အခန်းကြီး - ၄၀
မောရှေ၏ဒုတိယစာအုပ်ဟုခေါ်သော ထွက်မြောက်ရာကျမ်း
The Second Book of Moses Called exodus
နိဒါန်း
introduction
၁. ခေါင်းစဉ်။ ပင်တေကော့စာအုပ်ငါးစောင်အနက် အခြားစာအုပ်များကဲ့သို့ပင် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းကို ဂျူးလူမျိုးများက ဟီဘရူးစာသားပထမစာကြောင်းဖြစ်သည့် “ဝါအဲလဟ် ရှမော့သ်” ဆိုသည့် “ဤသူတို့၏အမည်များ” ဟူသောအမည်ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။ ထွက်မြောက်ရာ (Exodus) ဟူသောအမည်သည် ဂရိစကားလုံးနှစ်လုံးဖြစ်သည့် “ထွက်သွားရာလမ်း” သို့မဟုတ် “အီဂျစ်မှထွက်သွားခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်သည်။ ဤအမည်ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်သူများက ဗူးဂိတ်မှတစ်ဆင့် အယ်လ်အယ်က်စ်မှယူဆောင်ခဲ့သည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် စာအုပ်၏ဗဟိုအကြောင်းအရာဖြစ်သည့် အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏အီဂျစ်မှထွက်ခွာခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ “မောရှေ၏ဒုတိယစာအုပ်” ဟူသောစကားလုံးများသည် ဟီဘရူးစာသားတွင်မပါရှိဘဲ နောက်ပိုင်းတွင်ထည့်သွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
1. Title. Like each of the other four books of the Pentateuch, Exodus is
designated by the Jews according to the first phrase of the Hebrew text, We’eleh
shemoth, “And these are the names.” The name Exodus is a compound of two
Greek words meaning “the way out” or “the going out” (of the Israelites from
Egypt), and was adopted by English translators from the Vulgate, which in turn
took it from the LXX. This term refers, of course, to the central theme of the
book. The words, “The Second Book of Moses,” do not appear in the Hebrew text
but were added at a later time.
၂. ရေးသားသူ။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ရေးသားသူဆိုင်ရာမေးခွန်းသည် ပင်တေကော့စာအုပ်များ၊ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ကမ္ဘာဦးကျမ်းနှင့် အနီးကပ်ဆက်စပ်နေသည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းသည် ပင်တေကော့စာအုပ်များ၏ရေးသားသူကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ဖော်ပြချက်အချို့သည် မောရှေအား စာအုပ်၏သတ်မှတ်ထားသောအပိုင်းများ၏ရေးသားသူအဖြစ် ဖော်ပြထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ မောရှေသည် အမာလက်များနှင့်တိုက်ခိုက်မှုကို “စာအုပ်တစ်အုပ်တွင်” မှတ်တမ်းတင်ရန် ညွှန်ကြားခံရသည် (အခန်း ၁၇:၁၄)။ ဤအချက်သည် နံပါတ်ကျမ်း ၃၃:၂ နှင့်အတူ မောရှေသည် မှတ်တမ်းတစ်ခုထားရှိခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ထွက်မြောက်ရာ ၂၄:၄ တွင် သူသည် အခန်း ၂၀:၂၁ မှ ၂၃:၃၃ အထိ ပါရှိသော ပညတ်များကို ရေးသားခဲ့ကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ပဋိညာဉ်စာအုပ်” (အခန်း ၂၄:၇) ဖြစ်သည်။ အခန်း ၃၄:၂၇ အရ သူသည် အဆိုပါအခန်း ၃၄:၁၁-၂၆ တွင်ဖော်ပြထားသော ဗျာဒိတ်တော်၏ရေးသားသူဖြစ်သည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းတွင်ပါရှိသော သက်သေများသည် မောရှေအား သမိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အခြားဖော်ပြချက်များ၏ရေးသားသူအဖြစ် တိကျစွာညွှန်ပြသည်။ မောရှေမှလွဲ၍ ပင်တေကော့စာအုပ်များတွင် မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ ၎င်း၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုခုကို ရေးသားသူအဖြစ် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပေ။
2. Authorship. The question of the authorship of the book of Exodus is
closely related to that of all the books of the Pentateuch, and Genesis in
particular, of which it is the continuation. The book of Exodus plays an
important role in the problem of identifying the author of the Pentateuch,
since certain of its statements designate Moses as the author of specific parts
of it. Moses, for instance, was to record the battle against the Amalekites “in
a book” (ch. 17:14). This, together with Num. 33:2, points to the fact that
Moses kept a diary. It is evident from Ex. 24:4 that he wrote down the
ordinances contained in chs. 20:21 to 23:33, the “book of the covenant” (ch.
24:7). According to ch. 34:27 he is the author of the revelation recorded in
vs. 11–26. The evidence preserved in the book of Exodus itself thus points
specifically to Moses as the author of historical and other reports found in
it. Except for Moses, no individual is mentioned in the Pentateuch as having
written any part of it.
စာအုပ်၏ပထမပိုင်းတွင် အီဂျစ်စကားလုံးများစွာကို အသုံးပြုထားခြင်းနှင့် အီဂျစ်ဘဝနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို တိကျစွာဖော်ပြထားခြင်းသည် ရေးသားသူသည် အီဂျစ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ပြီး ထိုနိုင်ငံနှင့် ၎င်း၏ယဉ်ကျေးမှုကို နီးကပ်စွာသိရှိသူဖြစ်ကြောင်း အကြံပြုသည်။ ယောသပ်ခေတ်ပြီးနောက် ထွက်မြောက်ရာဇာတ်လမ်းကို ရေးသားရန် အခြားမည်သည့်ဟီဘရူးလူမျိုးမှ အရည်အချင်းမရှိခဲ့ပေ။ မောရှေတစ်ဦးတည်းသာ “အီဂျစ်လူမျိုး၏ပညာရပ်အားလုံးတွင် ကျွမ်းကျင်သူ” ဖြစ်ပုံရသည် (တမန်တော် ၇:၂၂)။ သို့သော် မောရှေရေးသားသူဖြစ်ကြောင်း အင်အားကြီးဆုံးသက်သေမှာ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင်တွေ့ရသည်။ မာကု ၁၂:၂၆ တွင် ခရစ်တော်သည် ထွက်မြောက်ရာ ၃:၆ မှ ကိုးကားပြီး ၎င်း၏ရင်းမြစ်ကို “မောရှေ၏စာအုပ်” ဟုရည်ညွှန်းသည် (ဂျီစီ ၄၃၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုသုံးရပ်—စာအုပ်ကိုယ်တိုင်၏တိုက်ရိုက်သက်သေ၊ ရေးသားသူသည် အီဂျစ်တွင် ပညာသင်ကြားခဲ့ကြောင်း သွယ်ဝိုက်သောသက်သေ၊ နှင့် ခရစ်တော်၏သက်သေခံချက်—ဤအရာအားလုံးသည် မောရှေသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ရေးသားသူဖြစ်သည်ဟူသော ဂျူးရိုးရာဓလေ့ကို အာမခံသည်။
The use of many Egyptian words and the accurate description
of the Egyptian life and customs appearing in the first part of the book
strongly suggest that the author had been educated in Egypt and was intimately
acquainted with the country and its culture. No other known Hebrew after the
time of Joseph was qualified to write the story of the Exodus. Moses alone
seems to have been “learned in all the wisdom of the Egyptians” (Acts 7:22).
The strongest proof of Mosaic authorship, however, is found in the New Testament.
In Mark 12:26 Christ quotes from Ex. 3:6, and refers to His source as “the book
of Moses” (see GC 434). These three considerations—the direct witness of the
book itself, the indirect evidence that the author was educated in Egypt, and
the testimony of Christ—all guarantee the accuracy of the Jewish tradition that
Moses wrote the book of Exodus.
၃. သမိုင်းဆိုင်ရာနောက်ခံ။ မောရှေ၏ပထမစာအုပ်ဖြစ်သော ကမ္ဘာဦးကျမ်းသည် ကမ္ဘာဖန်ဆင်းခြင်းမှ အုပ်စိုးသူခေတ်အဆုံးအထိ ဘုရားရွေးချယ်ထားသူများ၏သမိုင်းကို ရာစုနှစ်များစွာကာလအတွင်း အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ ပထမနှစ်ခန်းသည် နှစ်ပေါင်း ရှစ်ဆယ်ခန့်ကိုသာ လွှမ်းခြုံထားပြီး စာအုပ်၏ကျန်အပိုင်းသည် တစ်နှစ်ခန့်ကိုသာ လွှမ်းခြုံထားသည်။
3. Historical setting. Moses’ first book, Genesis, presents a brief outline of
the history of God’s chosen ones from the creation of the world to the close of
the patriarchal age, a period of many centuries. In its first two chapters,
however, Exodus, the continuation of Genesis, covers only about 80 years, and
in the remainder of the book but a year or so.
ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ သက်သေမရှိခြင်းကြောင့် အီဂျစ်ရှိ အစ္စရေးလူမျိုး၏သမိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ပြတ်ပြတ်သားသားမဖော်ပြနိုင်သော်လည်း၊ ယောသပ်နှင့် ယာကုပ်တို့သည် ဟစ်ဆို့စ်များခေတ်တွင် အီဂျစ်သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟု ကောက်ချက်ချရန် လုံလောက်သောသက်သေရှိပုံရသည်။ ဤဆီမစ်အုပ်စိုးသူများသည် ၎င်းတို့၏လူမျိုးရင်းသားဆွေမျိုးများဖြစ်သည့် ဟီဘရူးလူမျိုးများနှင့် ဖော်ရွေစွာဆက်ဆံခဲ့ပြီး ၎င်းတို့လက်ထက်တွင် ယောသပ်သည် ဂုဏ်ပြုမှုနှင့် ကျော်ကြားမှုရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် နိုင်ငံခြားသားအုပ်စိုးသူများနှင့် သိမ်မွေ့စွာအုပ်ချုပ်ပြီး လက်အောက်ခံများ၏အကျိုးအတွက် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း၊ ဟစ်ဆို့စ်များသည် ဇာတိအီဂျစ်လူမျိုးများက မုန်းတီးခံရမည်ဖြစ်သည်။
Though the absence of archeological evidence prevents our
dogmatizing on various points of the history of the Israelites in Egypt, there
seems to be sufficient evidence to justify the conclusion that Joseph and Jacob
entered Egypt during the time of the Hyksos. These Semitic rulers were friendly
toward their racial relatives, the Hebrews, and under them Joseph rose to honor
and fame. As foreign invaders and rulers, however, the Hyksos would be hated by
native Egyptians even though they might rule with a light hand and work in the
interests of their subjects.
ဟစ်ဆို့စ်များသည် အီဂျစ်ကို နှစ်ပေါင်း တစ်ရာ့ငါးဆယ်ခန့် (ဘီစီ ၁၇၃၀-၁၅၈၀) အုပ်ချုပ်ပြီးနောက်၊ အထက်အီဂျစ်မှ ဒေသခံအီဂျစ်မင်းသားနှင့် ဟစ်ဆို့စ်များ၏လက်အောက်ခံဖြစ်သူ ဆီကီနင်ရီက ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ ဤပုန်ကန်မှု၏မှတ်တမ်းသည် နောက်ပိုင်းဒဏ္ဍာရီဆန်သောဇာတ်လမ်းတွင် ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ အီဂျစ်၏လွတ်လပ်ရေးကို ပြန်လည်ရယူရန် သူ၏ကြိုးပမ်းမှု၏ အောင်မြင်မှု သို့မဟုတ် ကျရှုံးမှုကို မဖော်ပြပေ။ သူ၏မမ်မီ (ရုပ်ကြွင်း) တွင် ပြင်းထန်သောဦးခေါင်းဒဏ်ရာများရှိပြီး၊ ဟစ်ဆို့စ်များနှင့်တိုက်ပွဲတွင် ပြင်းထန်သောသေဆုံးမှုကို တိတ်ဆိတ်စွာသက်သေထူသည်။
When the Hyksos had ruled over Egypt for some 150 years (c.
