

ပေါလု၏ စာများအပြင်၊ အခြားစာများသည်လည်း အလွန်စောစီစွာ ဖြန့်ဝေခဲ့ရသည်။ ပေတရုသည် ၎င်း၏ ပထမစာကို အာရှမိုင်းနားပြည်နယ်ငါးခု၏ ခရစ်ယာန်များသို့ လိပ်မူခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို စာစောင်ပုံစံဖြင့် ပေးပို့ခဲ့သည်။ ယာကုပ်သည် “ပြန့်ကျဲနေသော လူမျိုးတဆယ့်နှစ်မျိုး” သို့ လိပ်မူပြီး ၎င်း၏ စာကို ထိုနည်းတူ ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ယောဟန်သည် အာရှပြည်နယ်ရှိ ဘုရားကျောင်းခုနစ်ခုသို့ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို လိပ်မူခဲ့ပြီး၊ ၎င်းအတွက် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ဝိညာဉ်တော်မှုကို အထူးတလည် တောင်းဆိုခဲ့သည် (အခန်း ၁:၁–၃; ၂၂:၁၈)။ ဤစာအုပ်များသည် လျင်မြန်စွာ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေခဲ့သည်ဟု ယူဆရန် သင့်လျော်သည်။

Other epistles besides those of Paul also must have come into circulation very early. Peter had addressed his first letter to the Christians of five provinces of Asia Minor, and had thus clearly given it the character of a circular letter. James had the same aim in addressing his epistle “to the twelve tribes which are scattered abroad.” John addressed the Revelation to seven churches in the Roman province of Asia, and specifically claimed divine inspiration for it (chs. 1:1–3; 22:18, ). It is only reasonable to conclude that these books quickly found a wide circulation.

 

ဤသက်သေများမှ တမန်တော်များခေတ်ကပင် ခရစ်တော်၏ဘဝအကြောင်းကို ရေးသားထားသော သို့မဟုတ် တမန်တော်များ၏ အရေးကြီးသော သတင်းစကားများပါဝင်သည့် စာအုပ်များသည် အသင်းတော်မှ အလွန်တန်ဖိုးထားပြီး အခွင့်အာဏာရှိသည်ဟု ယူဆခံရသည်မှာ ထင်ရှားသည်။From these evidences it is obvious that books originating in the time of the apostles that either recounted the life of Christ or contained important messages of apostles were highly valued by the church and were considered authoritative.

 

သစ်ကမ္ဘာတရားစာအုပ်များ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ အေဒီ ၁၄၀–၁၈၀ သစ်ကမ္ဘာတရားစာအုပ်များကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့သူမှာ အေဒီ ၂ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် မာစီယွန်အမည်ရှိ သာသနာဖျက်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ပြည်တွင်းရေးဆန့်ကျင်သူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာအုပ်များရှိ ယေဟောဝါသည် ဂျူးလူမျိုး၏ ဒေါသထွက်ပြီး တရားမျှတမှုကိုသာ လိုလားသော ဘုရားဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်ယာန်ဘုရား၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် ဘာမှမသက်ဆိုင်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ မာစီယွန်သည် ပေါလ်၏ ခရစ်ယာန်သဘောတရားကို စစ်မှန်စွာ အနက်ဖွင့်သူဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ဆိုကာ၊ အဖွဲ့အစည်းကောင်းသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ဂိုဏ်းခွဲဘုရားကျောင်းအတွက် သူ၏အယူအဆများနှင့်ကိုက်ညီသော သမ္မာကျမ်းစာအုပ်များကို ပြုစုခဲ့သည်။ သူသည် ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာအုပ်များကို လုံးဝဖယ်ရှားခဲ့ပြီး၊ တမန်တော်ခေတ်မှ စာအုပ်အချို့ကိုလည်း ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ သမ္မာကျမ်းစာတွင် လုကာ၏ဧဝံဂေလိတရားစာအုပ်၊ တမန်တော်ပေါလ်၏ ရေးသားချက်များ၊ နှင့် သူကိုယ်တိုင်ရေးသားသော “အန်တီသီးစစ်” ဟုခေါ်သော စာအုပ်တစ်အုပ်သာ ပါဝင်သည်။ ထိုစာအုပ်တွင် ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာအုပ်များကို ပယ်ရှားရန် သူ၏ အကြောင်းပြချက်များကို ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ ပေါလ်၏စာများစုစည်းမှုကို “အပိုစတိုလီကွန်” ဟုခေါ်ပြီး၊ ပေါလ်၏စာများဆယ်စောင်ပါဝင်သည်- ဂလာတိ၊ ကောရိန္သု ပထမနှင့် ဒုတိယ၊ ရောမ၊ သက်သာလောနိများ ပထမနှင့် ဒုတိယ၊ “လောဒိကိယံ” (ဧဖက်)၊ ကောလောသဲ၊ ဖိလိပ္ပိ၊ နှင့် ဖိလျမုန်။ သူသည် တိမောသေ ပထမနှင့် ဒုတိယ၊ တိတု၊ နှင့် ဟေဗြဲကို ပယ်ခဲ့ပြီး၊ သူလက်ခံထားသော စာအုပ်များ၏ စာသားများကို သူ၏ သဘောတရားနှင့်ကိုက်ညီအောင် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

Development of the New Testament Canon, A.D. 140–180.—The first man to establish a canon was the heretic Marcion about the middle of the 2d century. He was a thorough anti-Semitist who held that Jehovah in the Old Testament was the Jewish God of wrath and justice, and that He had nothing in common with the Christian God of love. Marcion claimed to be a true interpreter of the Christian theology of Paul, and being an excellent organizer, he fixed for his own sectarian church a Bible canon that conformed to his ideas. He eliminated entirely the Old Testament and also certain books of the apostolic age. Consequently his Bible consisted only of the Gospel of Luke, the writings of the apostle Paul, and a book of his own, called the Antithesis, in which he presented his arguments for rejecting the Old Testament. His collection of Paul’s epistles, called the Apostolikon, consisted of ten letters of Paul: Galatians, First and Second Corinthians, Romans, First and Second Thessalonians, “Laodiceans” (Ephesians), Colossians, Philippians, and Philemon. He rejected 1 and 2 Timothy, Titus, and Hebrews, and also changed the text of those books that he accepted, to agree with his theology.

 

မာစီယွန်၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းအား မည်သည့်စာအုပ်များကို သမ္မာကျမ်းစာအဖြစ် မဖြစ်မနေ အသိအမှတ်ပြုရမည်ကို ရပ်တည်ချက်ယူရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။ သို့သော် အေဒီ ၂ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းက ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သို့လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းစွာ ပြသသည့် အရင်းအမြစ်များ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ သစ်ကမ္ဘာတရားစာအုပ်များ၏ ရှင်းလင်းသော ပုံရိပ်သည် အေဒီ ၂၀၀ ခန့်မှသာ ပေါ်ထွက်လာသည်။ ဤကာလအတွင်း ဤအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ရရှိနိုင်သော အရင်းအမြစ်များမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်သည်။

Marcion’s activity forced the church to take a stand with regard to what books could justly claim the status of Scripture. Unfortunately few sources are available that clearly show how the Christian church acted in regard to this matter in the middle of the 2d century. A clear picture of the New Testament canon does not emerge until about a.d. 200. The meager sources that are available on this subject from the period under consideration are the following.

 

မာစီယွန်၏ ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သူ ဂျပ်စတင်မာတာ သည် အေဒီ ၁၅၀ ခန့်တွင် ရောမမြို့၌ စာအုပ်များစွာရေးသားခဲ့ပြီး၊ ဧဝံဂေလိတရားစာအုပ်များကို ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာအုပ်များနှင့် တန်းတူရည်တူ သန့်ရှင်းသောကျမ်းစာအဖြစ် သဘောထားခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းဝတ်ပြုပွဲကို ဖော်ပြရာတွင်၊ ခရစ်ယာန်များသည် တရားဒေသနာမပြောမီ တမန်တော်များ၏ မှတ်တမ်းများ သို့မဟုတ် ပရောဖက်များ၏ ရေးသားချက်များ (ဆိုလိုသည်မှာ ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာအုပ်များ) ကို ဖတ်ကြသည်ဟု ဆိုသည် (ပထမအကြိမ်ချေပခြင်း၊ အခန်း ၆၇)။ ပုဂံစာဖတ်သူများအတွက် ရေးသားရာတွင်၊ ဂျပ်စတင်သည် ဧဝံဂေလိတရားစာများကို ရည်ညွှန်းရန် “အပိုမနီမိုနီးမာတာ” ဟူသော စာပေဆိုင်ရာ စကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို ယခင်အခန်းတွင် ရှင်းပြထားသည် (အခန်း ၆၆)။ ခရစ်ယာန်ကျမ်းစာဖတ်ခြင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ဧဝံဂေလိတရားစာများကို ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာများထက် ဦးစွာဖော်ပြခြင်းဖြင့်၊ ဘုရားကျောင်းသည် ဧဝံဂေလိတရားစာများကို ဟောင်းကမ္ဘာတရားစာများနှင့် အနည်းဆုံး တန်းတူအဆင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဂျပ်စတင်သည် ဧဝံဂေလိတရားစာများကို တမန်တော်များ သို့မဟုတ် တမန်တော်များ၏ တပည့်များက ရေးသားခဲ့သည်ဟုလည်း ကြေညာသည် (ဆွေးနွေးချက်၊ အခန်း ၁၀၃)။ သူသည် ဧဝံဂေလိတရားစာများမှ ကိုးကားချက်များကို တစ်ခါတစ်ရံ “ခရစ်တော်က မိန့်တော်မူသည်” (အခန်း ၄၉၊ ၁၀၅) သို့မဟုတ် “ဤသို့ရေးထားသည်” (အခန်း ၄၉၊ ၁၀၀၊ ၁၀၇) ဟူသော စကားစုများဖြင့် မိတ်ဆက်သည်။

Justin Martyr, a contemporary of Marcion, wrote several works at Rome about a.d. 150, in which he treated the Gospels as Holy Scripture on a par with the Old Testament. Describing the Christian church service, he says that in their gatherings Christians read the memoirs of the apostles or the writings of the prophets (that is, the Old Testament) before the sermon (First Apology, ch. 67). Writing for pagan readers, Justin used a literary word, apomnēmoneumata, “memoirs,” to refer to the Gospels, as he explains in the preceding passage (ibid., ch. 66). In mentioning the Gospels before the Old Testament in describing Christian Scripture reading, he indicates that the church accorded the Gospels a position at least as high as that of the Old Testament. Justin also declares (Dialogue, ch. 103) that the Gospels had been composed by the apostles or the disciples of the apostles. He sometimes introduces quotations from the Gospels with some such formula as, “Christ has said” (ibid., chs. 49; 105), and sometimes with the phrase, “It is written” (ibid. chs. 49; 100; 107).

