အခန်းကြီး - ၂၁
တရားသူကြီးများစာအုပ်
The Book of judges
မိတ်ဆက်
introduction
၁. ခေါင်းစဉ်။ တရားသူကြီးများစာအုပ်သည် ယောရှုသေဆုံးပြီးနောက် ဣသရေလကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ပုဂ္ဂိုလ်များ၏ ခေါင်းစဉ်များမှ ၎င်း၏အမည်ကို ရယူထားသည်။ မောရှေသည် ကာနာန်တွင် ဣသရေလလူမျိုးများ အခြေချပြီးနောက် ၎င်းတို့၏အုပ်ချုပ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ညွှန်ကြားချက်များပေးရာတွင် “သင်၏ဘုရားသခင် ယေဟိုဝါပေးသော သင်၏မြို့တံခါးများအားလုံးတွင် တရားသူကြီးများနှင့် အရာရှိများကို ခန့်အပ်ရမည်” (တရားဟောရာ ၁၆:၁၈) ဟု အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်၊ မောရှေသည် ဥပဒေပြုရန် မရှိတော့သည့်အခါ၊ ယောရှုသည် အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခြင်းမရှိတော့သည့်အခါ၊ တရားသူကြီးများကို ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတွင် အမြင့်ဆုံးအရပ်ဘက်အာဏာပိုင်များဖြစ်လာခဲ့သည်။ တရားသူကြီးများစာအုပ်သည် ယောရှုသေဆုံးပြီးနောက်ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ကာလ၏သမိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုကာလတွင် ဣသရေလ၏ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာကို တရားသူကြီးများထံတွင် အပ်နှင်းထားသည်။
1. Title. The book of Judges takes its name from the titles of
the men who governed Israel after the death of Joshua. Moses, in giving
directions as to the government of the Israelites after their settlement in
Canaan, had ordered, “Judges and officers shalt thou make thee in all thy
gates, which the Lord thy God giveth thee” (Deut. 16:18). Accordingly, after
Moses no longer lived to exercise legislative, nor Joshua, executive functions,
judges were appointed, who constituted the highest civil authority in the land.
The book of Judges is the history of the period that immediately followed the
death of Joshua. In that period the governing authority in Israel was vested in
judges.
ဤစာအုပ်ကို အမည်ပေးထားသော ပုဂ္ဂိုလ်များသည် မောရှေ၏ဥပဒေတွင် သတ်မှတ်ထားသော တရားသူကြီးများ၏ အရပ်ဘက်လုပ်ငန်းများထက် ပိုမိုကြီးမားသော ရာထူးကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အများစုမှာ ဘုရား၏ခန့်အပ်မှုဖြင့် ၎င်းတို့၏မဟာလုပ်ငန်းသို့ တိုက်ရိုက်ဆင့်ခေါ်ခံခဲ့ရသူများဖြစ်ပြီး (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၅၊ ၄:၆၊ ၆:၁၂၊ စသည်)၊ အရပ်ဘက်အုပ်ချုပ်သူများထက် နိုင်ငံခြားအုပ်ချုပ်မှုမှ လွတ်မြောက်ပေးသူများအဖြစ် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ တကယ်တော့၊ ၎င်းတို့၏ဆင့်ခေါ်မှုနှင့် ၎င်းတို့၏မဟာအမှုများအတွက် လိုအပ်ချက်သည် အာနာကီဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ဘာသာဖောက်ပြန်မှုနှင့် ဖိနှိပ်မှုများကို ဆန့်ကျင်ရန် သာမန်လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အသုံးမဝင်စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် အထင်ရှားဆုံးသူများသည် အရပ်ဘက် သို့မဟုတ် ဘာသာရေးလမ်းညွှန်များထက် အမျိုးသားသူရဲကောင်းများဖြစ်သည်။ “ဗိုလ်ချုပ်များ” သို့မဟုတ် “ခေါင်းဆောင်များ” သည် ၎င်းတို့၏အမှုများသည် အဓိကအားဖြင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာဖြစ်သောကြောင့် ၎င်းတို့အတွက် ပိုမိုတိကျသော ခေါင်းစဉ်ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော်၊ တရားသူကြီးတစ်ဦးစီသည် လူများကို “လွတ်မြောက်ပေးပြီးနောက်” ၎င်း၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ၎င်းတို့ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဤစာအုပ်ကို ရေးသားချိန်တွင် တရားသူကြီးများဟူသော အမည်သည် အသင့်လျော်ဆုံးဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်များအကြာတွင် ကာသိဂျ်မြို့တွင်၊ ဟီးဗြူးလူမျိုးများနှင့် တူညီသော လူမျိုးနှင့် ဘာသာစကားမျိုးနွယ်မှ ဖြစ်သော လူများတွင်၊ နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးကို “တရားသူကြီး” သို့မဟုတ် ဟီးဗြူးဘာသာဖြင့် ရှဖတ် (အင်္ဂလိပ်လို “ဆူဖီတ်” ဟုခေါ်သည်) ဟုလည်း ခေါ်သည်။
The men after whom this book was named filled a larger office
than the civil functions of the judges stipulated in the Mosaic law. They were,
in most cases, summoned directly to their great work by divine appointment (ch.
3:15; 4:6; 6:12; etc.), and entered upon it more as deliverers from foreign
bondage than as civil rulers. In fact, the very necessity for their call and
their great deeds arose from the anarchy that rendered all ordinary procedures
unavailing against the prevalent apostasy and oppression. The most illustrious
of them were national heroes rather than civil or religious guides. “Generals,”
or “chieftains,” would probably be a more accurate title for them inasmuch as
their exploits were largely military. However, after each judge “delivered” the
people, he ruled over them for the rest of his life. Hence the name Judges
seemed most appropriate for the book when it was written. Centuries later in
Carthage, where the people were of the same racial and linguistic stock as the
Hebrews, a political ruler was also known as a “judge,” sufet (Heb. shaphat;
cf. English “suffete”).
၂. စာရေးဆရာ။ တရားသူကြီးများစာအုပ်ကို မည်သူရေးသားခဲ့သည်ကို မသိရပါ။ ရှေးဟောင်းဂျူးရိုးရာအရ၊ ၎င်းကို ရှမွေလက ရေးသားခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (ဘာဗီလုံတဲလမုတ်၊ ဘာဘာ ဘာသရာ ၁၄ဘီ၊ ၁၅အေ ကို ကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် ထင်ရှားသော ယူဆချက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အချက်အများနှင့်အညီဖြစ်သော်လည်း၊ အခြားအချက်များက ၎င်းအမြင်ကို ဆန့်ကျင်သည်။ တရားသူကြီးများစာအုပ်၏ စာရေးဆရာ၏ နှစ်သက်သော ဆိုရိုးစကားမှာ “ထိုအချိန်တွင် ဣသရေလ၌ ဘုရင်မရှိခဲ့ဘဲ၊ လူတိုင်းသည် ၎င်း၏မျက်စိတွင် မှန်ကန်သည်ဟု ထင်သည့်အတိုင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်” (အခန်းကဏ္ဍ ၁၇:၆၊ ၂၁:၂၅၊ အခန်းကဏ္ဍ ၁၈:၁၊ ၁၉:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ၎င်းသည် စာရေးဆရာသည် ဘုရင်စနစ်ကို ထောက်ခံသူဖြစ်ဖွယ်ရှိကြောင်း အကြံပြုသည်၊ ဥပမာ “ထိုသို့သော အရာများကို သည်းခံမည်မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုအချိန်တွင် ဣသရေလ၌ ဘုရင်မရှိခဲ့သောကြောင့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရန် မည်သူမျှမရှိခဲ့ဘဲ၊ လူတိုင်းသည် ၎င်းတို့လိုချင်သည့်အတိုင်း ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်” ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ရှမွေလသည် ဣသရေလအတွက် ဘုရင်တစ်ပါးရှိရန် အယူအဆကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သောကြောင့်၊ အချို့က ၎င်းသည် ဤစကားလုံးများ၏ စာရေးဆရာဖြစ်ဖွယ်မရှိကြောင်း ထင်မှတ်ကြသည်။
2. Authorship. It is not known who wrote the book of Judges. According
to ancient Jewish tradition, it was written by Samuel (see Babylonian
Talmud, Baba Bathra 14b, 15a). This is an obvious conjecture,
and although it accords with many of the facts, other factors militate against
the view. A favorite saying of the author of the Judges was, “In those days
there was no king in Israel, but every man did that which was right in his own
eyes” (ch. 17:6; 21:25; cf. ch. 18:1; 19:1). This is thought to suggest that
the author may have been in favor of the kingship, as if he had said, in
effect, “Such things would not be tolerated, but at that time there was no king
in Israel to keep order, and everyone was able to do as he pleased.” Because
Samuel was opposed to the idea of a king for Israel, some have thought it
improbable that he was the author of these words.
အတွင်းပိုင်းသက်သေများသည် တရားသူကြီးများစာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသည့် ဖြစ်နိုင်သောအချိန်ကန့်သတ်ချက်များကို ညွှန်ပြသည်။ အထက်တွင်ကိုးကားထားသော ထုတ်ပြန်ချက် “ထိုအချိန်တွင် ဣသရေလ၌ ဘုရင်မရှိခဲ့” (အခန်းကဏ္ဍ ၁၇:၆) သည် ဤစာအုပ်ကို ရှောလု၏အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ဘုရင်စနစ်စတင်ပြီးနောက် ရေးသားခဲ့သည်ကို ဖော်ပြသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ ၎င်းကို ဒါဝိဒ်၏အုပ်ချုပ်မှုမတိုင်မီ၊ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ၎င်း၏အုပ်ချုပ်မှုအစောပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ရမည်ဖြစ်သည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၁:၂၁ တွင် ယေဗုသိလူမျိုးများသည် ယေရုရှလင်မြို့မှ မောင်းထုတ်မခံရဘဲ၊ ဗင်္ယာမိန်လူမျိုးများနှင့်အတူ “ယနေ့အထိ” ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ သမ္မာကျမ်းသမိုင်းအရ ယေဗုသိလူမျိုးများသည် ဒါဝိဒ်သည် ဟေဗြုန်တွင် ခုနစ်နှစ်အုပ်ချုပ်ပြီးနောက် ယေရုရှလင်မြို့ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ဇိအုန်ခံတပ်ကို သိမ်းပိုက်သည်အထိ ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားခဲ့သည် (၂ ရှမွေလ ၅:၆–၉၊ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၁၁:၄–၉)။ ထို့ကြောင့် တရားသူကြီးများစာအုပ်သည် ဒါဝိဒ်၏ ယေရုရှလင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်မှုမတိုင်မီ၊ ၎င်း၏ပထမခုနစ်နှစ်အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။
Internal evidence points to the possible time limits between
which Judges may have been written. The statement quoted above, “In those days
there was no king in Israel” (ch. 17:6), indicates that the book was written
after the institution of the monarchy under Saul. On the other hand, there is
evidence that it must have been written before the reign of David, or at least
early in his reign. Chapter 1:21 notes that the Jebusites had not been driven
out from Jerusalem, but dwelt there with the children of Benjamin “unto this
day.” Bible history points out that the Jebusites remained in possession of
Jerusalem, or, at least the citadel of Zion, until the time of the capture of
the city by David after the conclusion of his seven-year reign at Hebron (2
Sam. 5:6–9; 1 Chron. 11:4–9). The book of Judges, therefore, was possibly
written during the first seven years of David’s reign prior to his capture of
Jerusalem.
၃. သမိုင်းဆိုင်ရာနောက်ခံ။ တရားသူကြီးများစာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည့် နီးရ်အရှေ့သမိုင်း၏ တိကျသောအချိန်ကို ယုံကြည်စိတ်ချစွာ သတ်မှတ်ရန် မဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ဤစာအုပ်သည် ဘီစီ ၁၄၀၀ မှ ၁၀၅၀ အထိ ကာလကို လွှမ်းခြုံထားသည်ဟု ဆိုရန် မမှားနိုင်ပါ။ ထွက်မြောက်ရာ၏ရက်စွဲကို တိကျစွာသတ်မှတ်မထားမချင်း တိကျသောအချိန်ကို တိကျစွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ၊ လက်ရှိတွင် ဆန့်ကျင်ဘက်သီအိုရီများအကြား ပြတ်သားစွာ ဆုံးဖြတ်ရန် လုံလောက်သော သမိုင်းဆိုင်ရာအချက်အလက်များ မရရှိနိုင်သေးပါ။ ဤအချက်နှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ထပ်မှတ်ချက်များအတွက် အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၈၈–၁၉၆ ၊မျက်နှာ ၁၂၄–၁၂၆ ကို ကြည့်ပါ။
3. Historical Setting. Although it is impossible to fix with any real
certainty the exact time in the stream of Near Eastern history when the events
recorded in the book of Judges took place, one would not miss it far to say
that the book covers the period from 1400 to 1050 b.c. The exact time
cannot be accurately determined until the date of the Exodus has been
definitely fixed, and at the present time sufficient historical data are not
available to enable one to decide with absolute certainty between the conflicting
theories. For further comment on this point see Vol. I, pp. 188–196; Vol. II,
pp. 124–126.
အမရနတက်ဘလက်များနှင့် အခြားရေးထိုးမှုများအရ ဟီးဗြူးလူမျိုးများ၏ ကျူးကျော်မှုမတိုင်မီ ရာစုနှစ်များစွာကပင် ထိုနယ်မြေကို ပိုင်ဆိုင်ထားသော ကာနာန်လူမျိုးများသည် ထိုနေရာတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ယဉ်ကျေးမှုသည် ရှည်လျားစွာတည်ရှိခဲ့ပြီး၊ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားနှင့် အီဂျစ်အင်ပါယာများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် သိသာထင်ရှားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။ လူများသည် ဖါရိုဘုရင်ထံ တူညီသော သစ္စာခံမှုပိုင်ဆိုင်သော သေးငယ်သော အုပ်ချုပ်သူများအောက်တွင် စုစည်းထားသည်။ သို့သော်၊ ၎င်းတို့သည် အချင်းချင်း အဆက်မပြတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် စစ်ပညာတွင် ကျွမ်းကျင်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုံအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ ၎င်းတို့သည် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအောက်တွင် အနည်းနှင့်အများ စည်းလုံးညီညွတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ခံတပ်မြို့များသည် တောင်ကုန်းများတွင် ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်ပေးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ သံရထားများသည် လွင်ပြင်များတွင် ၎င်းတို့ကို ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက တူးဖော်ထားသော ၎င်းတို့၏ယဉ်ကျေးမှု၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အမွေအနှစ်များမှ ထင်ရှားသည်။ ဟီးဗြူးလူမျိုးများ၏ ကျူးကျော်မှုပြီးနောက် အနုပညာနှင့် ဗိသုကာပညာသည် ချက်ချင်းနှင့် သိသာထင်ရှားစွာ ကျဆင်းသွားပုံရသည်။ သို့သော်၊ ဝိညာဉ်ရေးအမှန်တရားနယ်ပယ်တွင်၊ ထို့ကြောင့် ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဘဝဒဿနတွင်၊ ဟီးဗြူးလူမျိုးများသည် ဒေသခံများထက် သိသာထင်ရှားသော သာလွန်မှုကို ပြသခဲ့သည်။ ကာနာန်လူမျိုးများသည် နီးရ်အရှေ့တစ်ခွင်တွင် ကုန်သည်များနှင့် ရောင်းဝယ်သူများအဖြစ် လူသိများခဲ့သည် (နောက်ပိုင်းတွင် ဟီးဗြူးဘာသာတွင် ကာနာန်ဟူသောစကားလုံးသည် “ကုန်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်)၊ သို့သော် ၎င်းတို့သည် စိုက်ပျိုးရေးကျွမ်းကျင်မှုတွင်လည်း ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည်။
The Amarna tablets and other inscriptions reveal that the
Canaanites who held possession of the land had been settled there for centuries
preceding the Hebrew invasion. Their civilization was of long standing, and
under the influence of the great empires of Mesopotamia and Egypt had attained
a considerable degree of development. The people were organized under petty
rulers who owed common allegiance to Pharaoh. But despite this they fought
constantly among themselves, thus becoming skilled in the art of war. Yet in
the face of common danger they would more or less unite under one leader. Their
fortified cities protected them in the hills and their chariots of iron made
them formidable on the plains, as is evident from the material remains of their
civilization that the archeologists have excavated. Art and architecture seem
to show an immediate and marked decline after the invasion of the Hebrews.
However, in the realm of spiritual truth, and thus in morals and philosophy of
life, the Hebrews showed a vast superiority over the native inhabitants. The
Canaanites were known all over the Near East as merchants and traders (later on
in Hebrew the word Canaanite came to mean “trader”), but they
were proficient in agricultural skills as well.
ဘုရားသခင်အပေါ် လိုအပ်သော ယုံကြည်ခြင်းမရှိခြင်းကြောင့်၊ ဣသရေလလူမျိုးများသည် ကာနာန်လူမျိုးများကို မောင်းထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ၊ စစ်ပွဲအနည်းငယ်ပြီးနောက် ၎င်းတို့နှင့်အတူ အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလတစ်လျှောက်လုံး ဟီးဗြူးလူမျိုးများသည် ခိုင်မာစွာ စည်းလုံးညီညွတ်သော အမျိုးသားတစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ပါ။ တစ်ခါတစ်ရံ အနည်းငယ်သော အနွယ်နှစ်ခု သို့မဟုတ် သုံးခုသည် ဘုံရန်သူတစ်ဦးကို ဆန့်ကျင်ရန် ယာယီမဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် တတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ဒေဗောရသီချင်း (တရားသူကြီးများ ၅) သည် ကြီးမားသောအန္တရာယ်ကာလတွင်ပင် အနွယ်အားလုံးကို တစ်ခုတည်းသော ဖက်ဒရေးရှင်အဖြစ် စည်းလုံးရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း ပြသသည်။ အနွယ်အချင်းချင်း ပဋိပက္ခများသည် အတော်အတန်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၈:၁–၃; ၁၂:၁–၆; ၂၀:၁–၄၈)။ ၎င်းသည် နယ်မြေကို ပိုင်းခြားထားသော ကာနာန်ခံတပ်များ၏ ကွင်းဆက်များကြောင့် အနွယ်များအကြား ဆက်သွယ်မှုနှင့် အပြန်အလှန်ဆက်ဆံမှု မရှိခြင်းကြောင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
Lacking the requisite faith in God, the Israelites were
unable to drive out the Canaanites, so they settled down, after the first few
years of war, to live beside them. During all this period the Hebrews were not
a solidly united nation. Occasionally two or three tribes were able to form a
temporary alliance against a common enemy. The song of Deborah in Judges 5
shows that even in time of great peril it was impossible to unite all the
tribes into one federation. Inter-tribal strife was rather common (chs. 8:1–3;
12:1–6; 20:1–48). This was due in part to the lack of communication and
intercourse between the tribes because of the chains of Canaanite forts that
divided up the land.
