စိန့်ဂျွန်၏ ဗျာဒိတ်တော်
the revelation of St. John the Divine
မိတ်ဆက်
introduction
၁။ ခေါင်းစဉ်
ဂရိလက်ရေးမူအစောဆုံးများနှင့် အီရီနေးအစပြုသော (အေဒီ ၁၃၀-၂၀၂ ခန့်) သင်းအုပ်ဆရာကြီးများ၏ ရေးသားချက်များတွင် ဤစာအုပ်ကို "ယောဟန်၏ဗျာဒိတ်ကျမ်း" (Apocalypse of John) ဟူ၍သာ ရိုးရိုးခေါ်ဝေါ်ထားသည်။ နောက်ပိုင်း မျက်မှောက်ခေတ်လက်ရေးမူများတွင် "ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဟောပြောသော ယောဟန်နှင့် ဧဝံဂေလိဆရာ၏ ဗျာဒိတ်ကျမ်း" (Apocalypse of John the
Theologian and Evangelist) သို့မဟုတ် "ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဟောပြောသော စိန့်ယောဟန်၏ ဗျာဒိတ်ကျမ်း" (Apocalypse of St. John the
Theologian) စသည်ဖြင့် အသေးစိတ်ထည့်သွင်းခေါ်ဝေါ်လာကြသည်။ KJV (King James Version) တွင်ပါသော အမည်မှာ ဤနောက်ဆုံးခေါင်းစဉ်၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကွဲပြားသော ဖော်ပြချက်တစ်မျိုးဖြစ်သည်။
ဂရိစကားလုံး "အပိုကလစ်ပဆစ်" (apokalupsis) သည် "ဗျာဒိတ်" (revelation) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ စာသားအရ "ဖုံးအုပ်ထားမှုကို ဖော်ထုတ်ခြင်း" (an unveiling) ဟု ဆိုလိုသည်။ ဘာသာရေးစာပေတွင် အထူးသဖြင့် အနာဂတ်ကို ဖော်ပြသော ဗျာဒိတ်ဆိုင်ရာ ရေးဟန်ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့သော "ဗျာဒိတ်ဆိုင်ရာ စာပေ" (apocalyptic literature) သည် ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကြားကာလ (intertestamental
period) နှင့် ခရစ်ယာန်အစောပိုင်းကာလများအတွင်း ဂျူးလူမျိုးများကြားတွင် ထင်ရှားသော စာပေဟန်တစ်ခုဖြစ်သလို (အတွဲ ၅၊ စ. ၈၇-၉၀ တွင်ကြည့်ပါ)၊ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော် စာရေးဆရာအချို့၏ လက်ရာများတွင်လည်း တွေ့ရသည် ("အကြောင်းအရာ" နှင့်သက်ဆိုင်သော အောက်ပါဖော်ပြချက်ကိုကြည့်ပါ)။
1. Title. The earliest extant Greek manuscripts, as well as the writings of
several Church Fathers beginning with Irenaeus (c. a.d. 130–c. 202),
entitle this book simply “Apocalypse of John.” Later, medieval manuscripts
elaborated the title to “Apocalypse of John the Theologian and Evangelist” and
“Apocalypse of St. John the Theologian.” The name as it stands in the KJV is a
variant English rendering of this last title. The Greek word apokalupsis,
“apocalypse,” “revelation,” means literally, “an unveiling,” and in religious
literature, especially, an unveiling of the future. The apocalyptic was a
characteristic literary form among the Jews of the intertestamental and early
Christian periods (see Vol. V, pp. 87–90), and also among certain writers of
the primitive church (see below on “theme”).
၂။ စာရေးသူအကြောင်း။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ စာရေးသူသည် မိမိကိုယ်ကို "ယောဟန်" (အခန်း ၁:၁၊ ၄၊ ၉၊ ၂၁:၂၊ ၂၂:၈) အဖြစ် အထပ်ထပ်ဖော်ပြထားသည်။ ဤအမည်၏ ဂရိပုံစံမှာ Iōannēs (လုကာ ၁:၁၃ တွင်ကြည့်) ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ နောက်ပိုင်းကျမ်းများ၊ အာပေါကရိဖာ (Apocrypha) နှင့် ယောသပ်မှတ်တမ်း (Josephus) တို့တွင် မကြာခဏတွေ့ရသော ဟီဘရူးအမည် Yochanan ("ယောဟန်") ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းက စာရေးသူသည် ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုသည်။
2. Authorship. The author of the Revelation repeatedly identifies
himself as “John” (chs. 1:1, 4, 9; 21:2; 22:8). The Greek form of this
name, Iōannēs (see on Luke 1:13), represents the common Hebrew
name Yochanan, “Johanan,” which appears numerous times in the later
books of the OT, the Apocrypha, and Josephus. This identifies the author as a
Jew.
အချက်အလက်များအရ ဤဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ရေးသားသူအမည်မှာ ယောဟန် ဖြစ်ကြောင်း၊ ယုဒလူမျိုးများ သို့မဟုတ် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်များ၏ ဗျာဒိတ်ဆိုင်ရာ စာပေများတွင် အမည်ဝှက်သုံးလေ့ရှိသည့် ပုံစံမျိုး မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ သက်သေပြနေပါသည်။
ပထမအချက်အနေဖြင့်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းရေးသူသည် မိမိကိုယ်ကို "ယောဟန်" အဖြစ် မိတ်ဆက်ရာတွင်၊ သူ့အား အသင်းတော်အတွင်း အထူးရာထူးတစ်ခုခု ရှိသည်ဟု ဖော်ပြရန် မည်သို့မျှ ကြိုးစားခြင်း မရှိပါ။ အခြားသော ယုဒသို့မဟုတ် ခရစ်ယာန် ဗျာဒိတ်စာပေများတွင် ဟေဗြဲဘိုးဘေးများ၊ ပရောဖက်များ သို့မဟုတ် တမန်တော်ကြီးများ၏ အမည်များကို အသုံးပြုလေ့ရှိသော်လည်း၊ ဤဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ထိုသို့သော လှည့်ကွက်မျိုး မတွေ့ရပါ။ အကယ်၍ ဤစာရေးသူသည် အမည်ဝှက်သုံးလိုသူဖြစ်ပါက၊ သူသည် မိမိကိုယ်ကို တမန်တော်တစ်ပါးအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြမည်မှာ သိသာပါသည်။
သို့သော် စာရေးသူသည် မိမိကိုယ်ကို "ယောဟန်" ဟူသော အမည်ဖြင့်သာ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း မိတ်ဆက်ပြီး၊ "သင်တို့၏ညီ" (ဗျာဒိတ် ၁:၉၊ ၂ ပေတရု ၃:၁၅ တွင် ပေတရု၏ ရှင်ပေါလုအား ညီအစ်ကိုဟု ရည်ညွှန်းသည့်ပုံစံနှင့် တူညီသည်) ဟု ရည်ညွှန်းခြင်းမှာ၊ သူ၏ အမည်မှာ အစစ်အမှန်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေပါသည်။ ဤသည်မှာ စာရေးသူသည် အသင်းတော်များအကြား အလွန်ကျော်ကြားသူဖြစ်ပြီး၊ သူ၏အမည်တစ်ခုတည်းကပင် သူ့ကိုအသိအမှတ်ပြုရန် လုံလောက်ကာ၊ သူမြင်ခဲ့သော ဗျာဒိတ်ရူပါရုံများကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ လက်ခံနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြနေပါသည်။
Various evidences clearly indicate that the name John was
that of the author, and not a pseudonym, such as many Jewish and early
Christian apocalyptic works bore. First is the fact that, in identifying
himself as John, the author of the Revelation makes no attempt to establish
himself as holding any position in the church. Various Jewish and Christian
apocalypses are attributed to Hebrew patriarchs and prophets and to Christian
apostles. If the Revelation were also pseudonymous, it would be expected that
its author would attempt to identify himself specifically as an apostle. But
the simple statement of the author that his name is John, “your brother” (Rev.
1:9; cf. Peter’s reference to Paul, 2 Peter 3:15), is testimony that he is
giving his true name. Obviously the writer was so well known to the churches
that his name alone was sufficient to identify him and to lend credence to his
record of the visions he had seen.
ထပ်မံဖြည့်စွက်ချက်
အမည်ဝှက်စာပေ (pseudonymity) သည် ပရောဖက်ပြုချက်၏တန်ခိုး အထွန်းကားဆုံးကာလများတွင် မပြန့်ပွားခဲ့ဟန် တွေ့ရသည်။ ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကြား ကာလ (intertestamental
period) တွင်၊ ယုဒလူမျိုးတို့အကြား အသိအမှတ်ပြုထားသော ပရောဖက်မရှိခဲ့သည့်အတွက်၊ ဘာသာရေးစာရေးဆရာများသည် မိမိတို့၏လက်ရာများကို လူသိများသည့် ရှေးခေတ်ပုဂ္ဂိုလ်ကြီးများ၏အမည်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ခံယူခဲ့ကြသည်။ ထိုကာလတွင် ဓမ္မဟောင်းပရောဖက်များကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏အမှန်တရားကို ဟောပြောသူ စစ်မှန်သော ပရောဖက်များ မရှိခဲ့ဟန် တူသည်။
သို့သော် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ပေါ်ထွန်းလာချိန်တွင် ပရောဖက်ပြုချက်၏တန်ခိုးသည် ပြန်လည်အသက်ဝင်လာခဲ့သည်။ ပထမရာစု ခရစ်ယာန်အသင်းတော်အတွင်း အမည်ဝှက်စာပေ၏ အခြေအနေမလိုအပ်ခဲ့ပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခရစ်ယာန်များသည် တမန်တော်များနှင့် ပရောဖက်များသည် ဘုရားသခင်ထံမှ တိုက်ရိုက်အမိန့်ရရှိသူများဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဒုတိယရာစုသို့ ရောက်သောအခါ၊ ပရောဖက်ပြုချက်၏ရာထူးသည် ယုံကြည်မှုကျဆင်းလာကာ တဖြည်းဖြည်း ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ တမန်တော်အမည်များဖြင့် ရေးသားထားသော အမည်ဝှက်စာအုပ်စင်စာများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည် (တွေ့ရှိရန် – Vol. VI, pp. 41, 42)။
ဤအချက်များကို ထောက်ထားလျှင်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းသည် ပထမရာစုကာလမှ ဆင်းသက်လာပြီး အမည်ဝှက်စာမဟုတ်ဘဲ၊ "ယောဟန်" အမည်ရှိ စစ်မှန်သောစာရေးဆရာ၏ လက်ရာဖြစ်သည်ဟု ယုတ္တိရှိစွာ ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။
Furthermore, it appears that the practice of pseudonymity did
not flourish when the exercise of the gift of prophecy was vigorous. On the
other hand, during the intertestamental period, when, so far as we know, there
was no recognized prophet among the Jews, religious writers often felt it
necessary to attach the name of some ancient personage of high repute to their
work in order to gain for it general acceptance. There was apparently no true
prophet speaking for God, as the OT prophets had done. But with the coming of
Christianity the gift of prophecy once more flourished. In the Christian church
of the 1st century the supposed need for pseudonymity did not exist; Christians
were convinced that their apostles and prophets spoke directly for God. But
when the prophetic office among Christians fell into disrepute and finally
disappeared in the 2d century, pseudonymous works bearing names of various
apostles began to appear (see Vol. VI, pp. 41, 42). In the light of these facts
it is reasonable to conclude that the Revelation, coming from the 1st century,
is not pseudonymous, but is the work of a man whose real name was John.