1730-1580 b.c.), Sekenenre, a local Egyptian prince of Upper Egypt and
vassal of the Hyksos, revolted. The record of this rebellion appears in a
legendary story of later date, and does not reveal the success or failure of
his attempt to restore the independence of Egypt. His mummy shows terrible head
wounds, mute witness to a violent death, incurred, perhaps, on the battlefield
as he fought the Hyksos.
လွတ်လပ်ရေးအတွက် တကယ့်တိုက်ပွဲသည် ဆီကီနင်ရီ၏သားနှင့် ဆက်ခံသူ ကမိုးစ်မှစတင်ခဲ့သည်။ သူသည် အထက်နှင့်အလယ်အီဂျစ်မှ ဟစ်ဆို့စ်များကို နှင်ထုတ်ပြီး ၎င်းတို့၏အာဏာကို အရှေ့ဒယ်လ်တာဒေသသို့ ကန့်သတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကမိုးစ်သည် ဟစ်ဆို့စ်များကို နောက်ဆုံးနှင်ထုတ်ခြင်းကို မမြင်ရဘဲ သေဆုံးခဲ့သည်။ ဤအမှုကို သူ၏ညီငယ် အမိုးစ်က ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ မုန်းတီးခံရသောရန်သူများကို အနိုင်ယူကာ ၎င်းတို့၏မြို့တော် အာဗာရစ်ကို လက်နက်ချရန် အတင်းအကြပ်ပြုခဲ့သည်။ အာဗာရစ်ကျဆုံးခြင်းဖြင့် ဟစ်ဆို့စ်များသည် အီဂျစ်ရှိ ၎င်းတို့၏နောက်ဆုံးခိုင်မြဲရာနေရာကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် တောင်ပိုင်းပါလက်စတိုင်းရှိ ရှာရူဟင်သို့ ဆုတ်ခွာခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို အမိုးစ်က သုံးနှစ်ကြာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ရှာရူဟင်ဆုံးရှုံးခြင်းနှင့် ဟစ်ဆို့စ်များ၏မြောက်ဘက်သို့ ဆုတ်ခွာခြင်းသည် ၎င်းတို့၏အာဏာပြီးဆုံးခြင်းနှင့် သမိုင်းမှပျောက်ကွယ်သွားခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသည်။
The real struggle for freedom began with Kamose, the son and
successor of Sekenenre. He succeeded in expelling the Hyksos from Upper and
Middle Egypt and limiting their power to the eastern Delta region. Yet, Kamose
did not live to see the ultimate expulsion of the Hyksos. This was accomplished
by his younger brother Ahmose, who defeated the hated enemies and forced the
surrender of their capital city, Avaris. With the fall of Avaris the Hyksos
lost their last stronghold in Egypt. They then withdrew to Sharuhen in southern
Palestine, which in turn was conquered by Ahmose after a three years’ campaign.
The loss of Sharuhen, and the resulting retreat of the Hyksos to the north,
marked the end of their power and their disappearance from history.
ဟစ်ဆို့စ်များကို အောင်မြင်စွာအနိုင်ယူပြီးနောက်၊ သီဘိစ်မှအုပ်စိုးသူများသည် အီဂျစ်တစ်ခုလုံး၏ အငြင်းပွားမှုမရှိသော ဘုရင်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဆယ်ရှစ်ခုမြောက်မင်းဆက်၏ဘုရင်များအဖြစ် ၎င်းတို့သည် အီဂျစ်ကို လွတ်မြောက်စေရုံသာမက နူးဘီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင်းကိုပါ အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ ခိုင်မာကြီးမားသော ချမ်းသာသောအင်ပါယာကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ “ယောသပ်ကို မသိသော” ဤအုပ်စိုးသူများအတွက် (ထွက်မြောက်ရာ ၁:၈)၊ အရှေ့ဒယ်လ်တာရှိ ဂေါရှင်မြေတွင်နေထိုင်သော အစ္စရေးလူမျိုးဟူသည့် ဤသူစိမ်းများကို သံသယဖြင့်ကြည့်ရှုခြင်းသည် သဘာဝကျသည်။ ဇာတိအီဂျစ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့ကို ယုံကြည်ရန် မမျှော်လင့်နိုင်ပေ။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ဟစ်ဆို့စ်များလက်ထက်တွင် ထိုနေရာတွင်အခြေချခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့နှင့် လူမျိုးရေးအရ ဆက်စပ်နေပြီး၊ ၎င်းတို့က မျက်နှာသာပေးခံခဲ့ရသည်။
Having successfully defeated the Hyksos, the rulers of Thebes
became undisputed monarchs of all Egypt. As kings of the Eighteenth Dynasty
they not only liberated Egypt but subjugated Nubia and Palestine as well, and
built a strong and wealthy empire. It was only natural for those rulers, who
“knew not Joseph” (Ex. 1:8), to view with suspicion these strangers, the
Israelites, who occupied the land of Goshen in the eastern Delta. Native
Egyptians could not be expected to trust them, for they had settled there under
the Hyksos, were racially related to them, and had been favored by them.
ဆယ်ရှစ်ခုမြောက်မင်းဆက်၏ ဘုရင်များ၏ အချိန်ဇယားသည် ယခုအချိန်ထိ ပြတ်သားစွာ သတ်မှတ်မထားရသေးပါ။ အောက်ပါ ရက်စွဲများသည် အကောင်းဆုံး ရရှိနိုင်သော သက်သေများအပေါ် အခြေခံထားသော်လည်း အနီးစပ်ဆုံး မမှန်ကန်ပါ။ အာမို့စ် သည် အမိန်ဟိုတပ် ပထမကို (ဘီစီ ၁၅၄၆-၁၅၂၅) ဆက်ခံခဲ့ပြီး၊ သူသည် တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူ၏သား သုတ်မို့စ် ပထမသည် (ဘီစီ ၁၅၂၅-၁၅၀၈) ဆီးရီးယားသို့ စစ်ဆင်ရေးကို ယူဖရေးတီးမြစ်အထိ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ဘုရားကျောင်းများ တည်ဆောက်ရာတွင် အာရှတိုက်သားကျွန်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သော ပထမဆုံး ဘုရင်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဟီးဗရူးလူမျိုးများကို ရည်ညွှန်းဖွယ်ရှိသည်။ သူ့ကို အားနည်းသော သားဖြစ်သူ သုတ်မို့စ် ဒုတိယ (ဘီစီ ၁၅၀၈-၁၅၀၄) က ဆက်ခံခဲ့ပြီး၊ သူသေဆုံးပြီးနောက် သုတ်မို့စ် ပထမမှ သမီးဖြစ်သူ ဟတ်ရှပ်ဆွတ်သည် အီဂျစ်ကို ငြိမ်းချမ်းစွာ ၂၂ နှစ်ကြာ (ဘီစီ ၁၅၀၄-၁၄၈၂) အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ မိုးဇစ်၏ ဘဝ၏ ပထမ ၄၀ နှစ်သည် သုတ်မို့စ် ပထမနှင့် သုတ်မို့စ် ဒုတိယ၊ ဟတ်ရှပ်ဆွတ် တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလအတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သောကြောင့် သူမသည် မိုးဇစ်ကို မွေးစားမိခင်ဖြစ်လာဖွယ်ရှိသည်။ ဤမှတ်တမ်းအတွက် လက်ခံထားသော သမ္မာကျမ်းစာ အချိန်ဇယားအရ၊ မိုးဇစ်သည် သုတ်မို့စ် တတိယ၏ တစ်ဦးတည်းအုပ်ချုပ်မှု မစတင်မီ နှစ်အနည်းငယ်အလိုတွင် အီဂျစ်မှ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။
The chronology of the kings of the Eighteenth Dynasty has not
yet been fixed definitely. The following dates, though based on the best
available evidence, are only approximately correct. Ahmose was followed by
Amenhotep I (1546-1525 b.c.), who campaigned in the south and west. His
son Thutmose I (1525-1508 b.c.), who pressed his Syrian campaign to the
river Euphrates, was the first king to record the use of Asiatic slaves in the
construction of his temples. It is possible that he refers to the Hebrews. He was
followed by his weak son, Thutmose II (1508-1504 b.c.), after whose death
Hatshepsut, a daughter of Thutmose I, ruled Egypt peacefully for 22 years
(1504-1482 b.c.). It is probable that she became the foster mother of
Moses, since the first 40 years of his life came during the reigns of Thutmose
I, Thutmose II, and Hatshepsut. According to the Biblical chronology adopted
for this commentary, Moses fled from Egypt a few years before the beginning of
the sole reign of Thutmose III.