အသစ်ရောက်ရှိလာသူများသည် ထိုနယ်မြေ၏ ဒေသခံများထံမှ ၎င်းတို့၏ စိုက်ပျိုးရေးနည်းလမ်းများကို လျင်မြန်စွာ သင်ယူခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ဟီးဗြူးလူမျိုးများသည် ထိုအချိန်အထိ အဓိကအားဖြင့် ကိုယ်ပိုင်လှုပ်ရှားနေထိုင်သော လူမျိုးများဖြစ်ခဲ့သည်။ ကာနာန်ဘာသာသည် မြေဆီလွှာ၏ မွေးဖွားနိုင်စွမ်းကို အာမခံရန် ထုံးတမ်းစဉ်လာများကို ဗဟိုပြုထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ပေးသော ကြွယ်ဝသော ရိတ်သိမ်းမှုများအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနတ်ဘုရားများကို ဂုဏ်ပြုသော အခမ်းအနားများစွာ ရှိခဲ့သည်။ ထိုနယ်မြေ၏လူများထံမှ စိုက်ပျိုးရေးနည်းလမ်းများကို လက်ခံရာတွင်၊ ဟီးဗြူးလူမျိုးများစွာသည် ဤနည်းလမ်းများနှင့် ရောယှက်နေသော ဘာသာကိုလည်း လက်ခံခဲ့သည်။
Rather quickly the newcomers began to learn from the older
inhabitants their methods of agriculture, for the Hebrews had been largely a
nomadic people up to this time. The Canaanite religion centered around rites to
ensure the fertility of the soil. There were many celebrations honoring
agricultural deities for the rich harvests they had granted. In taking over the
agricultural methods of the people of the land, many of the Hebrews were led to
accept also the religion interlocked with these methods.
၄. အကြောင်းအရာ။ ဤစာအုပ်သည် ယောရှုသေဆုံးပြီးနောက်မှ ရှမွေလ၏ခေတ်အထိ၊ ဘုရင်စနစ်ပေါ်ပေါက်လာသည့်အချိန်အထိ၊ ဟီးဗြူးလူမျိုးများ၏ အမျိုးမျိုးသော ကံကြမ္မာများကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ယောရှုသည် မောရှေစတင်ခဲ့သော အစီအစဉ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ရန်နှင့် ပြီးမြောက်စေရန် အထူးသဖြင့် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည်။ ယောရှုသေဆုံးသောအခါ၊ ဣသရေလလူမျိုးများသည် မောရှေ၏ တရားဝင်ညွှန်ကြားမှုနှင့် ယောရှု၏ အုပ်ချုပ်ရေးအတွေ့အကြုံများမှ လွတ်ကင်းပြီး၊ ၎င်းတို့၏အသစ်ရရှိထားသော မွေးရပ်မြေကို စုစည်းရန် ကြိုးပမ်းမှုနှင့်အတူ လွတ်လပ်သော စီမံခန့်ခွဲမှုကာလသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။
4. Theme. This book recounts the varied fortunes of the Hebrew
people in the period after the death of Joshua until the time of Samuel, in
whose days the monarchy came into existence. Joshua had been, in a special
sense, chosen to carry out and bring to completion the program begun by Moses.
When Joshua died, the Israelites—deprived of both the authoritative direction
of Moses and the executive experience of Joshua—entered upon a period of
independent management and attempted consolidation of their newly won homeland.
ဤအချိန်မတိုင်မီ၊ ဟီးဗြူးလူမျိုးများသည် ကျွန်ခံမှု၊ သဲကန္တာရတွင် ရှည်လျားစွာ လှည့်လည်နေထိုင်မှု၊ နှင့် နောက်ဆုံးတွင် စခန်းနှင့် သိမ်းပိုက်မှု၏ ဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ယောရှုစာအုပ်သည် ထိုကြီးမြတ်သော ခေါင်းဆောင်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိအများစုဖြစ်ပြီး၊ ဤသိမ်းပိုက်မှု၏ နောက်ဆုံးအဆင့်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ တရားသူကြီးများစာအုပ်သည် ဣသရေလလူမျိုးများ၏ သမိုင်းတွင် နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်ခုကို ပေးထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သော၊ သိုးကျောင်းသော လူမျိုးများမှ အခြေချနေထိုင်သော၊ စိုက်ပျိုးရေးလူမျိုးအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းရာတွင် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသော စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြတ်သန်းပုံကို ပြသထားသည်။
Prior to this time the Hebrews had existed in a varied
condition of unrest and movement, undergoing first enslavement, then prolonged
wandering in the desert, and finally the hardships of camp and conquest. The
book of Joshua, which is largely a biography of that great leader, recounts the
final phases of this conquest. The book of Judges gives the next step in the
history of the Israelites, exhibiting them as they met the challenges of making
the transition from a migratory, pastoral people into a settled, agricultural
nation.
စာအုပ်ကိုဖွင့်လိုက်သည်နှင့် စစ်ပွဲဆန်သောအငွေ့အသက်ထဲသို့ ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်ကိုရောက်ရှိသွားသည်။ ယောရှုအောက်တွင် ညီညွတ်စွာစစ်ဆင်ရေးများပြီးဆုံးပြီးနောက် လူမျိုးစုများ ကွဲပြားသွားချိန်တွင် စစ်ရေးပြင်ဆင်မှုများထဲသို့ ချက်ချင်းရောက်ရှိသွားသည်။ စစ်ကောင်စီများတွေ့ဆုံကြပြီး၊ လူမျိုးစုများသည် ယော်ဒန်မြစ်ဝှမ်းမှ မိမိတို့ရရှိထားသော နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ရန်တက်သွားသည်နှင့်အမျှ လက်နက်သံများကြားရသည်။ တိုက်ပွဲတစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသည်။ သံဖြူရထားများသည် ချိုင့်ဝှမ်းများတစ်လျှောက် ပြေးလွှားကြသည်။ တောင်ကုန်းစောင်းများတွင် လက်နက်ကိုင်ထားသူများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ သီချင်းများသည် တိုက်ပွဲနှင့်အောင်ပွဲအကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ အကြီးကျယ်ဆုံးသူရဲကောင်းများသည် ဣသရေလ၏ရန်သူများကို ပြတ်ပြတ်သားသားတိုက်ခိုက်သူများဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးစုများသည် တောင်တန်းဒေသများကို အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း၊ လွင်ပြင်များမှ ခါနာန်လူမျိုးများကို မောင်းထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။
As we open the book we find ourselves in an atmosphere of
warlike ardor. We are plunged at once into military preparations as the tribes
begin to disperse after the united campaigns under Joshua. Councils of war
meet; and then, as the tribes go up from the Jordan valley to take possession
of the districts which had fallen to their lot to conquer, the clash of weapons
is heard. Battle follows battle. Iron chariots hurtle along the valleys; the
hillsides bristle with armed men. The songs are of strife and conquest; the
great heroes are those who smite the enemies of Israel hip and thigh. Though
the Hebrew tribes win the mountain country, they cannot drive the Canaanites
from the plains.
တိုက်ပွဲသံများ တိတ်ဆိတ်သွားသည်နှင့်အမျှ ခါနာန်လူမျိုးများသည် ဟေရက်တောင်မှတစ်ဆင့် အာယလုန်၊ ရှာလဘိမ်၊ ဂိဗွန်၊ ဗေရုတ်၊ ကိရယတ်-ယာရိမ်နှင့် ယေရုဆလင်မြို့အထိ အရှေ့မှအနောက်သို့ ဆက်လက်တည်ရှိနေသော ခိုင်ခံ့သောမြို့များကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ မြောက်ဘက်သို့ ပိုမိုဝေးကွာသောနေရာတွင် ဣသခါ၊ ဇာဗုလုန်၊ အာရှာ၊ နဖတာလိတို့သည် ပင်လယ်မှ ဒေါရ်၊ ဟာရိုရှတ်၊ မေဂိဒ္ဒို၊ တာနတ်နှင့် ဣဗလံမြို့များမှတစ်ဆင့် ယော်ဒန်မြစ်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိနေသော ခံတပ်များကြောင့် ဗဟိုခါနာန်ရှိ လူမျိုးစုများနှင့် ခွဲခြားထားသည်။ ယော်ဒန်မြစ်သို့ ဦးတည်သွားသော ဗက်ရှန်ခံတပ်ဖြင့် ချမ်းသာသော ယေဇရေလချိုင့်ဝှမ်းသည် ခါနာန်လူမျိုးများလက်ထဲတွင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ဤခံတပ်နှစ်ခုသည် နိုင်ငံကို ဖြတ်ပြီး လူမျိုးစုများအကြား ဆက်သွယ်မှုနှင့် ညီညွတ်မှုကို မဖြစ်နိုင်စေခဲ့ပေ။ ဤမသိမ်းပိုက်နိုင်သောမြို့များကြောင့် ဟေဗြဲလူမျိုးစုများသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ပြတ်တောက်သွားပြီး၊ ရန်သူများ၏တိုက်ခိုက်မှုကို ခံရနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ရန်သူများကို ခုခံရန်အတွက် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် အခက်အခဲရှိခဲ့သည်။
When the din of battle faded away the Canaanites were still
in possession of a strong chain of fortified towns running east and west from
Mt. Heres through Aijalon, Shaalbim, Gibeon, Beeroth, Kirjath-jearim, and
Jerusalem. Farther to the north Issachar, Zebulun, Asher, and Naphtali were
separated from the tribes in central Canaan by another barrier of strongholds
from the sea through Dor, Harosheth, Megiddo, Taanach, and Ibleam to the Jordan
River. The rich Valley of Jezreel leading down to the Jordan by the strong
fortress of Beth-shan was still in the hands of the Canaanites. These two
chains of strongholds intersected the land and made communication and unity
among the tribes virtually impossible. Cut off as they were from one another by
these unconquered cities, the Hebrew tribes were exposed to attack and could
only with difficulty form partial confederations against their enemies in order
to hold onto the centers they had won in the midst of a hostile population.
ရန်သူမျိုးစုများ၏ ထပ်ခါတလဲလဲ ကျူးကျော်မှုများသည် ဟေဗြဲလူမျိုးစုများအတွက် တိုက်ပွဲနှင့် ကျွန်ခံမှုကို ယူဆောင်လာသည်။ အရှေ့မြောက်မှ မက်ဆိုပိုတေးမီးယားကျူးကျော်သူများ၊ အရှေ့တောင်မှ မောဘလူမျိုးများ၊ အရှေ့မှ မိဒျန်လူမျိုးနှင့် အမ္မုန်လူမျိုးများ၊ အနောက်တောင်မှ ဖိလိတ္တိလူမျိုးများ ရောက်ရှိလာသည်။ ဘာသာဖောက်ပြန်မှုနှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကြောင့် ၎င်းတို့၏ဘာသာတရားအပေါ် သစ္စာရှိမှုဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အမျိုးသားညီညွတ်မှုနှောင်ကြိုးများ အားနည်းသွားသောကြောင့် ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် ဤကျူးကျော်မှုများကို ခုခံနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ သို့သော် ကျွန်ခံမှု၏ဆင်းရဲဒုက္ခများသည် နောင်တရမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး၊ လူများကို ထာဝရဘုရားကိုးကွယ်မှုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေသည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့အတွက် သနားကရုဏာဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ခံမှုကို ဖြိုခွဲပြီး ၎င်း၏သေဆုံးမှုအထိ လူများကို စီရင်မည့် ကယ်တင်သူ သို့မဟုတ် “တရားသူကြီး” တစ်ဦးကို ထမြှောက်ပေးသည်။ ဤသည်မှာ စာအုပ်၏အကြောင်းအရာဖြစ်သည်။
Constantly recurring invasions of hostile peoples brought
strife and bondage to the Hebrew tribesmen. From the northeast came
Mesopotamian invaders; from the southeast, the Moabites; from the east,
Midianites and Ammonites; and from the southwest, the Philistines. Because
apostasy and idolatry had weakened the bonds of national unity that loyalty to
their religion had wrought, the Hebrews were unable to resist these onslaughts.
However, the sufferings of bondage produced repentance, causing the people to
return to the worship of the Lord once more. Then, in pity for them, God would
raise up a deliverer or “judge,” who would break the yoke of bondage and judge
the people until his death. This is the subject material of the book.
တရားသူကြီးများစာအုပ်၏စာရေးသူသည် အပြစ်နှင့် မှန်ကန်သောဘာသာတရားမှ ဖောက်ပြန်မှုသည် လူမျိုးတစ်မျိုးအပေါ် ဘုရားသခင်၏မနှစ်သက်မှုကို ယူဆောင်လာသည်ဟူသော အဓ မူအဓိကအကြောင်းအရာကို ဖော်ပြသည်။ အပြစ်မှလှည့်ပြန်လာစေရန်အတွက် ဘုရားသခင်သည် ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ဘေးဒုက္ခကို ခွင့်ပြုထားပြီး၊ ၎င်းကို စစ်မှန်သောနောင်တရမှုနှင့် ဘုရားသခင်ထံသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိမှုဖြင့်သာ ရှောင်ရှားနိုင်သည်။ စစ်မှန်သောနောင်တရမှုဖြစ်ပေါ်သောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် ကယ်တင်မှုနှင့် သက်သာရာရစေမည့် ပုဂ္ဂိုလ်များ သို့မဟုတ် အခြေအနေများကို ထမြှောက်ပေးသည်။ ဤကာလ၏သမိုင်းကို ဤကျယ်ပြန့်သောအဆိုပြုချက်များကို ဖော်ပြထားသည့် မူဘောင်တစ်ခုတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်- ဖြောင့်မတ်မှုသည် အမျိုးသားတစ်ခုကို မြှင့်တင်ပေးသော်လည်း အပြစ်သည် မည်သည့်လူမျိုးအတွက်မဆို အရှက်ရစရာဖြစ်သည်။ မကောင်းသောအပေါင်းအသင်းများသည် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်နှင့် လေ့ကျင့်မှုများကို ပျက်စီးစေသည်။ ကိုယ်ကျင့်တရားယိုယွင်းမှုသည် အမျိုးသားအားနည်းမှုကို အမြဲယူဆောင်လာသည်။ ရွေးချယ်ထားသော ဣသရေလလူမျိုးသည် ဘုရားသခင်၏တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုစောင့်ရှောက်မှုအောက်တွင် ရှိသည်။ အမျိုးသားအပြစ်သည် ဘုရားသခင်၏ပြစ်ဒဏ်ကို ယူဆောင်လာသည်။ အပြစ်ပါဝင်သော ပြစ်ဒဏ်သည် ဘုရားသခင်က ပညာပေးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး လက်စားချေရန်မဟုတ်ပေ။ စစ်မှန်သောနောင်တရမှုဖြစ်ပေါ်သောအခါ ပြစ်ဒဏ်ကို ရုပ်သိမ်းပေးသည်။ ကယ်တင်မှုသည် လူသားများ၏ အကူအညီမရှိဘဲ လှုံ့ဆော်မှုမှ မလာဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်မှ လှုံ့ဆော်ပေးသော ခွန်အားနှင့် စိတ်အားထက်သန်မှုမှသာ လာသည်။ ဤဘုရားသခင်၏အုပ်ချုပ်မှုမူများသည် ဤကာလ၏သမိုင်းတွင် ထပ်ခါတလဲလဲဖြစ်ပေါ်သော ဖောက်ပြန်မှုနှင့် ကျွန်ခံမှု၊ နောင်တရမှုနှင့် ကယ်တင်မှု အလှည့်ကျပြောင်းလဲမှုများကို ရှင်းပြသည်ဟု စာရေးသူက ပြောသည်။
The main theme that the author of Judges expounds is that sin
and apostasy from true religion bring upon a people the displeasure of God. In
order to bring about a turning from sin, God permits suffering and disaster,
which can only be averted by genuine repentance and a return to God. When true
repentance occurs, God raises up persons or circumstances that bring
deliverance and relief. The history of the period is recorded on a framework
that sets forth these broad propositions: that righteousness exalts a nation,
but sin is the reproach of any people; that evil companions ruin good
intentions and training; that moral degeneracy always brings with it national
weakness; that the affairs of the chosen people, Israel, were under the
immediate care of divine Providence; that national sin brings divine
punishment; that the punishment which sin involves is intended by the Lord to
be educational, not vindictive; that the retribution is withdrawn when it has
produced sincere repentance; that deliverance never comes from unaided human
efforts, but from the strength and enthusiasm inspired by the Spirit of God.
These principles of God’s rule explain, the author tells us, the alternations
of apostasy and servitude, repentance and deliverance characteristic of the
history of this period.
ဤအဆိုပြုချက်များသည် စာရေးဆရာမှ သူပြောပြသော ဇာတ်လမ်းများတွင် ထူးချွန်စွာ ဖော်ပြထားပြီး၊ တရားသူကြီးမှတ်စာအုပ်ကို သမိုင်းဝင်ဇာတ်ကြောင်းများမှ မြတ်စွာဘုရား၏ သမိုင်းဒဿနတစ်ခုအဖြစ်သို့ မြှင့်တင်ပေးသည်။ ဤစာအုပ်၏ ဝိညာဉ်ရေးရာလှုံ့ဆော်ခံရသော စာရေးဆရာသည် သူမှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်းထက် ထိုသမိုင်းမှ သင်ယူရမည့် သင်ခန်းစာများကို ဖော်ပြရန် ပိုမိုစိတ်ဝင်စားခဲ့သည်။ တရားသူကြီးမှတ်စာအုပ်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖတ်ရှုရုံမျှဖြင့် စာရေးဆရာသည် ဣသရေလလူမျိုးများ၏ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံသစ်တွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အဖြစ်အပျက်များတွင် ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ထင်ရှားကြောင်း ပြသရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ရလဒ်သည် ဘုရားသခင်၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိပြီး၊ လူများထံသို့ ရောက်ရှိလာသော အတွေ့အကြုံများကို သူတို့၏ တစ်ခုတည်းသော ပျော်ရွှင်မှုနှင့် လုံခြုံမှုသည် ဘုရားသခင်အား ဝတ်ပြုခြင်းတွင်သာ ရှိကြောင်း အတွေ့အကြုံဖြင့် သင်ယူစေရန် လမ်းညွှန်ပေးခဲ့သည်။
These propositions, so admirably illustrated by the author in
the stories he recounted, elevate the book of Judges from the realm of
historical narratives to the position of a sacred philosophy of history. The
inspired author of the book was more concerned about pointing out the lessons
to be learned from the history he recorded than about the history itself. Even
a cursory reading of the book of Judges reveals that the author intended to
demonstrate that the hand of God was manifest in the events that befell the
Israelites in their new homeland. The outcome was in God’s control, and He
guided the experiences that came to the people in such a way that they should
learn by experience that their only happiness and safety lay in serving Him.
စာအုပ်တွင် အသေးစားဆောင်ပုဒ်တစ်ခုမှာ ဣသရေလ၏ ဒုက္ခများသည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ သူတို့၏ မယုံကြည်သူ အိမ်နီးချင်းများ၏ မကောင်းသော လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်က အကယ်၍ ရုပ်တုကိုးကွယ်သော ထိုနယ်မြေ၏ နေထိုင်သူများသည် ဟေဗြဲလူမျိုးများကို သွေးဆောင်မှုသို့ ဦးဆောင်သည့် အေးဂျင့်များဖြစ်ခဲ့ပါက၊ ဘုရားသခင်သည် ကာနာန်လူမျိုးများနှင့် အမိုရိလူမျိုးများကို နှင်ထုတ်ရန် အဘယ်ကြောင့် မပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏လူမျိုး၏ ဖောက်ပြန်မှုကို တားဆီးခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းနိုင်သည်။ စာရေးဆရာသည် ဤစာအုပ်၏ တစ်ပိုင်း (အခန်း ၃:၁–၄) တွင် ဤသဘောထားကွဲလွဲမှုအတွက် အဖြေတစ်ခုကို ထင်ရှားစွာ ပေးထားသည်။ ဤနေရာတွင် သူသည် ဘုရားသခင်သည် စရိုက်ဖွဲ့စည်းမှုတွင် အခက်အခဲများ၏ တန်ဖိုးကို အသိအမှတ်ပြုကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးများသည် သူ့ကို ဝတ်ပြုမည်လားဟု စမ်းသပ်ရန် ကာနာန်လူမျိုးများကို ထိုနယ်မြေတွင် ထားခဲ့သည်။
A minor theme in the book is that the troubles of Israel were
due in a large measure to the evil influence of their heathen neighbors.
