တောလည်ရာကျမ်း ၂၄

 

အခန်းကြီး - ၂၄

^{CHAPTER 24}

 

^{၁ ဗာလမ်၊ ဗျာဒိတ်ပေးခြင်းကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ ဣသရေလ၏ ချမ်းသာသုခကို ဗျာဒိတ်ပေးသည်။ ၁၀ ဗာလက် အမျက်ထွက်ကာ သူ့ကို နှင်ထုတ်သည်။ ၁၅ သူသည် ယာကုပ်၏ ကြယ်နှင့် လူမျိုးအချို့၏ ပျက်စီးခြင်းအကြောင်း ဗျာဒိတ်ပေးသည်။}

^{1 Balaam, leaving divinations, prophesieth the happiness of Israel. 10 Balak in anger dismisseth him. 15 He prophesieth of the Star of Jacob, and the destruction of some nations.}

 

 

^{၁-၅။ ဘုရားသခင်၏ တည်ရှိခြင်း၏ ဘုန်းတော်ကို မြင်တွေ့ခြင်း။—ဗာလမ်သည် ဗာလက်အပေါ် သဘောကောင်းသယောင်ပြလိုခဲ့ပြီး၊ သူသည် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းသည့်အခါ အယူသည်းသော ထုံးတမ်းစဉ်လာများနှင့် စုန်းအတတ်များကို အသုံးပြုသည်ဟု ဗာလက်ကို လှည့်စားပြီး ထင်မှတ်မှားစေခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်က ပေးသော အမိန့်ကို လိုက်နာရင်း၊ သူသည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်၏ လှုံ့ဆော်မှုကို နာခံသည့်အတိုင်းအတာနှင့် အမျှ ပို၍ ရဲရင့်လာခဲ့သည်။ သူသည် ဟန်ဆောင်ထားသော စုန်းအတတ်များကို စွန့်လွှတ်ပြီး၊ ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ တပ်စခန်းဆီသို့ ကြည့်ရှုရာ၊ ၎င်းတို့သည် ဗိမာန်တော်နှင့် အကွာအဝေးတွင် သက်ဆိုင်ရာ အလံတို့အောက်၌ ပြည့်စုံစွာ စည်းကမ်းတကျ တပ်စွဲထားသည်ကို တွေ့မြင်ခဲ့သည်။ ဗာလမ်သည် ဗိမာန်တော်ကို ဖုံးအုပ်ထိန်းကွပ်ထားသော၊ ကာကွယ်ပေးသော၊ လမ်းညွှန်ပေးသော ဘုရားသခင်၏ တည်ရှိခြင်း၏ ဘုန်းတော်ထင်ရှားမှုကို မြင်တွေ့ခွင့်ရခဲ့သည်။ သူသည် ထိုခမ်းနားသော မြင်ကွင်းကို အံ့ဩတသဖြင့် ပြည့်နှက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သော ပရောဖက်တစ်ဦး၏ ဂုဏ်သိက္ခာဖြင့် သူ၏ ဆောင်ပုဒ်ကို စတင်ခဲ့သည် (၄အက်စ်ဂျီ ၄၇၊ ၄၈)။}

^{1-5. Beheld Glory of God’s Presence.—Balaam had wished to appear to be favorable to Balak, and had permitted him to be deceived, and think that he used superstitious ceremonies and enchantments when he besought the Lord. But as he followed out the command given him of God, he grew bolder in proportion as he obeyed the divine impulse, and he laid aside his pretended conjuration, and, looking toward the encampment of the Israelites, he beholds them all encamped in perfect order, under their respective standards, at a distance from the tabernacle. Balaam was permitted to behold the glorious manifestation of God’s presence, overshadowing, protecting, and guiding the tabernacle. He was filled with admiration at the sublime scene. He opened his parable with all the dignity of a true prophet of God (4SG 47, 48).}

 

 

^{၁. ထာဝရဘုရားကို နှစ်သက်စေသည်။ ဗာလမ်သည် ထာဝရဘုရား၏ နှစ်သက်မှုကို အပြည့်အဝ သိရှိထားပြီးဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၂၃:၂၀)။ စုန်းအတတ်ရှာဖွေရန်။ ဗာလမ်သည် ဘုရားသခင်ထံ သွားရောက်တွေ့ဆုံရန် နှစ်ကြိမ်ထွက်ခွာခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂၃:၃၊ ၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။ တောသို့။ ဆိုလိုသည်မှာ မောဘလွင်ပြင်ရှိ ဣသရေလတပ်စခန်းဆီသို့ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၂၂:၁)။ သူသည် ဖေအောမြင့်ပေါ်ရှိ ယဇ်ပလ္လင်အနီးမှ မလှုပ်ရှားခဲ့ပေ။ ဣသရေလတပ်စခန်းကို ကြည့်ရှုရင်း သူ၏စိတ်သည် ယေဟိုဝါ၏ သတင်းစကားကို လက်ခံရန် ပြင်ဆင်ထားသည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်သက်ရောက်လာရန်မှလွဲ၍ အခြားမည်သည့်အရာကိုမျှ မပြုလုပ်နိုင်ကြောင်း သိရှိသည်။ ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်တစ်ဦးဟု ကြွေးကြော်သူအနေဖြင့် သူသည် ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားကို ပြောပြရမည်။}

^{1. It pleased the Lord. Balaam was already fully aware of the Lord’s pleasure (ch. 23:20).}

^{To seek for enchantments. Twice Balaam had withdrawn himself to seek a visit with God (see ch. 23:3, 15).}

^{Toward the wilderness. That is, toward the camp of Israel on the plains of Moab (ch. 22:1). He did not move from his place by the altars on Peor. As he gazed at the camp of Israel his mind was prepared to receive the message of Jehovah. He knew he could do no other than permit the Spirit of God to come upon him. Professing to be a prophet of God, he must speak God’s message.}

 

^{၂. သူသည် ဣသရေလကို မြင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း တပ်စွဲထားသည် (အခန်းကြီး ၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်သည် သူ့အပေါ်သို့ သက်ရောက်သည်။ ယခင်နှစ်ကြိမ်တွင် ယေဟိုဝါသည် ဗာလမ်၏ ပါးစပ်ထဲသို့ စကားများထည့်ပေးခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂၃:၅၊ ၁၆)။ ထိုနည်းတူ အတွေ့အကြုံသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှောလု၏ တမန်များထံ (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၉:၂၀) နှင့် ရှောလုကိုယ်တိုင်ထံ (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၉:၂၃) သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ လိုအပ်ချိန်တွင် ဘုရားသခင်သည် မကောင်းသောသူကို စစ်မှန်သော သတင်းစကားပို့ဆောင်ရန် အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် လူတစ်ဦးထံ တိုက်ရိုက်သော်လည်းကောင်း၊ အိပ်မက်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း (တောလည်ရာ ၂၂:၉၊ ၂၀)၊ သို့မဟုတ် တမန်အားဖြင့်သော်လည်းကောင်း (ဆုတ်ခွာ ၃၂) စကားပြောနိုင်သည်။ ဤဗာလမ်၏ အတွေ့အကြုံနှင့် အညီ၊ ဟေရှာယ ၄၈:၁၆၊ ၆၁:၁၊ မိက္ခာ ၃:၈ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။}