 

ဂျပ်စတင်သည် ဧဝံဂေလိလေးခုလုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု သက်သေအထောက်အထားများက ဖော်ပြသော်လည်း၊ သူ၏ ကိုးကားချက်အချို့သည် ကျမ်းစာပါ ဧဝံဂေလိများတွင် အတိအကျမတွေ့ရဘဲ၊ ကျမ်းပြင်ပ အရင်းအမြစ်များမှ ယူဆောင်လာဖွယ်ရှိသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ၂ ကလီမန့်သည် ကျမ်းစာပါ ဧဝံဂေလိများတွင် မပါသော ယေရှု၏ စကားများကို အသုံးပြုခဲ့သည် (အခန်း ၄၊ ၅၊ ၁၂)၊ ထို့ကြောင့် ဂျပ်စတင်လည်း ထိုနည်းတူပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းသည် အံ့သြစရာမဟုတ်ပေ။ ဂျပ်စတင်၏ ရေးသားချက်များတွင် ဧဝံဂေလိများသာမက ရောမ၊ ၁ ကောရိန္သု၊ ဂလာတိ၊ ဧဖက်၊ ကောလောသဲ၊ ၂ သက်သာလောနိတ်၊ ဟေဗြဲ၊ ၁ ပေတရု၊ နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထုတို့မှ သိထားမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ သူသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းမှ ထုတ်နုတ်ချက်တစ်ခုနှင့် သခင်ဘုရား၏ စကားတစ်ခွန်းကြားတွင် ကိုးကားထားသည် (ဒိုင်ယာလော့ဂ်၊ အခန်း ၈၁)။

While it has been debated how many Gospels Justin knew, the evidence is strong that he used all four of them. Some of his quotations are not found in the exact form in which they appear in the canonical Gospels, and may have been taken from extra-Biblical sources. Since about the same time 2 Clement uses sayings of Jesus not found in the canonical Gospels (chs. 4; 5; 12), it would not be surprising to find Justin doing the same. Justin’s writings reflect acquaintance not only with the Gospels but also with Romans, 1 Corinthians, Galatians, Ephesians, Colossians, 2 Thessalonians, Hebrews, 1 Peter, and Acts. He quotes the Revelation between a statement from the Old Testament and a saying of the Lord (Dialogue, ch. 81).

 

ဂျပ်စတင်၏ တပည့်တစ်ဦးဖြစ်သော တတိယန်သည် ကျမ်းစာပါ ဧဝံဂေလိလေးခုကို စုစည်းပြီး အပိုကျမ်းများနှင့် ကွဲပြားသည်ဟု ယူဆပုံရသည့် ဒိုင်ယာတက်စရုန် (စာသားအရ “လေးခုမှတဆင့်”) ဟုခေါ်သော ဧဝံဂေလိပေါင်းစည်းမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤပေါင်းစည်းမှုသည် ဆီးရီးယားဘာသာစကားပြောသော အသင်းတော်တွင် ဧဝံဂေလိဇာတ်လမ်းဖြန့်ဝေသည့် စံနှုန်းပုံစံအဖြစ် နှစ်ရာစုနှစ်ခန့်ကြာရှိခဲ့သည်။ စာမျက်နှာ ၁၂၂ ကို ကြည့်ပါ။

Tatian, a pupil of Justin, made a harmony of the four canonical Gospels, which would seem to indicate that he considered these books as apart from apocryphal works. This harmony, known as the Diatessaron (literally, “Through four”), appears to have been the standard form in which the gospel story circulated in the Syriac-speaking church for some two centuries. See p. 122.

 

အန်တီယုတ်မြို့မှ သိအိုဖိလပ်စ် (အ.ဒီ. ၁၈၁ တွင် ကွယ်လွန်) သည် ဧဝံဂေလိများကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းမှ ပရောဖက်ကျမ်းများနှင့် တန်းတူထားပြီး ၎င်းတို့ကို “ဝိညာဉ်ဆောင်သူများ” ဟုခေါ်သော ပုဂ္ဂိုလ်များက ရေးသားခဲ့သည်ဟု ကြေညာသည် (အော်တိုလိုင်ကပ်စ်သို့ ii. ၂၂၊ iii. ၁၂)။

Theophilus of Antioch (died c. a.d. 181) puts the Gospels on a level with the prophetic books of the Old Testament, and declares that they were written by pneumatophoroi, “spirit-bearing [men]” (To Autolycus ii. 22; iii. 12).

 

ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် ထိုအချိန်တွင် အလွန်တန်ဖိုးထားခံရသည်ကို ဂျပ်စတင် မာတီ (ဒိုင်ယာလော့ဂ် အခန်း ၈၁)၊ သိအိုဖိလပ်စ် (ယူစီးဘီးယပ်စ် ဘုရားကျောင်းသမိုင်း iv. ၂၄)၊ နှင့် အပိုလိုနီးယပ်စ် (ယူစီးဘီးယပ်စ် ဘုရားကျောင်းသမိုင်း v. ၁၈) တို့က ဖော်ပြသည်။

That the book of Revelation was highly valued at this time is indicated by Justin Martyr (Dialogue ch. 81), Theophilus (Eusebius Ecclesiastical History iv. 24), and Apollonius (Eusebius ibid. v. 18).

 

ဒုတိယရာစုနှစ်အကုန်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းအဖြစ် ယေဘုယျအသိအမှတ်ပြုထားသော ကျမ်းစာအုပ်များစုစည်းမှုတစ်ခု၏ တည်ရှိမှုသည် ထင်ရှားလာသည်။ ရောမအင်ပါယာ၏ နေရာအမျိုးမျိုးမှ ဤစုစည်းမှုကို သက်သေထူသူများရှိသည်။ ရောမမြို့မှ မုရာတိုးရီးယန်း ဖရက်ဂမန့်ဟုခေါ်သော စာရွက်စာတမ်းတစ်ခု၊ ဂေါလ်မှ လိုင်ယွန်မြို့မှ အိုင်ရင်နီးယပ်စ်၊ အာဖရိကမှ ကာသိဂျ်မြို့မှ တာတူလီယန်၊ နှင့် အီဂျစ်မှ အလက်ဇန္ဒြီးယားမြို့မှ ကလီမန့်တို့ဖြစ်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ ပထမဆုံးသိထားသော စနစ်တကျစာရင်းမှာ မုရာတိုးရီးယန်း ဖရက်ဂမန့်ဖြစ်ပြီး ၎င်းကို ၁၇၄၀ ခုနှစ်တွင် မီလန်ရှိ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းစာကြည့်တိုက်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သူ အယ်လ်.အေ. မုရာတိုရီ၏ အမှတ်အသားဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သည်။ စာရွက်စာတမ်း၏ အစနှင့်အဆုံးများ ပျောက်ဆုံးနေပြီး၊ ၎င်း၏ လက်တင်စာသားသည် ရိုင်းစိုင်းပြီး စာလုံးပေါင်းမမှန်ကန်သည်။ ပညာရှင်များက ၎င်းကို ဒုတိယရာစုနှစ်အကုန်တွင် ရောမမြို့၌ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ၎င်းသည် အသင်းတော်တွင် လူထုဖတ်ရှုရန် ခွင့်ပြုထားသော ကျမ်းစာအုပ်များစာရင်းကို ဖော်ပြပြီး၊ ဖတ်ရှုရန် မသင့်သော ကျမ်းစာအုပ်များကိုလည်း ဖော်ပြသည်။

New Testament Canon at End of 2d Century.—The existence of a canon, in the sense of a generally recognized group of books constituting the New Testament, becomes apparent near the end of the 2d century. Witnesses to such a canon are extant from various parts of the Roman world. From Rome itself comes a document called the Muratorian Fragment; from Gaul, the testimony of Irenaeus of Lyons; from Africa, Tertullian of Carthage; and from Egypt, Clement of Alexandria. The earliest known systematic list of New Testament books is the Muratorian Fragment, named after its discoverer, L. A. Muratori, who found it in the library of a monastery at Milan in 1740. The beginning and end of the document are missing, and its Latin is barbarous and poorly spelled. Scholars generally have concluded that this fragment originally was written in Rome toward the end of the 2d century. It furnishes a list of books that might be read publicly in church, and also mentions several books that should not be read.

 

မုရာတိုးရီးယန်း ဖရက်ဂမန့်၏ ပျောက်ဆုံးနေသော အစပိုင်းတွင် မဿဲအကြောင်း မှတ်ချက်တစ်ခု ရှိခဲ့ပုံရပြီး၊ ထို့နောက် မာကုအကြောင်း တစ်ကြောင်းသာ ကျန်ရှိသည်။ လုကာသည် တတိယဧဝံဂေလိအဖြစ်၊ ယောဟန်သည် စတုတ္ထဧဝံဂေလိအဖြစ် ခေါ်ဆိုထားသဖြင့်၊ မဿဲသည် စာရင်းထိပ်ဆုံးတွင် ရှိခဲ့သည်မှာ သေချာသည်။ တမန်တော်ဝတ္ထုသည် နောက်တွင် လိုက်ပြီး၊ ၎င်းနောက် အောက်ပါပေးစာများဖြစ်သည်- ၁ နှင့် ၂ ကောရိန္သု၊ ဧဖက်၊ ဖိလိပ္ပိ၊ ကောလောသဲ၊ ဂလာတိ၊ ၁ နှင့် ၂ သက်သာလောနိတ်၊ ရောမ၊ ဖိလေမွန်၊ တိတု၊ ၁ နှင့် ၂ တိမောသေ။ ၎င်းတွင် ယုဒါနှင့် ၁ နှင့် ၂ ယောဟန်လည်း ပါဝင်သည်။ ဟေဗြဲ၊ ယာကုပ်၊ ၁ နှင့် ၂ ပေတရု၊ နှင့် ၃ ယောဟန်တို့ ပျောက်ဆုံးနေသည်။ အချို့ကျမ်းစာအုပ်များကို သံသယဖြစ်စေသည်ဖြစ်စေ၊ လုံးဝပယ်ချသည်ဖြစ်စေ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေတရု၏ ဗျာဒိတ်ကျမ်း (ပေတရု၏ ပေးစာများနှင့် မရောထွေးရ) နှင့်ပတ်သက်၍၊ ဖရက်ဂမန့်က ၎င်းကို အချို့က လက်ခံသော်လည်း၊ အချို့က အသင်းတော်တွင် ဖတ်ရှုရန် မသင့်ဟု ထင်မြင်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ လောဒိကိယမ်သို့ ပေးစာများနှင့် အလက်ဇန္ဒြီးယန်းသို့ ပေးစာများ၊ နှင့် ဟာမတ်စ်၏ သိုးထိန်းကျမ်းတို့သည် ကျမ်းစာစုစည်းမှုတွင် နေရာမရရှိပေ။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဖရက်ဂမန့်က ယောဟန်သည် အသင်းတော်ခုနစ်ခုသို့ ရေးသားခဲ့သော်လည်း၊ လူအားလုံးကို ပြောဆိုသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

In the missing portion at the beginning of the Muratorian Fragment there was evidently a remark about Matthew; this was followed by a notation on Mark, of which only one line is preserved. Since Luke is called the third, and John the fourth Gospel, there is no doubt that Matthew headed the list. The Acts of the Apostles come next, and following them the epistles in this order: 1 and 2 Corinthians, Ephesians, Philippians, Colossians, Galatians, 1 and 2 Thessalonians, Romans, Philemon, Titus, 1 and 2 Timothy. He also includes Jude and 1 and 2 John. Hebrews, James, 1 and 2 Peter, and 3 John are omitted. Certain other books are either called in question or rejected outright. Thus of the Apocalypse of Peter (not to be confused with the epistles of Peter), the Fragment declares that although some accepted it, others thought it should not be read in church. The epistles to the Laodiceans and Alexandrians and the Shepherd of Hermas are denied a place in the canon at all. Concerning Revelation, the Fragment states that although John wrote to the seven churches, he spoke to all.