ဟတ်ရှပ်ဆွတ်၏ အုပ်ချုပ်မှု စတင်ချိန်တွင် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၏ ပုန်ကန်မှုကြောင့် သူမသည် တူဖြစ်သူ သုတ်မို့စ် တတိယနှင့် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်မှုကို လက်ခံခဲ့ရသည်။ သူမ၏ ရုတ်တရက် ပျောက်ကွယ်သွားမှုသည် အကြမ်းဖက်မှု သို့မဟုတ် သဘာဝအကြောင်းများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဟတ်ရှပ်ဆွတ်သည် မိုးဇစ်ကို မွေးစားခဲ့သော မင်းသမီးဖြစ်လျှင်၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၏ ဤပုန်ကန်မှုသည် မိုးဇစ်က ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ရန် ငြင်းပယ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (စာမျက်နှာ ၂၄၅ ကို ကြည့်ပါ)။ သုတ်မို့စ် တတိယသည် တစ်ဦးတည်း အုပ်ချုပ်သူဖြစ်လာသည်နှင့် (ဘီစီ ၁၄၈၂-၁၄၅၀) သူသည် ပါလက်စတိုင်းသို့ စစ်ဆင်ရေးထွက်ခဲ့ပြီး၊ မဂိဒိုတွင် ဆီးရီးယားနှင့် ပါလက်စတိုင်း မင်းသားများ၏ ညွန့်ပေါင်းအဖွဲ့ကို အနိုင်ယူခဲ့သည်။ သူ၏ အာရှတိုက်အင်ပါယာသည် နှစ်စဉ် စစ်ဆင်ရေးများဖြင့် အင်အားပြသမှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ အဘိုးကဲ့သို့ပင်၊ သူသည် ဘုရားကျောင်းတည်ဆောက်ရေးအစီအစဉ်တွင် အာရှတိုက်သားကျွန်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် မိုးဇစ်ထွက်ပြေးခဲ့ရသည့် ဖာရိုဘုရင်ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ သုတ်မို့စ် တတိယ ပြီးနောက်၊ သူ၏သား အမိန်ဟိုတပ် ဒုတိယသည် (ဘီစီ ၁၄၅၀-၁၄၂၅) ထီးနန်းသို့ တက်လှမ်းခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံခြားပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် တမင်တကာ ကြောက်ရွံ့ဖွယ်အုပ်ချုပ်မှုကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထွက်မြောက်ရာ၏ ဖာရိုအဖြစ် ထူးခြားစွာ ကိုက်ညီသည်။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့်၊ သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြမထားသည့်အတွက်၊ အမိန်ဟိုတပ် ဒုတိယ၏ အိမ်ရှေ့မင်းသားမဟုတ်ဘဲ၊ သူ၏ အခြားသားတစ်ဦးဖြစ်သည့် သုတ်မို့စ် စတုတ္ထ (ဘီစီ ၁၄၂၅-၁၄၁၂) က ထီးနန်းဆက်ခံခဲ့သည်။ အိမ်ရှေ့မင်းသား၏ ပျောက်ကွယ်သွားမှုသည် အီဂျစ်၏ ဒသမဘေးဒဏ်တွင် သားဦးများအားလုံး အသေသတ်ခံရမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။
At the beginning of Hatshepsut’s reign a revolution of the
priests had forced her to accept the coregency of her nephew, Thutmose III. Her
sudden disappearance, later, may have been due either to violence or to natural
causes. If, as seems plausible, Hatshepsut was the princess who adopted Moses,
this revolt of the priests may have come as a result of Moses’ refusal to
become a member of the priestly caste (see PP 245). As soon as Thutmose III
became sole ruler (1482-1450 b.c.) he set out for Palestine on a military
campaign, and defeated a coalition of Syrian and Palestinian princes at
Megiddo. His Asiatic empire was held together by a show of strength, through
annual campaigns. Like his grandfather, he states that Asiatic slaves were
employed in his temple-building program. He was probably the Pharaoh from whom
Moses fled. After Thutmose III, his son Amenhotep II came to the throne
(1450-1425 b.c.). He began a reign of calculated frightfulness over his
foreign possessions, and fits remarkably well into the role of the Pharaoh of
the Exodus. For some reason, unmentioned in non-Biblical records, it was not
the crown prince but another son of Amenhotep II, Thutmose IV
(1425-1412 b.c.), who followed him on the throne. The disappearance of the
crown prince may have been due to the slaying of all first-born sons in the
tenth plague of Egypt.
ဤသည်မှာ ထွက်မြောက်ရာစာအုပ်တွင် အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသော ထူးခြားသော ဖြစ်ရပ်များ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ နောက်ခံဖြစ်သည်။ ထွက်မြောက်ရာ၏ ခေတ်ပြိုင်၊ သမ္မာကျမ်းစာမဟုတ်သော မှတ်တမ်းများ မရှိပါ၊ အကြောင်းမှာ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့အတွက် မဖွယ်မရာဖြစ်ရပ်များကို ဘယ်သောအခါမှ မှတ်တမ်းတင်မထားခဲ့ပါ။
Such is the historical background of the dramatic events
described so vividly in the book of Exodus. No contemporary, non-Biblical
records of the Exodus exist, for the Egyptians never recorded events
unfavorable to them.
၄. အကြောင်းအရာ
မိုးဇစ်သည် ထွက်မြောက်ရာစာအုပ်ကို ရေးသားရာတွင် အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ ဘုရားသခင်၏ ရွေးချယ်ထားသော လူမျိုးများအတွက် ၎င်းတို့ကို ကျွန်ခံမှုမှ လွတ်မြောက်စေရန် အံ့ဖွယ်ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုနှင့် ၎င်းတို့နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရာတွင် ကျေးဇူးပြုစွာ နှိမ့်ချမှုကို ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ထပ်တလဲလဲ သစ္စာမထားမှုနှင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံ၏ ဆန့်ကျင်မှုတို့သည် ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်ကို မဖျက်ဆီးနိုင်ကြောင်း ပြသရန်မှာ စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးတွင် ရွှေချည်ကဲ့သို့ ဖြတ်သန်းနေသော အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။ ထွက်မြောက်ရာ၏ ဇာတ်လမ်းများသည် လူငယ်များ၏ စိတ်ကူးစိတ်သန်းကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး သက်ကြီးရွယ်အိုများ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို ခိုင်ခံ့စေသည်။ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ခေတ်တွင် ဘုရားသခင်၏ ဦးဆောင်မှုအပေါ် ယုံကြည်မှုကို တောင်းဆိုပြီး၊ သူမည်သည့်နေရာသို့ ဦးဆောင်သွားစေကာမူ နှိမ့်ချစွာ လိုက်နာရန် ဖိတ်ခေါ်သည်။
4. Theme. The chief purpose of Moses in writing Exodus was to describe God’s
marvelous intervention on behalf of His chosen people, in delivering them from
slavery, and His gracious condescension in entering into covenant relation with
them. To show that neither their repeated unfaithfulness nor the opposition of
the greatest nation of earth could thwart God’s plan for them, is the theme
that runs through the book like a golden thread. The stories of the Exodus
speak to the imagination of the young and strengthen the faith of those who are
older. They call for confidence in God’s leadership today, and bid us to follow
humbly wherever He may lead.
၅. အကျဉ်းချုပ်
၁. အီဂျစ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း ၁:၁ မှ ၁၅:၂၁
က. အီဂျစ်တွင် နေထိုင်ခြင်း ၁:၁–၂၂
၁. ယာကုပ်၏ သားများ၏ အမည်များ ၁:၁–၆
၂. အစ္စရေးလူမျိုး၏ တိုးပွားမှုနှင့် အီဂျစ်တွင် ဖိနှိပ်ခံရမှု ၁:၇–၂၂
ခ. မိုးဇစ်၏ ခေါင်းဆောင်မှုအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း ၂:၁ မှ ၄:၃၁
၁. မိုးဇစ်၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ငယ်ရွယ်ခြင်း ၂:၁–၁၀
၂. လူသတ်မှု၊ ထွက်ပြေးခြင်းနှင့် မိဒျန်တွင် နေထိုင်ခြင်း ၂:၁၁–၂၂
၃. ဖာရိုသေဆုံးမှုသည် ထွက်မြောက်ရာအတွက် အခွင့်အရေးကောင်းဖြစ်သည် ၂:၂၃–၂၅
၄. မိုးဇစ်ထံသို့ ခေါ်ဆိုမှု ၃:၁ မှ ၄:၁၇
၅. မိုးဇစ်၏ အီဂျစ်သို့ ပြန်လာခြင်း ၄:၁၈–၃၁
ဂ. ဘေးဒဏ်ဆယ်ပါးနှင့် ထွက်မြောက်ခြင်း ၅:၁ မှ ၁၃:၁၆
၁. မိုးဇစ်နှင့် အာရုန်တို့၏ ဖာရိုရှေ့သို့ ပထမအကြိမ်ထွက်ပေါ်ခြင်း ၅:၁–၁၈
၂. အစ္စရေးကို ကယ်တင်ရန် ဘုရားသခင်၏ ကတိသစ်ပြန်လည်ပြုလုပ်ခြင်း ၅:၁၉ မှ ၆:၁၂
၃. ရူဗင်၊ ရှိမောင်နှင့် လေဝိ၏ ဆွေစဉ်မျိုးဆက်များ ၆:၁၃–၂၆
၄. မိုးဇစ်နှင့် အာရုန်တို့၏ ဖာရိုရှေ့သို့ ဒုတိယအကြိမ်ထွက်ပေါ်ခြင်း ၆:၂၇ မှ ၇:၁၃
၅. ပထမဘေးဒဏ်: ရေသည် သွေးအဖြစ်ပြောင်းလဲခြင်း ၇:၁၄–၂၅
၆. ဒုတိယဘေးဒဏ်: ဖားများ ၈:၁–၁၅
၇. တတိယဘေးဒဏ်: သန်ကောင်များ ၈:၁၆–၁၉
၈. စတုတ္ထဘေးဒဏ်: ယင်ကောင်များ ၈:၂၀–၃၂
၉. ပဉ္စမဘေးဒဏ်: တိရစ္ဆာန်များအပေါ် ရောဂါ ၉:၁–၇
၁၀. ဆဋ္ဌမဘေးဒဏ်: အနာဖြစ်ခြင်း ၉:၈–၁၂
၁၁. သတ္တမဘေးဒဏ်: မိုးသီးများ ၉:၁၃–၃၅
၁၂. အဋ္ဌမဘေးဒဏ်: ကျိုင်းကောင်များ ၁၀:၁–၂၀
၁၃. နဝမဘေးဒဏ်: အမှောင်ထု ၁၀:၂၁–၂၉
၁၄. ဒသမဘေးဒဏ်၏ ကြေညာခြင်းနှင့် ပသခါပွဲ၏ တည်ထောင်ခြင်း ၁၁:၁ မှ ၁၂:၂၈
၁၅. ဒသမဘေးဒဏ်: သားဦးများအားလုံး အသေသတ်ခံရခြင်း ၁၂:၂၉, ၃၀
၁၆. ထွက်မြောက်ခြင်း ၁၂:၃၁–၄၂
၁၇. ပသခါနှင့် သားဦးများနှင့်ပတ်သက်သော ညွှန်ကြားချက်များ ၁၂:၄၃ မှ ၁၃:၁၆
ဃ. အီဂျစ်မှ သိနာတောင်သို့ ၁၃:၁၇ မှ ၁၉:၂
၁. အနီရေကို ဖြတ်ကျော်ခြင်း ၁၃:၁၇ မှ ၁၄:၃၁
၂. မိုးဇစ်၏ သီချင်း ၁၅:၁–၂၁
၃. မာရနှင့် အီလိမ် ၁၅:၂၂–၂၇