^{2. He saw Israel. As they were camped according to God’s directions (see ch. 2).}

^{The spirit of God came upon him. On two previous occasions Jehovah had put words into Balaam’s mouth (ch. 23:5, 16). The same experience later came to Saul’s messengers (1 Sam. 19:20), and to Saul himself (1 Sam. 19:23). When the need arises God may use an evil person to bear a true message. God may speak to a man directly or in a dream (Num. 22:9, 20), or by a messenger (v. 32). In harmony with Balaam’s experience here, compare Isa. 48:16; 61:1; Micah 3:8.}

 

^{ပြောသည်။ သမ္မာကျမ်းစာရှိ ပရောဖက်စာအုပ်များတွင် ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားကို မိတ်ဆက်ရန် သာမန်အသုံးပြုသည် (အခန်းကြီး ၁၄:၂၈)။ ဤစည်းမျဉ်းတွင် ခြွင်းချက်သုံးလေးခုသာရှိသည်။}

^{Hath said. Commonly used in the prophetic books of the Bible to introduce a divine message (ch. 14:28). There are but three or four exceptions to this rule.}

 

^{လူ။ “လူ” ဟူသော ဟေဗြဲစကားလုံးများစွာ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ အသုံးအများဆုံးမှာ ‘အဒံ’ ဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံးသည် အကြိမ် ၄၅၀ ကျော်ပေါ်ပေါက်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် သာမန်အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။ နောက်ထပ်စကားလုံးတစ်ခုမှာ ‘ဣရှ’ ဖြစ်ပြီး၊ အမျိုးသမီးနှင့် ယှဉ်လျှင် အမျိုးသား၊ ဇနီးနှင့်ယှဉ်လျှင် ခင်ပွန်း၊ ကျွန်နှင့်ယှဉ်လျှင် သခင်၊ နိမ့်ကျသူနှင့်ယှဉ်လျှင် ထင်ရှားသူကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် တစ်ဦးချင်းပုဂ္ဂိုလ်ကို အလေးပေးသည်။ တတိယစကားလုံးမှာ ‘ဧနောရှ’ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နိမ့်ကျမှုကို အလေးပေးပြီး “ဖျားနာ”၊ “ကုသ၍မရသော” ဟူသော ကြိယာမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဤစကားလုံးကို မစ္စရာအတွက် ဘယ်သောအခါမျှ မသုံးပါ။ “လူ” အတွက် နောက်ဆုံးစကားလုံးမှာ ‘ဂါဗါ’ ဖြစ်ပြီး ဤနေရာတွင် ဗာလမ်ကိုယ်တိုင်အတွက် အသုံးပြုသည်။ ဤစကားလုံးသည် “အားကြီးသည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မှ ဆင်းသက်လာသောကြောင့် အချို့ဝေဖန်သူများက ၎င်းကို ဗာလမ်က အသုံးပြုခြင်းသည် မာန်တက်မှုကို ဖော်ပြသည်ဟု ယူဆကြသည်။}

^{The man. There are several Hebrew words translated “man.” The most commonis ’adam. This word occurs more than 450 times, generally in a generic sense. Another word, ’ish, is used of a man in contrast to a woman, a husband in contrast to a wife, a master in contrast to a servant, an eminent person in contrast to a lowly one. It stresses individuality. A third word is ’enosh. It emphasizes inferiority, being from the verb “to be sick,” “to be incurable.” This word is never used of the Messiah. The final word for man is geber, here used by Balaam of himself. As the word comes from a root meaning “to be mighty,” some commentators think its use by Balaam indicates arrogance.}

 

^{မျက်စိဖွင့်ထားသူ။ ဤအသုံးအနှုန်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဝေဖန်သူများက သဘောတူညီမှု မရှိကြပါ။ အများစုက “မျက်စိပိတ်ထားသူ” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုကြပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ သူ၏ သဘာဝမျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ဘဲ အရာရာကို မျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်သော ထိုင်းမှိုင်းသော အခြေအနေတွင် ရှိသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဟေဗြဲစကားလုံးသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အခြားနေရာတွင် မတွေ့ရပါ။ “ဖွင့်ထား” သို့မဟုတ် “ပိတ်ထား” ဟု ဘာသာပြန်သည်ဖြစ်စေ၊ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဗာလမ်၏ သဘာဝမျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်စွမ်းသည် ဝိညာဉ်ရေးမျက်စိဖြင့် အစားထိုးခံရသည်ဟူသော အချက်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ မျက်စိသည် ဖွင့်ထားသော်လည်း မမြင်နိုင်ပါ။}

^{Whose eyes are open. Commentators are not agreed as to the meaning of this expression. Many render it, “whose eyes are shut,” that is, whose natural physical sight was inoperative, so that he saw nothing with his eyes, but was in a trance. The Hebrew word does not occur elsewhere in the OT. Whether the word is translated as “open” or “shut,” in either case the thought is stressed that Balaam’s physical sight was superseded by spiritual sight. The eyes remained open but sightless.}

 

^{၄. အနန္တတန်ခိုးရှင်။ ‘ရှဒ္ဒိုင်’ မှဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ တိကျသော အဓိပ္ပာယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများစွာ ရှိခဲ့သည်။ “အနန္တတန်ခိုးရှင်” သည် ဘာသာပြန်ဆိုရာတွင် သမားရိုးကျ တူညီသောစကားလုံးအဖြစ် လက်ခံထားပြီး၊ ဂျရုမ်မှ လက်တင်စကားလုံး ‘အောနီပိုတန့်စ်’ ကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းကြောင့် တစ်သမတ်တည်း ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ အချို့ဟေဗြဲပညာရှင်များက ဤအမည်သည် “ပေးကမ်းရက်ရောသည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ အကယ်၍ ထိုသို့ဖြစ်ပါက၊ ဤစကားလုံးကို ဘုရားသခင်၏ ဘွဲ့အမည်အဖြစ် အသုံးပြုခြင်းသည် သူ၏ ကျေးဇူးတော်၏ ပြည့်စုံမှုနှင့် ကြွယ်ဝမှုကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ လိုအပ်ချက်အားလုံးကို ရက်ရောစွာ ဖြည့်ဆည်းပေးသောသူအဖြစ် ညွှန်ပြသည်။}

^{4. The Almighty. From Shaddai, a word concerning whose exact meaning there has been considerable discussion. “The Almighty” has been adopted as a conventional equivalent in translation, and is uniformly so rendered, perhaps owing to the adoption of the Latin Omnipotens by Jerome. Some Hebrew scholars think the name goes back to a root meaning “to be bountiful.” If so, the use of this word as a title for God indicates the fullness and richness of His grace. It points to Him also as the One who generously supplies all our needs.}