ဤ ယောဟန် ဆိုသူမှာ မည်သူနည်း။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤအမည်ရှိသူများစွာကို ဖော်ပြထားသည်။ ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန်၊ တဆယ့်နှစ်ပါးသော တပည့်တော်တို့တွင် အပါအဝင်ဖြစ်သော ဇေဗေဒဲသား ယောဟန်၊ မာကု ဟူသော အမည်ပြောင်ရှိသည့် ယောဟန်၊ ထို့ပြင် မြင့်မြတ်သော ယဇ်ပုရောဟိတ် အနန္တတို့၏ ဆွေမျိုးဖြစ်သူ တစ်ဦး (တမန်တော်ဝတ္ထု ၄:၆ တွင်ကြည့်) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ရေးသားသူသည် ဗတ္တိဇံဆရာယောဟန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုယောဟန်သည် ယေရှုအသေခံတော်မမူမီကပင် ကွယ်လွန်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အနန္တ၏ ဆွေမျိုးဖြစ်သူမှာလည်း ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာခဲ့သည်ဟူသော အထောက်အထား မရှိသဖြင့် သူဖြစ်နိုင်ခြေ မရှိသလောက်ပင် ဖြစ်သည်။ အလားတူပင် ယောဟန်မာကုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ရေးသားသူဖြစ်နိုင်ခြေလည်း နည်းပါးသည်။ ဒုတိယခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ စာဟန်၊ စကားလုံးရွေးချယ်မှုနှင့် ချဉ်းကပ်ပုံတို့သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့် အတော်ပင် ကွဲပြားနေပြီး အစောပိုင်းကာလ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို မာကုနှင့် ဆက်စွပ်သူ တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ မရှိခဲ့ပေ။
Who was this John? The NT mentions several men by this name,
the Baptist, the son of Zebedee, who was one of the Twelve, John, who was
surnamed Mark, and a certain relative of the high priest Annas (see on Acts
4:6). Obviously the author of the Revelation could not be John the Baptist, for
that John died before the crucifixion of Jesus; nor is there any reasonable
probability that it was the relative of Annas, of whom there is no indication
that he ever became a Christian. Similarly, there is little evidence that John
Mark was the author of the Revelation. The style, wording, and approach of the
second Gospel are quite different from those of the Revelation, and there is no
evidence that anyone in the early church ever seriously connected the
Revelation with Mark.
ယောဟန်သည် ဇေဗေဒဲ၏သား၊ယာကုပ်၏ညီဖြစ်ပြီး တပည့်တော်ကြီးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ထိုမျှမက ယေရှု၏အနီးကပ်တပည့်များတွင်လည်း ပါဝင်သည်။ အစောဆုံး ခရစ်ယာန်ရှေးရိုးအစဉ်အလာများသည် လုံးဝသဘောတူညီစွာဖြင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ရေးသူအဖြစ် တမန်တော်ယောဟန်ကို အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ အမှန်မှာ၊ အေဒီ ၃ ရာစုအလယ်အထိ ကျွန်ုပ်တို့လက်ရှိရှိသော စာပေများတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဖော်ပြထားသော ခရစ်ယာန်စာရေးဆရာတိုင်းသည် ထိုကျမ်းကို တမန်တော်ယောဟန်အား မှတ်ယူကြသည်။ ထိုသက်သေများမှာ ရောမမြို့ရှိ ဂျပ်စတင်မာတာ (အေဒီ ၁၀၀-၁၆၅၊ Dialogue With Trypho 81)၊ လိုင်ယွန်းမြို့ရှိ အီရီနေးယပ် (အေဒီ ၁၃၀-၂၀၂၊ Against Heresies iv. 20. 11)၊ ကာသေ့မြို့ရှိ တာတုလျန် (အေဒီ ၁၆၀-၂၄၀၊ On Prescription Against
Heretics 36)၊ ရောမမြို့ရှိ ဟီပေါလိုတပ် (အေဒီ ၂၂၀တွင် ကွယ်လွန်၊ Who Is the Rich Man That Shall
Be Saved? xlii) တို့ဖြစ်ကြသည်။ ဤသက်သေခံချက်များက အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ရေးသူသည် တမန်တော်ယောဟန်ဖြစ်ကြောင်း အားကောင်းသော နှင့် ကျယ်ပြန့်သော ယုံကြည်မှုရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။
ထို့အပြင်၊ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အစဉ်အလာများစွာသည် ယောဟန်၏ နှောင်းပိုင်းနှစ်များကို ဧဖက်မြို့နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြကြသည်။ ထို့ကြောင့် အီရီနေးယပ်က (Against
Heresies iii. 3. 4; ANF vol. 1, p. 416) မိမိငယ်စဉ်က စမြဲမြို့မှ အသက်အရွယ်အိုမင်းသော ပေါလိကပ်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ဖူးကြောင်း၊ ထိုပေါလိကပ်သည် “ခရစ်တော်ကိုမြင်ဖူးသူများစွာနှင့် စကားပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်” ဟုဆိုသည်။ ထိုသူများတွင် ဧဖက်မြို့တွင် အမြဲတမ်းနေထိုင်ခဲ့ပြီး ထရာဂျန်၏ လက်ထက် (အေဒီ ၉၈-၁၁၇) အထိ ရှိနေခဲ့သော ယောဟန်လည်း ပါဝင်သည်။ ဧဖက်မြို့၏ဂိုဏ်းအုပ် ပေါလိကရိတ် (အေဒီ ၁၃၀-၂၀၀) က၊ “သခင့်ရင်ခွင်တွင် လျောင်းခဲ့သော ယောဟန်...သူသည် ဧဖက်မြို့၌ အနားယူလျက်ရှိသည်” ဟု သက်သေခံခဲ့သည် (Epistle
to Victor and the Roman Church Concerning the Day of Keeping the Passover; ANF,
vol. 8, p. 773)။ ဤဖော်ပြချက်များသည် ယောဟန်ကိုယ်တိုင် ဧဖက်နှင့် အာရှပြည်ရှိ အခြားအသင်းတော်များကို စာရေးသားခဲ့ကြောင်း (ဗျာဒိတ် ၁:၄၊ ၁၁) နှင့် ကိုက်ညီသည်။
By a process of elimination, John the son of Zebedee and the
brother of James is left for consideration. He was not only one of the Twelve
but also a member of Jesus’ inner circle. Almost unanimously early Christian
tradition recognizes him as the author of the Revelation. In fact, every
Christian writer until the middle of the 3d century, whose works are extant
today and who mentions the matter at all, attributes the Revelation to John the
apostle. These writers are Justin Martyr at Rome (c. a.d. 100–c. 165; Dialogue
With Trypho 81), Irenaeus at Lyons (c. a.d. 130–c.
202; Against Heresies iv. 20. 11), Tertullian at Carthage
(c. a.d. 160–c. 240; On Prescription Against Heretics 36),
Hippolytus at Rome (died c. a.d. 220; Who Is the Rich Man
That Shall Be Saved? xlii). These testimonies demonstrate the strong
and widespread belief in the early church that the author of the Revelation was
the apostle John. Furthermore, several early Christian traditions associate the
later years of John with the city of Ephesus. Thus Irenaeus (op. cit. iii.
3. 4; ANF vol. 1, p. 416) declares that in his youth he had
seen the aged Polycarp of Smyrna, who “conversed with many who had seen
Christ,” among them John, who had remained permanently at Ephesus until the
days of Trajan (a.d. 98–117). Polycrates (a.d. 130–c. 200), bishop of
Ephesus, the eighth of his family to be a Christian bishop, testifies that the
John “who reclined on the Lord’s bosom, … he rests at Ephesus” (Epistle to
Victor and the Roman Church Concerning the Day of Keeping the Passover; ANF,
vol. 8, p. 773). These statements coincide with the fact that John addresses
himself to Ephesus and the other churches of Asia (Rev. 1:4, 11).
ဤကာလအတွင်း ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ စာရေးဆရာမှာ တမန်တော်ယောဟန်ဖြစ်သည်ဟူသော အမြင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် တစ်ခုတည်းသော သက်သေခံချက်မှာ အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်ဘုန်းတော်ကြီး ပါပီယတ် (အေဒီ ၁၆၃ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်) ထံမှ လာသည်။ ပါပီယတ်၏ လက်ရာများမှာ ပျောက်ဆုံးနေပြီး သူ၏ လက်ရာများထဲမှ ကျန်ရှိသော အရာများမှာ နောက်ပိုင်းစာရေးဆရာများက ထိန်းသိမ်းထားသော ကိုးကားချက်များတွင် အပိုင်းအစများအဖြစ်သာ တည်ရှိသည်။ ဤအထဲမှ နှစ်ခုမှာ ယောဟန်၏ သေဆုံးမှုနှင့် သက်ဆိုင်သည်။
တစ်ခုမှာ အေဒီ ၇ ရာစု သို့မဟုတ် ၈ ရာစုမှ လက်ရေးမူတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဖိလစ်ပ္ပုစီဒ် (၅ ရာစု) ၏ ရာဇဝင်ချုပ်ကို အကျဉ်းချုပ်ထားသည့်အရာဖြစ်ကာ ပါပီယတ်က “သူ၏ ဒုတိယစာအုပ်တွင် ယောဟန်ဧဝံဂေလိဆရာနှင့် သူ၏ညီ ယာကုပ်တို့သည် ယုဒလူမျိုးတို့၏ လက်ဖြင့် အသတ်ခံရသည်” ဟု ဖော်ပြထားသည် (R. H. Charles, Revelation
[International Critical Commentary], Vol. 1, p. xlvi တွင်ဖော်ပြထား)။
အလားတူပင် ဂျော်ဂျီယပ်စ် ဟာမာတိုလပ်စ် (အေဒီ ၈၆၀ ခန့်) ၏ ရာဇဝင်ချုပ်လက်ရေးမူတစ်ခုတွင် “ဟီရာပိုလိမြို့၏ သာသနာပိုင် ပါပီယတ်သည် ဤအရာကို ကိုယ်တိုင်မြင်တွေ့ခဲ့သူဖြစ်ပြီး သခင်ဘုရား၏ မိန့်မြွက်ချက်များ ဒုတိယစာအုပ်တွင် ယောဟန်သည် ယုဒလူမျိုးတို့၏ လက်ဖြင့် သုတ်သင်ခံရပြီး သူ၏ညီနှင့်အတူ ခရစ်တော်၏ ကြိုတင်ဟောကိန်းကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည်” ဟု ဖော်ပြထားသည် (H. B. Swete, The Apocalypse of St.
John, p. clxxv တွင် ဂရိစာသား)။
The only testimony during this period that would seem to
discount the view that the author of the Revelation was the apostle John comes
from the early Christian Father Papias (died c. a.d. 163). The works
of Papias are lost, and all that is extant from his works is contained in
highly fragmentary form in quotations preserved by later writers. Two of these
relate to John’s death. One, a manuscript from the 7th or 8th
century a.d., which appears to be an epitome of the Chronicle by Philip of
Side (5th century), declares: “‘Papias in his second book says that
John the Divine and James his brother were slain by the Jews’” (in R. H.
Charles, Revelation [International Critical Commentary], Vol.
1, p. xlvi). Similarly, a manuscript of the Chronicle of Georgius Hamartolus
(c. a.d. 860) says, “‘For Papias, the bishop of Hierapolis, being an
eyewitness of this, in the second book of the Lord’s sayings, says that he
[John] was destroyed by the Jews, plainly fulfilling, with his brother,
Christ’s prediction concerning them’” (Greek text in H. B. Swete, The
Apocalypse of St. John, p. clxxv).