 

အိုင်ရင်နီးယပ်စ်၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစုစည်းမှုကို ၎င်း၏ ကျမ်းစာကိုးကားချက်များစွာအပေါ် အခြေခံ၍ အလွယ်တကူ ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်သည်။ သူသည် ဧဝံဂေလိလေးခုကို တစ်ခုတည်းသော ကျမ်းစာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုပြီး ၎င်းတို့ကို အသင်းတော်၏ မဏ္ဍိုင်လေးခုအဖြစ် ဖော်ပြသည် (ဟီးရက်စီးများဆန့်ကျင်ရာ iii. ၁၁. ၈)။ ၎င်းသည် ပေါလု၏ ပေးစာ ၁၃ စောင်၊ ၁ ပေတရု၊ ၁ နှင့် ၂ ယောဟန်၊ တမန်တော်ဝတ္ထု၊ နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့ကို လက်ခံသည်။ အိုင်ရင်နီးယပ်စ်သည် ဟေဗြဲ၊ ယာကုပ်၊ နှင့် ၂ ပေတရုတို့မှ ကိုးကားမထားသဖြင့် ၎င်းတို့သည် ၎င်း၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များစုစည်းမှုတွင် ပါဝင်မထားဖြစ်နိုင်သည်။ ၃ ယောဟန်နှင့် ယုဒါတို့ကိုလည်း ဖော်ပြမထားသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် အလွန်တိုတောင်းသောကြောင့် မတော်တဆ ချန်လှပ်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ အိုင်ရင်နီးယပ်စ်သည် ဟာမတ်စ်၏ သိုးထိန်းကျမ်းကို ကျမ်းစာအဖြစ် ယူဆပုံရပြီး၊ ၎င်းမှ ကိုးကားချက်တစ်ခုကို “ကျမ်းစာက ကြေညာသည်” ဟူသော စကားများဖြင့် မိတ်ဆက်သည် (ဟီးရက်စီးများဆန့်ကျင်ရာ iv. ၂၀. ၂)။

Irenaeus’ New Testament canon can easily be reconstructed on the basis of his numerous Biblical quotations. He recognized the four Gospels as the only canonical ones and characterized them as the four pillars of the church (Against Heresies iii. 11. 8). He also accepted 13 epistles of Paul, 1 Peter, 1 and 2 John, Acts, and Revelation. Irenaeus does not quote from Hebrews, James, and 2 Peter, and they may have been absent from his collection of New Testament books. Neither does he mention 3 John and Jude, but this may have been accidental, since both are very short. On the other hand, Irenaeus apparently considered the Shepherd of Hermas to be canonical, as he introduces a quotation from that work with the words, “The Scripture declared” (ibid. iv. 20.2).

 

တတိယလွန်၏ ရေးသားချက်များကို လေ့လာခြင်းဖြင့် သူ၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ဆင်တူသော ပုံရိပ်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ သူသည် ဟေဗြဲဩဝါဒစာကို ကိုးကားခဲ့သော်လည်း ၎င်းကို ကျမ်းစာအဖြစ်မသတ်မှတ်ခဲ့ဘဲ၊ ၎င်းကို ဘာနဗဇရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆခဲ့သည် (သိက္ခာအကြောင်း၊ အခန်း ၂၀)။ တတိယလွန်သည် သူ၏အစောပိုင်းနှစ်များတွင် ဟာမတ်၏သိုးထိန်းကျမ်းကို လက်ခံခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းကိုပယ်ချခဲ့သည်။

A study of Tertullian’s writings reveals much the same picture with regard to his New Testament canon. Although he quoted the Epistle to the Hebrews, he did not consider it to be canonical, thinking that it had been written by Barnabas (On Modesty ch. 20). Tertullian accepted the Shepherd of Hermas during his earlier years, but rejected it later.

 

အလက်ဇန္ဒရိယမြို့မှ ကလီမန့်သည် အရှေ့ဘုရားကျောင်းကို ကိုယ်စားပြုသူတစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ အနောက်ဘက်တွင်ထက် သန့်ရှင်းသောကျမ်းစာများအပေါ် ပိုမိုလွတ်လပ်သောသဘောထားကို ပြသခဲ့သည်။ မဿဲ၊ မာကု၊ လုကာ၊ ယောဟန်၏ ဧဝံဂေလိလေးစောင်အပြင်၊ သူသည် ဟေဗြဲများနှင့် အီဂျစ်သားများ၏ ဧဝံဂေလိများကိုလည်း—အနည်းငယ်လျော့နည်းသော အခွင့်အာဏာအဖြစ်—အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူ၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များတွင် ပေါလု၏စာများ ၁၄ စောင် (ဟေဗြဲစာအပါအဝင်)၊ ပေတရု ၁၊ ယောဟန် ၁ နှင့် ၂၊ ယုဒ၊ တမန်တော်များ၏အကျင့်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၊ ဘာနဗဇ၏ ဧဝံဂေလိ၊ ပေတရု၏ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၊ နှင့် အခြားသော ကျမ်းမဟုတ်သော စာများပါဝင်သည်။ သူသည် ယာကုပ်၊ ယောဟန် ၃၊ ပေတရု ၂ ကို သိခဲ့သလားဆိုသည်မှာ မသေချာပါ။ ကလီမန့်၏ရေးသားချက်များသည် အနောက်ဘုရားကျောင်းတွင် ကျမ်းမဟုတ်သောအဖြစ် ပယ်ချခံရသော စာအုပ်များကို အရှေ့တွင် ရိုးသားစွာအသုံးပြုနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာပြသသည်။ တမန်တော်များနှင့် တမန်တော်မဟုတ်သောစာများအကြား ရှင်းလင်းသောခွဲခြားမှုကို ဤအချိန်တွင် အနောက်တွင်သာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

Clement of Alexandria, a representative of the Eastern Church, showed a more liberal attitude toward sacred writings than was common in the West. Besides the four Gospels of Matthew, Mark, Luke, and John, he used also—although as somewhat lesser authorities—the apocryphal gospels of the Hebrews and the Egyptians. His New Testament canon contained also 14 books of Paul, including Hebrews, which the Eastern Church accepted as Pauline without hesitation, 1 Peter, 1 and 2 John, Jude, Acts, and Revelation, as well as the apocryphal Epistle of Barnabas, the Apocalypse of Peter, and other noncanonical writings. Whether he knew James, 3 John, and 2 Peter is not certain. Clement’s writings clearly show that books already rejected in the Western Church as noncanonical were still used without scruple in the East. A clear distinction between the apostolic and the nonapostolic writings was made at this time only in the West.

 

 

ဒုတိယရာစုနှစ်အကုန်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ အဓိကသက်သေများကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ဧဝံဂေလိလေးစောင်၊ ပေါလု၏စာများ ၁၃ စောင်၊ ပေတရု ၁၊ ယောဟန် ၁ နှင့် ၂၊ ယုဒ၊ တမန်တော်များ၏အကျင့်၊ နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကျမ်းစာအဖြစ်အသိအမှတ်ပြုခံရသည်ကို ပြသသည်။ အနောက်တွင် ယာကုပ်၊ ပေတရု ၂၊ ယောဟန် ၃၊ နှင့် ဟေဗြဲစာတို့ကို သံသယရှိသူများရှိနေသော်လည်း၊ အရှေ့တွင် အချို့သူများသည် ကျမ်းမဟုတ်သော စာများကို စစ်မှန်သည်ဟု လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

A study of the principal witnesses to the New Testament canon at the end of the 2d century shows that the four Gospels, 13 epistles of Paul, 1 Peter, 1 and 2 John, Jude, Acts, and Revelation were generally recognized as canonical. While some in the West still doubted James, 2 Peter, 3 John, and Hebrews there were those in the East who felt free to use certain apocryphal writings as authentic.

 

ဤအကျဉ်းချုပ်သုံးသပ်ချက်သည် ဒုတိယရာစုနှစ်အတွင်း ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များသည် တမန်တော်များ၏ရေးသားချက်များကို စုဆောင်းခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်မှတစ်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ တမန်တော်မူလအစမသိရှိသော စာအုပ်များကို ပယ်ချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်မှတစ်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်ကို ပြသသည်။ ခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းဖြစ်ပေါ်လာပြီး ပထမရာစုနှစ်အတွင်း စာအုပ်များစွာရေးသားခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်ဂိုဏ်းဂဏနှင့် ပြည်နယ်တိုင်းသည် စာအုပ်များ၊ အထူးသဖြင့် ဧဝံဂေလိဟုခေါ်သော စာအုပ်များကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ကို မိတ္တူကူးယူပြီး ဖြန့်ဝေခဲ့သဖြင့် ခရစ်ယာန်စာပေများ၏ အရေအတွက်သည် များပြားလာခဲ့သည်။ မကြာမီတွင်၊ မုရာတိုရီယံအပိုင်းအစတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ တမန်တော်မူလအစဟု ဆိုသော်လည်း ဂနောစတစ်အဆိုအမိန့်များပါဝင်သော စာအုပ်များသည် ပျားရည်နှင့် သနပ်ခါးရောနှောနေသည်ကို သတိပြုမိခဲ့သည်။ ဤမမှန်ကန်သောစာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းသောရပ်တည်မှု လိုအပ်လာခဲ့သည်။

This brief survey of the evidence shows that the New Testament canon during the 2d century did not develop so much through a process of collecting apostolic writings as through a process of rejecting those whose apostolic origin was not established. In the course of the first hundred years of the Christian church many books had been written. Every Christian sect and province had produced writings, especially so-called Gospels. These were copied and distributed, with the result that the body of Christian literature grew to formidable size. It was soon noticed that gall had been mixed with honey, to use an expression of the Muratorian Fragment that describes works that claimed apostolic origin yet propounded Gnostic teaching. A clear stand regarding these spurious books became necessary.

 

ဆန့်ကျင်ဘက်ဦးတည်ချက်တစ်ခုသည် ကျမ်းစာအုပ်များလိုအပ်မှုကို ပိုမိုပြတ်သားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ မာစီယံဟုခေါ်သော သွေဖည်သူသည် သူ၏ဂျူးဆန့်ကျင်ရေးအဆိုအမိန့်များအတွက် ထောက်ခံမှုရရှိရန်၊ မမှန်ကန်သောစာအုပ်များကိုသာမက တမန်တော်မူလအစဖြစ်ကြောင်း သံသယမရှိသော စာအုပ်များကိုပါ ပယ်ချခဲ့သည်။ သူ၏ စစ်မှန်သောတမန်တော်စာအုပ်များကို ပယ်ချမှုနှင့် တမန်တော်မဟုတ်သောစာများ၏ ကျယ်ပြန့်သောအသုံးပြုမှုသည် ခရစ်ယာန်များကို လက်ခံမည့်အရာနှင့် ပယ်ချမည့်အရာကို ဆုံးဖြတ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။

A trend in the opposite direction, which intensified the need for a canon, was emphasized by the heretic Marcion. In order to have support for his anti-Jewish teachings, he rejected not only all spurious works but also several books of undisputedly apostolic origin. His rejection of such genuinely apostolic works, together with the widespread use of nonapostolic writings, forced Christians to decide what to accept and what to reject.

 

စာအုပ်တစ်အုပ်၏ မမှန်ကန်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ခရစ်ယာန်များက လက်ခံခဲ့သော မူတစ်ခုမှာ စာရေးသူ၏အဆင့်အတန်းဖြစ်သည်။ တမန်တော်မူလအစမဟုတ်သည့်အရာမှန်သမျှကို ၎င်းတို့ပယ်ချခဲ့သည်။ ခြွင်းချက်အနေဖြင့် မာကုနှင့် လုကာ၏စာအုပ်များကိုသာ လက်ခံခဲ့သည်၊ ၎င်းတို့သည် လေးစားခံရသော တမန်တော်များ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာအဖြစ်နေရာရရန် တောင်းဆိုသော စာအုပ်များ၏ အကြောင်းအရာသည် ကျမ်းစာဖြစ်မှု၏ နောက်ထပ်အခြေခံတစ်ခုဖြစ်သည်။ တမန်တော်မူလအစဖြစ်သည်ဟု ဆိုသော်လည်း ဂနောစတစ်အဆိုအမိန့်များပါဝင်သည်ကို တွေ့ရှိရသောစာအုပ်များကိုလည်း ပယ်ချခဲ့သည်။ ထိုသို့သောစာအုပ်တစ်အုပ်မှာ ပေတရု၏ဧဝံဂေလိဖြစ်သည်။

One principle that Christians adopted in determining the validity of a book was the status of the author. Whatever was not clearly of apostolic origin, they rejected. The only exceptions made were the works of Mark and Luke, who were the associates of venerated apostles. Another basis of canonicity was the contents of books for which a place was claimed in the New Testament. Even books purporting to be of apostolic origin were rejected when they were found to contain Gnostic elements. One example of such works is the so-called Gospel of Peter.

