လာ စီယာရာတက္ကသိုလ်တွင် အကြီးအကျယ် လျှော့ချမှုများ ပြုလုပ်မည်ဟု ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်

 

လာ စီယာရာတက္ကသိုလ်တွင် အကြီးအကျယ် လျှော့ချမှုများ ပြုလုပ်မည်ဟု ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်

သတင်း
မြော်လင့်ခြင်းအဆင့်မြင့်ပညာရေး၊ လာ စီယာရာတက္ကသိုလ်

ရစ်ဗာဆိုက်ဒ်၊ ကယ်လီဖိုးနီးယား — လာ စီယာရာတက္ကသိုလ်သည် ၂၀၂၆–၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရေးဘတ်ဂျက်ကို မကြာမီ အကြီးအကျယ် လျှော့ချမည်ဟု ကောလာဟလများ ထွက်ပေါ်နေသည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ ကျောင်းသားစာရင်း ကျဆင်းလာခြင်းကြောင့် တက္ကသိုလ်သည် သိသာထင်ရှားသော ဖိအားများအောက်တွင် ရောက်ရှိနေသည်။ လျှော့ချမှုများသည် တက္ကသိုလ်ဝန်းအတွင်း အများအပြားဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ကောလာဟလထွက်နေပြီး တစ်ဦးချင်း ပညာရေးဆိုင်ရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ဌာနများအပြင် ဆရာ၊ ဝန်ထမ်းရာထူးများနှင့် ဖွင့်လှစ်ပေးနေသော ပညာရေးအစီအစဉ်များကိုပါ ထိခိုက်စေမည်ဟု ဆိုသည်။

လာ စီယာရာသည် လွန်ခဲ့သောနှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဘတ်ဂျက်၊ ကျောင်းသားစာရင်းနှင့် အသိအမှတ်ပြုခံရမှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များအလယ်ပိုင်းတွင် ကျောင်းသားဦးရေ အမြင့်ဆုံး ၂,၂၂၉ ဦးမှ ၂,၅၀၀ ဦးအထိ ရှိခဲ့ရာမှ လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်အတွင်း လာ စီယာရာ၏ ကျောင်းသားဦးရေသည် ၉၀၀ ကျော် ကျဆင်းလာခဲ့သည်။

လေ့လာစောင့်ကြည့်သူများက ထိုကျဆင်းမှုသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကျောင်းသားစာရင်းဆိုင်ရာ လမ်းကြောင်းများကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယင်းတို့တွင် အဆင့်မြင့်ပညာရေး၏ အလုပ်အကိုင်ဈေးကွက်တန်ဖိုးအပေါ် လူထု၏ သံသယများနှင့် “လူဦးရေဆိုင်ရာ ချောက်ကမ်းပါး” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည့် အခြေအနေတို့ ပါဝင်သည်။ အထက်တန်းကျောင်းပြီးမြောက်သူများ၏ ဦးရေသည် ၂၀၂၆–၂၀၃၀ ကာလအတွင်း ၇.၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ၂၀၃၃–၂၀၃၉ ကာလတွင် ထပ်မံ၍ ၉ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းမည်ဟု ခန့်မှန်းထားသည်။ ထို့အပြင် လာ စီယာရာနှင့် သီးခြားသက်ဆိုင်သည့် ပြဿနာများလည်း ရှိသည်။ ယင်းတို့တွင် ကျောင်းသားများစွာအတွက် ပညာသင်ကြားစရိတ်သည် အလွန်မြင့်မားသည်ဟု ထင်မြင်ခံရခြင်းနှင့် ရှေးရိုးစွဲသဘောထားရှိသော ကျောင်းသားများနှင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစုများက ဆောက်သန်းအဒ်ဗန်တစ်တက္ကသိုလ်ကဲ့သို့ ပိုမိုလုံခြုံသည်ဟု ယူဆရသော အခြားရွေးချယ်စရာများကို စိတ်ဝင်စားလာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