ပထမတစ်ချက်တွေ့ရသည်မှာ၊ ဤအကိုးအကားများက ပထမရာစုနှောင်းပိုင်းနှင့် ဒုတိယရာစုအစောပိုင်းက အီဖက်ဆောမြို့အနီးတွင် နေထိုင်ခဲ့သော ခရစ်ယာန်အရာရှိတစ်ဦးက တမန်တော်ယောဟန်သည် သူ၏ညီဖြစ်သူ (ယာကုပ်) ကဲ့သို့ပင် ဂျူးများလက်ဖြင့် အသတ်ခံခဲ့ရပြီး နီရိုသို့မဟုတ် ဒိုမီတီယန် လက်ထက် (ပညာရှင်များက ဗျာဒိတ်ကျမ်းရေးသည်ဟု ယူဆသည့် အချိန်) တွင် ဤကျမ်းကို ရေးနိုင်ရန် အချိန်မတော်မီ ကွယ်လွန်ခဲ့သည်ဟု သက်သေပြသည်ဟု ထင်ရသည်။
သို့သော်၊ အနီးကပ် စိစစ်ကြည့်ပါက ဤအကိုးအကားများနှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းအချို့ ထုတ်ရန် လိုအပ်သည်။ အောက်စဖို့ဒ်လက်ရေးမူတွင် ယောဟန်အား "ဘာသာရေးအမြင် ပညာရှင်" (theologian) ဟု ရည်ညွှန်းထားခြင်းက ဤစကားရပ်သည် ရှေးအလယ်ခေတ် စာကူးသမားတစ်ဦးက တည်းဖြတ်ပြင်ဆင်ထားကြောင်း ညွှန်းသည်။ အကြောင်းမှာ၊ ဤဘွဲ့အမည်ကို ၈ ရာစုမတိုင်မီ ကျမ်းစာလက်ရေးမူများတွင် ယောဟန်အတွက် အသုံးမပြုခဲ့ပဲ၊ ပါပီအပ်စ် (Papias) က ထိုစကားလုံးကို သုံးနိုင်ခြေလည်း မရှိသလောက်ဖြစ်သည်။
ဒုတိယအကိုးအကားဖြစ်သော ဂျော်ဂျီယပ်စ် ဟာမာတိုလပ်စ် (Georgius Hamartolus) ၏ မှတ်တမ်းတွင် ဤအချက်ကို သူ၏လက်ရေးမူ တစ်ခုတည်း တွင်သာ တွေ့ရသည်။ သူ၏ အခြားလက်ရေးမူများတွင် ယောဟန်သည် ငြိမ်းချမ်းစွာ ကွယ်လွန်သည်ဟုသာ ဖော်ပြထားပြီး၊ ပါပီအပ်စ်၏ စကားကို ကိုးကားထားခြင်း မရှိပေ။ ထို့ကြောင့်၊ ပါပီအပ်စ်က ယောဟန်၏ သေဆုံးမှုနှင့်ပတ်သက်၍ အမှန်တကယ် မည်သို့ရေးခဲ့သည်ကို သိရန် ခက်ခဲသည်။
အကယ်၍ သူက ယောဟန်သည် ယာကုပ်ကဲ့သို့ပင် ဂျူးများလက်ဖြင့် အသတ်ခံရသည်ဟု ရေးခဲ့ပါကလည်း၊ ထိုသေဆုံးမှုများသည် တစ်ချိန်တည်း (သို့မဟုတ် နီးစပ်သည့်ကာလ) တွင် ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု မဆိုလိုပေ။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကိုယ်၌ပင် ဤကျမ်းရေးသားစဉ်က ဂျူးများသည် ခရစ်ယာန်များအတွက် အခက်အခဲဖြစ်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ယောဟန်သည် အဆုံး၌ သက်သေအဖြစ် အသတ်ခံခဲ့ရပါက၊ ထိုသေဆုံးမှုသည် ဂျူးများ၏ လုပ်ကြံမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်။
At first sight these quotations would seem to indicate that a Christian official living in the late 1st and early 2d centuries and in the vicinity of Ephesus testified that the apostle John was, like his brother, killed by the Jews too early to have written the Revelation in the time of either Nero or Domitian, the periods in which scholars usually place it (see below on “historical setting”). On closer scrutiny, however, several questions must be raised in regard to these quotations. The fact that the passage from the Oxford manuscript refers to John as “the theologian” indicates that the quotation has undergone some modification by a medieval scribe, for this title is not applied to John in any extant Bible manuscript before the 8th century, and it is virtually inconceivable that Papias could have used it. The second quotation, from Georgius Hamartolus, is found in only one manuscript of that writer. Other manuscripts of his work say simply that John died in peace, but apparently they do not quote Papias at all. Consequently it is difficult to know just what Papias said regarding the death of John. If he did write that John, like James, was killed by the Jews, by no means does it follow that their deaths occurred at, or even near, the same time. The Revelation itself reveals that at the time of its writing the Jews still were causing difficulty for Christians, and if John did finally suffer a martyr’s death, it may well have been the result of Jewish machinations.
"ထို့အပြင်၊ ငါသည် ရှေးသက်ကြီးဆရာများ (presbyters) ထံမှ ကောင်းစွာသင်ယူခဲ့ပြီး ကောင်းစွာမှတ်မိသော အရာများအားလုံးကို ဤအနက်ဖွင့်ဆိုချက်များနှင့် မတွန့်မဆုတ်ဘဲ ချိတ်ဆက်ဖော်ပြမည်။ အကြောင်းမှာ၊ ယင်းတို့၏ အမှန်တရားကို ငါယုံကြည်စိတ်ချလေသည်။... သို့သော်၊ အကယ်၍ ရှေးသက်ကြီးဆရာများ၏ နောက်လိုက်ဖြစ်သူ တစ်စုံတစ်ဦး ရောက်လာပါက၊ ငါသည် ထိုသက်ကြီးဆရာများ၏ မိန့်ဆိုချက်များကို စူးစမ်းမေးမြန်းလေ့ရှိသည် — အန်ဒြဲ၊ ပေတရု၊ ဖိလိပ္ပု၊ သောမတ်၊ ယာကုပ်၊ ယောဟန်၊ မဿဲ (သို့) အခြားသခင်တပည့်တော်များက ပြောခဲ့သည်များ [ဂရိ: eipen]၊ ပြီးလျှင် အရစ္စတီယန် (Aristion) နှင့် သက်ကြီးဆရာယောဟန် (presbyter John) တို့ကဲ့သို့သော သခင်တပည့်တော်များက ပြောဆိုနေသည်များ [ဂရိ: legousin] ကို သိရှိရန် ကြိုးစားသည်။ အကြောင်းမှာ၊ စာအုပ်စာပေများမှ ရရှိသော အချက်အလက်ထက် ရှင်သန်ဆဲဖြစ်သည့် နှုတ်မှ ထွက်သော အသံ (living and surviving
voice) ၏ စကားက ငါ့အတွက် ပို၍အထောက်အကူဖြစ်မည်ဟု ငါယူဆသောကြောင့်တည်း။"
“And I shall not hesitate to append to the interpretations
all that I ever learnt well from the presbyters and remember well, for of their
truth I am confident. … But if ever anyone came who had followed the
presbyters, I inquired into the words of the presbyters, what Andrew or Peter
or Philip or Thomas or James or John or Matthew, or any other of the Lord’s
disciples, had said [Gr. eipen], and what Aristion and the
presbyter John, the Lord’s disciples, were saying [Gr. legousin].
For I did not suppose that information from books would help me so much as the
word of a living and surviving voice”
ဤစာပိုဒ်သည် များစွာသော အနက်ဖွင့်ဆိုချက်များ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ယူဆီးဘီးယပ်စ်က ၎င်းကို ပထမရာစုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် အာရှတွင် ယောဟန်ဟူသော အမည်ရှိသူ နှစ်ဦးနေထိုင်ခဲ့သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်— တစ်ဦးမှာ တမန်တော်ဖြစ်ပြီး အခြားတစ်ဦးမှာ သက်ကြီးရှယ်ယာ (သို့) အကြီးအကဲတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ယူဆီးဘီးယပ်စ်၏ အမြင်အရ နောက်ပိုင်းလူသည် ပါပီယပ်စ် ကိုယ်တိုင်သိခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်ကာ တမန်တော်မှာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သူဖြစ်သည်။
(Ecclesiastical History iii. 39, 3, 4; Loeb ed.,
vol. 1, pp. 291, 293).
This passage has been the subject of much conjecture.
Eusebius interpreted it to mean that there were two men by the name of John who
had lived in Asia in the late 1st century—the apostle, and another man who was
a presbyter, or elder. Eusebius’ opinion was that this latter man was the one
whom Papias had known personally and that it was he who had written the
Revelation, whereas the apostle had been the author of the Gospel.
သို့သော်၊ ပါပီအပ်စ်၏ စကားလုံးများကို အခြားနည်းလမ်းဖြင့် အနက်ပြန်ဆိုနိုင်ပါသည်။ ဂျာမန်ဓမ္မသစ်ကျမ်းပညာရှင် ဇန် (Zahn)
(Introduction to the New Testament, 2d ed., vol. 2 pp. 451–453) က ထောက်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ပါပီအပ်စ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် "သက်ကြီးဆရာများ" (presbyters) နှင့် "တမန်တော်များ" (apostles) အကြား အမှန်တကယ် ခွဲခြားမှုမရှိပေ။ ပါပီအပ်စ်က သူသည် "သက်ကြီးဆရာများ၏ စကားများကို စူးစမ်းမေးမြန်းခဲ့သည်" ဟုဆိုရာတွင်၊ ချက်ချင်းပင် တမန်တော်များ (အန်ဒြဲ၊ ပေတရု၊ ဖိလိပ္ပု၊ စသည်) ၏ အမည်များကို စာရင်းပြုထားသည်။ ထို့နောက် "သက်ကြီးဆရာ ယောဟန်" ကို ဖော်ပြရာတွင် သူ့အား "သခင်တပည့်တော်များထဲက တစ်ဦး" အဖြစ် ချက်ချင်းသတ်မှတ်သည်။
သူဖော်ပြသော အစုနှစ်စုအကြား အဓိက ကွာခြားချက်မှာ "eipen" (ပြောခဲ့ပြီး) နှင့် "legousin" (ပြောဆိုနေဆဲ) ဆိုသည့် ဂရိစကားလုံးများတွင် တည်ရှိသည်။ ဤအချက်က ပထမအစုတွင် ဖော်ပြထားသော သူများသည် ပါပီအပ်စ်၏ ခေတ်မတိုင်မီက နေထိုင်၍ သက်သေခံခဲ့ကြသော ယေရှု၏တပည့်များ ဖြစ်ကြောင်း၊ ဒုတိယအစုတွင် ပါဝင်သူများမှာမူ သူ၏ကာလတွင် အသက်ရှင်ဆဲ ဖြစ်၍ အချက်အလက်ရယူနိုင်သော ပုဂ္ဂိုလ်များ ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်းဆိုနေသည်။
အကယ်၍ အီရီနေးယပ်စ် (Irenaeus) ၏ သက်သေခံချက်ကို လက်ခံပါက၊ တမန်တော်ယောဟန်သည် အစုနှစ်စုစလုံးတွင် ပါဝင်နိုင်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် နှစ်ကြိမ်တိုင်တိုင် ဖော်ပြခံရနိုင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။
It is possible, however, to interpret Papias’ words in
another way. As the German New Testament scholar Zahn (Introduction to the
New Testament, 2d ed., vol. 2 pp. 451–453) has pointed out, in Papias’
statement there is no real distinction made between presbyters and apostles.
Papias says that he “inquired into the words of the presbyters,” and
immediately goes on to list apostles; then when he mentions “the presbyter
John” he identifies him at once as one of “the Lord’s disciples.” The real
distinction between the two groups he mentions lies in the words eipen,
“said,” and legousin, “were saying,” which suggests that those in
the first group mentioned were disciples of Jesus who had lived and borne their
testimony before Papias’ time, whereas those in the second group were still
living, and available for information in his day. If Irenaeus’ testimony (see
p. 716) is accepted, the apostle John would be included in both groups, and so
might conceivably be mentioned twice.
အေဗဆီးယပ်စ် (Eusebius) က ပါပီအပ်စ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်မှ "ယောဟန် နှစ်ဦး" ကို ခွဲခြားဖော်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် အချက်ကို ပို၍နားလည်နိုင်စေရန်၊ အလက်ဇန္ဒရီးယားမြို့၏ ဂိုဏ်းအုပ် ဒိုင်ယိုနီးဆီးယပ်စ် (Dius.
AD 265 တွင် ကွယ်လွန်) ၏ လက်ရာများက သူ၏ ကောက်ချက်များအပေါ် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်ကို သိရှိရန် အရေးကြီးပါသည်။ အချို့ခရစ်ယာန်များက စာသားအရ "တစ်ထောင်နှစ်" (millennium) ကို အလွန်အမင်း အလေးပေးနေခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့်၊ ဒိုင်ယိုနီးဆီးယပ်စ်က "ကတိတော်များအကြောင်း လက်စွဲ" (A Treatise on the Promises) ဟုခေါ်သော စာအုပ်တစ်အုပ် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ထိုစာအုပ်တွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို တမန်တော်ယောဟန်က မဟုတ်ဘဲ အခြားအမည်တူပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးက ရေးသားခဲ့သည်ဟု ပညာရှင်ဆန်ဆန် ငြင်းခုံခဲ့သည်။
ဒိုင်ယိုနီးဆီးယပ်စ်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ တမန်တော်ဆိုင်ရာ မူရင်းရေးသားသူအဖြစ် မေးခွန်းထုတ်သည့် ပထမဆုံး ခရစ်ယာန်ခေါင်းဆောင် (Church
Father) ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ငြင်းခုံချက်များသည် သူ့အမြင်ကို မျှဝေသည့် ပညာရှင်များအတွက် ဂန္ထဝင် အခြေခံကျမ်းစာများ အဖြစ် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
Eusebius’ effort to derive two Johns from Papias’ statement
is made more understandable by the fact that his conclusions were influenced by
the work of Dionysius, bishop of Alexandria (d. a.d. 265; see
Eusebius op. cit. vii. 24, 25). In reaction against some
Christians who were stressing a literal millennium, Dionysius wrote a work
entitled A Treatise on the Promises, in which he sought to
show by scholarly arguments that the Revelation was not written by the apostle
John, but by another man of the same name. Dionysius is the first Church Father
to question the apostolic authorship of the Revelation, and his arguments have
remained the classic ones for those scholars who share his point of view.