၄. ဆင်တောင်ကန္တာရတွင် ငုံးငှက်နှင့် မာနသွယ် ၁၆:၁–၃၆
၅. မာဆွတ်နှင့် မေရိဘဟ် ၁၇:၁–၇
၆. ရေဖိဒိမ်တွင် အမာလက်အပေါ် အောင်မြင်ခြင်း ၁၇:၈–၁၆
၇. ဂျေသိုရို၏ လည်ပတ်ခြင်း ၁၈:၁–၂၇
၈. သိနာတောင်သို့ ရောက်ရှိခြင်း ၁၉:၁, ၂
၂. သိနာတောင်တွင် အစ္စရေး ၁၉:၃ မှ ၄၀:၃၈
က. ဆယ်ပညတ်ပေးအပ်ခြင်း ၁၉:၃ မှ ၂၀:၂၁
၁. ဘုရားသခင်၏ ထင်ရှားပြခြင်း ၁၉:၃–၂၅
၂. ဆယ်ပညတ် ၂၀:၁–၁၇
၃. အစ္စရေး၏ ထိတ်လန့်မှု ၂၀:၁၈–၂၁
ခ. ပဋိညာဉ်စာအုပ် ၂၀:၂၂ မှ ၂၃:၃၃
၁. ယဇ်ပလ္လင်နှင့်ပတ်သက်သော ဥပဒေများ ၂၀:၂၂–၂၆
၂. ဟီးဗရူးကျွန်၏ အခွင့်အရေးများ ၂၁:၁–၁၁
၃. အသက်နှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုနှင့်ပတ်သက်သော ဥပဒေများ ၂၁:၁၂ မှ ၂၂:၁၇
၄. အမျိုးမျိုးသော အပြစ်များနှင့်ပတ်သက်သော ဥပဒေများ ၂၂:၁၈–၂၀
၅. ဆင်းရဲသူများကို ကူညီရန်နှင့်ပတ်သက်သော ဥပဒေများ ၂၂:၂၁–၂၇
၆. အမျိုးမျိုးသော ဥပဒေများ ၂၂:၂၈ မှ ၂၃:၃၃
ဂ. ပဋိညာဉ်၏ အတည်ပြုခြင်း ၂၄:၁–၁၈
ဃ. တဲတော်နှင့် ၎င်း၏ ပရိဘောဂများနှင့်ပတ်သက်သော ညွှန်ကြားချက်များ ၂၅:၁ မှ ၃၁:၁၇
၁. တဲတော်အတွက် ပူဇော်သက္ကာ ၂၅:၁–၉
၂. သေတ္တာတော် ၂၅:၁၀–၂၂
၃. ရှေ့တော်မုန့်စားပွဲ ၂၅:၂၃–၃၀
၄. မီးခုံတိုင် ၂၅:၃၁–၄၀
၅. ကုလားကာများနှင့် ပျဉ်ပြားများ ၂၆:၁–၃၇
၆. မီးရှို့သက္ကာယဇ်ပလ္လင် ၂၇:၁–၈
၇. ခြံဝင်း ၂၇:၉–၁၉
၈. မီးခွက်များအတွက် ဆီ ၂၇:၂၀, ၂၁
၉. သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစားများ ၂၈:၁–၄၃
၁၀. ယဇ်ပုရောဟိတ်များ ခန့်အပ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော စည်းမျဉ်းများ ၂၉:၁–၃၇
၁၁. နေ့စဉ်နံနက်နှင့် ညနေယဇ်များ ၂၉:၃၈–၄၆
၁၂. မီးရနံ့ယဇ်ပလ္လင် ၃၀:၁–၁၀
၁၃. ဝိညာဉ်ဖူးစာဖိုးနှင့်ပတ်သက်သော ဥပဒေများ ၃၀:၁၁–၁၆
၁၄. ရေကရား ၃၀:၁၇–၂၁
၁၅. ဆီသုတ်ရန်ဆီ ၃၀:၂၂–၃၃
၁၆. သန့်ရှင်းသော မီးရနံ့ ၃၀:၃၄–၃၈
၁၇. ဗေဇလေနှင့် အာဟိုလိအဘ်၏ ခေါ်ဆိုခြင်း ၃၁:၁–၁၁
၁၈. ဥပုသ်နေရန် တိုက်တွန်းခြင်း ၃၁:၁၂–၁၇
င. မိုးဇစ်အား ကျောက်ပြားနှစ်ခု ပေးအပ်ခြင်း ၃၁:၁၈
စ. သစ္စာဖောက်မှုနှင့် ပဋိညာဉ်ပြန်လည်ပြုလုပ်ခြင်း ၃၂:၁ မှ ၃၄:၃၅
၁. ရွှေနွားသငယ် ၃၂:၁ မှ ၃၃:၁၁
၂. မိုးဇစ်၏ တောင်းဆိုမှုနှင့် ၎င်း၏ အောင်မြင်မှု ၃၃:၁၂–၂၃
၃. ကျောက်ပြားအသစ်များ ၃၄:၁–၃၅
ဆ. တဲတော်နှင့် ၎င်း၏ ပရိဘောဂများ တည်ဆောက်ခြင်း ၃၅:၁ မှ ၄၀:၃၈
၁. ဥပုသ်နေရန် တိုက်တွန်းခြင်းအသစ် ၃၅:၁–၃
၂. တဲတော်အတွက် လက်ဆောင်များ ၃၅:၄–၂၉
၃. ဗေဇလေနှင့် အာဟိုလိအဘ်ကို ခန့်အပ်ခြင်း ၃၅:၃၀ မှ ၃၆:၇
၄. ကုလားကာများနှင့် အဖုံးများ ၃၆:၈–၃၈
၅. သေတ္တာတော် ၃၇:၁–၉
၆. ရှေ့တော်မုန့်စားပွဲ ၃၇:၁၀–၁၆
၇. မီးခုံတိုင် ၃၇:၁၇–၂၄
၈. မီးရနံ့ယဇ်ပလ္လင် ၃၇:၂၅–၂၈
၉. ဆီသုတ်ရန်ဆီနှင့် မီးရနံ့ ၃၇:၂၉
၁၀. မီးရှို့သက္ကာယဇ်ပလ္လင် ၃၈:၁–၇
၁၁. ရေကရား ၃၈:၈
၁၂. ခြံဝင်း ၃၈:၉–၂၀
၁၃. လူများ၏ ပူဇော်သက္ကာ စုစုပေါင်း ၃၈:၂၁–၃၁
၁၄. သန့်ရှင်းသော အဝတ်အစားများ ၃၉:၁–၃၁
၁၅. မိုးဇစ်သည် အလုပ်ကို စစ်ဆေးပြီး တဲတော်ကို စိုက်ထူသည် ၃၉:၃၂ မှ ၄၀:၃၈
5. Outline.I.The Exodus From Egypt. 1:1 to 15:21.
A.The sojourning in Egypt. 1:1–22.
1.Names of Jacob’s sons. 1:1–6.
2.Growth and oppression of the children of Israel in Egypt.
1:7–22.
B.Moses’ preparation for leadership. 2:1 to 4:31.
1.Birth, preservation, and youth of Moses. 2:1–10.
2.Murder, flight, and sojourn in Midian. 2:11–22.
3.Pharaoh’s death an opportune time for the Exodus. 2:23–25.
4.The call to Moses. 3:1 to 4:17.
5.Moses’ return to Egypt. 4:18–31.
C.The ten plagues and the Exodus. 5:1 to 13:16.
1.Moses and Aaron’s first appearance before Pharaoh. 5:1–18.
2.Renewal of God’s promise to deliver Israel. 5:19 to 6:12.
3.Genealogies of Reuben, Simeon, and Levi. 6:13–26.
4.Moses and Aaron’s second appearance before Pharaoh. 6:27 to
7:13.
5.The first plague: water changed to blood. 7:14–25.
6.The second plague: frogs. 8:1–15.
7.The third plague: lice. 8:16–19.
8.The fourth plague: flies. 8:20–32.
9.The fifth plague: disease on cattle. 9:1–7.
10.The sixth plague: boils. 9:8–12.
11.The seventh plague: hail. 9:13–35.
12.The eight plague: locusts. 10:1–20.
13.The ninth plague: darkness. 10:21–29.
14.The pronouncement of the tenth plague and the institution
of the Passover. 11:1 to 12:28.
15.The tenth plague: all the first-born slain. 12:29, 30.
16.The Exodus. 12:31–42.
17.Instructions regarding the Passover and the first-born.
12:43 to 13:16.
D.From Egypt to Sinai. 13:17 to 19:2.
1.Passing through the Red Sea. 13:1.7 to 14:31.
2.The song of Moses. 15:1–21.
3.Marah and Elim. 15:22–27.
4.Quails and manna in the Wilderness of Sin. 16:1–36.
5.Massah and Meribah. 17:1–7.
6.The victory over Amalek at Rephidim. 17:8–16.
7.The visit of Jethro. 18:1–27.
8.Arrival at Sinai. 19:1, 2.
II.Israel at Sinai. 19:3 to 40:38.
A.The giving of the Decalogue. 19:3 to 20:21.
1.The divine manifestation. 19:3–25.
2.The Decalogue. 20:1–17.
3.Israel’s terror. 20:18–21.
B.The book of the covenant. 20:22 to 23:33.
1.Laws concerning the altar. 20:22–26.
2.Rights of the Hebrew slave. 21:1–11.
3.Laws regarding life and property. 21:12 to 22:17.
4.Laws regarding miscellaneous sins. 22:18–20.
5.Laws regarding help to the needy. 22:21–27.
6.Miscellaneous laws. 22:28 to 23:33.
C.Ratification of the covenant. 24:1–18.
D.Directives concerning the tabernacle and its furniture.
25:1 to 31:17.
1.The offering for the tabernacle. 25:1–9.
2.The ark. 25:10–22.
3.The table of shewbread. 25:23–30.
4.The candlestick. 25:31–40.
5.The curtains and boards. 26:1–37.
6.The altar of burnt offering. 27:1–8.
7.The court. 27:9–19.
8.Oil for the lamps. 27:20, 21.
9.The sacred garments. 28:1–43.
10.Regulations concerning the installation of priests.
29:1–37.
11.The daily morning and evening sacrifices. 29:38–46.
12.The altar of incense. 30:1–10.
13.Laws concerning the ransom of souls. 30:11–16.
14.The laver. 30:17–21.
15.The oil of anointing. 30:22–33.
16.The holy incense. 30:34–38.
17.Call of Bezaleel and Aholiab. 31:1–11.
18.Exhortation to keep the Sabbath. 31:12–17.
E.Moses given the two tables of stone. 31:18.
F.Apostasy, and renewal of the covenant. 32:1 to 34:35.
1.The golden calf. 32:1 to 33:11.
2.The plea of Moses and its success. 33:12–23.
3.The new stone tablets. 34:1–35.
G.The building of the tabernacle and its furniture. 35:1 to
40:38.
1.New exhortation to keep the Sabbath. 35:1–3.
2.Gifts for the tabernacle. 35:4–29.
3.Bezaleel and Aholiab appointed. 35:30 to 36:7.
4.The curtains and coverings. 36:8–38.
5.The ark. 37:1–9.
6.The table of shewbread. 37:10–16.
7.The candlestick. 37:17–24.
8.The altar of incense. 37:25–28.
9.The oil of anointing and the incense. 37:29.
10.The altar of burnt offering. 38:1–7.
11.The laver. 38:8.
12.The court. 38:9–20.
13.The sum of the people’s offerings. 38:21–31.
14.The holy garments. 39:1–31.
15.Moses inspects the work and erects the tabernacle. 39:32
to 40:38.
အခန်းကြီး - ၁
အခန်း ၁
chapter 1
၁ ယောသပ်သေဆုံးပြီးနောက် ဣသရေလလူမျိုးများသည် များပြားလာကြသည်။ ၈ ဖါရောဘုရင်သစ်တစ်ပါးက သူတို့ကို ဖိနှိပ်လေလေ၊ သူတို့သည် ပို၍များပြားလာကြသည်။ ၁၅ မိဘွဲ့ဆရာမများ၏ ဘုရားဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုကြောင့် ယောက်ျားကလေးများကို အသက်ရှင်စွာ ကယ်တင်ထားသည်။ ၂၂ ဖါရောသည် ယောက်ျားကလေးများကို မြစ်ထဲသို့ ပစ်ချရန် အမိန့်ပေးသည်။
1 The children of Israel, after Joseph’s death, do
multiply. 8 The more they are oppressed by a new king, the
more they multiply. 15 The godliness of the midwives, in
saving the men children alive. 22 Pharaoh commandeth the male
children be cast into the river.
၁. ယခု။ ဟေဗြဲစကားလုံး “ဝီ” မှဆင်းသက်လာပြီး၊ ၎င်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် “နှင့်” ဟုဘာသာပြန်သည်။ ဤသည်မှာ စာအုပ်တစ်အုပ်၏အစတွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲကျမ်းစာရှိ သမိုင်းဆိုင်ရာစာအုပ်များအနက် လေးအုပ်မှလွဲ၍ ကျန်အားလုံးသည် ဤသို့စတင်သည်။
1. Now. From the Hebrew particle we, which is more
commonly translated “and.” This is the first instance of its use at the
beginning of a book. All but four of the historical books of the OT open thus.