 

ယူစီးဘီးယပ်စ် (ဘုရားကျောင်းသမိုင်း၊ အတွဲ ၆၊ အခန်း ၁၂) တွင် ဘုရားကျောင်းခေါင်းဆောင်များက ကျမ်းစာရွေးချယ်ရာတွင် အကြံပေးပုံကို သရုပ်ပြသည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ အေဒီ ၂၀၀ ခန့်တွင် အန်တီအုပ်မြို့အနီးရှိ ရိုဆပ်စ်ဘုရားကျောင်းသည် ပေတရု၏ဧဝံဂေလိအသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကွဲပြားမှုရှိခဲ့သည်။ ထိုဘုရားကျောင်းမှအဖွဲ့ဝင်များသည် ၎င်းတို့၏အငြင်းပွားမှုကို အန်တီအုပ်မြို့၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော် ဆီရာပီယံထံ တင်ပြခဲ့သည်။ သူသည် ဤစာအုပ်နှင့်မရင်းနှီးခဲ့ဘဲ၊ ရိုဆပ်စ်ရှိ ခရစ်ယာန်များအားလုံးသည် သာမန်ယုံကြည်သူများဖြစ်သည်ဟု ယူဆပြီး ၎င်း၏အသုံးပြုမှုကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် ဤဧဝံဂေလိ၏ ဂနောစတစ်သဘောသဘာဝကို သတိပြုမိသောအခါ၊ သူသည် ရိုဆပ်စ်သို့စာတစ်စောင်ရေးပြီး ယခင်ခွင့်ပြုခဲ့သောခွင့်ပြုချက်ကို ရုတ်သိမ်းခဲ့သည်။ ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော်တစ်ဦးသည် သူမသိသောစာအုပ်တစ်အုပ်ကို တမန်တော်၏အမည်ဖြင့် ဘုရားကျောင်းတွင် ဖတ်ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏အကြောင်းအရာများဖြင့် ၎င်း၏မမှန်ကန်သောသဘောသဘာဝနှင့် စာရေးသူမှုကို သိရှိလာသောအခါ တားမြစ်ခဲ့သည်မှာ အလွန်စိတ်ဝင်စားဖွယ်ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့သောဆုံးဖြတ်ချက်များနှင့်ပတ်သက်သော နောက်ထပ်မှတ်တမ်းများ မထိန်းသိမ်းထားသော်လည်း၊ အလားတူဖြစ်ရပ်များ မကြာခဏဖြစ်ပွားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Eusebius (Ecclesiastical History vi. 12) records an incident that illustrates how church leaders gave counsel in the choice of a canon. About a.d. 200 the church at Rhosus, near Antioch, seems to have been divided over the use of the Gospel of Peter. The church members there submitted their dispute to Serapion, bishop of Antioch. He was not familiar with this work, and thinking that all the Christians at Rhosus were orthodox, he allowed its use. Later, however, when he became aware of the Gnostic character of this gospel, he wrote a letter to Rhosus and retracted the permit he previously had given. It is most interesting to note that a bishop allowed a book unknown to him to be read in church, apparently because it carried an apostle’s name as author, but that he prohibited it as soon as he recognized by its contents its spurious character and authorship. Similar cases may frequently have occurred, although no further records of such decisions have been preserved.

 

အေဒီ ၂၀၀ နောက်ပိုင်းတွင် အရှေ့ဘက်ရှိ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်သော ပထမဆုံးသက်သေသည် အိုရိဂျင် (အေဒီ ၂၅၄ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်) ထံမှဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရားကျောင်းများအကြား ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ အကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ကွဲပြားမှုများရှိကြောင်း သတိပြုခဲ့ပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် အသိအမှတ်ပြုထားသော စာများနှင့် အငြင်းပွားနေသော စာများကို ခွဲခြားခဲ့သည်။ ယူစီးဘီးယပ်စ်သည် အိုရိဂျင်၏အမြင်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (ဘုရားကျောင်းသမိုင်း၊ အတွဲ ၆၊ အခန်း ၂၅)၊ ၎င်းအရ ဧဝံဂေလိလေးစောင်၊ ပေါလု၏စာများ၊ ပေတရု ၁၊ ယောဟန် ၁၊ နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံခဲ့သည်။ ယူစီးဘီးယပ်စ်သည် မေ့လျော့ထားပုံရသော်လည်း၊ အိုရိဂျင်သည် တမန်တော်များ၏အကျင့်ကို ဤအုပ်စုတွင် ထည့်သွင်းထားကြောင်း ရှင်းလင်းစွာပြသသည်။ ယူစီးဘီးယပ်စ်၏သက်သေအရ၊ အိုရိဂျင်သည် ပေတရု ၂၊ ယောဟန် ၂၊ ယောဟန် ၃၊ နှင့် ဟေဗြဲစာတို့ကို အငြင်းပွားနေဆဲအဖြစ် စာရင်းပြုစုခဲ့သည်။ သူသည် ယုဒကိုလည်း ဤအုပ်စုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ကြောင်း ၎င်း၏မှတ်ချက်များမှ (မဿဲအကြောင်း မှတ်ချက်များ၊ အတွဲ ၁၇၊ အခန်း ၃၀) တွင် ထင်ရှားသည်။ ဟာမတ်၏သိုးထိန်းကျမ်း၊ ဘာနဗဇ၊ နှင့် ဒီဒါခီ တို့သည် ကျမ်းစာအုပ်များ၏အစွန်းတွင်ရှိခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် တမန်တော်မဟုတ်ကြောင်း အိုရိဂျင်က ယုံကြည်ခဲ့သည်။

Canon After a.d. 200 in the East.—The first evidence after a.d. 200 concerning the New Testament canon in the East comes from Origen (died c. a.d. 254). He observed that differences existed among the various churches in regard to the content of the New Testament, and he differentiated between generally recognized writings and contested ones. Eusebius presents a record of Origen’s views (ibid. vi. 25), according to which the four Gospels, the epistles of Paul, 1 Peter, 1 John, and the Revelation were generally accepted. Although Eusebius seems to have forgotten it, Acts should be added, because Origen clearly shows that he considered it as belonging to the same group. According to Eusebius’ testimony, Origen lists as still contested 2 Peter, 2 John, 3 John, and Hebrews. That he also placed Jude in this category is apparent from his own remarks (Commentaria in Matthaeum, Tomus XVII. 30). Although the Shepherd of Hermas, Barnabas, and the Didache stood on the borders of the canon, Origen was convinced that they were not apostolic.

 

တတိယရာစုနှစ်အတွင်း အရှေ့ဘုရားကျောင်းတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားမှုတစ်ခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ သာမန်ယုံကြည်သူများသည် ဤစာအုပ်၏စစ်မှန်မှုကို ယခင်က သံသယမရှိခဲ့ဘဲ၊ ၎င်းကို နတ်ကျမ်းနှင့် တမန်တော်မူလအစအဖြစ် အမြဲလက်ခံခဲ့သည်။ အိုရိဂျင်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏အခွင့်အာဏာနှင့်ပတ်သက်၍ သံသယမဖော်ပြခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏တပည့်များက ၎င်းကို ပြင်းထန်စွာတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် အလက်ဇန္ဒရိယမြို့၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော် ဒိုင်ယိုနီးစီးယပ်စ် (အေဒီ ၂၆၅ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်) သည် ဤစာအုပ်၏ တမန်တော်မူလအစကို ငြင်းပယ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် စာတမ်းတစ်စောင်ရေးသားခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒရိယမြို့၏ ဓမ္မပညာရှင်များသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ တရားစီရင်မှုနှင့် ကောင်းကင်ဘုံ၏ ထင်ရှားသောပုံရိပ်သည် ၎င်းတို့၏ ဥပမာနှင့် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဓမ္မပညာနှင့် မကိုက်ညီသဖြင့် ၎င်းကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ပုံရသည်။ ဤအငြင်းပွားမှု၏ရလဒ်အနေဖြင့်၊ ခရစ်ယာန်များစွာ၏ ဗျာဒိတ်ကျမ်းအပေါ် ယုံကြည်မှုသည် တုန်လှုပ်ခဲ့ပြီး၊ ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ အရှေ့ဘုရားကျောင်းသည် ဤစာအုပ်ကို လက်ခံသင့်မသင့်ကို မသေချာခဲ့ပါ။

A controversy over the Revelation took place in the Eastern Church during the 3d century. Orthodox Christians had not previously questioned the authenticity of this book. They had always accepted it as inspired and apostolic. Origen had expressed no doubts about the authority of Revelation, but his followers attacked it vehemently. Particularly notable in this regard was Dionysius, bishop of Alexandria (died c. a.d. 265), who wrote a treatise in which he sought to disprove the apostolic authorship of the book. The Alexandrian theologians seem to have turned against the Revelation because its vivid picture of the reality of the judgment and the heavenly kingdom did not agree with their allegorical and spiritualized theology. As a result of this controversy, the faith of many Christians in the book of Revelation was shaken, and for more than a century the Eastern Church was not sure whether the book was acceptable or not.

 

ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ရောမအင်ပါယာတွင် တရားဝင်ခွင့်ပြုခဲ့သည့်အချိန် (အေဒီ ၃၁၃) တွင်၊ အသိအမှတ်ပြုထားသော စာအုပ်များနှင့် ပယ်ချထားသော စာအုပ်များအကြား ခွဲခြားမှုသည် ပြတ်သားစွာ ပြုလုပ်ပြီးဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ ယူစီးဘီးယပ်စ်သည် အေဒီ ၃၂၅ ခန့်တွင် (ဘုရားကျောင်းသမိုင်း၊ အတွဲ ၃၊ အခန်း ၂၅၊ လို့ဘ်ထုတ်ဝေမှု၊ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၂၅၇၊ ၂၅၉) တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များကို ကျမ်းစာအဖြစ် တောင်းဆိုထားသည့် စာအုပ်များကို အမျိုးအစားသုံးမျိုးခွဲခြားခဲ့သည်။ သူ၏ပထမအမျိုးအစားတွင် “အသိအမှတ်ပြုထားသောစာအုပ်များ” ပါဝင်သည်၊ ဧဝံဂေလိလေးစောင်၊ တမန်တော်များ၏အကျင့်၊ ပေါလု၏စာများ ၁၄ စောင် (ဟေဗြဲစာအပါအဝင်)၊ ယောဟန် ၁၊ ပေတရု ၁၊ နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း။ သူ၏ဒုတိယအမျိုးအစားတွင် “အငြင်းပွားနေသောစာအုပ်များ” ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းကို “ခရစ်ယာန်အများစုသိထားသော” စာအုပ်များ—ယာကုပ်၊ ယုဒ၊ ပေတရု ၂၊ ယောဟန် ၂ နှင့် ၃—နှင့် “စစ်မှန်မဟုတ်သော” စာအုပ်များ—ပေါလု၏အကျင့်များ၊ ဟာမတ်၏သိုးထိန်းကျမ်း၊ ပေတရု၏ဗျာဒိတ်ကျမ်း၊ ဘာနဗဇ၏စာ၊ နှင့် ဒီဒါခီ—ဟူ၍ ထပ်မံခွဲခြားခဲ့သည်။ သူ၏တတိယအမျိုးအစားတွင် “လုံးဝဆိုးယုတ်ပြီး မတရားသော” စာများဖြစ်သည့် ပေတရု၊ သောမတ်၊ မဿဲတို့၏ ဧဝံဂေလိများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

By the time Christianity was legalized in the Roman Empire (a.d. 313), the line of demarcation between recognized and rejected books already had been drawn. Thus Eusebius, writing about a.d. 325 (ibid. iii. 25, Loeb ed., vol. I, pp. 257, 259), divided into three classes the New Testament books claiming canonicity. His first class consisted of the “Recognized Books”: the four Gospels, Acts, 14 epistles of Paul (including Hebrews), 1 John, 1 Peter, and Revelation. His second class was made up of “Disputed Books,” which he divided again into those that were “known to most” Christians: James, Jude, 2 Peter, 2 and 3 John, and works that were “not genuine”: the Acts of Paul, the Shepherd of Hermas, the Apocalypse of Peter, the Epistle of Barnabas, and the Didache. In his third class Eusebius placed “altogether wicked and impious” writings, such as the Gospels of Peter, Thomas, Matthias.