ဒီယိုနီးရပ်စ်သည် သူ၏ ဝေဖန်ချက်များကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့၏ ဘာသာစကားအသုံးအနှုန်းများကြားတွင် သိသာထင်ရှားသော ကွာခြားချက်များရှိသည်ဟူသော အချက်ကို အဓိကထား၍ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ကျမ်းနှစ်အုပ်မှ စကားလုံးအသုံးအနှုန်းများသည် သိသိသာသာ ကွဲပြားမှုများကို ပြသနေသည်။ တစ်ကျမ်းတွင် အလွန်မကြာခဏအသုံးပြုသော စကားလုံးများကို အခြားကျမ်းတွင် အနည်းငယ်မျှသာ တွေ့ရှိရသည်။ အောက်ပါဥပမာများမှာ အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည်။
· kosmos (ကမ္ဘာ) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၇၉ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ၃ ကြိမ်သာ
· alētheia (သစ္စာ) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၂၅ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် လုံးဝမပါ
· phōs (အလင်း) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၂၂ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ၃ ကြိမ်
· agapaō (ချစ်ခြင်း) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၃၇ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ၄ ကြိမ်
· pisteuō (ယုံကြည်ခြင်း) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၁၀၀ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် လုံးဝမပါ
· alla (သို့သော်) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၁၀၀ ကျော်ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ၁၃ ကြိမ်
· enōpion (မျက်မှောက်၌) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၁ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ၃၆ ကြိမ်
· emos (ငါ၏) - ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် ၄၂ ကြိမ်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ၁ ကြိမ်
ထို့အပြင်၊ ခရစ်တော်ကို သိုးသငယ် အဖြစ် ရည်ညွှန်းရာတွင် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းက amnos ဟူသော စကားလုံးကိုသာ အသုံးပြုပြီး၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းက arnion ဟူသော စကားလုံးကိုသာ အသုံးပြုသည် (နှစ်ခုစလုံး "သိုးသငယ်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်)။ ယေရုရှလင်မြို့ကို ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် Hierosoluma ဟု အမြဲရေးသော်လည်း၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် Hierousalēm ဟူ၍သာ အမြဲတမ်း ရေးသားသည်။
Dionysius centered his criticisms chiefly about the fact that
there are obvious differences between the language of the Gospel and that of
the Revelation. The vocabularies of the two books portray marked differences; a
number of words that occur with particular frequency in one are found but
infrequently in the other. The following examples are particularly
striking: kosmos, “world,” appears in John 79 times, but in the
Revelation only 3 times; alētheia, “truth,” in John 25 times, in
the Revelation not at all; phōs, “light,” in John 22 times, in the
Revelation 3 times; agapaō, “to love,” in John 37 times, in the
Revelation 4 times; pisteuō, “to believe,” in John 100 times, in
the Revelation not at all; alla, “but,” in John more than 100
times, in the Revelation 13 times; enōpion, “before,” in John once,
in the Revelation 36 times; emos, “mine,” in John 42 times, in the
Revelation once. In referring to Christ as “the Lamb,” the Gospel always uses
the word amnos, whereas the Revelation always uses arnion,
both of which mean “lamb.” In the Gospel, Jerusalem is always Hierosoluma,
whereas in the Revelation it is consistently Hierousalem̄.
ဒီယိုနီးရပ်စ်သည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ဂရိစကားသည် မှန်ကန်ပြီး သဘာဝကျသော အသုံးအနှုန်းများဖြင့် ရေးသားထားသော်လည်း၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းရှိ ဂရိဘာသာစကားမှာမူ ထူးဆန်းပြီး သာမန်ဂရိသဒ္ဒါနှင့် ဝါကျဖွဲ့ထုံးများဖြင့် ရှင်းပြ၍မရနိုင်သော အပိုင်းများစွာ ပါဝင်သည်ဟု ထောက်ပြခဲ့သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကြား ဤမျှထင်ရှားသော ကွာခြားချက်များကို ထောက်ထားလျှင်၊ ၎င်းတို့သည် တစ်ဦးတည်းသော စာရေးသူ၏ လက်ရာမဟုတ်ဟု ဒီယိုနီးရပ်စ်က ကောက်ချက်ချခဲ့သည်။
ဤဝေဖန်ချက်များသည် အရှေ့ဘက်ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ အတွေးအခေါ်အပေါ်၊ အထူးသဖြင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ တမန်တော်ဆိုင်ရာ မူလအစ (apostolicity) နှင့် ကျမ်းစာဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုမှု (canonicity) တို့နှင့်ပတ်သက်၍ ကြီးမားသော လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့ဟန်တူသည်။ ယူဆေးဘီးယပ်စ်သည် ဒီယိုနီးရပ်စ်၏ ငြင်းခုံချက်များကို အသေးစိတ်မှတ်တမ်းတင်ရုံသာမက၊ ယခင်က ကိုးကားခဲ့သော ပါပီအပ်စ်၏ စကားကိုပါ ထည့်သွင်း၍ ၎င်းတို့ကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ထိုနည်းတူ၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ကျမ်းစာဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုမှုနှင့်ပတ်သက်၍လည်း သူက ဤသို့ ဖော်ပြခဲ့သည်—
Dionysius also pointed out the fact that the Greek of the
Gospel of John is correct and idiomatic, whereas that of the Revelation
contains a number of passages that are unusual and cannot be explained in terms
of correct Greek grammar and syntax. In view of these marked differences
between the Gospel and the Revelation, Dionysius concluded that they were not
by the same author. These criticisms appear to have had a wide influence upon
the thinking of the Eastern Church in regard to the apostolicity, and therefore
the canonicity, of the Revelation. Not only did Eusebius record the details of
Dionysius’ arguments, but he sought to establish them further by the passage
from Papias quoted above. Similarly, in regard to the canonicity of Revelation,
he reported:
ယောဟန်၏ကျမ်းများအနက် ခရစ်ဝင်ကျမ်းအပြင် ပထမသြဝါဒစာသည် ရှေးခေတ်နှင့် ခေတ်သစ်ကျမ်းပညာရှင်များနှစ်ဦးစလုံး၏ သဘောတူညီမှုကို အငြင်းပွားမှုမရှိဘဲ ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဒုတိယနှင့် တတိယသြဝါဒစာများမှာမူ အငြင်းပွားဖွယ်ရာဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍မူ ယနေ့အထိတိုင် အယူအဆနှစ်မျိုးလုံးကို ထောက်ခံသူများစွာ ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
(Eusebius, Ecclesiastical History III.24.17–18;
Loeb edition, vol. 1, pp. 255, 257)
Of the writings of John in addition to the gospel the first
of his epistles has been accepted without controversy by ancients and moderns
alike but the other two are disputed, and as to the Revelation there have been
many advocates of either opinion up to the present (op. cit. iii.
24. 17, 18; Loeb ed., vol. 1, pp. 255, 257).
ဒီယိုနီးဆပ်နှင့် ယူဆေးဘီးယပ်တို့၏ အဆိုအရ ဂျွန်နှစ်ဦးရှိကြောင်း ညွှန်ပြသော သက်သေအထောက်အထားများသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ခိုင်လုံသော်လည်း၊ အဆုံးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်မည်ဆိုပါက အခြားအချက်အလက်များကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်ပါသည်။ ဒီယိုနီးဆပ်နှင့် ယူဆေးဘီးယပ်တို့၏ အမြင်သည် အဓိကအားဖြင့် အချက်နှစ်ချက်အပေါ် အခြေခံထားသည်—ပါပီအပ်စ်၏ နှစ်မျိုးနှစ်စားဖြစ်နိုင်သော ကိုးကားချက်၊ နှင့် ဒီယိုနီးဆပ်၏ ခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့ကြား ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများဆိုင်ရာ သက်သေသာဓကများ။
ပါပီအပ်စ်သည် ဂျွန်အမည်ရှိ လူနှစ်ဦးကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်မဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြနိုင်သော်လည်း၊ အကယ်၍ သူသည် ထိုသို့ရည်ညွှန်းခဲ့ပါက၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ တမန်တော်မဟုတ်သော ရေးသားသူအဖြစ် သက်သေအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည့် သူ၏ သက်သေခံချက်သည် အခြားသော ခရစ်ယာန်ဘုန်းကြီး (၆) ဦး၏ သက်သေခံချက်များနှင့် ဆန့်ကျင်နေပါသည် (စာမျက်နှာ ၇၁၆ ကို ကြည့်ပါ)။ ဤအချက်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အထူးအရေးကြီးသော အချက်မှာ အီရီနေးယပ်စ်၏ ထုတ်ပြန်ချက်များဖြစ်သည်။ သူကိုယ်တိုင် ပိုလီကာ့ပ်နှင့် ကိုယ်တိုင်အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှုရှိခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ ပိုလီကာ့ပ်သည် ဂျွန်နှင့် ပါပီအပ်စ်တို့နှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သည်။ အီရီနေးယပ်စ်သည် တမန်တော်ဂျွန်တစ်ဦးတည်းသာရှိကြောင်း သိရှိခဲ့ဟန်ရှိပြီး၊ ထိုတမန်တော်ဂျွန်သည်ပင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဤအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါက၊ ပါပီအပ်စ်၏ နှစ်မျိုးနှစ်စားဖြစ်နိုင်သော ထုတ်ပြန်ချက်ကို ဂျွန်နှစ်ဦးရှိကြောင်း ခိုင်မာစွာသက်သေပြရန် အလွန်အမင်းဖိအားပေးရန် မသင့်ဟု ကောက်ချက်ချရန် သင့်တော်ပုံရပါသည်။
Although the evidence adduced by Dionysius to indicate two
Johns is weighty, several other facts must be considered before a judgment is
made. The view of Dionysius and Eusebius rests chiefly on two points—the
ambiguous quotation from Papias, and Dionysius’ arguments from linguistic
differences between the Gospel and the Revelation. Although it cannot be proved
that Papias did not refer to two different men by the name of John, if he did,
his testimony—in so far as it may be used as evidence for the nonapostolic
authorship of the Revelation—is contradicted by a half dozen other Church
Fathers (see p. 716). Particularly important in this regard are the statements
of Irenaeus, who himself had personal contact with Polycarp, a contemporary of
both John and Papias. He seems to have known of only one John, the apostle, and
states clearly that this one wrote the Revelation. In view of this, it seems
reasonable to conclude that Papias’ ambiguous statement must not be pressed
strongly as proof of the existence of two Johns.
ခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့ကြား ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများသည် သိသာထင်ရှားပါသည်။ စာအုပ်နှစ်အုပ်ကြားတွင် ရှိသော အကြောင်းအရာနှင့် စာဟန်ကွဲပြားမှုများသည် ဝေါဟာရအသုံးအနှုန်းများ မတူညီရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ပုံမှန်အားဖြင့် စာရေးသူတစ်ဦးသည် alla, enōpion, emos ကဲ့သို့သော စကားလုံးများကို ဤမျှကြီးမားစွာ ကွဲပြားစွာ အသုံးပြုလေ့မရှိပါ (စာမျက်နှာ ၇၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ အကြောင်းအရာ သို့မဟုတ် စာပုံစံ မည်သို့ပင်ရှိစေကာမူ၊ တစ်ဦးတည်းသော စာရေးဆရာသည် ထိုကဲ့သို့သော စကားလုံးများကို အလိုလိုသိစွဲပါက အသုံးပြုလေ့ သို့မဟုတ် ရှောင်ကျဉ်လေ့ရှိပါသည်။
ခရစ်ဝင်ကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့သည် ဤစကားလုံးများ အသုံးပြုပုံတွင် ဤမျှကြီးစွာ ကွဲပြားနေပါက၊ စာရေးသူတစ်ဦးတည်း၏ လက်ရာဖြစ်သည်ဟု စဉ်းစားရန် အစတွင် ခက်ခဲပုံရနိုင်ပါသည်။
The linguistic differences between the Gospel and the
Revelation are significant. Although differences in subject matter and style,
which obviously exist between the two books, may account to some extent for the
divergent vocabularies, one writer does not ordinarily vary so widely in his
use of such words as alla, enōpion, and emos (see
p. 718). Regardless of subject matter or literary form, the same writer
commonly uses or omits such words quite unconsciously. When two works vary as
widely as do the Gospel and the Revelation in the employment of these words, it
may seem difficult at first to think that they represent the work of the same
writer.