ဤပြဿနာများသည် တက္ကသိုလ်အနေဖြင့် ရေရှည်ဆက်လက်၍ မိမိကိုယ်ကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ရန် လုံလောက်သော အကြောင်းပြချက်များ ဖြစ်နေပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် တက္ကသိုလ်၏ ဒေသဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုအဖွဲ့က ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ထိုပြဿနာများကို အာရုံစိုက်ဖြေရှင်းရန် အဖွဲ့အစည်းအား ဖိအားပေးခဲ့သည်။ ဇွန်လတွင် တက္ကသိုလ်ဝန်းအတွင်း လာရောက်စစ်ဆေးပြီးနောက် အနောက်တိုင်းကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များ အကြီးတန်းကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်ကော်မရှင်က ဇူလိုင်လ ၉ ရက်တွင် လာ စီယာရာထံသို့ တရားဝင်သတိပေးစာ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ဖက်ဒရယ်အစိုးရက အသိအမှတ်ပြုထားသော ဒေသဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုအေဂျင်စီ၏ အနိမ့်ဆုံးအဆင့် အရေးယူမှုဖြစ်သည်။ လာ စီယာရာ၏ ကျောင်းသားများ ဖက်ဒရယ်ကျောင်းသားအကူအညီများ ရရှိနိုင်ရန် အနောက်တိုင်းကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များ၏ အသိအမှတ်ပြုမှု လိုအပ်သည်။

အခြားအချက်များအပြင် ထိုသတိပေးချက်တွင် တက္ကသိုလ်အနေဖြင့် ဘတ်ဂျက်ကို ထိရောက်စွာ ရေးဆွဲသုံးစွဲရန်နှင့် ကျောင်းသားစာရင်းနှင့် ဆက်နွှယ်သည့် စိန်ခေါ်မှုများကို စီမံခန့်ခွဲရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် ၎င်း၏ဘဏ္ဍာရေးအခြေအနေကို စောင့်ကြည့်ပြီး ဘတ်ဂျက်လိုငွေကို လျှော့ချရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။

လာ စီယာရာအား ဖော်ပြပါပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် အများဆုံး နှစ်နှစ်အထိ အချိန်ပေးထားပြီး ယင်းတို့တွင် ၂၀၂၇–၂၀၂၈ ပညာသင်နှစ်မတိုင်မီ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၀.၂ သန်းရှိ လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရေး ဘတ်ဂျက်လိုငွေကို ပပျောက်အောင် ပြုလုပ်ရန်လည်း ပါဝင်သည်။ အနောက်တိုင်းကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များ အကြီးတန်းကောလိပ်နှင့် တက္ကသိုလ်ကော်မရှင်က လာ စီယာရာအား ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁ ရက်နေ့မတိုင်မီ တိုးတက်မှုအစီရင်ခံစာ တင်သွင်းရန် တောင်းဆိုထားသည်။ လာ စီယာရာသည် အသိအမှတ်ပြုခံထားရသော တက္ကသိုလ်အဖြစ် ဆက်လက်လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်သည်။

ယခုဆောင်းဦးရာသီတွင် ထပ်မံ၍ လျှော့ချမှုတစ်ရပ် ရင်ဆိုင်ရန် တက္ကသိုလ်ဝန်းအတွင်း ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် လာ စီယာရာသည် အခြေအနေကို တုံ့ပြန်ရန် အဆင့်များစွာ လုပ်ဆောင်နေခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ပညာရေးဆိုင်ရာ ကုန်ကျစရိတ်များ လျှော့ချခြင်းနှင့်အတူ နှစ်စဉ် ကျောင်းသားစာရင်း ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း တိုးမြှင့်ရန် ရည်မှန်းချက်များ ပါဝင်သည့် အစီအမံများကို အတည်ပြုခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က ရေရှည်ရည်မှန်းချက်များကို အာရုံစိုက်ထားသော လေးနှစ်ဘတ်ဂျက်ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့က သုံးနှစ်တာ မဟာဗျူဟာစီမံကိန်းအသစ်ကို အတည်ပြုခဲ့သည်။