ဣသရေလလူမျိုး။ ယာကုပ်၏သားများ၏ အမည်များအတွက် ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၉:၃၂ မှ ၃၀:၂၄၊ ၃၅:၁၈၊ ၄၆:၈-၂၆၊ ၄၉:၃-၂၇ တွင်ကြည့်ပါ။
The children of Israel. On the names of Jacob’s sons, see on Gen. 29:32
to 30:24; 35:18; 46:8–26; 49:3–27.
၁ဒီကျမ်းပိုဒ်အတွက် ဒုတိယမောဇံကျမ်း အခန်းကဏ္ဍ ၁:၁ တွင်ဖော်ပြထားသော မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။
1. See
EGW comment on Deut. 1:1.
၅. အနှစ်ခုနစ်ဆယ်။ ယာကုပ်နှင့်အတူ အီဂျစ်သို့ပြောင်းရွှေ့လာသူအနည်းငယ်၏ မှတ်တမ်းကို ဤနေရာတွင်ဖော်ပြထားပြီး၊ ဣသရေလလူမျိုး၏ အီဂျစ်တွင်နေထိုင်စဉ်ကာလအတွင်း ထူးကဲသောလူဦးရေတိုးပွားမှုကို မီးမောင်းထိုးပြရန်ဖြစ်သည်။ ဤတိုးပွားမှုသည် အာဗြဟံ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၅:၁၄) နှင့် ယာကုပ် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၆:၃) တို့အား ပေးထားသောကတိတော်များ၏ ပြည့်စုံမှုဖြစ်သည်။ အနှစ်ခုနစ်ဆယ်ဆိုသည့်ဂဏန်းတွင် ယာကုပ်ကိုယ်တိုင်ပါဝင်ပြီး၊ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၆:၂၇ တွင်ကြည့်ပါ။
5. Seventy souls. The record of the few who migrated with Jacob to Egypt
is given here by way of emphasizing the remarkable numerical increase of the
children of Israel during their years of sojourn. This growth was the
fulfillment of promises made to Abraham (Gen. 15:14) and to Jacob (Gen. 46:3).
On the number 70, in which Jacob himself is included, see on Gen. 46:27.
၇. ဣသရေလလူမျိုးသည် မျိုးပွားကြသည်။ ယာကုပ်၏မိသားစုသည် ယာကုပ်၏သားဦးဆယ်နှစ်ပါးတို့၏သက်တမ်းအတွင်းနှင့် သူတို့သေဆုံးပြီးနောက်တွင်လည်း အံ့ဖွယ်တိုးပွားလာသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းအခါက လူသားများအတွက် ပေးထားသောကောင်းချီးမင်္ဂလာ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁:၂၈) နှင့် အာဗြဟံအား ပေးထားသောကတိ (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၂:၁၇) တို့သည် ယခုအခါ သိသာထင်ရှားစွာ ပြည့်စုံလာသည်။
7. The children of Israel were fruitful. The family of Jacob increased
miraculously, both during the lifetime of the 12 patriarchs and after their
death. The blessings pronounced upon mankind at creation (Gen. 1:28) and the
promise later made to Abraham (Gen. 22:17) were now realized in appreciable
measure.
ထိုနယ်မြေသည် ပြည့်လျှံလာသည်။ ဤသည်မှာ ဟေဗြဲလူမျိုးများနေထိုင်ရာ ဂေါရှင်နယ်မြေကို အထူးရည်ညွှန်းသည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၇:၁၁)။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ရာသီဥတု၊ မြေဆီလွှာ၏မျိုးအောင်နိုင်စွမ်း၊ ဟေဗြဲလူမျိုး၏သဘာဝအားဖြင့် သန်စွမ်းမှုနှင့် ဘုရားသခင်၏ကောင်းချီးမင်္ဂလာတို့ကြောင့် လူဦးရေသည် ထူးကဲစွာတိုးပွားလာသည်။
The land was filled. This refers particularly to the land of Goshen, where
the Hebrews lived (Gen. 47:11). The climate of Egypt, the fertility of the
soil, the natural virility of the Hebrew race, and the blessing of God together
resulted in an extraordinary growth in population.
၈. ဘုရင်သစ်တစ်ပါး။ လူတစ်ဦးတည်းသာမဟုတ်ဘဲ မင်းဆက်သစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဝတ္ထုကျမ်းသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ရာစုနှစ်အလယ်ပိုင်း (ခရစ်မပေါ်မီ ၁၅ ရာစု) ကို လက်ခံထားသောကြောင့်၊ ယောသပ်သည် ဟစ်ဆို့စ်မင်းဆက်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၉:၁ နှင့် စာမျက်နှာ ၁၉၁ မှစ၍၊ ၄၉၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့်၊ ဟစ်ဆို့စ်မင်းဆက်ကို အီဂျစ်မှဖယ်ရှားပြီး အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ဆယ်ရှစ်ယောက်မြောက်မင်းဆက်မှ ဘုရင်များသည် ဖိနှိပ်မှုကာလ၏ ဖါရိုဘုရင်များဖြစ်သည်။
8. A new king. Not merely another individual but a new dynasty. Since
this commentary adopts the mid-15th-century dating of the Exodus, it can be
assumed that Joseph lived during the Hyksos rule in Egypt (see on Gen. 39:1;
also pp. 191 ff., 492). Accordingly, the kings of the Eighteenth Dynasty, who
freed Egypt from Hyksos rule, were the Pharaohs of the oppression.
ဟစ်ဆို့စ်လူမျိုးများသည် ဟေဗြဲလူမျိုးကဲ့သို့ အာရှတိုက်သားများဖြစ်ပြီး၊ အီဂျစ်လူမျိုးကဲ့သို့ ပြောင်းလဲလာသော်လည်း ယောသပ်နှင့် သူ၏မိသားစုအပေါ် ဖော်ရွေစွာဆက်ဆံခဲ့သည်။ သို့သော် ဟစ်ဆို့စ်မင်းဆက်ကို ဖယ်ရှားပြီးနောက် အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်သစ်တစ်ခုပေါ်ပေါက်လာပြီး၊ နိုင်ငံခြားသားအားလုံးကို သံသယဖြင့်ကြည့်သည်၊ အထူးသဖြင့် ဟစ်ဆို့စ်မင်းဆက်က မျက်နှာသာပေးထားသော သူများကို ဖြစ်သည်။ ယောသပ်က လူမျိုးစုံ၏ သာယာဝပြောမှုအတွက် ပြုလုပ်ခဲ့သော ပံ့ပိုးမှုများကို မေ့လျော့ခံရပြီး၊ အဓိကအကြောင်းမှာ သူသည် အာရှတိုက်သားဖြစ်ပြီး နိုင်ငံခြားသားဘုရင်၏ ဝန်ကြီးဖြစ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုခုနစ်နှစ်ကို တွေ့ကြုံခဲ့ရသော မျိုးဆက်သည် သေဆုံးသွားပြီး၊ ယာကုပ်၏သားများမှ ဆင်းသက်လာသူများသည် အီဂျစ်လူမျိုးများနှင့် ဣသရေလလူမျိုးကို မုန်းတီးသော မင်းဆက်တစ်ခုနှင့် လုံးဝသစ်လွင်သောအခြေအနေတွင် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။
The Hyksos were Asiatic people like the Hebrews, and though
Egyptianized they would be friendly toward Joseph and his family. But the
expulsion of the Hyksos led to a new spirit of nationalism, and all foreigners
were viewed with suspicion, especially those favored by the Hyksos. The
contribution made by Joseph to the welfare of the people would be forgotten,
primarily because he was an Asiatic and the minister of an alien king. The
generation that had experienced the seven years of famine had died, and the
descendants of Jacob’s sons were confronted with an entirely new situation, a
native Egyptian population and a dynasty that hated the Israelites.
၈ အီဂျစ်လူမျိုးများ၏ အပြစ်သည် အလင်းကိုငြင်းပယ်ခြင်း
အီဂျစ်လူမျိုးများ၏အပြစ်မှာ ယောသပ်အားဖြင့် ဘုရားသခင်က ကျေးဇူးပြုစွာပေးပို့သောအလင်းကို သူတို့ငြင်းပယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (လူငယ်သတင်းစာ၊ ဧပြီလ ၁၅၊ ၁၈၉၇)။
8. Egyptians Sinned in Refusing Light.—The sin of the
Egyptians was that they had refused the light which God had so graciously sent
to them through Joseph (YI April 15, 1897).
၉. သူဆိုသည်။ “သူ” ဆိုသည်မှာ ဆယ်ရှစ်ယောက်မြောက်မင်းဆက်၏ အစောပိုင်းဘုရင်တစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ အီဂျစ်ကို လွတ်မြောက်စေသော အာမို့စ် သို့မဟုတ် သူ၏သား အမင်ဟိုတပ် ပထမနှင့်တူညီသူမဟုတ်ပါက ခရစ်မပေါ်မီ ၁၅၄၆-၁၅၂၅ ခုနှစ်တွင် အုပ်ချုပ်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သို့သော် မောရှေ၏မွေးဖွားချိန်တွင် အသက်ရှင်နေထိုင်သော ဘုရင်ဖြစ်ပါက၊ ဟတ်ရှပ်ဆုတ်၏ဖခင်ဖြစ်သူ သတ်မို့စ် ပထမ (ခရစ်မပေါ်မီ ၁၅၂၅-၁၅၀၈) ကို ဆိုလိုသည်။
9. He said. “He” would be an early Eighteenth Dynasty king, either
Ahmose, the great liberator of Egypt, or his son Amenhotep I
(1546-1525 b.c.), in case he was not the same individual as the king
living at the time of Moses’ birth. However, if he was the king in whose palace
Moses was brought up, then Thutmose I (1525-1508 b.c.), the father of
Hatshepsut, is meant.
သူ၏လူများထံသို့။ ဘုရင်သည် သူ၏ဝန်ကြီးများနှင့် အကြံပေးများနှင့် တိုင်ပင်ဆွေးနွေးနေခြင်းဖြစ်သည်။ လွတ်မြောက်ရေးစစ်ပွဲဆိုင်ရာ စာရွက်စာတမ်းအနည်းငယ်တွင်၊ ဘုရင် ဆီကီနင်ရီ နှင့် ကာမို့စ်တို့သည် ဆုံးဖြတ်ချက်မချမီ အကြံပေးများကို ခေါ်ယူတိုင်ပင်ခဲ့သည်ဟု နှစ်ကြိမ်ဖော်ပြထားသည်။ ကာမို့စ်သည် ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးဖြစ်သော်လည်း သူ၏အကြံပေးများ၏ အကြံဉာဏ်ကို မလိုက်နာခဲ့ဘဲ၊ သူတို့နှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
Unto his people. The king was undoubtedly conferring with his ministers
and counselors. In the few documents that shed some light on the war of
liberation, the statement is twice made that the kings Sekenenre and Kamose
called their counselors together before taking action. Although Kamose had
already made up his mind, and did not follow their counsel, he did discuss the
matter with his ministers.