သို့သော်၊ ဤအချက်တစ်ခုတည်းကြောင့် ဂျွန်သည် စာအုပ်နှစ်အုပ်လုံး၏ ရေးသားသူမဟုတ်ဟု အတည်အချပြောနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ စာအုပ်နှစ်အုပ် ရေးသားခဲ့သည့် အခြေအနေများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါက၊ ယင်းကွဲလွဲမှုများအား သဘာဝကျသော အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရှင်းပြနိုင်ပါသည်။
ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ဂျွန်က ဤဗျာဒိတ်ရူပါရုံများကို "ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် ယေရှု၏သက်သေခံချက်ကြောင့်" ပါတ်မောကျွန်း၌ ရှိနေစဉ် ရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၁:၉)။ သူသည် ထိုကျွန်းတွင် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံနေရသူဖြစ်သည့်အတွက်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ရေးသားရာတွင် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားကျွမ်းကျင်မှုအပေါ်သာ အားကိုးခဲ့ရသည်ဟု ယူဆနိုင်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစာအုပ်၏ ဘာသာစကားသည် မည်သည့်အခါမျှ သဘာဝကျသော အသုံးအနှုန်းမျိုးဖြင့် မရှိခြင်း၊ တစ်ခါတစ်ရံ ဂရိဘာသာဖြင့်ရေးထားသော်လည်း ဆီမိတိစ် (ဟီဘရူး/အာရမိတ်) လွှမ်းမိုးမှုများ ပေါ်ထွက်နေခြင်း၊ နှင့် သဒ္ဒါအမှားအယွင်းများ ပါဝင်နေခြင်းမှာ အံ့ဩစရာ မဟုတ်ပါ။ ဤအခြေအနေသည် ဂျွန် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်ဟု သိရှိထားသော နောက်ခံအခြေအနေနှင့် လုံးဝကိုက်ညီပါသည်။
ထို့အပြင်၊ ဤဗျာဒိတ်ရူပါရုံများကို ပရောဖက်မျက်စိရှေ့တွင် ထင်ရှားစွာမြင်ရသည့်အတိုင်း ချက်ချင်းရေးမှတ်ထားဟန် ရှိပါသည် (အခန်း ၁၀:၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျွန်သည် ရူပါရုံ၏ အရေးပါသော ဇာတ်လမ်းတွဲသဘောပျက်ပြားမသွားစေရန် စာသားကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ရှောင်ကျဉ်ခဲ့ပေမည်။
However, this fact in itself does not necessarily mean that
John was not the author of both works. The circumstances under which the two
books seem to have been written may reasonably account for such differences as
exist. In the Revelation, John declares that he received its visions while he
“was in the isle that is called Patmos, for the word of God, and for the
testimony of Jesus” (ch. 1:9). That John was an exile there would imply that he
was forced to rely upon his own linguistic abilities in the composition of the
Revelation. Therefore it is not surprising that the language of this book is
not always idiomatic, that Semiticisms sometimes shine through the Greek, and
that its author was not at all times sure of his grammar. Such a situation is
quite in keeping with the circumstances under which John is known to have
written the Revelation. Furthermore, the visions were apparently written down
as the scenes passed vividly before the prophet’s eyes (see ch. 10:4). John may
have purposely avoided revision lest the sense of drama be lost.
On the other hand, early Christian tradition indicates that
the Gospel was written under entirely different conditions. The Muratorian
Fragment, composed at Rome probably about a.d. 170—only a few decades
after John’s disciple Polycarp had visited there—declares:
အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ အစောဆုံးခရစ်ယာန်ရိုးရာမှတ်တမ်းများအရ ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းကို လုံးဝကွဲပြားသော အခြေအနေများအောက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။
မုရေတိုရီယန် ရှာဖွေတွေ့ရှိချက် (Muratorian Fragment) (အေဒီ ၁၇၀ ခန့်တွင် ရောမမြို့၌ ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိ - ယောဟန်၏တပည့် ပေါလီကာ့ပ်ထိုမြို့သို့ လာရောက်ခဲ့ပြီး ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင်သာ) က ဤသို့ဖော်ပြထားသည်-
"ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်အနက် စတုတ္ထမြောက်ကျမ်းမှာ တမန်တော်တစ်ပါးဖြစ်သူ ယောဟန်၏ခရစ်ဝင်ကျမ်းဖြစ်သည်။ အခြားတမန်တော်များနှင့် သင်းအုပ်ဆရာများက သူ့အားတိုက်တွန်းသောအခါ ယောဟန်က သူတို့အား ဤသို့ပြောသည်— 'နောက်သုံးရက်တိတိ ငါနှင့်အတူ အစာရှောင်ကြပါ။ ငါတို့တစ်ဦးစီထံ ဘုရားသခင်ဖွင့်ပြသည့်အရာကို အချင်းချင်းပြန်ပြောကြမည်။' ထိုည၌ တမန်တော်တစ်ပါးဖြစ်သူ အင်ဒရူးထံသို့ ဗျာဒိတ်ရောက်လာခဲ့ပြီး၊ သူတို့အားလုံး ပြန်လည်သုံးသပ်ကြစဉ် ယောဟန်သည် မိမိကိုယ်ပိုင်အမည်ဖြင့် ဤအကြောင်းအရာများကို ရေးသားရမည်ဟု ဖွင့်ပြခြင်းခံရသည်။"
The fourth of the Gospels is of John, one of the disciples.
When encouraged by his fellow-disciples and bishops, he said to them: “Fast
together with me the next three days, and whatever shall be revealed to each of
us we shall recount to one another.” That night it was revealed to Andrew, one
of the apostles, that while they all revised, John should narrate it all in his
own name (Latin text in S. P. Tregelles, ed., Canon Muratorianus,
pp. 17, 18).
ဤဇာတ်လမ်းတွင် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း ရေးသားသည့်အချိန်၌ တမန်တော်အင်ဒရူးနှင့် အခြားသော တမန်တော်များ ပါဝင်နေခြင်းစသော စိတ်ကူးယဉ်မှုများ ထင်ရှားစွာပါဝင်သော်လည်း၊ ယင်းတွင် အမှန်တကယ် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အချက်တစ်ခု ကျန်ရှိနေနိုင်ပေသည်။ ထိုအချက်မှာ ယောဟန်သည် သူ၏ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ပြုစုရာတွင် အခြားသူများ၏ အကူအညီကို ရရှိခဲ့ဟန်တူသည်။ ဤသို့ဖြစ်နိုင်ကြောင်းကို ဒသမရာစုနှစ်မှ လက်ရေးမူတစ်ခုတွင် ပါပီအပ်စ်၏ အဆိုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ကိုလည်း တွေ့ရသည်။
Although this story obviously has fanciful features, such as
the presence of Andrew and other apostles with John at the time he wrote the
Gospel, it still may retain a kernel of truth, suggesting that in the
composition of the Gospel, John may have had assistance. That this may have
been so is indicated also by a statement attributed to Papias, preserved in a
10th-century manuscript:
ထို့ကြောင့် ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ဗျာဒိတ်ကျမ်း (Apocalypse) ပြီးနောက်မှ ရေးသားခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ယောဟန်သည် ကိုယ်ခန္ဓာရှိလျက်ပင် အာရှဒေသရှိ အသင်းတော်များထံ ဤကျမ်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဟီယာရာပိုလိမြို့မှ သာသနာ့ဦးစီးဖြစ်သူ ပါပီအပ်စ် (Papias)
— ယောဟန်၏ ချစ်ခြင်းခံရသော တပည့်တစ်ဦးဖြစ်ကာ ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ယောဟန်၏ နှုတ်တိုက်ပြောကြားချက်အရ အတူတကွ ရေးသားခဲ့သူ — သည် မိမိ၏ "Exoterica" (ပြင်ပအရေးအသား) ဟုခေါ်သော နောက်ဆုံးစာအုပ် ငါးအုပ်တွင် ဤအကြောင်းကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ (လက်တင်စာသား အထောက်အထား — Wordsworth နှင့် White ၏ Novum Testamentum … Latine၊ အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၄၉၀၊ ၄၉၁)။
This Gospel, then, it is clear, was written after the
Apocalypse, and was given to the churches in Asia by John, being still in the
body, as the bishop of Hierapolis, Papias by name, a beloved disciple of John,
who wrote this Gospel with John by dictation, recounts in his Exoterica,
that is, in the last five books (Latin text in Wordsworth and White, Novum
Testamentum … Latine, vol. 1, pp. 490, 491).
ဤဖော်ပြချက်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို အတည်ပြု၍မရနိုင်သော်လည်း၊ ဤကြေငြာချက် နှစ်ရပ်သည် ဒုတိယရာစုနှစ်အတွင်း ယောဟန်၏ဧဝံဂေလိကျမ်းကို အခြားသူများ၏အကူအညီဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်ဟူသော အယူအဆ ရှိနေကြောင်းကို အားကောင်းစွာ အကြံပြုနေပါသည်။ ဤအလွန်စောစောပိုင်း ရှေးရိုးအစဉ်အလာအရ ကြည့်လျှင်၊ သူ၏ဧဝံဂေလိကျမ်း၏ အဆုံးပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသော “ဤအရာများကို သက်သေခံသော တပည့်တော်သည် ဤအရာများကို ရေးသားခဲ့ပြီး၊ သူ၏သက်သေခံချက်သည် မှန်ကန်ကြောင်းကို ငါတို့သိကြ၏” (အခန်းကြီး ၂၁:၂၄) ဆိုသည်မှာ ယောဟန်၏အကောင့်ကို သူ၏အကူအညီရှိသူများက မှန်ကန်ကြောင်း အတည်ပြုထားသော ကြေငြာချက်ဖြစ်ပုံရသည်။
အကယ်၍ ဤသက်သေအထောက်အထားများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မှုသည် မှန်ကန်ပါက၊ ပတ်မောကျွန်းပေါ်တွင် ယောဟန်တစ်ယောက်တည်း ရှိနေစဉ် ရေးသားခဲ့သည်ဟုယူဆရသော ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့် ဧဖက်မြို့တွင် ယုံကြည်သူညီအစ်ကိုတစ်ဦး သို့မဟုတ် တစ်ဦးထက်ပိုသောသူများ၏ အကူအညီဖြင့် ရေးသားခဲ့သည့် ဧဝံဂေလိကျမ်းကြား တည်ရှိနေသော ဘာသာစကားနှင့် စာပေဆိုင်ရာ ကွဲလွဲမှုများကို ရှင်းပြရန် မခက်ခဲပါ။
Although the details of this account cannot be taken as
proved, these two statements strongly suggest that in the 2d century the idea
was abroad that John had composed his Gospel with the assistance of others. In
the light of this very early tradition, the statement at the end of his Gospel,
“This is the disciple which testifieth of these things, and wrote these things:
and we know that his testimony is true” (ch. 21:24), would seem to be the
affidavit of John’s helpers to the truth of his account. If this reconstruction
of the evidence is correct, it is not difficult to account for the linguistic
and literary differences that exist between the Revelation, written probably
when John was alone on Patmos, and the Gospel, written with the help of one or
more fellow believers at Ephesus.