တက္ကသိုလ်က ဇူလိုင်လ ၉ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ လာ စီယာရာသည် ၂၀၃၅ ခုနှစ်တွင် ကျောင်းသားဦးရေ ၃,၀၀၀ ရှိလာရန် ရည်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်မည့် အစီအစဉ်ကို ကြေညာခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ပညာသင်နှစ်အစတွင် လာ စီယာရာက ယခင်နှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် စုစုပေါင်းကျောင်းသားစာရင်း ၅ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းတွင် ပထမနှစ်ကျောင်းသားအသစ် ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခြင်းနှင့် ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသားအသစ် ၃၈ ရာခိုင်နှုန်း တိုးလာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။ လက်ရှိ ၂၀၂၆–၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်အစတွင် စုစုပေါင်းကျောင်းသားစာရင်းမှာ ယမန်နှစ်ထက် အနည်းငယ်နိမ့်ကျနေသည် (နောက်ဆုံးကိန်းဂဏန်းများကို အတည်ပြုရန် ကျန်ရှိနေသေးသည်)။ အခြေအနေကို နားလည်ရန်အတွက် အာသာသမ္မတက “တိုးတက်မှုဆိုတာ ဘယ်တော့မှ ဖြောင့်တန်းနေမှာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ပြောကြားထားသည်။

ထပ်မံလျှော့ချမှုများက လာ စီယာရာ၏ တိုးတက်ရေးအစီအစဉ်များအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှု ရှိမည်နည်း။

လာ စီယာရာသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ပြည့်မြောက်ခြင်းကို မကြာသေးမီက ကျင်းပခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ပညာရေးနှင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းဆိုင်ရာ အစီအစဉ် စုစုပေါင်း ၂၂၈ ခုကို ဖွင့်လှစ်ထားသည်။ ယင်းတို့တွင် ဘွဲ့ကြိုအစီအစဉ်နှင့် ဘွဲ့များ ၈၀ ကျော်၊ ဘွဲ့လွန်အစီအစဉ် ၃၅ ခုနှင့် ကျန်းမာရေးပညာရပ်အကြို အစီအစဉ်နှင့် ဘွဲ့ ၂၀ ကျော် ပါဝင်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလတွင် ထုတ်ဝေခဲ့သော ယူအက်စ်နယူးစ်နှင့် ကမ္ဘာ့အစီရင်ခံစာ ၂၀၂၇ အကောင်းဆုံးကောလိပ်များ လမ်းညွှန်တွင် လာ စီယာရာကို အနောက်ပိုင်းဒေသ၌ လူမှုရေးအခွင့်အလမ်း မြှင့်တင်ပေးနိုင်မှုအတွက် အဆင့် ၁ နေရာနှင့် အကောင်းဆုံးတန်ဖိုးအတွက် အနောက်ပိုင်းဒေသ၌ အဆင့် ၁၀ နေရာတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အကောင်းဆုံးတန်ဖိုး အဆင့်သည် ယမန်နှစ်ထက် ရှစ်နေရာ မြင့်တက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုလမ်းညွှန်တွင် လာ စီယာရာကို အနောက်ပိုင်းဒေသရှိ ထိပ်တန်းပုဂ္ဂလိကကျောင်းများအတွက် အဆင့် ၁၂ နေရာတွင်လည်း သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့အပြင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလတွင် ဖော့ဘ်စ် မဂ္ဂဇင်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အချိန်ပြည့်ကျောင်းသား ၅၀၀ ကျော်ရှိသော အကျိုးအမြတ်မယူသည့် ပုဂ္ဂလိကအဆင့်မြင့်ပညာရေးအဖွဲ့အစည်း ၉၀၀ ကျော်၏ ဘဏ္ဍာရေးခိုင်မာမှုကို နှစ်စဉ်အကဲဖြတ်ခဲ့ရာ လာ စီယာရာသည် B+ အဆင့် ရရှိခဲ့သည်။

သိသာထင်ရှားသော ဘတ်ဂျက်လျှော့ချမှုများ ပြုလုပ်မည့် မည်သည့်အစီအစဉ်မဆို တက္ကသိုလ်၏ အနာဂတ်အပေါ် သေချာပေါက် သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း အာသာသမ္မတက မကြာသေးမီက “လာ စီယာရာဟာ ရှင်သန်နေရုံမျှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ဟာ အမြစ်ခိုင်မာစွာ စိုက်ထားပြီး တိုးတက်မြင့်တက်လာနေပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။