 

ယူစီးဘီးယပ်စ်၏ဆွေးနွေးမှုသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် စတုတ္ထရာစုနှစ်အစတွင် တရားဝင်ဘာသာတစ်ခုဖြစ်လာမည့်အချိန်မတိုင်မီ၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ စစ်မှန်သောစာအုပ်များနှင့် အယူမမှန်သောစာအုပ်များကို ရှင်းလင်းစွာ ခွဲခြားထားပြီးဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာပြသသည်။ သူသည် “အသိအမှတ်ပြုထားသောစာအုပ်များ” နှင့် “အငြင်းပွားနေသော်လည်း ခရစ်ယာန်အများစုသိထားသောစာအုပ်များ” အဖြစ် ခွဲခြားထားသော စာအုပ်များသည် ယနေ့ခရစ်ယာန်များအားလုံးက ကျမ်းစာအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ် ၂၇ အုပ်ဖြစ်သည်။ အခြားစာအုပ်များကို သူပယ်ချခဲ့သည်။

Eusebius’ discussion reveals clearly that Christians definitely had separated the chaff from the wheat of New Testament scripture before Christianity became a recognized state religion early in the 4th century. The books he classifies as “Recognized Books” and “Disputed Books which are nevertheless known to most” are the same 27 New Testament books recognized as canonical by all Christians today. All others he rejected.

 

ဂရိဘုရားကျောင်းတွင် ကျမ်းစာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းကို ဖြေရှင်းရာတွင် အရေးပါသောအချက်တစ်ခုမှာ အလက်ဇန္ဒရိယမြို့မှ အသဒါစီးယပ်စ်၏ အဆိုပြုချက်ဖြစ်သည်၊ ၎င်းသည် ၎င်း၏ ၃၉ ကြိမ်မြောက် ပွဲတော်စာတွင် (အေဒီ ၃၆၇) ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၏ ထိပ်တန်းပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအနေဖြင့်၊ အသဒါစီးယပ်စ်သည် ၎င်း၏ဂိုဏ်းချုပ်များနှင့် လူများအား ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များသည် စာအုပ် ၂၇ အုပ်ဖြစ်သည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ သူသည် မည်သည့်စာအုပ်ကိုမျှ ဝေဖန်မှုမပြုခဲ့သလို၊ စာအုပ်များအကြား ခွဲခြားမှုလည်း မပြုခဲ့ပါ။ ကျမ်းမဟုတ်သော စာအုပ်များအနက်၊ ဒီဒါခီနှင့် ဟာမတ်၏သိုးထိန်းကျမ်းကိုသာ ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ဤစာအုပ်နှစ်အုပ်သည် ကျမ်းစာတွင်မပါဝင်သော်လည်း၊ နှစ်ခြင်းခံယူသူများအတွက် အကျိုးပြုရန် အသုံးပြုနိုင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

An important factor in settling the question of the canon in the Greek Church was the declaration of Athanasius of Alexandria, in his 39th Festal Letter (a.d. 367). As the leading man of his time, Athanasius told his bishops and their people that the canon of the New Testament consists of 27 books. He made no criticism of any book, nor any differentiation between books. Of all the apocryphal works, he mentioned only the Didache and the Shepherd, and stated that although these two books do not belong to the canon, they might be used for the edification of candidates in baptismal classes.

 

အသဒါစီးယပ်စ်၏ ညွှန်ကြားချက်များသည် ၎င်း၏ဝိညာဉ်ရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုထားသော အီဂျစ်တွင်သာ တရားဝင်အာဏာရှိသော်လည်း၊ ၎င်း၏ပင်ကိုယ်စွမ်းရည်သည် ဂရိဘာသာစကားပြောသော ဘုရားကျောင်းတစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်မှ ဓမ္မပညာရှင်အချို့သည် ပဉ္စမရာစုနှစ်အထိ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ပယ်ချခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏ စာအုပ် ၂၇ အုပ်ပါဝင်သော ကျမ်းစာသည် အသိအမှတ်ပြုထားသော စံသတ်မှတ်ချက်ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Although Athanasius’ directives were binding legally only in Egypt where he was the recognized spiritual leader, yet his personality was so strong that the whole Greek-speaking church was influenced by his verdict. Although some theologians of the East rejected Revelation as late as the 5th century, his canon of 27 books came to be the recognized standard.

 

ဆီးရီးယားဘာသာစကားပြောသော ဘုရားကျောင်းတွင် ကျမ်းစာဖွဲ့စည်းမှုသည် ရောမအင်ပါယာ၏ နယ်စပ်အပြင်ဘက်ရှိ အထက်ယူဖရေးတီး၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယား၊ နှင့် ပါရှားဒေသများတွင် ကွဲပြားသောလမ်းကြောင်းကို တွေ့ကြုံခဲ့သည်။ ဒုတိယရာစုနှစ်အတွင်း၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ဤဒေသတွင် ခိုင်မာစွာ အမြစ်တွယ်ခဲ့ပြီး၊ ဧဝံဂေလိများသည် အေဒီ ၂၀၀ မတိုင်မီ ဆီးရီးယားဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သည်ဟု ကျူရာတိုနီယံနှင့် ဆိုင်နိုင်တစ်ဧဝံဂေလိစာမူများမှ (စာမျက်နှာ ၁၂၂ တွင်ကြည့်ပါ) ဖော်ပြသည်။ သို့သော်၊ ဤဧဝံဂေလိများသည် တတိယယံက ပြင်ဆင်ထားသော ဧဝံဂေလိညှိနှိုင်းမှု ဒိုင်ယာတက်ဆရုံထက် များစွာနည်းပါးစွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ တတိယနှင့် စတုတ္ထရာစုနှစ်များအတွင်း၊ ဆီးရီးယားဘုရားကျောင်းသည် ဧဝံဂေလိကို ဤဒိုင်ယာတက်ဆရုံပုံစံဖြင့်သာ သိခဲ့သည်။ ပဉ္စမရာစုနှစ်တွင်၊ ဆီးရီးယားဘုရားကျောင်း၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သည့် ဆီရိုဒတ်အော့ဖ်ဆိုင်ရုပ်နှင့် ရဗ္ဗူလာအော့ဖ်အီဒက်ဆာတို့သည် ဒိုင်ယာတက်ဆရုံကို ဖယ်ရှားရန်နှင့် “ခွဲခြားထားသော ဧဝံဂေလိ” ဟုခေါ်သော ဧဝံဂေလိလေးစောင်ကို လက်ခံရန် ပြင်းထန်စွာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။

The formation of the canon experienced a different course in the Syriac-speaking church, which lay east of the imperial Roman borders in the area of the Upper Euphrates, Mesopotamia, and Persia. During the 2d century, Christianity took strong root in this area, and the Gospels probably were translated into Syriac before a.d. 200, as is indicated by the Curetonian and Sinaitic Gospel manuscripts (see p. 122). However, these Gospels seem to have been used much less than the Diatessaron, the Gospel harmony prepared by Tatian probably a few years earlier. During the 3d and 4th centuries the Syrian church knew the Gospel almost exclusively in this latter form. In the 5th century, leaders of the Syrian church, such as Theodoret of Cyrrhus and Rabbula of Edessa, made strong efforts to eliminate the Diatessaron in favor of “the Gospel of the Separated,” as the four individual Gospels were called.

 

ဆီးရီးယားများအကြား အခြားဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ အစောပိုင်းအသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အနည်းငယ်သာ သိရှိထားသည်။ အေဒီ ၃၅၀ ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့သော ဒို့ခ်ထရီနာအဒ္ဒိုင်မှ၊ ပေါလု၏စာများနှင့် တမန်တော်များ၏အကျင့်တို့သည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် ဒိုင်ယာတက်ဆရုံတို့နှင့်အတူ ဆီးရီးယားဘာသာပြောသော ဘုရားကျောင်းများတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ထင်ရှားသည်။ သို့သော်၊ ဆီးရီးယားဘုရားကျောင်းများသည် ဤစာအုပ်များနှင့် မည်မျှစောစီးစွာ ရင်းနှီးခဲ့သလဲ၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့သည် ယေဘုယျဩဝါဒစာများနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သလားဆိုသည်မှာ မသိရှိပါ။ တတိယရာစုနှစ်မှ ဆီးရီးယားဘာသာဖြင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များ၏ စာရင်းတစ်ခုကို ဆိုင်းနိုင်းတောင်ရှိ ဘုန်းကြီးကျောင်းတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတွင် ဧဝံဂေလိလေးစောင်၊ တမန်တော်များ၏အကျင့်၊ နှင့် ပေါလု၏စာများ (ဟေဗြဲစာအပါအဝင်) သာပါဝင်သည်။

Little is known concerning the early use of other New Testament books among the Syrians. From the Doctrina Addai, written about a.d. 350, it appears that the epistles of Paul and the Acts of the Apostles were in use in the Syriac-speaking churches along with the Old Testament and the Diatessaron. However, it is not known how early the Syrian churches had become acquainted with these books, or whether they had the general epistles and the book of Revelation. A list of New Testament books in Syriac from the 3d century found in the monastery at Mt. Sinai lists only the four Gospels, the Acts, and the epistles of Paul, including Hebrews.

 

ဆီးရီးယက်ဘာသာပြန်သစ်နှင့် ကျမ်းစာစံနစ်

ဆီးရီးယက်ဘာသာပြန်သစ်တစ်ခုဖြစ်သော ပက်ရှီတာ (စာမျက်နှာ ၁၂၂ ကိုကြည့်ပါ) သည် ၅ ရာစုအစောပိုင်းတွင် ဘုရားကျောင်းမှထောက်ခံမှုဖြင့် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒိုင်ယာတက်ဆရိုန်ကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့ပြီး၊ တမန်တော်များ၏အကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း၊ ရှင်ပေါလ်၏စာများ ၁၄ စောင်၊ ၁ ပေတရု၊ ၁ ယောဟန်နှင့် ယာကုပ်တို့ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဆီးရီးယက်ကျမ်းသစ်စံနစ်တွင် စာအုပ် ၂၂ အုပ်ပါဝင်ပြီး၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ထိုအတိုင်းရှိနေခဲ့သည်။ ၅ ရာစုတွင် ခရစ်ဝင်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှုများကြောင့်၊ အနောက်ဘက်မှဖိအားပေးမှုကြောင့် ဆီးရီးယက်ခရစ်ယာန်အချို့သည် စာအုပ် ၂၇ အုပ်ပါဝင်သော စံနစ်ကို လက်ခံခဲ့သော်လည်း၊ အချို့သည် စာအုပ် ၂၂ အုပ်ကိုသာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

A new Syriac translation, the Peshitta (see p. 122), appeared with strong ecclesiastical support in the early 5th century. It replaced the Diatessaron with the four Separate Gospels, and contained also the Acts, 14 epistles of Paul, and 1 Peter, 1 John, and James. Thus the Syriac New Testament canon consisted of 22 books, and so remained for many years. As a result of the Christological controversies of the 5th century, some elements of Syriac-speaking Christianity, under pressure from the West, accepted the canon of 27 books, while others retained only the 22.