ယခုဖော်ပြပါအထောက်အထားများအပြင်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းတို့ကြား စာပေဆိုင်ရာထူးခြားသော တူညီမှုများရှိသည်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။ ဤသည်မှာ စာရေးသူတစ်ဦးတည်းဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် "အသက်ရေတော်" (ဗျာဒိတ် ၂၁:၆၊ ၂၂:၁၇) ဟုဖော်ပြပြီး၊ ယောဟန်ခရစ်ဝင်တွင် "အသက်ရှင်သောရေ" (ယောဟန် ၄:၁၀၊ ၇:၃၈) ဟုဆိုထားသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းက "ရေငတ်သောသူမည်သည်ကား လာ၍" (ဗျာဒိတ် ၂၂:၁၇) ဟုဖိတ်ခေါ်ပြီး၊ ယောဟန်ခရစ်ဝင်က "တစ်စုံတစ်ယောက်သောသူသည် ရေငတ်လျှင် ငါ့ထံသို့လာ၍" (ယောဟန် ၇:၃၇) ဟုဆိုသည်။
"Opsis" (မျက်နှာ/အသွင်သဏ္ဍာန်) ဟူသော စကားလုံးကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ယောဟန်၏ကျမ်းများတွင်သာ တွေ့ရသည် (ယောဟန် ၇:၂၄၊ ၁၁:၄၄၊ ဗျာဒိတ် ၁:၁၆)။ ထိုနည်းတူ "tērein ton
logon" (ငါ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို စောင့်ရှောက်ခြင်း) ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည်လည်း (ယောဟန် ၈:၅၁-၅၂၊ ၅၅၊ ၁၄:၂၃-၂၄၊ ၁၅:၂၀၊ ၁၇:၆၊ ၁ ယောဟန် ၂:၅၊ ဗျာဒိတ် ၃:၈၊ ၁၀၊ ၂၂:၇၊ ၉) တို့တွင်သာ ပါရှိသည်။
ထို့ပြင် "onoma
autō" (သူ၏နာမ) ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည်လည်း (ယောဟန် ၁:၆၊ ၃:၁၊ ဗျာဒိတ် ၆:၈) တို့တွင်သာ တွေ့ရသည်။
ဓမ္မဟောင်းကျမ်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှုမရှိသော အခြားနေရာများတွင်၊ ခရစ်တော်ကို သိုးသငယ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်မှာ ယောဟန်ခရစ်ဝင်နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင်သာ တွေ့ရသည် (ယောဟန် ၁:၂၉၊ ၃၆၊ ဗျာဒိတ် ၅:၆ နှင့် အခြားနေရာ ၂၈ ကြိမ်)။
To the foregoing evidence may be added the fact that there
are certain striking literary parallels between the Revelation and the Gospel
of John that suggest identity of authorship. Thus the Revelation speaks of
“water of life” (chs. 21:6; 22:17), and the Gospel of “living water” (chs.
4:10; 7:38). The Revelation invites, “Let him that is athirst come” (ch.
22:17), and the Gospel declares, “If any man thirst, let him come” (ch. 7:37).
The word opsis, “appearance,” or “face,” is used in the NT only in
the Johannine writings (John 7:24; 11:44; Rev. 1:16). The same is true of the
expression tērein ton logon, “keep my saying [or, “word”]” (John
8:51, 52, 55; 14:23, 24; 15:20; 17:6; 1 John 2:5; Rev. 3:8, 10; 22:7, 9),
and onoma autō, “his name,” literally, “a name to him” (John 1:6;
3:1; Rev. 6:8). Except where direct reference is made to OT symbolism, Christ
is characterized as the Lamb only in the Gospel of John and in the Revelation
(John 1:29, 36; Rev. 5:6; and 28 other times).
ထို့ကြောင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ရေးသားသူသည် တမန်တော်ယောဟန်ဖြစ်ကြောင်း ရှေးရိုးစွဲ အမြင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အထောက်အထားများ ရှိနေသော်လည်း၊ ရှေးရိုးစွဲ အမြင်အတွက် ပြုစုထားသည့် ကျိုးကြောင်းဆီလျော်ပြီး ခိုင်လုံသော အချက်များကို အသိအမှတ်ပြုရမည်။ ဤအနက်ဖွင့်ကျမ်းသည် ရှေးရိုးစွဲ အမြင်ကို လက်ခံထားသည်။ (AA
578–585 နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။)
Therefore, although evidence may be presented against the
Johannine authorship of the Revelation, it must be recognized that the
arguments for the traditional view, that the author of the Revelation was the
apostle John, are reasonable and sound. This commentary accepts the traditional
view. Compare AA 578–585.
ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ ရှေးကျသော ရက်စွဲကို နှစ်သက်သော ပညာရှင်များသည် ခုနှစ်ခရိုင်ရှိ အသင်းတော်များသို့ ရေးသားထားသော စာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို နီရိုဘုရင် (အေဒီ ၆၄) လက်ထက်၌ ခရစ်ယာန်များ ခံခဲ့ရသော ညှဉ်းပန်းမှုအဖြစ် သို့မဟုတ် ဗက်စပါယန်ဘုရင်၏ နောက်ပိုင်းကာလတွင် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု မှတ်ယူကြသည်။ သို့သော် ဗက်စပါယန်ဘုရင်သည် အသင်းတော်ကို မည်မျှအထိ ညှဉ်းပန်းခဲ့သည်ကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရပေ။ ထိုပညာရှင်များက ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော ကမ္ဘာ့အခြေအနေများသည် နီရိုဘုရင်၏ နောက်ဆုံးနှစ်များမှ ဗက်စပါယန်ဘုရင်၏ အစောပိုင်းနှစ်များအထိ ရောမမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော မငြိမ်သက်မှုများကို ရောင်ပြန်ဟပ်နေသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့အပြင်၊ သူတို့သည် အခန်း ၁၃:၃ တွင် ဖော်ပြထားသော “ဒဏ်ရာပြင်းစွာရ၍ ပျောက်သော သားရဲ” နှင့် အခန်း ၁၇:၈ တွင် ဖော်ပြထားသော “ရှိ၍ မရှိ၊ နက်နဲသော တွင်းထဲမှ တက်လာသော သားရဲ” တို့ကို နီရိုဘုရင်၏ ပုံရိပ်အဖြစ် မြင်ကြသည်။ နီရိုဘုရင် သေဆုံးပြီးနောက် သူပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာမည်ဟူသော လူကြိုက်များသည့် ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များ ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ အလားတူပင်၊ သူတို့သည် အခန်း ၁၃:၁၈ တွင် ဖော်ပြထားသော ၆၆၆ ဆိုသည့် နံပါတ်ကို ဟေဗြဲဗျည်းအက္ခရာဖြင့် “နီရိုကေဆာ” (Nrwn
Qsr) ဟူ၍ ရေးသားပါက နီရိုဘုရင်၏ သင်္ကေတအဖြစ် မြင်ကြသည်။ ဤသက်သေအထောက်အထားများကြောင့် ထင်ရှားသော ပညာရှင်များစွာတို့သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ပထမရာစု၏ ၆၀ နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
Generally, those scholars who prefer an early date for the
Revelation identify the persecution referred to in the letters to the seven
churches as that suffered by Christians under Nero (a.d. 64), or possibly
subsequently under Vespasian, although it is not clear to what extent the
latter emperor persecuted the church. They believe that the disordered world
portrayed by the Revelation reflects the troubles that disturbed the city of
Rome from the last years of Nero to the early years of Vespasian. They see in
the beast that suffers a deadly wound and is healed (ch. 13:3) and in the beast
that “was, and is not; and shall ascend out of the bottomless pit” (ch. 17:8) a
representation of Nero, of whom, after his death, a popular legend declared
that he would one day reappear. Similarly they see the mystic number 666 (ch.
13:18) as symbolic of Nero Caesar, when spelled in Hebrew consonantal letters (Nrwn
Qsr). These evidences have led a number of outstanding scholars to date the
Revelation in the late 60’s or 70’s of the 1st century.
ဤဆင်ခြင်တုံတရားသည် သမိုင်းဆိုင်ရာအဖြစ်အပျက်များကို အခြေခံဟန်ရှိသော်လည်း၊ ၎င်း၏ယုံကြည်နိုင်စရာအကြောင်းကို ဗျာဒိတ်ကျမ်းရှိ အချို့သောဝါဒဖော်ပြချက်များအား အနက်ကောက်ယူပုံအပေါ် မူတည်နေသည်။ သို့သော် ထိုသို့သောအနက်ပြန်ဆိုမှုမှာ ကိုယ်ပိုင်အမြင်သက်သက်ဖြစ်ပြီး၊ အတိတ်ကာလ၌ ပါရမီရှင်ပညာရှင်များစွာက လက်မခံခဲ့ပေ။ ဤကျမ်းပြုဆောင်းပါးကလည်း ထိုအမြင်ကို လက်မခံပေ။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ပရောဖက်ပြုချက်များသည် ချက်ချင်းနှင့် သကာလဆိုင်ရာအခြေအနေများကိုသာမက (အခန်း ၁:၁၁ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထို့ထက်ကျော်လွန်သောအရာများနှင့်လည်း သက်ဆိုင်သည်ဟု ယုံကြည်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းရေးသားသည့်ကာလကို ဆုံးဖြတ်ရန် မည်သည့်သက်သေအထောက်အထားမဆို အခြားသောအထောက်အထားနှင့် ဆင်ခြင်တုံတရားများကို အဓိကထား၍ မူတည်ရမည်။
This reasoning, though apparently based on historical
incidents, depends for its plausibility on the interpretation given to certain
of the statements in the Revelation. But such an interpretation is, of course,
subjective, and has not been accepted by many able scholars in the past. Nor is
it accepted by this commentary, which believes that the prophecies of the
Revelation have an application also to what is beyond the immediate and local
situation (cf. on ch. 1:11). Any evidence for the date of the writing of the
Revelation must be based primarily, at least, on other kinds of evidence and
reasoning.
အစောပိုင်း ခရစ်ယာန်စာရေးဆရာများ၏ သက်သေခံချက်များအရ ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို ဒိုမီတီယန် ဧကရာဇ်၏ လက်ထက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု လက်ခံကြောင်း သဘောတူညီမှုရှိသည်။ ပေါလိကပ်မှတစ်ဆင့် ယောဟန်နှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ဆက်သွယ်မှုရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသော အီရီနေးယပ်စ်က ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့်ပတ်သက်၍ “ထိုဗျာဒိတ်မြင်ရခြင်းမှာ အလွန်ရှေးကျသော အချိန်က မဟုတ်ဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်နှင့် များစွာမကွာခြားသော ဒိုမီတီယန်၏ နန်းစံနှောင်းပိုင်းကာလတွင် ဖြစ်သည်” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (op. cit. v. 30. 3; ANF, vol. 1, pp.
559, 560)။ ဗစ်တိုရိုင်းနပ်စ် (အေဒီ ၃၀၃ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်) က “ယောဟန်သည် ဤအရာများကို ပြောသောအခါ ဒိုမီတီယန် ဧကရာဇ်၏ အမိန့်အရ မိုင်းတွင်းတွင် အလုပ်လုပ်စေရန် ပါတ်မောကျွန်းသို့ ပို့ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ထိုနေရာ၌ပင် သူသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို မြင်ခဲ့ရသည်” ဟု ရေးသားခဲ့သည် (Commentary
on the Apocalypse, on ch. 10:11; ANF, vol. 7, p. 353; see on Rev. 1:9)။ ယူဆီးဘီးယပ်စ်က (op. cit. iii. 20. 8, 9) ယောဟန်အား ဒိုမီတီယန်မှ ပါတ်မောသို့ ပို့ခဲ့ပြီး ဒိုမီတီယန်၏ အဆက်ဆံဖြစ်သော နာဗာ (အေဒီ ၉၆-၉၈;
see Vol. VI, p. 87) မှ မတရားအပြစ်ပေးခြင်း ခံခဲ့ရသူများ လွတ်မြောက်လာသောအခါ တမန်တော်ယောဟန်သည် အီဖက်သို့ ပြန်လာခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။
The testimony of early Christian writers is almost unanimous
that the book of Revelation was written during the reign of Domitian. Irenaeus,
who claims to have had a personal connection with John through Polycarp,
declares of the Revelation, “For that was seen no very long time since, but
almost in our day, towards the end of Domitian’s reign” (op. cit. v.