Someone might ask why, if the idolatrous inhabitants of the land were agents
leading the Hebrews into temptation, God did not drive out the Canaanites and
Amorites, and thus prevent the apostasy of His people. The author evidently
offers an answer to this objection in one section of the book (ch. 3:1–4). Here
he states that the Lord recognizes the value of difficulties in the formation
of character. For this reason God left the Canaanites in the land to prove
whether Israel would serve Him.
စာရေးဆရာ၏ နောက်ထပ်ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုမှာ ဘုရားသခင်၏ ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် ကောင်းချီးပေးမှုအောက်တွင် သေးငယ်သော လူမျိုးစုများစွာသည် ထူးဆန်းပြီး ရန်လိုသော နယ်မြေတွင် အမြဲတမ်းအခြေချနေထိုင်နိုင်ပုံ၊ သူတို့၏ သူရဲကောင်းများသည် နာမည်ကျော်ကြားမှုကို ရရှိပုံ၊ နှင့် မတူညီသော အကျိုးစီးပွားများနှင့် ပုံဖော်လွှမ်းမိုးမှုများကြားတွင် တစ်ဦးတည်းသော ဘုရားသခင်အား သစ္စာစောင့်သိမှုသည် အခြားလူမျိုးများမှ စုပ်ယူမှုကို တားဆီးပုံကို ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည်။
A further purpose of the author was to describe how, under
the leadership and blessing of God, a number of small tribes were able to
achieve a permanent settlement in a strange and hostile land; how their heroes
acquired fame; and how, in the midst of diverse interests and molding
influences, loyalty to their one God prevented their absorption by other
peoples.
တရားသူကြီးမှတ်စာအုပ်သည် ရှင်းလင်းစွာ ပိုင်းခြားထားသော အပိုင်းငါးပိုင်းအဖြစ် ခွဲထားသည်။ ၎င်းသည် ယေဟောရှုမှ လူမျိုးစုအသီးသီးသို့ နယ်မြေခွဲဝေပြီးနောက် နယ်မြေကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း သိမ်းပိုက်ခြင်း၏ ယေဘုယျသမိုင်းမိတ်ဆက် (အခန်း ၁:၁ မှ ၂:၅) ဖြင့် စတင်သည်။ လူမျိုးစုများသည် ၎င်းတို့၏ သတ်မှတ်ထားသော နယ်မြေများကို တစ်ဦးချင်း သို့မဟုတ် တစ်ခါတစ်ရံ ပြင်းထန်သော ခုခံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ အချို့သော လူမျိုးစုများ စုပေါင်းပြီး တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများရှိသော်လည်း၊ ဣသရေလလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့အား ခွဲဝေပေးထားသော နယ်မြေအပိုင်းများကို တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ စာရေးဆရာသည် လူမျိုး၏ မအောင်မြင်မှုသည် ၎င်းတို့၏ ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်မှုနှင့် သစ္စာစောင့်သိမှု ကင်းမဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် ဇာတ်ကြောင်းကို တင်ပြသည်။ ဤနည်းဖြင့် သူသည် ဣသရေလ၏ နောက်ဆက်တွဲ ဒုက္ခများ၏ အခြေခံအကြောင်းရင်းနှင့် ကာနာန်လူမျိုးများကို နယ်မြေတွင် ထားရှိခွင့်ပြုရသည့် အကြောင်းရင်းကို စာဖတ်သူအား အသိပေးသည်။ ဣသရေလနှင့် ကျန်ရှိနေသော ကာနာန်လူမျိုးများနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် နောက်အခန်းများ၏ သမိုင်းနောက်ခံကို ဖွဲ့စည်းပြီး တရားသူကြီးများ လိုအပ်ရသည့် အကြောင်းရင်းကို ရှင်းပြသည်။
The book of Judges falls into five well-marked sections. It
begins with a general historical preface (chs. 1:1 to 2:5) or survey of the
partial conquest of the land after it had been parceled out to the different
tribes by Joshua. The tribes attacked their particular inheritance alone, or
sometimes several of them banded together when confronted by strong resistance.
Despite their efforts, the Israelites were only partially successful in taking
possession of the portions of the land allotted to them. The author presents
the narrative in a way to show that the failure of the people was due to their
lack of trust and faithfulness to the Lord. In this way he informs the reader
of the basis of all the subsequent troubles of Israel, and why the Canaanites
were allowed to remain in the land. The relations of Israel with the remaining
Canaanites form the background of the history of the ensuing chapters and
explain why the judges were necessary.
ဤသမိုင်းအကျဉ်းချုပ်ကို ဒုတိယမိတ်ဆက် (အခန်း ၂:၆ မှ ၃:၆) ဖြင့် ဆက်လက်ပြီး၊ ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ယေဟောရှု ကွယ်လွန်ပြီးနောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော ဘာသာရေးဖောက်ပြန်မှုကို ပြသရန်ဖြစ်သည်။ လူမျိုးများသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုသို့ နစ်မြုပ်သွားပြီး ဘုရားသခင်၏ ပြစ်ဒဏ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ လူမျိုးများသည် နောင်တရသောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော တရားသူကြီးများမှတစ်ဆင့် ကယ်တင်မှုကို ပေးပို့ခဲ့သည်။
This historical sketch is followed with a second introduction
(chs. 2:6 to 3:6), the object of which is to show how the religious apostasy
that followed the death of Joshua continued unabated. The people sank into
idolatry and provoked divine retribution. When the people repented, the Lord
sent deliverance by means of successive judges.
သူ၏ ဆောင်ပုဒ်ကို ဖော်ပြပြီးနောက်၊ စာရေးဆရာသည် တရားသူကြီးဆယ်နှစ်ဦးလက်ထက်တွင် လူမျိုးစုများ၏ သမိုင်းကို ပြန်လည်ပြောပြသည် (အခန်း ၃:၇ မှ ၁၆:၃၁)။ ၎င်းသည် အပြစ်ပြုမှု၏ သမိုင်းဖြစ်ပြီး၊ ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်သည် ကယ်တင်မှုအတွက် နည်းလမ်းသစ်များကို အမြဲတမ်း စီစဉ်ပေးနေသည်။ ဤကယ်တင်သူခြောက်ဦး၏ သူရဲကောင်းဆန်သော လုပ်ရပ်များကို အပြည့်အဝ ပြောပြထားပြီး၊ ခြောက်ဦး၏ လုပ်ရပ်များကို အကျဉ်းချုပ်ဖြင့်သာ ဖော်ပြထားသည်။ အဘိမလက်၏ အာဏာသိမ်းမှု အပိုင်းကို ဘုရားသခင်၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် မကိုက်ညီသော ဘုရင်တစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို သတိပေးရန် အသေးစိတ် ဖော်ပြထားသည် (တရားဟောရာကျမ်း ၁၇:၁၅ ကို ကြည့်ပါ)။
Having stated his theme, the author then proceeds to recount
the history of the tribes under 12 judges (chs. 3:7 to 16:31). It is a history
of sin, ever repeating itself, and of divine grace, constantly devising new
means of deliverance. The heroic deeds of six of these deliverers are related
fully, and those of six are merely mentioned with brief detail. The episode of
Abimelech’s usurpations is given at length to warn the people of the peril of
choosing a monarch who does not meet the divine specifications (see Deut.
17:15).
စာအုပ်သည် တရားသူကြီးများ ကာလအစောပိုင်းတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်နှစ်ခုကို ဖော်ပြသော နောက်ဆက်တွဲ နှစ်ခုဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ပထမတစ်ခု (အခန်း ၁၇ နှင့် ၁၈) သည် မိက္ခာ၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု နှင့် ဧလိသက်တမ်းအထိ ဒန်လူမျိုးစုတွင် သူ၏ ရုပ်တုများကို ထားရှိထားသော မြောက်ပိုင်းသန့်ရှင်းရာဌာန၏ ဇာတ်လမ်းကို ပေးသည်။ ဒုတိယ နောက်ဆက်တွဲ (အခန်း ၁၉ မှ ၂၁) သည် ဂိဗအာမြို့ရှိ ဗင်္ယာမိန်လူမျိုး၏ ယုတ်မာသော လုပ်ရပ်နှင့် အခြားလူမျိုးစုများမှ ထိုလူမျိုးအပေါ် ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၎င်းသည် အပြစ်ရှိသော ဂိဗအာလူမျိုးများကို ထောက်ခံမှုကြောင့် ဗင်္ယာမိန်လူမျိုးကို သုတ်သင်ပယ်ရှင်းခံရပြီးနောက် ၎င်းတို့ကို မျိုးသုဉ်းခြင်းမှ ကယ်တင်ရန် အသုံးပြုခဲ့သော နည်းလမ်းများအကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
The book ends with two appendixes, both of which describe
events that happened in the early part of the judges period. The first (chs. 17
and 18) gives the narrative of Micah’s idolatry and of the northern sanctuary
that housed his images in the tribe of Dan until the death of Eli. The second
appendix (chs. 19 to 21) records the vile deed of the Benjamites at Gibeah, and
the vengeance inflicted on that tribe by the other tribes. It ends with an
account of the means taken to save the tribe of Benjamin from extinction after
they were virtually extirpated for their support of the guilty Gibeonites.
၅. အကျဉ်းချုပ်၁. ယေဘုယျသမိုင်းမိတ်ဆက်: သမိုင်းစတင်ချိန်တွင် အခြေအနေ၊ အခန်း ၁:၁ မှ ၂:၅
က. ပါလက်စတိုင်းရှိ ၎င်းတို့၏ ခွဲဝေမှုများကို ခိုင်မာစေရန် လူမျိုးစုများ၏ ကြိုးပမ်းမှု၊ ၁:၁–၃၆
၁. ယုဒနှင့် ကိနိလူမျိုးများ၊ ၁:၁–၂၀
၂. ဗင်္ယာမိန်၊ ၁:၂၁
၃. မနာရှေနှင့် ဧဖရိမ်၊ ၁:၂၂–၂၉
၄. ဇာဗုလုန်၊ ၁:၃၀
၅. အာရှာ၊ ၁:၃၁–၃၂
၆. နဖတလိ၊ ၁:၃၃
၇. ဒန် (တောင်ပိုင်း)၊ ၁:၃၄–၃၆
ခ. ၎င်းတို့၏ မအောင်မြင်မှု၏ အကြောင်းရင်း၊ ၂:၁–၅၂. ဆောင်ပုဒ်မိတ်ဆက်: ဤကာလအတွင်း ဟေဗြဲသမိုင်းအပေါ် စာရေးဆရာ၏ အကျဉ်းချုပ်နှင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်၊ ၂:၆ မှ ၃:၆
က. ယေဟောရှုကျမ်းနှင့် ဆက်စပ်ထားသော သမိုင်းမိတ်ဆက်၊ ၂:၆–၁၀
ခ. စာရေးဆရာ၏ သမိုင်းအပေါ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်၊ ယခုသူစတင်ပြောပြမည့် သမိုင်း၊ ၂:၁၁ မှ ၃:၆၃. တရားသူကြီးများ၏ ဇာတ်လမ်း၊ ၃:၇ မှ ၁၆:၃၁
က. အိုသနီယလ်သည် အရှေ့မြောက်မှ ကျူးကျော်သူများ (မက်ဆိုပိုတေးမီးယန်းများ) ၏ ဖိနှိပ်မှုကို ချိုးဖျက်သည်၊ ၃:၇–၁၁
ခ. ဧဟုဒ်သည် အရှေ့တောင်မှ ကျူးကျော်သူများ (မောဘလူမျိုးများ) ထံမှ ကယ်တင်မှုကို ပြုလုပ်သည်၊ ၃:၁၂–၃၀
ဂ. ရှံဂါ၊ ၃:၃၁
ဃ. ဒေဗိုရာနှင့် ဗာရက်သည် မြောက်ပိုင်း ကာနာန်လူမျိုးများ၏ ဖိနှိပ်မှုကို ဖယ်ရှားသည်။ ၄:၁ မှ ၅:၃၁
င. ဂိဒေါင်၊ ၆:၁ မှ ၈:၃၂
၁. အရှေ့မှ မီကျတိလူမျိုးများ၏ ကျူးကျော်မှုကို တွန်းလှန်သည်၊ ၆:၁ မှ ၈:၂၁
၂. ဂိဒေါင်၏ နောက်ဆက်တွဲ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်များ၊ ၈:၂၂–၃၂
စ. ဂိဒေါင်၏ သား အဘိမလက်၏ အာဏာသိမ်းမှု၊ ၈:၃၃ မှ ၉:၅၇
ဆ. တိုလာ၊ ၁၀:၁–၂
ဇ. ယာဣရ၊ ၁၀:၃–၅
ဈ. ယေဖသာ၊ ၁၀:၆ မှ ၁၂:၇
၁. အရှေ့မှ အမိုနိလူမျိုးများ၏ ကျူးကျော်မှုကို ဖျက်ဆီးသည်၊ ၁၀:၆ မှ ၁၁:၃၃
၂. သူ၏သမီးကို ယဇ်ပူဇော်သည်၊ ၁၁:၃၄–၄၀
၃. ယေဖသာ၏ တရားသူကြီးလက်ထက်တွင် လူမျိုးစုများအကြား ပဋိပက္ခများ၊ ၁၂:၁–၇
ည. ဣဇဘန်၊ ၁၂:၈–၁၀
ဋ. ဧလုန်၊ ၁၂:၁၁–၁၂
ဌ. အဘဒုန်، ၁၂:၁၃–၁၅
ဍ. ရှံဆုန်၏ မွေးဖွားခြင်းနှင့် စွန့်စားခန်းများ၊ ၁၃:၁ မှ ၁၆:၃၁၄. နှစ်ဆဖြည့်စွမ်းချက်၊ တရားသူကြီးများ ကာလအတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်နှစ်ခု၊ ၁၇:၁ မှ ၂၁:၂၅
က. မိက္ခာ၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ ဇာစ်မြစ်နှင့် ဒန် (မြောက်ပိုင်း) တွင် သူ၏ ရုပ်တုများ၏ သန့်ရှင်းရာဌာန၊ ၁၇:၁ မှ ၁၈:၃၁
၁. ရုပ်တုများ၏ တည်ဆောက်မှု၊ ၁၇:၁–၆
၂. ပုန်ကန်သော လေဝိလူတစ်ဦး ယဇ်ပုန်းအဖြစ် ဖြစ်လာသည်၊ ၁၇:၇–၁၃
၃. ဒန်လူမျိုးများ၏ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုမှတစ်ဆင့် ရုပ်တုများကို ဒန် (လာဣရှ) သို့ ပြောင်းရွှေ့ခြင်း၊ ၁၈:၁–၃၁
ခ. ဗင်္ယာမိန်လူမျိုး၏ ယုတ်မာသော လုပ်ရပ်နှင့် ၎င်း၏ ဆိုးရွားသော အကျိုးဆက်များ၊ ၁၉:၁ မှ ၂၁:၂၅
၁. ဂိဗအာမြို့ရှိ ဗင်္ယာမိန်လူမျိုးများသည် လေဝိလူတစ်ဦး၏ မောင်းမကို အလွဲသုံးစားပြုပြီး သူမသေဆုံးစေသည်၊ ၁၉:၁–၂၈
၂. အခြားလူမျိုးစုများမှ ဗင်္ယာမိန်လူမျိုးအပေါ် ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှု၊ ၁၉:၂၉ မှ ၂၀:၄၈
၃. ဗင်္ယာမိန်လူမျိုးကို မျိုးသုဉ်းခြင်းမှ ကယ်တင်ရန် လူမျိုးစုများ၏ ကတိသစ္စာကို ရှောင်လွှဲရန် နည်းလမ်း၊ ၂၁:၁–၂၅
5. Outline.I. General Historical Preface: The State of Affairs When the
History Begins, 1:1 to 2:5.
A. The tribes endeavor to consolidate their allotments in
Palestine, 1:1–36.
1. Judah and the Kenites, 1:1–20.
2. Benjamin, 1:21.
3. Manasseh and Ephraim, 1:22–29.
4. Zebulun, 1:30.
5. Asher, 1:31, 32.
6. Naphtali, 1:33.
7. Dan (in the south), 1:34–36.
B. The reason for their failure, 2:1–5.
II. Thematic Introduction: The Author’s Summary and
Interpretation of Hebrew History During This Period, 2:6 to 3:6.
A. A historical prologue tying onto the book of Joshua,
2:6–10.
B. The writer’s interpretation of the history that he is now
beginning to relate, 2:11 to 3:6.
III. The Story of the Judges, 3:7 to 16:31.
A. Othniel breaks the oppression of invaders from the
northeast (Mesopotamians), 3:7–11.
B. Ehud effects deliverance from invaders from the southeast
(Moabites), 3:12–30.
C. Shamgar, 3:31.
D. Deborah and Barak throw off the oppression of northern
Canaanites, 4:1 to 5:31.
E. Gideon, 6:1 to 8:32.
1. Repels an invasion of Midianites from the east, 6:1 to
8:21.
2. Subsequent events of Gideon’s career, 8:22–32.
F. The usurpation of Abimelech, Gideon’s son, 8:33 to 9:57.
G. Tola, 10:1, 2.
H. Jair, 10:3–5.
I. Jephthah, 10:6 to 12:7.
1. He destroys the Ammonite invasion from the east, 10:6 to
11:33.
2. He sacrifices his daughter, 11:34–40.
3. Intertribal strife during the judgeship of Jephthah,
12:1–7.
J. Ibzan, 12:8–10.
K. Elon, 12:11, 12.
L. Abdon, 12:13–15.
M. Samson’s birth and adventures, 13:1 to 16:31.
IV. A Double Appendix; Two Events That Occurred During the
Period of the Judges, 17:1 to 21:25.
A. The origin of Micah’s idolatry and of the sanctuary of his
idols in Dan (in the north), 17:1 to 18:31.
1. The construction of the images, 17:1–6.
2. A renegade Levite becomes priest, 17:7–13.
3. The transference of the images to Dan (Laish) through the
migration of the Danites, 18:1–31.
B. An evil deed of the Benjamites and its terrible
consequences, 19:1 to 21:25.
1. The Benjamites of Gibeah abuse and cause the death of the
concubine belonging to a Levite, 19:1–28.
2. The punishment of the people of Benjamin by the other
tribes, 19:29 to 20:48.
3. The method of circumventing the oath of the tribes so that the tribe of Benjamin could be preserved from extinction, 21:1–25.