 

အနောက်ဘက်တွင် အေဒီ ၂၀၀ နောက်ပိုင်း ကျမ်းစာစံနစ် အိုင်ရင်နီးယပ်စ်၊ တတ်တလီယန်နှင့် မုရာတိုရီယန်အပိုင်းအစများ၏သက်သေအရ၊ ၃ ရာစုအလှည့်တွင် အနောက်ဘက်တွင် ကျမ်းသစ်စံနစ်သည် အနည်းငယ်ပုံသေသဏ္ဍာန်ရခဲ့သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်၊ တမန်တော်များ၏အကျင့်ကိုကျင့်ခြင်း၊ ရှင်ပေါလ်၏စာများ ၁၃ စောင်၊ ၁ ပေတရု၊ ၁ ယောဟန်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ၂ ယောဟန်နှင့် ယုဒတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် စံနစ်တွင်ပါဝင်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခံရသည်။ ၂ ပေတရု၊ ယာကုပ်၊ ၃ ယောဟန်နှင့် ဟေဗြဲတို့သည် ဤအသိအမှတ်ပြုမှုကို မရရှိသေးဘဲ၊ သို့သော် အချို့သောအကျမ်းစာများသည် တစ်ခါတစ်ရံလက်ခံခံရဆဲဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အေဒီ ၂၀၀ နောက်ပိုင်း ကျမ်းစာစံနစ်၏သမိုင်းသည် အထွေထွေစာများ ၃ စောင်နှင့် ဟေဗြဲကို လက်ခံခြင်းနှင့် သံသယဖြစ်ဖွယ်အကျမ်းစာများကို ပယ်ထုတ်ခြင်းတို့ပါဝင်သည်။

Canon After a.d. 200 in the West.—The testimony of Irenaeus, Tertullian, and the Muratorian Fragment shows that at the turn of the 3d century, the New Testament canon had reached a rather fixed form in the West. The four Gospels, the Acts, 13 epistles of Paul, 1 Peter, 1 John, Revelation, and perhaps also 2 John and Jude were generally recognized as belonging to the canon. Second Peter, James, 3 John, and Hebrews had not yet achieved this recognition, although some apocryphal works were still at times accepted. The history of the canon after a.d. 200 therefore involves chiefly the acceptance of three general epistles and Hebrews, and the rejection of some questionable apocrypha.

 

အနောက်ဘုရားကျောင်းတွင် အရှေ့ဘက်ကဲ့သို့ ထင်ရှားသောပညာရှင်များမရှိခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏ဘုရားကျောင်းစည်းကမ်းသည် ပိုမိုခိုင်မာခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် အနောက်ဘက်တွင် ကျမ်းစာစံနစ်၏ဖွံ့ဖြိုးမှုသည် အရှေ့ဘက်ကဲ့သို့ မတည်မငြိမ်မဖြစ်ခဲ့ပေ။ အနောက်ဘုရားကျောင်းသည် ဟေဗြဲကို လက်ခံရာတွင် အရှေ့ဘက်ကို လိုက်နာခဲ့ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို အပြင်းအထန်ထောက်ခံခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် ၃ ရာစုနှင့် ၄ ရာစု၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းတွင် အရှေ့ဘက်မှမနှစ်သက်သောစာအုပ်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင်၊ ဂရိဓမ္မပညာရှင်များသည် ၎င်းတို့၏သဘောထားကို ပြောင်းလဲကာ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ၎င်းတို့၏စံနစ်တွင် လက်ခံခဲ့သည်။

The Western Church did not have so many notable scholars as the East, but its church discipline was stronger, and consequently the development of the canon in the West did not involve as much vacillation as in the East. The Western Church finally followed the East in accepting Hebrews, while at the same time it strongly defended the Revelation, a book the East did not favor during the 3d century and part of the 4th. Finally, the Greek theologians reversed their attitude and accepted Revelation into their canon.

 

အထွေထွေစာများသည် ၃ ရာစုတစ်ခုလုံးတွင် လက်တင်ဘုရားကျောင်းတွင် အနည်းငယ်သာအသုံးပြုခံရသည်။ ဤကာလတွင် လက်တင်ဖခင်များမှ ဤစာများကို ကိုးကားခဲသည်၊ ကိုးကားခဲ့လျှင်လည်း ၁ ယောဟန်နှင့် ၁ ပေတရုမှသာဖြစ်သည်။ သို့သော် ၄ ရာစုတွင်၊ အထွေထွေစာများသည် ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံခံရသည်။ ဤသို့သက်သေပြသော စံနစ်စာရင်းနှစ်ခုရှိသည်။ တစ်ခုမှာ သီအိုဒါမွမ်စင်မှရှာဖွေတွေ့ရှိသော စာရင်းဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်မှာ အာဖရိကမှဖြစ်ပြီး၊ အထွေထွေစာများ ၅ စောင်ကို စာရင်းပြုစုထားသည်- ယောဟန်၏စာများ ၃ စောင်၊ ပေတရု၏စာများ ၂ စောင်။ သို့သော်၊ ဤစံနစ်၏မိတ္တူနှစ်ခုအနက်တစ်ခုတွင် နောက်ပိုင်းလက်ဖြင့် "တစ်စောင်သာ" ဟူသော မှတ်ချက်ကို ယောဟန်နှင့်ပေတရု၏စာရင်းနှစ်ခုစလုံးတွင် ထည့်သွင်းထားသည်၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ မူရင်းစာရင်းရေးသူသည် ယောဟန်၏စာများ ၃ စောင်နှင့် ပေတရု၏စာများ ၂ စောင်ကို စံနစ်တွင်ထည့်သွင်းထားသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းစာဖတ်သူတစ်ဦးက ၎င်းကိုဆန့်ကျင်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၄ ရာစုမှ ဒုတိယစံနစ်စာရင်းမှာ ပါရီမြို့ရှိ အန်စီယယ်လ်စာလွှာ D တွင် ဖိလမွန်နှင့် ဟေဗြဲကြားတွင်တွေ့ရှိသော ကတ်တလောဂပ်စ်ကလာရိုမွန်တနပ်စ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အထွေထွေစာများ ၇ စောင်ကို အောက်ပါအစီအစဉ်ဖြင့် စာရင်းပြုစုထားသည်- ၁ နှင့် ၂ ပေတရု၊ ယာကုပ်၊ ၁၊ ၂ နှင့် ၃ ယောဟန်၊ ယုဒ။

The general epistles still were little used in the Latin Church during the whole 3d century. Quotations from these books hardly ever appear in the Latin Fathers of this period, and when they do, they are taken from 1 John and 1 Peter. In the 4th century, however, the general epistles received wide acceptance. Two canon lists witness to this. One, a list discovered by Theodor Mommsen, probably from Africa, lists five general epistles: three letters of John, two letters of Peter. However, a later hand has added to one of the two extant copies of this canon the remark, una sola, “one only,” to both entries, perhaps indicating that while the original author of this list reckoned three letters of John and two of Peter as canonical, a later reader voiced his opposition to this view. The second canon list from the 4th century is the Catalogus Claromontanus, found between Philemon and Hebrews in the uncial manuscript D at Paris. It lists all seven general epistles in the following sequence: 1 and 2 Peter, James, 1, 2, and 3 John, and Jude.

 

ကျမ်းသစ်စံနစ်နှင့်ပတ်သက်သော နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်တင်ဘုရားကျောင်းမှ အေဒီ ၃၈၂ တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒမားဆပ်စ် လက်ထက်တွင် ရောမမြို့သင်းအုပ်စည်းဝေးပွဲတွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်၊ အထွေထွေစာများ ၇ စောင်သည် ကျမ်းသစ်၏အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ဤဆုံးဖြတ်ချက်သည် ၁ ယောဟန်ကို တမန်တော်ထံမှဖြစ်သည်ဟုဆိုကာ၊ အခြားစာများနှစ်စောင်ကို အခြားယောဟန်တစ်ဦး၊ သင်းအုပ်ဆရာဟု ယူဆသူထံမှဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အာဖရိကမြောက်ပိုင်းဘုရားကျောင်းသည် ထိုနည်းတူလိုက်နာခဲ့ပြီး၊ ဟစ်ပိုမြို့သင်းအုပ်စည်းဝေးပွဲ (အေဒီ ၃၉၃) နှင့် ကာသိတ်မြို့တတိယသင်းအုပ်စည်းဝေးပွဲ (အေဒီ ၃၉၇) တို့တွင် ရောမမြို့တွင် အေဒီ ၃၈၂ တွင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်နှင့်ဆင်တူသော ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

The final decision concerning the New Testament canon was taken by the Latin Church in a.d. 382, when the Synod of Rome, under Pope Damascus, decreed officially that the seven general epistles form an integral part of the New Testament. This decree attributed the First Epistle of John to the apostle and the other two to another John, supposed to have been a presbyter. The church of North Africa followed suit, when during the council of Hippo (a.d. 393) and the 3d council of Carthage (a.d. 397) decrees were voted similar to that made at Rome in a.d. 382.

 

ဟေဗြဲစာသည်လည်း ၄ ရာစုဒုတိယပိုင်းအထိ အနောက်ဘုရားကျောင်းတွင် ပြည့်စုံစွာလက်ခံမှုမရရှိခဲ့ပေ။ ၎င်း၏အဓိကအကြောင်းအမှာ ၎င်း၏ရေးသားသူဖြစ်သည်ဟု အငြင်းပွားမှုရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ၃ နှင့် ၄ ရာစုများမှ လက်တင်ဖခင်များသည် ဟေဗြဲကို ဖော်ပြခြင်းမရှိခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ပေါလ်ရေးသားမှုကို ပယ်ချခဲ့သည်ဖြစ်စေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ကတ်တလောဂပ်စ်ကလာရိုမွန်တနပ်စ်တွင်လည်း မပါဝင်ခဲ့ပေ၊ သို့သော် "ဗာနဗပ်စသည့်စာ" ဟူသော စာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းမှာ ဖြစ်နိုင်ချေနည်းပါသည်။ သို့သော်၊ ၄ ရာစုနောက်ပိုင်းမှ ကြီးမြတ်သောလက်တင်ဓမ္မပညာရှင်များနှင့် ဘုရားကျောင်းခေါင်းဆောင်များသည် အရှေ့ဘက်ဂရိဓမ္မပညာရှင်များ၏လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ပေါလ်၏ရေးသားမှုကို ဘယ်သောအခါမှ သံသယမဖြစ်ခဲ့သော ဟေဗြဲကို စံနစ်အဖြစ်လက်ခံလာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်၊ ဂျရုမ်း၊ ဟီလာရီအော့ဖ်ပိုလီယာစ်၊ လူစီဖာအော့ဖ်ကာဂလီယာရီ၊ ဗီဂျီလီယပ်စ်အော့ဖ်သက်စပ်စ်၊ အမ်ဘရို့စ်၊ ဩဂတ်စတင်နှင့် အခြားအနောက်ဘက်ခေါင်းဆောင်များသည် ဟေဗြဲကို စံနစ်အဖြစ်လက်ခံလာခဲ့သည်။ ဤလမ်းကြောင်းကို အေဒီ ၃၈၂ တွင် ရောမမြို့သင်းအုပ်စည်းဝေးပွဲတွင် တရားဝင်ပြဋ္ဌာန်းခဲ့ပြီး၊ စံနစ်တွင် ပေါလ်၏စာများ ၁၄ စောင်ရှိသည်ဟု ကြေငြာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းအာဖရိကသင်းအုပ်စည်းဝေးပွဲများဖြစ်သော ဟစ်ပိုနှင့် ကာသိတ်တို့သည်လည်း ဟေဗြဲကို ပေါလ်ရေးသားသည်ဟု လက်ခံခဲ့သည်။ ဩဂတ်စတင်သည် ၎င်း၏ကျမ်းသစ်စံနစ်ကို ၎င်း၏လက်ရာ De doctrina christiana (II. 8, 12–14) တွင် တင်ပြခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အလက်ဇန္ဒြီယား၏အာသာနီးယပ်စ်၏ ၃၉ ကြိမ်မြောက်အီစတာစာတွင်ပါရှိသော စံနစ်နှင့် မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ ကွဲပြားခြင်းမရှိပေ။ ဤအချိန်မှစ၍ လက်တင်နှင့်ဂရိဘုရားကျောင်းများသည် ကျမ်းသစ်စံနစ်တွင် စာအုပ် ၂၇ အုပ်တူညီခဲ့သည်။

The Epistle to the Hebrews likewise did not find complete acceptance in the Western Church until the second half of the 4th century. The main reason for this lay in its disputed authorship. The Latin Fathers of the 3d and 4th centuries either did not mention Hebrews or rejected its Pauline authorship. Consequently it is also absent from the Catalogus Claromontanus, unless it is indicated there under the entry “Epistle of Barnabas,” which is possible, but improbable. However, the great Latin theologians and ecclesiastical leaders of the latter part of the 4th century stood strongly under the influence of the Greek theology of the East, where the Pauline authorship of Hebrews had never been doubted. Hence, Jerome, Hilary of Poitiers, Lucifer of Cagliari, Vigilius of Thapsus, Ambrose, Augustine, and other Western leaders began to accept Hebrews as canonical. This trend was legalized at the Synod of Rome in a.d. 382, which declared the canon to possess 14 letters of Paul. The subsequent African councils of Hippo and Carthage also accepted Hebrews as Pauline. Augustine, in his New Testament canon, as presented in his work De doctrina christiana (II. 8, 12–14), does not vary in any way from the canon of Athanasius of Alexandria contained in his 39th Easter Letter (see p. 129). From this time on the Latin and Greek churches had the same New Testament canon of 27 books.