 

^{ထိုင်းမှိုင်းသောအခြေအနေသို့ ကျရောက်ပြီး၊ မျက်စိဖွင့်ထားသည်။ စာသားအရ “လဲကျပြီး မျက်စိဖွင့်လျက်” ဖြစ်သည်။ “ထိုင်းမှိုင်းသောအခြေအနေ” ဟူသော စကားလုံးများသည် ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်မှာ သူသည် မျက်နှာပေါ်လဲကျသွားသော်လည်း မျက်စိသည် ဖွင့်လျက်ရှိနေသည်။ ဤနှစ်မျိုးသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်သည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ ထိန်းချုပ်မှုကို ညွှန်ပြသည်။ ရှောလု၏ အတွေ့အကြုံ (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၉:၂၃၊ ၂၄)၊ ဧဇကျေလ (ဧဇကျေလ ၁:၂၈)၊ ဒံယလေ (ဒံယလ ၈:၁၇၊ ၁၈၊ ၁၀:၈–၁၉)၊ ယောဟန် (ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁:၁၇) ၏ အတွေ့အကြုံများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ အချို့က အာဒံ (ကမ္ဘာဦး ၂:၂၁) နှင့် အာဗြဟံ (ကမ္ဘာဦး ၁၅:၁၂) ၏ အတွေ့အကြုံများကိုလည်း ဆင်တူသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဗာလမ်သည် အိပ်ပျော်သွားသလို ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအခြေအနေတွင် ဘုရားသခင်က သူ့ထံ စကားပြောခဲ့သည်။ သူ၏ ကိုယ်ခန္ဓာသည် မျက်နှာလဲကျလျက်ဖြစ်စေ၊ မတ်တပ်ရပ်လျက်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ သဘာဝအာရုံများသည် မလှုပ်ရှားနိုင်ဘဲ သူ၏ အာရုံခံစားမှုသည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ထိန်းချုပ်ခံရသည်။}

^{Falling into a trance, but having his eyes open. Literally, “falling down and his eyes uncovered.” The words “into a trance” are supplied. The meaning seems to be that he fell down on his face on the ground, but that his eyes remained open. This twofold physical phenomenon implies control by the Holy Spirit. Compare the experience of Saul (1 Sam. 19:23, 24), of Ezekiel (Eze. 1:28), of Daniel (Dan. 8:17, 18; 10:8–19), of John (Rev. 1:17). Some also think of the experiences of Adam (Gen. 2:21) and Abraham (Gen. 15:12) as being similar. Balaam fell asleep, as it were, and God spoke to him while he was in that condition. It is certainly true that in whatever position his body may have been, whether prostrate or upright, his natural senses were held inoperative and his sensory perception was controlled by the Spirit of God.}

 

^{၅. သင်၏ တဲများ။ တပ်စခန်း၏ စည်းကမ်းတကျ စီစဉ်ထားမှုသည် ပရောဖက်ကို အလွန်အံ့အားသင့်စေသည်။}

^{5. Thy tents. The orderly arrangement of the camp quite overwhelmed the prophet.}

 

^{၆. ဖြန့်ကျဲထားသည်။ စာသားအရ “မိမိကိုယ်ကို ဆန့်ထားသည်”။ တဲများအကြား ကျယ်ဝန်းသော နေရာလွတ်များနှင့်အတူ တန်းစီထားသော တဲများကို ရည်ညွှန်းပြီး ဖြစ်နိုင်သည်။ “မြစ်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသော စကားလုံးကို “ချောင်း” (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၄၀)၊ “ချောင်းများ” (တောလည်ရာ ၂၁:၁၄၊ ၁၅)၊ “စမ်းချောင်း” (ထွက်မြောက်ရာ ၇:၁၉)၊ “ရေလွှမ်းမိုးမှု” (ယောရှု ၂၄:၃) ဟုလည်း ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။}

^{6. Spread forth. Literally, “stretch out themselves.” Probably a reference to the long lines of tents with wide spaces between. The word translated “river” is also rendered “brook” (Lev. 23:40), “brooks” (Num. 21:14, 15), “stream” (Ex. 7:19), and “flood” (Joshua 24:3).}

 

^{မြစ်ဘေးရှိ ဥယျာဉ်များကဲ့သို့။ စာသားအရ “မြစ်ဘေးရှိ ဥယျာဉ်များကဲ့သို့”။ ဟေရှာယ ၅၈:၁၁ “ရေလောင်းထားသော ဥယျာဉ်” နှင့် ဟေရှာယ ၁:၃၀ “ရေမရှိသော ဥယျာဉ်” ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ဗာလမ်သည် ယူဖရေးတီးမြစ်ကို စဉ်းစားနေပေမည်၊ ၎င်းသည် သူ့အတွက် မြစ်တစ်စင်းဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၇:၂၀၊ ဆာလံ ၁:၃၊ ယေရမိ ၁၇:၈ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။}

^{As gardens by the river’s side. Literally, “as gardens by a river.” Compare Isa. 58:11, “a watered garden,” and Isa. 1:30, “a garden that hath no water.” Balaam may have been thinking of the river Euphrates, which to him would be the river (see Isa. 7:20; also Ps. 1:3; Jer. 17:8).}

 

^{မိုးမခပင်။ ဤသစ်ပင်သည် ပါလက်စတိုင်းတွင် မသိရှိခဲ့ဘဲ၊ အရှေ့တောင်အာရှမှ ပေါက်ရောက်ပြီး ၎င်း၏ သစ်သားကို တင်ပို့ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းတွင် အခြားနေရာများတွင် ဤစကားလုံးသည် ရေမွှေးကို ရည်ညွှန်းသည် (ဆာလံ ၄၅:၈၊ သုတ္တံ ၇:၁၇)။ အချို့ဝေဖန်သူများက “ထန်းပင်” သို့မဟုတ် “ပေါ်ပလာ” ကို “မိုးမခ” ထက် ပိုနှစ်သက်ကြသည်။}

^{Lign aloes. This tree was not known in Palestine, but was a native of southeastern Asia, whence its wood was exported. Elsewhere in the Bible the word refers to a perfume (Ps. 45:8; Prov. 7:17). Some commentators prefer “palms” or “poplars” to “aloes.”}

 

^{ထာဝရဘုရားက စိုက်ပျိုးထားသည်။ ဟေရှာယ ၆၀:၂၁၊ ၆၁:၃၊ ဆာလံ ၈၀:၈ ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် သစ်ပင်များသည် ဘုရားသခင်၏ လူများကို သင်္ကေတပြုလေ့ရှိသည်။}

^{Lord hath planted. Compare Isa. 60:21; 61:3; Ps. 80:8. In the OT, trees are often symbolic of God’s people.}

 

