ယောရှုမှတ်စာ - ၁၅

 

အခန်းကြီး - ၁၅

chapter 15

 

၁ ယုဒါအမျိုး၏ နယ်နိမိတ်များ။ ၁၃ ကာလက်၏ အပိုင်းနှင့် သိမ်းပိုက်ခြင်း။ ၁၆ အို့သံယေလသည် သူ၏ရဲစွမ်းသတ္တိကြောင့် ကာလက်၏သမီး အာခ္ဇါကို မယားအဖြစ်ရရှိသည်။ ၁၈ သူမသည် သူမ၏ဖခင်ထံမှ ကောင်းကြီးမင်္ဂလာရရှိသည်။ ၂၁ ယုဒါ၏မြို့များ။ ၆၃ ယေဘုသိလူမျိုးကို မသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ပေ။

1 The borders of the lot of Judah. 13 Caleb’s portion and conquest. 16 Othniel, for his valour, hath Achsah, Caleb’s daughter, to wife. 18 She obtaineth a blessing of her father. 21 The cities of Judah. 63 The Jebusites not conquered.

 

၁ ယုဒလူမျိုး။ ဤအခန်းမှစတင်သော ဇာတ်လမ်းအပိုင်းသည် ယခင်အခန်း၏ နောက်ဆုံးဝါကျဖြင့် စတင်ပါက ပိုမိုသင့်လျော်မည်ဟု အကြံပြုထားသည်။ ထိုသို့ဆိုပါက အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်လာမည်- “ထိုနယ်မြေသည် စစ်ပွဲမှ အနားယူခဲ့ပြီး၊ ယုဒလူမျိုး၏အနွယ်အမျိုးအလိုက် ထီးပိုင်နယ်မြေသည် ...” စသည်ဖြစ်သည်။ ယောရှုသည် ဂိလဂါလ်မှ စခန်းမပြောင်းရွှေ့မီ ယုဒ၊ ဧဖရိမ်နှင့် မနာရှဲတစ်ဝက်တို့အား ၎င်းတို့၏အမွေနယ်မြေများကို ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ကျန်ရှိသောနယ်မြေခွဲဝေမှုကို ချက်ချင်းမပြီးစီးခဲ့ပါ။ ယုဒနှင့် ယောသပ်၏သားများသည် ထက်သန်ပြီး ၎င်းတို့၏အမွေနယ်မြေများကို ချက်ချင်းသိမ်းပိုက်လိုခဲ့ကြပြီး၊ အခြားအနွယ်များသည် ပို၍ကြောက်ရွံ့ပြီး တုံ့ဆိုင်းနေခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ သို့သော်၊ ယုဒနှင့် ယောသပ်သည် ယာကုပ်၏သားများအနက် ရူဗင်၏ဆုံးရှုံးခဲ့သော မွေးစအခွင့်အရေးကို ရရှိခဲ့သူများဖြစ်သည်။ ယုဒသည် အုပ်ချုပ်မှုကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ယောသပ်သည် နှစ်ဆသောအမွေကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် ဤအနွယ်နှစ်ခုသည် ပထမဆုံး နေရာချထားခံရပြီး၊ ယုဒသည် တောင်ဘက်တွင်၊ ယောသပ်သည် အလယ်ပိုင်းတွင် ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်၊ စခန်းကို ရှိလောသို့ ပြောင်းရွှေ့ပြီးနောက်၊ ကျန်ရှိသော အနွယ်ခုနစ်ခုအား ၎င်းတို့၏အမွေနယ်မြေအချို့ကို ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင်၊ ကျန်ရှိသောနယ်မြေကို ပိုမိုတိကျပြီး ကျယ်ပြန့်စွာ စစ်တမ်းကောက်ယူပြီးမှ အခြားအနွယ်ခုနစ်ခုထံ ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ ပထမဆုံးခွဲဝေမှုများသည် ကျပန်းမဟုတ်ခဲ့ပါ။ တစ်ခုချင်းအနွယ်သည် ၎င်းတို့၏အမွေနယ်မြေကို တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်စွာ မထိန်းသိမ်းခဲ့ပါ။ အခြားအနွယ်များတွင် နယ်မြေနည်းပါးကြောင်း သိရှိလာသောအခါ၊ နောက်ပိုင်းတွင် ချိန်ညှိမှုများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

1. Children of Judah. It has been suggested that the section of the narrative beginning with this chapter might better begin with the last sentence of the previous chapter, giving the following reading: “And the land had rest from war, and the lot for the tribe of the children of Judah according to their families extended to,” etc. Joshua allotted to Judah, Ephraim, and the half of Manasseh their inheritances before the removal of the camp from Gilgal. For some unstated reason the division of the remainder of the land was not completed immediately. Probably Judah and the sons of Joseph were aggressive and desired to take immediate possession of their inheritances, whereas the other tribes were more reluctant and fearful. On the other hand, Judah and Joseph were the two sons of Jacob on whom Reuben’s forfeited birthright devolved . Judah had the dominion given to him and Joseph the double portion, and this is probably the reason that these two tribes were first seated, Judah in the south and Joseph in the central part. Later, after the removal of the camp to Shiloh, portions of their lots were given to some of the remaining seven tribes. Also a more accurate and extensive survey was made of the remaining part of the land before the portions were assigned to the other seven tribes. The detailed arrangements in the first divisions were not arbitrary. Each tribe did not selfishly retain its lot when it was realized that other tribes had less. Several adjustments were later made.

 

သန့်ရှင်းသောနယ်မြေ၏မြို့များစွာသည် ဖျက်ဆီးခံရပြီး၊ ယခုအခါ မည်သည့်အမှတ်အသားမျှ မကျန်ရှိတော့ပါ။ သို့သော် အချို့မြို့များသည် ၎င်းတို့၏ရှေးဟောင်းအမည်များ သို့မဟုတ် မှတ်မိနိုင်သော လက္ခဏာများကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ အနွယ်နယ်နမိတ်များကို အံ့သြဖွယ်တိကျစွာ သတ်မှတ်ရန် လုံလောက်သော မြို့များကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသီများသည် မြို့များကို ဆက်လက်ရှာဖွေပြီး ရှေးဟောင်းနေရာအမည်များကို ပိုမိုတိကျစွာ ဖော်ထုတ်နေပြီး၊ ပါလက်စတိုင်း၏ပထဝီဝင်ကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ ဖော်ပြလျက်ရှိသည်။ ဤအခန်း၏ ပထမဆုံးအပိုဒ် ၁၂ ပိုဒ်သည် ယုဒ၏နယ်နမိတ်ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

Many of the cities of the Holy Land have long since been destroyed, with no visible remains by which to identify them. But many others retain their ancient names or recognizable characteristics. Enough of the latter can be identified to locate the tribal boundaries with a remarkable degree of precision. Archaeologists are constantly locating more cities and identifying ancient place names more precisely, thus throwing increasing light on the geography of Palestine. The first 12 verses of the chapter define the boundary of Judah.

 

ဧဒုံ၏နယ်နမိတ်။ ဤအပိုဒ်သည် စကားလုံးအတိုင်း ဖတ်ရလျှင်- “ဧဒုံ၏နယ်နမိတ်သို့၊ ဇင်တောရ သဲကန္တာရအထိ၊ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးမှ ခြောက်သွေ့သောနယ်မြေဆီသို့” ဖြစ်သည်။ ယုဒအနွယ်၏နယ်မြေသည် နိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးပိုင်းကို သိမ်းပိုက်ထားသည်။ ၎င်းသည် အရှေ့တောင်ဘက်တွင် ဧဒုံနှင့် ထိစပ်နေပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ဇင်တောရ သဲကန္တာရဖြင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော တောင်ဘက်နယ်နမိတ်သည် တောလည်ရာ ၃၄:၃-၅ တွင် ဖော်ပြထားသော ဣသရေလ၏တောင်ဘက်နယ်နမိတ်နှင့် တူညီသည်။

Border of Edom. The verse reads literally, “to the border of Edom, the Wilderness of Zin, toward the dry country from the extreme limit of the south.” The territory of the tribe of Judah took in the most southern part of the land. It touched Edom in the southeast, and in the south bordered on the Wilderness of Zin. The southern border here given is identical with the southern border of Israel described in Num. 34:3–5.

 

၂ တောင်ဘက်သို့မျက်နှာပြုသောပင်လယ်အော်။ စကားလုံးအတိုင်း ဖတ်ရလျှင် “တောင်ဘက်သို့မျက်နှာပြုသောလျှာ” ဖြစ်သည်။ ဂရိကျမ်းစာ (LXX) တွင် “တောင်ဘက်သို့ဆန့်ထွက်သော မြင့်သောနယ်မြေမှ” ဟုဖတ်သည်။ ဆီးရီးယားဘာသာပြန်ကျမ်းတွင် ဤအပိုဒ်ကို “သူတို့၏နယ်နမိတ်သည် ဆားပင်လယ်၏တောင်ဘက်ကမ်းမှ စတင်ပြီး၊ ထိုနေရာမှ တောင်ဘက်သို့လှည့်သောလျှာသို့ ဆန့်ထွက်သွားသည်” ဟုဘာသာပြန်ထားသည်။ LXX ၏ဘာသာပြန်သူများသည် “ပင်လယ်အော်” ကို ပင်လယ်သေထဲသို့ ထိုးထွက်နေသော မြေတံဆိပ်အဖြစ် နားလည်ခဲ့ပုံရသည်။ ဆီးရီးယားဘာသာပြန်သည် LXX မှ လွှမ်းမိုးမှုခံခဲ့ရပုံရသည်။ ဤဝေါဟာရသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ထိုးထွက်နေသော မြေတံဆိပ်ကို ရည်ညွှန်းသော်လည်းဤအကြောင်းအရာတွင် ပင်လယ်၏တောင်ဘက်အဆုံးကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

2. Bay that looketh southward. Literally, “tongue that faces southward.” The LXX reads, “from the high country that extends southward.” The Syriac translates this verse, “And their border was from the south of the shore of the Salt Sea; and it extended from there to the tongue that turns to the south.” It is probable that the translators of the LXX understood the “bay” to be the tongue of land projecting into the Dead Sea. The Syriac, in turn, was probably influenced by the LXX. The term is generally applied to the jutting promontory of land, but from the context here it applies best to the southern extent of the sea.