30. 3; ANF, vol. 1, pp. 559, 560). Victorinus (died
c. a.d. 303) says, “When John said these things he was in the island
of Patmos, condemned to the labour of the mines by Caesar Domitian. There,
therefore, he saw the Apocalypse” (Commentary on the Apocalypse, on
ch. 10:11; ANF, vol. 7, p. 353; see on Rev. 1:9). Eusebius (op.
cit. iii. 20. 8, 9) records that John was sent to Patmos by Domitian,
and that when those who had been unjustly banished by Domitian were released by
his successor, Nerva (a.d. 96–98; see Vol. VI, p. 87), the apostle
returned to Ephesus.
ဤအစောပိုင်း ခရစ်ယာန်သက်သေအထောက်အထားများကို အခြေခံ၍ ဤအနက်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ရေးသားသူများသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းကို အေဒီ ၉၆ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော ဒိုမီရှင်ဘုရင်၏ လက်ထက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။
Such early Christian testimony leads the authors of this
commentary to place the writing of the Revelation during the time of Domitian’s
reign, which ended in a.d. 96.
ထို့ကြောင့် ဒိုမီရှင်ဘုရင်၏ လက်ထက်တွင် ခရစ်ယာန်များအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သော ရောမအင်ပါယာ၏ အခြေအနေများကို အတိုချုံးဖော်ပြရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းပါသည်။ ဤဧကရာဇ် လက်ထက်တွင်ပင် ဧကရာဇ်ကိုးကွယ်မှုဆိုင်ရာ အရေးကိစ္စသည် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ခရစ်ယာန်များအတွက် အဓိကစိန်ခေါ်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤအခြေအနေသည် ရောမနယ်မြေဖြစ်သော အာရှပြည်တွင် အထူးသဖြင့် ပိုမိုထင်ရှားခဲ့ပြီး ထိုဒေသသည် ခုနှစ်ချက်တော်အသင်းတော်များသို့ ပေးစာများ ဦးတည်ရာဒေသလည်း ဖြစ်သည်။ အခန်း၁:၁၊ ၁၁ တို့ကို ကြည့်ပါ။
It is interesting, therefore, to mention briefly something of
the conditions existing in the empire particularly as they affect Christians
during the time of Domitian. It was under this emperor that the question of
emperor worship became, for the first time, a crucial issue for Christians.
Nowhere was this more true than in the Roman province of Asia, the area to
which the letters to the seven churches were first directed. See on ch. 1:1,
11.
မြေထဲပင်လယ်ဒေသရှိ အချို့နိုင်ငံများတွင် အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီးမတိုင်မီကတည်းက ဧကရာဇ်ကိုးကွယ်မှုများ ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းနှင့်အတူ သူ၏ဆက်ခံသူများလည်း နတ်ဘုရားအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ရောမတို့သည် အရှေ့ဘက်ဒေသများကို သိမ်းပိုက်သောအခါ ၎င်းတို့၏စစ်သူကြီးများနှင့် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို မကြာခဏ နတ်ဘုရားများအဖြစ် ချီးမြှောက်ကြသည်။ ဤအချက်သည် အထူးသဖြင့် ရောမတို့အား အမြဲလိုလို နှစ်သက်ကြသည့် အာရှပြည်နယ်တွင် ပိုမိုထင်ရှားသည်။ အင်ပါယာ၏စိတ်ဓာတ်ကို ကိုယ်စားပြုသော နတ်ဘုရားမ ရိုမာအား ဘုရားကျောင်းများဆောက်လုပ်ကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ဧကရာဇ်များအား ကိုးကွယ်ခြင်းမှာ သာမန်အလေ့အထတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၁၉၅ တွင် စမိုင်ရနာမြို့၌ ရိုမာအား ရည်စူး၍ ဘုရားကျောင်းတစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၂၉ တွင် ဩဂတ်စတပ်ဘုရင်သည် ရိုမာနှင့် ဂျူးလိယက်ဆီဇာတို့အား ပူးတွဲကိုးကွယ်ရန် အီဖီးဆပ်မြို့တွင် ဘုရားကျောင်းတစ်ခုနှင့် ရိုမာနှင့် သူ့အားကိုးကွယ်ရန် ပါဂမွန်မြို့တွင် ဘုရားကျောင်းတစ်ခု တည်ဆောက်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ အသက်ရှင်နေသော ဧကရာဇ်အား ကိုးကွယ်မှုအတွက် ပထမဆုံးသော ဖြစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဩဂတ်စတပ်ဘုရင်သည် သူ့အား ကိုးကွယ်ရန် တိုက်တွန်းခြင်းမရှိသော်လည်း ဒေသခံတို့၏ ဆန္ဒများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီး နိုင်ငံရေးအရ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော အစီအမံတစ်ခုဟု ယူဆခဲ့မည်မှာ သေချာသည်။ တဖြည်းဖြည်း ဤကိုးကွယ်မှုများတွင် ရိုမာအား ကိုးကွယ်မှုသည် အရေးပါမှု နည်းပါးလာပြီး ဧကရာဇ်အား ကိုးကွယ်မှုသည် အဓိကအချက်ဖြစ်လာသည်။ ဧကရာဇ်အား ကိုးကွယ်မှုသည် ဒေသတွင်းနတ်ဘုရားများအား ကိုးကွယ်မှုကို အစားထိုးခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဖြည့်စွက်ကာ အင်ပါယာတစ်ခုလုံးအား စည်းလုံးညီညွတ်စေရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဧကရာဇ်အား ကိုးကွယ်သည့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် များသောအားဖြင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာပြသမှုဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများနှင့် ခွဲခြားရန် မလွယ်ကူပေ။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အသက်ရှင်နေသော ဧကရာဇ်အား ရောမမြို့တွင် ကိုးကွယ်မှုကို အားမပေးသော်လည်း ဆီးနိတ်လွှတ်တော်က ကွယ်လွန်သွားသော ဧကရာဇ်အချို့အား တရားဝင် နတ်ဘုရားအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။
Emperor worship existed in some Mediterranean lands before
Alexander the Great. He had been deified, as had his successors. When the
Romans conquered the East, their generals and proconsuls were often hailed as
deities. This was especially true in the province of Asia, where the Romans had
always been popular. It was common to build temples to the goddess Roma, a
personification of the spirit of empire, and with her worship was associated
that of the emperors. In 195 b.c. a temple was erected to her at Smyrna.
In 29 b.c. Augustus granted permission for the building of a temple
at Ephesus for the joint worship of Roma and Julius Caesar, and of one at
Pergamum for the worship of Roma and himself. This was the first instance of a
cult for a living emperor. Augustus did not urge the worship of himself, but in
view of the desires of the local people he doubtless considered such worship a
wise measure from a political point of view. Gradually, in these cults, the
worship of Roma became less important and that of the emperor became the
salient feature. Worship of the emperor by no means replaced that of the local
gods, but was added, and served as a means of uniting the empire. Rituals in
worship of the emperor were not always easily distinguishable from patriotic ceremonies.
At the same time the worship of a living emperor was discouraged at Rome,
although the Senate did officially deify certain dead emperors.
ဂိုင်းယပ်စ် ကယ်လီဂျူလား (အေဒီ ၃၇-၄၁) သည် သူ့ကိုယ်သူ ကိုးကွယ်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည့် ပထမဆုံး ဧကရာဇ်ဖြစ်သည်။ သူသည် ယုဒလူမျိုးများအား သူ့ကို ကိုးကွယ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည့်အတွက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ခရစ်ယာန်များသည် သူ၏အာရုံကို ဆွဲဆောင်နိုင်လောက်အောင် ထင်ရှားမှုမရှိသေးသော်လည်း၊ အကယ်၍ ရှိခဲ့ပါက သူ၏ဒေါသကို ခရစ်ယာန်များအပေါ်သို့လည်း ချမှတ်ခဲ့မည်မှာ သေချာပေသည်။ သူ၏ ဆက်ခံသူများသည် ဤကိစ္စတွင် ပိုမိုသည်းခံခဲ့ပြီး လိုက်နာမှုမရှိသည့်အတွက် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း မပြုခဲ့ပေ။
Gaius Caligula (a.d. 37–41) was the first emperor to
urge the worship of himself. He persecuted the Jews for refusing to worship
him, and doubtless would also have directed his wrath at Christians had they
been significant enough at the time for his notice. His successors were more
lenient on the question and did not persecute for nonconformity.
ထို့နောက် မိမိကိုယ်ကိုးကွယ်မှုကိစ္စကို အရေးတကြီးဖော်ဆောင်ခဲ့သော ဧကရာဇ်မှာ ဒိုမီရှင် (အေဒီ ၈၁-၉၆) ဖြစ်သည်။ ထိုကာလတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ရောမအစိုးရ၏ တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုခြင်း မရရှိသေးသော်လည်း (စာမျက်နှာ ၅၇၃ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဥပဒေနှင့်မညီသည့်အခါမှသာ ထိုသို့သောဘာသာကို ရောမတို့က ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်လေ့ရှိသည်။ ယခုအခါ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ထိုသို့သော အခြေအနေနှင့် ရင်ဆိုင်လာရသည်။ ဒိုမီရှင်သည် မိမိ၏ဘုရားသဘောသက်ရောက်မှုကို ပြည်သူလူထု၏စိတ်တွင် အခိုင်အမာစွဲစေရန် ထက်သန်စွာကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး မိမိ၏လက်အောက်ခံများအား မိမိကိုကိုးကွယ်စေရန် အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆွေးတီးနီးယပ်စ်၏မှတ်တမ်းအရ၊ သူသည် သူ၏အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၏အမည်ဖြင့် "'ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်နှင့်ဘုရားသခင်သည် ဤအရာကိုပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးသည်'" ဟူသောစကားလုံးဖြင့်စတင်သည့် စီးပွားရေးစာတစ်စောင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည် (ဒိုမီရှင် xiii. 2; Loeb ed., Suetonius
vol. 2, p. 367)။
The next emperor to make an issue over the worship of himself
was Domitian (a.d. 81–96). Christianity was as yet without legal
recognition by the Roman government (see p. 573), but even such a religion as
that was not likely to be persecuted by the Romans unless it ran afoul of the
law. Now Christianity did just that. Domitian zealously sought to establish his
claim to deity in the minds of the populace, and to force his subjects to
worship him. Suetonius records that he issued a circular letter in the name of
his procurators, beginning with the words, “‘Our Master and our God bids that
this be done’” (Domitian xiii. 2; Loeb ed., Suetonius vol.
2, p. 367).
ထိုနှစ်တွင်ပင် [ခရစ်နှစ် ၉၅] ဧကရာဇ် ဒိုမီရှဲန်သည် အခြားသူများစွာနှင့်အတူ ကွန်ဆူလ် ဖလေးဗီးယပ်စ် ကလီမန့်ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဧကရာဇ်၏ ဝမ်းကွဲညီအစ်ကိုဖြစ်ပြီး ဖလေးဗီးယား ဒိုမီတီလာနှင့် အိမ်ထောင်ကျသူဖြစ်ကာ သူမသည်လည်း ဧကရာဇ်၏ ဆွေမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူတို့နှစ်ဦးအပေါ် စွပ်စွဲခံရသည့် အပြစ်မှာ ဘုရားမဲ့ဝါဒ (atheism) ဖြစ်ပြီး၊ ယုဒလူမျိုးတို့၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို လိုက်နာကျင့်သုံးသည်ဟု ဆိုကာ အခြားသူများစွာကိုလည်း အပြစ်ပေးခံခဲ့ရသည်။ ထိုသူများအနက် အချို့ကို သေဒဏ်ပေးခဲ့ပြီး၊ ကျန်သူများမှာ သူတို့၏ ပစ္စည်းဥစ္စာများ သိမ်းယူခြင်းကိုသာ ခံခဲ့ရသည်။ ဒိုမီတီလာမှာမူ ပန်ဒတီးရီးယားကျွန်းသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်သာ ပေးခြင်းခံခဲ့ရသည်။
And the same year [a.d. 95] Domitian slew, along with
many others, Flavius Clemens the consul, although he was a cousin and had to
wife Flavia Domitilla, who was also a relative of the emperor’s. The charge
brought against them both was that of atheism, a charge on which many others
who drifted into Jewish ways were condemned. Some of these were put to death,
and the rest were at least deprived of their property. Domitilla was merely
banished to Pandateria.