 

ကျမ်းသစ်၏အကျမ်းစာများကို အနောက်ဘုရားကျောင်းတွင် အရှေ့ဘက်ခရစ်ယာန်များထက် ပိုမိုစောစွာနှင့် ပိုမိုပြတ်သားစွာ ပယ်ထုတ်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၂၀၀ တွင် တမန်တော်မူရင်းဖြစ်သည်ဟု သံသယဖြစ်ဖွယ်စာအုပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ အနောက်ဘက်တွင် ရှင်းလင်းသောရပ်တည်မှုကို တတ်တလီယန်နှင့် မုရာတိုရီယန်အပိုင်းအစများမှ သက်သေပြခဲ့ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် ဤစာအုပ်အချို့ကို အလက်ဇန္ဒြီယား၏ကလီမန့်မှ မသင်မနေရ အသုံးပြုခဲ့သည်။ အကျမ်းစာများသည် ၃ နှင့် ၄ ရာစုများတွင် အရှေ့ဘုရားကျောင်းစာပေများတွင် အိုရီဂျင်နှင့် ယူစီဘီးယပ်စ်၏လက်ရာများမှ သက်သေပြသည့်အတိုင်း ဆက်လက်ပါဝင်နေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဤစာအုပ်များကို လက်တင်ဖခင်များမှ တညီတညွတ်တည်း ပယ်ထုတ်ခဲ့သည်။ သို့သော်၊ နောက်ပိုင်းကျမ်းစာလက်ရေးမူများမှ အချို့သောအသိုင်းအဝိုင်းများတွင် အကျမ်းစာများသည် အလယ်ခေတ်အထိ အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤလက်ရေးမူများအနက် ၂၀ ခုသည် ဟာမက်စ်၏သိုးထိန်းလက်တင်ဘာသာပြန်ကို ပါရှိပြီး၊ ၁၀၀ ကျော်တွင် လူဒီစီယန်သို့ ပေါလ်၏စာဟုခေါ်သော စာတစ်စောင်ပါရှိသည်။

The apocryphal books of the New Testament were rejected earlier and more resolutely in the Western Church than among the Christians of the East. By a.d. 200 a clear stand was taken in the West with regard to books whose apostolic origin was questionable, as is attested by Tertullian and the Muratorian Fragment, while at the same time some of these same books were used by Clement of Alexandria with no scruples. Apocryphal books were still part of the Eastern Church literature in the 3d and 4th centuries as Origen’s and Eusebius’ works testify. At that time these books were unanimously rejected by the Latin Church Fathers. However, later Bible manuscripts reveal that in some circles apocryphal books remained in use until the Middle Ages. Twenty of these manuscripts are known to contain a Latin translation of the Shepherd of Hermas, and more than 100 of them have the so-called Epistle of Paul to the Laodiceans.

 

အစောပိုင်းရာစုနှစ်များမှ ဂိုဏ်းဂဏစည်းဝေးပွဲများထဲမှ တစ်ခုမျှသည် စံနစ်ကို ပုံသေသတ်မှတ်ရန် ကြိုးပမ်းခြင်းမရှိသည်မှာ မှတ်သားဖွယ်ဖြစ်သည်။ စံနစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ပထမဆုံးဂိုဏ်းဂဏစည်းဝေးပွဲမှာ ထရန့်စည်းဝေးပွဲ (၁၅၄၅-၆၄) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ရောမကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းမှသာ ဂိုဏ်းဂဏစည်းဝေးပွဲအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး၊ ကက်သလစ်ဘုရားကျောင်းအဖွဲ့ဝင်အားလုံးအတွက် စည်းနှောင်ထားသော ကျမ်းစာစံနစ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယခင်စည်းဝေးပွဲများသည် စံနစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် ဂိုဏ်းဂဏမဟုတ်ဘဲ၊ အချို့သောဘုရားကျောင်းပြည်နယ်များအတွက်သာ အာဏာရှိခဲ့သည်။

It is a remarkable fact that not one of the ecumenical church councils of the early centuries attempted to fix the canon. The first ecumenical council (though recognized as such only by the Roman Catholic Church) to deal with the canon was the Council of Trent (1545–64), which for the first time established by decree a canon of Scripture binding upon all members of the Catholic Church. Although earlier councils had dealt with the canon, as mentioned, they were not ecumenical, and had jurisdiction only over certain ecclesiastical provinces.

 

ကျမ်းသစ်စံနစ်၏ဖွံ့ဖြိုးမှုကို လေ့လာခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ရေးထားသောနှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်ပေါ်လာရာတွင် ဘုရားသခင်၏လမ်းညွှန်မှုရှိခဲ့ကြောင်း ယုံကြည်စိတ်ချရသော သက်သေများကို ပေးသည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်အရ၊ စာအုပ် ၂၇ အုပ်ပါဝင်သော စံနစ်ဖြစ်ပေါ်လာစေရန် ဆုံးဖြတ်ချက်များသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးတစ်ဦး သို့မဟုတ် ဂိုဏ်းဂဏစည်းဝေးပွဲမှတစ်ဆင့် စည်းရုံးထားသောဘုရားကျောင်း၏ဆန္ဒကို ဖော်ပြခြင်းမဟုတ်ပေ။ ယင်းအစား၊ ကျမ်းစာစံနစ်သည် ရာစုနှစ်လေးခုခန့်ကာလအတွင်း တဖြည်းဖြည်းဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပြီး၊ ခရစ်ယာန်လူများစွာသည် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်၏လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် အချို့သောလက်ရာများသည် ထိုဝိညာဉ်တော်မှ လှုံ့ဆော်ခံရသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး၊ အခြားလက်ရာများမှာ မဟုတ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

A study of the development of the New Testament canon provides convincing evidence that the hand of Providence led in the formation of God’s written Word. As has been seen in the foregoing survey, the decisions that brought into being the canon of 27 books were not essentially the work of an organized church expressing its will through either a pope or a general council. Rather, the canon of Scripture developed gradually over a period of some four centuries as many Christian men under the guidance of the Spirit of God recognized that certain works had been inspired by that same Spirit, and that other works had not.

 

ဤဘုရားသခင်လမ်းညွှန်သော ရွေးချယ်မှုလုပ်ငန်းတွင်၊ အချို့သောစံနှုန်းများသည် စာအုပ်များအား ကျမ်းစာတွင်နေရာရရန် ထိုက်တန်သလား၊ မထိုက်တန်သလားဟူသော ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များကို ကူညီပေးခဲ့သည်။ ထိုစံနှုန်းတစ်ခုမှာ ရေးသားသူဖြစ်သည်။ ကျမ်းသစ်သည် ယေရှုခရစ်နှင့်ပတ်သက်သော သတင်းကောင်းဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်ယာန်များသည် ဤသတင်းကို ယေရှုနှင့်အတူရှိခဲ့သောသူများမှရေးသားထားသော လက်ရာများသည် အမှန်ကန်ဆုံးဖြစ်သည်ဟု သဘာဝအားဖြင့် ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်များသည် တမန်တော်တစ်ဦး သို့မဟုတ် တမန်တော်တစ်ဦး၏အဖော်တစ်ဦးမှ တမန်တော်ကာလတွင်ရေးသားသည်ဟု ရှင်းလင်းစွာ ယုံကြည်ခဲ့သော လက်ရာများကိုသာ နောက်ဆုံးတွင် လက်ခံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် မာကုနှင့်လုကာ၏စာအုပ်များကို လက်ခံခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ခရစ်ယာန်တိုင်းသည် ၎င်းတို့သည် တမန်တော်ပေတရုနှင့် ပေါလ်၏ကာလတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု၊ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်မှာ ၎င်းတို့၏ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ ဗာနဗပ်စသည့်စာဟုခေါ်သော စာသည် ၂ ရာစုတွင် ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံခံရသော်လည်း၊ ၎င်း၏အကြောင်းအရာများသည် ထိုတမန်တော်မှရေးသားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ပြသခဲ့သောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် စံနစ်မှ ဖယ်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။ ထိုနည်းတူ၊ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အချို့မှ နှစ်သက်ခဲ့သော ဟာမက်စ်၏သိုးထိန်းသည် တမန်တော်နောက်ကာလတွင် ပေါ်ထွက်ခဲ့သောကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် စံနစ်တွင် နေရာမရခဲ့ပေ။

In this divinely directed work of selection, certain standards aided the early Christians in deciding which books merited a place in Scripture and which did not. One of these standards was authorship. The New Testament was the good news concerning Jesus Christ, and Christians naturally believed that the most authentic presentations of this message were those written by men who had been with Jesus. Consequently only those works were accepted finally concerning which Christians were clearly convinced that they were the products of an apostle or of a companion of an apostle writing in the apostolic period. Thus the books of Mark and Luke were admitted because every Christian was convinced that they had been written in the time of the apostles Peter and Paul, and perhaps under their supervision. On the other hand, the so-called Epistle of Barnabas, although widely accepted in the 2d century, was ultimately dropped from the canon because its contents showed that it could not have been written by that apostle. Similarly, the Shepherd of Hermas, a book favored by some early Christians, did not finally achieve a place in the canon because it originated in the postapostolic period.

 

အစောပိုင်းဘုရားကျောင်းကို စံနစ်ရွေးချယ်ရာတွင် လမ်းညွှန်ပေးသော နောက်ထပ်စံနှုန်းတစ်ခုမှာ အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တစ်ခါတစ်ရံ ရေးသားသူဆိုင်ရာ မေးခွန်းထက် ပိုမိုသိမ်မွေ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် စာအုပ်တစ်အုပ်၏အတွင်းပိုင်းညီညွတ်မှု၊ ကျမ်းစာကျန်ရှိသည်နှင့် သဘောတူညီမှု၊ ခရစ်ယာန်အတွေ့အကြုံနှင့် ကိုက်ညီမှုတို့ကို အကဲဖြတ်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤအခြေခံမူဖြင့် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များသည် ဂနိုစတစ်ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းများစွာကို ပယ်ထုတ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။

Another standard which guided the early church in the selection of the canon was that of content. This sometimes involved more subtle judgment than did the question of authorship. It necessitated the evaluation of a book in terms of its inner consistency, its agreement with the rest of Scripture, and its conformity with Christian experience. It was doubtless largely by this principle that the early Christians rejected the many Gnostic gospels and apocalypses.