ပိုမိုများပြားပြီး သန်စွမ်းသည်။ ဖါရိုဘုရင်သည် အီဂျစ်နိုင်ငံသည် ရာစုနှစ်များစွာ အင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်ခဲ့သည့်အတွက် ချဲ့ကားပြောဆိုနေခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် မမှန်ကန်သော လမ်းစဉ်တစ်ခုကို တရားမျှတစေရန် မရိုးသားသူများက ပြုလုပ်လေ့ရှိသော ချဲ့ကားပြောဆိုမှုဖြစ်သည်။
More and mightier. Pharaoh was probably exaggerating, since Egypt had been
a great nation for centuries. It was the sort of exaggeration in which
unprincipled persons indulge by way of justifying an extreme and unreasonable
course of action.
၁၀. ကျွန်ုပ်တို့သည် ပညာရှိစွာ ဆောင်ရွက်ကြစို့။ ဖါရိုဘုရင်သည် တော်လှန်ရေးအန္တရာယ်နှင့် ဣသရေလလူမျိုးများသည် သူ၏ရန်သူဟစ်ဆို့စ်များနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ကာ အီဂျစ်မှ ထွက်ခွာသွားနိုင်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရန် လိမ္မာပါးနပ်သော နိုင်ငံရေးနည်းလမ်းတစ်ခုကို အကြံပြုခဲ့သည်။ သူသည် နိုင်ငံအား သိမ်းပိုက်ခြင်းကို အကြောက်အလန့်မရှိခဲ့ဘဲ၊ သူ၏ရန်သူများနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခြင်းကိုသာ စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးများထဲတွင် ကျွမ်းကျင်သောအလုပ်သမားများစွာရှိပြီး၊ ဖါရိုဘုရင်သည် ၎င်းတို့ကို ကျွန်အဖြစ်ထိန်းသိမ်းကာ သူ၏ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် အသုံးပြုရန် အဆိုပြုခဲ့သည်။ ဤမူဝါဒကို ဟစ်ဆို့စ်များဖြစ်သော ၎င်းတို့၏လူမျိုးရင်းချင်းများကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်မှုအတွင်း သို့မဟုတ် မကြာမီတွင် လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ပေမည်။
10. Let us deal wisely. Pharaoh suggested a clever political expedient
to avoid the danger of revolution and the possibility that the Israelites might
make common cause with his enemies, the Hyksos, and then leave Egypt. It
probably was not so much the conquest of his kingdom which he feared as an
alliance with his enemies. Among the Hebrews were many skilled workmen, and
Pharaoh therefore proposed to retain them as slaves that he might employ them
on his various construction projects. It may be that he adopted this policy
toward the Hebrews either during or soon after the revolt against the Hyksos,
their racial relatives.
၁၁. အလုပ်မှူးများ။ စကားလုံးအရ “အတင်းအဓမ္မ အလုပ်လုပ်ခိုင်းသော အုပ်ချုပ်သူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဖါရိုဘုရင်သည် ဖိနှိပ်မှုဖြင့် ဣသရေလလူမျိုး၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအင်အားကို ချိုးဖျက်ရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ ထူးကဲသောလူဦးရေတိုးပွားမှုကို နှေးကွေးစေရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင်၊ ၎င်းတို့၏ လွတ်လပ်ရေးနှင့် မိမိကိုယ်ကိုယ်လေးစားမှုစိတ်ဓာတ်ကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်မှန်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးအနေဖြင့်၊ သူ၏လူမျိုးအပေါ် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်စေဘဲ သူ၏ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းကြီးများကို ဆောင်ရွက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
11. Taskmasters. Literally, “superintendents of [forced and unpaid]
labor.” Pharaoh hoped that oppressive treatment would break the physical
strength of the Israelites and retard their remarkable increase in numbers. He
expected, furthermore, to crush their spirit of independence and self-respect.
Finally, he would be able to carry out his vast construction projects without
laying a burden on his own people.
ရတနာမြို့များ။ ဂေါရှင်နယ်မြေသည် အရှေ့ဒယ်လ်တာဒေသတွင် တည်ရှိသောကြောင့်၊ ဖါရိုဘုရင်သည် ဟေဗြဲလူမျိုးများကို အရှေ့နယ်စပ်ဒေသရှိ ဗိမာန်များနှင့် အခြားအစိုးရအဆောက်အအုံများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်တွင် နိုင်ငံ၏စည်းစိမ်ကို နတ်ဘုရားများ၏ အုပ်ထိန်းမှုအောက်တွင် ဗိမာန်များတွင် သိုလှောင်ထားလေ့ရှိသည်။
Treasure cities. Since the land of Goshen was situated in the eastern
Delta, Pharaoh set the Israelites to work on temples and other government
buildings in the eastern border region. In ancient times national wealth was
often stored in temples, presumably under the guardianship of the gods.
ပိသုန်။ ဤအမည်သည် အီဂျစ်ဘာသာဖြင့် “ပါ-အတူမ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး “နေနတ်ဘုရား အတူမ်၏ အိမ်တော်” ဟု ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ပြန်ဆိုထားသည်။ ပညာရှင်အချို့က ၎င်းကို အရှေ့ဒယ်လ်တာဒေသရှိ ဝါဒီတူမိလတ်တွင် လိတ်တင်မ်ဆာဟူတာ ဟုခေါ်သော ယခုလက်ရှိနေရာနှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး၊ ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် နာဗီးလ်က ထိုနေရာတွင် ကောက်နှံသိုလှောင်ရုံကြီးများကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုမြို့ကို ရမ်ဇီးစ် ဒုတိယက တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယမြို့၏အမည်မှာ ရမ်ဇီးစ်ကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်ဟု ယူဆသောကြောင့်၊ နာဗီးလ်က ရမ်ဇီးစ်သည် ဖိနှိပ်မှုကာလ၏ ဖါရိုဘုရင်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ဤအမြင်ကို ပညာရှင်များစွာက လက်ခံခဲ့သည်။ အချို့ကမူ လိတ်တင်မ်ဆာဟူတာကို ဣသရေလလူမျိုးများ အီဂျစ်မှထွက်ခွာခဲ့သည့် ဆုက္ကုတ် (အခန်း ၁၂:၃၇) နှင့် ချိတ်ဆက်ပြီး၊ ထိုနေရာ၏ အီဂျစ်အမည်မှာ ချီကူဟူ၍ ကျောက်စာများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ပိသုန်၏တည်နေရာကို ပိုမိုတိကျသောအထောက်အထားများ မတွေ့ရှိမချင်း မသေချာနိုင်ပေ။
Pithom. This name has been explained as a Hebrew rendering of the
Egyptian Per–Atum, “House of [the sun-god] Atum.” Some scholars
have identified it with the present Tell el–Maskhuta in
the Wadi Tumilat, about 12 mi. west of Lake Timsah in the eastern
Delta region, where Naville uncovered great storehouses for grain, in 1883.
Finding that this city had been built by Ramses II, to whom the name of the
second city seems to refer, Naville believed him to be the Pharaoh of the
oppression. In this view Naville has had many followers. Others have
identified Tell el–Maskhuta with the Biblical Succoth (ch.
12:37), whence the Israelites departed from Egypt, inasmuch as inscriptions
reveal that the Egyptian name of the place had been Tjeku. Until
more definite evidence comes to light, however, the location of Pithom remains
uncertain.
ရမ်ဇီးစ်။ ဤမြို့ကို ဖလင်ဒါးစ်ပက်ထရီက ဝါဒီတူမိလတ်ရှိ လိတ်တင်ရက်တဘဲဟ်နှင့် ချိတ်ဆက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် လိတ်တင်မ်ဆာဟူတာမှ အနောက်ဘက် ၈ မိုင်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ သို့သော် အချို့ပညာရှင်များက ရမ်ဇီးစ်ကို ဟစ်ဆို့စ်များ၏မြို့တော် အာဗာရစ်ဟု ယခင်ခေါ်ဆိုခဲ့သော တန်းနစ် (တိုအန်၊ နံပါတ်ကျမ်း ၁၃:၂၂) နှင့် ချိတ်ဆက်သည်။ ဟစ်ဆို့စ်များကို အီဂျစ်မှဖယ်ရှားပြီးနောက် ရမ်ဇီးစ် ဒုတိယက ၎င်းကို ချဲ့ထွင်ပြင်ဆင်ပြီး သူ၏အမည်ဖြင့် အမည်ပေးခဲ့သည်။
And Raamses. This city was identified by Flinders Petrie with Tell
el–Retabeh in the Wadi Tumilat, 8 mi. to the west of Tell
el–Maskhuta. Other scholars, however, would identify “Raamses” with Tanis,
the Biblical Zoan (Num. 13:22), formerly called Avaris, the capital of the
Hyksos. Long after their expulsion from Egypt, Ramses II enlarged and
beautified it, and named it after himself.
သို့သော် ရမ်ဇီးစ် ဒုတိယသည် ဖိနှိပ်မှုကာလ၏ ဖါရိုဘုရင်ဖြစ်မည်မဟုတ်ပေ။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းမှ ဣသရေလ၏ဘုရင်စနစ်ကာလအထိ ကျမ်းစာဆိုင်ရာ ခေတ်သမိုင်းအရ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းသည် ခရစ်မပေါ်မီ ၁၅ ရာစုတွင်ဖြစ်ပြီး (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၆:၁ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် ရမ်ဇီးစ် ဒုတိယ၏အုပ်ချုပ်မှုမတိုင်မီ ရာစုနှစ်နှစ်ခုကျော်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် “ရမ်ဇီးစ်” ဟုခေါ်သော သိုလှောင်မြို့၏အမည်သည် ယခင်အမည်တစ်ခု၏ ခေတ်သစ်ပြုပြင်မှုဖြစ်သည်ဟု နားလည်ရမည်။ ဤအလေ့အကျင့်၏ နောက်ထပ်ဥပမာတစ်ခုမှာ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၇:၁၁ တွင် ဂေါရှင်နယ်မြေကို “ရမ်ဇီးစ်နယ်မြေ” ဟုခေါ်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယာကုပ်သည် ရမ်ဇီးစ် ဒုတိယ၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် အီဂျစ်သို့ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ဟု မည်သူမျှ အငြင်းမပြပေ။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၇:၁၁ တွင် “ရမ်ဇီးစ်” ဟုခေါ်သော နယ်မြေ၏ယခင်အမည်ကို ခေတ်သစ်အမည်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့ပုံရသည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၇:၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ရှေးမြို့လဲရှ်ကို ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၄:၁၄ တွင် ဒန်ဟုခေါ်ဆိုထားပြီး (ထိုနေရာကိုကြည့်ပါ)၊ ၎င်းသည် အာဗြဟံနှင့် မောရှေတို့သေဆုံးပြီးနောက် ရာစုနှစ်များစွာကြာမှ ဤအမည်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤအမည်များနှင့် အခြားစာသားများတွင် ခေတ်သစ်မြို့အမည်များကို ယခင်ကာလများသို့ အသုံးပြုထားသည့် အကောင်းဆုံးရှင်းပြချက်မှာ နောက်ပိုင်းမိတ္တူရေးသူများက နောက်မျိုးဆက်များအတွက် ဇာတ်လမ်းကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေရန် ရှေးဟောင်းအမည်များကို ခေတ်သစ်အမည်များဖြင့် လဲလှယ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
Ramses II, however, cannot have been the Pharaoh of the
oppression. Biblical chronology of the period from the Exodus to the monarchy
of Israel requires at least a 15th-century date for the Exodus (see 1 Kings
6:1), which therefore took place two centuries earlier than the reign of Ramses
II. The name of the store city here called “Raamses” is to be understood as the
modernization of an older name. Another illustration of this practice occurs in
Gen. 47:11, where the land of Goshen is called “the land of Rameses.” No one
will advocate that the entry of Jacob into Egypt took place under the reign of
Ramses II; therefore, the old name of the region called “Rameses” in Gen. 47:11
appears to have been dropped in favor of a more modern one (see on Gen. 47:11).