အခန်းကြီး - ၁
chapter 1
၁. ယုဒနှင့်ရှိမောင်၏လုပ်ဆောင်မှုများ။ ၄. အဒိုနိဘဇက်အား တရားမျှတစွာ အပြစ်ပေးခြင်း။ ၈. ယေရုဆလင်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း။ ၁၀. ဟေဗြုန်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း။ ၁၁. အော့သံယယ်သည် ဒေဘိရ်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းဖြင့် အက်ဆဟကို ဇနီးအဖြစ်ရရှိခြင်း။ ၁၆. ကေနိလူမျိုးတို့သည် ယုဒတွင် နေထိုင်ခြင်း။ ၁၇. ဟောမဟ၊ ဂါဇ၊ အာရှကေလုန်နှင့် ဧကရုန်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း။ ၂၁. ဗင်္ယာမိန်၏လုပ်ဆောင်မှုများ။ ၂၂. ယောသပ်၏အိမ်တော်မှ ဗေသလကို သိမ်းပိုက်ခြင်း။ ၃၀. ဇေဗုလုန်၏လုပ်ဆောင်မှုများ။ ၃၁. အာရှာ၏လုပ်ဆောင်မှုများ။ ၃၃. နဿလိ၏လုပ်ဆောင်မှုများ။ ၃၄. ဒန်၏လုပ်ဆောင်မှုများ။
1 The acts of Judah and Simeon. 4 Adoni-bezek
justly requited. 8 Jerusalem taken. 10 Hebron
taken. 11 Othniel hath Achsah to wife for taking of Debir. 16 The
Kenites dwell in Judah. 17 Hormah, Gaza, Askelon and Ekron
taken. 21 The acts of Benjamin. 22 Of the
house of Joseph, who take Beth-el. 30 Of Zebulun. 31 Of
Asher. 33 Of Naphtali. 34 Of Dan.
၁. ယောရှုသေဆုံးခြင်း။ “ယောရှု သေဆုံးပြီးနောက်” ဟူသော စကားစုသည် ဤစာအုပ်တစ်အုပ်လုံး၏ ခေါင်းစဉ်ဖြစ်သည်။ ဤစကားများဖြင့် စာရေးသူသည် ယောရှုစာအုပ်တွင် ထားရစ်ခဲ့သော ဇာတ်လမ်းကို ဆက်လက်ရေးသားသည်။ ယောရှုစာအုပ်သည် အလားတူစတင်သည်- “ထာဝရဘုရား၏ ကျွန်မောရှေ သေဆုံးပြီးနောက်” (ယောရှု ၁:၁)။ တရားသူကြီးများစာအုပ်၏ စာရေးသူသည် ဖော်ပြမည့် ဖြစ်ရပ်များနှင့် အဖြစ်အပျက်များသည် ယောရှုသေဆုံးပြီးနောက် ကာလ သို့မဟုတ် ခေတ်နှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ယောရှုသေဆုံးပြီးနောက် ပထမဆုံးဖြစ်ရပ်များ မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ကို အတိအကျ မသိရသော်လည်း၊ ယောရှုသည် အနွယ်တစ်ခုစီအား အသီးသီးခွဲဝေပေးပြီးနောက် အနွယ်များ၏ သက်ဆိုင်ရာ အမွေခံရာနေရာများသို့ ပြန့်ကျဲသွားသည့် အကောင့်ဖြင့် တရားသူကြီးများစာအုပ်ကို စတင်ထားသောကြောင့် သိပ်မကြာခင်ဖြစ်ပုံရသည်။
1. Death of Joshua. The clause, “now after the death of Joshua it
came to pass,” forms the heading for the entire book. With these words the
author takes up the narrative where the book of Joshua left it. Joshua begins
in exactly the same way: “Now after the death of Moses the servant of the Lord
it came to pass” (Joshua 1:1). The events and incidents that the author of
Judges will relate belong to the period or epoch after the death of Joshua.
Precisely how long after Joshua’s death the first of these events occurred,
cannot be determined; but it was probably not long, for the book of Judges
opens with an account of the dispersion of the tribes to their respective
inheritances after Joshua allotted a portion to each one of them.
Children of Israel. Presumably only the tribes west of the Jordan.
ဣသရေးလူမျိုးများ။ ယောဒင်မြစ်အနောက်ဘက်ရှိ အနွယ်များသာဖြစ်ပုံရသည်။ထာဝရဘုရားထံ မေးမြန်းခြင်း။ ဤနေရာတွင် “မေးမြန်းသည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးသည် “အကြံဉာဏ်တောင်းသည်” သို့မဟုတ် “မေးမြန်းသည်” ဟုလည်း မကြာခဏ ဘာသာပြန်သည် (တရားသူကြီး ၁၈:၅; ၂၀:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤစကားလုံးသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များက ဥရိမ်နှင့်သမ္မိအား မေးမြန်းရာတွင် အသုံးပြုသည် (တော၊ ၂၇:၂၁)၊ ဤနေရာတွင်လည်း ထိုနည်းဖြင့်ပင် ဖြစ်နိုင်သည်။ ဣသရေးလူမျိုးများသည် ထာဝရဘုရားထံ အကြံဉာဏ်တောင်းခဲ့သည်မှာ မှတ်သားဖွယ်ရာဖြစ်သည်။ ယောရှုအသက်ရှင်နေစဉ်တွင် သူတို့သည် သူ့ကို အားကိုးခဲ့သည်။ ယခု ခေါင်းဆောင်မရှိဘဲ အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရချိန်တွင် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ဉာဏ်ပညာကို အားမကိုးဘဲ၊ မောရှေ၏ ညွှန်ကြားချက်နှင့်အညီ ဘုရားသခင်ကို လမ်းညွှန်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (ယာကုပ် ၁:၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့၏ တောင်းဆိုမှုသည် “အချည်းနှီးသော ထပ်ခါတလဲလဲပြောဆိုမှုများ” (မဿဲ ၆:၇) မပါဘဲ ရိုးရှင်းပြီး တိုက်ရိုက်ဖြစ်သည်။ ဆုတောင်းခြင်း၏ ထိရောက်မှုသည် ၎င်း၏ လိုအပ်မှုသဘောနှင့် တိုက်ရိုက်ဖြစ်မှုတွင် ရှိသည်။ ၂၀ ရာစုနှစ်တွင် တရားသူကြီးများခေတ်ကဲ့သို့ပင် ဘုရားသခင်၏လူများသည် အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များမပြုလုပ်မီ ဘုရားသခင်၏ လမ်းညွှန်မှုကို ရှာဖွေရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။ ဤရှာဖွေမှုသည် အလျင်စလို၊ ဂရုမထားဘဲ၊ သို့မဟုတ် စိတ်ပိုင်းဖြတ်ပြီးသား ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် ပြုလုပ်မည်မဟုတ်ပါ။ ထိုသို့သော လမ်းညွှန်မှုအတွက် ဆုတောင်းခြင်းသည် လှောင်ပြောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ရိုးသားစွာ စိတ်ဖွင့်ထားသူများကိုသာ ဂုဏ်ပြုသည်—သူညွှန်ပြသောလမ်းကို လိုက်လျှောက်လိုသူများကို။
Asked the Lord. The Hebrew word here translated “asked” is frequently
also rendered “to inquire of,” or “to ask counsel of” (see chs. 18:5; 20:18).
The word is used for the priest’s inquiry of Urim and Thummim (Num. 27:21),
which was possibly the method employed here. It is noteworthy that the
Israelites did ask counsel of the Lord. While Joshua was alive they had leaned
on him. Now, left leaderless and confronted with danger, they did not rely on
their own wisdom, but in harmony with the instruction of Moses, they asked God
to direct them (see James 1:5). Theirs was a simple and direct request, devoid
of “vain repetitions” (Matt. 6:7). The eloquence of prayer is in its sense of
need and its directness. It is as imperative in the 20th century as in the days
of the judges that God’s people seek divine guidance before making vital
decisions. This seeking must not be done hurriedly, carelessly, or with the
mind made up and the decision already reached beforehand. Such prayer for
guidance is mockery. God honors only those who come to Him sincerely and with
an open mind—those who are willing to follow in the path He marks out.
တက်သွားပါ။ ဤစကားလုံးများသည် အနွယ်များသည် ယေရိခေါနှင့် ဂိလဂါလ် အနီးရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းတွင် စခန်းချထားသည်ဟု အကြံပြုသည်။ ဤအရာသည် နောက်ပိုင်းဇာတ်လမ်း (အခန်း ၁:၁၆၊ ၂:၁) ဖြင့် သက်သေပြသည်။ ထိုမြို့နှစ်မြို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက် ၈၀၀ ပေ တွင်ရှိသော်လည်း၊ ဣသရေးလူမျိုးများတိုက်ခိုက်ရမည့်နေရာအချို့သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၂၅၀၀ မှ ၃၆၀၀ ပေ အထိရှိသည်။ ဤနေရာတွင် “တက်သွားပါ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံး ‘အာလဟ်’ သည် စစ်တိုက်ရန် “ထွက်သွားသည်” ဟူသော အတွေးကို ဖော်ပြရန်လည်း မကြာခဏအသုံးပြုသည်။ စစ်ပွဲနှင့်ဆက်စပ်သော “တက်သွားသည်” ဟူသော အယူအဆသည် ကာကွယ်ရေးသည် မြင့်သောနေရာကို သိမ်းပိုက်ထားလေ့ရှိသည့်အချက်မှ ဆင်းသက်လာနိုင်သည်။
Go up. These words suggest that the tribes were encamped in
the low plains around Jericho and Gilgal. This is borne out by the later
narrative (chs. 1:16; 2:1). The two cities were 800 ft. below sea level, but
some of the places the Israelites were to attack were 2,500 to 3,600 ft. above
sea level. The Heb. ‘alah, here translated, “go up,” is also often
used to express the thought “to go forth to battle.” The idea of “go up” in
connection with battle may have originated in the fact that the defense usually
occupied the high ground.
ပထမဆုံး။ “မည်သူသည် ပထမဆုံး တက်သွားရမည်နည်း” ဟူသော မေးခွန်းသည် ယခုအခါ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို အားကိုးရန်မရှိသော အုပ်စု၏ မသေချာမရေရာမှုကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတို့သည် အနွယ်တစ်ခုစီသည် မိမိတို့အား ထီးထံခွဲဝေပေးထားသော မြေကွက်ကို သိမ်းပိုက်ရန် မိမိဘာသာ စတင်လုပ်ဆောင်ရမည်ကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ သို့သော် အခြားသူများအား သတ္တိပေးရန် လိုအပ်သော တိုးတက်မှုကို ပြုလုပ်ရမည့် အနွယ်မည်သည်နည်း။ ၎င်းတို့သည် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုအတွက် ဘုရားသခင်ခန့်အပ်ထားသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးကို လိုလားသည်။
First. The question, “Who shall go up … first?” reveals the
uncertainty of the group who now had no one person to look to as leader. They
recognized that each tribe must launch out on its own to secure the portion of
the land granted them by the lot. But which tribe was it that should make the
needed progress to give courage to the others? They wanted a divinely appointed
leader for the campaign.
၂. ယုဒသည် တက်သွားရမည်။ ဤအဖြေသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း ဖိနဟပ်မှတစ်ဆင့် ဥရိမ်နှင့်သမ္မိအား မေးမြန်းခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့ထံသို့ ရောက်ရှိလာသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယူဆသည်။ ယုဒလူမျိုးများသည် အနွယ်များထဲတွင် အများဆုံးဖြစ်နိုင်သောကြောင့် (တော၊ ၂) ဦးဆောင်ရန်ဖြစ်ပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် အတိုင်အကျဆုံးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့တွင် ကာလက်ပါရှိသည်၊ သူသည် ယောရှုနှင့်အတူ ဆယ်ဦးသော စူးစမ်းသူများထဲတွင် မြေကို ကျူးကျော်ရန် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်လိုသူ တစ်ဦးတည်းဖြစ်သည်။ သဲကန္တာရတွင် ယုဒသည် အမြဲတမ်း ဦးဆောင်ချီတက်ခဲ့သည်။ ယခု ၎င်းတို့သည် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို စတင်ရန် ရွေးချယ်ခံရသည်။
2. Judah shall go up. This answer, we would presume, came to them
through Phinehas, the high priest, who may have inquired by Urim and Thummim.
The men of Judah were to take the lead perhaps because they were the most
numerous tribe (Num. 2); they may also have been the most courageous, for they
had in their number Caleb, who alone, with Joshua, of all the ten spies wanted
to press ahead to invade the land many years before. In the desert wanderings
Judah had always marched first. Now they were chosen to open the campaign.
မြေကို အပ်နှံပြီးပြီ။ ဤသည်မှာ ပရောဖက်ပြုချက်ဖြစ်သည်။ ဖြစ်ပြီးသောအရာသည် ပြီးမြောက်ပြီးသကဲ့သို့ ဖော်ပြသည်။ ဤနေရာတွင် “မြေ” ဟူသည်မှာ ယုဒ၏အမွေကို ဆိုလိုသည်။
Delivered the land. This is a prophetic statement. That which is
sure to happen is expressed as if it were already accomplished. “The land” here
means Judah’s lot.
၃. ငါနှင့်အတူ တက်လာပါ။ ယုဒနှင့်ရှိမောင်သည် လေအား၏သားများဖြစ်သည် (က၊ ၂၉:၃၃၊ ၃၅)။ ၎င်းတို့၏ အမွေမြေများသည် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် အနွယ်နှစ်ခုသည် အချင်းချင်း ကူညီရန် သဘာဝကျသည်။ ရှိမောင်၏အမွေသည် “ယုဒသားတို့၏ အမွေအတွင်း” တွင်ရှိသည်ဟု ဆိုသည် (ယောရှု ၁၉:၁)။ အနွယ်နှစ်ခု၏ အမွေသည် သေမင်းပင်လယ်၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်အစွန်းမှ မြေထဲပင်လယ်သို့ ဆွဲထားသော မျဉ်းနှစ်ခုအတွင်းတွင် အကြမ်းဖျင်းရှိသည်။ ယောရှု၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအတွင်း တောင်ပိုင်းကာနာန်လူမျိုးများ၏ ဖက်ဒရေးရှင်းကို အနိုင်ယူခဲ့သော်လည်း၊ အနွယ်တစ်ခုချင်းစီသည် သိမ်းပိုက်ရန် လိုအပ်သော ခိုင်မာသော ခံတပ်များစွာ ကျန်ရှိနေသေးသည်။
3. Come up with me. Both Judah and Simeon were sons of Leah (Gen.
29:33, 35). It was natural that the two tribes should help each other, for
their lots were contiguous; indeed, the lot of Simeon is said to lie “within
the inheritance of the children of Judah” (Joshua 19:1). The portion of the two
tribes fell roughly within two lines drawn to the Mediterranean from the
northern and southern extremities of the Dead Sea. Although the federation of
southern Canaanites had been defeated during the campaigns of Joshua, there
remained many strongholds that the individual tribes needed to conquer.
ညီအစ်ကိုများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ခက်ခဲသော အလုပ်များရှိသည့်အခါ အကောင်းဆုံးလမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ အင်အားအကြီးဆုံးသူသည် အားနည်းသူများထံမှပင် အကူအညီကို မထီမဲ့မြင်ပြုဘဲ လိုလားသင့်သည်။ ယုဒသည် အနွယ်များထဲတွင် အကြီးဆုံးဖြစ်ပြီး ရှိမောင်သည် အငယ်ဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ ယုဒသည် ရှိမောင်၏အကူအညီကို တောင်းခံသည်။ အကူအညီတောင်းသူများသည် ပြန်လည်ပေးကမ်းရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ရမည်ကိုလည်း သတိပြုသင့်သည်၊ ဤဖြစ်ရပ်တွင် ယုဒသည် ရှိမောင်ကို နောက်ပိုင်းတွင် ကူညီရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် စာတန်၏ ဘုံပျက်စီးရာနိုင်ငံတော်၏ ဖျက်ဆီးရာအကြံအစည်များကို တွန်းလှန်ရန် အချင်းချင်း အားဖြည့်ပေးသင့်သည်။ ဤသို့ ချစ်ခြင်းမေတ္တာစိတ်ဖြင့် အချင်းချင်း ကူညီသူများသည် ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ကောင်းကြီးပေးမည်ဟု မျှော်လင့်ရန် အကြောင်းရှိသည်။
Cooperation between brethren is the wisest course when there
are difficult tasks to do. The strongest should not despise but desire the
assistance of others, even of those who may be weaker. Judah was the largest
and Simeon the smallest of the tribes, yet Judah asked Simeon’s aid. We should
also note that those who ask assistance must be ready to give it in return,
just as Judah in this instance offered to help Simeon later. Christians should
strengthen one another’s hands against the destructive devices of Satan’s
kingdom. Those who thus help one another in the spirit of love have reason to
hope that God will graciously bless their combined efforts.
၄. ဘဇက်။ ဤနေရာကို တည်နေရာမသိရပါ။ ၎င်းသည် ယေရုဆလင်အနီးတွင်ရှိပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ ဤစစ်ပွဲအပြီးတွင် ဣသရေးလူမျိုးများသည် ထိုမြို့ကို ချက်ချင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အချို့က ၎င်းသည် မြို့တစ်မြို့မဟုတ်ဘဲ နယ်မြေတစ်ခု၏ အမည်ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ထင်ကြပြီး၊ ယေရိခေါနှင့် ယေရုဆလင်အကြားရှိ နယ်မြေကို အကြံပြုထားသည်။ ၁ ရှမွေလ ၁၁:၈ တွင် ဖော်ပြထားသော ဘဇက်အမည်ရှိ မြို့တစ်မြို့ရှိသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ရှေခင်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး ယုဒပြုလုပ်နေသော တောင်ပိုင်းစစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု၏ နယ်မြေအပြင်ဘက်တွင်ရှိသောကြောင့် မတူညီသောနေရာဖြစ်ပုံရသည်။ သို့သော်၊ ဤစစ်ပွဲတွင် ပါဝင်သူများအဖြစ် ပါရိဇိလူမျိုးများကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ရှေခင်၏ မြောက်ဘက်နှင့် အရှေ့ဘက်ရှိ သစ်တောထူထပ်သော မြင့်မားသောနေရာများနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (ယောရှု ၁၇:၁၅)။ ပါရိဇိဟူသော အမည်သည် “အဖွင့်နယ်မြေ” ဟူသော စကားလုံးမှဆင်းသက်လာပြီး၊ ယနေ့ခေတ်တွင် “အိုးမဲ့အိမ်မဲ့ လူမျိုးစု” ဟူသော စကားလုံးနှင့် ညီမျှသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။
4. Bezek. This place has not been located. It seems to have been
near Jerusalem, for immediately after this battle the Israelites attacked that
city. Some have thought that it may have been the name of a territory and not
of a city, and have suggested the region between Jericho and Jerusalem as its
location. There is a town named Bezek, mentioned in 1 Sam. 11:8, but this is
probably a different place, for it is northeast of Shechem and lies outside the
region of a southern campaign such as Judah was conducting. However, the
Perizzites are included as participants in this battle, and are usually
mentioned in connection with the wooded highlands north and east of Shechem
(Joshua 17:15). The name Perizzite comes from a word meaning “open country,”
and might be considered an equivalent of our modern word Bedouin, which means
“a nomadic tribesman.”
၅. အဒိုနိဘဇက်။ စကားလုံးအရ “ဘဇက်၏သခင်” ဟူသည်မှာ ဘဇက်၏ အုပ်စိုးသူဖြစ်သည်။
5. Adoni-bezek. Literally, “lord of Bezek,” that is, the ruler of
Bezek.
၆. လက်မများကို ဖြတ်ထုတ်ခြင်း။ ရှေးခေတ်တွင် ဤကဲ့သို့သော ရက်စက်မှုများသည် ဖမ်းဆီးထားသော အကျဉ်းသားများအား စစ်ပွဲတွင် ထပ်မံပါဝင်ခြင်းမှ တားဆီးရန် အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ဂရိလူမျိုးများသည် အကျဉ်းသားများ၏လက်များကို လှံပစ်ရန် သို့မဟုတ် လေးမြှားကိုင်တွယ်နိုင်စွမ်းမရှိစေရန် အနည်းငယ်ဖြတ်ထုတ်လေ့ရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် အလုပ်လုပ်နိုင်သေးသည်ဟု ဆိုသည်။ အဒိုနိဘဇက်အား ပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် ၎င်း၏ ဘုရင်ဘွဲ့ကို ဆုံးရှုံးစေမည်ဖြစ်သည်။ ခြေမလက်များကို ဖြတ်ထုတ်ခြင်းသည် ထိုခေတ်က စစ်သည်တော်များအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ပြေးနိုင်စွမ်းကို ဟန့်တားရန်ဖြစ်သည်။
6. Cut off his thumbs. Anciently hostilities were marked by barbarities
such as this to prevent captured prisoners from again engaging in warfare. The
Greeks are reported at times to have mutilated the hands of prisoners just
enough so that they could not throw a spear or handle a bow but could still
work. The punishment inflicted upon Adoni-bezek would deprive him of his
kingship. The great toes were cut off to hinder the ability to run, which was
an essential qualification for warriors of that time.
၇. ဘုရင်ခုနစ်ဆယ်။ အဒိုနိဘဇက်၏ အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် ၎င်းအား အနိုင်ယူထားသော ဘုရင်များ၏ အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ဖြတ်ထုတ်ပြီးနောက် ၎င်း၏ နန်းတွင် ဆင်းရဲစွာ ထောက်ပံ့ထားသည်။ ပါလသတိုင်း၏ ဘုရင်နိုင်ငံများသည် မြို့တစ်မြို့နှင့် ၎င်း၏ အနီးတစ်ဝိုက်နယ်မြေများသာဖြစ်သည်။
7. Threescore and ten kings. The various royal personages
that at different times during Adoni-bezek’s reign constituted the retinue of
subjugated rulers that he supported miserably in his court after having
mutilated them. The kingdoms of Palestine were small, often consisting of only
a city and the territory around it.
စုဆောင်းသည်။ “စုဆောင်းသည်” ဟူသော စကားလုံးကို “စုပုံသည်” သို့မဟုတ် “အမှုန်များကို ကောက်ယူသည်” ဟု ဘာသာပြန်သင့်သည်။
Gathered. A better translation would be “gleaned,” or, “picked up
crumbs.”
ငါပြုခဲ့သည့်အတိုင်း။ အဒိုနိဘဇက်သည် ၎င်းအား ပြစ်ဒဏ်ပေးခံရခြင်းသည် ထိုက်တန်သည်ဟု သက်သေထူခဲ့သည်။ သူ၏ခေတ်ကတည်းက အခြားသူများကဲ့သို့ပင်၊ ၎င်းသည် ၎င်း၏ပြစ်ဒဏ်တွင် ၎င်း၏ရာဇဝတ်မှုကို ဖတ်ရှုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် လူတို့၏ပြစ်မှုများအတိုင်း ချက်ချင်းအပြစ်ပေးတော်မမူသော်လည်း၊ နောင်တရရန် မျှော်လင့်ပြီး အချိန်ကြာရှည်ဆိုင်းငံ့ထားသော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် လူတိုင်းသည် သူ၏ တရားစီရင်ရာပလ္လင်ရှေ့တွင် ၎င်းတို့၏ အပြစ်ကို ဝန်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ကရုဏာပလ္လင်ရှေ့တွင် အပြစ်ဝန်ခံပြီး လာမည့်ဒေါသမှ လွတ်မြောက်ရန် မည်မျှပိုကောင်းသနည်း။
As I have done. Adoni-bezek testified that he deserved the punishment
that was meted out to him. Like many others since his time, he read his crime
in his punishment. Although God does not always immediately requite men
according to their deserts, but defers long, hoping for repentance, eventually
all will be constrained to admit their guilt before His judgment bar. How much
better it is to plead guilty before the mercy seat now, and thus be delivered
from the wrath to come
ယေရုဆလင်။ ဤအချိန်တွင် အနွယ်များသည် မြို့ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု အကြံပြုချက်မရှိပါ။ တကယ်တော့၊ ကျမ်းစာမှတ်တမ်းအရ ဒါဝိဒ်မှ ရာစုနှစ်များစွာအကြာ သိမ်းပိုက်ခံရသည်အထိ ယေဗုသိလူမျိုးများ၏လက်ထဲတွင် မြို့သည် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည် (၂ ရှမု ၅:၆-၇)။ ဒါဝိဒ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအထိ ယုဒသည် တောင်ပိုင်းပါလသတိုင်းကို အမှန်တကယ် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်မဟုတ်။ ယေရုဆလင်သည် ယုဒသို့မဟုတ် ရှိမောင်၏ အမွေအတွင်းတွင် မရှိသောကြောင့်၊ ဤအနွယ်များသည် မြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီး မီးရှို့ပြီးနောက် စွန့်လွှတ်ခဲ့ပုံရသည်။
Jerusalem. There is no suggestion that the tribes endeavored to
maintain their hold on the city at this time. In fact, the Bible record shows
that the city continued in the hands of the Jebusites until captured by David
several hundred years later (2 Sam. 5:6, 7). Not until the reign of David did
Judah actually dominate southern Palestine. Inasmuch as Jerusalem was not
situated within the lot of Judah or Simeon, these tribes probably abandoned the
city after they had captured and burned it.
ထိုတွင် သူသေဆုံးသည်။ စာရေးသူသည် အဒိုနိဘဇက်ကို ယေရုဆလင်သို့ ခေါ်ဆောင်လာပြီးနောက် မည်မျှကြာကြာ အသက်ရှင်ခဲ့သည်ကို မပြောပါ။ ၎င်း၏သေဆုံးမှုသည် မကြာမီဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။
There he died. The author does not say how long Adoni-bezek lived
after being brought to Jerusalem. Presumably his death occurred soon after.
၉. ဆင်းသွားသည်။ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု၏ ပထမပိုင်းတွင် ၎င်းတို့သည် ယေရိခေါနှင့် ဂိလဂါလ်အနီးရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းမှ ဗဟိုမြင့်မားသောနေရာများသို့ “တက်သွားခဲ့” သည်။ ယခု၊ တောင်ကုန်းများမှ ၎င်းတို့သည် တောင်ပိုင်းပါလသတိုင်း၏ ထူးခြားသော နယ်မြေသုံးခုဖြစ်သည့် “တောင်”၊ “တောင်ပိုင်း” (နဂဗ်) နှင့် “ချိုင့်ဝှမ်း” (ရှဖလဟ်) တွင် တိုက်ခိုက်ရန် “ဆင်းသွားသည်”။
9. Went down. In the first part of the campaign they “went up” to
battle from the lowland around Jericho and Gilgal into the central highlands.
Now, from the hills they “went down” to fight in the three distinctive regions
of southern Palestine, the “mountain,” the “south” (Negeb), and “valley”
(Shephelah).
တောင်။ ဤဝေါဟာရသည် ယုဒယာ၏ မြင့်မားသောနေရာများအတွက် ဓမ္မဟောင်းတွင် အသုံးပြုပြီး၊ ၎င်းသည် မြောက်မှတောင်သို့ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ဗဟိုတောင်တန်းများ၏ ဆက်လက်ဖြစ်သည်။
The mountain. This term is used in the OT for the highlands of Judea,
which are a continuation of the central mountain chain that runs throughout the
length of the country from north to south.
တောင်ပိုင်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး နဂဗ်။ ဟေဗြုန်၏တောင်ဘက်တွင် တောင်များသည် အောက်သို့စောင်းလျှင်း၍ သိပ်မကြမ်းတမ်းတော့ဘဲ၊ ချိုင့်ဝှမ်းများသည် မနက်သောက်ဖြစ်ပြီး၊ တောင်ကုန်းများသည် ဝိုင်းကာ တောင်ပိုင်းသဲကန္တာရသို့ တဖြည်းဖြည်းပေါင်းစည်းသွားသည်။ ဤခြောက်သွေ့ပြီး လူဦးရေရှားပါးသော နယ်မြေသည် ဘေရရှဗမြောက်ဘက်မှ ကဒေရှဘာနယသို့ တောင်ဘက်သို့ နှင့် ပင်လယ်ဘက်သို့ အနောက်ဘက်သို့ ဆန့်ထွက်သည်။ ၎င်းကို ဟေဗြဲဓမ္မဟောင်းတွင် နဂဗ်ဟု မကြာခဏခေါ်ဆိုပြီး၊ ယနေ့ထိလည်း ထိုအမည်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤစကားလုံးသည် ခြောက်သွေ့သောမြေကို ဆိုလိုသည်။ ဤတောင်ပိုင်းကာနာန်နယ်မြေသည် ဟေဗြဲလူမျိုးများအတွက် အလွန်ရင်းနှီးသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် နဂဗ်ဟူသော စကားလုံးကို “တောင်ပိုင်း” ဟူသော ယေဘုယျအသုံးအနှုန်းအဖြစ် သုံးစွဲလာခဲ့သည် (က၊ ၂၄:၆၂၊ ယောရှု ၁၅:၄၊ ၂၁၊ ယေဇကျေလ ၄၇:၁၉)။ သို့သော် ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် စကားလုံးသည် အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော ပထဝီဝင်နယ်မြေကို ဆိုလိုသည်။
The south. Heb. negeb. South of Hebron the mountains
slope downward and become less rugged, the valleys less deep, and the hills
round off and gradually merge with the southern desert. This arid, sparsely
settled region extends from north of Beersheba southward to Kadesh-barnea and
westward toward the sea. It was often termed negeb in the
Hebrew OT, a name that it still bears today. The word itself means a dry, arid
land. So familiar was this region of southern Canaan to the Hebrews that they
came to use the word negeb as a general expression for “south”
(Gen. 24:62; Joshua 15:4, 21; Eze. 47:19). In this verse the word, however,
stands for the geographical area described previously.
ချိုင့်ဝှမ်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး ရှဖလဟ်။ ယုဒယာ၏ မြင့်မားသောနေရာများနှင့် ဖိလိတ္တိလူမျိုးများ၏ ပင်လယ်ကမ်းစပ်နယ်မြေကြားတွင် အမြင့်ပေ အနည်းငယ်ရာဂဏန်းရှိသော ဝိုင်းထားသော တောင်ကုန်းများရှိသည်။ ဖိလိတ္တိနယ်မြေ၏ နယ်စပ်ရှိ ဤတောင်ကုန်းများကို ရှဖလဟ်၊ ဆိုလိုသည်မှာ မြေနိမ့်ပိုင်းဟု ခေါ်သည်။
Valley. Heb. shephelah. Between the highlands of
Judah and the Philistine plain that borders the sea there is a region of low,
rounded hills a few hundred feet in elevation. This fringe of foothills on the
border of Philistia was called the Shephelah, that is, the lowland.
၁၀. ဟေဗြုန်။ ဤမြို့သည် ယေရုဆလင်နှင့် ဘေရရှဗအကြားတွင် တစ်မြို့လျှင် ၂၀ မိုင်အကွာတွင်ရှိပြီး၊ ယုဒတောင်များ၏ အမြင့်ဆုံးနေရာတွင်၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၃၀၄၀ ပေတွင်ရှိသည်။ မြို့၏ ယခင်အမည်မှာ ကိရယသ်အာရဗဟူ၍ ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် “အာရဗ၏မြို့” ဟု ဆိုလိုသည်။ အာရဗသည် အာနက်၏ဖခင်ဖြစ်သည် (ယောရှု ၁၅:၁၃၊ ၂၁:၁၁၊ ကိုကြည့်ပါ ၁၄:၁၅)။ ဟေဗြုန်သည် အာဗြဟံ၊ ရှာရာ၊ ဣဇာက်၊ ရေဗက္ကာ၊ ယာကုပ်နှင့် လေအာတို့၏ သင်္ဂြိုဟ်ရာနေရာဖြစ်သည်။
10. Hebron. This city was about halfway between Jerusalem and
Beersheba, 20 mi. from either city, in the highest part of the mountains of
Judah, 3,040 ft. above sea level. The earlier name of the city was
Kirjath-arba, which means “city of Arba.” Arba was the father of Anak (Joshua
15:13; 21:11; cf. ch. 14:15). Hebron was the burial place of Abraham, Sarah,
Isaac, Rebekah, Jacob, and Leah.
ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် စာရေးသူသည် ဟေဗြုန်သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ယေဘုယျဖော်ပြချက် သို့မဟုတ် ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်ပြုလုပ်နေပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ နောက်ပိုင်းတွင် ကာလက်သည် ဟေဗြုန်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး အာနက်၏သားသုံးဦးကို သတ်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (ကျမ်းပိုဒ် ၂၀)။
The author, in this verse, is evidently making a general
statement or survey concerning the capture of Hebron, for later in the chapter
he states that Caleb captured Hebron and slew the three sons of Anak (v. 20).
ရှေရှဲ။ ဖော်ပြထားသော ဧရာမလူသုံးဦးသည် ကာလက်သည် ဆယ်ဦးသော စူးစမ်းသူများနှင့်အတူ နှစ်ပေါင်းများစွာအကြာ မြို့သို့လည်ပတ်စဉ်က ဖော်ပြခဲ့သည် (တော၊ ၁၃:၂၂၊ ၂၈)။ တရားသူကြီး ၁:၂၀ တွင် ၎င်းတို့သည် အာနကိမ်မျိုးနွယ်သုံးခုဖြစ်နိုင်သည်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။
Sheshai. The three giants listed are also mentioned in
connection with Caleb’s visit to the city years before in company with the ten
spies (Num. 13:22, 28). In Judges 1:20 they are called the sons of Anak, which
may mean that they were three clans of the Anakim.
၁၁. ၎င်းသည် ဆန့်ကျင်သွားသည်။ ဤနေရာတွင် အထူးပုဂ္ဂိုလ်နာမ်စားကို အသုံးပြုခြင်းသည် စာရေးသူသည် ယုဒနှင့် ရှိမောင်အနွယ်တစ်ခုလုံးထက် ကာလက်နှင့် ၎င်း၏မျိုးနွယ်ကို ရည်ညွှန်းနေသည်ဟု အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည်ကို ထောက်ခံသည်။
11. He went against. The use of the singular personal pronoun here
supports what was stated above, that the author is referring to Caleb and his
clan rather than to the whole tribe of Judah and Simeon.
ဒေဘိရ်။ ဒေဘိရ်၏ ယခင်အမည်မှာ ကိရယသ်သေဖာ (ယောရှု ၁၅:၁၅) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် “စာအုပ်မြို့” ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်ကြောင့် ပညာရှင်များသည် မြို့တွင် အာရှုရိဘုရင် အာရှုဗာနိပါလ်တည်ထောင်ခဲ့သော နာမည်ကျော်စာကြည့်တိုက်များနှင့် ဆင်တူသော စာကြည့်တိုက်တစ်ခုရှိသည်ဟု ထင်ကြသည်။ ပညာရှင်အများစုသည် မြို့ကို ဒေါက်တာ ဒဗလျူ အက်ဖ် အယ်လ်ဘရိုက်မှ တူးဖော်ထားသော ယခုရှိ တယ်လ်ဘိတ်မိရ်စင်အဖြစ် မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်ဟု သဘောတူကြသည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသနအထောက်အထားများအရ ပြင်းထန်သော မီးလောင်မှုတစ်ခုနှင့် ဟေဗြဲလူမျိုးများမှ မြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားသည့် အခြေချနေထိုင်မှုတစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။
Debir. The former name of Debir was Kirjath-sepher (Joshua
15:15), which means “city of books.” Because of this meaning scholars have
speculated that the city housed a famous library similar to the royal libraries
that the Assyrian king Ashurbanipal built up to magnificent proportions. Most
scholars agree that the city may be correctly identified as the present Tell
Beit Mirsim, excavated by Dr. W. F. Albright. The ruins revealed no
library, although the city was not completely excavated. The archeological evidence
shows an unusually devastating conflagration, followed by a settlement of
Hebrew people who rebuilt the city.
၁၂. ငါပေးမည်။ ထိုမြို့သည် ခိုင်ခံ့စွာ ခုခံခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ကာလပ်သည် မျိုးနွယ်စုများမှ ရည်မှန်းချက်ရှိသော လူငယ်များအား မြို့ထဲသို့ ပထမဆုံးဝင်ရောက်နိုင်သော အုပ်စုအား သူ၏သမီးကို လက်ထပ်ရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းဖြင့် သတ္တိပိုမိုထက်သန်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းဖြစ်ရပ်များအရ သိမ်းပိုက်ခံရသောမြို့သည် ကံကောင်းသော အောင်နိုင်သူ၏ နယ်မြေဖြစ်လာသည်ဟု ထင်ရသည်။ ဤဇာတ်လမ်းသည် ဤတောင်တန်းများရှိ တောင်ပိုင်းမြို့များ၏ အင်အားကို သက်သေအချို့ပေးသည်။ ယောရှုသည် နယ်မြေများကို မျိုးနွယ်စုများသို့ ခွဲဝေပေးစဉ် ကာလပ်သည် သူ၏ မယိမ်းယိုင်သော ခွန်အားကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ထိုဒေသကို ဓားဖြင့်သိမ်းပိုက်ရန် ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့သည် (ယောရှု ၁၄:၁၁)။
12. Will I give. The city was evidently stubbornly defended, and Caleb
endeavored to rouse the ambitious young men among the different clans of the
tribe to greater valor by offering his daughter in marriage to the one whose
group broke into the city first. From what follows, it appears that the
captured city also became the territory of the fortunate victor. This story
gives some evidence of the strength of the southern cities in these mountains.
Earlier, when Joshua was assigning sections of the land to the tribes, Caleb
referred to his unbroken strength, and accordingly gained permission to win the
region by the sword (Joshua 14:11).
၁၃. ကာလပ်၏ ညီငယ်။ သဒ္ဒါအရ ဤစကားလုံးများသည် ကိနတ်အား သို့မဟုတ် ဩသနိလအား ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ အကယ်၍ ၎င်းတို့သည် ကိနတ်ကို ရည်ညွှန်းပါက ဩသနိလသည် ကာလပ်၏ ညီဖြစ်မည်မဟုတ်ဘဲ တူဖြစ်မည်။ မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်မှန်ကန်သည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ စာရေးသူသည် ဩသနိလနှင့် အာခ္ခါတို့၏ အသက်အရွယ်တွင် ကြီးမားသောကွာဟချက်မရှိကြောင်းကို ရှင်းပြရန် “ညီငယ်” ဟူသောစကားလုံးကို အထူးအသုံးပြုသည်။ အကယ်၍ မိန်းမတစ်ဦးအပေါ်ထားသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ယောက်ျားများအား ဤမျှ ကြိုးစားအားထုတ်မှုနှင့် အန္တရာယ်များသော စွန့်စားခန်းများဆီသို့ ဦးဆောင်နိုင်ပါက၊ ဘုရားသခင်အတွက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် ၎င်းတို့အား မည်သည့်အရာများကို စွန့်စားရန် ဦးဆောင်သင့်သနည်း။
13. Caleb’s younger brother. Grammatically, these words may
refer to Kenaz or to Othniel. If they refer to Kenaz, then Othniel was the
nephew, not the brother, of Caleb. It is impossible to tell which is correct.
The writer specifically uses the word “younger” in order to explain that there
was no great disparity in age between Othniel and Achsah. If affection for a
woman animates men to such strenuous efforts and perilous adventures, what
should love for the Lord lead them to hazard for Him?
၁၄. သူမရောက်လာသောအခါ။ အာခ္ခါသည် အခြားအမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးများနှင့်အတူ တိုက်ပွဲဧရိယာနောက်တွင် ဘေးကင်းရာနေရာ၌ ထားခဲ့ခြင်းခံရသည်မှာ သံသယဖြစ်စရာမရှိသော်လည်း၊ ယခုအခါ သူမသည် သူ၏ဖခင်မှ သူမခင်ပွန်းထံသို့ သတ္တိရှိမှုအတွက် ဂုဏ်ပြုရန်နှင့် တပ်ဖွဲ့များအတွက် စံနမူနာပြရန် လူထုရှေ့တွင် တင်ဆက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခံရသည်မှာ သေချာသည်။ ထိုခေတ်တွင် မိဘများသည် လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုများကို စီစဉ်ပေးပြီး ၎င်းတို့ဆန္ဒရှိသူများထံသို့ သမီးများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဓလေ့ကို အလွဲသုံးစားမပြုပါက၊ မိန်းမငယ်တစ်ဦးသည် သူမမချစ်နိုင်သူနှင့် လက်ထပ်ရန် မလိုအပ်ခဲ့ပါ (ကမ္ဘာဦး ၂၄:၅၇၊ ၅၊ PP ၁၇၁)။
14. When she came. Achsah had no doubt been kept far behind the battle
area with the other women and children in a place of safety, but now she was
doubtless bidden by her father to come and be publicly presented to her husband
in honor of his valor and as an example to the troops. In those times parents
arranged the marriages and gave their daughters to whomever they wished.
However, unless the custom was abused, a maiden was not required to marry
someone she could not love (Gen. 24:57, 58; PP 171).
သူမသည် သူ့ကိုတိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အပိုဒ် ၁၅ တွင် အာခ္ခါသည် သူမ၏ဖခင်ထံမှ လယ်ကွက်တစ်ခုတောင်းခဲ့သူဖြစ်သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤနေရာတွင် “သူသည် သူမကိုတိုက်တွန်းခဲ့သည်” ဟု ဖတ်ရှုရန်ပို၍ သဘာဝကျပြီး၊ ဤသည်မှာ LXX တွင်ဖတ်ရသည့်ပုံစံဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ဤအပိုဒ်သည် သူမသည် သူမ၏ဖခင်ထံမှ လယ်ကွက်တစ်ခုတောင်းရန် ခင်ပွန်းထံမှ ခွင့်ပြုချက်တောင်းခဲ့သည် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့လည်း တောင်းရန်လိုသည်ဟု သူ့ကိုစည်းရုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။
She moved him to ask. Verse 15 records that Achsah was the one who
asked her father for a field. It would be more natural here to read, “and he
moved her to ask,” and this is how the LXX reads. However, the passage could
mean that she requested permission from her husband to ask her father for a
field or persuaded him that they should ask.
ဆင်းလာသည်။ အာခ္ခါသည် သူမ၏ဖခင်ကို ရိုသေလေးစားသည့်အနေဖြင့် သူနှင့်စကားပြောရာတွင် မြင်းပေါ်မှဆင်းခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ဘီဒိုအင်များအကြား ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ ရှိခ်ထံမှ အကျိုးတစ်စုံတစ်ရာတောင်းလိုသူသည် မြင်းပေါ်မှဆင်းပြီး ခြေလျင်ဖြင့် ချဉ်းကပ်ရသည်။
Lighted from. Achsah reverenced her father, and so dismounted when
speaking to him. Among the Bedouins of today custom still demands that one
asking a favor of a sheik must dismount and approach him on foot.
၁၅. တောင်ပိုင်းမြေ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ “ခြောက်သွေ့သောမြေ” ဟု ပိုမိုသင့်လျော်သည်။ “တောင်ပိုင်း” ဟူသော ဟေဗြဲစကားလုံးမှာ နဂဗ်ဖြစ်ပြီး၊ ခြောက်သွေ့သောမြေဖြစ်သည် (အပိုဒ် ၉ ကိုကြည့်ပါ)။ သူမ၏ဧရိယာသည် ခြောက်သွေ့သော နဂဗ်တွင်ရှိသောကြောင့်၊ သူမသည် သိုးအုပ်များအတွက် စမ်းရေတွင်းများလိုအပ်နေသည်။ သူမ၏ခင်ပွန်းသစ်သည် ဤစမ်းရေတွင်းများကို တောင်းရန် စိတ်မပါခဲ့သော်လည်း၊ အာခ္ခါသည် ချစ်ခင်မြတ်နိုးသောသမီးတစ်ဦးအဖြစ် မိမိကိုယ်မိမိယုံကြည်စိတ်ချစွာ ခံစားရပြီး၊ သူတို့လင်မယားငယ်သည် ၎င်းတို့၏နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ရန်အလျင်အမီ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူမ၏တောင်းဆိုမှုကို တုံ့ပြန်ရန်အတွက် ကာလပ်သည် သူမအား “အထက်စမ်းရေတွင်းများနှင့် အောက်စမ်းရေတွင်းများ” ကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဒီဘိရနှင့် ဟဗရှုန်အကြား နယ်မြေတွင် ယနေ့ခေတ်တွင် စမ်းရေတွင်း ၁၄ ခုခန့်ပါဝင်သော အုပ်စု ၃ ခုရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ကာလပ်သည် သူ၏လက်ထပ်ခါစသမီးအား အုပ်စု ၂ ခုပေးအပ်ခဲ့သော စမ်းရေတွင်းများဖြစ်နိုင်သည်။
15. South land. Perhaps, better, “arid land.” The Hebrew word for
“south” is negeb, a dry, arid land (see on v. 9). Her section was
in the dry Negeb, so she was in need of springs for the flocks. Her new husband
did not feel disposed to ask for these springs, but, feeling secure as a
favored daughter, Achsah made her request immediately as the young couple were
about to take over their territory. In response to her petition Caleb gave her
the “upper springs and the nether springs.” In the territory between Debir and
Hebron there is a region today containing about 14 springs in 3 groups. These
may be the ones from which Caleb gave two groups to his newly married daughter.
ထင်ရှားစွာ အာခဇါ၏ တောင်းဆိုမှုသည် သင့်လျော်ပြီး မှန်ကန်သည်ဟု ကာလက်က အသိအမှတ်ပြုကာ ၎င်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အခြေအနေကို ခွဲဝေပေးသော ကောင်းကင်ရှိခမည်းတော်သည် မည်သည့်လောကီမိဘမဆို ကဲ့သို့ သင့်လျော်ပြီး မေတ္တာထားရှိသည်မှာ ဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။ အာခဇါကဲ့သို့ ထပ်တူဉာဏ်ပညာကို ကျင့်သုံးပြီး၊ ဘုရားသခင်ထံမှ ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝအခြေအနေတွင် သင့်လျော်ပြီး မှန်ကန်သော ပိုမိုကောင်းမွန်မှုကို တောင်းဆိုရန် ကျွန်ုပ်တို့၏တာဝန်ဖြစ်သည်။ နေရောင်လှန်းခံရသော အတွေ့အကြုံကို စိုစွတ်စေရန် ဘုရားသခင်သည် ရေတွင်းများကို ပေးလိုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ့ကိုခေါ်ဆိုပါက၊ ကျွန်ုပ်တို့တောင်းဆိုသည်ထက် သို့မဟုတ် တွေးတောသည်ထက် အဆမတန် ပိုမိုပြည့်စုံစွာ ပေးသနားမည် (ဧဖက် ၃:၂၀)။
Apparently Achsah’s request was fit and proper, and Caleb,
recognizing it as such, granted it. Our heavenly Father, who apportions our
lot, is surely as reasonable and affectionate as any earthly parent. It is for
us to exercise the same wisdom as Achsah, and request that God give us such
betterment to our portion in life as is fit and proper. God is willing to give
us springs of water to moisten a sun-parched experience. He will bestow upon us
exceeding abundantly above all that we ask or think, if we call upon Him (Eph.
3:20).
၁၆. ကိနိလူ။ သို့မဟုတ် “မဒျန်လူ” (တောလည်ရာ ၁၀:၂၉)။ မောရှေ၏ခေတ်မှစ၍ ထိုမျိုးနွယ်သည် ဣသရေလနှင့် နီးကပ်စွာ မဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့၏ လွတ်လပ်ပြီး သီးခြားတည်ရှိမှုကို မဆုံးရှုံးခဲ့ပါ။ ၎င်းတို့သည် ဣသရေလနှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်ပြီး စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့သောကြောင့်၊ ၎င်းတို့သည် ဆုလာဘ်များကို ဝေမျှခွင့်ရခဲ့ပြီး ယုဒမြေတွင် အခြေချနေထိုင်ခွင့်ရခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏မျိုးနွယ်တစ်ခုသည် နဿလိမြေတွင် မြောက်ဘက်သို့သွားရောက်အခြေချခဲ့သည် (အခန်း ၄:၁၁၊ ၁၇)။
16. The Kenite. Or, “the Midianite” (Num. 10:29). From Moses’ time
onward the clan was closely allied with Israel without losing its independent
and separate existence. Because they were in alliance with Israel and joined
with them in the campaign, they were allowed to share in the rewards and settle
in the territory of Judah. Later one branch of their clan settled far to the
north in the territory of Naphtali (ch. 4:11, 17).
ထန်းပင်မြို့။ ယေရိခေါသည် ယေရိခေါမြို့ကို “ထန်းပင်မြို့” ဟု ခေါ်ဆိုလေ့ရှိသည် (တရားဟောရာ ၃၄:၃၊ ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၈:၁၅)။ သို့သော် ယေရိခေါမြို့ဟောင်းသည် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပြီး ယေရိခေါမြို့သစ်ကို မတည်ဆောက်ရသေးပါ (၁ ဘုရင်များ ၁၆:၃၄)။ ထို့ကြောင့် ဤ“ထန်းပင်မြို့” သည် ထိုဒေသအနီးအနားရှိ အခြားမြို့တစ်ခုဖြစ်ဖွယ်ရှိသည် (ယောရှု ၆:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုနေရာသည် တစ်ချိန်က ၎င်း၏ထန်းပင်များနှင့် ဥယျာဉ်များကြောင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ဂျိုးဇီးဖပ်သည် ၎င်း၏အလှတရားကို ခမ်းနားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည် (Wars
iv. 8. 3)။
City of palm trees. Jericho is commonly referred to as the “city of
palm trees” (Deut. 34:3; 2 Chron. 28:15). But old Jericho had been destroyed
and new Jericho had not yet been built (1 Kings 16:34). It is therefore
probable that this “city of palm trees” was another city in the same general
vicinity (see on Joshua 6:26). The place was once famous for its palms and
gardens. Josephus gives a glowing description of its beauty (Wars iv.
8. 3).
အာရဒ်။ ကိနိလူများအခြေချခဲ့သော ဤနေရာသည် နဂဗ်တွင် ဟဗရှုန်မြို့မှ တောင်ဘက်အရှေ့ဘက်သို့ ၁၇ မိုင် (၂၇ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်ရှိသည်။
Arad. This place, where the Kenites settled, is in the Negeb about 17 mi.
(27 km.) south by east of Hebron.
၁၇. ဟောမာ။ “ဖျက်ဆီးရန်အပ်နှံထားသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် ဟေဗြဲလူများက ဇီဖတ်မြို့အား ပေးထားသော အမည်သစ်ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်ထိ ထိုမြို့၏တည်နေရာကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက တိကျစွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်သေးပါ။ သို့သော် ဘီယာရှဗမြို့နှင့် ဇိကလတ်မြို့အနီးရှိ တယ်လ်အရှ်-ရှရီအာ (တယ်လ်အယ်လ်-မရှာရှ်ဟုလည်းခေါ်သည်) ကို အကြံပြုထားသည်။ ဟောမာသည် ရှိမောန်၏နယ်မြေတွင်ရှိသည် (ယောရှု ၁၉:၄)၊ ၎င်းသည် ဤအပိုဒ်နှင့်ကိုက်ညီသည်။
17. Hormah. Signifying “devoted,” that is, devoted to utter
destruction. This is the new name that the Hebrews gave to Zephath. As yet the
site of the city has not been definitely determined by archaeologists.
However, Tell esh–Sheri‘ah (also called Tell el–Mshāsh),
near Beersheba and Ziklag, has been suggested. Hormah was in the territory of
Simeon (Joshua 19:4), which accords with the statement of this verse.
၁၈. ယုဒသည် ဂါဇာကိုသိမ်းပိုက်သည်။ ယုဒမျိုးနွယ်သည် ယခုအခါ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုကို တစ်ယောက်တည်းဆက်လက်ပြုလုပ်ပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် နဂဗ်မှ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းမြေပြန့်သို့ ဦးတည်သွားပြီး မြောက်ဘက်သို့ ဦးတည်ကာ ကမ်းရိုးတန်းမြို့များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ အတောင်ဆုံးမြို့မှာ ဂါဇာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အသကလွန်နှင့် ဧခြုန်မြို့များနှင့်အတူ မုန်တိုင်းဖြင့် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဖိလိတ္တိများ၏ ပြည်ထောင်စုဗဟိုဌာန ၃ ခုသည် ဣသရေလလူများရှေ့တွင် ပြိုကျခဲ့သည်။ သို့သော် ဟေဗြဲလူများသည် ဤခံတပ်များကို လျင်မြန်သော အံ့အားသင့်စရာတိုက်ခိုက်မှုများဖြင့် ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း၊ ဖိလိတ္တိများပြန်လည်စုဖွဲ့ပြီး တန်ပြန်တိုက်ခိုက်လာသောအခါ ၎င်းတို့ကို ထိန်းထားနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ နောက်အပိုဒ်တွင် ယုဒသည် ချိုင့်ဝှမ်းရှိလူများကို မောင်းထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိဟု ဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၃:၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
18. Judah took Gaza. It seems that the tribe of Judah now carried on
the campaign alone. They swung from the Negeb over to the maritime plain and
headed north, attacking the coastal cities. The southernmost of these was Gaza,
which they captured by storm, along with Askelon and Ekron. Thus three centers
of the Philistine confederacy fell before the Israelites. However, it seems
that the Hebrews overthrew these strongholds by swift, surprise attacks, but
were not able to hold them after the Philistines regrouped and counter-attacked,
for the next verse states that Judah could not drive out the inhabitants of the
valley (see also ch. 3:3).
၁၉. ယုဒနှင့်အတူ။ ယုဒသည် ရန်သူ၏လက်နက်များ၏ သာလွန်မှုဟုထင်ရသောကြောင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ အောင်မြင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ အင်အားရှေ့တွင် သံဖြူရထားများသည် ဘာမှမဟုတ်ဘဲ၊ သူ၏ရထားများသည် ကောင်းကင်တမန်များ သောင်းနှင့်ချီရှိသည်ဖြစ်စေ၊ ဤအဘယ်ကြောင့်ဖြစ်သနည်း။ အနန္တအင်အားသည် ရရှိနိုင်သော်လည်း၊ ယုဒမျိုးနွယ်သည် ၎င်းတို့၏ရန်သူများအပေါ် အပြည့်အဝအုပ်စိုးနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ တရားသူကြီးများစာအုပ်၏ စာရေးသူသည် နောက်ပိုင်းတွင် အကြောင်းပြချက်ကို ရှင်းပြသည် (အခန်း ၂:၁၄-၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။
19. With Judah. Judah was able to succeed only partially because of a
seeming superiority in the weapons of the enemy. Why was this when chariots of
iron are nothing before the might of God, whose chariots are ten thousands of
angels? Infinite power was available, yet the tribe of Judah was not able to
gain complete mastery over its enemies. The author of the book of Judges later
explains why (see on ch. 2:14–23).
သံဖြူရထားများ။ တောင်များပေါ်တွင် မြင်းများနှင့် ရထားများသွားလာရန်မဖြစ်နိုင်သည့်နေရာတွင်၊ လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်သော ရဲရင့်သော ဟေဗြဲလူမျိုးအုပ်စုများသည် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ကမ်းရိုးတန်းမြေပြန့်၏ ကျယ်ပြန့်သောချိုင့်ဝှမ်းများတွင် လက်နက်ပိုမိုကောင်းမွန်သော ခါနနိလူများသည် ၎င်းတို့၏တိုက်ခိုက်မှုများကို တွန်းလှန်နိုင်ခဲ့သည်။ သံဖြူအသုံးပြုမှုသည် ခါနနိလူများအကြားတွင် ယခုမှစတင်ပျံ့နှံ့လာပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သတ္တုပြုလုပ်ရာတွင် ခြေသလုံးဟေဗြဲလူများထက် သာလွန်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဟိတ္တိလူများနှင့် ဟုရိလူများထံမှ မြင်းများနှင့် ရထားများအသုံးပြုမှုကို မကြာသေးမီက သင်ယူခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ဟေဗြဲလူမျိုးခြေလျင်စစ်သားများကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုစစ်သားများသည် ဤသာလွန်သောလက်နက်ကို ရင်ဆိုင်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပါ။
Chariots of iron. On the mountains where horses and chariots could not
maneuver, the mobile, daring bands of Hebrews were victorious; but in the broad
valleys of the maritime plain the better armed Canaanites were able to repel
their incursions. The use of iron was just becoming common among the
Canaanites, who were ahead of the nomadic Hebrews in the art of metal working.
They had recently learned the use of chariots and horses from the Hittites and
Hurrians, and employed them to good advantage against the foot soldiers of the
Hebrews, who were unable to cope with this superior weapon.
၂၁. ယေရုဆလင်တွင်နေထိုင်သည်။ အပိုဒ် ၈ အရ ယုဒမျိုးနွယ်သည် ယေရုဆလင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုမြို့တွင် ၎င်းတို့၏အောင်မြင်မှုများကို ခိုင်မာစေရန် မလုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းမှာ ထိုမြို့သည် ဗင်္ယာမိန်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။ မျိုးနွယ်နှစ်ခု၏ နယ်နိမိတ်သည် ဟိနွန်ချိုင့်ဝှမ်းမှတစ်ဆင့် မြို့၏တောင်ဘက်တွင် ဖြတ်သန်းသွားသည် (ယောရှု ၁၅:၈)။ ယေဗုသိလူများသည် ယုဒမှအနိုင်ယူခံရပြီးနောက် အရှုံးပေးခဲ့ပြီး၊ ဗင်္ယာမိန်လူများထံသို့ ခုခံမှုမပြခဲ့ပါ။ မြို့ကိုသိမ်းပိုက်ရန် လိုအပ်သောသန္နိဋ္ဌာန်မရှိသဖြင့်၊ ဗင်္ယာမိန်လူများသည် ယေဗုသိလူများနှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ရောနှောနေထိုင်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းရာချီအကြာတွင် ဒါဝိဒ်သည် ထိုခံတပ်၏အရေးပါမှုကို သဘောပေါက်ပြီး တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထို့နောက်ပင် နှစ်ဖွဲ့သည် ထိုဒေသတွင် ဖော်ရွေစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ခဲ့ပုံရသည်။ ဒါဝိဒ်၏ နန်းစံခေတ်နှောင်းပိုင်းတွင် ယေဗုသိလူ အာရောနသည် လေးစားခံရသော နိုင်ငံသားတစ်ဦးအဖြစ် ပြုမူခဲ့သည် (၂ ရာ. ၂၄:၁၈)။ သို့သော် တရားသူကြီးများခေတ်တွင် ထိုမြို့သည် ယေဗုသိလူများ၏ လွှမ်းမိုးမှုပိုမိုရှိခဲ့သည် (တရားသူကြီးများ ၁၉:၁၁၊ ၁၂)။ ဗင်္ယာမိန်လူများသည် ၎င်းတို့၏အခွင့်အရေးများကို အပြည့်အဝအသုံးမချခဲ့ပါ။
21. Inhabited Jerusalem. According to v. 8 the tribe of
Judah had already taken Jerusalem. Perhaps the reason they did not consolidate
their gains there was that the city really lay in the territory of Benjamin.
The boundary line between two tribes ran just south of the city through the
Valley of Hinnon (Joshua 15:8). After the Jebusites had been humbled by their
defeat at the hands of Judah, they offered no resistance to the men of Benjamin
who settled around the city. Lacking the necessary resolution to capture the
city, the people of Benjamin mingled together peaceably with the heathen
Jebusites. Several hundred years later David, sensing the importance of having
the citadel in his hands, assaulted and captured it. Even after this the two
groups seemed to live together amicably in the area, for the late in David’s
reign, Araunah the Jebusite was spoken of in a way that suggests he was a
respected citizen; he certainly conducted himself as one (2 Sam. 24:18).
However, during the judges period the city was predominantly Jebusite (Judges
19:11, 12). The people of Benjamin failed to take full advantage of their
opportunities.
ယနေ့တိုင်အောင်။ ဤစကားရပ်သည် တရားသူကြီးများစာအုပ်ကို ဒါဝိဒ်မသိမ်းပိုက်မီ ရေးသားခဲ့သည်ဟု အကြံပြုသည်။
Unto this day. This expression suggests that the book of Judges was
written before David’s capture of the city.
၂၂. ယောသပ်၏အိမ်။ အိဖရိမ်မျိုးနွယ်နှင့် အနောက်ပိုင်းပါလစ္စတင်းရှိ မနာရှဲမျိုးနွယ်တစ်ဝက်။ မနာရှဲမျိုးနွယ်၏ တစ်ဝက်သည် ယော်ဒန်မြစ်တစ်ဖက်တွင် အခြေချခဲ့သည်။
22. House of Joseph. The tribe of Ephraim and the half tribe of
Manasseh in western Palestine. Half of the tribe of Manasseh had settled in
Transjordan.
ဗေသလ။ “ဘုရားသခင်၏အိမ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယေရုဆလင်မြို့မှ မြောက်ဘက် ၁၀.၂၅ မိုင် (၁၆.၄ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ဗဟိုတောင်တန်းများတွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့သည် ယာကုပ်သည် လှေကားအိပ်မက်ကို မြင်ခဲ့သောနေရာအဖြစ် ကျော်ကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုဖြစ်ရပ်မှ ဤအမည်ကို ရရှိခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၈:၁၀-၂၂)။ နောက်ပိုင်းတွင်၊ ယေရောဗောင်တည်ထောင်ခဲ့သော ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ ဗဟိုဌာနတစ်ခုအဖြစ် ကျော်ကြားလာခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဣသရေလမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားဘုရားကျောင်းတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့သည် (၁ ဘုရင်များ ၁၂:၂၉)။
Beth-el. Signifying, “house of God.” Situated about 10 1/4 mi.
(16.4 km.) north of Jerusalem in the central mountains. This city was
celebrated as the place where Jacob had seen his vision of the ladder, from
which event it had received its name (Gen. 28:10–22). Later, it was to be
famous as a seat of the idolatrous worship established by Jeroboam, who made it
one of the national shrines of the northern kingdom of Israel (see 1 Kings
12:29).
ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့နှင့်အတူရှိသည်။ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် မစွန့်စားခဲ့သော ဗင်္ယာမိန်နှင့်မတူဘဲ၊ ဤမျိုးနွယ်များသည် ဘုရားသခင်၏ ကောင်းချီးပေးမှုဖြင့် စတင်လှုပ်ရှားပြီး အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့သည်။
Lord was with them. Unlike Benjamin, who never ventured out in
faith, these tribes launched out and won victories through God’s blessing.
၂၃. ဗေသလကို စူးစမ်းရန်စေလွှတ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် တိုက်ခိုက်မှုမပြုလုပ်မီ အကောင်းဆုံးသိမ်းပိုက်နည်းကို ရှာဖွေရန် သေချာစွာ စူးစမ်းလေ့လာခဲ့သည်။ သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်စုတစ်ခုအရ ထိုမြို့၏ ယခင်အမည်မှာ လုဇ်ဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲလူများသည် ထိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ယာကုပ်၏အတွေ့အကြုံကို ဂုဏ်ပြုရန် ဗေသလဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည် (အပိုဒ် ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ မြို့သစ်သည် မြို့ဟောင်းနှင့် တူညီသောနေရာတွင် မရှိခဲ့ပုံရသည်။ ယောရှုစာအုပ်တွင် ထိုမြို့နှစ်ခုသည် ကွဲပြားသော်လည်း ဆက်စပ်နေသောနေရာများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (ယောရှု ၁၆:၂)။ ထိုမြို့သည် ဗင်္ယာမိန်နယ်မြေတွင် မူလတည်ရှိခဲ့သော်လည်း အိဖရိမ်နယ်နိမိတ်နှင့် နီးကပ်စွာရှိသည် (ယောရှု ၁၈:၁၃၊ ၂၁၊ ၂၂)။
23. Sent to descry Beth-el. That is, they reconnoitered
thoroughly before venturing an attack, to find the best way to conquer it. A
historical note is added that the former name of the city was Luz. After
conquering the town the Hebrews renamed it Bethel in honor of the experience of
Jacob there (see on v. 22). The new town evidently was not on the same spot as
the old, for in the book of Joshua the two cities are described as different,
though adjoining, places (Joshua 16:2). The town was originally in the
territory of Benjamin but in close proximity to the border of Ephraim (Joshua
18:13, 21, 22).
၂၄. သူလျှိုများ။ စကားလုံးအရ “စောင့်ကြည့်သူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သေဒဏ်ပေးခံရမည်ကို ထိတ်လန့်နေသော ဖမ်းဆီးခံရသူ၏စိတ်ဝိညာဉ်ကို အခွင့်မယူမီ၊ စောင့်ကြည့်သူများသည် ထိုလူအား ကိုယ်ရေးကိုယ်တာဘေးကင်းမှုကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ သူ၏မြို့အတွင်းသို့ လျှို့ဝှက်ဝင်ပေါက်ကို သစ္စာဖောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့်၊ ဟေဗြဲလူများသည် ထိုနေရာကို အလွယ်တကူသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ မြို့သားများကို ဓားဖြင့်သတ်ကာ ထိုလူနှင့်သူ၏မိသားစုကိုသာ အသက်ရှင်စေခဲ့သည်။
24. Spies. Literally, “watchers.” Before taking advantage of the
terror that gripped the captured man’s soul in anticipation of being put to
death, the watchers made the traveler an offer of personal safety. Because of
his betrayal of a secret entrance to the city, the Hebrews easily captured the
place and put its inhabitants to the sword, saving alive only this man and his
family.
၂၆. မြို့တစ်ခုတည်ဆောက်သည်။ ဤလူတည်ထောင်ခဲ့သောမြို့အကြောင်း မည်သည့်အချက်အလက်မျှ မသိရှိရပါ။ သစ္စာဖောက်မှုအတွက် သူ၏ ငြိမ်သက်စေရန်ဖြစ်နိုင်သည်မှာ၊ သူသည် ဝေးလံသောနိုင်ငံသို့သွားကာ သစ္စာဖောက်ခဲ့သောမြို့၏အမည်ကို ပြန်လည်အမည်ပေးထားသော မြို့တစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
26. Built a city. Nothing is known of the city that this man founded.
Perhaps to quiet his conscience for his deed of betrayal, he went into a far
country and built a city that he renamed after the one he had betrayed.
၂၇. မနာရှဲလည်း မလုပ်ခဲ့ပါ။ စာရေးသူသည် ယုဒမှတိုက်ခိုက်ခဲ့သော တောင်ပိုင်းဒေသမှ ဗဟိုနှင့် မြောက်ပိုင်းပါလစ္စတင်းသို့ သူ၏ဇာတ်ကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ဤအချက်တွင် ဇာတ်ကြောင်းသည် ခေတ်သစ်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။ ယခင်က ဟေဗြဲလူများသည် အောင်မြင်မှုများရရှိခဲ့ပြီး ရှုံးနိမ့်မှုများလည်း ခံစားခဲ့ရသည်။ ယခုအခါ မျိုးနွယ်စုများမသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သော ခါနနိခံတပ်များ၏ စာရင်းတစ်ခုသာ ဖော်ပြထားသည်။ မနာရှဲမထုတ်ပယ်နိုင်ခဲ့သော မြို့များသည် ဖြတ်သန်းလမ်းများကို စောင့်ကြပ်ထားသော ခံတပ်မြို့များ၏ ကွင်းဆက်တစ်ခုဖြစ်သည်။
27. Neither did Manasseh. The author advances in his
narrative from the southern section of the land, assaulted by Judah, upward to
central and northern Palestine. At this point the narrative reveals a new
trend. Previously the Hebrews had gained victories as well as suffered defeats.
Now there simply follows a list of Canaanite strongholds that the different
tribes were unable to capture. The towns whose inhabitants Manasseh was unable
to expel, consisted of a chain of fortified cities guarding all the passes.
ဗေသရှန်။ ဤ“ခါနနိလိုင်း” ၏ အရှေ့ဘက်စွန်းတွင် ဗေသရှန်မြို့ဟောင်းရှိသည်။ ၎င်းသည် ယဇရေလချိုင့်ဝှမ်း၏အဆုံးတွင် ယော်ဒန်မြစ်ဆီသို့ စတင်ကျဆင်းလာသော မြေပြန့်နေရာတွင်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပါလစ္စတင်း၏ ရှေးအကျဆုံးမြို့များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် မတူညီသော ရုပ်တုဘုရားများကို ကိုးကွယ်သည့်ဗဟိုဌာနဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခင်ခေတ်များ၏ အပျက်အစီးများဖြင့်တည်ဆောက်ထားသော မြင့်မားသောတောင်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော အလွန်ခိုင်ခံ့သော ခံတပ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်း၏မဟာဗျူဟာမြောက်တည်နေရာကြောင့် ဒမတ်စကပ်သို့သွားသော လမ်းများကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် တူးဖော်မှုများအရ ၎င်းသည် ဘီစီ ၁၂ ရာစုခန့်အထိ အီဂျစ်စစ်တပ်စခန်းမြို့တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှောလု၏ခေတ်တွင် ၎င်းသည် ဖိလိတ္တိလူများ၏လက်ထဲတွင်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ဗဟိုဌာနများသည် တောင်ဘက်တွင် ဝေးကွာနေသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒါဝိဒ်သည် ၎င်းကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ရှောလမုန်၏မြို့များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြခံရသည် (၁ ဘုရင်များ ၄:၁၂)။ ယေရမိ၏ခေတ်တွင် စကီသီယန်လူများက ၎င်းကိုသိမ်းပိုက်ပြီးနောက် စကီသိုပိုလိစ်ဟု အချိန်ကြာရှည်ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ၎င်းကို တယ်လ်အယ်လ်ဟုစန်ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ အနီးအနားရှိ အာရပ်မြို့ ဘီစန်သည် ရှေးအမည်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။
Beth-shean. At the eastern end of this “Canaanite line” was the
ancient city of Beth-shan. It was at the place where the rather level country
at the end of the Valley of Jezreel began to fall off toward the Jordan River.
It is one of the oldest cities of Palestine, and at various times was the
center for the worship of numerous heathen deities. It was an extremely strong
fortress situated on a high hill built up by the ruins of previous eras.
Because of its strategic location it commanded the roads to Damascus.
Excavations at the site reveal that it was an Egyptian garrison city for
several centuries, to about the 12th century b.c. In the days of Saul
it was in the possession of the Philistines, whose main centers lay far to the
south. Later David may have captured it, for it is mentioned as one of
Solomon’s cities (1 Kings 4:12). For a long time it was known as Scythopolis,
after the Scythians who captured it about the time of Jeremiah. Today it is
called Tell el Ḥuṣn. The neighboring Arab town of Beisān perpetuates
the ancient name.
ဤအပိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသော အခြားခံတပ်မြို့များသည် ဆမာရိယဗဟိုတောင်များမှ အဲစဒရေလွန် (သို့မဟုတ် မဂိဒ္ဒို) မြေဩဇာပြည်သို့သွားသော ဖြတ်သန်းလမ်းများကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ မဂိဒ္ဒိုသည် လိုင်း၏ အနောက်ဘက်စွန်းတွင်ရှိပြီး၊ အီဂျစ်နှင့် မက်ဆိုပိုတေးမီးယားအကြား ပြည်မကြီးလမ်းကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ၎င်းသည် အီဂျစ်စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများတွင် မြောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ဘက်အင်ပါယာများကို တိုက်ခိုက်ရာတွင် ထင်ရှားစွာပါဝင်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း တူညီသောအမည်ရှိသော တာနတ်မြို့သည် မဂိဒ္ဒိုမှ အရှေ့တောင်ဘက် ၄.၇၅ မိုင် (၇.၆ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်ရှိသည်။
The other fortified cities named in this verse commanded the
passes leading from the central mountains of Samaria into the fertile plain of
Esdraelon (or Megiddo). Megiddo, on the western end of the line, commanded the
great highway between Egypt and Mesopotamia. Because of this it figured
prominently in Egyptian campaigns against the great northern and eastern
empires. Taanach, which bears the same name today, was 4 3/4 mi. (7.6 km.)
southeast of Megiddo.
၎င်း၏မြို့များ။ စာသားအရ “၎င်း၏သမီးများ” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ ဤခံတပ်မြို့များပတ်ဝန်းကျင်တွင် စုဝေးနေထိုင်သော သေးငယ်သောရွာများကို ဆိုလိုသည်။
Her towns. Literally, “her daughters,” the small villages
clustered around these fortress cities.
ကာနာန်လူမျိုးများသည် နေထိုင်ကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် ဟေဗြဲလူမျိုးများ၏ နှင်ထုတ်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကို ခိုင်ခိုင်မာမာခုခံကာ တွန်းလှန်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤခံတပ်များကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်လျှင် ခရီးသွားလမ်းများနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးလမ်းကြောင်းများအားလုံးကို ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့အပြင် မတူညီသောမျိုးနွယ်စုများကို တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ခွဲထုတ်နိုင်ကာ ဟေဗြဲလူမျိုးများ၏ ညီညွတ်သောဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းမှုကို တားဆီးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း မှန်ကန်စွာ သိရှိခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ရေးအရ “ခွဲခြားအုပ်ချုပ်ရန်” နည်းဗျူဟာကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။
Canaanites would dwell. That is, they stubbornly resisted and repelled
the attempts of the Hebrews to dislodge them. They realized correctly that if
they could hold this chain of fortresses, they could command all the main
routes of travel and commerce, and in addition, could separate the different
tribes from one another and thus prevent a united confederation of the Hebrews.
They applied the military rule of divide and conquer.
၂၈။ အခွန်။ ဟီဘရူး mas။ “အခွန်” ဟူသောစကားသည် ဤဟီဘရူးစကားလုံး၏ စစ်မှန်သောအဓိပ္ပာယ်ကို မဖော်ပြပါ၊ ၎င်းသည် “အလုပ်သမားအဖွဲ့များ” ကို ဆိုလိုသည်။ ဤစကားလုံးသည် အလုပ်သမားအဖွဲ့များကို အတင်းအကြပ်စုဆောင်းခြင်းကို ဆိုလိုပြီး၊ အလုပ်ကိုယ်တိုင်ကို မဟုတ်ပါ။ ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်နှစ်ဦးစလုံးသည် ၎င်းတို့၏ ဆောက်လုပ်ရေးပရောဂျက်များနှင့် မြို့များကို ခံတပ်အဖြစ်ခိုင်ခံ့စေရန်အလုပ်များတွင် အတင်းအကြပ်အလုပ်သမားစုဆောင်းခြင်းကို အသုံးပြုခဲ့သည် (၁ ဘုရင်ခံ ၅:၁၃၊ ၉:၁၅, ၂၁)။ ဤအချိန်တွင် ဟီဘရူးများသည် ၎င်းတို့လွှမ်းမိုးထားသောနယ်မြေများတွင် အောင်နိုင်ခံရသော ကာနန်လူမျိုးများကို သိမ်းပိုက်ထားသောမြို့များကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်နှင့် ခံတပ်များကို ခိုင်ခံ့စေရန် အလုပ်လုပ်ရန် အတင်းအကြပ်ခိုင်းစေခဲ့သည်။
28. Tribute. Heb. mas. “Tribute” does not represent the
true idea of this Hebrew word, which means “labor gangs.” The word signifies a
levy of men impressed for taskwork, not the taskwork itself. Both David and
Solomon used compulsory labor levies in their building projects and in the work
of fortifying cities (1 Kings 5:13; 9:15, 21). At this time the Hebrews, in the
areas in which they were dominant, forced the defeated Canaanites to work in
rebuilding the captured cities and strengthening fortifications.
လုံးဝမနှင်ထုတ်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဟီဘရူးများသန်မာသောနယ်မြေများတွင်ပင် ၎င်းတို့၏ရွာများ သို့မဟုတ် လယ်ယာများတွင် နေထိုင်ခွင့်ရရန် အတင်းအကြပ်အလုပ်လုပ်ရန် လိုက်လျောခဲ့သော ကာနန်လူမျိုးများစွာကို ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဤအရာသည် ဣသရေလဘာသာတရားနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်မှာ ဤစာအုပ်၏ နောက်ပိုင်းသမိုင်းတွင် ထင်ရှားသည်။
Not utterly drive. That is, even in the regions where the Hebrews were
strong, a large number of Canaanites who submitted to forced labor for the
privilege of living in their villages or on their farms were permitted to
remain. The danger of this to Israelite religion and morals is apparent in the
later history of this book.
၂၉။ ဂေဇာ။ ဧဖရိမ်၏ အနောက်တောင်ဘက်နယ်စပ်တွင် ဖိလိတ္တိပြည်နှင့်နီးသော ရှေးကာနန်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး၊ ယေရုဆလင်မြို့မှ အနောက်မြောက်ဘက် ၁၉ မိုင်ခွဲ (၃၀.၈ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်ရှိသည်။ ကာနန်လူမျိုးများသည် ထိုမြို့ကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ထားခဲ့သည် (၁ ရှမွေလ ၂၇:၈၊ ၂ ရှမွေလ ၅:၂၅၊ ၁ ရာဇဝင် ၂၀:၄)၊ ထို့နောက် ဖာရိုတစ်ဦးက ၎င်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး ရှောလမုန်၏ဇနီးဖြစ်သူ သူ၏သမီးအား လက်ဆောင်အဖြစ်ပေးခဲ့သည် (၁ ဘုရင်ခံ ၉:၁၆)။ ရှောလမုန်သည် ၎င်းကို နယ်စပ်ခံတပ်အဖြစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤမြို့ကို တူးဖော်မှုများအရ ကာနန်လူမျိုးများ၏ အိမ်သုံးပစ္စည်းများစွာ၊ ကျယ်ပြန့်သော ကာနန်ဘုရားကျောင်းတစ်ခု၊ နှင့် အိမ်များတည်ဆောက်ရာတွင် ကလေးငယ်များကို အုတ်မြစ်တွင်မြှုပ်နှံသည့် ကာနန်လူမျိုးများ၏ထုံးစံများစွာကို ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။
29. Gezer. An ancient Canaanite city on the southwestern border of
Ephraim near the Philistine country, 19 1/4 mi. (30.8 km.) northwest of
Jerusalem. The Canaanites retained possession of the city (1 Sam. 27:8; 2 Sam.
5:25; 1 Chron. 20:4) until a certain Pharaoh captured it and gave it as a
present to his daughter, Solomon’s wife (1 Kings 9:16). Solomon then rebuilt it
as a border fortress. The excavation of this city has revealed a vast amount of
Canaanite household articles, an extensive Canaanite temple, and numerous
examples of the Canaanite practice of burying infants in the foundations of
houses that were being built.
၃၀။ ဇဗူလုန်လည်း မလုပ်ခဲ့။ စာရေးသူသည် ယခုအခါ ဧဒရဲလွင်ပြင်ထက်ကျော်လွန်သော မြောက်ပိုင်းပါလသတိုင်းနယ်မြေများတွင်ရှိသော အနွယ်များ၏ အတွေ့အကြုံများကို စတင်ဖော်ပြသည်။ ဣသခါအနွယ်အကြောင်း မည်သည့်အရာမျှ မပြောထားသော်လည်း၊ ဒေဗောရာ၏သီချင်း (အခန်း ၅) တွင် ၎င်းကို ပိုမိုပြတ်သားသော အနွယ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဤတွင်ဖော်ပြထားသော အနွယ်တစ်ခုစီ၏အကြောင်းအရာသည် အနီးစပ်ဆုံးတူညီသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ခွဲဝေပေးထားသော နယ်မြေများရှိ ခံတပ်များကို တိုက်ခိုက်ရန် မလုံလောက်ခဲ့ပါ။ တောင်များတွင်ပင် ၎င်းတို့သည် တောင်ပိုင်းရှိ အနွယ်များကဲ့သို့ လွှမ်းမိုးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ၎င်းတို့သည် နေရာအနှံ့အပြားတွင် အနည်းငယ်စီ ခွဲထုတ်ပြီး ရှေးဦးအခြေချရာနေရာများထဲသို့ ဝင်ရောက်အခြေချခဲ့သည်။
30. Neither did Zebulun. The author now begins to relate
the experiences of the tribes whose portions were situated in northern
Palestine beyond the plain of Esdraelon. Nothing is said of the tribe of
Isaachar, although in the song of Deborah (ch. 5) it is represented as one of
the more aggressive tribes. The story with respect to each of these tribes as
given here is about the same. They were not strong enough to attack the
fortresses in their allotted territories. Even in the mountains they were
unable to gain the mastery as the tribes farther to the south had done. They
merely whittled out little sections here and there wherever they could, and
thus wedged themselves in among the older settlements.
၃၁။ အာရှာလည်း မလုပ်ခဲ့။ အာရှာအနွယ်သည် ဇဗူလုန်ထက် ပိုမိုအောင်မြင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ၎င်း၏ခွဲဝေပေးထားသောနယ်မြေသည် ကာမယ်လမြောက်ဘက်ရှိ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင်နှင့် နိမ့်သောတောင်ကုန်းများဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပင်လယ်ကူးသန်းရောင်းဝယ်သူများအဖြစ် နာမည်မထွက်ပေါ်သေးသော ဖွနီးရှန်းလူမျိုးများ၏ နယ်မြေဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ကာနန်လူမျိုးများထဲတွင် အခြေချပြီးနောက်၊ အာရှာလူမျိုးများသည် အခြားအနွယ်များထက် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဘာသာရေးအရ စုပ်ယူခံရမှုကို ပိုမိုခံစားခဲ့ရပုံရသည်။ မကြာမီအချိန်အတွင်း ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ဘာသာရေးခွဲထွက်မှုကို များစွာဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး၊ ဒေဗောရာက ကာနန်လူမျိုးများကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ရင်ဆိုင်ရန် အနွယ်များကို ခေါ်ဆိုသောအခါ “အာရှာ” သည် “ပင်လယ်ကမ်းစပ်တွင် ဆက်လက်နေထိုင်ပြီး ၎င်း၏ပြတ်ရွေ့များတွင် တည်ရှိနေသည်” (အခန်း ၅:၁၇) ဟု ဆိုသည်။
31. Neither did Asher. The tribe of Asher was no more successful than
Zebulun. Its allotment consisted of the maritime plain and the low hills north
of Carmel. It was the territory of the Phoenicians, who had not yet risen to
fame as sea traders. Having settled down among the Canaanites there, the people
of Asher seem to have been exposed to cultural and religious absorption perhaps
more than any other tribe. Within a short time they seemed to have lost much of
their religious separateness, so that when Deborah called on the tribes to join
in a united front against the Canaanites, “Asher,” she says, “continued on the
sea shore, and abode in his breaches” (ch. 5:17).
ယောရှု ၁၉:၃၀ တွင် ဤဒေသရှိ မြို့ ၂၂ မြို့သည် အာရှာ၏အမှီဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ယခုစာသားတွင် အက်ခြာနှင့် ဆီဒုန်အပါအဝင် အနည်းဆုံး မြို့ခုနစ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ကြောင်း စာရင်းပြုထားသည်။ ထို့ကြောင့် အာရှာလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့ခွဲဝေပေးထားသော နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ရာတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုမရှိခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။
Joshua 19:30 states that 22 towns in this region fell to the
lot of Asher. The text before us lists at least seven of them that were not
taken, including the well-known cities of Acre and Sidon. Thus it is evident
that the Asherites did not make much progress toward conquering the territory
assigned to them.
၃၂။ ကာနန်လူမျိုးများထဲတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ အခန်းကြီး ၂၉ နှင့် ၃၀ တွင် ကာနန်လူမျိုးများသည် ဟီဘရူးများထဲတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းသည် ဟီဘရူးများသည် ပိုမိုသန်မာသည်ကို ပြသသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် စာရေးသူသည် အာရှာလူမျိုးများသည် ကာနန်လူမျိုးများထဲတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု စကားလုံးပြောင်းလဲပြောဆိုသည်။ ၎င်းသည် ထိုနယ်မြေတွင် ကာနန်လူမျိုးများသည် လွှမ်းမိုးထားသော အင်အားဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြပုံရသည်။
32. Dwelt among the Canaanites. Verses 29 and 30 stated that
the Canaanites dwelt among the Hebrews, showing that the latter were the more
powerful; but here the author changes his phrase and says that the Asherites
dwelt among the Canaanites. This seems to indicate that the Canaanites were the
dominant power in that area.
၃၃။ နဿလိလည်း မလုပ်ခဲ့။ တူညီသော မလိုလားအပ်သော ဇာတ်လမ်းကို ထပ်မံဖော်ပြသည်။ နဿလိအနွယ်သည် သိမ်းပိုက်ရန်ပျက်ကွက်ခဲ့သော နေရာများသည် နတ်ဘုရားမ အနာ့ထ်နှင့် နေနတ်ဘုရား ရှာမတ်ရှိသော နာမည်ကျော်ဘုရားကျောင်းများကြောင့် အမည်ပေးထားသော ရှေးမြို့များဖြစ်သည်။ သို့သော် ဟီဘရူးများသည် ဤမြို့များကို အခွန်ပေးရန် အတင်းအကြပ်လုပ်ရန် လုံလောက်သောအင်အားရှိခဲ့သည်။ နဿလိ၏ နယ်မြေသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဂါလိလယ်ဟု လူသိများလာပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ပုဂံလူမျိုးများ အလွန်များပြားသဖြင့် ထိုဒေသသည် “လူမျိုးများ၏ဂါလိလယ်” (ဟေရှာ ၉:၁) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “နိုင်ငံခြားဒေသ” ဖြစ်သည်။ 33. Neither did Naphtali. The
same unhappy narrative is repeated. The places that Naphtali failed to conquer
were ancient cities that took their name from the famous temples to the goddess
Anath and the sun-god Shamash situated therein. The Hebrews were strong enough,
however, to force these cities to tribute. The territory of Naphtali later
became known as Galilee, where the heathen element was so numerous that the
region was called “Galilee of the nations” (Isa. 9:1), that is, “the foreign
district.”
၃၄။ ဒန်လူမျိုး။ ဒန်အနွယ်၏ အမှီသည် ဧဖရိမ်နှင့် ယုဒအနွယ်များ၏ အမွေအနှစ်ကြားရှိ ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် နိမ့်သောတောင်ကုန်းများပါဝင်သော ကျဉ်းမြောင်းသောနယ်မြေဖြစ်သည်။ ဒန်လူမျိုးများသည် ပထမဦးစွာ လွင်ပြင်များဆီသို့ တိုးရှေ့လျှောက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ ဘုရား၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာအောက်တွင် ၎င်းတို့၏နယ်နမိတ်ကို ပင်လယ်ထံသို့ ချဲ့ထွင်သင့်သည်။ သို့သော် ဌာနေလူမျိုးများက ၎င်းတို့ကို တောင်ကုန်းများဆီသို့ ပြန်လည်နှင်ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ၎င်းတို့သည် ဇောရါနှင့် ဧရှတာအိုလ်မြို့များတဝိုက်တွင် ၎င်းတို့၏အနေအထားကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ဤအနွယ်နှင့် ဤဒေသမှ ဆမ်ဆုန်သည် ဖိလိတ္တိလူမျိုးများကို ဆန့်ကျင်သည့် သူ၏စွန့်ဦးတီထွင်မှုများကို စတင်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၃ မှ ၁၆)။ သို့သော် ဤဒေသသည် အလွန်သေးငယ်သဖြင့် အနွယ်၏လူဦးရေ တိုးပွားလာသောအခါ၊ အဓိကအုပ်စုသည် ပါလသတိုင်း၏ မြောက်ပိုင်းရှိ ယော်ဒန်မြစ်ရေထွက်ရာနေရာတဝိုက်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် လာရှမြို့ကို သိမ်းပိုက်ကာ ဒန်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည် (တရားသူကြီး ၁၈ နှင့် ၁၉၊ ယောရှု ၁၉:၄၇ ကို ကြည့်ပါ)။
34. Children of Dan. The lot of the tribe of Dan was a narrow strip
of valley and low hills between the inheritance of Ephraim and Judah. The
Danites tried at first to push toward the lowlands, and, under the blessing of
God, should have extended their boundaries to the sea. Instead, the native
inhabitants drove them back into the hills where they consolidated their
position around the towns of Zorah and Eshtaol. It was from this tribe and this
district that Samson sallied forth on his exploits against the Philistines
(chs. 13 to 16). However, this region was so small that when the tribe grew in
population, the main body migrated to the northern part of Palestine around the
headwaters of the Jordan, where they captured the city of Laish and renamed it
Dan (Judges 18 and 19; see on Joshua 19:47).
ဤစာအုပ်၏ရေးသားသူသည် ဒေသခံလူဦးရေကို ကာနာန်လူမျိုးများအစား အာမိုရိလူမျိုးများဟု သတ်မှတ်ထားသည်ကို သတိပြုသင့်သည်။ အချို့က ဤအမည်နှစ်ခုသည် တူညီသောလူမျိုးကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ကာနာန်လူမျိုးဟု လူသိများသော ဒေသခံလူဦးရေသည် အာမိုရိလူမျိုးများနှင့် တူညီသောနယ်မြေမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆထားသည်။ သို့သော် အာမိုရိလူမျိုးများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရွှေ့ပြောင်းလာသူများကို ကိုယ်စားပြုပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် ကာနာန်လူမျိုးများထက် မကြာသေးမီက ရောက်ရှိလာသောကြောင့် ၎င်းတို့၏ယဉ်ကျေးမှုသည် ပိုမိုဟောင်းနွမ်းသော ကာနာန်ယဉ်ကျေးမှုထက် ပို၍ ခြေသလုံးလှုပ်ရှားသည့်ပုံစံဖြစ်နိုင်သည်။ ရှေးဟောင်းဆူမေးရီးယန်းကဗျာတစ်ပုဒ်တွင် အာမိုရိလူမျိုးများကို ဤသို့ဖော်ပြထားသည်-
it should be noticed that the author of the book here
designates the native population as Amorites instead of Canaanites. Some
believe that the two names refer to the same people. It is held that the native
population, known as the Canaanites, came originally from the same area as the
Amorites. But it seems that Amorites represent a later migration. Since they
had arrived more recently than the Canaanites, their culture was probably more
nomadic than that of the older Canaanite culture. An ancient Sumerian poem
describes the Amorites thus:
“လက်နက်သည် သူ၏အဖော်ဖြစ်သည် …
အာဏာမနာခံသူ၊
မကျက်သောအသားကို စားသုံးသူ၊
သူ့ဘဝတစ်လျှောက် အိမ်မရှိသူ၊
သူ၏သေဆုံးသွားသော အဖော်ကို မသင်္ဂြိုလ်သူ။”
“The weapon is his companion …
Who knows no submission,
Who eats uncooked flesh,
Who has no house in his life-time,
Who does not bury his dead companion.”
တရားသူကြီးများခေတ်က အာမိုရိလူမျိုးများသည် ဤကဗျာတွင် ထင်ရှားစွာဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ခြေသလုံးဘဝထက် ပိုမိုတည်ငြိမ်သော ယဉ်ကျေးမှုကို ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် အနီးအပါးဒေသတစ်ခွင်တွင် ပျံ့နှံ့နေထိုင်ခဲ့ပြီး အာမိုရိဘုရင်များသည် ကြီးမားသောနှင့် သေးငယ်သော နိုင်ငံများကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဘေဘီလိုနီးယား၏ ထင်ရှားသောဘုရင် ဟမ်မူရာဘီသည် အာမိုရိလူမျိုးဖြစ်သည်။ အာမိုရိဟူသောအမည်သည် “အနောက်သားများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဘေဘီလိုနီးယား၏ အစောဆုံးလူသိများသော ဆူမေးရီးယန်းလူမျိုးများက ၎င်းတို့အား ဤအမည်ပေးခဲ့သည်။
The Amorites of the time of the judges probably had developed
a more sedentary culture than that so vividly illustrated in this poem. They
were spread all over the Near Eastern area, with Amorite kings ruling over both
large and small kingdoms. The famous king of Babylonia, Hammurabi, was an
Amorite. The name Amorite means “westerner” and was given this people by the
Sumerians, the earliest known inhabitants of Babylonia.
၃၅။ ဟေရက်တောင်။ ရှဖလာ၌ရှိသော ဗက်ရှမေ့ရှ်နှင့် တူညီသည်ဟု ယူဆထားသည်။
အာဂျလုံ။ ယေရုဆလင်မြို့မှ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၁၃ (ကီလိုမီတာ ၂၀.၈) ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသောမြို့တစ်မြို့ (ယောရှုမှတ်စာ ၁၀:၁၂ တွင်ကြည့်ပါ)။
35. Mount Heres. Believed to be the same as Beth-shemesh in the
Shephelah.
Aijalon. A town situated about 13 mi. (20.8 km.) west-northwest
of Jerusalem (see on Joshua 10:12).
အောင်မြင်ခဲ့သည်။ စကားလုံးအရ “လေးလံစွာနားနေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဒန်အမျိုးနွယ်သည် ဒေသခံလူဦးရေနှင့် ရင်ဆိုင်ရာတွင် ၎င်း၏အနေအထားကို ထိန်းထားနိုင်ခြင်းမရှိဘဲ တဖြည်းဖြည်း ကန့်သတ်ထားသောနယ်မြေအတွင်းသို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခံရသည်။ ဤအခြေအနေကိုမြင်သောအခါ၊ နယ်မြေနီးစပ်ရာ ဧဖရိမ်အမျိုးနွယ်မှ ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် ဒန်လူမျိုးများကို ကူညီရန်ရောက်ရှိလာပြီး အာမိုရိလူမျိုးများကို ပြင်းထန်စွာ တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဧဖရိမ်လူမျိုးများသည် အလွန်အောင်မြင်ခဲ့သောကြောင့် အာမိုရိနှင့် ကာနာန်မြို့များသည် ၎င်းတို့ထံသို့ လက်နက်ချသည့်စာချုပ်များချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ရန်ပြုမှုရပ်စဲရန်အတွက် အစ္စရေးလ်မြို့များသို့ အလုပ်သမားအဖွဲ့များ ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဤအောက်ကျို့အဆင့်အတန်းသည် ဆောလမွန်ခေတ်တွင် (၁ ဘုရင်ခံ ၄:၉) ထိုမြို့များသည် အစ္စရေးလ်နယ်မြေဖြစ်လာသည်အထိ ရာစုနှစ်များစွာထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ဗက်ရှမေ့ရှ်သည် ယခင်ကတည်းက အစ္စရေးလ်လက်ထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့သည် (၁ ရှမွေလ ၆:၁၂)။
Prevailed. Literally, “rested heavily.” The tribe of Dan was
unable to hold its own against the native population, gradually being forced
back into a restricted area. Seeing this, the Hebrews from the tribe of
Ephraim, whose territory was adjacent, came to the aid of the Danites and
launched aggressive attacks against the Amorites. So successful were the men of
Ephraim that the Amorite and Canaanite towns made treaties of submission to
them, supplying labor gangs to the Israelite towns in return for cessation of
hostilities. This tributary status continued for several centuries until the
towns actually became Israelite territory by the time of Solomon (1 Kings 4:9).
Beth-shemesh fell into Israelite hands considerably earlier (1 Sam. 6:12).
၃၆။ အာမိုရိလူမျိုးများ၏ ကမ်းရိုးတန်း။ ပိုမိုတိကျစွာ “အာမိုရိလူမျိုးများ၏ နယ်နမိတ်” ဟု ဆိုရမည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် ယခင်ကျမ်းပိုဒ်နှင့် ဆက်စပ်မှုမရှိသော်လည်း၊ အာမိုရိလူမျိုးများကို ဖော်ပြပြီးနောက်၊ စာရေးသူသည် အာမိုရိလူမျိုးများ၏ နယ်မြေသည် ယခင်က ဤဒေသများအထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည်ဟု ရှင်းပြရန် ခဏရပ်တန့်ထားသည်။ ဤဒေသများသည် အဓိကအားဖြင့် ဧဒုံလူမျိုးများ၏ နယ်နမိတ်ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အစ္စရေးလ်လူမျိုးများ၏ တောင်ပိုင်းအမျိုးနွယ်များသည် ဤရှေးဟောင်းနယ်နမိတ်အထိ နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
36. Coast of the Amorites. Rather, “boundary of the
Amorites.” This verse has no connection with the preceding one except that,
having mentioned the Amorites, the author pauses to explain that the Amorite
territory formerly extended as far south as these places, which, in the main,
constitute the Edomite frontier. The southern tribes of the Israelites had
conquered territory as far south as this old border.
အကရာဘိမ်သို့တက်သွားခြင်း။ စကားလုံးအရ “ပင့်ကူဖြတ်သန်းရာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။
The going up to Akrabbim. Literally, “scorpion pass.”
ထိုကျောက်တုံး။ ဆိုလိုသည်မှာ “ချောက်ကမ်းပါး” ဖြစ်သည်။ အများစုက ၎င်းကို ဧဒုံလူမျိုးများနှင့် နဗာထေးယန်လူမျိုးများ၏ ချောက်ကမ်းပါးခံတပ်ဖြစ်သော ပေတရာဟု ယူဆကြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အာရဗါဘက်ရှိ ယုဒလူမျိုးများ၏ နယ်မြေဘက်ရှိ အထင်ကရဖြစ်သည့်နေရာတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းဖွယ်ရှိသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်တစ်ခုလုံးသည် အနည်းငယ် မရေရာသည်။
The rock. That is, “the cliff.” Many take this as a reference to
Petra, the cliff citadel of the Edomites and Nabataeans, but it more likely
refers to a landmark on the Judean side of the Arabah. The entire verse is
somewhat obscure.
ellen g. white comments
27–35 PP 543
No comments:
Post a Comment