^{ရေပြင်ဘေးတွင်။ အရှေ့တိုင်းရာသီပင်များသည် ချောင်းများအနီးတွင် ပေါက်ရောက်လေ့မရှိသော်လည်း၊ ကျမ်းစာတွင် ထာဝရဘုရားက စိုက်ပျိုးထားသည်ဟု မကြာခဏ ဖော်ပြထားသည် (ဆာလံ ၁၀၄:၁၆)။ အချို့ဝေဖန်သူများက “ထာဝရဘုရားက စိုက်ပျိုးထားသည်” နှင့် “ရေပြင်ဘေးတွင်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းနှစ်ခုသည် မတော်မတရား နေရာလွဲခဲ့သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ သို့သော်လည်း၊ ဗာလမ်သည် ဤသင်္ကေတများကို အသုံးပြု၍ ဘုရားသခင်၏ လူများအတွက် ဘုရားသခင်က စီစဉ်ထားသော အနာဂတ်သာယာဝပြောမှုကို သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် ဖော်ပြသည် (ဆာလံ ၆၅:၉ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Beside the waters. Oriental cedar trees do not usually grow in proximity to streams, but are often spoken of in Scripture as planted by the Lord (Ps. 104:16). Some commentators suggest that the two expressions, “which the Lord hath planted” and “beside the waters,” have been accidentally transposed. However this may be, Balaam sets forth, by the use of these metaphors, and under the guidance of the Holy Spirit, the future prosperity that God planned for His people (see Ps. 65:9).}

 

^{၇. ရေလောင်းခြင်း။ ဤပုံသဏ္ဍာန်သည် လူတစ်ဦးသည် သူ၏ရေပုံးများကို သယ်ဆောင်ကာ သူ၏ဥယျာဉ်ကို ပေါများစွာ ရေလောင်းနေသည့် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် သာယာဝပြောခြင်း၏ ပုံရိပ်ဖြစ်သည်။ ထိုနည်းတူ ဣသရေလအမျိုးအား ဖြစ်လတံ့။}

^{7. Pour the water. The figure is that of a man carrying his pails of water and abundantly watering his garden, a picture of peace and prosperity. Thus it was to be with Israel.}

 

^{သူ၏အမျိုးအနွယ်။ ဣသရေလအမျိုးအား ကတိထားရာပြည်တွင် သာယာဝပြောမှုကို ရည်ညွှန်းသည် (တရားဟောရာ ၈:၇၊ ၁၁:၁၁ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထိုအရပ်တွင် သူတို့သည် ရေစီးရေလာအနီး၌ စိုက်ပျိုးထားသော သစ်ပင်များကဲ့သို့ ဖြစ်ကာ အသီးအနှံနှင့် အမျိုးအနွယ်များ ပေါများလိမ့်မည် (ဟေရှာယ ၃၂:၂၀၊ ၄၄:၄၊ ၆၅:၂၂-၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{His seed. A reference to the prosperity of Israel in the Promised Land (see Deut. 8:7; 11:11), where they would be as treesplanted by the waters, and therefore prolific in fruit and seed (see Isa. 32:20; 44:4; 65: 22, 23).}

 

^{အဂါဂ်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အမာလက်မင်းမျိုးစုများ၏ ဘုရင်များအတွက် ယေဘုယျအမည်တစ်ခု ဖြစ်ပေမည်၊ ဖာရိုသည် အီဂျစ်လူမျိုးများအတွက်၊ အဘိမလက်သည် ဖိလိတ္တိလူမျိုးများအတွက် ဖြစ်သကဲ့သို့ (ကမ္ဘာ ၂၀:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဗာလမ်သည် (ဝိညာဉ်တော်အားဖြင့်) ရှောလုမင်း၏ အဂါဂ်ကို အောင်နိုင်ခြင်းကို ဣသရေလ၏ အနာဂတ်ကြီးမြတ်မှု၏ နမူနာအဖြစ် စိတ်ထဲထားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်၊ အကယ်၍ သူတို့သည် ဘုရားသခင်အား သစ္စာထားရှိလျှင် (ကမ္ဘာ ၁၇:၆၊ ၃၅:၁၁၊ ၁ရာမ ၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Agag. Possibly a general designation for the kings of the Amalekites, as Pharaoh was of the Egyptians, and Abimelech of the Philistines (see on Gen. 20:2). It is possible that Balaam (through the Spirit) had Saul’s conquest of Agag in mind as an example of the future greatness of Israel among the nations, if she would but remain true to God (see Gen. 17:6; 35:11; 1 Sam. 15).}

 

^{ချီးမြှင့်ခြင်း။ ဤစကားများ၏ အမြင့်ဆုံးပြည့်စုံမှုသည် ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ မေရှိယအား၏ ကြွလာခြင်းကို ပုံဆောင်သည်။}

^{Be exalted. The supreme fulfillment of these words came during the days of David and Solomon, prefiguring the coming of the Messiah.}

 

^{၈. ဘုရားသခင်သည် သူ့ကိုခေါ်ဆောင်ခဲ့သည်။ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ အင်အားကြီးမားသော အာဏာပြမှုအားလုံးသည် ကယ်တင်ခြင်းအချိန်ရောက်သောအခါ ဣသရေလအမျိုးအား ကျွန်ခံရန် မထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ (ထွက်မြောက်ရာ ၁၃:၉၊ ၁၄:၈ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{8. God brought him. All the imperial power of Egypt, mercilessly displayed, was unable to hold Israel in slavery when the time came for deliverance (Ex. 13:9; 14:8).}

 

^{ခွန်အား။ ဤစကားလုံးသည် ယောဘ ၂၂:၂၅ တွင် “ပေါများခြင်း” အဖြစ်ပေါ်ပြီး၊ ဆာလံ ၉၅:၄ တွင် “ခွန်အား” အဖြစ်ထပ်မံပေါ်သည် (လည်း ရာၤမ ၂၃:၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘာသာပြန်သူအချို့က “ခွန်အား” အစား “ဦးချို” ဟု ပြန်ဆိုကြပြီး “တောသားဦးချိုကဲ့သို့ ဦးချိုများ” ဟု ဘာသာပြန်သည်။}

^{The strength. The same word appears in Job 22:25 as “plenty,” and again in Ps. 95:4 as “strength” (see also Num. 23:22). Some translators prefer “horns” instead of “strength,” and translate, “horns like unto the wild ox.”}

 

^{လူမျိုးများ။ အဓိကအားဖြင့် ခါနာန်ပြည်ရှိ လူမျိုးခုနစ်မျိုးကို ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ထိုးဖောက်ခြင်း။ ဣသရေလ၏ မခံနိုင်သော အောင်နိုင်မှု၏ ပြည့်စုံသော အောင်ပွဲပုံရိပ်ဖြစ်သည်။}

^{The nations. Primarily, the destruction of the seven nations of the land of Canaan.}

^{Pierce them. A picture of complete conquest, with Israel irresistible.}

 

^{၉. သူသည် အိပ်လျက်ရှိသည်။ ဤသည်မှာ အခန်းကျမ်း ၈ တွင် “သူ၏ရန်သူလူမျိုးများကို သူစားသုံးလိမ့်မည်” ဟူသော စကားမှ သဘာဝအလျောက်ဆက်လက်ထွက်ပေါ်လာသော ပုံရိပ်ဖြစ်သည် (ရာမ ၂၃:၂၄၊ ကမ္ဘာ ၄၉:၉ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{9. He couched. This follows as a natural figure from the expression in v. 8, “He shall eat up the nations his enemies” (see Num. 23:24; Gen. 49:9).}

 

^{သူ့ကိုနှိုးဆွခြင်း။ တောအုပ်ထဲရှိ သားရဲကြီးများသည် ၎င်းတို့၏အိပ်ရာထဲတွင် အနှောင့်အယှက်ပေးခံရခြင်းကို မနှစ်သက်ကြဘဲ၊ ထိုသို့ဖြစ်ပါက ချက်ချင်းဒေါသထွက်ကြသည်။}

^{Stir him up. The great beasts of the forests resent being disturbed in their lairs, and are quick to show anger if this occurs.}

 

^{မင်္ဂလာရှိစေသော။ ယေဟောဝါဘုရားသခင်၏ အာဗြဟံအပေါ်ထားရှိသော ကောင်းကြီးမင်္ဂလာ (ကမ္ဘာ ၁၂:၃) နှင့် ဣဇာက်က သူ၏သားယာကုပ်အပေါ် ပြောကြားခဲ့သော ကောင်းကြီးမင်္ဂလာနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (ကမ္ဘာ ၂၇:၂၉)။}

^{Blessed. Compare the blessing of Jehovah upon the patriarch Abraham (Gen. 12:3), and that of Isaac pronounced upon his son Jacob (Gen. 27:29).}

 

^{၁၀. ဗာလက်၏ဒေါသထွက်ခြင်း။ သူသည် ယခုအခါ ဗာလမ်အား လှည့်စားမှုဖြင့် သူ့ထံသို့ ရောက်လာခဲ့သည်ကို အပြည့်အဝ သဘောပေါက်ခဲ့သည်။}

^{10. Balak’s anger was kindled. Undoubtedly he now realized to the full the deception under which Balaam had come to him.}

 

^{လက်ခုတ်တီးခြင်း။ အမျက်ထွက်ခြင်း၏ လက္ခဏာနှင့် မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်း၏ အမူအရာဖြစ်သည် (ယောဘ ၂၇:၂၃၊ ဆာလံ ၂:၁၅၊ ယေဇကျေလ ၂၁:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် ဗာလမ်အား ဣသရေလနှင့် ပေါင်းဖက်ပြီး သူ့ကို လှောင်ပြောင်နေသည်ဟု ထင်မှတ်ပေမည်။}

^{Smote his hands. An expression of contempt and a sign of great anger (see Job 27:23; Lam. 2:15; Eze. 21:17). He may have thought Balaam in league with Israel and therefore making sport of him (Balak).}

 

^{သုံးကြိမ်။ ဗာလက်သည် ယဇ်ပလ္လင်များတည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို သုံးကြိမ်ထပ်ခါတလဲလဲပြုလုပ်ခဲ့ရသည့် အလုပ်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်များ၊ နှင့် ထိုအကြိမ်တိုင်းတွင် ထွက်ပေါ်လာသော မမှန်ကန်သော မျှော်လင့်ချက်များကို စိတ်ထဲထားခဲ့သည်။}

^{Three times. Balak had in mind the labor and expense involved in a threefold repetition of building the altars and offering the sacrifices, and the false hopes that had been raised each time.}

 

^{၁၁. ပြေးလွှားသွားလော့။ ဤသည်မှာ သူ့ကိုယ်သူ အိမ်သို့ပြန်သွားရန် အမိန့်ဖြစ်ပြီး၊ သူ့ကိုမြင်ရခြင်းသည် ဘုရင်အတွက် စိတ်မသက်မသာဖြစ်စေသည်။}

^{11. Flee thou. This was an order to take himself home, as the very sight of him had become distasteful to the king.}

 

^{ထာဝရဘုရား။ ဤတစ္ဆေဘုရင်သည် ယေဟောဝါသည် မန္တန်ဆရာတစ်ဦးခေါ်ဆိုနိုင်သည့် မြေကြီးအာဏာထက် သာလွန်ကြောင်း သဘောပေါက်ခဲ့သည်။}

^{The Lord. The heathen king had come to realize that Jehovah was greater than any earthly power that a magician might invoke.}

 

^{၁၃. ထာဝရဘုရားမိန့်တော်မူသည်ကို။ ဤစကားများတွင် ပရောဖက်၏ မရိုးသားမှုကို ဖော်ပြသည်။ သူသည် ဗာလက်ထံသို့ ခိုင်မာသောစိတ်နှင့် လောဘစိတ်ဖြင့် သွားခဲ့ပြီး၊ သူ၏ရောက်ရှိမှုသည် ဘုရင်၏စိတ်ထဲတွင် မမှန်ကန်သော မျှော်လင့်ချက်များကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်ကို သိရှိခဲ့သည်။}

^{13. What the Lord saith. In these words is revealed the insincerity of the prophet. He had gone to Balak in a spirit of stubbornness and avarice, knowing full well that his presence would raise false hopes in the king’s heart.}

 

^{၁၄. အကြံပေးခြင်း။ ဤသည်မှာ “အကြံပေးရန်”၊ “သတင်းပေးရန်” ဟု ဆိုလိုသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးဟောင်းဖြစ်သည် (ရုသ ၄:၄၊ ဟေရှာယ ၄၁:၂၈၊ ၄၄:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{14. Advertise. An old English word meaning “to counsel,” “to inform” (see Ruth 4:4; Isa. 41:28; 44:26).}

 

^{နောက်ဆုံးသောကာလ၌။ စကားလုံးအရ “နေ့ရက်များ၏အဆုံး၌” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ အနာဂတ်ကာလ၊ အထူးသဖြင့် မေရှိယနှင့် သူ၏နိုင်ငံတော်ကို ရည်ညွှန်းသည့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းထဲတွင် သုံးနှုန်းထားသော အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။}

^{In the latter days. Literally, “in the end of the days,” a common OT expression denoting the far future, especially the days of the Messiah and His kingdom.}

 

 

^{၁၅-၂၄. ဗာလက်သည် ဗျာဒိတ်ဖြင့် အံ့သြခြင်း။—မောဘလူမျိုးများသည် ဗာလမ်၏ ဗျာဒိတ်စကားများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ခဲ့သည်—ဣသရေလလူမျိုးများသည် ခါနာန်လူမျိုးများကို အောင်နိုင်ပြီးနောက် ၎င်းတို့၏ပြည်တွင် အခြေချလိမ့်မည်၊ သူတို့ကို နှိမ်နှင်းရန် ကြိုးစားမှုများသည် ခြင်္သေ့ကို ၎င်း၏ဂူထဲမှ နှိုးဆွရန် အားနည်းသောသားရဲတစ်ကောင်၏ ကြိုးစားမှုထက် အကျိုးမထူးပေ။ ဗာလမ်သည် ဗာလက်အား ဣသရေလလူမျိုးများသည် နောင်ကာလ၌ သူ၏လူမျိုးများအပေါ် ပြုလုပ်မည့်အရာများကို သတင်းပေးမည်ဟု ပြောခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားသည် ဗာလမ်ရှေ့တွင် အနာဂတ်ကို ဖွင့်ပြတော်မူပြီး၊ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အဖြစ်အပျက်များကို သူ၏ရှေ့မှောက်တွင် ဖြတ်သန်းသွားစေတော်မူသည်၊ မောဘလူမျိုးများသည် ဣသရေလအမျိုးသည် နောက်ဆုံးတွင် အောင်ပွဲခံမည်ကို နားလည်စေရန် ဖြစ်သည်။ ဗာလမ်သည် ဗာလက်နှင့် သူ၏မင်းညီမင်းသားများအား အနာဂတ်ကို ဗျာဒိတ်ဖြင့် ပြန်လည်ပြောပြစဉ် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်၏ အနာဂတ်ပြသမှုကို အံ့သြမိန်းမောခဲ့သည်။}

^{15-24. Balak Amazed by Revelation.—The Moabites understood the import of the prophetic words of Balaam—that the Israelites after conquering the Canaanites, should settle in their land, and all attempts to subdue them would be of no more avail than for a feeble beast to arouse the lion out of his den. Balaam told Balak that he would inform him what the Israelites should do to his people at a later period. The Lord unfolded the future before Balaam, and permitted events which would occur, to pass before his sight, that the Moabites should understand that Israel should finally triumph. As Balaam prophetically rehearsed the future to Balak and his princes he was struck with amazement at the future display of God’s power (Ibid., 48).}

 

 

^{၁၆. ဘုရားသခင်၏စကားများ။ ဤသတင်းစကားသည် မန္တန်အတတ်ဖြင့်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်ထံမှ လာသည်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်း (အာမုတ် ၃:၇; ယေရမိ ၂၃:၁၈, ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{16. The words of God. An acknowledgment that the message came from God, and not by the practice of magic (see Amos 3:7; Jer. 23:18, 22).}

 

^{အမြင့်ဆုံးသောဘုရား။ မယ်လဇိဒက်၏ ဇာတ်လမ်းတွင် ဘုရားသခင်အတွက် ပထမဆုံးအသုံးပြုခဲ့သည် (ကမ္ဘာ ၁၄:၁၈-၂၂)။ မောရှေသည် လူမျိုးများအကြား မြေကြီးခွဲဝေခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဤဘွဲ့အမည်ကို အသုံးပြုခဲ့သည် (တရားဟောရာ ၃၂:၈၊ တမန်တော် ၁၇:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤဟေဗြဲစကားလုံးသည် ဆာလံများတွင် ရံဖန်ရံခါတွေ့ရသည် (ဆာလံ ၁၈:၁၃၊ ၇၈:၃၅၊ ၈၉:၂၇)။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် သန့်ရှင်းသောအသုံးအတွက်သာ ကန့်သတ်မထားဘဲ၊ ကမ္ဘာ ၄၀:၁၇ တွင် “အပေါ်ဆုံး”၊ ၃ရာ ၉:၈၊ ၆ရာ ၇:၂၁၊ နေဟမိ ၃:၂၅၊ ယေရမိ ၂၀:၂ တွင် “မြင့်သော”၊ ၄ရာ ၁၈:၁၇ တွင် “အပေါ်သို့”၊ ယေရမိ ၃၆:၁၀ တွင် “ပိုမြင့်သော” အဖြစ်တွေ့ရသည်။}

^{The most High. First used of God in Gen. 14:18–22, in the story of Melchizedek. Moses also used the title in speaking of the division of the earth among the nations (Deut. 32:8; see Acts 17:26). The Hebrew expression is also found occasionally in the Psalms (Ps. 18:13; 78:35; 89:27). The term is not limited to sacred use, but is found in Gen. 40:17 as “uppermost,” in 1 Kings 9:8; 2 Chron. 7:21; Neh. 3:25; and Jer. 20:2 as “high,” in 2 Kings 18:17 as “upper,” and in Jer. 36:10 as “higher.”}

 

^{၁၇. ငါသည် သူ့ကိုတွေ့လိမ့်မည်။ မေရှိယနှင့်ပတ်သက်သော ဗျာဒိတ်ဖြစ်သည်။ ဣသရေလစစ်တပ်သည် ဗာလမ်၏မျက်စိရှေ့တွင် ရှိနေပြီး၊ သူရပ်နေသော မြင့်သောနေရာမှ ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်သည်။ ပရောဖက်သည် လာမည့်သူကို သူ၏စိတ်မျက်စိဖြင့် မြင်နိုင်သော်လည်း ရုပ်ခန္ဓာမျက်စိဖြင့် မမြင်နိုင်ပေ။}

^{17. I shall see him. A Messianic prediction. The host of Israel was before Balaam’s eyes, plainly visible from the elevated place on which he stood. The prophet was referring to the One to come whom he could see with his mind’s eye but not with his physical sight.}

 

^{ကြယ်တစ်လုံး။ ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ သင်္ကေတအဖြစ် မကြာခဏအသုံးပြုသည် (ယောဘ ၃၈:၇၊ ဟေရှာယ ၁၄:၁၂၊ ဒံယေလ ၈:၁၀၊ ဗျာဒိတ် ၁:၂၀၊ ၂:၂၈၊ ၂၂:၁၆)။}

^{A Star. Often used as the symbol of a great personage (Job 38:7; Isa. 14:12; Dan. 8:10; Rev. 1:20; 2:28; 22:16).}

 

^{တရားလှံ။ ယာကုပ်၏ ဗျာဒိတ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (ကမ္ဘာ ၄၉:၁၀)။ “တရားလှံ” သည် “အုပ်ချုပ်မှု” ကို ဆိုလိုပြီး၊ “ရိုက်ချရန်” ဟူသော မူရင်းမှဆင်းသက်လာသည်။ ၎င်းသည် ရိုက်ချရန်အတွက် ကိရိယာတစ်ခု (ထွက်မြောက်ရာ ၂၁:၂၀)၊ လူမျိုးတစ်မျိုးအတွက် အပြစ်ပေးရာတွင် (ဟေရှာယ ၁၀:၂၄၊ ၃၀:၃၁) သို့မဟုတ် တစ်ဦးချင်းအတွက် (ယောဘ ၉:၃၄၊ ၂၁:၉)၊ သိုးထိန်းလှံ (ဆာလံ ၂၃:၄၊ မိက္ခာ ၇:၁၄) ဖြစ်သည်။}

^{A Sceptre. Compare the prophecy of Jacob (Gen. 49:10). “Sceptre” signifies “rulership,” from the root “to smite.” It is an instrument for smiting (Ex. 21:20, Heb.), of chastisement of a nation (Isa. 10:24; 30:31) or of an individual (Job 9:34; 21:9). It is also the shepherd’s rod (Ps. 23:4; Micah 7:14).}

 

^{ရိုက်ချခြင်း။ ဣသရေလ၏ ရန်သူများကို အောင်နိုင်ခြင်းသည် ဆိုးသွမ်းသူများကို နောက်ဆုံးဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ခရစ်တော်၏ ထာဝရဘုံနိုင်ငံကို တည်ထောင်ခြင်း၏ နိမိတ်ဖြစ်သည် (ဆာလံ ၂:၉၊ ၁၄၉:၆-၉၊ ဗျာဒိတ် ၂:၂၇၊ ၁၂:၅၊ ၁၉:၁၅)။}

^{Smite. The conquest of the enemies of Israel is a token of the final destruction of the wicked and the establishing of Christ’s eternal kingdom (Ps. 2:9; 149:6–9; Rev. 2:27; 12:5; 19:15).}

 

^{၁၈. ဧဒုံသည် ပိုင်ဆိုင်ခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ ဆာလံ ၆၀:၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ၎င်းသည် ဒါဝိဒ်လက်ထက်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးပြည့်စုံမှုသည် ခရစ်တော်၏နိုင်ငံတော်တည်ထောင်ခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းရမည် (ဟေရှာယ ၆၃:၁-၄)။}

^{18. Edom shall be a possession. Compare Ps. 60:8. This was brought to pass in the time of David (2 Sam. 8:14), but the ultimate fulfillment awaits the establishment of Christ’s kingdom (Isa. 63:1–4).}

 

^{စိအာ။ ဧဒုံပြည်၏ ရှေးဟောင်းအမည်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာ ၃၆:၆, ၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧဒုံ၏တောင်များအမည်အဖြစ်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ခံတပ်များသည် အောင်နိုင်ခြင်းကို မခံနိုင်ဟု အကြံပြပေမည် (၆ရာ ၁၈:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Seir. The ancient name for the land of Edom (see on Gen. 36:6, 20). As the name also of the mountains of Edom it may suggest that the fortified places would not be able to withstand conquest (see 1 Chron. 18:13).}

 

^{၁၉. အုပ်စိုးမည်။ ၎င်းသည် ဒါဝိဒ်လက်ထက်တွင် ချက်ချင်းပြည့်စုံခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးပြည့်စုံမှုသည် ယေရှုခရစ်တော်တွင်သာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် (ဆာလံ ၇၂:၈)။}

^{19. Shall have dominion. Though this was immediately fulfilled in David, the ultimate consummation can only be in Jesus Christ (Ps. 72:8).}

 

^{မြို့တော်။ မည်သည့်မြို့ကိုမျှ အမည်မဖော်ပြထားပါ။ ယုဒါးဝေဖန်သူများစွာသည် ၎င်းကို ရောမအင်ပါယာ၏ “ဧဒုံ” ဟု ရည်ညွှန်းပြီး “မြို့တော်” ကို ရောမမြို့အဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်။}

^{The city. No city is named. Many Jewish commentators refer it to Rome, using the name “Edom” in reference to the Roman Empire, and the “city” as the imperial capital, Rome.}

 

^{၂၀. အမာလက်ကို ကြည့်မြင်သောအခါ။ ရုပ်ခန္ဓာမျက်စိဖြင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ဗျာဒိတ်အားဖြင့် ဖြစ်ပေမည်၊ သူသည် ဖိရောတောင်ထိပ်တွင် ရပ်နေစဉ် (ရာၤမ ၂၃:၂၈; ကမ္ဘာ ၃၆:၁၂၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၇:၈၊တောလည်ရာ ၁၄:၂၅, ၄၃ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{20. When he looked on Amalek. Presumably not by physical sight, but prophetically, as he stood on top of Mt. Peor (Num. 23:28; cf. Gen. 36:12; Ex. 17:8; Num. 14:25, 43).}

 

^{အမာလက်။ ဣသရေလ၏ ရန်သူအားလုံးကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းသည်ဟု များစွာသောသူများက ယူဆကြပြီး၊ အမာလက်ကို နမူနာအဖြစ် ပေးထားသည်။}

^{Amalek. Many take this to be a general reference to all the enemies of Israel, Amalek being given as a type.}

 

^{လူမျိုးများတွင် ပထမဆုံး။ ဧဒုံ၏သားဧလိဖဇ်သည် အမာလက်လူမျိုးများ၏ ဘိုးဘေးဖြစ်သည် (ကမ္ဘာ ၃၆:၁၂)။ သို့သော် “ပထမဆုံး” ဟူသော စကားလုံးသည် အမာလက်လူမျိုးများသည် အီဂျစ်မှ ထွက်လာသော ဣသရေလလူမျိုးများကို ပထမဆုံးတိုက်ခိုက်ခဲ့သူများအဖြစ် ရည်ညွှန်းပေမည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၇:၈)။ ဤစကားလုံးသည် အဆင့်အတန်းသို့မဟုတ် အချိန်ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။}

^{The first of the nations. Eliphaz the son of Esau was the ancestor of the Amalekites (Gen. 36:12). However, the word “first” may have reference to the Amalekites as the first people to attack the children of Israel when they came out of Egypt (Ex. 17:8). The word may be used of either rank or time.}

 

^{ထာဝရဖျက်ဆီးခြင်း။ အမာလက်လူမျိုးများသည် ဣသရေလကို တိုက်ခိုက်သောအခါ ဖျက်ဆီးခြင်းကို အမိန့်ချမှတ်ခံခဲ့ရသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၇:၁၄, ၁၆)။ ရှောလုမင်းအား နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအမိန့်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည် (၁ရာ ၁၅:၃, ၁၅)။ ဒါဝိဒ်မင်းသည် ၎င်းတို့အား ပြင်းထန်သော ဆုံးရှုံးမှုများကို ပေးခဲ့သည် (၁ရာ ၃၀)။ ၎င်းတို့သည် ဟိဇကိလက်ထက်တွင် သုတ်သင်ခံခဲ့ရပုံရသည် (၆ရာ ၄:၄၂, ၄၃၊ ကမ္ဘာ ၃၆:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Perish for ever. Destruction was decreed for the Amalekites when they attacked Israel (Ex. 17:14, 16). King Saul was later commanded to execute the sentence (1 Sam. 15:3, 15); and King David inflicted severe losses upon them (1 Sam. 30). They were apparently exterminated in the time of Hezekiah (1 Chron. 4:42, 43; see also on Gen. 36:12).}

 

^{၂၁. ကိနိလူမျိုးများ။ ဤလူမျိုးများသည် ယေသေရို၏ ဆွေမျိုးများဖြစ်ပြီး မိဒျန်လူမျိုးများနှင့် ဆက်နွှယ်သည် (တရားသူကြီး ၁:၁၆၊ တောလည်ရာ ၁၀:၂၉)။ ၎င်းတို့သည် ယုဒလူမျိုးများနှင့်လည်း နီးကပ်စွာ ဆက်နွှယ်သည် (တရားသူကြီး ၁:၁၆၊ ၅:၂၄၊ ၁ရာ ၂၇:၁၀)။}

^{21. The Kenites. These people, relatives of Jethro, were connected with the Midianites (Judges 1:16; Num. 10:29). They were also closely connected with Judah (Judges 1:16; 5:24; 1 Sam. 27:10).}

 

^{မင်းတို့၏အသိုက်။ “ကိနိ” နှင့်ပတ်သက်သော “အသိုက်” ဟူသော စကားလုံးဖြင့် စကားလုံးကစားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဖော်ပြချက်သည် လူသားတို့၏ ခွန်အားနှင့် အကူအညီအပေါ် အားကိုးခြင်း၏ သင်္ကေတလည်းဖြစ်သည် (ဩဗဒိ ၃)။}

^{Thy nest. A play on the word ken, “nest,” in relation to “Kenites.” This statement is also symbolic of reliance on human might and help (Obadiah 3).}

 

^{၂၂. ဖြုန်းတီးခြင်း။ ၎င်းတို့၏ လုံခြုံသောနေရာထိုင်ခင်းရှိသော်လည်း ကိနိလူမျိုးများသည် တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ယုတ်လာလိမ့်မည်။}

^{22. Wasted. Little by little the Kenites were to diminish, despite their secure dwelling place.}

 

^{သင့်ကိုခေါ်ဆောင်သွားလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် ကိနိလူမျိုးများ၏ ကျန်ရှိသောအနွယ်အပေါ် အာရှုရိတို့၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ရည်ညွှန်းပေမည် (၄ရာ ၁၆:၉)။}

^{Shall carry thee away. This may refer to action by Assyria against a tribal remnant of the Kenites (2 Kings 16:9).}

 

^{၂၃. မည်သူမည်ဝါအသက်ရှင်နိုင်မည်နည်း။ ယောလ ၂:၁၁၊ မာလခိ ၃:၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် တစ်နိုင်ငံကို အခြားနိုင်ငံတစ်ခုကို အပြစ်ပေးရန် အသုံးပြုသောအခါ၊ ဘုရားသခင်၏အလိုတော်သည် ၎င်းတို့သည် သူ့ကိုအသိအမှတ်ပြုသည်ဖြစ်စေ၊ မပြုသည်ဖြစ်စေ အကောင်အထည်ဖြစ်ပေါ်သည် (ဟေရှာယ ၁၀:၅-၁၅၊ ဒံယေလ ၄:၃၀၊ ၅:၁-၄)။}

^{23. Who shall live? Compare with Joel 2:11; Mal. 3:2. When God uses one nation to punish another, then the will of God is carried out, whether the nations involved recognize Him or not (Isa. 10:5–15; Dan. 4:30; 5:1–4).}

 

^{၂၄. ခတ္တိမ်။ ကတ္တိမ်သည် ရှေးဂရိအမည် ကိတိယုံ (လက်တင်အမည် စိတီယုံ) မှဆင်းသက်လာပြီး၊ တစ်ချိန်က ကျူပရုပြည်၏ မြို့တော်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာ ၁၀:၄၊ ၁မက္ကဘီ ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ဒံယေလ ၁၁:၃၀ (ယေရမိ ၂:၁၀၊ ယေဇကျေလ ၂၇:၆ ကိုကြည့်ပါ) တွင်လည်း တွေ့ရသည်။}

^{24. Chittim. Kittim, from the ancient Greek Kition (Latin Citium), once a capital of Cyprus (see on Gen. 10:4; see also 1 Macc. 1:1). This same expression also occurs in Dan. 11:30 (see also Jer. 2:10; Eze. 27:6).}

 

^{အာရှုရိ။ အာရှုရိနှင့် ဧဗာ တို့သည် အရှေ့ဘက်ရှိ အင်အားကြီးနိုင်ငံများကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယေဘုယျယူဆကြသည်။ သို့သော် ဧဗာ၏ တိကျသောအဓိပ္ပာယ်သည် မရေရာသော်လည်း၊ အချို့က ၎င်းကို ဟေဗြဲလူမျိုးများဟု အသုံးပြုကြသည်။ အာရှုရိကို ပါးရှားအင်ပါယာ၏ အသုံးအနှုန်းအဖြစ် အလက်ဇန္ဒား၏ အောင်နိုင်မှုများကို ရည်ညွှန်းသည့် ၁မက္ကဘီ ၁:၁ တွင် တွေ့ရသည်။ ပါးရှားသည် နောက်ပိုင်းတွင် အာရှုရိ၏ နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။}

^{Asshur. It is generally held that Asshur and Eber together represent the great powers of the East. However, the exact meaning of Eber is uncertain, though some apply it to the Hebrews. For the application of Asshur to the Persian Empire see 1 Macc. 1:1, which refers to the conquests of Alexander the Great. Persia later conquered the territory of Assyria.}

 

^{၂၅. သူ၏နေရာသို့ ပြန်သွားသည်။ အခန်းကျမ်း ၁၁ ကိုကြည့်ပါ။ သူ၏အိမ်သို့ရောက်သောအခါ၊ ဣသရေလ၏ ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည့် အကြံအစည်တစ်ခုကို စီစဉ်ခဲ့ပြီး (အခန်းကျမ်း ၃၁:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထိုအကြံအစည်ကို ဘုရင်ထံတင်ပြရန် မောဘပြည်သို့ ချက်ချင်းပြန်သွားခဲ့သည်။ သူသည် မကြာမီတွင် စစ်ပွဲတွင် သေဆုံးခဲ့သည် (အခန်း ၃၁:၈)။}

^{25. Returned to his place. See v. 11. Upon arriving at his home he conceived a scheme by which the downfall of Israel might be brought about (see ch. 31:16), and returned immediately to Moab to lay his plan before the king (PP 451). He died soon after in battle (ch. 31:8).}

 

^{ဗာလက်လည်း သူ၏လမ်းအတိုင်း သွားခဲ့သည်။ အခန်းကျမ်း ၂၂:၃၉ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကိရယသ်ဟုဇုတ်သို့ ဖြစ်နိုင်သည်။}

^{Balak also went his way. Perhaps to Kirjath-huzoth, as in ch. 22:39.}

 

^{ELLEN G. WHITE COMMENTS}

^{1-25 PP 449-452}

^{1, 2 PP 449}

^{3, 4 PP 442}

^{4-6 Ed 161}

^{5-7 PP 449}

^{9 GC 529; PP 449}

^{10, 11 PP 450}

^{12, 13 PP 451}

^{16-19 Ed 161}

^{17 DA 60; PK 684; PP 451, 475}

^{20-22, 25 PP 451}