The ancient city of Laish, also, is called Dan in Gen. 14:14 (see on that
text), although it received this name many centuries after both Abraham and
Moses were dead. The most reasonable explanation for these and other texts in
which modern city names are applied in the narrative to earlier times is to
assume that later copyists exchanged older, obsolete names for more modern
ones, in an attempt to clarify the narratives for later generations.
၁၂. ပို၍များပြားလာသည်။ ဖါရိုဘုရင်၏ပထမအစီအစဉ်သည် ၎င်း၏ရည်မှန်းချက်ကို မပြည့်မီခဲ့ပေ။ ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် ဖိနှိပ်မှုအတိုင်းအတာနှင့် အချိုးကျလူဦးရေတိုးပွားလာပြီး၊ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ထိုသို့သော မကြုံစဖူးတိုးပွားမှုကြောင့် ထိတ်လန့်ခဲ့ကြသည်။ ညှဉ်းဆဲမှုနှင့် စုံစမ်းမှုများသည် ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ဟန့်တားနိုင်ခြင်းမရှိသည်ကို ထင်ရှားလာပြီး၊ သူ၏လူမျိုးကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ထားသောအစီအမံများသည် ပိုမိုသန်စွမ်းမှု၏ရင်းမြစ်ဖြစ်လာသည်။
12. The more they multiplied. Pharaoh’s first plan did not
accomplish its purpose. The Hebrews increased in numbers proportionate to the
degree of oppression, and the Egyptians were naturally dismayed at such
unprecedented growth. It became apparent that persecution and trials could not
thwart the purpose of God, and measures intended to destroy His people proved
to be a source of greater strength.
သူတို့သည် စိတ်ပျက်လာသည်။ အီဂျစ်လူမျိုးများ၏ စိတ်ပျက်မှုသည် ၎င်းတို့၏အစီအစဉ်၏မအောင်မြင်မှုကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏နယ်နမိတ်အတွင်း နှိမ်နှင်းမရသော ရန်သူတစ်ဦးရှိနေခြင်းသည် ရှက်ရွံ့ဖွယ်နှင့် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်။
They were grieved. The dismay of the Egyptians was due to the failure of
their scheme. The presence of an enemy within their borders that could not be
subdued was embarrassing and irritating.
၁၄. ၎င်းတို့၏ဘဝကို နာကျင်စေသည်။ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဣသရေလကို ကျွန်ချရန် ပိုမိုကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့သည်။ အခန်းငယ် ၁၃ နှင့် ၁၄ သည် ဖိနှိပ်မှုအသစ်တစ်ခုကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ယခင်ကတည်းက ကျင့်သုံးနေသော ပြင်းထန်သောအလုပ်လုပ်ခိုင်းမှုအစီအစဉ်ကို ဆက်လက်ထပ်မံပြင်းထန်စေခြင်းဖြစ်သည်။
14. Made their lives bitter. Undaunted, the Egyptians put
forth yet greater effort to enslave Israel. Verses 13 and 14 do not record a
new oppression, but the continuation and intensification of the program of hard
labor already in force.
အင်္ဂတေနှင့် အုတ်များဖြင့်။ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ဗိမာန်ကြီးများနှင့် အခြားအများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများအတွက် အဓိကအားဖြင့် ကျောက်သားကို အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ အုတ်ကို နန်းတော်များ၊ သေးငယ်သောအဆောက်အအုံများ၊ မြို့ရိုးများ၊ ခံတပ်များ၊ ဗိမာန်ဝင်းများနှင့် အခန်းငယ် ၁၁ တွင်ဖော်ပြထားသော သိုလှောင်ရုံများအတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။
In morter, and in brick. While stone was the material chiefly employed by
the Egyptians for their great temples and other public buildings, brick was
used to a large extent for palaces and lesser buildings, for city walls, for
forts, for temple enclosures, and for storage houses such as those mentioned in
v. 11.
ဝန်ဆောင်မှုအမျိုးမျိုး။ ဟီဘရူးလူမျိုးများသည် မူလက တော်ဝင်သိုးနှင့်နွားများကို စောင့်ရှောက်ရန် အလုပ်ပေးခံခဲ့ရသည် (ကမ္ဘာဦး ၄၇:၆)၊ သို့သော် နောက်ပိုင်းတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းများလည်း လုပ်ကိုင်ခဲ့ကြသည် (တရားဟောရာ ၁၁:၁၀)။ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင်ကဲ့သို့ တစ်နှစ်ပတ်လုံး စေ့စပ်သေချာသော ဂရုစိုက်မှုနှင့် လုပ်သားလိုအပ်ချက်များ လိုအပ်သည့် နိုင်ငံမရှိပေ။ နိုင်းမြစ်၏ နှစ်စဉ်ရေကြီးမှုသည် နွားများကို ကယ်တင်ရန်နှင့် အိမ်များ၊ ရွာများနှင့် မြစ်ကမ်းရိုးများ ရေတိုက်စီးမသွားစေရန် အလွန်သတိထားရသည်။ စိုက်ပျိုးမှုသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရပြီး၊ အောင်မြင်မှုသည် စဉ်ဆက်မပြတ် လုပ်သားနှင့် မနားမနေ အာရုံစိုက်မှု လိုအပ်သည့် ဆည်မြောင်းစနစ်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ “လယ်ကွင်းထဲတွင် ဝန်ဆောင်မှု” တွင် တူးမြောင်းများ တူးဖော်ခြင်း (ဂျိုးဇီးဖပ်စ် ရှေးဟောင်းရာဇဝင် ii. ၉.၁) ပါဝင်ခဲ့ပါက၊ ဟီဘရူးများ၏ ဘဝသည် အမှန်တကယ် ပင်ပန်းဆင်းရဲဖွယ်ဖြစ်ခဲ့လိမ့်မည်။ အီဂျစ်နေ့လယ်နေအောက်တွင် အရိပ်မရှိ၊ လေနုအေးမရှိသလောက်၊ နေထွက်ချိန်မှ နေဝင်ချိန်အထိ ရေထဲတွင် ခြေထောက်စိမ်ထားပြီး အလုပ်လုပ်ရခြင်းသည် (တရားဟောရာ ၁၁:၁၀) အလွန်ပင်ပန်းသည့် အတွေ့အကြုံဖြစ်သည်။ ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် မီဟီမက်အလီသည် သူ၏ အလက်ဇန္ဒရီးယားတူးမြောင်းကို တည်ဆောက်စဉ်၊ လုပ်သား ၁၅၀,၀၀၀ တွင် ၂၀,၀၀၀ ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်တွင်လည်း ဆုံးရှုံးမှု ရာခိုင်နှုန်းသည် ထိုနှင့်နီးစပ်နိုင်သည်။ သို့သော် ဖာရိုဘုရင်အတွက်ကား၊ ဟီဘရူးများ သေဆုံးလေ သူ၏ မကောင်းသော ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ပိုမိုကိုက်ညီလေဖြစ်သည်။
All manner of service. The Hebrews had originally been employed to tend the
royal flocks and herds (Gen. 47:6), but later took up agricultural pursuits as
well (Deut. 11:10). There is no country where painstaking care and labor are so
constantly required throughout the year as in Egypt. The annual flooding of the
Nile necessitates extreme watchfulness, to save cattle and to prevent the
inundation of houses and villages and the washing away of the river
embankments. Cultivation is continuous throughout the year, and success depends
on a system of irrigation that requires constant labor and unremitting
attention. If the “service in the field” included also the digging of canals
(Josephus Antiquities ii. 9.1), the lives of the Hebrews would
indeed have been made bitter. To work under the hot Egyptian sun, with no shade
and scarcely a breath of wind, from sunrise to sunset, and with the feet in
water (Deut. 11:10), is a most grueling experience. When Mehemet Ali built his
Alexandrian canal, about the middle of the 19th century, he lost 20,000
laborers out of 150,000. The percentage of loss may have been about the same in
ancient times. But so far as Pharaoh was concerned, the more the Hebrews
perished, the better it suited his evil purpose.
၁၅. ဟေဗြဲဆရာမများထံ မိန့်တော်မူသည်။ ဖါရောဘုရင်၏ ဟေဗြဲလူမျိုးတိုးပွားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ဒုတိယမြောက်ကြိုးပမ်းမှုသည် သူ၏ စစ်မှန်သောရည်ရွယ်ချက်ကို ဖုံးကွယ်ရန် မကြိုးစားခဲ့ပေ။ ရက်စက်သော ဖိနှိပ်မှုမှ လူသတ်မှုကို ပေါ်တင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆရာမများသည် ဟေဗြဲလူမျိုးဖြစ်သည်ဟု မေးခွန်းထုတ်ခံရဖွယ်ရှိပြီး၊ ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့လျှင် ဘုရင်သည် ၎င်းတို့၏ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို သေချာမသိနိုင်ပေ။ “ဟေဗြဲဆရာမများ” ဟူသော စကားစုကို “ဟေဗြဲအမျိုးသမီးများ၏ ဆရာမများ” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဟေဗြဲအမျိုးသမီးများ ကလေးမွေးဖွားရာတွင် ကူညီပေးသော ဆရာမများဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ အမည်များမှာ အမှန်တကယ် ဆီးမစ်လူမျိုးမှဖြစ်ပြီး အီဂျစ်လူမျိုးမဟုတ်ပေ။ ရှိဖရာသည် “အလှတရား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဖူအာသည် “ထွန်းတောက်မှု” သို့မဟုတ် “တောက်ပမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် KJV ဘာသာပြန်ကို အတည်ပြုသည် (အငယ် ၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။
15. Spake to the Hebrew midwives. Pharaoh’s second attempt to
control the increase of the Hebrews made no pretense at concealing his real
objective. From cruel oppression he went to open murder. It has been questioned
whether the midwives were actually Hebrews, since in that case the king could
not be sure of their cooperation. The phrase translated “Hebrew midwives” may
also be rendered, “midwives of the Hebrew women,” meaning midwives who attended
the Hebrew women at childbirth. But their names are definitely Semitic and not
Egyptian, Shiphrah meaning “beauty” and Puah, “splendor” or “brightness.” This
confirms the KJV rendering (see on v. 17).
၁၆. မီးဖွားကုလားထိုင်။ စကားလုံးအရ “ကျောက်နှစ်လုံး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းစကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အီဂျစ်ပညာရှင် စပီဂဲလ်ဘတ်ဂ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အီဂျစ်တွင် ကျောက်နှစ်လုံးဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော မီးဖွားကုလားထိုင်များ သို့မဟုတ် မြင်းခွာပုံစံဖြင့် ကျောက်များဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ကုလားထိုင်များကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ “အုတ်ပေါ်ထိုင်ခြင်း” ဟူသော အီဂျစ်စကားရပ်သည် “ကလေးမွေးဖွားခြင်း” ကို ဆိုလိုပြီး၊ ဘုရင်၏စကားဖြစ်သော “ကျောက်နှစ်လုံးပေါ်တွင် ၎င်းတို့ကို စောင့်ကြည့်ပါ” ဟူသော စကားရပ်သည် အဆိုပါအဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဤအီဂျစ်စကားရပ်ကို အသုံးပြုခြင်းသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ မောရှေရေးသားမှုကို အတည်ပြုသည်။
16. The stools. Literally, “two stones.” Various unconvincing
explanations of this term have been given, none of which need be repeated here
inasmuch as its real meaning has been discovered by the Egyptologist
Spiegelberg. In Egypt, birthstools consisting of either two stones or stones
laid in the shape of a horseshoe were used. The common Egyptian expression, “to
sit on the bricks” for “giving birth,” as found in various ancient
inscriptions, reveals the meaning of the king’s words, “Watch them when they
are on the two stones.” The use of this Egyptian expression confirms the Mosaic
authorship of Exodus.