 

၃ မာလဲ-အာကရာဘိမ်။ စကားလုံးအတိုင်း “ဦးခြူးတောင်” သို့မဟုတ် “ဦးခြူးတက်ရာ” (တောလည်ရာ ၃၄:၄ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထိုနေရာတွင် ဦးခြူးများစွာရှိသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ဟာလက်တောင်နှင့် ပင်လယ်သေကြားတွင် တစ်ဝက်လောက်တွင် တည်ရှိပုံရသည်။ ဟာလက်တောင်ကို ယောရှုမှတ်စာ ၁၁:၁၇၊ ၁၂:၇ တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။

3. Maaleh-acrabbim. Literally, “hill of scorpions,” or “ascent of scorpions” (see Num. 34:4), perhaps because of the number of scorpions in that area. It was probably situated halfway between Mt. Halak and the Dead Sea. Mt. Halak is mentioned also in Joshua 11:17, 12:7.

 

ဇင်သို့ ဖြတ်သွားသည်။ “ဇင်ဆီသို့ ဖြတ်ကျော်သွားသည်” ဟုဖတ်ရလျှင် ပိုမိုတိကျသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ နယ်နမိတ်သည် တောင်ကို ဖြတ်ကျော်သွားသည်။

Passed along to Zin. It is more accurate to read, “crossed over toward Zin,” that is, the line passed over the mountain.

 

ကာဒေရှ-ဗာနဲ။ ဤဝါကျအပြည့်အစုံကို စကားလုံးအတိုင်းဖတ်ရလျှင် “တောင်ဘက်မှ ကာဒေရှ-ဗာနဲသို့ တက်သွားသည်” ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဘီရှေဘာမှ တောင်ဘက်သို့ အတော်လေးအကွာအဝေးတွင်ရှိသည်။ အချို့က ၎င်းကို ဟေဗြုန်မှ ၇၃ မိုင် (၁၁၈ ကီလိုမီတာ) တောင်ဘက်ရှိ ‘အိုင်န်အယ်လ်-ကူဒဲရာတ်’ ဟုဖော်ထုတ်ကြပြီး၊ အချို့ကမူ ‘အိုင်န်ကဒဲစ်’ ဟု၊ အရှေ့တောင်ဘက် ၅ မိုင် (၈ ကီလိုမီတာ) တွင်ဖော်ထုတ်ကြသည်။

Kadesh-barnea. The complete clause reads, literally, “and went up from the south to Kadesh-barnea,” a considerable distance south of Beersheba. Some have identified it with ‘Ain el–Qudeirât, 73 mi. (118 km.) south of Hebron; others, with ‘Ain Qedeis, about 5 mi. (8 km.) southeast.

 

ဟဲဇရုန်။ ဟဲဇရုန်၊ အာဒါရ်၊ ကာကာ တို့၏တိကျသောတည်နေရာများကို မသိရှိရပါ။ နယ်နမိတ်သည် ကာဒေရှမှ အာဒါရအထိ အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်သွားပြီး၊ ထို့နောက် အနောက်ဘက်သို့ လှည့်သွားပြီး၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ပါရန်တောရသဲကန္တာရှိ ဇင်တောရသဲကန္တာရနှင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်နေသော လမ်းကြောင်းကို လိုက်နာသွားသည်။ ကာဒေရှ-ဗာနဲသည် ဤနယ်နမိတ်ပေါ်တွင် တည်ရှိပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းကို တောလည်ရာ ၁၃:၂၆၊ ၂၀:၁ တွင် သဲကန္တာရအတွင်း၌ ဖော်ပြထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Hezron. The exact locations of Hezron, Adar, and Karkaa are not known. The border evidently ran northwesterly from Kadesh as far as Adar, and then made a turn to the west, following probably the border between the Wilderness of Paran and the Wilderness of Zin. Kadesh-barnea seems to have been situated on this border, since it is spoken of as being in both wilderness (Num. 13:26; 20:1).

 

၄ အီဂျစ်မြစ်။ ၎င်းသည် ဝါဒီအယ်လ်-အာရီ့ရှ်၏ မြောက်ဘက်ချိုင့်ဝှမ်းကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆရသည်။ နယ်နမိတ်သည် ဤချိုင့်ဝှမ်းကို လိုက်လျှောက်ပြီး မြေထဲပင်လယ်သို့ ရောက်ရှိသည်။

4. River of Egypt. This is believed to refer to the north branch of the Wadi el–‘Arish. The boundary followed this wadi to the Mediterranean Sea.

 

၅ ယော်ဒန်မြစ်၏အဆုံး။ အရှေ့ဘက်နယ်နမိတ်သည် ဆားပင်လယ်၏ ကမ်းတစ်လျှောက်လုံးဖြစ်ပြီး၊ တောင်ဘက်ပင်လယ်အော်မှ မြောက်ဘက်ပင်လယ်အော် သို့မဟုတ် “လျှာ” (အပိုဒ် ၂ ကိုကြည့်ပါ) အထိ၊ ယော်ဒန်မြစ်သည် ပင်လယ်ထဲသို့ စီးဝင်ရာနေရာအထိ ဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်နယ်နမိတ်သည် ဤအချက်မှ စတင်သည်။

5. The end of Jordan. The east border was the entire coast of the Salt Sea, from the southern bay to the end of the northern bay, or “tongue” (see on v. 2), to where the river Jordan emptied into the sea. The northern border began from this point.

 

၆ ဗက်-ဟောဂလာ။ စကားလုံးအတိုင်း “သိုးငှက်အိမ်” ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ဤနေရာကို ‘အိုင်န်ဟာဂျလာဟ်’ ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ယော်ဒန်မြစ်ဝမှ ၂ မိုင် (၃ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်၊ မြစ်ဝမှ ဂိလဂါလ်အထိ၊ ဣသရေလ၏စခန်းနေရာအကြားတွင် တည်ရှိသည်။ ဗက်-ဟောဂလာသည် နယ်နမိတ်ပေါ်တွင်ရှိသော်လည်း ဗင်္ယာမိန်အနွယ်ပိုင်ဖြစ်သည်။

6. Beth-hogla. Literally, “house of the partridge.” The site is known today as ‘Ain Ḥajlah. It lies 2 mi. (3 km.) from the Jordan between the mouth of the river and Gilgal, the camping site of Israel. Beth-hogla was on the border, but belonged to Benjamin.

 

ဗက်-အာရဗဟ်။ စကားလုံးအတိုင်း “သဲကန္တာရအိမ်” သို့မဟုတ် “အာရဗဟ်အိမ်” ဖြစ်သည်။ ယော်ဒန်ချိုင့်ဝှမ်းကို အာရဗဟ်ဟုခေါ်သည်။ ဗက်-အာရဗဟ်၏တိကျသောတည်နေရာကို မသိရှိရသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ပင်လယ်သေ၏မြောက်ဘက်ရှိ သဲကန္တာရလွင်ပြင်ဖြစ်သော ‘အင်ဂါရာဘဲဟ်’ အနီးတွင်ရှိနိုင်သည်။ ၎င်းကို တစ်ခါတစ်ရံ ယုဒအနွယ်သို့ (အပိုဒ် ၆၁) နှင့် တစ်ခါတစ်ရံ ဗင်္ယာမိန်အနွယ်သို့ (အခန်း ၁၈:၂၂) သတ်မှတ်ထားသည်။

Beth-arabah. Literally, “house of the desert,” or, “house of the Arabah.” The depression of the Jordan was known as the Arabah. The exact site of Beth-arabah is unknown, but it may be near ‘en Gharabeh, the desert plain north of the Dead Sea. It is ascribed at times to Judah (v. 61) and at times to Benjamin (ch. 18:22).

 

ဗိုဟန်၏ကျောက်တိုင်။ ဤနေရာတွင် နယ်နမိတ်သည် ဗိုဟန်၏ကျောက်တိုင်သို့ တက်သွားသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ အခန်း ၁၈:၁၇ တွင် နယ်နမိတ်ကို ပြောင်းပြန်ဖော်ပြရာ၌ ဗိုဟန်၏ကျောက်တိုင်သို့ ဆင်းသွားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤအချက်မှ ဗိုဟန်၏ကျောက်တိုင်သည် ဤနေရာရှိ တောင်စောင်းဘက်တွင် ဗက်-အာရဗဟ်၏အနောက်ဘက်တွင် ရှိရမည်ဟု ထင်ရှားသည်။ ဗိုဟန်ကို ရူဗင်သားဟု အဘယ်ကြောင့် အမည်ပေးခဲ့သည်ကို မသိရှိရပါ။ ဗိုဟန်သည် ဤနေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သူမဟုတ်ပါ။ သူ၏အနွယ်သည် မြစ်တစ်ဖက်တွင် အမွေနယ်မြေရရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ဗိုဟန်သည် နယ်မြေသိမ်းပိုက်ရန် ဣသရေလကို ကူညီရန် မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်လာသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုဖြစ်ရပ်အတွင်း ထူးခြားသောအမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ သေဆုံးသွားခဲ့ပြီး၊ သူ့ဂုဏ်အတွက် ကျောက်တိုင်တစ်ခု စိုက်ထူခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

Stone of Bohan. The statement here is that the border went up to the Stone of Bohan and in ch. 18:17, where the border is given in reverse, it is said to descend to the Stone of Bohan. From this observation it seems clear that the stone must have been on the side of the incline near the mountain in this area and thus west of Beth-arabah. Why the stone was named after the son of Reuben is not known. Bohan the Reubenite did not live here. At least the inheritance of his tribe was on the other side of the river. But Bohan probably was one of those who went over to help Israel to conquer the land, and in the course of events did some notable exploit there, was buried on the spot, and a stone was erected to his honor.

 

၇. ဒေဗိရ်။ ဤသည်မှာ အခန်း ၁၀:၃၈ ရှိ ဒေဗိရ်မဟုတ်ဘဲ၊ ယေရုဆလင်နှင့် ယေရိခေါမြို့အကြား တစ်ဝက်ခန့်တွင်ရှိသော သိုဂရက်အဒ်-ဒဗရ်ဟုခေါ်သော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

7. Debir. This is not the Debir of ch. 10:38 but a place called Thogret ed–Debr, halfway between Jerusalem and Jericho.

 

အာခေါချိုင့်ဝှမ်း။ ယေရိခေါမြို့၏တောင်ဘက်ရှိ အယ်လ်-ဘုကွေးအားဟုခေါ်သော လွင်ပြင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယုဒလူမျိုး၏ တောကန္တာရအတွင်း၊ ခါးရ်ဘက်ကွမ်ရန်မြို့၏အနောက်ဘက် ၃ မိုင် (၅ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာတွင် အနောက်တောင်မှ အရှေ့မြောက်သို့ ဦးတည်ထားသည်။ အခန်းကြီး ၇:၆၁ တွင်ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။

Valley of Achor. A plain south of Jericho called el–Buqe‘ah. It runs southwest-northeast about 3 mi. (5 km.) west of Khirbet Qumrân, in the northern part of the wilderness of Judah. See on v. 61.

 

အဒုမ္မိမ်။ ဤနေရာသည် ယေရုဆလင်မှ ယေရိခေါသို့သွားသော လမ်းပေါ်တွင်ရှိသည်။ “အဒုမ္မိမ်သို့တက်သွားသော” ဟူသောစကားလုံးများသည် ဤဧရိယာရှိ တောင်ကြားတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ မြစ်ဟူသောစကားလုံးသည် “ဆောင်းရာသီရေစီးကြမ်း” ကို ဆိုလိုပြီး၊ ၎င်းသည် ဆောင်းရာသီမိုးရွာသွန်းချိန်မှလွဲ၍ များသောအားဖြင့် ခြောက်သွေ့သောချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် ယခုခေတ် တာလ်အတ်အဒ်-ဒမ်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။

Adummim. This place is on the Jerusalem to Jericho road. The words “going up to Adummim” refer to a mountain pass in this area. The word for river is the word for a “winter torrent,” which represents a valley usually dry except during winter rains. The valley is believed to be the modern Tal‘at ed-Damm.

 

အင်ရှမေ့ရှင်ရေ။ စာသားအရ “နေ၏ရေထွက်ပေါက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယေရုဆလင်မှ ယေရိခေါသို့သွားသော လမ်းပေါ်ရှိ ဤရေထွက်ပေါက်၏ တိကျသောတည်နေရာမှာ မသေချာသော်လည်း၊ ဘသံးနိမြို့ထက် အနည်းငယ်ကျော်လွန်သော အာင်အယ်လ်-ဟိုဒ်ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် ယော်ဒန်မြစ်သို့မရောက်မီ နောက်ဆုံးရေလှောင်ရာနေရာဖြစ်ပြီး တမန်တော်များ၏ရေထွက်ပေါက်ဟု လူသိများသည်။

Waters of En-shemesh. Literally, “the spring of the sun.” The exact location of this spring, on the Jerusalem to Jericho road, is uncertain, but it may possibly be the ‘Ain el–Hôd, a short distance beyond Bethany, the last watering place before reaching the Jordan and known as the Apostles’ Fountain.

 

အင်ရိုဂယ်လ်။ စာသားအရ “သူလျှိုရေထွက်ပေါက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် ယေရုဆလင်မြို့အပြင်ဘက်၊ ကိဒရွန်နှင့် ဟိန္နုံချိုင့်ဝှမ်းများဆုံရာ နေရာတွင်ရှိသော ရေတွင်း သို့မဟုတ် ရေထွက်ပေါက်တစ်ခုဖြစ်သည်။

En-rogel. Literally, “spring of the spy.” This was a well or spring just outside Jerusalem at the juncture of the Kidron and Hinnom valleys.

 

၈. ဟိန္နုံ၏သားချိုင့်ဝှမ်း။ တစ်ခါတစ်ရံ “ဟိန္နုံချိုင့်ဝှမ်း” ဟုသာ ခေါ်သည်။ ဤဟိဗြဲစကားလုံး ဂျီဟိန္နုံမှ ဂရိစကားလုံး ဂျီဟန္နာဟု ဆင်းသက်လာပြီး၊ ဘုရင်မင်းကြီးချက်စ်ဖမ့်ဘာသာပြန်တွင် “ငရဲ” ဟု ဘာသာပြန်သည် (မဿဲ ၅:၂၂၊ ၂၉၊ ၃၀၊ ၁၀:၂၈၊ ၁၈:၉၊ ၂၃:၁၅၊ မာကု ၉:၄၃၊ ၄၅၊ ၄၇၊ လုကာ ၁၂:၅၊ ယာကုပ် ၃:၆)။ ဤနေရာသည် ကျမ်းစာတွင် ဆိုးသွမ်းသောနာမည်ဖြင့် လူသိများသည်။ အကြောင်းမှာ မိုလက်အတွက် ကလေးများအပါအဝင် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများ၊ ယောရှိယမင်းကြီးမှ ဤနေရာ၏ မြင့်သောနေရာကို ညစ်ညမ်းစေခြင်း (၃ရာ ၂၃:၁၀)၊ နှင့် ယေရုဆလင်မြို့၏ အမှိုက်များကို နောက်ပိုင်းတွင် မီးရှို့ခံရခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဟိန္နုံဟူသောစကားလုံးသည် ယခင်ပိုင်ရှင်တစ်ဦး၏ နာမည်ဖြစ်သည်ဟု များသောအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ သို့သော် အချို့က ဤစကားလုံးသည် “ရှိုက်ကြီးတငင်ငိုခြင်း” သို့မဟုတ် “ညည်းတွားခြင်း” ဟူသော မသုံးတော့သော စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာနိုင်သည်ဟု အကြံပြုကြပြီး၊ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် အပြစ်မရှိသော ကလေးများစွာ၏ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းနေရာဖြစ်ခဲ့သောကြောင့် ထိုသို့သော အမည်ပေးခြင်းသည် သင့်လျော်သည်ဟု ဆိုကြသည် (၃ရာ ၂၃:၁၀၊ ယေရမိ ၇:၃၁)။ ယောရှိယမင်းကြီးမှ ဤချိုင့်ဝှမ်းမှ ရုပ်တုကို ဖယ်ရှားပြီး မြင့်သောနေရာကို ညစ်ညမ်းစေပြီးနောက်၊ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် ယေရုဆလင်မှ အမှိုက်နှင့် စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းရာ နေရာဖြစ်လာပြီး၊ လူအများက ရွံရှာစက်ဆုပ်စရာအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဤညစ်ညမ်းမှုများကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးရန်နှင့် ကူးစက်မှုမဖြစ်ပေါ်စေရန် မီးများကို အမြဲတမ်း လောင်ကျွမ်းထားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် ယေရုဆလင်မြို့၏ တောင်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး၊ အင်ရိုဂယ်လ်ရှိရာ မြို့၏ အရှေ့တောင်ထောင့်တွင် ကိဒရွန်ချိုင့်ဝှမ်းနှင့် ဆုံသည်။

8. Valley of the son of Hinnom. Sometimes called merely “the Valley of Hinnom.” From the Hebrew of this term ge hinnom, is derived the Greek word gehenna, which is translated “hell” in the KJV (Matt. 5:22, 29, 30; 10:28; 18:9; 23:15; Mark 9:43, 45, 47; Luke 12:5; (James 3:6). The place is of evil repute in Scripture from the sacrifices, including children, offered there to Molech, and from the defilement of its high place by Josiah (2 Kings 23:10), and from the fact that Jerusalem’s offal was later burned there. The word Hinnom is most often thought to be the name of a man to whom the valley once belonged. But some have suggested that the word may also come from an obsolete word which means “weeping,” or “moaning,” and that such a designation would be appropriate in the light of the valley’s being the scene of the sacrifice of so many innocent children (see 2 Kings 23:10; Jer. 7:31). After King Josiah removed the image from this valley, and defiled the high place, the valley appears to have become the general receptacle of filth and refuse that were carried out of Jerusalem, and so was held in universal execration. It is supposed that continual fires were there kept burning to consume these impurities and prevent infection. The valley was south and west of Jerusalem, meeting the valley of Kidron at the southeast corner of the city where En-rogel was situated.

 

ယေဘုသိတ်၏တောင်ဘက်။ စာသားအရ “ယေဘုသိတ်၏ပခုံး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ယေဘုသိတ်မြို့တည်ရှိရာ တောင်ကြောငှား သို့မဟုတ် မြေပြန့်လွင်ပြင်ကို ရည်ညွှန်းဖွယ်ရှိသည်။ နယ်စပ်သည် ယေရုဆလင်မြို့၏တောင်ဘက်တွင် ဖြတ်သန်းသွားသောကြောင့်၊ မြို့သည် ဗင်္ယာမိန်နယ်မြေအတွင်း၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

South side of the Jebusite. Literally, “shoulder of the Jebusite,” likely with reference to the ridge or plateau on which the Jebusite city was situated. Since the border ran to the south of Jerusalem, the city was left in the territory of Benjamin.

 

တောင်ထိပ်။ ဤစကားစုသည် စာသားအရ “ဟိန္နုံချိုင့်ဝှမ်းနှင့်မျက်နှာချင်းဆိုင်ရှိသော တောင်၏ထိပ်၊ အနောက်ဘက်သို့” ဟု ဖတ်ရသည်။

Top of the mountain. The phrase in its context reads literally, “the head of the mountain, which faces the valley of Hinnom, toward the west.”

 

ဧရာဖိမ်ချိုင့်ဝှမ်း။ “ရေဖာအိမ်ချိုင့်ဝှမ်း” ဟုလည်း ခေါ်သည် (၂ ရာ. ၅:၁၈)။ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် ယေရုဆလင်မြို့၏ အနောက်တောင်ထောင့်မှ ဘက်သလဲမြို့သို့ တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ထားသည်။ ဤဧရိယာသည် အလွန်မြေဩဇာကောင်းပြီး၊ ယေရုဆလင်မြို့ကို တိုက်ခိုက်သော ရန်သူများက ရယူလိုသော ဆုလာဘ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤချိုင့်ဝှမ်းသည် ဖိလိတ္တိလူမျိုးတို့၏ ရှုံးနိမ့်မှု နှစ်ကြိမ်ဖြစ်ပွားရာ နေရာဖြစ်သည် (၂ ရာ. ၅:၁၈-၂၂၊ ၂၃:၁၃၊ ၁ ရာ. ၁၁:၁၅၊ ၁၄:၉)။

Valley of the giants. Also called “valley of Rephaim” (2 Sam. 5:18). This valley runs south toward Bethlehem from the southwest corner of the city of Jerusalem. The region was very fertile and a prize possession sought for by the enemies attacking Jerusalem. The valley was twice the scene of defeat for the Philistines (2 Sam. 5:18–22; 23:13; 1 Chron. 11:15; 14:9).

 

၉. နပ်သိုအာ။ ယေရုဆလင်မြို့၏ အနောက်မြောက်ဘက် ၂ မိုင်ခွဲ (၄ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာ၊ ဧမောင်မြို့၏ အရှေ့ဘက်အနည်းငယ်တွင်ရှိပြီး၊ ယခုခေတ်တွင် လစ်ဖါဟု လူသိများသည်။

9. Nephtoah. About 2 1/2 mi. (4 km.) northwest of Jerusalem, a short distance east of Emmaus, and known today as Liftā.

 

ဧဖရုန်တောင်။ ယေရုဆလင်မှ ယုပ္ပေမြို့သို့သွားသော လမ်းအနီးရှိ တောင်ကြောတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းပေါ်တွင် ဆိုဘာ၊ ကာတာလ်၊ ကူလိုနီယာ နှင့် အခြားသေးငယ်သော မြို့များရှိသည်။ နယ်စပ်သည် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်ဦးတည်သည်။

Mount Ephron. A mountain ridge near which the road from Jerusalem to Joppa runs, on which stand the places Soba, Kartal, Kulonieh, and other small towns. The border still followed a northwest course.

 

ဗာလာ။ ပို၍လူသိများသည်မှာ ကိရယတ်-ယာရိမ်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာသည် ရှေးယခင်က ဗာလဘုရားကို ကိုးကွယ်ရာ ကာနာန်လူမျိုး၏ မြင့်သောနေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ယခုခေတ် တယ်လ်အယ်လ်-အဇဟာ ဟူသော သေးငယ်သောတောင်ကုန်းရွာဖြစ်သည်ဟု အများက သတ်မှတ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် ယေရုဆလင်မှ ယုပ္ပေသို့သွားသော လမ်းပေါ်တွင် ၈ မိုင် (၁၃ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ကိရယတ်-ယာရိမ်သည် ဖိလိတ္တိလူမျိုးတို့မှ ပြန်လည်ပေးအပ်ပြီးနောက် သေတ္တာတော်နေထိုင်ရာ ၂၀ နှစ်ကြာ နေရာဖြစ်သည် (၁ ရာ. ၇:၁-၂)။

Baalah. More commonly known as Kirjath-jearim. The place was evidently anciently a Canaanitish high place for the worship of Baal. It has been identified by many with the present-day town of Tell el–Azhar, a little hill village about 8 mi. (13 km.) from Jerusalem on the road to Joppa. Kirjath-jearim was the place where the ark resided for 20 years after its return by the Philistines (1 Sam. 7:1, 2).

 

၁၀. ပတ်လည်ဝိုင်းထားသည်။ စာသားအရ “လှည့်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဗာလာမှ နယ်စပ်သည် အနောက်မြောက်ဘက်မှ အနောက်ဘက်သို့ ဦးတည်လှည့်သွားသည်။

10. Compassed. Literally, “turned.” That is, from Baalah the border turned from a northwest direction to a westerly.

 

ရှေအိရတောင်။ ကိရယတ်-ယာရိမ်မှ အနောက်တောင်ဘက်သို့ ဦးတည်ထားသော တောင်ကြောတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ယခုခေတ်တွင် ဆာရစ်ဟု လူသိများသည်။ ရှေအိရဟူသောစကားလုံးသည် “အမွေးထူသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ကိရယတ်-ယာရိမ်သည် “သစ်တောမြို့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောကြောင့်၊ ဤတောင်ကြောသည် ၎င်း၏ သစ်ပင်ထူထပ်သောသဘာဝကြောင့် ဤအမည်ရရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဤရှေအိရတောင်သည် ဧသောနေထိုင်ရာ ရှေအိရတောင်နှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။

Mount Seir. A ridge running southwest from Kirjath-jearim known today by the name of Sārîs. Seir, from which Sārîs is derived, means “hairy,” and as Kirjath-jearim means “a city of forests,” this mountain ridge no doubt received its name from its wooded character. This Mt. Seir has no connection with the Mt. Seir, the home of Esau.

 

ချစ်ဆာလုံ။ ယခုခေတ် ကစ်လာဟု ယူဆရပြီး၊ ဟာရ်-ယာရိမ်၊ “သစ်တောတောင်” ဟုလည်း ခေါ်သည်၊ ကိရယတ်-ယာရိမ်သည် “သစ်တောမြို့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤဧရိယာသည် ယခင်က သစ်တောများဖုံးလွှမ်းထားသည်ဟု ထင်ရသည်။

Chesalon. Probably the modern Keslā, also called Har-jearim, “mountain of forests,” as Kirjath-jearim means “city of forests.” The region appears earlier to have been covered with forests.

 

ဗက်ရှမေ့ရှ်။ စာသားအရ “နေ၏အိမ်” သို့မဟုတ် “နေ၏ဗိမာန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နေသည် ကာနာန်လူမျိုးများကြားတွင် ကိုးကွယ်ရာအရာဝတ္ထုဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ရေထွက်ပေါက်များ၊ တောင်များ စသည်တို့ကို ၎င်းအတွက် အပ်နှံထားသည်။ ဗက်ရှမေ့ရှ်သည် ယေရုဆလင်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက် ၁၅ မိုင် (၂၄ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာ၊ အရှ်ဒုဒ်နှင့် ပင်လယ်သို့သွားရာ လမ်းပေါ်တွင်ရှိသည်။ ၎င်းကို ယခုခေတ်တွင် တယ်လ်အာရ်-ရူမေးလဟု လူသိများသည်။ ဤနေရာသည် ရှမွေလလက်ထက်တွင် သေတ္တာတော်ကို ဖွင့်ကြည့်သဖြင့် လူများစွာ သေဆုံးခဲ့ရာ နေရာဖြစ်သည် (၁ ရာ. ၆:၁၉)။

Beth-shemesh. Literally, “the house of the sun,” or “the temple of the sun.” The sun was an object of worship among the Canaanites, and hence fountains, hills, etc., were dedicated to it. Beth-shemesh was about 15 mi. (24 km.) southwest of Jerusalem on the way to Ashdod and the sea. It is known today as Tell er–Rumeileh. This is the place where many perished for looking into the ark in the days of Samuel (1 Sam. 6:19).

 

တိမနာ။ ဗက်ရှမေ့ရှ်မြို့၏ အနောက်-အနောက်မြောက်ဘက် ၄ မိုင်ခွဲ (၇ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

Timnah. A city about 4 1/2 mi. (7 km.) west- northwest of Beth-shemesh.

 

၁၁. ဘေးသို့။ စာသားအရ “ဧကရုန်မြို့၏မြောက်ဘက်ရှိ တောင်ကုန်း၏ပခုံး” ဟု ဖတ်ရသည်။ ဧကရုန်သည် ဖိလိတ္တိမြို့ငါးမြို့အနက် မြောက်ဘက်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ယုဒလူမျိုး၏ မြင့်မားသောမြေနှင့် ပင်လယ်အကြားတွင် တစ်ဝက်ခန့်တည်ရှိသည်။ နယ်စပ်သည် ဤမြို့၏မြောက်ဘက်အနည်းငယ်အကွာမှ ဖြတ်သန်းသွားသည်။ ထို့ကြောင့် ဧကရုန်သည် ယုဒလူမျိုး (နောက်ပိုင်းတွင် ဒန်လူမျိုး) ၏ နယ်မြေအတွင်းတွင်ရှိသည်။

11. Unto the side. Literally the passage reads, “unto the shoulder of the hill north of Ekron.” Ekron was the northernmost of the five Philistine cities, and lay about halfway between the Judean highlands and the sea. The border passed a short distance north of this city; hence, Ekron was in the territory of Judah (later of Dan).

 

ရှိကရုန်။ ယုဒလူမျိုး၏ မြောက်ဘက်နယ်စပ်ရှိ သေးငယ်သောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

Shicron. A small town on the northern border of Judah.

 

ဗာလာတောင်။ ဧကရုန်မြို့၏ အနောက်ဘက်တွင် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် နီးကပ်စွာ ဦးတည်ထားသော တောင်ကုန်းများ၏ တိုတောင်းသောလိုင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် နေဝင်ချိန်မတိုင်မီ နေရောင်ဖြတ်သန်းသွားသော နောက်ဆုံးတောင်ကုန်းများဖြစ်သောကြောင့် ဗာလဘုရားအတွက် အပ်နှံထားသည်ဟု အကြံပြုထားသည်။

Mount Baalah. Probably the short line of hills running almost parallel with the coast, west of Ekron. It has been suggested that they may have been dedicated to Baal in view of the fact that they were the last hills the sun passed over before setting.

 

 

ယဗနေလ်။ စာသားအရ “ဘုရားသည် တည်ဆောက်စေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤမြို့သည် ယုပ္ပေမြို့၏တောင်ဘက် ၁၃ မိုင်ခန့်နှင့် ဂါဇာမှသွားသော လမ်းပေါ်တွင် မြေထဲပင်လယ်မှ ၄ မိုင်ခန့်အကွာ ကုန်းတွင်းပိုင်းတွင်ရှိသည်။ ၎င်းကို ယခုခေတ် ယဗနာရွာဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ယဗနေလ်သည် အပိုကရဖရာတွင် ယမ်နီယာဟု ခေါ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၇၀ တွင် ယေရုဆလင်မြို့ ကျဆုံးမှုမတိုင်မီ ယုဒလူမျိုး၏ ပညာရှင်များနှင့် ဆန်ဟဒရင်အဖွဲ့ဝင်များစွာ ဤမြို့သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ပထမနှင့် ဒုတိယရာစုနှစ်များတွင် ယုဒလူမျိုး၏ ပညာသင်ကြားရာနေရာဖြစ်လာသည်။

Jabneel. Literally, “a god causes to build.” The town was about 13 mi. south of Joppa and 4 mi. inland from the Mediterranean on the road from Gaza. It has been identified with the village of Yebnā. Jabneel was the Jamnia of the Apocrypha. Here many of Jewish scholars and members of the Sanhedrin fled before the fall of Jerusalem in a.d. 70. It became a seat of Jewish learning in the first and second centuries a.d.

 

၁၃. ကာလပ်ထံသို့။ အခန်း ၁၄:၁၂ တွင်ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။ ဤကြိယာကို “ပေးခဲ့သည်” ဟု ဘာသာပြန်သင့်သည် (အခန်း ၁၄:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤစာပိုဒ်သည် တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၁:၁၀-၁၅ တွင်လည်း အနည်းငယ်ကွဲပြားမှုများဖြင့် တွေ့ရသည်။ ထိုနေရာတွင် ရေးသားသူသည် ဤစောစီးစွာရေးထားသော မှတ်တမ်းမှ ကူးယူထားပြီး ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် သေးငယ်သောပြောင်းလဲမှုများဖြင့် ဖြစ်သည်။ အချို့က ဟေဗရွန်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း၏ အဆင့်နှစ်ဆင့်ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယူဆထားသော်လည်း၊ ဇာတ်လမ်းတစ်ခုစီတွင် တူညီသောအခြေအနေများပါဝင်သောကြောင့် ထိုသို့မဟုတ်နိုင်ပါ။

13. Unto Caleb. See on ch. 14:12. The verb should probably be translated as “had given” (see ch. 14:13). This paragraph also occurs in Judges 1:10–15 with slight variations, where the narrator is probably copying from this earlier narrative with his own minor variations. It can hardly represent, as some have held, two phases of the capture of Hebron, as the same circumstances attend each narration.

 

အဟိမန်၊ ရှေရှဲအိ နှင့် တာလမိတို့သည် ကာဒေ့ရှ်-ဘာနယမှ ၁၂ ဦးသော သူလျှိုများတက်သွားစဉ် (တောလည် ၁၃:၂၂) မှ ၄၀ နှစ်ကျော်ကာလအထိ အသက်ရှင်နေသေးသည်မှာ ထူးခြားသည်။ ၎င်းတို့သည် အာနက်လူမျိုး၏ မျိုးနွယ်သုံးခုဖြစ်သည်ဟု ယူဆရပြီး၊ တစ်ဦးချင်းနာမည်များမဟုတ်ပါ။

It is remarkable that Ahiman, Sheshai, and Talmai, mentioned more than 40 years before when the 12 spies went up from Kadesh-barnea (Num. 13:22), are apparently living. It has been thought that these were the names of three clans of the Anakim, rather than personal names.

 

၁၄. အာနက်၏သားများ။ စာသားအရ “အာနက်၏ဆက်ခံသူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် အာနက်၏သားသုံးဦးနှင့်ပတ်သက်သော အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော မှတ်ချက်ကို ထောက်ခံသည်။

14. Children of Anak. Literally, “sons [descendants] of Anak.” This expression supports the observation made above on the three sons of Anak.

 

၁၅. ဒေဗိရ်။ အခန်း ၁၀:၃၈ တွင်ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။

15. Debir. See on ch. 10:38.

 

၁၆. အာခဆါကို ပေးမည်။ ရှေးယခင်က ဖခင်များသည် ၎င်းတို့၏သားသမီးများကို အိမ်ထောင်ပြုရာတွင် ပြည့်စုံသောအခွင့်အာဏာယူထားပြီး၊ သားသမီးများကလည်း ထိုသို့သော စီစဉ်မှုကို သင့်လျော်သည်ဟု လက်ခံထားသည်။ ဤကမ်းလှမ်းမှုတွင် ကာလပ်သည် ၎င်း၏သမီးကို မည်သူမဆို အဆင့်အတန်းမရွေး လူများက အပြိုင်အဆိုင်ရယူရန် ထားရှိခဲ့သည်ဟု မယူဆရပါ။ သူသည် ၎င်း၏သမီးကို ဇွဲရှိပြီး ခွန်အားရှိသော၊ ရဲရင့်မှုဖြင့် ထင်ရှားပြီး ဘုရားအတွက် ရဲဝံ့စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်သော သူတစ်ဦးနှင့် ပေါင်းစည်းလိုသည်မှာ သေချာသည်။ ထို့ပြင်၊ သူသည် ၎င်း၏သမီးကို သူမနှင့် လူမှုအဆင့်အတန်းတူညီသူတစ်ဦးနှင့် ပေါင်းစည်းလိုသည်လည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သူမ၏လက်ထပ်ရေးကတိသည် ကိရယတ်-ဆီဖာမြို့ကို ပထမဦးဆုံးဝင်ရောက်သူအတွက်မဟုတ်ဘဲ၊ မြို့ကိုတိုက်ခိုက်ပြီး သိမ်းပိုက်သူအတွက်ဖြစ်သည်။ မည်သူတစ်ဦးတည်းမျှ တံတိုင်းခိုင်ခံ့သောမြို့ကို တစ်ဦးတည်းဖြင့် တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်နိုင်မည်မဟုတ်သောကြောင့်၊ ဤကတိသည် ကာလပ်လက်အောက်ရှိ စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များအတွက်သာ ကန့်သတ်ထားဖွယ်ရှိသည်။

16. Will I give Achsah. In ancient times fathers assumed an absolute right over their children in disposing of them in marriage, and the children took such an arrangement for granted as a proper procedure. In this offer it is not to be supposed that Caleb was putting up his daughter as the object of a wretched scramble by any type of man. He no doubt was anxious to unite her to a man honorable for his zeal and energy, one who was conspicuous for his bravery and willing to dare for God. Perhaps, also, he had in mind to unite her to one who was on her social level. The promise of her hand in marriage was not to the man who would first enter Kirjath-sepher, but to the one who would smite it and take it. No man singlehanded could smite and take a fortified city, thus the promise was probably limited to the leaders of the army who were under Caleb.

 

၁၇. ကာလပ်၏ညီအစ်ကို။ ကာလပ်၏ညီအစ်ကိုအပြည့်အစုံမှာ အိုသနီယယ်မဟုတ်ဘဲ ကေနဇ်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရသည် (အခန်း ၁၄:၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အိုသနီယယ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်း၏အလုပ်နှင့် ဆုလာဘ်နှစ်ခုစလုံးအတွက် ထိုက်တန်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဣသရေလ၏ လွတ်မြောက်စေသူနှင့် တရားသူကြီးဖြစ်လာခဲ့သည် (တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၃:၉-၁၁)။

17. Brother of Caleb. It is believed that Kenaz, and not Othniel, was the full brother of Caleb (see ch. 14:6). Othniel later proved himself worthy both of his work and wages, for he afterward became a deliverer and a judge in Israel (Judges 3:9–11).

 

၁၈. သူမက သူ့ကိုတိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဂရိလက်ရေးစာမူအချို့တွင် “သူက သူမကိုတိုက်တွန်းခဲ့သည်” ဟု ဖတ်ရသည်။ ဤအရာသည် တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၁:၁၄ ရှိ လစ်စစ်ပတမစ်ဘာသာပြန်တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော်၊ ဘုရင်မင်းကြီးချက်စ်ဖမ့်ဘာသာပြန်သည် ဤအခန်းနှစ်ခုစလုံးတွင် ဟိဗြဲစာသားကို မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ထားသည်။ ဤအခန်းရှိ လစ်စစ်ပတမစ်ဘာသာပြန်တွင် “သူမက သူ့ကိုအကြံပေးပြီး ‘ငါတောင်းမည်’ ဟုဆိုသည်” ဟု ဖတ်ရသည်။ အိုသနီယယ်သည် တောင်းဆိုမှုကို လွယ်ကူစွာ သဘောတူခဲ့ပုံရသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် သူ့ထံမှမဟုတ်ဘဲ သူမထံမှ လာရောက်ရန် ပိုမိုနှစ်သက်ခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်း၏ယောက္ခမဖြစ်သူ ကာလပ်၏ သူ့အပေါ်သက်ရောက်မှုကို အခွင့်ကောင်းယူပုံပေါက်မည့် မည်သည့်အရာကိုမျှ လုပ်ဆောင်လိုမည်မဟုတ်ပါ။

18. She moved him to ask. A few Greek manuscripts read, “he moved her to ask.” This is also how the transaction is reported in the LXX in Judges 1:14. However, the KJV gives a correct translation of the Hebrew in both passages. The LXX in the verse under consideration reads, “she counselled him, saying, ‘I will ask.’” Apparently Othniel readily consented to the request being made, but seems to have preferred that it should come from her rather than from him. He may not have wanted to do anything that would appear like taking advantage of Caleb’s favorable disposition toward his son-in-law.

 

၁၉. တောင်ပိုင်းမြေ။ ဟိဗြဲဘာသာဖြင့် “အဲရက်ဟန်နဂဗ်”။ နဂဗ်ဟူသောစကားလုံးသည် “ခြောက်သွေ့သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် ပါလက်စတိုင်းတောင်ပိုင်းသည် ခြောက်သွေ့ပြီး သဲကန္တာရဖြစ်သောကြောင့်၊ ထို့ပြင် ပါလက်စတိုင်း၏တောင်ဘက်ရှိ အရာအားလုံးသည် သဲကန္တာရမြေဖြစ်သောကြောင့် “တောင်ပိုင်း” ဟူသော စကားလုံးဖြစ်လာသည်။ ကာလပ်၏သမီးသည် ၎င်း၏ဖခင်အား သူမအား ခြောက်သွေ့သောမြေပေးခဲ့သည်ဟု ပြောနေပြီး၊ ယခုသူမသည် ရေထွက်ပေါက်များရှိသော လယ်ကွက်တစ်ခုကို လိုချင်ပြီး၊ ၎င်းမှတစ်ဆင့် ခြောက်သွေ့သောလယ်ကွက်အတွက် ရေရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤအရာကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းမှာ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သင်ခန်းစာတစ်ခုရှိသည်မှာ သေချာသည်။ ကျွန်ုပ်တို့လည်း ကျွန်ုပ်တို့၏ခြောက်သွေ့သောနှလုံးသားများကို ရေလောင်းရန် ကောင်းကြီးပေးရာရေထွက်ပေါက်များကို ကျွန်ုပ်တို့၏ဖခင်ထံမှ တောင်းဆိုရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့ထိုသို့ပြုလုပ်သောအခါ၊ သူသည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့အား အထက်နှင့်အောက်ရေထွက်ပေါက်များဖြင့် နှစ်ဆသောကောင်းကြီးပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ပြည့်စုံစွာ ဖြည့်ဆည်းပေးလိမ့်မည်။

19. A south land. Heb. ‘ereṣ hannegeb. The word negeb means “dry.” It became the word for “south” because the south of Palestine was dry and like a desert, and everything to the south of Palestine, as well, was a desert land. Caleb’s daughter was, in effect, saying to her father that he had given her a dry land, and now she wanted a field with springs of water from which she might obtain water also for the dry field. There is no doubt a lesson here for us, seeing that such an item was recorded. We too are to ask our Father for springs of blessing to water our arid hearts. When we do He too will give us a double portion, both the upper and the lower springs, which will replenish us completely.

 

၂၀. ဤသည်မှာ အမွေခံစရာ။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် အထက်ဖော်ပြပါ စာပိုဒ်တစ်ခုလုံး၊ အခန်းကြီး ၁၃ မှ ၁၉ အထိသည် ကွင်းစပိုဒ်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ ယုဒလူမျိုးအား သတ်မှတ်ပေးထားသော နယ်မြေသည် အလျား ၄၅ မိုင်ခန့်နှင့် အနံ ၅၀ မိုင်ခန့်ရှိပြီး၊ သဘာဝအလျောက် ကွဲပြားမှုရှိပြီး ခိုင်ခံ့မှုရှိသည်။ ၎င်းတွင် ကွဲပြားသောဒေသလေးခုပါဝင်သည်- (၁) နဂဗ်၊ သို့မဟုတ် တောင်ပိုင်း၊ ဗဟိုတောင်များနှင့် သဲကန္တာရအကြားရှိ “ခြောက်သွေ့သောမြေ”၊ (၂) ဗဟိုတောင်များနှင့် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေရှိ သဲသောင်ပြင်အကြားရှိ သိဖလာ ဟုခေါ်သော အနိမ့်ပိုင်းတောင်ကုန်းများ၊ (၃) ဟေဗရွန်အောက်ရှိ နဂဗ်မှ ယေရုဆလင်မြို့သို့ မြောက်ဘက်သို့ ဆန်တက်ထားသော တောင်များ၊ အရှေ့ဘက်တွင် သေမင်းပင်လယ်၏တောကန္တာရဖြင့်နှင့် အနောက်ဘက်တွင် သိဖလာဖြင့် ကန့်သတ်ထားသည်၊ (၄) ယုဒလူမျိုး၏ တောကန္တာရသို့မဟုတ် “တောင်ကုန်းဒေသ” ဖြစ်သည်။

20. This is the inheritance. This expression shows that the whole preceding paragraph, from the 13th verse through the 19th, is parenthetical. The territory assigned to Judah was about 45 mi. long and 50 broad, of varied character and of great natural strength. It comprised four distinct regions: (1) the Negeb, or the south, the “dry” land, which lay between the central hills and the desert; (2) the low-lying hills, usually called the Shephelah—the strip of country between the central mountains and the sandy shore of the Mediterranean; (3) the mountains, which rose in the Negeb below Hebron and extended north to Jerusalem, being bounded on the east by the wilderness of the Dead Sea, and on the west by the Shephelah; (4) the desolate Wilderness of Judah or “hill country.”

 

၂၁. အဝေးဆုံးမြို့များ။ ၎င်းတို့သည် နဂဗ်ရှိ အမွေခံစရာ၏ တောင်ဘက်အစွန်ဆုံးရှိ မြို့များဖြစ်သည်။ ဤဒေသတွင် မြို့ ၃၈ မြို့ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အနက် အများစုသည် သိပ်မထင်ရှားသလို သမိုင်းတွင် လူမသိသလောက်ဖြစ်သည်။ စာရေးသူသည် မြို့များကို အရှေ့မှအနောက်သို့ ဦးတည်ထားသော အုပ်စုလေးခုအဖြစ် စနစ်တကျ စီစဉ်ထားသည်။ ပထမအုပ်စုတွင် သေမင်းပင်လယ်၏ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ဧဒုံနယ်စပ်တွင်ရှိသော မြို့ ၉ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ကာဒေ့ရှ်-ဘာနယနှင့် ဒါဝိဒ်၏သစ္စာရှိသူရဲကောင်း ဘနာယဟူ၏ မွေးရပ်မြေ ကဗျဲလ်မှလွဲ၍ လူသိများသော မြို့မရှိပါ။ ဘနာယသည် ဤဒေသတွင် ခြင်္သေ့များကို သတ်ဖြတ်သူအဖြစ် ၎င်း၏ဂုဏ်သတင်းကို ရရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဒုတိယအုပ်စုတွင် မြို့ ၅ မြို့မှ ၆ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ “ကရီယုတ်နှင့် ဟဇွန်” (သို့မဟုတ် ကရီယုတ်-ဟဇွန်၊ အာအက်စ်ဗွီ) ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် ယုဒလူမျိုး၏ အဆုံးစွန်တောင်ဘက်တွင်ရှိပြီး၊ လူသိများသော နေရာတစ်ခုနှင့် မသတ်မှတ်နိုင်သော်လည်း၊ ဓမ္မဟောင်းအရ သစ္စာဖောက် ယုဒသည် ၎င်း၏အမည် ဣသခရီယုတ် (ဟိဗြဲဘာသာဖြင့် “ကရီယုတ်၏လူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်) ကို ဤနေရာမှ ရရှိခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ထပ်အုပ်စုတွင် မြောက်ဘက်သို့ ပိုမိုဦးတည်ထားသော မြို့ ၉ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ရေထွက်ပေါက်များကြောင့် ယခုတိုင်ထင်ရှားသော ဘီယာရှေဘမြို့ပါဝင်သည်။ ယုဒလူမျိုး၏ နယ်မြေသည် မူလက တောင်ဘက်သို့ အနည်းငယ်ပိုမိုကျယ်ပြန့်ခဲ့သော်လည်း သဲကန္တာရမှ မြင့်မားသောမြေသို့ နောက်ဆုံးအရေးပါသော နေရာအဖြစ် ဘီယာရှေဘသည် ယေဘုံအနေဖြင့် တောင်ဘက်နယ်စပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ကြောင့် “ဒန်မှ ဘီယာရှေဘထိ” ဟူသော စကားစုတွင် မြောက်မှတောင်သို့ နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို ဖော်ပြသည်။ စတုတ္ထအုပ်စုတွင် အနောက်နှင့် အနောက်တောင်ဘက်ရှိ မြို့ ၁၃ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ဒါဝိဒ်နှင့်ဆက်စပ်မှုကြောင့် ထင်ရှားသော ဇိကလဂ်မြို့ပါဝင်သည်။

21. The uttermost cities. These are the cities in the Negeb, the southern extremity of the inheritance. There are 38 cities mentioned as belonging to this region, but most of them are of little importance and quite unknown to history. The writer of the book has methodically arranged the towns in four groups, running from east to west. The first, consisting of nine towns situated on the border of Edom toward the southwest of the Dead Sea, contains none that are known except, probably, Kadesh-barnea, and Kabzeel, the birthplace of David’s loyal hero Benaiah, who may well have gained his reputation as a slayer of lions in this locality. The next group of five or six cities contains “Kerioth, and Hezron” (or Kerioth-hezron, RSV), not identified with any known site, but situated in the extreme south of Judah, and according to tradition, the home of the traitor Judas, from which he derived the name Iscariot (Heb. ’Ish Qeriyyoth, “man of Kerioth”). Among the nine cities of the next group, which lie more to the north, occurs the time-honored Beersheba, still famous for its wells of living water. Though the province of Judah extended originally some distance farther to the south, yet as the last important place between the desert and the uplands, Beersheba is generally taken as representing the southern boundary. Thus, in the phrase “from Dan to Beersheba,” the whole country from north to south is expressed. The fourth group, of 13 towns, lay to the west and southwest, and contained Ziklag, a town celebrated for its connection with David.

 

၃၂. နှစ်ဆယ့်ကိုး။ ဖော်ပြထားသော မြို့အရေအတွက် ၃၈ မြို့နှင့် ဤနေရာတွင်ဖော်ပြထားသော အရေအတွက်အကြား ကွဲပြားမှုအတွက် ရှင်းပြချက်နှစ်ခုရှိသည်။ အထက်တွင်ဖော်ပြထားသော မြို့ ၉ မြို့ဖြစ်သည့် ဘီယာရှေဘ၊ မိုလဒါ၊ ဟာဇာရှူအာလ်၊ ဗာလာ၊ အဇမ်၊ ဟော်မါ၊ ဇိကလဂ်၊ အိန်နှင့် ရစ်မုန်တို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှိမောင်လူမျိုးအား ပေးအပ်ခဲ့သည် (အခန်း ၁၉:၂-၇)။ စာရေးသူသည် ဤအရာကို သိရှိထားသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို အရေအတွက်တွင် ထည့်သွင်းမထားဘဲ အမည်များကိုသာ ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဤသည်မှာ ယုဒလူမျိုး၏ ရှင်းပြချက်ဖြစ်ပြီး လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော်၊ ရှင်းပြချက်သည် ဤအမည်များကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပုံနှင့် ဆက်စပ်နေဖွယ်ရှိသည်။ ဤဧရိယာရှိ မြို့အမည်များစွာသည် ပေါင်းစပ်အသုံးအနှုန်းများဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ဖော်ပြထားသော နေရာများစွာသည် ယခုမရှိတော့သလို၊ အချို့အမည်များသည် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး၊ ဘာသာပြန်သူများသည် ခွဲထုတ်သင့်သည်များကို ပေါင်းစပ်ထားနိုင်သလို၊ ပေါင်းစပ်သင့်သည်များကို ခွဲထုတ်ထားနိုင်သည် (အခန်းကြီး ၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤသို့သော သတင်းအချက်အလက်မရှိခြင်းသည် အရေအတွက်ကို ၃၈ အထိ တိုးလာစေနိုင်သည်။

32. Twenty and nine. There are two explanations of the discrepancy between the actual number of cities listed, namely 38, and the number given here. Nine of the above cities, namely, Beersheba, Moladah, Hazar-shual, Baalah, Azem, Hormah, Ziklag, Ain, and Rimmon, were afterward given to the tribe of Simeon (ch. 19:2–7). It may be that the writer, knowing this, did not include them in the number, although he named them. This is the Jewish explanation and may appear satisfactory. But perhaps the explanation lies rather in the lack of knowledge regarding the way these names should be interpreted. The names of several cities in the area are expressed by compound terms. Since many of the places mentioned have ceased to exist, and the names of others have been changed, translators may combine what should be separated, and in many cases separate what should be combined (see on v. 21). Such lack of information might easily have increased the number to 38.

 

၃၃. ချိုင့်ဝှမ်းတွင်။ ယုဒလူမျိုး၏ နယ်မြေ၏ နောက်ထပ်ပိုင်းခြားမှုမှာ “ချိုင့်ဝှမ်း”၊ အနိမ့်ပိုင်းဒေသ သို့မဟုတ် သိဖလာ—ဗဟိုတောင်များနှင့် မြေထဲပင်လယ်ကမ်းခြေရှိ သဲသောင်ပြင်အကြားရှိ မြေနိမ့်ပိုင်းဖြစ်သည်။ ဤဒေသသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ၅၀၀ ပေ (၁၅၂ မီတာ) ခန့်ရှိသော ထုံးကျောက်တောင်ကုန်းများဖြစ်သည်။ ဤနယ်မြေတွင် မြို့အများအပြားပါဝင်ပြီး၊ စာရေးသူမှ အုပ်စုလေးခုအဖြစ် စီစဉ်ထားသည်။ ပထမအုပ်စုတွင် အရှေ့မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့ ၁၅ မြို့ပါဝင်သည် (အခန်းကြီး ၃၆ တွင် ၁၄ မြို့ဟုဆိုထားသည်။ နောက်ဆုံးမြို့နှစ်မြို့သည် တူညီသောမြို့တစ်မြို့ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်)၊ ထိုအထဲတွင် ရှံဆုန်၏သမိုင်းနှင့်ဆက်စပ်သော ဧရှတာအုလ်နှင့် ဇိုရဲအာ၊ မာနောအာ၏နေထိုင်ရာနေရာများပါဝင်သည်။ ဇိုရဲအာသည် ယခုခေတ် ဝါဒီ အစ်-ဆာရာ၏အထက်ရှိ တောင်ကုန်းတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ယေရုဆလင်မြို့၏ အနောက်ဘက် ၁၄ မိုင်ခွဲ (၂၄ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ဤအုပ်စုတွင် ကာနာန်လူမျိုး၏ မြို့တော် ယာမုသ်၊ ဒါဝိဒ်၏ခိုလှုံရာ အဒုလံ၊ ယခုခေတ် ခါးရ်ဘက် အဘဘာလ်ဟု လူသိများသော ဆိုကိုနှင့် ယာမုသမြို့၏တောင်ဘက် ၂ မိုင် (၃ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာရှိ အဇေကာ၊ ဘက်ဟိုရုန်တိုက်ပွဲပြီးနောက် လိုက်လံဖမ်းဆီးမှုနှင့်ဆက်စပ်သော (ယောရှု ၁၀:၁၀-၁၁) မြို့များလည်းပါဝင်သည်။ ဒုတိယအုပ်စုတွင် လွင်ပြင်တွင်တည်ရှိသော မြို့ ၁၆ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ကာနာန်မြို့များဖြစ်သည့် လာခရှီ၊ ဧဂလုန်နှင့် မက္ကဒါပါဝင်သည်။ တတိယအုပ်စုတွင် တောင်ကုန်းဒေသဘက်သို့ နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသော မြို့ ၉ မြို့ပါဝင်သည်။ ဤနေရာတွင် ယောရှု၏အောင်မြင်မှု၏ရလဒ်ဖြစ်သော လိဗနါ၊ ဒါဝိဒ်မှ ဖိလိတ္တိလူမျိုးထံမှ ကယ်တင်ခဲ့သော အဒုလံမြို့၏တောင်ဘက် ၂ မိုင်ခွဲ (၄.၁ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာရှိ တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ ကဲလါ၊ နှင့် ရဟောဗမ်မှ ခိုင်ခံ့စေခဲ့ပြီး အာသာ၏လက်ထက်တွင် ထင်ရှားသော မာရေရှမြို့၊ ယခုခေတ် ဘိတ်-ဂျီဗရီန်၏တောင်ဘက် ၁ မိုင် (၁.၆ ကီလိုမီတာ) ခန့်အကွာရှိ မေရာရှ်အနီးတွင်ရှိသည်။ စတုတ္ထအုပ်စုတွင် ဖိလိတ္တိလူမျိုး၏ ပင်လယ်ကမ်းရိုး

33. In the valley. The next division of the territory of Judah was the “valley,” the lowland, or Shephelah—the strip of country between the central hills and the coastal plain of the Mediterranean. This was a region of limestone hills some 500 ft. (152 m.) above sea level. The territory contained a large number of towns arranged by the narrator in four groups. First comes the northeast portion, among whose 15 cities (v. 36 says 14; the last 2 named may represent the same city) we find 2 places connected with the history of Samson: Eshtaol and Zoreah, the residence of Manoah. Zoreah has been identified with a hill site above what is now the Wadi eṣ–Ṣarar, about 14 1/2 mi. (24 km.) west of Jerusalem. This group also contains the Canaanite capital, Jarmuth; David’s refuge, Adullam; Socoh, now Khirbet ‘Abbâl, 2 mi. (3 km.) south of Jarmuth; and Azekah, mentioned in connection with the pursuit after the battle of Beth-horon (Joshua 10:10, 11). The second group comprises 16 cities situated wholly in the plain, including the Canaanite cities, Lachish, Eglon, and Makkedah. The third group, of nine cities, includes the southern portion bordering on the hill region. Here was Libnah, a fruit of Joshua’s prowess; Keilah, on a hill 2 1/2 mi. (4.1 km.) south of Adullam, the town that David rescued from the Philistines; and Mareshah, later fortified by Rehoboam, and famous in the time of Asa. It is near modern Merash, 1 mi. (1.6 km.) south of Beit–Jibrîn (Eleutheropolis). The fourth group includes the towns on the Philistine seacoast. All of the cities enumerated above are important places in the Shephelah.

 

၄၈17. တောင်တန်းများ။ နယ်မြေခွဲဝေမှု၏ တတိယအရေးကြီးဆုံးပိုင်းခြမ်းမှာ “တောင်ကုန်းဒေသ” ဖြစ်သည်။ ဟီဘရွန်အောက်ရှိ နီဂတ်မှစတင်၍၊ ဤဒေသသည် မြောက်ဘက်သို့ ဂျေရုဆလင်အထိ ဆန့်တန်းပြီး၊ အရှေ့ဘက်တွင် သေမင်းပင်လယ်၏ တောကန္တာရဖြင့်၊ အနောက်ဘက်တွင် ရှဖီလာ ဖြင့် နယ်နမိတ်ချင်းထိစပ်နေသည်။ အမြင့်ဆုံးနေရာမှာ ဟီဘရွန်အနီးတွင်ရှိပြီး၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် ပေ ၃၃၀၀ (မီတာ ၁၀၀၆) ကျော်မြင့်သည်။ ဤပိုင်းတွင်ဖော်ပြထားသော မြို့များကို အုပ်စု ၅ စုခွဲထားသည်။

48. In the mountains. The third and most important division of the territory was “the hill country.” Beginning in the Negeb below Hebron, this region extends toward the north to Jerusalem, and is bounded on the east by the wilderness of the Dead Sea and on the west by the Shephelah. The highest point is near Hebron, and reaches more than 3,300 ft. (1,006 m.) above sea level. The cities enumerated in this section are arranged in five groups.

 

ပထမအုပ်စု (အခန်းငယ် ၄၈-၅၁) တွင် အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ မြို့ ၁၁ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ထင်ရှားသည့်အနက် ဂျတ္တိရ်၊ ခေတ်သစ် ခီရ်ဘတ် ‘အတ္တိရ်၊ ဟီဘရွန်မှ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၁၃ (ကီလိုမီတာ ၂၁)၊ ဆိုကို၊ ယခုခေတ်သစ် ခီရ်ဘတ် ရှုဝီကေး၊ ဒီဘီရ်၊ (အခန်း ၁၀:၃၈၊ ၃၉ တွင်ဖော်ပြပြီးဖြစ်သည်)၊ ဧရှတီမိုး၊ ယခု အဲစ်-ဆီမု့’၊ ဒါဝိဒ်၏ ပုန်းအောင်းနေရာ တစ်ခုဖြစ်သည့်၊ ဂီလိုး၊ ဖြစ်နိုင်ချေရှိ ခီရ်ဘတ် ဂျာလာ၊ ဟီဘရွန်မှ အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၆.၅ (ကီလိုမီတာ ၁၀.၅)၊ အဘီသာလွန်၏ အကြံပေးသူ အဟိသောဖဲလ်၏ ဇာတိမြို့ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ မိမိကိုယ်သတ်သေရာ နေရာဖြစ်သည်။ ဒုတိယအုပ်စုမှာ ပထမအုပ်စုမြောက်ဘက်တွင်ရှိပြီး၊ မြို့ ၉ မြို့ပါဝင်ကာ၊ ထဲတွင် ဟီဘရွန်ပါဝင်သည်။ အခြားမည်သည့်မြို့မှ အရေးပါမှုမရှိပါ။

The first group (vs. 48–51) contains 11 cities situated in the southwestern portion, among which we may note Jattir, modern Khirbet ‘Attîr, 13 mi. (21 km.) southwest of Hebron; Socoh, now the modern Khirbet Shuweikeh; Debir, already referred to (ch. 10:38, 39); Eshtemoh, now es–Semû‘, one of David’s places of refuge; and Giloh, probably Khirbet Jâlā, 6 1/2 mi. (10.5 km.) northwest of Hebron, the native city of Ahithophel, Absalom’s counselor, and the scene of his suicide. The second group, to the north of the first group, contains nine cities, among which is reckoned Hebron. None of the others is of any importance.

 

တတိယအုပ်စုမြို့များ (အခန်းငယ် ၅၅-၅၇) တွင် တောင်ပိုင်းသဲကန္တာရအနီးရှိ မြို့ ၁၀ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ဒါဝိဒ်အား ထွက်ပြေးသူအဖြစ် ဆက်စပ်နေသော မြို့အချို့ပါဝင်သည်။ ၎င်းတွင် မာအုန်၊ ဟီဘရွန်မှ တောင်ဘက် မိုင် ၈ (ကီလိုမီတာ ၁၃)၊ ရက်စက်သော နာဘဲလ်နေထိုင်ရာ နေရာ၊ ဂျဲဇရီလ်၊ ဒါဝိဒ်၏ ဇနီး အဟိနောမ်ထံမှ လာရာ နေရာ၊ ဤနေရာတွင်လည်း တင်နာ၊ ဆမ်ဆွန်၏ ဇာတ်လမ်းမဟုတ်သော တင်နာ၊ သို့သော် ယုဒါမင်းထီး “သိုးမွှေးညှပ်သူများထံ” တက်သွားရာ နေရာ၊ ဘက်လဟင်မှ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၉ (ကီလိုမီတာ ၁၄.၅) ဖြစ်သည်။ ထူးခြားစွာ ဘက်လဟင်သည် စာရင်းများတွင် မပါဝင်ပါ။ ၎င်းသည် ဒါဝိဒ်နှင့် ယေရှု၏ မွေးဖွားရာနေရာအပြင် သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမဖြစ်ခဲ့ပါ၊ သို့သော် ဤအကြောင်းကြောင့် ကမ္ဘာကျော်ဖြစ်လာသည်။ ပရောဖက် မိက္ခာအရ (အခန်း ၅:၂)၊ ထိုမြို့သည် လုံးဝအမှုမထင်မရှား ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယောရှုအချိန်တွင် ၎င်းသည် ဖော်ပြရန်ထိုက်တန်ခြင်းမရှိသေးဖြစ်နိုင်သည်။

In the third group of cities (vs. 55–57), consisting of ten towns lying nearer the southern desert, occur some that are connected with the life of David as an outlaw. It includes Maon, 8 mi. (13 km.) south of Hebron, where dwelt the churlish Nabal; Jezreel, from which came David’s wife, Ahinoam. Here, too, is Timnah, not the Timnah of Samson’s story, but the place where the patriarch Judah “went up” to his sheepshearers, 9 mi. (14.5 km.) west by south of Bethlehem. Remarkably, Bethlehem does not appear in the lists. It never played any important part in history outside of being the birthplace of David and Jesus, but became world famous on this account. According to the prophet Micah (ch. 5:2), the city remained in almost total obscurity. In Joshua’s time it had probably not yet become worthy of mention.

 

စတုတ္ထအုပ်စုတွင် ဟီဘရွန်မြောက်ဘက်ရှိ မြို့ ၆ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ ပဉ္စမအုပ်စုတွင် ဂျေရုဆလင်အနောက်ဘက်ရှိ မြို့ ၂ မြို့သာ ပါဝင်သည်၊ ကိရ်ယတ်-ဂျီရင်၊ အစောပိုင်းတွင် ဘာလဟာ သို့မဟုတ် ကိရ်ယတ်-ဘာလ ဟုခေါ်ခဲ့ပြီး၊ ရဗ္ဗဟာ၊ ကိရ်ယတ်-ဂျီရင်အနီးရှိ တောင်ကုန်းများတွင် မသတ်မှတ်နိုင်သော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။

The fourth group consists of six cities to the north of Hebron, and the fifth group, of only two cities, on the west of Jerusalem, Kirjath-jearim, known in early times as Baalah or Kirjath-baal, and Rabbah, at an unidentified site in the hills near Kirjath-jearim.

 

၆၁. တောကန္တာရတွင်။ ယုဒအတွက် နောက်ဆုံးဖော်ပြထားသော မြို့ ၆ မြို့သည် ဂျေရိကို တောင်ဘက်၊ သေမင်းပင်လယ်အနောက်ဘက်ရှိ တောကန္တာရတွင်ရှိသည်။ မြောက်ဘက်ဆုံးမှာ ဘက်သ်-အရဗဟာ၊ ဝါဒီ ကွဲလ်ပေါ်တွင် (အခန်းငယ် ၆ ကိုကြည့်ပါ)၊ တောင်ဘက်ဆုံး မြို့ ၂ မြို့မှာ ဆားမြို့ (ဖြစ်နိုင်ချေ ကွမ်ရန်)၊ သေမင်းပင်လယ်၏ အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင်ရှိပြီး၊ အင်-ဂဒီ၊ အနောက်ကမ်းရိုးတန်းတစ်ဝက်နီးပါးတွင် (၁ ရာ. ၂၄:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့ကြားတွင် မသေချာမရေရာ ဖော်ထုတ်မထားသော မြို့ ၃ မြို့ပါဝင်ပြီး၊ အာခိုရ်ချိုင့်ဝှမ်း သို့မဟုတ် အယ်လ်-ဘုကဲအာ (အခန်းငယ် ၇ ကိုကြည့်ပါ) ရှိ အပျက်အစီးနေရာ ၃ ခုဖြစ်နိုင်သည်၊ ခီရ်ဘတ် အဘူ တာဘတ်၊ ခီရ်ဘတ် အဲစ်-ဆမ်ရာ၊ ခီရ်ဘတ် အယ်လ်-မကာရီ။ အင်-ဂဒီ၊ “ကျစ်ဆိတ်ရေပန်းစင်” သည် ၎င်း၏ နွေးထွေးသောရေပန်းစင်ကြောင့် ထင်ရှားနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ ခီရ်ဘတ် ကွမ်ရန်သည် သေမင်းပင်လယ်စာလိပ်များတွေ့ရှိခဲ့သော ဧဿီန်ဗဟိုဌာနအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။

61. In the wilderness. The last six cities listed for Judah are in the wilderness south of Jericho, west of the Dead Sea. The northernmost was Beth-arabah, on the Wadi Qelt (see on v. 6); the southernmost two—the City of Salt (probably Qumrân), on the northwest shore of the Dead Sea, and En-gedi, nearly halfway down the west shore (see on 1 Sam. 24:1). Listed between are three cities not certainly identified, perhaps the three ruin sites in the Valley of Achor, or el–Buqe‘ah (see on v. 7): Khirbet Abū Tabaq, Khirbet es–Samrah, Khirbet el–Maqari. En-gedi, “the fountain of the kid,” is still noted for its warm spring, and Khirbet Qumrân is famous as the Essene center where the Dead Sea Scrolls were found.

 

၆၃. နှင်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိ။ တရားသူကြီးများ ၁:၁၈၊ ၂၁ နှင့် ၂ ရာ. ၅:၆ မှ ထင်ရှားသည်မှာ ယုဒလူမျိုးများသည် ဂျေရုဆလင်မြို့၏ အနည်းဆုံးတစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကို သိမ်းပိုက်ပြီး မီးရှို့ခဲ့သော်လည်း၊ ဇိအုန်တောင်ပေါ်ရှိ ခံတပ်ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပုံရသည်။ မင်းကြီးအား ယောရှုက သတ်ခဲ့သော်လည်း (အခန်း ၁၂:၁၀)၊ ထိုမြို့သည် ယုဒလူမျိုးများက ၎င်းကို မီးရှို့သည်အထိ ဂျီဘုဆိတ်များက ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြစ်ပြီးနောက်၊ အကျဉ်းချုပ်မှတ်တမ်းအရ၊ ဂျီဘုဆိတ်များသည် မြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ပြီး ဒါဝိဒ်အချိန်အထိ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။

63. Could not drive. From what is said in Judges 1:18, 21, and in 2 Sam. 5:6 it is evident that the people of Judah took and set fire to at least a part of the city of Jerusalem, but probably were not able to take the stronghold situated on Mt. Zion. The king had been slain by Joshua (ch. 12:10), but the city continued to be held by the Jebusites until the tribe of Judah burned it. After this, as the brief record seems to imply, the Jebusites retook and rebuilt the city and held it until the time of David.

 

ဂျေရုဆလင်သည် မူလဖြန့်ဝေမှုအချိန်တွင် ဘင်ယာမိန်နယ်မြေတွင်ရှိခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ နယ်နမိတ်သည် မြို့၏တောင်ဘက်ချိုင့်ဝှမ်းတွင် ဖြတ်သန်းခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘင်ယာမိန်နယ်မြေဖြစ်သော်လည်း၊ ယုဒလူမျိုးများသည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် (တရားသူကြီးများ ၁:၈ တွင် ၎င်းတို့၏တိုက်ခိုက်မှုအရ) ဘင်ယာမိန်လူမျိုးများနှင့် ထိုမြို့ကို မျှဝေပိုင်ဆိုင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဒါဝိဒ်၏မြို့အဖြစ် လူသိများလာသည်။

Jerusalem, at the time of the original distribution, was in the territory of Benjamin because the border ran in the valley south of the city. Though it belonged to Benjamin, the children of Judah for some reason, as seen by their attack upon it (Judges 1:8), sought to share with the Benjamites in the possession of it. It later became known as the city of David.

 

ဤနေရာတွင် ဝိညာဉ်ရေးသင်ခန်းစာတစ်ခုရှိသည်။ ဒါဝိဒ်မတိုင်မီ၊ ယုဒလူမျိုးများသည် ဂျီဘုဆိတ်များကို နှင်ထုတ်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ ၎င်းသည် သတိရှိသောအပြစ်မှဖြစ်ပေါ်လာသော ယုံကြည်မှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်ကို အားနည်းစွာ မယုံကြည်ခြင်းကြောင့် ယုဒလူမျိုးများသည် ဤအလုပ်ကို မစွမ်းဆောင်နိုင်ဟု ခံစားခဲ့ရပေမည်။ သင်ခန်းစာသည် ထင်ရှားသည်။ ဘုရားသခင်က ကျွန်ုပ်တို့အား ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးထားသော အလုပ်ကို ကျွန်ုပ်တို့ မစွမ်းဆောင်နိုင်ဟု ခံစားရသောအခါ၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ယုံကြည်မှုမရှိခြင်းကို ထင်ရှားစွာ ပြသလျက်ရှိသည်။ ယုံကြည်ခြင်းမရှိသောအခါ၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် ၎င်း၏နေရာတွင် ဝင်ရောက်လာသည်။ ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်မှုမရှိသောအခါ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏စိတ်နှလုံးသည် ရန်သူများရှေ့တွင် ပျက်ကွက်လိမ့်မည်။ ထို့နောက် စိတ်အားထက်သန်မှု ပျောက်ဆုံးသွားပြီး၊ လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်းနှင့် ဥပေက္ခာပြုမှုတို့ နောက်လိုက်လာသည်။

There is a spiritual lesson here for us. Before the time of David, Judah was not able to drive out the Jebusites. It may have been unbelief, coming from conscious sin or from a weak distrust of God, that made the tribe of Judah feel that they were unequal to this task. The lesson is apparent. When we decline to do the work that God has bidden us to perform, on the ground that we are unable to accomplish it, we are equally manifesting our unbelief. When faith departs, fear necessarily enters in to take its place. When we fail to have faith in God, our hearts will fail before our enemies. Then zeal departs also, and inaction and indifference follow.

 

ယနေ့အထိ။ ဤအခန်းငယ်သည် ယောရှုစာအုပ်ကို ယုဒဘုရင်များအချိန်ပြီးနောက် ရေးသားခဲ့သည်ဟု အချို့က သက်သေပြရန်ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း၊ ဤအခန်းငယ်ရေးသားချိန်တွင် ဂျီဘုဆိတ်များသည် ယုဒလူမျိုးများနှင့် အတူနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဒါဝိဒ်အချိန်ပြီးနောက် မနေထိုင်ခဲ့ကြပါ။

Unto this day. This verse is an additional proof that the book of Joshua was not written after the times of the Jewish kings, as some have endeavored to prove, for when this verse was written, the Jebusites dwelt with the children of Judah, which they did not do after the days of David.

 

ellen g. white comments

14 PP 513