ဤစာပိုဒ်ကို ပထမအကြည့်တွင် ဂျူးလူမျိုးများအား ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်ဟု ထင်ရသော်လည်း (ဂျူးသမိုင်းပညာရှင် H. Graetz ၏ အဆိုအရ Domitian ၏ဝမ်းကွဲသည် ဂျူးဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသူဖြစ်သည် [History
of the Jews, vol. 2, pp. 387–389])၊ ပညာရှင်များက Flavius Clemens နှင့် သူ၏ဇနီးတို့သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကြောင့် အပြစ်ပေးခံရသည်ဟု အကြံပြုထားသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် ရင်းနှီးစွာ မသိရှိသော ရှေးရိုးရိုင်းသမိုင်းပညာရှင်၏ အမြင်အရ၊ "ဂျူးလူမျိုးတို့၏ လမ်းစဉ်" သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို ဖော်ပြရန် ယုတ္တိရှိသော ဖော်ပြချက်ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ "နတ်မရှိဝါဒ"သည် ဧကရာဇ်ကို ကိုးကွယ်ရန် ခရစ်ယာန်များ ငြင်းဆန်မှုကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။ Eusebius (op. cit. iii. 18.
4) တွင် Domitilla နှင့် Clemens တို့၏ ဆက်ဆံရေးကို ရှုပ်ထွေးစွာ ဖော်ပြထားပြီး၊ Clemens �င်ပွန်း၏ တူမ Flavia
Domitilla အား ခရစ်ယာန်ဖြစ်သောကြောင့် Domitian က နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ကိုးကားချက်နှစ်ခုစလုံးသည် တစ်ဦးတည်းသောပုဂ္ဂိုလ်ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ဧကရာဇ်မိသားစုပါမကျန် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုတွင် ပါဝင်နေကြောင်း ညွှန်းဆိုနေသည်။
Although on first sight this passage seems to record a
persecution of Jews (and according to the Jewish historian H. Graetz,
Domitian’s cousin was a Jewish proselyte [History of the Jews, vol.
2, pp. 387–389]), scholars have suggested that it is really Christianity for
which Flavius Clemens and his wife were punished. From the standpoint of a
pagan historian not intimately acquainted with Christianity, “Jewish ways”
would be a logical description for Christianity, and “atheism” might well
represent the refusal of Christians to worship the emperor. Eusebius (op.
cit. iii. 18. 4), apparently confusing the relationship between
Domitilla and Clemens, says that Domitian exiled a niece of Clemens, named
Flavia Domitilla, because she was a Christian. Probably the two references are
to the same person, and they suggest that the persecution involved even the
imperial family.
ဧကရာဇ်ကို မကိုးကွယ်ရန် ငြင်းဆန်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ညှဉ်းပန်းမှုများသည် ယောဟန်အား ပတ်မောကျွန်းသို့ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းရေးသားရခြင်း၏ တိုက်ရိုက်နောက်ခံအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်မှာ သေချာပေသည်။ ယောဟန်မှလွဲ၍ တမန်တော်ကြီး (၁၂)ပါးစလုံး ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်ကာ၊ သူကိုယ်တိုင်လည်း ပတ်မောကျွန်းတွင် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံနေရသည်။ ထိုကာလသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ဒုတိယမျိုးဆက်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ သခင်ယေရှုကို ကိုယ်တိုင်သိခဲ့သူများအနက်မှ အများစုမှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အသင်းတော်သည် ယခုအခါ ၎င်း၏သမိုင်းတွင် အပြင်းထန်ဆုံးသော ပြင်ပခြိမ်းခြောက်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး၊ ယေရှုခရစ်၏ ထူးခြားသော ဗျာဒိတ်တော်သစ်တစ်ရပ် လိုအပ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် ယောဟန်အား ပေးအပ်ခဲ့သော ဗျာဒိတ်ရူပါရုံများသည် ထိုခေတ်ကာလ၏ အထူးလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ ဤဗျာဒိတ်ရူပါရုံများမှတစ်ဆင့် ခံစားနေရသော အသင်းတော်အတွက် ကောင်းကင်တမန်တို့၏လောကကို ဖွင့်ပြပေးခဲ့သည်။ ဧကရာဇ်၏ ဩဇာနှင့် အခမ်းအနားများကို ဦးမညွတ်ဘဲ ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသော ယုံကြည်သူများအား၊ ဘုရားသခင်၏ပလ္လင်တော်ရှေ့တွင် ကောင်းကင်သို့ဆင်းသက်တော်မူပြီးဖြစ်သော သခင်ယေရှုသည်၊ မိမိတို့အား ကိုးကွယ်စေလိုသော မည်သည့်မြေလူဘုရင်မျှမမီနိုင်သည့် အာနုဘော်တော်နှင့် ဘုန်းတန်ခိုးတော်ကို ပိုင်ဆိုင်တော်မူကြောင်း သတိပေးနှစ်သိမ့်မှုများ ရရှိစေခဲ့သည်။ AA 581-583 ကိုကြည့်ပါ။ ဧကရာဇ်ကိုးကွယ်မှု၏ အရေးပါမှုနှင့် ယောဟန်၏ "သခင်နေ့" (အခန်း ၁:၁၀) အကြောင်း ဖော်ပြချက်တို့အကြား ဆက်နွှယ်မှုကို နားလည်ရန် အထူးအရေးပါသည်။
Such conditions of persecution for refusal to worship at the
emperor’s shrine doubtless constitute the immediate background of John’s exile
to Patmos, and thus of the writing of the book of Revelation. Apparently all
the twelve apostles but John were dead, and he was an exile on the isle of
Patmos. Christianity had entered its second generation. Most of those who had
known the Master were now in their graves. The church was faced with the
fiercest external threat it had yet known, and it needed a new revelation of
Jesus Christ. Thus, the visions given to John met a specific need in their own
time. Through them heaven was opened to the suffering church, and Christians,
who refused to bow to the pomp and circumstance of the emperor, were given
reassurance that their Lord, now ascended and standing at the throne of God,
infinitely transcended in majesty and power any earthy monarch who might demand
their worship. See AA 581–583. For the significance of emperor worship in
relation to John’s statement regarding the “Lord’s day” see on ch. 1:10.
၄။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ အဓိက အကြောင်းအရာ ဤကျမ်းသည် အစပိုင်းတွင် (အခန်း ၁:၁) အနာဂတ်၏လျှို့ဝှက်ရာများကို ဖော်ထုတ်ပြသသည့် "ဗျာဒိတ်တော်" (သို့) ယေရှုခရစ်၏နောက်ဆုံးအောင်ပွဲဆီသို့ ဦးတည်သော ရူပါရုံများအဖြစ် မိတ်ဆက်ထားသည်။ ဗျာဒိတ်ဆိုင်ရာစာပေများသည် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ဘာသာရေးစာပေတွင် နှစ်ပေါင်း ၂၀၀ ကျော်မှစ၍ ထင်ရှားခဲ့သည်။ ပထမဆုံးသိရှိရသော ဗျာဒိတ်ကျမ်းဖြစ်သည့် ဒံယေလကျမ်း သည် ဘေဘီလုံကျွန်ဘဝ (ဘီစီ ၆ ရာစု) ကာလအတွင်း ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်း ၄၀၀ ကြာပြီးနောက် မာကာဘီစစ်ပွဲများဖြင့် ဂျူးတို့သည် နိုင်ငံရေးလွတ်လပ်ရေးပြန်ရသောအခါ၊ မျှော်လင့်ထားသော ဂျူးဘုရင့်နိုင်ငံသစ်အတွက် မေရှိယကြွလာမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်များ မြင့်တက်လာကာ၊ ဒံယေလကျမ်း၏ စာပေဟန်နှင့် သင်္ကေတများကို အခြေခံသည့် ဗျာဒိတ်စာပေများ ထွန်းကားလာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ရောမတို့၏သိမ်းပိုက်မှုကြောင့် ဟပ်စမိုနီမင်းဆက်မှတစ်ဆင့် မေရှိယဘုရင်နိုင်ငံထူထောင်ရန် ဂျူးတို့၏မျှော်လင့်ချက်များ ပျက်သုဉ်းသွားခဲ့ရာ (တွဲ ၅၊ စာ ၃၄ ကိုကြည့်ပါ)၊ ရောမတို့ကို ချေမှုန်းမည့်မေရှိယအား ပို၍ပြင်းထန်စွာ စောင့်စားလာကြသည်။ ဘီစီ ၁ ရာစုမှ အေဒီ ၁ ရာစုအတွင်း ထိုမျှော်လင့်ချက်များက ဗျာဒိတ်စာပေများ ဆက်လက်ထွန်းကားရန် အားပေးခဲ့သည်။ ဂျူးဗျာဒိတ်စာပေများ အကျဉ်းချုပ်ကို တွဲ ၅၊ စာ ၈၇–၉၀ တွင် လေ့လာနိုင်ပါသည်။
. Theme. At the very beginning (ch. 1:1) this book announces itself as an
apocalypse, an unveiling of the mysteries of the future culminating in the
triumph of Jesus Christ. Apocalyptic writings had been a prominent type of
Jewish religious literature for more than two centuries. Indeed, the
first-known apocalypse, the book of Daniel, appeared at the time of the
Babylonian captivity in the 6th century b.c. When the Maccabean wars
once more brought political independence to the Jews 400 years later, Messianic
expectations looking toward the expected new Jewish kingdom ran high, and gave
rise to a body of apocalyptic literature that drew to a greater or less degree
on the literary form and symbols of Daniel. When, in the following century,
Roman conquest dashed the hopes of the Jews for the realization of a Messianic
kingdom through the Hasmonaeans (see Vol. V, p. 34), Messianic expectations
became, if anything, more intense as the Jews anticipated a messiah who would
overthrow the Romans. During the 1st century b.c. and the 1st
century a.d. such hopes continued to provide the incentive for more
apocalyptic works. For a survey of Jewish apocalyptic literature see 4Vol.
V, pp. 87–90.
ထို့ကြောင့်၊ NT
(New Testament) တွင် ဂျူးလူမျိုးများ၏ ဘာသာရေးနောက်ခံအများဆုံးရှိသော အသင်းတော်အတွက် ဂျူးလူမျိုးများက အဓိကအားဖြင့် ရေးသားထားသည့် (အားလုံးမဟုတ်လျှင်ပင်) မေရှိယနိုင်ငံတော်၏ အစပျိုးမှုနှင့် ရှေ့ပြေးအကြောင်းကို ဖော်ပြသည့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတစ်စောင် ဘုရားသခင်ထည့်သွင်းပေးခြင်းမှာ အံ့သြစရာမဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် ပရောဖက်များမှတစ်ဆင့် လူသားများထံ သူ၏အလိုတော်ကို ပေးပို့ရာတွင်၊ ထိုသတင်းစကားကို မူလဦးစွာ ပေးပို့ခံရသူများ ကျွမ်းဝင်သော လူသားဘာသာစကားများနှင့် စာပေပုံစံများဖြင့် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။
It is not surprising, then, that in the NT, written largely,
if not entirely, by Jews for a church that was chiefly Jewish in its religious
background, God would place an apocalypse setting forth the lead up to and
usher in the Messianic kingdom. In His messages to men through the prophets God
expresses His will in human languages and in literary forms with which the
people to whom His messages were originally addressed were familiar.
သို့သော် "အာပေါကလစ်" (Apocalypse) သည် ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အခြားသမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်များ (ဥပမာ—ဟေရှာယ၊ ယေရမိ၊ ယေဇကျေလနှင့် အနာဂတ္တိကျမ်းငယ်များရှိ ပရောဖက်ပြုချက်များ) နှင့် အရေးကြီးသော ကွဲပြားချက်များရှိပါသည်။ ဤထူးခြားသောလက္ခဏာများသည် "အာပေါကလစ်ပ္စ် စာပေ" (apocalyptic literature) ၏ အထူးသွင်ပြင်များဖြစ်ပြီး၊ အောက်ပါအချက်များမှာ အထူးသဖြင့် အရေးပါသော ခွဲခြားသတ်မှတ်ချက်များဖြစ်ပါသည်—
Although apocalypse is, indeed, prophecy, it differs from
other Biblical prophecy (such as that in Isaiah, Jeremiah, Ezekiel, and the
Minor Prophets) in several important aspects, and these distinctive features
are the earmarks of apocalyptic literature. Particularly significant among
these distinguishing characteristics are the following: