တရားသူကြီးမှတ်စာ ၁၁

 

အခန်းကြီး - ၁၁

chapter 11

 

၁. ယေဖသနှင့် ဂိလဒ်လူမျိုးတို့ကြား သူသည် ၎င်းတို့၏ အကြီးအကဲဖြစ်ရမည်ဟူသော ပန်ကြားချက်။ ၁၂. သူနှင့် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ကြား ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်သည် အချည်းနှီးဖြစ်သည်။ ၂၉. ယိဖသှာ၏ သစ္စာဂတိ။ ၃၂. အမ္မုန်လူမျိုးတို့ကို သူ၏ အောင်နိုင်မှု။ ၃၄. သူသည် သူ၏ သမီးအပေါ်တွင် သစ္စာဂတိကို ပြည့်စုံစွာ ဆောင်ရွက်သည်။

1 The covenant between Jephthah and the Gileadites, that he should be their head. 12 The treaty of peace between him and the Ammonites is in vain. 29 Jephthah’s vow. 32 His conquest of the Ammonites. 34 He performeth his vow on his daughter.

 

၁. ယိဖသှာ။ စကားလုံးအနေဖြင့် “ဖွင့်လှစ်မည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အချို့က ဤနာမည်သည် ယိဖသှာ-အဲလ (ယောရှု ၁၉:၁၄, ၂၇) ၏ အတိုကောက်ပုံစံဖြစ်ပြီး၊ “ထာဝရဘုရားသည် ဖွင့်လှစ်မည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်ဟု ယူဆကြသည်။

1. Jephthah. Literally, “he will open.” Some believe that the name may have been a shortened form of Jipthah-el (Joshua 19:14, 27), which means “the Lord will open.”

 

ပြည့်တန်ဆာ။ သူ၏ မိခင်သည် ဒုတိယဇနီး သို့မဟုတ် အိမ်ဖော်ဇနီးအဆင့်ပင် မရှိခဲ့ပေ။ သူမသည် ပြည့်တန်ဆာတစ်ဦးသာဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဖခင်သည် ကလေးကို အိမ်သို့ခေါ်လာကာ ထိုတွင် ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို တရားဝင်သားအဖြစ် ဆက်ဆံလိုသည့် သူ၏ဆန္ဒကို ဖော်ပြခဲ့သည်။

Harlot. His mother did not even have the status of an inferior wife or concubine. She was merely a prostitute, and because of this the father apparently took the child to his home and reared him there, thus signifying his desire to treat him as a legitimate son.

 

ဂိလဒ်သည် ယိဖသှာကို ဖွားမြင်သည်။ ဤနေရာတွင် ဂိလဒ်သည် လူတစ်ဦးကို ဆိုလိုသည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွင် အခြားနေရာများတွင်၊ အခန်းကြီး ၁၁:၂ မှလွဲ၍၊ ဂိလဒ်ဟူသော နာမည်သည် ဂိလဒ်ဒေသသို့ ရည်ညွှန်းသည်။ မနာရှေသည် ဂိလဒ်ဟူသော မြေးတစ်ဦးရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုသူက ဤဒေသအား သူ၏ နာမည်ပေးခဲ့သည် (တော်လည်ရာ ၂၆:၂၉, ၃၀၊ ယောရှု ၁၇:၁၊ ၁ ရာချုပ် ၇:၁၄-၁၇)။ သို့သော် သူသည် ယိဖသှာ၏ ဖခင်ဖြစ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ အကယ်၍ သူဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ ယိဖသှာနှင့် ပတ်သက်သော ဤဖြစ်ရပ်များသည် တရားသူကြီးမှတ်စာတွင် အစောဆုံး ဖြစ်ရပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ရမည်။ အီဂျစ်သို့ ဆင်းသွားသည့်ကာလမှ တရားသူကြီးများကာလအထိ လေးမျိုးဆက်ကို ဖြတ်ကျော်ရန် ခက်ခဲသည်။ ယိဖသှာ၏ ဖခင်သည် မနာရှေအမျိုး၏ နာမည်ကျော်ကြားသော နာမည်ကို ဆောင်ထားသည့် အခြားလူတစ်ဦးဖြစ်ပေမည်။ ယေဖသ၏ မိသားစုနောက်ခံကို ရှင်းပြရန် ဤဇာတ်လမ်းသည် နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြန်လည်ပြောပြထားသည်ကိုလည်း သတိပြုသင့်သည်။

Gilead begat Jephthah. Here Gilead stands for a person. Everywhere else where the name occurs in this narrative, except in v. 2, it refers to the region of Gilead. Manasseh had a grandson named Gilead, who gave his name to this region (Num. 26:29, 30; Joshua 17:1; 1 Chron. 7:14–17). But it is highly improbable that he was the father of Jephthah. If he were, the events here recorded concerning Jephthah must be among the earliest in the book of Judges. It is difficult to extend four generations over the period from the descent into Egypt to this point in thejudges period. Jephthah’s father was probably another man of the tribe of Manasseh who bore the famous tribal name. It should be noted also that the narrative goes back a number of years to explain the family background of Jephthah.

 

၂. ဂိလဒ်၏ ဇနီး။ ဤသူသည် သူ၏ တရားဝင်ဇနီးဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် သားအများအပြားကို ဖွားမြင်ခဲ့သည်။

ယိဖသှာကို နှင်ထုတ်သည်။ တရားဝင်သားများ အရွယ်ရောက်လာပြီးနောက်၊ ဖခင်သေဆုံးပြီးနောက်တွင်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်၊ ၎င်းတို့သည် ယိဖသှာကို အိမ်မှ နှင်ထုတ်ခဲ့ပြီး၊ ဖခင်က ယိဖသှာကို အိမ်သို့ခေါ်လာကာ သားအဖြစ် ဆက်ဆံလိုသည့် ဆန္ဒရှိခဲ့သော်လည်း၊ သူတို့သည် အမွေမည်သည့်အစိတ်အပိုင်းကိုမျှ ခွင့်မပြုခဲ့ပေ။ ဤညီအစ်ကိုများ၏ သဘောထားသည် ထိုခေတ်ကာလ၏ မိသားစုဥပဒေများနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် ကိုက်ညီပြီး၊ မောရှေ၏ ဥပဒေ (တရားဟောရာ ၂၃:၂, ၃) ၏ တင်းကျပ်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တွင် ထောက်ခံမှုရရှိခဲ့ပေမည်။

ထူးဆန်းသောမိန်းမ။ စကားလုံးအနေဖြင့် “အခြားမိန်းမ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် တရားဝင်ဇနီးမဟုတ်သော အခြားမိန်းမတစ်ဦးကို ဆိုလိုနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် သူမသည် မတူညီသောလူမျိုးတစ်ဦးဖြစ်သည်ဟူသော ထပ်လောင်းအဓိပ္ပာယ်ကိုလည်း ဆောင်ထားနိုင်သည်။

2. Gilead’s wife. This was his lawful wife, by whom subsequently he had a number of sons.

Thrust out Jephthah. After the legitimate sons grew up, and perhaps after the death of the father, they drove Jephthah from the home, refusing to allow him any part of the inheritance even though the father, by bringing Jephthah to the home, apparently showed his intention of regarding the child as a son. The attitude of these brothers was probably in harmony with family laws and traditions of the time, which may have found support in a rigorous interpretation of the law of Moses (Deut. 23:2, 3).

A strange woman. Literally, “another woman.” Either it may merely mean another woman who was not a legal wife, or it may bear also the added connotation that she was of an alien race.

 

၃. တုပ်။ ဣရှ-တုပ် (“တုပ်”၊ အာရ်အက်စ်ဗွီ) ဟူသော နာမည်ရှိ နေရာတစ်ခုသည် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ အာရမ်ပြည်နယ်ငယ်များစာရင်းတွင် ပါဝင်ပြီး၊ အမ္မုန်လူမျိုးတို့သည် ဒါဝိဒ်နှင့် စစ်ပွဲများတွင် စစ်သားများကို ငှားရမ်းခဲ့သည် (၂ ရာ ၁၀:၆-၈)။

3. Tob. A place by the name of Ish-tob (“Tob,” RSV) was included with the list of the small Aramaean states to the east of Jordan from among whom the Ammonites hired mercenary troops in their wars with David (2 Sam. 10:6–8).

 

အချည်းနှီးသောသူများ။ စကားလုံးအနေဖြင့် “အလွတ်သူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ပိုင်ဆိုင်မှု၊ အလုပ်အကိုင်၊ သို့မဟုတ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရန် လေ့ကျင့်မှုမရှိသော ဆင်းရဲသောသူများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းမှလွဲ၍ အခြားမရှိပေ။ ၎င်းသည် ၎င်းတို့သည် အကျင့်စာရိတ္တမရှိသော သူများဖြစ်သည်ဟု မဆိုလိုပါ၊ သို့သော် ၎င်းတို့သည် မအောင်မြင်သော၊ မကျေနပ်သော၊ လိုအပ်နေသော သူများဖြစ်သည်။

Vain men. Literally, “empty men,” that is, poor persons without property, employment, or training wherewith to earn a living, except their ability to fight. It does not necessarily mean that they were men without moral qualities, but rather that they were unsuccessful, discontented, needy men.

 

သူနှင့်အတူ ထွက်သွားကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် အတူတကွ စစ်ရေးထိုးဖောက်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အချို့သောနည်းဖြင့် စစ်သားများအဖြစ် ငှားရမ်းရန်၊ ကင်းထောက်များအဖြစ်၊ သို့မဟုတ် အစောင့်အကြပ်များအဖြစ် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ကြသော စွန့်စားသူများဖြစ်သည်။ ဒါဝိဒ်ကဲ့သို့ (၁ ရာ ၂၂:၁, ၂၊ ၂၅:၁-၃၅)၊ ၎င်းတို့သည် သူဌေးများကို ဓားပြများမှ ကာကွယ်ရန် သို့မဟုတ် သဲကန္တာရမှ ကျူးကျော်သူများကို နှင်ထုတ်ရန် လက်ဆောင်များ ရရှိခဲ့သည်။ ဤလုပ်ဆောင်မှုများမှ ယိဖသှာသည် ရဲစွမ်းသတ္တိ၊ ဉာဏ်ပညာ၊ နှင့် ဦးဆောင်မှုအတွက် ကျော်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့သည်။ ဟေဗြဲဩဝါဒစာတွင် (၁၁:၃၂) သူ့ကို ယုံကြည်ခြင်းရှိသူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

Went out with him. That is, they went out on forays together. They were in a sense soldiers of fortune making their living by hiring out as mercenaries, scouts, or guards. Like David at a later time (1 Sam. 22:1, 2; 1 Sam 25:1–35), they received gifts for protecting wealthy people from robbers, or for driving back small incursions of desert invaders. From this type of activity Jephthah gained a wide reputation for bravery, sagacity, and initiative. The epistle to the Hebrews (11:32) mentions him as a man of faith.

 

၄. အချိန်ကာလတစ်ခုအကြာတွင်။ အမ္မုန်လူမျိုးတို့၏ ဣသရေလနယ်မြေအတွင်းသို့ ကျူးကျော်မှုများသည် စာရေးသူမှ ဇာတ်လမ်းကို ယိဖသှာ၏ နောက်ခံသမိုင်းကို ရှင်းပြရန် ရပ်နားခဲ့ရာ နေရာ (အခန်းကြီး ၁၀:၁၈) သို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။

4. In process of time. The years rolled on till the Ammonite incursions into the territory of Israel led up to the place where the author had left his narrative (ch. 10:18) to trace Jephthah’s background.

 

၅. အကြီးအကဲများ။ ဤသူများသည် မိသားစုများနှင့် အဆွေအမျိုးများ၏ အကြီးအကဲများဖြစ်သည်။

ခေါ်ယူရန်သွားသည်။ အကြီးအကဲများသည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ကို ခုခံရန် ဦးဆောင်နိုင်မည့်သူတစ်ဦးကို ရှာဖွေနေခဲ့သော်လည်း၊ ဂိလဒ်ဒေသခံများထဲတွင် ၎င်းတို့ရင်ဆိုင်နေရသော အန္တရာယ်ရှိသော လုပ်ငန်းအတွက် အကြီးအကဲများ၏ ယုံကြည်မှုကို ရရှိနိုင်သည့် ကျွမ်းကျင်မှု သို့မဟုတ် နာမည်ဂုဏ်သတင်းရှိသူ မည်သူမျှ မရှိခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့အားလုံးသည် ယိဖသှာနှင့် သူ၏ စစ်သည်များ၏ စွမ်းရည်ကို ကြားသိခဲ့ရပြီး၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်ရွေးချယ်မှုသည် သူ့အပေါ်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။

5. Elders. These were the heads of families and clans.

Went to fetch. The elders had been seeking for someone to lead them against the Ammonites, but none of the inhabitants of Gilead had the skill or reputation to win the confidence of the elders of the tribes for the hazardous undertaking they all faced. They all had heard of the prowess of Jephthah and his group of warriors, and so their choice for a leader fell on him.

 

၆. စစ်သူကြီး။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် “ခက်စင်” ဟူသော စကားလုံးသည် “ဆုံးဖြတ်သည်”၊ “တရားစီရင်သည်” ဟူသော မူရင်းမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းတို့သည် သူ့ကို အဓိကအားဖြင့် စစ်ပွဲတွင် ဦးဆောင်ရန် ခေါ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်ပွဲကာလအတွင်း သူ့အား အာဏာရှင်စွမ်းအား ပေးရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ထိုနည်းဖြင့် ၎င်းတို့သည် သူ့ကို စစ်သားတစ်ဦးအဖြစ် ခေါ်ယူခဲ့သည်။

6. Captain. Heb. qaṣin, from the root qaṣah, “to decide,” “to judge.” He was probably primarily called to be a leader in war. They were willing to grant him dictatorial powers for the duration of the war. In that sense they were appealing to him as a mercenary.

 

၇. ငါ့ကို နှင်ထုတ်သည်။ ယိဖသှာသည် သူ၏ အိမ်မှသာမက သူ၏ အမျိုးအနွယ်နှင့် နိုင်ငံမှပါ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ အမွေနှင့် အမျိုးအနွယ်အခွင့်အရေးများသည် အတူတကွ လိုက်ပါလာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အိမ်မှ နှင်ထုတ်ခြင်းသည် လူတစ်ဦးကို အိုးမဲ့အိမ်မဲ့၊ သူ့ကိုယ်သူ သို့မဟုတ် သူ၏ ပစ္စည်းများကို ကာကွယ်ရန် အမျိုးအနွယ်များမရှိသည့် ပြည်ပြေးသူဖြစ်စေသည်။

7. Expel me. Jephthah had been driven not only from his home but evidently from his tribe and country also, for tribal and inheritance rights went together. Therefore, expulsion from the home made a man an outcast, a wanderer, with no clansmen to aid him in protecting himself or his belongings.

 

ဣသရေလ၏ အကြီးအကဲများသည် ယိဖသှာ၏ ညီအစ်ကိုများက သူ့ကို အိမ်မှ နှင်ထုတ်စဉ်က ၎င်းတို့ကို ထောက်ခံခဲ့ပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ယေဖသက ၎င်းတို့အား ယခင်က သူ့အပေါ် မုန်းတီးမှုဖြင့် လှုံ့ဆော်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ နှင်ထုတ်ခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့သူများဟု စွပ်စွဲခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်းတို့သည် ဥပဒေ၏ စာသားကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု မခံစားရသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် သူ၏ ဖခင်၏ ဆန္ဒကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည်ဟု ခံစားရပြီး၊ တရားဝင်အခွင့်အရေးဟန်ဆောင်မှုသည် မကြာခဏ အကြီးမားဆုံး မတရားမှုများနှင့် နက်ရှိုင်းသော ထိခိုက်မှုများအတွက် ဖုံးကွယ်ရာဖြစ်သည်။

Evidently the elders of Israel had supported Jephthah’s brothers when they had driven Jephthah from home, for he charged them with formerly being animated by hatred against him, and a party to his expulsion. He still felt that he had been dealt with unjustly, perhaps not so much that they violated the letter of the law, but that they violated his father’s wishes. The pretense of legal right is often a mere cover for the foulest wrongs and deepest injuries.

 

၈. ထို့ကြောင့် ငါတို့ပြန်လာသည်။ အကြီးအကဲများ၏ ဖြေကြားချက်သည် ယေဖသ၏ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှု၏ ပထမအပိုင်း သို့မဟုတ် နောက်ဆုံးအပိုင်းကို ရည်ညွှန်းသည်မှာ မသေချာပါ။ နှစ်ခုစလုံးသည် အနက်အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝသည်။ ပထမကိစ္စတွင် ၎င်းတို့သည် “ဟုတ်ကဲ့၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် သင့်အား မဖြစ်မနေ မဖြစ်မနေဆက်ဆံခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှားကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်လိုပါသည်” ဟု ပြောပြီးဖြစ်မည်။ ဒုတိယကိစ္စတွင် “အတိအကျပါပဲ၊ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်ကြီးစွာသော ဒုက္ခရောက်နေသောကြောင့် သင်၏ မွေးရပ်မြေကို ကာကွယ်ရန် သင့်အား အကူအညီတောင်းခံပါသည်” ဟု ပြောပြီးဖြစ်မည်။

8. Therefore we turn. It is not certain whether the answer of the elders refers to the first or to the last part of Jephthah’s statement. Either will make good sense. In the first case they would have said, in effect, “Yes, we acknowledge that we did not treat you in the right way, and for that reason we are now wanting to make it right and repair the old wrong.” In the second, “Exactly so, but because we are in very great distress we appeal to you for help to protect your native land.”

 

ကျွန်ုပ်တို့၏ အကြီးအကဲဖြစ်ပါစေ။ ယခင်က စစ်ရေးဦးဆောင်မှုကမ်းလှမ်းမှု (အခန်းကြီး ၁၁:၆) အပြင်၊ ၎င်းတို့သည် ယေဖသအား ဂိလဒ်ဒေသရှိ အဆွေအမျိုးအားလုံး၏ အကြီးအကဲအဖြစ် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် စစ်ပွဲအတွင်း ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။

Be our head. In addition to the former offer of military leadership (v. 6), they now offer Jephthah the headship of all the clans in Gilead in peace as well as in war.

 

၉. ငါသည် သင်တို့၏ အကြီးအကဲဖြစ်ရမည်လား။ ယိဖသှာ၏ မျိုးချစ်စိတ်သည် လုံးဝအကျိုးမဲ့မဟုတ်ပေ။ သို့သော် သူ၏ ယခင်အတွေ့အကြုံများဖြစ်သော သူ၏ အမျိုးအနွယ်မှ နှင်ထုတ်ခံရမှုနှင့် ဖခင်၏ ပစ္စည်းများတွင် အမွေမရရှိခဲ့မှုကို အလင်းပြရာ၊ သူသည် ကတိထားချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်မည်ဟူသော အာမခံချက်အချို့ကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ သူသည် နားလည်မှုလွဲမှားမှု မရှိစေရန် သေချာလိုခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်းတို့အား ယုံကြည်ရန် အကြောင်းမရှိသူများနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် အနာဂတ်အတွက် သူ၏ သဘောတူညီမှုကို ပြုလုပ်ရန် သတိထားခဲ့သည်။

9. Shall I be your head? Jephthah’s patriotism was probably not entirely disinterested. But in the light of his former experience of expulsion from his tribe and deprivation of his share of his father’s goods, he was seeking for some assurances that the promise would be carried out. He wished to be sure that there would be no misunderstanding. It was prudent for him to make his bargain for the future now since he was dealing with men whom he had reason to distrust.

 

ယိဖသှာ၏ တောင်းဆိုမှုများတွင် ကိုယ်ကျိုးရှာမှုအချို့ ရှိနိုင်သော်လည်း၊ သူ၏ သဘောတူညီမှုကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ပြုလုပ်ရန် သူ၏ သတိထားမှုသည် ယနေ့ခေတ်တွင် ပို၍ လိုက်နာသင့်သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ၎င်းတို့၏ သဘောတူညီမှုများကို ရှင်းလင်းပြတ်သားစွာ ပြုလုပ်သောအခါ ဉာဏ်ပညာကို ပြသပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် မေးခွန်းထုတ်မှု သို့မဟုတ် အပြစ်တင်မှုများ မဖြစ်ပေါ်စေရန် ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် ရှုပ်ထွေးမှုမဟုတ်ဘဲ၊ စည်းစနစ်နှင့် ရှင်းလင်းမှု၏ ဘုရားဖြစ်သည်။

Though there may have been an element of self-seeking in Jephthah’s demands, his prudence in making the bargain clear before proceeding with the proposition should be emulated more often today. Christians show wisdom when they make their agreements clear and explicit, so that there may be no possibility for questioning or recrimination afterward. The Lord is a God of order and clarity, not of ambiguity.

 

၁၀. ထာဝရဘုရားသည် သက်သေဖြစ်ပါစေ။ စကားလုံးအနေဖြင့် “ထာဝရဘုရားသည် ကျွန်ုပ်တို့ကြားတွင် နားထောင်သူဖြစ်ပါစေ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သဘောတူညီမှုကို သတိပြုကာ၊ ကျွန်ုပ်တို့အချင်းချင်း မျက်မြင်မရှိသည့်အခါ ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားကို လိုက်နာရန် စောင့်ကြည့်ပေးသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၁:၄၉ ကိုကြည့်ပါ)။ အကြီးအကဲများသည် မကြာသေးမီက ၎င်းတို့၏ သစ္စာခံမှုကို ပြန်လည်သက်တမ်းတိုးခဲ့သော ထာဝရဘုရားအား ယခု ယိဖသှာ၏ စည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာရန် ၎င်းတို့၏ သဘောတူညီမှုကို သက်သေခံရန် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။

10. The Lord be witness. Literally, “The Lord be the hearer between us,” taking note of our agreement, and watching between us when we are out of one another’s sight to the end that we live up to our word (see Gen. 31:49). The elders now call upon the Lord, to whom they have so recently renewed their allegiance, to witness to their agreement to Jephthah’s terms.

 

၁၁. သူ့ကို အကြီးအကဲအဖြစ် ခန့်အပ်သည်။ အကြီးအကဲများ၏ ကတိသည် လူများက အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယိဖသှာကို ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ အမျိုးအနွယ်များ၏ အရပ်ဘက်နှင့် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။

11. Made him head. The promise of the elders was confirmed by the people, who inaugurated Jephthah as the civil and military leader of the tribes east of the Jordan.

 

သူ၏ စကားများအားလုံးကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် လုံးဝရှင်းလင်းမှုမရှိပါ။ ၎င်းသည် ယိဖသှာသည် သူ၏ အုပ်ချုပ်မှုစည်းမျဉ်းများကို သတ်မှတ်သည့် ကျမ်းသစ္စာကတိပြုခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သူသည် ဘာသာရေးစည်းဝေးပွဲတစ်ခုတွင် လူများအား ၎င်းတို့၏ ရန်သူများကို အနိုင်ယူရန် လိုက်နာရမည့် လမ်းစဉ်ကို ပြောပြခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။ သို့မဟုတ် သူသည် ထာဝရဘုရားထံမှ အကြံဉာဏ်မတောင်းခံဘဲ အမ္မုန်လူမျိုးတို့ကို ဆီးကြိုတိုက်ခိုက်ရန် မလိုလားခဲ့ပေ။

Uttered all his words. This passage is not entirely clear. It may mean that Jephthah took an oath specifying the terms of his rule; or that he told the people, in a religious assembly, the course they must follow to defeat their enemies; or that he did not wish to launch out on a campaign against the Ammonites without asking counsel from the Lord.

 

မိဇပါတွင်။ အမ္မုန်လူမျိုးတို့၏ ကျူးကျော်မှုကို ခုခံရန် ပြင်ဆင်ထားသည့် အမျိုးအနွယ်များ စုဝေးရာ နေရာ (အခန်းကြီး ၁၀:၁၇)။

In Mizpeh. The place where the tribes had assembled preparing to resist the Ammonite advance (ch. 10:17).

 

၁၂. ယိဖသှာသည် တမန်တော်များကို စေလွှတ်သည်။ အမ္မုန်လူမျိုးတို့နှင့် တကယ့်စစ်ပွဲမဖြစ်ပွားမီ၊ ယိဖသှာသည် ဂိလဒ်လူမျိုးတို့၏ ခေါင်းဆောင်သစ်အဖြစ် သူ့ကိုယ်သူ ကြေညာကာ ရန်သူကျူးကျော်သူများ၏ ဘုရင်နှင့် သတင်းစကားများ ဖလှယ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဣသရေလ၏ နာမည်ဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ အသိအမှတ်ပြုခံရသော မင်းသားတစ်ဦးအဖြစ် ဖြစ်သည်။ သူ၏ သတင်းစကားတွင် အမ္မုန်လူမျိုးတို့၏ ကျူးကျော်မှုကို တရားဝင်ဆန္ဒပြခဲ့သည်။

12. Jephthah sent messengers. Before engaging in actual warfare with the Ammonites, Jephthah announced himself as the new leader of the Gileadites by exchanging messages with the king of the enemy invaders. He spoke in the name of Israel, as an acknowledged prince. In his message he launched a formal protest against the Ammonite invasion.

 

၁၂. သင်တို့တွင် ငါတို့နှင့် မည်သည့်ကိစ္စရှိသနည်း။ ဆိုလိုသည်မှာ “သင်နှင့်ငါတို့အကြား မည်သည့်ဆက်ဆံရေးရှိသနည်း။” သင်သည် ငါတို့နိုင်ငံကို မည်သည့်အကြောင်းဖြင့် ကျူးကျော်လာသနည်း။ ယေဖသသည် စစ်သည်တော်တစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း စစ်ပွဲကို မနှစ်သက်ဘဲ ငြိမ်းချမ်းစွာ ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းရန် ပိုမိုနှစ်သက်သည်။ သူသည် တရားမျှတမှုအပေါ်အခြေခံ၍ အငြင်းပွားမှုကို ဖြေရှင်းလိုသည်။ အကယ်၍ အမ္မုန်လူမျိုးတို့က ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် သူတို့အား မတရားပြုခဲ့ကြောင်း သူ့ကို ဆွဲဆောင်နိုင်လျှင် သူတို့၏အခွင့်အရေးများကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် အသင့်ရှိသည်။ သို့မဟုတ်လျှင် စစ်ပွဲဖြစ်လာရင်တောင် ဣသရေလ၏အကြောင်းကို ထိန်းသိမ်းရန် အသင့်ရှိသည်။

What hast thou? That is, “What business have we with each other?” What reason do you have for invading our country? Although Jephthah was a mighty man of valor, he did not delight in war, but preferred to avoid it by peaceable negotiation. He wanted to settle the dispute on the basis of justice. If the Ammonites could convince him that Israel had done them wrong, he was ready to restore their rights. If not, he was ready to maintain the cause of Israel even if it meant war.

 

၁၃. ဣသရေလကြောင့်။ အမ္မုန်ဘုရင်သည် သူ၏အငြင်းပွားမှု၏အကြောင်းကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူသည် အာနုန်မြစ်နှင့် ယဗ္ဗုတ်မြစ်ကြားရှိ ဂိလဒ်ပြည်တစ်ခုလုံးသည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ပိုင်သည်ဟု ဆိုကာ ၎င်းကို ငြိမ်းချမ်းရေး၏ တစ်ခုတည်းသောအခြေအနေအဖြစ် လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် အမှန်တရားနှင့် မကိုက်ညီပါ။ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် မောဘလူမျိုးနှင့် အမ္မုန်လူမျိုးတို့အား စစ်မဖြစ်ရန် တားမြစ်ခံခဲ့ရသည် (တရားဟောရာ ၂:၉, ၁၉)၊ ထို့ကြောင့် မောဘပြည်ကို ရှောင်သွားခဲ့ပြီး အမ္မုန်ပြည်ကိုလည်း ကန္တာရတစ်လျှောက်ရှိသောကြောင့် ရှောင်ကာ အာနုန်မြစ်ကိုဖြတ်ပြီး အမောရိလူမျိုးတို့၏ဘုရင် ရှိဟုန်၏ နယ်မြေသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။ ရှိဟုန်သည် ဤနယ်မြေကို မောဘနှင့် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ထံမှ သိမ်းယူခဲ့သည်မှာ မှန်သော်လည်း (တောလည်ရာ ၂၁:၂၁–၃၀; ယောရှု ၁၃:၂၅)၊ ၎င်းသည် ဣသရေလလူမျိုးတို့နှင့် မသက်ဆိုင်သော မေးခွန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ထိုနယ်မြေကို သိမ်းယူစဉ်တွင် ၎င်းသည် အခြားသူတစ်ဦးပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။

13. Because Israel. The King of Ammon stated the cause of his quarrel very distinctly. He claimed that all the land of Gilead between the Arnon and the Jabbok really belonged to the Ammonites, and demanded its surrender as the only condition of peace. This was not in accordance with the facts. The Israelites had been forbidden to war against the Moabites and Ammonites (Deut. 2:9, 19), so they had passed around Moab; and also avoiding the territory of Ammon, which lay along the desert, they had crossed the Arnon into the territory of Sihon, king of the Amorites. Sihon, it is true, had wrested this territory earlier from Moab and Ammon (Num. 21:21–30; Joshua 13:25), but that was a question with which the Israelites had nothing to do. When they captured the land it belonged to someone else.

 

အာနုန်မှ ယဗ္ဗုတ်အထိ။ အာနုန်မြစ်၏ နက်ရှိုင်းသော ကျောက်သားချိုင့်ဝှမ်းသည် ဣသရေလ၏ တောင်ဘက်နယ်နမိတ်ဖြစ်ပြီး ရုဗင်အမျိုးနှင့် မောဘပြည်ကို ခွဲခြားထားသည်။ အာနုန်မှ ယဗ္ဗုတ်မြစ်အထိ မိုင် ၅၀ ခန့်ရှိသည်။ ဤဒေသ၏ တောင်ကုန်းနှင့် မြက်ခင်းပြင်များသည် ရုဗင်နှင့် ဂဒ်အမျိုးနွယ်များအား ပေးအပ်ခံခဲ့ရသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ကျက်စားရန် သင့်လျော်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ယော်ဒန်မြစ်နှင့် ကန္တာရအကြား ဤနယ်မြေသည် အကျယ်အားဖြင့် မိုင် ၂၀ ခန့်ရှိသည်။

From Arnon even unto Jabbok. The deep, rocky ravine of the Arnon formed the southern boundary of Israel, separating the tribe of Reuben from Moab. It is about 50 mi. from the Arnon north to the Jabbok River. The hill country and moorland of this region had been given to the tribes of Reuben and Gad because it was suited for grazing. This strip of territory between the Jordan and the desert was about 20 mi. wide.

 

၁၄. တဖန်တမန်များ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ယေဖသသည် ဤအငြင်းပွားမှုကို ညှိနှိုင်းမှုဖြင့် အဆုံးသတ်ရန် ကြိုးစားနေဆဲဖြစ်ပြီး မလိုအပ်သော သွေးထွက်သံယိုမှုကို ရှောင်ရှားရန် သူ၏ငြိမ်းချမ်းသောစိတ်ထားကို သက်သေထူသည်။

14. Sent messengers again. It is to Jephthah’s credit, and witnesses to his peaceable disposition, that he was still trying to end this controversy by negotiation and thus avoid useless bloodshed.

 

၁၅. ဣသရေလသည် မသိမ်းယူခဲ့ပါ။ ယေဖသသည် အမ္မုန်ဘုရင်၏ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုချက်များကို ချေပခဲ့သည်။ သူသည် အမ္မုန်လူမျိုးနှင့် သူတို့နှင့် ပူးပေါင်းထားပုံရသော မောဘလူမျိုးတို့သည် အာနုန်နှင့် ယဗ္ဗုတ်ကြားရှိ နယ်မြေအပေါ် တရားဝင်အခွင့်အရေး မရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ သူ၏အချက်ကို သက်သေပြရန် ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ထိုနယ်မြေကို သိမ်းယူခဲ့စဉ်က ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို အသေးစိတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူတို့သည် အမောရိလူမျိုးတို့၏ဘုရင် ရှိဟုန်ထံမှ ထိုနယ်မြေကို သိမ်းယူခဲ့ပြီး ယခင်ပိုင်ရှင်များကို ဆွေးနွေးရန် မလိုလားခဲ့ပါ။

15. Israel took not away. Jephthah refuted the king of Ammon’s statements. He showed that the Ammonites, and the Moabites, who seemed to be united with them in their claims against Israel, had no legal claim to the territory between the Arnon and the Jabbok. To prove his point he described in detail what had taken place when the Israelites took over that country. They had captured the land from Sihon, king of the Amorites, and they were not willing to discuss who had been the previous owners.

 

မောဘပြည်။ ယေဖသသည် သူ၏ချေပမှုတစ်လျှောက် မောဘလူမျိုးနှင့် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ကို တစ်မျိုးတည်းသဖွယ် အုပ်စုဖွဲ့ခဲ့သည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၂၄ တွင် မောဘလူမျိုးတို့၏ဘုရား ခမုရှသည် အမ္မုန်ဘုရင်၏ဘုရားဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤအချက်မှ ထိုအချိန်တွင် အမ္မုန်ဘုရင်သည် မောဘပြည်ကို အင်အားသုံး၍ဖြစ်စေ၊ အိမ်ထောင်ရေးဖြင့်ဖြစ်စေ ထိန်းချုပ်ထားပြီး နှစ်နိုင်ငံကို တစ်ဦးတည်းသော ဘုရင်က အုပ်ချုပ်နေသည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ အမ္မုန်လူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားဘုရားမှာ မယ်လဒုန်း သို့မဟုတ် မောလက်ဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၈:၂၁ ကို ကြည့်ပါ)။

Land of Moab. Throughout his denial, Jephthah grouped the Moabites and the Ammonites together, as if they were one people. In v. 24 Chemosh, who was the god of the Moabites, is called the god of the king of Ammon. From this it has been thought that at this time the king of Ammon had perhaps gained control over Moab, either by force of arms or intermarriage, so that the one king ruled over both countries. The national deity of Ammon was Milcom, or Molech (see on Lev. 18:21).

 

၁၆. ကာဒေရှသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် အနှစ်လေးဆယ် ကန္တာရလှည့်လည်နေထိုင်စဉ်အတွင်း အခြေချခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၂၀:၁၊ တောလည်ရာ ၃၃:၃၇, ၃၈၊ တရားဟောရာ ၁:၄၆၊ ၂:၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤနေရာ၊ တစ်ခါတစ်ရံ ကာဒေရှ-ဗာနိဟုခေါ်သော နေရာသည် အတိအကျဖော်ပြမထားသော်လည်း ဘီယာရှေဘမှ မိုင် ၅၀ ခန့် တောင်ဘက်ရှိ နဂတ်ဒေသရှိ အိန်ကဒိအနီးတွင် ရှိပုံရသည်။

16. Came to Kadesh. It was in this area that the Israelites settled during the 40-year wilderness sojourn (see Num. 20:1; cf. Num. 33:37, 38; Deut. 1:46; 2:14). This place, sometimes called Kadesh-barnea, has not yet been definitely identified, but seems to have been somewhere near ‘Ain Qedeis, in the Negeb about 50 mi. south of Beersheba.

 

၁၇. ဧဒုံဘုရင်။ တောလည်ရာ ၂၀:၁၄–၂၂; PP ၄၂၂–၄၃၂ ကို ကြည့်ပါ။ မောဘဘုရင်။ မောရှေသည် ဤဖြစ်ရပ်ကို မှတ်တမ်းတင်မထားသော်လည်း ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် မောဘပြည်ထဲသို့ မဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (တရားဟောရာ ၂:၉)။ တရားဟောရာ ၂:၂၉ တွင် မောဘသည် ဧဒုံကဲ့သို့ပင် ဖြတ်သန်းခွင့်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။

17. King of Edom. See Num. 20:14–22; PP 422–432.

King of Moab. Moses does not record this incident, but does state that the Israelites did not enter the territory of Moab (Deut. 2:9). There is a suggestion in Deut. 2:29 that Moab may have refused passage just as Edom had done.

 

၁၉. အမောရိလူမျိုးတို့၏ဘုရင်။ တောလည်ရာ ၂၁:၂၁–၂၄; တရားဟောရာ ၂:၂၄–၃၆ ကို ကြည့်ပါ။ ရှိဟုန်၏ နယ်မြေသည် အာနုန်မှ ယဗ္ဗုတ်အထိ မြောက်ဘက်သို့၊ ယော်ဒန်မှ အမ္မုန်နယ်မြေအထိ အရှေ့ဘက်သို့ ဖြစ်သည် (ယူဒလူမျိုး ၁၁:၂၂ ကို ကြည့်ပါ)။ သူ၏မြို့တော် ဟေရှဘုန်နှင့် အနီးတစ်ဝိုက်နယ်မြေသည် ယခင်က မောဘလူမျိုးတို့ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၂၁:၂၆)။ နောက်ပိုင်းတွင် ဟေရှဘုန်ကို မောဘနှင့် အမ္မုန်နှင့်ဆက်စပ်ပြီး ကျမ်းရေးသူများက ဖော်ပြခဲ့သည် (ဟေရှယာ ၁၅:၄၊ ၁၆:၈, ၉၊ ယေရမိ ၄၈:၂, ၃၄, ၄၅၊ ၄၉:၃)။

19. King of the Amorites. See Num. 21:21–24; Deut. 2:24–36. Sihon’s territory was from the Arnon northward to the Jabbok and from the Jordan eastward to the Ammonite territory (see Judges 11:22). Heshbon, his capital, and the surrounding territory had formerly been held by the Moabites (Num. 21:26). Later Heshbon is referred to by Bible writers in connection with Moab and Ammon (Isa. 15:4; 16:8, 9; Jer. 48:2, 34, 45; 49:3).

 

ကျွန်ုပ်၏နေရာသို့။ ဣသရေလအတွက် မူလအစီအစဉ်မှာ ယော်ဒန်အနောက်ဘက်တွင် အခြေချရန်ဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၂:၂၉ ကို ကြည့်ပါ)၊ သို့သော် ရှိဟုန်၏ ရန်လိုမှုကြောင့် ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ကာနန်ပြည်သို့ ဖြတ်ကူးရန် ယော်ဒန်သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် သူ့ကို အနိုင်ယူခဲ့ရသည်။ ရှိဟုန်၏ တပ်ဖွဲ့များကို အနိုင်ယူပြီး သူ၏နယ်မြေကို ဣသရေလလက်ထဲသို့ ရောက်ရှိပြီးနောက်၊ ရုဗင်၊ ဂဒ်နှင့် မနာရှေအမျိုးနွယ်တစ်ဝက်တို့သည် ထိုနေရာတွင် အခြေချရန် မောရှေထံသို့ အထူးတောင်းဆိုခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၃၂:၁–၃၃)။

Into my place. The original plan for Israel was that they should all settle west of the Jordan (see Deut. 2:29), but the hostility of Sihon forced the Israelites to defeat him in order that they might gain access to the Jordan so as to cross into Canaan. After Sihon’s forces had been defeated and his territory was in Israelite hands, the tribes of Reuben, Gad, and half of the tribe of Manasseh made a special request to Moses to be allowed to settle there (Num. 32:1–33).

 

၂၀. ယာဟဇ်။ ဤမြို့သည် ဣသရေလလူမျိုးတို့ ရှိဟုန်၏ နယ်မြေကို ကျူးကျော်ရန် အာနုန်မြစ်ကို ဖြတ်ကူးရန် ပြင်ဆင်နေစဉ် အာနုန်မြစ်မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိပုံရသည်။ နှစ်ရာစုနှစ်များအကြာတွင် မောဘကျောက်စာတွင် ယာဟဇ်ကို ဣသရေလမြို့တစ်မြို့အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

20. Jahaz. This town was probably situated immediately north of the river Arnon, which the Israelites were preparing to cross to invade Sihon’s land. Centuries later the Moabite Stone mentioned Jahaz as an Israelite town.

 

၂၂. နယ်နမိတ်အားလုံး။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့၏ နယ်နမိတ်များအားလုံး၊ ၎င်းတို့၏ နယ်မြေတစ်ခုလုံးဖြစ်သည်။ ဤနယ်မြေသည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ ယခုတောင်းဆိုနေသော နယ်မြေဖြစ်သည်။

22. All the coasts. That is, all their boundaries, their entire territory. It was this territory that Ammon was now claiming.

 

၂၃. အမောရိလူမျိုးတို့ကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် အမောရိလူမျိုးတို့ထံမှ သိမ်းယူခဲ့သော နယ်မြေသည် ၎င်းတို့ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး ယခင်ပိုင်ရှင်များမည်သူဖြစ်သည်ကို ဂရုမစိုက်ခဲ့ပါ။ သူတို့သည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့ကို မတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို ၎င်းတို့၏ နယ်မြေကိုလည်း မသိမ်းယူခဲ့ပါ (တောလည်ရာ ၂၁:၂၄၊ တရားဟောရာ ၂:၃၇)။

23. Dispossessed the Amorites. The land that the Israelites took from the Amorites became theirs, irrespective of who had been its previous owners. They had not fought against the Ammonites, or captured their land (Num. 21:24; Deut. 2:37).

 

သင်သည် ပိုင်ဆိုင်သင့်သလား။ ရှေးခေတ်နိုင်ငံများ၏ ဥပဒေအရ ဤနယ်မြေသည် ဣသရေလ၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်သည်။ အမ္မုန်လူမျိုးတို့သည် ၎င်းအပေါ် အခွင့်အရေးရှိသည်ဟု အဘယ်ကြောင့် ထင်မှတ်ကြသနည်း။ ယေဖသသည် အံ့အားသင့်စွာ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။

Shouldest thou possess it? By the primitive law of the nations this territory was clearly Israel’s. Why do the Ammonites think they have title to it? Jephthah’s question is one of indignant surprise.

 

 

၂၃ (ကမ္ဘာဦး ၁၅:၁၆)။ လူမျိုးများအတွက် စမ်းသပ်ကာလ။—ဘုရားသခင်သည် ဒေါသဖြစ်ရန် နှေးကွေးသည်။ သူသည် ဆိုးယုတ်သောလူမျိုးများကို သူ့ကိုနှင့် သူ၏စရိုက်ကို သိရှိရန် စမ်းသပ်ကာလတစ်ခုပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ရရှိခဲ့သော အလင်းရောင်အရ၊ ၎င်းတို့သည် အလင်းကို ငြင်းပယ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်နည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်ခဲ့သည့်အတွက် အပြစ်တင်ခံရသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကာနာန်လူမျိုးများကို ချက်ချင်းမဖယ်ရှားရသည့်အကြောင်းပြချက်ကို ပေးခဲ့သည်။ အာမောရိလူမျိုး၏ ဒုစရိုက်သည် ပြည့်စုံမှမရှိသေးပေ။ ၎င်းတို့၏ ဒုစရိုက်ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ သည်းခံမှုကို မထိန်းနိုင်သည့်အချက်သို့ တဖြည်းဖြည်း ရောက်ရှိလာပြီး ၎င်းတို့သည် သုတ်သင်ခံရလိမ့်မည်။ ထိုအချက်သို့မရောက်မချင်း၊ ဘုရားသခင်၏ ဒဏ်ခတ်မှုသည် နှောင့်နှေးနေလိမ့်မည်။ လူမျိုးအားလုံးသည် စမ်းသပ်ကာလတစ်ခုရှိသည်။ ဘုရားသခင်၏ ဥပဒေကို ဖျက်ဆီးသူများသည် ဒုစရိုက်တစ်မျိုးမှ တစ်မျိုးသို့ တိုးတက်လာလိမ့်မည်။ သားသမီးများသည် ၎င်းတို့၏ မိဘများ၏ ပုန်ကန်သောစိတ်ဓာတ်ကို အမွေဆက်ခံပြီး ၎င်းတို့၏ ဖခင်များထက် ပိုဆိုးသော လုပ်ရပ်များကို ပြုလုပ်ကာ ဘုရားသခင်၏ ဒေါသသည် ၎င်းတို့အပေါ်သို့ ကျရောက်လာသည်အထိဖြစ်သည်။ အပြစ်ဒဏ်သည် နှောင့်နှေးနေသော်လည်း လျော့ပါးမသွားပေ (MS ၅၈၊ ၁၉၀၀)။

23 (Gen. 15:16). Probation for the Nations.—God is slow to anger. He gave the wicked nations a time of probation that they might become acquainted with Him and His character. According to the light given was their condemnation for refusing to receive the light and choosing their own ways rather than God’s ways. God gave the reason why He did not at once dispossess the Canaanites. The iniquity of the Amorites was not full. Through their iniquity they were gradually bringing themselves to the point where God’s forbearance could no longer be exercised and they would be exterminated. Until the point was reached and their iniquity was full, the vengeance of God would be delayed. All nations had a period of probation. Those who made void God’s law would advance from one degree of wickedness to another. Children would inherit the rebellious spirit of their parents and do worse than their fathers before them until God’s wrath would fall upon them. The punishment was not less because deferred (MS 58, 1900).

 

 

၂၄. သင်၏ဘုရား ခမုရှ။ မယ်လဒုန်းသည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့၏ အမျိုးသားဘုရားဖြစ်သည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၁:၅, ၃၃)၊ ခမုရှမဟုတ်ပါ။ ခမုရှသည် မောဘလူမျိုးတို့၏ ဘုရားဖြစ်သည်။ ဤတွင် “ခမုရှ” ကို အသုံးပြုခြင်းသည် ထိုအချိန်တွင် အမ္မုန်ဘုရင်သည် မောဘနှင့် အမ္မုန်နှစ်နိုင်ငံလုံးကို အုပ်ချုပ်နေသည်ဟု ရှင်းပြထားသည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ဆွေမျိုးနှင့် အင်စတီကျူးရှင်းများတွင် ဆက်စပ်နေသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၉:၃၇, ၃၈၊ ယူဒလူမျိုး ၃:၁၂, ၁၃ ကို ကြည့်ပါ)။ ခမုရှကို ဖော်ပြခြင်းသည် ဤနယ်မြေသည် ယခင်က မောဘလူမျိုးတို့ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော်လည်း ခမုရှသည် ၎င်းကို အမောရိလူမျိုးတို့၏ ကျူးကျော်မှုမှ မကာကွယ်နိုင်ခဲ့သည့်အချက်ကြောင့် သင့်လျော်သည်။ မောဘကျောက်စာတွင် မောဘဘုရင် မယ်ရှသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၃:၄, ၅) မောဘလူမျိုးတို့၏ အောင်ပွဲအားလုံးကို ခမုရှ၏ ကျေးဇူးကြောင့်ဟု ဖော်ပြထားပြီး ရှုံးနိမ့်မှုများကို သူ၏ဒေါသကြောင့်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

24. Chemosh thy god. Milcom was the national god of the Ammonites (1 Kings 11:5, 33), not Chemosh. Chemosh was the god of the Moabites. The use of “Chemosh” here has been explained by the fact that at this time the king of Ammon may have ruled over both Moab and Ammon. The two nations were of kindred blood and institutions (see Gen. 19:37, 38; Judges 3:12, 13). The mention of Chemosh was particularly appropriate in that the territory in question had once belonged to the Moabites, but Chemosh had been unable to save it from the invading Amorites. In the Moabite Stone inscription, Mesha, king of Moab (2 Kings 3:4, 5), ascribes all Moabite victories to the good will of Chemosh, and all defeats to his anger.

 

ယေဖသသည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့သည် ဣသရေလ၏ နယ်မြေအပေါ် အခွင့်အရေးကို မအသိအမှတ်ပြုပါက သူပိုင်ဆိုင်သော နိုင်ငံအပေါ် သူ၏အခွင့်အရေးကိုလည်း နိယာမအရ ထိခိုက်စေသည်ဟု ထောက်ပြခဲ့သည်။ ယေဖသသည် သံတမန်ရေးရာဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို စီစဉ်ရန် ကြိုးစားနေသည်။ ဤအခြေအနေများတွင် သူသည် ဣသရေလ၏ဘုရားသခင်အား တစ်ကမ္ဘာလုံးအပိုင်အခြင့်အရေးကို တောင်းဆိုရန် ရည်ရွယ်မထားပါ။ သို့သော် ယေဖသသည် တစ်ပါးအမျိုးသားများထဲတွင် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရပြီး ကြီးပြင်းလာခဲ့သောကြောင့် ယေဟောဝါသည် တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း အပြည့်အဝနားမလည်ခဲ့ဖြစ်နိုင်သည်။

Jephthah pointed out that if Ammon refused to recognize the rights of Israel to its territory, he at the same time undermined, in principle, his own right to the country he inhabited.

Jephthah was trying to arrange peace by diplomacy. He did not intend, under these circumstances, to claim universal dominion for the God of Israel. It is of course possible, on the other hand, that inasmuch as Jephthah had grown up in exile among heathen people, he did not understand fully that Jehovah was the God of the whole earth.

 

၂၅. ဗာလက်။ တောလည်ရာ ၂၂:၁ မှ ၂၄:၂၅ ကို ကြည့်ပါ။ ဣသရေလသည် ရှိဟုန်၏ နယ်မြေကို သိမ်းယူခဲ့သော်လည်း ၎င်းသည် ယခင်က မောဘလူမျိုးတို့ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က မောဘဘုရင်သည် ဣသရေလ၏ အသစ်သိမ်းယူထားသော နယ်မြေကို သူ၏အပိုင်ဟု မတောင်းဆိုခဲ့ပုံရသည်။ သူသည် အမောရိလူမျိုးတို့ထံမှ ဣသရေလသိမ်းယူခဲ့သော နယ်မြေကို တောင်းဆိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ မုန်းတီးမှုကြောင့် ဣသရေလကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည် (ယောရှု ၂၄:၉)။ ထို့ကြောင့် နှစ်ရာစုနှစ်များအကြာတွင် မည်သို့လုပ်ပြီး တရားဝင်တောင်းဆိုမှုပြုနိုင်မည်နည်း။ မောဘဘုရင်သည် သိမ်းယူမှု၏အခွင့်အရေးကို ရှင်းလင်းစွာ အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပုံရသည်။ အကယ်၍ ထိုနယ်မြေသည် သူ၏ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ခဲ့လျှင် အဘယ်ကြောင့် ယခင်ကပင် မတောင်းဆိုခဲ့သနည်း။ ဤသည်မှာ ဣသရေလ၏ တရားမျှတမှုကို ထောက်ခံရန် အကျိုးသက်ရောက်သော အငြင်းအခုံဖြစ်သည်။

25. Balak. See Num. 22:1 to 24:25. Although Israel took over the territory of Sihon, which formerly had belonged to Moab, the king of Moab at the time had apparently not claimed Israel’s newly won land as his. He had fought Israel out of hatred rather than because he claimed the land Israel had captured from the Amorites (Joshua 24:9). How, therefore, can a valid claim be made centuries later? Quite likely the Moabite king had clearly recognized the right of conquest. If the land had rightfully been his, why had he not claimed it long before? This was a telling argument to support the justice of Israel’s cause.

 

၂၆. သုံးရာစုနှစ်။ ဤတရားသူကြီးများကာလ၏ ခေတ်သတ်မှတ်ချက်အတွက် စာမျက်နှာ ၁၂၈ ကို ကြည့်ပါ။

26. Three hundred years. On the chronology of this period of the judges see p. 128.

 

၂၇. ယနေ့ တရားစီရင်ပါစေ။ ယေဖသသည် သူ၏အငြင်းအခုံကို ဘုရားသခင်အား သူ၏အကြောင်းတရား၏ တရားမျှတမှုကို အတည်ပြုရန် အယူခံဝင်ခဲ့သည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ ဘုရားသခင်နှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ ဘုရားသခင်နှင့် ပတ်သက်သော အယူအဆတွင် ကွဲပြားမှုရှိသည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့သည် ၎င်းတို့၏ဘုရားသခင်သည် တရားမျှတပြီး အကျင့်စာရိတ္တရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ဘုရားသခင်တွင် အကျင့်စာရိတ္တရှိသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ယုံကြည်ချက်သည် တစ်ပါးအမျိုးသားများ၏ ယုံကြည်ချက်ထက် သာလွန်သည့်အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယေဖသသည် အမ္မုန်လူမျိုးတို့သည် အင်အားသုံး၍ ကိစ္စကို ဆုံးဖြတ်လိုလျှင် ဘုရားသခင်သည် မည်သည့်ဘက်က တရားမျှတသည်ကို ဆုံးဖြတ်ပြီး ထိုဘက်သို့ အောင်ပွဲပေးမည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း အခိုင်အမာပြောဆိုခဲ့သည်။

27. Be judge this day. Jephthah ends his argument with an appeal to God to approve the justice of his cause. There was a difference between the conception of the Hebrews about their God and that of the heathen about theirs. The Hebrews believed theirs was a just and moral God. In the recognition of moral character, which they recognized in their God, lay one of the points of superiority of their belief over that of their heathen neighbors. Jephthah asserts that if the Ammonites want to decide the issue by force of arms, he is willing to trust God to decide justly whose cause is right, and then give the victory to that side.

 

ဤအခန်းကဏ္ဍများသည် ယေဖသသည် ရိုးသားပြီး ခိုင်မာသော်လည်း သင့်လျော်သော သံတမန်ရေးရာကို သက်သေပြသည်။ သူသည် ဣသရေလ၏ အခွင့်အရေးများကို အကြောင်းသုံးရပ်ဖြင့် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ (၁) အမ္မုန်မှမဟုတ်ဘဲ အမောရိလူမျိုးတို့ထံမှ တိုက်ရိုက်သိမ်းယူမှု၏ အခွင့်အရေး (အခန်းကဏ္ဍ ၁၅–၂၀)၊ (၂) ဘုရားသခင်၏ ဆုံးဖြတ်ချက် (အခန်းကဏ္ဍ ၂၁–၂၄)၊ ၎င်းကို သူတို့၏ဘုရားသည် ရှိဟုန်၏ သိမ်းယူမှုကို မငြင်းဆန်ခဲ့ဟု သံတမန်ရေးရာအရ အကြံပြုခဲ့သည်။ (၃) နယ်မြေကို အချိန်ကြာရှည် အငြင်းပွားမှုမရှိ ပိုင်ဆိုင်ထားမှု (အခန်းကဏ္ဍ ၂၅, ၂၆)။ ထို့နောက် သူသည် ဘုရားသခင်အား သူ၏အကြောင်းတရား၏ တရားမျှတမှုကို အတည်ပြုရန် အယူခံဝင်ခဲ့သည်။

The verses give evidence of the straight-forward, honest, firm, yet conciliatory diplomacy of Jephthah. He had maintained the rights of Israel on three grounds: (1) the right of direct conquest, not from Ammon but from the Amorites (vs. 15–20); (2) the decision of God (vs. 21–24), which he supported by diplomatically suggesting that even their deity had not contested the conquest of Sihon; (3) undisputed possession of the land over a long period of time (vs. 25, 26). Then he ended by an appeal to God to approve the justice of his cause.

 

၂၈. နားမထောင်ခဲ့ပါ။ အမ္မုန်ဘုရင်သည် ယေဖသသည်၏ အငြင်းအခုံများကို ဖြေကြားရန်ပင် အားမထုတ်ခဲ့ပုံရသည်။ သူသည် ဓားရဲ့အငြင်းအခုံကိုသာ ဂရုစိုက်ခဲ့သည်။

28. Hearkened not. Apparently the king of Ammon did not even trouble to answer Jephthah’s arguments. He cared only for the argument of the sword.

 

၂၉. ထာဝရဘုရား၏ ဝိညာဉ်တော်။ ဘုရားသခင်အတွက် ဝန်ဆောင်မှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တည်ရှိမှုကြောင့်သာ ထိရောက်မှုရှိသည်။ လှုပ်ရှားမှုများစွာ၊ စိတ်လှုပ်ရှားမှုများစွာရှိနိုင်သော်လည်း ဝိညာဉ်တော်၏ တည်ရှိမှုနှင့် တန်ခိုးဖြင့် သန့်ရှင်းမှုမရှိလျှင် ရေရှည်အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှု နည်းပါးလိမ့်မည်။ သူသည် ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။ ယေဖသသည် ဂိလဒ်နှင့် မနာရှေပြည်တစ်ခုလုံးကို တစ်ဆင့်ခံဖြတ်သန်းကာ တပ်ဖွဲ့ထပ်မံစုဆောင်းခဲ့သည်။ သူသည် စစ်ပွဲ၏မီးရှူးကို ထွန်းညှိရန်နှင့် အမ္မုန်ကျူးကျော်သူများကို ခုခံရန် လူထုအား ရဲရင့်စေရန် နယ်မြေတစ်ခုလုံးကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၁၂:၂ တွင် ယော်ဒန်အနောက်ဘက်ရှိ ပါလသတိုင်းဒေသရှိ ဟေဗြဲအမျိုးနွယ်များကိုပင် စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။

29. Spirit of the Lord. It is the presence of the Holy Spirit that makes service for God effective for good. There may be much activity, much feverish anxiety, but unless the labor is sanctified by the presence and power of the Spirit, little lasting good will be accomplished.

He passed over. In succession Jephthah toured Gilead and all the territory of Manasseh recruiting additional troops. He swept through the land from end to end to kindle the torch of war and to embolden the population to resist the Ammonite invaders. Chapter 12:2 implies that even the Hebrew tribes across the Jordan in western Palestine were invited to participate in the war.

 

၃၀. ယေဖသသည် ကတိသစ္စာပြုခဲ့သည်။ ယေဖသသည်၏ မဆင်မခြံပြုလုပ်ခဲ့သော ကတိသစ္စာမှတ်တမ်းသည် ကျမ်းစာတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်များကို အတိအကျသိရှိနိုင်ရန် အလွန်တိုတောင်းသော ခက်ခဲသောအခန်းကဏ္ဍများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ရှုထောင့်အရ ယေဖသသည် သူ၏သမီးကို မီးရှို့ပူဇော်သက္ကာအဖြစ် အမှန်တကယ် ပူဇော်ခဲ့ပြီး ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သူ့ကိုယ်သူ မကောင်းမှုတွင် ထားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဤကတိသစ္စာအရ သူ့အား အောင်မြင်မှုပေးခဲ့သည့်အချက်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလျှင် ထိုလုပ်ရပ်သည် အထူးသဖြင့် ဆိုးရွားပြီး နားလည်ရန် အလွန်ခက်ခဲသည်။ ဒုတိယရှုထောင့်မှာ ယေဖသသည် သူ၏သမီးကို တစ်သက်လုံး လူလွတ်ဘဝဖြင့် မြှုပ်နှံခဲ့သည်ဟု ယူဆပြီး သူ့အား သမီးကို ယဇ်ပူဇော်မှုပြုလုပ်သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်မှ လွတ်ကင်းစေသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၃၉ ကို ကြည့်ပါ)။

30. Jephthah vowed. The record of Jephthah’s rash vow confronts us with one of those difficult passages of Scripture where the account is too brief to permit definite conclusions as to what occurred. According to one explanation Jephthah actually offered his daughter as a burnt offering, and by so doing placed himself in an evil light. In view of the fact that God gave him success pursuant to the vow, such an act on his part appears particularly heinous and most difficult to understand. The second, view, which assumes that Jephthah devoted his daughter to a life of celibacy, exonorates him from the charge of offering her as a sacrifice (see on v. 39).

 

ဤနေရာတွင်လည်း အခြားနေရာများတွင်ကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့၏တာဝန်မှာ ကျမ်းစာက ဘာပြောသည်ကို သိရှိရန်ဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ထုတ်ဖော်ပြောဆိုချက်များကို ကျွန်ုပ်တို့၏ဇာတ်လမ်းအယူအဆနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ကြိုးစားရန် ရှောင်ကြဉ်ရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျမ်းစာကို ၎င်းဖတ်ရှုသည့်အတိုင်း လက်ခံပြီး ထိုနေရာတွင် ကိစ္စကို ရပ်တန့်ထားရန် ကျေနပ်ရမည်။ ဖြစ်နိုင်သည့်နေရာတိုင်းတွင် လူတစ်ဦးအား သံသယ၏အကျိုးကို ပေးအပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး သင့်လျော်သောအကြောင်းမရှိဘဲ သူ့အပေါ် စီရင်ဆုံးဖြတ်မှုမပြုရပါ။

Here, as elsewhere, it is our duty to ascertain what the Bible says, and to avoid attempting to make its statements harmonize with our concept of the story. We must take the Bible as it reads and be content to let the matter rest there. Wherever possible we should, of course, give a man the benefit of the doubt, and not pass judgment on him without due cause.

 

ကတိသစ္စာ။ ရှေးခေတ်နိုင်ငံများ၏ စာပေများတွင် ရှေးလူများသည် ၎င်းတို့၏ ဘုရားများထံ ကတိသစ္စာများ ပြုလုပ်လေ့ရှိကြောင်း ပြသထားသည်။ ဤအလေ့အထသည် ဟေဗြဲလူမျိုးတို့အကြားတွင်လည်း သာမန်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၈:၂၀၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁:၁၁၊ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၅:၈ ကို ကြည့်ပါ)။

A vow. The literature of early nations shows that the ancients frequently made vows to their deities. The practice was common among the Hebrews (see Gen. 28:20; 1 Sam. 1:11; 2 Sam. 15:8).

 

ယေဖသသည်၏ ကတိသစ္စာသည် သူသည် အလွန်အန္တရာယ်များသော စွန့်စားမှုတစ်ခု၏ အစွန်းတွင်ရှိနေစဉ် ဖိစီးမှုအောက်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ကတိသစ္စာများသည် အန္တရာယ်ရှိသော အချိန်များ သို့မဟုတ် အကျပ်အတည်းအချိန်များတွင် ပြုလုပ်လေ့ရှိပြီး စိတ်ခံစားမှုဖိစီးမှုသည် မဆင်မခြံပြုလုပ်သော ကတိများပြုလုပ်ရန် အန္တရာယ်ကို ဖြည့်စွမ်းပေးသည်။

Jephthah’s vow was made under the stress of circumstances, as he stood at the threshold of a most perilous venture. Unfortunately it was generally in times of danger or crisis that vows like these were made, when the emotional stress contributed to the danger of making rash promises.

 

၃၁။ မည်သည်အရာမဆို ထွက်လာသည်။ ဂျပ်သာ အောင်မြင်စွာ ပြန်လာသောအခါ သူ၏အိမ်တံခါးမှ ကြိုဆိုရန် ထွက်လာမည့်သူသည် သူ၏ဇနီး၊ သမီး၊ သို့မဟုတ် ကျွန်တစ်ဦးဖြစ်မည်ဟု မည်သူမျှော်လင့်နိုင်မည်နည်း။ အချို့က ရှေးခေတ်အိမ်များတွင် မကြာခဏတွေ့ရသော တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းသည်ဟု သက်သေပြရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဂျပ်သာအသုံးပြုသော ဟီဘရူးစကားလုံး “တွေ့ဆုံရန်” သည် ဤအယူအဆကို ဆန့်ကျင်ပုံရသည်။ ဤစကားလုံးသည် လူသားများအတွက် အများဆုံးအသုံးပြုလေ့ရှိသည် (ဥပမာ၊ ကမ္ဘာ ၁၈:၂၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၈:၇၊ ၂ရာဇဝင်ချုပ် ၁:၆ စသည်တို့ကို ကြည့်ပါ)။ ထူးကဲသောအောင်မြင်မှုတစ်ခုအတွက် သိုးသငယ် သို့မဟုတ် နွားတစ်ကောင်ကို ယဇ်ပူဇော်ရန် ကတိပြုခြင်းသည် ထူးကဲသောကတိသစ္စာတစ်ခုမဟုတ်ဟု မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ ထိုသို့သော ယဇ်ပူဇော်မှုများကို ဣသရေလလူမျိုးများစွာက ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

31. Whatsoever cometh forth. Whom should Jephthah expect to come from the doors of his house to greet him returning in victory, except his wife, or his daughter, or possibly a slave? Some have attempted to show that an animal, such as may often have been found in the homes of the ancients, could be here implied. But the Hebrew term he used for “meet” seems to rule against this. This term is most generally used of men (see Gen. 18:2; Ex. 18:7; 2 Kings 1:6; etc.). It has been observed that it would not have been an extraordinary vow to have promised to offer a lamb or an ox for a marvelous victory. Such sacrifices would have been offered by numerous Israelites.

 

ဂျပ်သာသည် ဣသရေလ၏ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ပြီး ဤလုပ်ငန်းတွင် သူ့ကိုအားကိုးခဲ့သော်လည်း၊ သူသည် တစ်ပါးအမျိုးသားများနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ နယ်မြေတွင် ကြီးပြင်းခဲ့သည်။ ဤတစ်ပါးအမျိုးသားများအနက် အကြီးအကျယ်သောအကျပ်အတည်းအခါများတွင် လူသားယဇ်ပူဇော်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ မောဘဘုရင်က သူ၏အကြီးဆုံးသားကို ခဲမိုရှဘုရားအား ယဇ်ပူဇော်ခဲ့သည်ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ သူ၏မြို့ကို ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုမှ ကယ်တင်ရန် နောက်ဆုံးသော စိတ်ဓာတ်ကျမှုတစ်ခုအဖြစ် (၂ရာဇဝင်ချုပ် ၃:၂၆၊ ၂၇)။ မောရှေ၏ပညတ်တရားသည် လူသားယဇ်ပူဇော်မှုကို တားမြစ်ထားသည် (ဝတ်ပြုရာ ၁၈:၂၁၊ ဒုတိယမောရှေ ၁၂:၃၁ စသည်တို့)၊ သို့သော် ဤတားမြစ်ချက်ကို အာဟတ်နှင့် မနာရှေအခါများအထိ တစ်ခါတစ်ရံ ချိုးဖောက်ခဲ့ကြသည် (၂ရာဇဝင်ချုပ် ၂၈:၃၊ ၃၃:၆)။

One must remember that although Jephthah worshiped the God of Israel, and in the undertaking relied on Him, he had grown up in an alien land among heathen people. Among these heathen nations human sacrifices were offered in times of great crisis. Compare the act of the king of Moab who sacrificed his eldest son to his god Chemosh as a final act of desperation to save his city from the attacking Israelites (2 Kings 3:26, 27). The law of Moses prohibited the offering of human sacrifices (Lev. 18:21; Deut. 12:31; etc.), yet this prohibition was flouted from time to time down to the days of Ahaz and Manasseh (2 Chron. 28:3; 33:6).

 

ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်သည် ဣသရေလကို ပျက်စီးခြင်းမှ ကယ်တင်ရန် ဂျပ်သာထံသို့ ကြွလာခဲ့သည်။ သို့သော် ဝိညာဉ်ရှိခြင်းသည် အမှားမဖြစ်နိုင်မှု သို့မဟုတ် အလုံးစုံသိခြင်းကို အာမခံချက်မပေးပါ။ ဝိညာဉ်ကိုလက်ခံရရှိသူသည် လွတ်လပ်သော အကျင့်စာရိတ္တအေးဂျင့်အဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေပြီး၊ ဝိညာဉ်ရေးတိုးတက်မှုနှင့် အသိပညာတွင် သင့်လျော်သောတိုးတက်မှုကို ပြုလုပ်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်။ ဂျပ်သာ၊ မဖြစ်မနေ မဖြစ်မနေသိမှုမရှိခြင်းကြောင့်၊ မတော်မတရားသောကတိသစ္စာတစ်ခုကို အလျင်အမြန်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနည်းတူ၊ သခင်ဘုရား၏ဝိညာဉ်သည် ဂိဒေါင်ကို ဝတ်ပြီး ကြီးမားသောကယ်တင်မှုကို ဆောင်ကြဉ်းခဲ့သော်လည်း၊ ဝိညာဉ်သည် သူ့ကို တရားမဝင်သောကိုးကွယ်မှုတစ်ခုထူထောင်ခြင်းမှ တားဆီးမပေးခဲ့ပါ။ ဂျပ်သာ၏ မတော်မတရားသောကတိသစ္စာအကြောင်းကို ကျမ်းစာများစွာတွင်ကဲ့သို့ မှတ်ချက်မပေးဘဲ ရိုးရိုးရှင်းရှင်းဖော်ပြထားသည်။ ဂျပ်သာ၏ဖြစ်ရပ်တွင် တစ်ခုတည်းသောတရားစီရင်မှုမှာ ရှုတ်ချခြင်းသာဖြစ်သည်။

The Spirit of God came upon Jephthah in order that Israel might be saved from destruction. But the presence of the Spirit does not guarantee infallibility or omniscience. The one who receives the Spirit remains a free moral agent, and is expected to make appropriate progress in spiritual growth and knowledge. Jephthah, in his ignorance of what was right, rashly vowed an evil thing. In the same way, although the Spirit of the Lord clothed Gideon and wrought great deliverance through him, the Spirit did not prevent him from setting up an illegal worship. This narrative of Jephthah’s rash vow is related, as so many in the Scriptures are, without note or comment, indeed neither is needed. The only judgment possible in the case of Jephthah is that of condemnation.

 

သခင်ဘုရား၏အရာဖြစ်ရန်။ ယေရိခေါမြို့နှင့် ၎င်း၏နေထိုင်သူများကို သခင်ဘုရားထံသို့ အပ်နှံခဲ့သည့်သဘောအတိုင်း ဖြစ်ပုံရသည် (ယောရှုမှတ်စာ ၆:၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ငါသည် ပူဇော်မည်။ အချို့က “နှင့်” ဟူသော ဟီဘရူးစကားလုံးကို “သို့မဟုတ်” ဟု ဘာသာပြန်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ သူတို့ယုံကြည်သည်မှာ ဂျပ်သာက “ငါပြန်လာသောအခါ ငါ့အိမ်တံခါးမှ ထွက်လာသောအရာသည် သခင်ဘုရားအတွက် အပြည့်အဝအပ်နှံရန်ဖြစ်သည်၊ ၎င်းသည် လူသားဖြစ်လျှင်၊ သို့မဟုတ် ၎င်းသည် သန့်ရှင်းသောတိရစ္ဆာန်ဖြစ်လျှင်၊ ငါသည် ၎င်းကို မီးရှို့ရာယဇ်အဖြစ် ပူဇော်မည်” ဟု ပြောခဲ့သည်ဟုဖြစ်သည်။ ဂျပ်သာ၏သမီးသည် သူ့ကိုကြိုဆိုရန် ထွက်လာခဲ့သောကြောင့်၊ ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများက ၎င်းသည် “သခင်ဘုရား၏အရာ ဖြစ်ရမည်” ဟူသော ပထမစကားစုကို အကျုံးဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအမြင်ရှိသော မှတ်ချက်ပေးသူများက ဂျပ်သာ၏ထုတ်ပြန်ချက်သည် သမီးဖြစ်သူသည် လက်မထပ်ဘဲ၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ဆောင်မှုတွင် သူမ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး အပ်နှံခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်ဟု ရှင်းပြသည် (အခန်းကြီး ၃၉ ကိုကြည့်ပါ)။

Be the Lord’s. Apparently in the same sense that Jericho and its inhabitants had been devoted to Him (see on Joshua 6:15).

And I will offer. Some have endeavored to translate as “or” the Hebrew word for “and,” at the beginning of the phrase. They believe Jephthah to have said, in effect, “Whatever comes from the doors of my home to meet me as I return shall be devoted exclusively for the Lord’s service, if it is a human, or, if it is a clean animal, I will offer it as a burnt offering.” Since it was Jephthah’s daughter who came out to meet him, such interpreters say the first phrase applies, that is, “shall surely be the Lord’s.” Commentators who take this point of view explain Jephthah’s statement to mean that the girl never married but devoted herself to religious service for the rest of her life (see on v. 39).

 

၎င်း။ အချို့မှတ်ချက်ပေးသူများက ဤနေရာတွင် ဘာသာပြန်ထားသော နာမ်စားကို “သူ” ဟု ဘာသာပြန်ရန် နှစ်သက်ကြပြီး၊ ထို့ကြောင့် ထုတ်ပြန်ချက်သည် “ငါသည် [ဘုရားသခင်ထံသို့] ၎င်းကို မီးရှို့ရာယဇ်အဖြစ် ပူဇော်မည်” ဟု ဖြစ်သည်။ ဟီဘရူးနာမ်စားသည် တစ်ခုတည်းရပ်တည်လျှင် “သူ” သို့မဟုတ် “၎င်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်သည်မှာ မှန်သည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင်ကဲ့သို့ ကြိယာနှင့်ဆက်စပ်နေလျှင်၊ နာမ်စားသည် ကြိယာ၏တိုက်ရိုက်အကြောင်းအရာအဖြစ် အမြဲတမ်းနားလည်ရမည်။ ဤမပြောင်းမလဲသောစည်းမျဉ်းသည် “ငါသည် ၎င်းကို မီးရှို့ရာယဇ်အဖြစ် ပူဇော်မည်” ဟူသော ဘာသာပြန်ဆိုချက်ကို လိုအပ်သည်။ ထို့အပြင်၊ ဂျပ်သာ၏ဝမ်းနည်းမှု (အခန်းကြီး ၃၅)၊ သမီး၏ဝမ်းနည်းမှု (အခန်းကြီး ၃၇)၊ နှင့် ထိုခေတ်ကာလလူများအပေါ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သောအထင်အမြင် (အခန်းကြီး ၃၇၊ ၄၀) တို့သည် သာမန်မီးရှို့ရာယဇ်ထက် လုံးဝထူးကဲသောအရာတစ်ခုကို လိုအပ်သည်။

It. Some commentators prefer rendering the pronoun, thus translated, as “Him,” thereby making the statement read, “I will offer [to] Him [God] a burnt offering.” It is true that the Hebrew pronoun, standing alone, may mean either “him” or “it.” But attached to the verb, as here, the pronoun must always be understood as the direct object of the verb. This invariable rule requires the translation, “I will offer it for a burnt offering.” Furthermore, Jephthah’s grief (v. 35), his daughter’s mourning (v. 37), and the impression made upon contemporaries (vs. 37, 40), require something entirely out of the ordinary, something more than a common burnt offering.

 

၃၃။ အရိုးအာ။ ထရန်စျူဒန်တွင် ဤအမည်ဖြင့် မြို့နှစ်ခုရှိသည်၊ တစ်ခုမှာ (အခန်းကြီး ၂၆ ကိုကြည့်ပါ) အာနုန်မြစ်၏မြောက်ဘက်ကမ်းပေါ်တွင်ရှိပြီး၊ နောက်တစ်ခုမှာ အမ္မုန်နယ်မြေရှိ ရာဘတ်-အမ္မုန်အနီးတွင်ရှိသည် (ယောရှုမှတ်စာ ၁၃:၂၅)။ ဤနေရာတွင် စာရေးသူက မည်သည့်မြို့ကို ရည်ညွှန်းသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်ခက်ခဲသည်။

33. Aroer. There were two cities by this name in Transjordan, one (see v. 26) on the northern bank of the Arnon, and another near Rabbath-ammon, in Ammonite territory (Joshua 13:25). It is difficult to tell which city the writer intended here.

 

မင်နိတ်။ (ယေဇကျေလ ၂၇:၁၇) တွင် ဂျုံတင်ပို့သူအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဟေရှဘုန်အနီးတွင်ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။

Minnith. Mentioned in (Eze. 27:17) as an exporter of wheat. Thought to have been near Heshbon.

 

စပျစ်ဥယျာဉ်လွင်ပြင်။ “စပျစ်ဥယျာဉ်မြက်ခင်းပြင်” သို့မဟုတ် နာမည်တစ်ခု။ အဘယ်လ်-ကရာမင် (အာရ်အက်စ်ဗွီ)။ ယူဆီဘီယပ်က ၎င်းကို ဖိလဒဲလ်ဖီယာ (အမ္မာန်) မှ ရောမမိုင် ၇ မိုင်အကွာတွင်ထားသည်။ အမ္မာန်တောင်ပိုင်းရှိ ခိရ်ဘတ် အက်စ်-ဆူက်နှင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းသည် မရေရာသေးပါ။

Plain of the vineyards. “Meadow of the vineyards” or a proper name. Abel–keramim (RSV). Eusebius puts it 7 Roman mi. from Philadelphia (Amman). An identification with Khirbet es–Ṣūk, south of Amman, remains uncertain.

 

၃၄။ မိဇဖေသို့။ ဂိလဒ်ပြည်တွင် အုပ်စိုးသူအဖြစ် ပြည်နှင်မှပြန်လည်ဖိတ်ကြားခံရပြီးနောက်၊ ဂျပ်သာသည် သူ၏မိသားစုကို မိဇဖေသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီး ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ရာနေရာထူထောင်ခဲ့ပုံရသည်။ တံပိုးများဖြင့်။ အမျိုးသမီးများသည် စစ်ပွဲမှ အောင်မြင်စွာပြန်လာသော အမျိုးသားများကို ဤသို့ကြိုဆိုရန် ဓလေ့ရှိသည် (၁ရှမွေလ ၁၈:၆၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၅:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျပ်သာ၏သမီးနှင့်အတူ အခြားအမျိုးသမီးများလည်း လိုက်ပါလာပြီး၊ သေးငယ်သော တံပိုးများကို တီးခတ်ခဲ့ကြသည်။ တစ်ဦးတည်းသောသားသမီး။ ဟီဘရူးစကားတွင် အလေးပေးထားသည်။ “သူမသည်သာ တစ်ဦးတည်းသောသားသမီးဖြစ်သည်”။ ဂျပ်သာ၏မိသားစုသည် ဣသရေလတွင် မျိုးဆက်ပြတ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဟီဘရူးလူမျိုးအားလုံးက ဝမ်းနည်းစရာအဖြစ် မှတ်ယူသည်။

34. To Mizpeh. After having been invited back from exile to be the ruler in Gilead, Jephthah seems to have moved his family to Mizpeh and established his residence there.

With timbrels. It was the custom for women to greet their menfolk thus upon their victorious return from war (1 Sam. 18:6; cf. Ex. 15:20). Evidently other women accompanied Jephthah’s daughter, playing small tambourines.

Only child. The Hebrew is emphatic: “She only was an only child.” Jephthah’s family would become extinct in Israel, a thing that all Hebrews deplored.

 

၃၅။ သူသည် သူ၏အဝတ်ကို ဆုတ်ဖြဲခဲ့သည်။ ဟီဘရူးလူမျိုးများအကြား အလွန်ဝမ်းနည်းမှုကို ဖော်ပြရန် ပုံမှန်ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်သည် (ကမ္ဘာ ၃၇:၂၉၊ ၂ရှမွေလ ၁၃:၁၉၊ ၃၁ စသည်တို့ကိုကြည့်ပါ)။ အလွန်နှိမ့်ချခံရသည်။ ဂျပ်သာသည် သူ၏သမီးကိုမြင်သောအခါ၊ သူ၏မတော်မတရားသောကတိသစ္စာ၏ အပြည့်အဝအဓိပ္ပာယ်က သူ့ကို အားနည်းစေပြီး ချေမှုန်းခံရသည်။ ငါ့ကိုဒုက္ခပေးသည်။ ဤဘာသာပြန်ဆိုချက်သည် အလွန်အားနည်းသည်။ ဤနေရာတွင်အသုံးပြုသော “ဒုက္ခပေး” ဟူသော စကားလုံး ‘အာကာ’ သည် ထူးကဲသောဝမ်းနည်းမှု၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှု၊ သို့မဟုတ် ဒုက္ခရောက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဂျပ်သာ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ရန်ပွဲနှင့် ဒုက္ခများဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ယခုသူ၏တန်ဖိုးရှိသောသမီးသည် သူ့အား အကြီးမားဆုံးသော ဝမ်းနည်းမှုကို ယူဆောင်လာသူဖြစ်လာသည်။

35. He rent his clothes. A usual custom among Hebrews for expressing extreme grief (Gen. 37:29; 2 Sam. 13:19, 31; etc.).

Very low. When Jephthah saw his daughter the full significance of his rash vow rendered him weak, crushed.

Trouble me. This translation is far too weak. The word used here for “trouble,” ‘akar, designates unusual grief, anxiety, or distress. All of Jephthah’s life had been a continuous succession of strife and trouble. Now his own precious daughter becomes the one who brings him the most poignant grief of all.

 

ပါးစပ်ဖွင့်ပြီးပြောခဲ့သည်။ ကတိသစ္စာပြုခြင်းကို ဖော်ပြရန်အသုံးပြုသော စကားရပ်တစ်ခု (ဆာလံ ၆၆:၁၃၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ကတိသစ္စာတစ်ခုသည် အကျိုးသက်ရောက်ရန် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရမည် (တောလည်ရာ ၃၀:၂၊ ၃၊ ၇၊ ဒုတိယမောရှေ ၂၃:၂၃)။ ငါပြန်မလွှတ်နိုင်ပါ။ ဤသို့သောပြင်းထန်သောကတိသစ္စာကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းခြင်းသည် ကြီးမားသောမတော်မတရားမှုဟု ယူဆခဲ့သည်။ ဟီဘရူးလူမျိုးများအကြား ကတိသစ္စာနှစ်မျိုးရှိသည်—ရိုးရှင်းသောကတိသစ္စာ၊ နဒါ (ဝတ်ပြုရာ ၂၇:၂–၂၇)၊ နှင့် “အပ်နှံခြင်း” သို့မဟုတ် “တားမြစ်ခြင်း”၊ ချရမ်။ ဘုရားသခင်ထံသို့ ချရမ်ဖြင့် အပ်နှံထားသောအရာသည် ပြန်လည်ရွေးယူ၍မရဘဲ၊ “အလွန်သန့်ရှင်း” ဖြစ်လာပြီး သေဒဏ်ပေးရမည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၇:၂၈၊ ၂၉၊ ဝတ်ပြုရာ ၂၇:၂၊ ၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျပ်သာ၏ကတိသစ္စာသည် နဒါဖြစ်သည်။ ၎င်း၏သန့်ရှင်းမှုရှိသော်လည်း၊ ကတိသစ္စာပြုသူသည် မတော်မတရားသောလုပ်ရပ်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ရန် ချုပ်နှောင်ထားလျှင် ၎င်းကို ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်မရှိပါ (ပီပီ ၅၀၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျပ်သာ၏ကတိသစ္စာသည် တရား၏ပြတ်သားသောအမိန့်နှင့် ဆန့်ကျင်သောကြောင့် ချုပ်နှောင်မှုမရှိပါ။ သို့သော် သူသည် ၎င်းကို ချုပ်နှောင်ထားသည်ဟု ခံစားရပြီး၊ သူ့ကိုယ်သူထိခိုက်စေရန် ကတိသစ္စာပြုခဲ့သော်လည်း၊ သူပြောင်းလဲမည်မဟုတ်ပါ။

Opened my mouth. An expression used of making a vow (see Ps. 66:13, 14). To be binding, a vow had to be uttered (Num. 30:2, 3, 7; Deut. 23:23).

I cannot go back. It was considered a terrible wrong to go back on such a serious vow. There were two kinds of vows among the Hebrews—the simple vow, neder (Lev. 27:2–27), and the “devotion” or “ban,” cherem. Anything devoted to God by the cherem was not redeemable, became “most holy” to Him, and was to be put to death (Lev. 27:28, 29; see on Lev. 27:2, 28). Jephthah’s vow was a neder. Despite its sacredness, the one who vows it is not under obligation to keep it if it binds him to perform a wrong act (see PP 506). Jephthah’s vow was contrary to the express command of the law and therefore was not binding. However he felt that it was binding, and though he had sworn to his own hurt, he would not change.

 

၃၆။ သူမက သူ့အားပြောသည်။ သူမ၏ဖခင်၏ဝမ်းနည်းမှုနှင့် သူ၏စကားများ၏ရည်ရွယ်ချက်က သမီးအား၊ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ လျင်မြန်သောထိုးထွင်းသိမြင်မှုဖြင့်၊ ကတိသစ္စာ၏သဘောသဘာဝကို ချက်ချင်းသိရှိစေခဲ့သည်။ သူမကို ပြောပြရန်မလိုအပ်ပါ။ သခင်ဘုရားသည် လက်စားချေပြီးပြီ။ ဘုရားသခင်၏သဘောသဘာဝကို မှိုင်းမှိုင်းသာနားလည်ပြီး၊ သူမသည် သူမ၏ဖခင်၏ကတိသစ္စာကြောင့် အောင်မြင်မှုရရှိခဲ့သည်ဟု ရိုးသားစွာယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် ထိုသို့သောအောင်မြင်မှုအတွက် သင့်လျော်သောပေးဆပ်မှုဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။

36. She said unto him. Her father’s anguish and the intent of his words enabled the daughter, with a woman’s quick presentiment, to discern immediately what the nature of the vow was. He needed not to tell her.

Lord hath taken vengeance. Only dimly understanding the nature of God, she sincerely believed that the victory had been given because of her father’s vow, and that her sacrifice was an appropriate price to pay for such a victory.

 

၃၇။ ငါ့ကိုတစ်ယောက်တည်းထားခဲ့ပါ။ ကတိသစ္စာများ၏ပြည့်စုံမှုကို သတ်မှတ်ထားသောရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုအတွက် ရွှေ့ဆိုင်းနိုင်သည်။ ငါ့အပျိုစင်ဘဝကို ငိုကြွေးရန်။ မင်္ဂလာပွဲပျော်ရွှင်မှု သို့မဟုတ် သားသမီးများပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း၏ပျော်ရွှင်မှုကို စွန့်လွှတ်ရမည့်အလားအလာသည် ဟီဘရူးအပျိုမလေးတစ်ဦး၊ အထူးသဖြင့် တစ်ဦးတည်းသောသားသမီးဖြစ်သူအတွက် အထူးသဖြင့် ခါးသီးသောအတွေ့အကြုံဖြစ်လိမ့်မည်။ ဂျပ်သာ၏သမီးအတွက် ၎င်းသည် သူမနှင့် သူမ၏ဖခင်၏အိမ်သည် ဣသရေလ၏အနာဂတ်ဘုန်းအသရေတွင် အခွင့်အလမ်းဆုံးရှုံးသွားမည်ဟု ဆိုလိုသည်။

37. Let me alone. The fulfillment of vows could be postponed for a definite purpose.

Bewail my virginity. The prospect of forfeiting the joy of wedding festivities or the pleasure of rearing children would be an especially bitter experience to a Hebrew maiden, particularly to one who was an only child. To Jephthah’s daughter it would mean that she and her father’s house would lose the hope of a share in the future glories of Israel.

 

၃၈။ သူမ၏သူငယ်ချင်းများနှင့်အတူ။ သူမနှင့် အနာဂတ်အိမ်ထောင်ရေးအကြောင်း မကြာခဏစကားပြောဆိုပြီး အိပ်မက်မက်ခဲ့သော သူမ၏လူငယ်သူငယ်ချင်းများသည် ယခုသူမနှင့်အတူ သူမအပေါ်သက်ရောက်ခဲ့သော ဝမ်းနည်းဖွယ်ကံကြမ္မာကို ငိုကြွေးရန် ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

38. With her companions. Her youthful friends, with whom she had often talked and dreamed of future marriage, now joined her in lamenting the sad fate that had befallen her.

 

၃၉။ သူ၏ကတိသစ္စာအတိုင်း။ ၎င်းသည် သူ၏ကတိသစ္စာအတိုင်း သူမကို မီးရှို့ရာယဇ်အဖြစ် ပူဇော်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုပုံရသည် (အခန်းကြီး ၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျပ်သာသည် သူမ၏သမီးကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်းမပြုခဲ့ဟူသော အခြားအမြင်တစ်ခုကို အောက်တွင်ဖော်ပြထားသည်။

39. According to his vow. This seems to imply that he offered her as a burnt offering, according to his vow (see on v. 31). It has been suggested that the author of the book of Judges, with fine reserve, drew a veil over the tragic act of sacrifice.

On the other view that Jephthah did not offer up his daughter (see on v. 31) might be mentioned the following:

 

အနှစ် ၁၂၀၀ ခန့်တွင်၊ ရာဘီ ကင်ချိသည် ဂျပ်သာသည် သူ၏သမီးကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်းမပြုခဲ့ဟု ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ စာရေးသူများစွာက လိုက်နာခဲ့ကြသည်။ သူက “မီးရှို့ရာယဇ်အဖြစ် ပူဇော်မည်” ဟူသော စကားလုံးများ (အခန်းကြီး ၃၁) သည် ဂျပ်သာကို တွေ့ဆုံသည့်အရာသည် ယဇ်ပူဇော်နိုင်သောတိရစ္ဆာန်ဖြစ်မှသာ သက်ဆိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။ သူသည် အခန်းကြီး ၃၉ ကို ဂျပ်သာသည် သူ၏သမီးအတွက် အိမ်တစ်လုံးဆောက်ပေးခဲ့ပြီး၊ သူမသည် သူမ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး အမျိုးသားများနှင့် ခွဲခွာနေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ သန့်ရှင်းသောအပျိုစင်ဘဝတွင် သူမ၏အချိန်များကို သခင်ဘုရားထံအပ်နှံရန်၊ ထိုနေရာတွင် ဣသရေလ၏အပျိုမလေးများသည် နှစ်စဉ်သူမထံသို့လာရောက်လည်ပတ်ပြီး သူမ၏ကံကြမ္မာကို ငိုကြွေးကြသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည်။

About 1200 a.d. Rabbi Kimchi, followed by many writers since, promulgated the view that Jephthah did not sacrifice his daughter. He said that the words “offer it up for a burnt offering” (v. 31) would apply only if whatever met Jephthah should be a sacrificial animal. He interpreted verse 39 to mean that Jephthah built his daughter a house where she was secluded from men the rest of her life, in sacred celibacy, in order that all her moments might be dedicated to the Lord, and that there the virgins of Israel went annually to visit her and bewail her fate.

 

ကင်ချိ၏ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ဆန့်ကျင်သည်မှာ ထိုခေတ်ကာလ၏ဓလေ့ထုံးတမ်းများသည် အမျိုးသမီးများကို သီလရှင်များကဲ့သို့ ဆက်ဆံခြင်းအကြောင်း မသိရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်သက်လုံး အပျိုစင်ဘဝနှင့် သားသမီးမရှိခြင်းကို အကြီးမားဆုံးသော ကံဆိုးမှုအဖြစ် မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင် တစ်ကိုယ်ရေအမျိုးသမီးတစ်ဦးသည် အိမ်ထောင်ရှင်အမျိုးသမီးထက် ပိုမိုသန့်ရှင်း၊ သခင်ဘုရား၏အရာ၊ သို့မဟုတ် သူ့ထံသို့ ပိုမိုအပ်နှံထားသည်ဟူသော ဥပဒေ၊ ဓလေ့၊ သို့မဟုတ် ထုံးတမ်းစဉ်လာတစ်ခုမျှမရှိပါ။ ၎င်းသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ သို့မဟုတ် နာဇရိတ်များ၏ဥပဒေ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမဟုတ်ပါ။ ဒေဗောရနှင့် ဟုလဒါတို့သည် အိမ်ထောင်ရှင်အမျိုးသမီးများအဖြစ် အထူးဖော်ပြထားသော ပရောဖက်မများဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ သမီးသည် ထိုသို့သောမသိရှိသောဓလေ့အတိုင်း လက်မထပ်ဘဲနေခဲ့လျှင်၊ ဤဖြစ်ရပ်သည် ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ထိုမျှလောက်ဆိုးရွားသောအဖြစ်မဖြစ်ခဲ့လိမ့်မည်။ သူမသည် သူမ၏အပျိုစင်ဘဝကို ငိုကြွေးရန် နှစ်လမလိုအပ်ခဲ့ပါ၊ အကြောင်းမှာ သူမသည် ၎င်းကို သူမ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ ကင်ချိအချိန်အထိ ဂျူးနှင့် ခရစ်ယာန်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများအားလုံးသည် ဤဖြစ်ရပ်၏သဘာဝအဓိပ္ပာယ်ကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဂျပ်သာသည် သူ၏သမီးကို ဘုရားသခင်ထံသို့ ယဇ်အဖြစ်ပူဇော်ခဲ့သည်၊ ဤသည်မှာ အာဗြဟံသည် မတူညီသောအခြေအနေများအောက်တွင် သူ၏သားဣဇာက်အား လုပ်ဆောင်ရန် နီးပါးလုပ်ခဲ့သည့်အရာဖြစ်သည်။

Against this interpretation of Kimchi’s is the fact that the customs of that day knew nothing about treating women as nuns. Perpetual virginity and childlessness were looked upon as the greatest of misfortunes. There is no law, usage, or custom in all the OT that in the least intimates that a single woman was looked upon as the more holy, more the Lord’s, or more fully devoted to Him than a married woman. It was no part of the law of the priests or Nazirites. Deborah and Huldah, both prophetesses, are particularly mentioned as married women. Moreover, if the daughter were to remain unmarried in harmony with such an unknown custom, the case would not have been so tragic as it is portrayed here; neither would she have needed two months to bewail her virginity, for she would have had the rest of her life to do that. All Jewish and Christian interpreters up to the time of Kimchi held to the natural intent of the passage, namely, that Jephthah sacrificed his daughter as an offering to the Lord, a thing that Abraham almost did to his son Isaac under different circumstances.

 

သူမသည် ယောက်ျားကိုမသိခဲ့ပါ။ သို့မဟုတ် “သူမသည် ယောက်ျားကို မသိခဲ့ပါ”။ ကမ္ဘာ ၂၄:၁၆ တွင် ဟီဘရူးစကားလုံးများ တူညီသည်ကို ကြည့်ပါ။ ၎င်းသည် ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံးများသည် နောက်အခန်းကြီးနှင့် အမှန်တကယ်သက်ဆိုင်သည်။

She knew no man. Or, “she had not known man.” See Gen. 24:16 for identical words in Hebrew.

It was a custom. These words really belong with the following verse.

 

၄၀။ ငိုကြွေးရန်။ ကေဂျဝိုင်အက်စ်၏အနားသတ်မှတ်ချက်တွင် “စကားပြောရန်” ဟု ပေးထားသည်။ ဤအနားသတ်မှတ်ချက်သည် သမီးသည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းမခံရဘဲ၊ နှစ်စဉ်ဣသရေလ၏အပျိုမလေးများက သူမထံသို့ လာရောက်စကားပြောနိုင်သည့် သီးသန့်ခွဲခြားထားသောနေရာတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်ဟု ယုံကြည်သူများ၏ အတွေးအခေါ်ကို ထင်ဟပ်စေနိုင်သည်။ ဟီဘရူးကြိယာ တာနာသည် “စကားပြောရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်မရှိပါ။ ၎င်း၏အခြေခံအဓိပ္ပာယ်မှာ “ပြန်လည်ပြောပြရန်” ဖြစ်ပြီး၊ ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအကြောင်းကို ပြောဆိုရန်ဟူသော အယူအဆဖြစ်သည်၊ ထို့ကြောင့် “အောက်မေ့ရန်”၊ “ဂုဏ်ပြုရန်” ဟု ဖြစ်သည်။ ဤကြိယာသည် ကျမ်းစာတွင် ဤနေရာနှင့် တရားသူကြီးမှတ်စာ ၅:၁၁ တွင်သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။ အယ်လအယ်က်စ်သည် တာနာကို “ငိုကြွေးရန်” ဟု ဘာသာပြန်သည်။

40. To lament. The marginal reading of the KJV gives “to talk with.” This marginal reading may reflect the thinking of those who believed that the daughter was not sacrificed, but kept apart in a seclusion which was broken only once a year when virgins in Israel could talk with her. The Hebrew verb, tanah, does not mean “to talk with.” Basically it means “to recount,” with the idea of talking about some event, hence “to commemorate,” “to celebrate.” The same verb is translated “rehearse” in Judges 5:11. The Hebrew verb occurs only in these two passages in the Bible. The LXX translates tanah “to lament.”

 

ellen g. white comments

29, 32 PP 558