 

ဤအားလုံး၏အောင်မြင်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောအရာမှာ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်၏လမ်းညွှန်မှုဖြစ်သည်၊ ထိုဝိညာဉ်တော်သည် ပရောဖက်များနှင့် တမန်တော်များရေးသားစဉ် ၎င်းတို့၏စိတ်နှလုံးများကို လမ်းညွှန်ခဲ့ပြီး၊ ယေရှုခရစ်ကို ယုံကြည်သော သစ္စာရှိယုံကြည်သူတိုင်း၏ နှလုံးသို့ ကျမ်းစာဖတ်ရှုသည့်အခါ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်ချက်ကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

Essential to the successful accomplishment of all of this was the guidance of the Spirit of God, the Spirit who led the minds of the prophets and apostles as they wrote, and who has brought conviction to the heart of every true believer in Jesus Christ, as he has read the Scripture, that it is truly the Word of God.

 ကိုးကားစာရင်း

Bibliography

 

BAUER, WALTER။ ဂရိ-အင်္ဂလိပ် ဓမ္မသစ်ကျမ်းနှင့် အခြားသော အစောပိုင်းခရစ်ယာန်စာပေများအတွက် အဘိဓာန်။ ဘာသာပြန်ပြီး တည်းဖြတ်သူ W. F. Arndt နှင့် F. W. Gingrich။ ချီကာဂိုမြို့၊ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၅၇။ စာမျက်နှာ xl, ၉၀၉၊ ဒုတိယအကြိမ်၊ ၁၉၇၉။ ဒုတိယအကြိမ်ကို Gingrich နှင့် F. W. Danker တို့က ပြန်လည်ပြင်ဆင်ပြီး တိုးချဲ့ထားပြီး Bauer ၏ ပဉ္စမဂျာမန်ထုတ်ဝေမှုတွင် ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ထပ်မံဖြည့်စွမ်းမှုများကို ထည့်သွင်းထားသည်၊ အမှားများကို ပြင်ဆင်ထားပြီး ကိုးကားစာရင်းကို ထောင်ပေါင်းများစွာသော စာရင်းသစ်များဖြင့် တိုးချဲ့ထားသည်။ ရရှိနိုင်သော အကောင်းဆုံး ဓမ္မသစ်ကျမ်းဂရိအဘိဓာန်။ ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးများ၊ ပါပီရပ်စ်များနှင့် လက်ရှိပညာရှင်စာပေများသို့ ကိုးကားချက်များပါဝင်သည်။

Bauer, Walter. Greek-English Lexicon of the New Testament and Other Early Christian Literature. Trans. and ed. by W. F. Arndt and F. W. Gingrich. Chicago: University of Chicago Press, 1957. xl, 909 pp., 2d ed., 1979. The 2d ed., revised and augmented by Gingrich and F. W. Danker, incorporates the changes and additions in Bauer’s 5th German ed., corrects errors, and expands the bibliography by thousands of new entries. The best NT Greek lexicon available. Includes references to the Church Fathers, papyri, and current scholarly literature.

 

BLASS, FRIEDRICH W., နှင့် DEBRUNNER, A. ဓမ္မသစ်ကျမ်းနှင့် အခြားသော အစောပိုင်းခရစ်ယာန်စာပေများအတွက် ဂရိသဒ္ဒါ။ A. Debrunner ၏ ဖြည့်စွမ်းမှတ်စုများကို ထည့်သွင်းထားသော နဝမနှင့် ဒသမဂျာမန်ထုတ်ဝေမှု၏ ဘာသာပြန်နှင့် ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှု၊ Robert W. Funk မှ။ ချီကာဂိုမြို့၊ ချီကာဂိုတက္ကသိုလ်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၆၁။ စာမျက်နှာ ၃၇၂။ ဂရိသဒ္ဒါနှင့် ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံအတွက် အာဏာပိုင်ရင်းမြစ်တစ်ခု။

Blass, Friedrich W., and Debrunner, A. A Greek Grammar of the New Testament and Other Early Christian Literature. A translation and revision of the 9th-10th German edition, incorporating supplementary notes of A. Debrunner, by Robert W. Funk. Chicago: University of Chicago Press, 1961. 372 pp. An authoritative source for Greek grammar and syntax.

 

BRUCE, FREDERICK F. အင်္ဂလိပ်ကျမ်းစာ- အစောဆုံးအင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များမှ ဓမ္မသစ်အင်္ဂလိပ်ကျမ်းအထိ ဘာသာပြန်မှုများ၏သမိုင်း။ တတိယအကြိမ် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထုတ်ဝေမှု။ နယူးယောက်မြို့၊ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၇၈။ စာမျက်နှာ ၂၇၄။ အင်္ဂလိပ်ကျမ်းစာ၏ အကောင်းဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးပေါ်သမိုင်း။

Bruce, Frederick F. The English Bible: A History of Translations From the Earliest English Versions to the New English Bible. 3d revised ed. New York: Oxford University Press, 1978. 274 pp. The best and most up-to-date history of the English Bible.

 

ကျမ်းစာ၏ ကိန်းဘရစ်သမိုင်း။ ပထမတွဲ- အစမှ ဂျရုမ်းအထိ။ P. R. Ackroyd နှင့် C. F. Evans တို့က တည်းဖြတ်သည်။ ၁၉၇၀။ စာမျက်နှာ ၆၄၈။ ဒုတိယတွဲ- ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီးများမှ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေတ်အထိ အနောက်နိုင်ငံများ။ G. W. H. Lampe မှ တည်းဖြတ်သည်။ ၁၉၀၉။ စာမျက်နှာ ၅၆၆။ တတိယတွဲ- ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးခေတ်မှ ယခုခေတ်အထိ အနောက်နိုင်ငံများ။ S. L. Greenslade မှ တည်းဖြတ်သည်။ ၁၉၆၃။ စာမျက်နှာ ၅၉၀။ ကိန်းဘရစ်မြို့၊ တက္ကသိုလ်စာပေးစာယူဌာန။ ကျမ်းစာ၏ ဘာသာစကားများ၊ စာလုံးများ၊ စာသား၊ ကျမ်းစာစီရင်မှုနှင့် ဘာသာပြန်မှုများအပါအဝင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်သမိုင်းကို ကျွမ်းကျင်သူများအဖွဲ့မှ ရေးသားထားသည်။

The Cambridge History of the Bible. Vol. 1: From the Beginnings to Jerome. Ed. by P. R. Ackroyd and C. F. Evans. 1970. 648 pp. Vol. 2: The West From the Fathers to the Reformation. Ed. by G. W. H. Lampe. 1909. 566 pp. Vol. 3: The West From the Reformation to the Present Day. Ed. by S. L. Greenslade. 1963. 590 pp. Cambridge: University Press. A comprehensive history of the Bible including languages and script, text, canon, and translation by a team of experts.

 

CAMPENHAUSEN, HANS VON။ ခရစ်ယာန်ကျမ်းစာ၏ ဖွဲ့စည်းမှု။ J. A. Baker မှ ဘာသာပြန်သည်။ ဖီလာဒဲလ်ဖီးယားမြို့၊ ဖို့တရက်စ်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၇၂။ စာမျက်နှာ ၃၄၂။ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်ခေတ်ကာလ၏ ကျွမ်းကျင်သူတစ်ဦးမှ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစီရင်မှုကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြထားသည်။

Campenhausen, Hans von. The Formation of the Christian Bible. Trans. by J. A. Baker. Philadelphia: Fortress Press, 1972. 342 pp. Comprehensive treatment of the NT canon by an expert on the period of the early church.

 

HARRIS, R. LAIRD။ ကျမ်းစာ၏ ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုနှင့် စီရင်မှု။ ဂရန်းရက်ပိဒ်မြို့၊ မီခီဂန်ပြည်နယ်၊ ဇွန်ဒါဗန်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၆၈။ စာမျက်နှာ ၃၁၆။ ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်မှုနှင့် စီရင်မှုကို ခရစ်ယာန်ဝံဂလိဆရာ၏ ရှေးရိုးစွဲအမြင်မှ တင်ပြထားသည်။

Harris, R. Laird. Inspiration and Canonicity of the Bible. Grand Rapids, Michigan: Zondervan Pub. Co., 1968. 316 pp. Inspiration and canonicity are presented from the conservative position of an evangelical.

 

KUBO, SAKAE, နှင့် SPECHT, WALTER။ ဗားရှင်များစွာလား။ နှစ်ဆယ်ရာစု အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်ကျမ်းစာများ။ ဂရန်းရက်ပိဒ်မြို့၊ မီခီဂန်ပြည်နယ်၊ ဇွန်ဒါဗန်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၇၅။ စာမျက်နှာ ၂၄၄။ နှစ်ဆယ်ရာစုတွင် အသုံးအများဆုံး အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များအကြောင်း အပြည့်အစုံနှင့် နောက်ဆုံးပေါ်လက်ရာ။

Kubo, Sakae, and Specht, Walter. So Many Versions? Twentieth Century English Versions of the Bible. Grand Rapids, Michigan: Zondervan Press, 1975. 244 pp. The most thorough and up-to-date work on the most commonly used 20th-century English versions.

 

METZGER, BRUCE M. ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စာသား- ၎င်း၏ ပို့လွှတ်မှု၊ ပျက်စီးမှုနှင့် ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းမှု။ ဒုတိယအကြိမ်။ နယူးယောက်မြို့၊ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၆၈။ စာမျက်နှာ ၂၈၄။ ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စာသားဝေဖန်ရေးအတွက် ရှင်းလင်းပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော လမ်းညွှန်။

Metzger, Bruce M. The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption, and Restoration. 2d ed. New York: Oxford University Press, 1968. 284 pp. A lucid, reliable guide to the textual criticism of the NT.

 

_______. ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ အစောပိုင်းဗားရှင်များ။ အောက်စဖို့ဒ်မြို့၊ ကလာရင်ဒွန်စာပေးစာယူဌာန၊ ၁၉၇၇။ စာမျက်နှာ ၄၉၈။ အနှစ် ၁၀၀၀ မတိုင်မီ ပြုလုပ်ခဲ့သော ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ဗားရှင်များ၏ မူလအစနှင့် ပို့လွှတ်မှု။ တစ်ခုစီအတွက် အစောဆုံးစာလက်ရေးမူများစာရင်း၊ ထင်ရှားသော ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုများကို ဖော်ပြထားပြီး တစ်ခုစီအတွက် ပညာရှင်ဆန်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုနှင့် စာသားဆန်းစစ်မှုကို ဆွေးနွေးထားသည်။ တစ်ခုစီ၏ အသုံးပြုမှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်များကို ပူးပေါင်းပညာရှင်များမှ တင်ပြထားသည်။

_______. The Early Versions of the New Testament. Oxford: Clarendon Press, 1977. 498 pp. The origin and transmission of all the NT versions made prior to a.d. 1000. Contains lists of the earliest MSS of each, gives the noteworthy printed editions, and discusses the scholarly investigation and textual analysis of each. Limitations on the use of each is presented by collaborating scholars.

 

MOULTON, JAMES H. ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ဂရိသဒ္ဒါ။ တွဲ ၄ တွဲ။ အက်ဒင်ဘာရာ၊ T & T Clark၊ ၁၉၀၆-၁၉၇၀။ Moulton မှ စတင်ခဲ့သော လက်ရာ၊ ဒုတိယတွဲတွင် W. F. Howard မှ ကူညီခဲ့ပြီး၊ Nigel Turner မှ (ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် စတိုင်ဆိုင်ရာ နောက်ဆုံးနှစ်တွဲ) ပြီးစီးခဲ့သည်။ Debrunner-Funk နှင့် တန်းတူရှိသော်လည်း ပိုမိုနားလည်ရလွယ်ကူသည်။

Moulton, James H. A Grammar of New Testament Greek. 4 vols. Edinburgh: T & T Clark. 1906–1970. A work begun by Moulton, who was assisted by W. F. Howard in the second volume, and completed (the last two volumes on syntax and style) by Nigel Turner. On a par with Debrunner-Funk, but much easier to understand..