သားယောက်ျားဖြစ်လျှင်။ မလိုလားအပ်သော ကလေးများကို သေစေရန်ထားခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ငှက်များ သို့မဟုတ် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များက စားသုံးစေရန် ထားခဲ့ခြင်းသည် ရှေးကမ္ဘာတွင် သာမန်ထုံးတမ်းဖြစ်သည်။ ဘုရင်၏အမိန့်သည် ရန်သူအမျိုးသားများအားလုံးကို သတ်ဖြတ်ပြီး အမျိုးသမီးများနှင့် မိန်းကလေးများကို အိမ်ကျွန်အဖြစ် အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်သည့် အယူအဆကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ဖါရောသည် ဟေဗြဲလူမျိုးများကို သူ၏အဆောက်အအုံများအတွက် အသုံးပြုရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုမျိုးဆက်ဖြင့် ၎င်းတို့ကို လူမျိုးတစ်မျိုးအဖြစ် ပျောက်ကွယ်စေရန် စီစဉ်ခဲ့သည်။
If it be a son. It was a common practice throughout the ancient world
to expose unwanted children by leaving them to die, or more commonly, to be
devoured by birds or wild animals. The command of the king also reflects the
pagan custom of killing all enemy males and forcing the women and girls to
become household slaves of the conquerors. In many ancient wars of conquest the
entire male population was thus put to the sword. Pharaoh apparently intended
to make use of living males for the specific building projects he had in mind,
but to let the Hebrews die out as a people with that generation. He planned
thus to rid himself of a potential enemy within his borders, and at the same
time provide a supply of female slaves for Egyptian households.
၁၇. ဆရာမများသည် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ကြသည်။ ဆရာမများသည် ဟေဗြဲလူမျိုးဖြစ်ကြသည်မှာ ထင်ရှားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ကြပြီး လူသတ်မှုကို တားမြစ်ထားကြောင်း သိရှိကြသည်။ ၎င်းတို့သည် “မသတ်ရ” ဟူသော ပညတ်ဆယ်ပါးမှ ဆဋ္ဌမပညတ်ကို မသိခဲ့သော်လည်း၊ “လူ၏အသွေးကို သွန်းဖြုန်းသောသူသည် လူအားဖြင့် ၎င်း၏အသွေးသွန်းဖြုန်းခံရလိမ့်မည်” (ကမ္ဘာဦး ၉:၆) ဟူသော စည်းမျဉ်းကို သိရှိခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်ကို အာဏာရှင်ဘုရင်ထက် ပို၍ကြောက်ရွံ့သဖြင့် (တမန်တော် ၄:၁၉၊ ၅:၂၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤရဲရင့်သောအမျိုးသမီးများသည် ဘုရင်၏အမိန့်ကို လျစ်လျူရှုရန် ရဲဝံ့ခဲ့ကြသည်။
17. The midwives feared God. Clearly, the midwives were
Hebrews, for they “feared God” and knew that He had forbidden murder. Though
they may not have been acquainted with the words of the sixth commandment of
the Decalogue, “Thou shalt not kill,” they were familiar with the regulation,
“Whoso sheddeth man’s blood, by man shall his blood be shed” (Gen. 9:6).
Fearing God more than they feared the tyrant king (see Acts 4:19; 5:29), these
courageous women dared ignore the royal command. The fear of men makes a man
the victim of circumstances, but the fear of God brings rest in the midst of
tumult and peace in the face of mortal danger. This must have been the
experience of the two chief Hebrew midwives, upon whose shoulders lay a grave
responsibility.
၁၉. ဟေဗြဲအမျိုးသမီးများ။ ဟေဗြဲအမျိုးသမီးများသည် အမျိုးသားများနှင့်အတူ လယ်ကွင်းများတွင် အလုပ်လုပ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် လေဟာပြင်တွင် အလုပ်လုပ်နေကျဖြစ်သောကြောင့်၊ ကလေးမွေးဖွားခြင်းသည် ၎င်းတို့အတွက် နှိုင်းယှဉ်လျှင် လွယ်ကူဖွယ်ရှိသည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးနှင့် လူမျိုးရေးအရ ဆက်စပ်နေသော အာရပ်အမျိုးသမီးများသည် ပင်ပန်းသောဘဝကို ဦးဆောင်ကြပြီး ကလေးမွေးဖွားရာတွင် အကူအညီအနည်းငယ်သာ လိုအပ်သည်။ ဤအချက်သည် ဆရာမများက ဖါရောအား ပေးခဲ့သော ဆင်ခြေအား ယုံကြည်စရာဖြစ်စေသည်။ ၎င်းတို့၏အကြောင်းပြချက်ကို မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ မေးခွန်းထုတ်ခံရခြင်းမရှိကြောင်း သက်သေမရှိပေ။
19. The Hebrew women. The Hebrew women were no doubt required to labor in the
fields along with the men. Since they were accustomed to toil in the open air,
it is not unlikely that childbirth was comparatively easy for them. Arabic
women, related racially to the Hebrews, lead strenuous lives and require but
little assistance in childbirth. This fact explains the plausibility of the
excuse offered Pharaoh by the Hebrew midwives. There is no evidence that their
story was questioned in any way.
၎င်းတို့သည် သန်စွမ်းသည်။ စကားလုံးအရ “၎င်းတို့သည် သန်စွမ်းသည်”။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဆရာမများကို ရှားရှားပါးပါးသာ ခေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ဝန်ဆောင်မှုအတွက် လိုအပ်ချက်နည်းပါးခဲ့ပြီး၊ မည်သည့်ဆွေမျိုးသားချင်း သို့မဟုတ် သိကျွမ်းသူမဆို လိုအပ်သော အကူအညီအားလုံးကို ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
They are lively. Literally, “They are vigorous.” The result was that the
midwives were seldom called. There was little demand for their services, since
any female relative or acquaintance could usually provide all the assistance
necessary. This may explain why only two midwives were needed by the Hebrews,
in spite of their large numbers.
၂၁. ၎င်းတို့အတွက် အိမ်များပြုလုပ်ပေးတော်မူသည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ သစ္စာရှိမှုအတွက် ဆရာမများကို ဆုချီးမြှင့်ရန် ၎င်းတို့အား မိသားစုများပေးသနားတော်မူပြီး ၎င်းတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်များကို ထိန်းသိမ်းပေးတော်မူသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ရသ ၄:၁၁၊ ၂ရာ ၇:၁၁, ၂၇ တွင် အလားတူအဓိပ္ပာယ်ဖြင့်အသုံးပြုထားသော စကားရပ်များမှ ထင်ရှားသည်။
21. Made them houses. God rewarded the midwives for their faithfulness by
giving them families and preserving their posterity. That this is the meaning
of the expression is clear from parallel texts in which it is used in this
sense (see Ruth 4:11; 2 Sam. 7:11, 27). By ignoring the ruthless command of the
king they had helped to build up the families of Israel, and their own families
were therefore built up by God. They had risked their own lives to save their
people.
၂၂. ဖါရောသည် သူ၏လူများအားလုံးကို အမိန့်ပေးသည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးများကို အားနည်းစေရန် သူ၏အစီအစဉ်များအားလုံး မအောင်မြင်ခြင်းက ဘုရင်ကို ပေါ်တင်အကြမ်းဖက်မှုများဆီသို့ တွန်းပို့ခဲ့သည်။ ဤအမိန့်သစ်သည် ဖါရောဘုရင်၏ ဆန္ဒကို လူထုအားလုံး၏ တာဝန်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။
22. Pharaoh charged all his people. The failure of all his plans to
weaken the Hebrew people drove the king to acts of open violence. This new
decree placed a responsibility on every Egyptian to make the desire of the king
his own. The task of exterminating the Hebrews was now shifted from the
taskmasters and the midwives to the common people.
သားယောက်ျားတိုင်း။ ထွက်မြောက်ရာတွင် ဣသရေလလူမျိုးများ၏ အရေအတွက်များပြားမှုသည် ဤသို့သော လူသတ်အမိန့်ကို ဘယ်သောအခါမျှ ထုတ်ပြန်ခဲ့ဖွယ်မရှိဟု ငြင်းခုံခံရသည်။ သို့သော်၊ ဣသရေလလူမျိုးများကို ရန်မဖြစ်သော အီဂျစ်လူများစွာက ၎င်းကို လျစ်လျူရှုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်၊ သို့မဟုတ် ၎င်းသည် ခဏသာ အာဏာတည်ခဲ့သည်။ ဖါရောသည် အခမဲ့ကျွန်အလုပ်သမားများမှ ရရှိမည့် အကျိုးကျေးဇူးများကို ပိုမိုသဘောပေါက်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် သူ၏အဆောက်အအုံအစီအစဉ်များ တိုးချဲ့လာသည်နှင့်အမျှ ဤအမိန့်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။
Every son. It has been argued that the great number of Israelites
at the Exodus precludes any such murderous command ever having been issued.
However, it is probable that many Egyptians, who may not have been hostile
toward the Israelites, ignored it, or that it remained in force but a short
time. Pharaoh may have rescinded the edict upon realizing more fully the
advantages to be derived from free slave labor, or as his building plans grew
in extent. Since there were so many able-bodied men leaving Egypt 80 years
later, this cruel requirement cannot have continued in force for long.
တစ်ခါတစ်ရံတွင် မည်သည့်ဘုရင်မင်းမြတ်မှ ထိုကဲ့သို့ ကလေးငယ်များအား အကြီးအကျယ်နှင့် ရက်စက်စွာ သုတ်သင်ဖျက်ဆီးရန် အမိန့်ပေးဖွယ်မရှိဟု ကန့်ကွယ်မှုတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာတတ်သည်။ သို့သော် ရှေးခေတ်ကာလများတွင် လူ့အသက်သည် အထူးသဖြင့် အခြားလူမျိုး သို့မဟုတ် နိုင်ငံမှလူများ၏ အသက်သည် မထီမဲ့မြင်ပြုခံရသည်ကို သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲတွင်ဖမ်းဆီးရမိသော အကျဉ်းသားများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်း၊ လူဦးရေတစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီးခြင်း၊ နှင့် မလိုလားအပ်သော ကလေးများကို နတ်ဘုရားများထံ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် သာမန်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။
The objection is sometimes raised that it is most unlikely
any monarch would have ordered such wholesale and cold-blooded destruction of
innocent children. It is to be observed, however, that in ancient times human
life, particularly that of anyone of another race or nation, was lightly
regarded. It was a common thing to massacre prisoners taken in war, to
annihilate entire populations, and to sacrifice unwanted children to the gods.
ellen g. white comments
1-22 PP 241-242; SR 104-106
6-10 SR 104
7-10 PP 241
11-14 SR 105
12-14 PP 242
13, 14 SR 147
16 SR 105
22 PP 242; SR 106
No comments:
Post a Comment