တောလည်ရာကျမ်း ၃၂

 

အခန်းကြီး - ၃၂

^{chapter 32}

 

^{၁. ရုဗင်အမျိုးသားများနှင့် ဂဒ်အမျိုးသားများသည် ယော်ဒန်မြစ်တစ်ဖက်တွင် ၎င်းတို့၏အမွေကိုတောင်းဆိုကြသည်။ ၆. မောရှေသည် ၎င်းတို့ကို ဆုံးမသည်။ ၁၆. ၎င်းတို့သည် မောရှေနှစ်သက်မည့် စည်းကမ်းချက်များကို ကမ်းလှမ်းသည်။ ၃၃. မောရှေသည် ၎င်းတို့အား ထိုမြေကိုခွဲဝေပေးသည်။ ၃၉. ၎င်းတို့သည် ထိုမြေကိုသိမ်းပိုက်ကြသည်။}

^{1 The Reubenites and Gadites sue for their inheritance on that side Jordan. 6 Moses reproveth them. 16 They offer him conditions to his content. 33 Moses assigneth them the land. 39 They conquer it.}

 

^{၁. ရုဗင်အမျိုးသားများနှင့် ဂဒ်အမျိုးသားများသည် ယော်ဒန်မြစ်တစ်ဖက်တွင် ၎င်းတို့၏အမွေကိုတောင်းဆိုကြသည်။ ၆. မောရှေသည် ၎င်းတို့ကို ဆုံးမသည်။ ၁၆. ၎င်းတို့သည် မောရှေနှစ်သက်မည့် စည်းကမ်းချက်များကို ကမ်းလှမ်းသည်။ ၃၃. မောရှေသည် ၎င်းတို့အား ထိုမြေကိုခွဲဝေပေးသည်။ ၃၉. ၎င်းတို့သည် ထိုမြေကိုသိမ်းပိုက်ကြသည်။}

 

^{၁. ရုဗင်၏သားများ။ ရုဗင်အမျိုးသားများနှင့် ဂဒ်အမျိုးသားများသည် တဲတော်၏တောင်ဘက်တွင် စခန်းချထားကြသည်၊ အိမ်နီးချင်းမဖြစ်နိုင်ဘဲ၊ ၎င်းတို့အကြား ရှိမုန်အမျိုးနှင့်အတူဖြစ်နိုင်သည် (အခန်း ၂:၁၀-၁၄)။ ရုဗင်သည် ယာကုပ်၏သားဦးဖြစ်သည်ဖြစ်ရာ၊ အမျိုးအနွယ်အဆင့်အတန်းအရ ပထမဦးဆုံးဖော်ပြထားသည်။ နောက်ဆက်တွဲအကြောင်းအရာများတွင် ဂဒ်အမျိုးကို ဦးစွာဖော်ပြထားသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုအမျိုးသည် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်တွင် အခြေချရန်ကိစ္စတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၃၈ နှစ်ကြာ နီးကပ်စွာနေထိုင်ခဲ့သည့်အချက်က ၎င်းတို့အား အမြဲတမ်းတည်နေရာတွင် အတူတကွနေထိုင်ရန် လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။}

^{1. Children of Reuben. The Reubenites and the Gadites were encamped on the south side of the tabernacle, probably not as neighbors, but with the tribe of Simeon between them (ch. 2:10–14). Reuben was Jacob’s first-born, and is, therefore, mentioned first, according to tribal seniority. In the following verses Gad is mentioned first, since that tribe took the initiative in the matter of settling on the east side of the Jordan. The fact of their having lived close together for 38 years tended to influence them to stay together in their permanent location.}

 

^{တိရစ္ဆာန်များစွာ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဣသရေလလူမျိုးများကျန်ရှိသူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တိရစ္ဆာန်များဖြင့် မည်သို့မျှဝဖြစ်လာသည်ကို မဖော်ပြထားပါ (တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၅:၁၆, ၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Great multitude of cattle. That is, in comparison with the rest of the Israelites. How they came to be so rich in cattle is not stated (see Judges 5:16, 17).}

 

^{ယာဇာ၏မြေ။ ဤအမည်သည် အခြားနေရာများတွင် မြို့တစ်မြို့အဖြစ်ပေါ်ထွက်လာသည်။ ၎င်းသည် ရာဗတ်အမ္မုန်၏မြောက်ဘက် သို့မဟုတ် အနောက်မြောက်ဘက်တွင်ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။}

^{The land of Jazer. This name appears elsewhere as that of a town. It is thought to have been north or northwest of Rabbath Ammon.}

 

^{ဂိလဒ်မြေ။ ယဗ္ဗုတ်ချောင်းမြစ်၏မြောက်ဘက်နှင့်တောင်ဘက်တွင်ရှိသော ခရိုင်တစ်ခု၏အမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာဦး ၃၇:၂၅ တွင် ပထမဦးဆုံးဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏မြေသြဇာကောင်းမွန်မှုကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဂိလဒ်အမည်သည် ဣသရေလလူမျိုးများသိမ်းပိုက်ထားသော ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ နယ်မြေအားလုံးကို တစ်ခါတစ်ရံဖော်ပြရန်အသုံးပြုသည်။}

^{The land of Gilead. The name of a district mentioned first in Gen. 37:25, lying north and south of the brook Jabbok. It was noted for its fertile soil. The name Gilead is sometimes used to denote all the territory occupied by Israel east of the Jordan.}

 

^{တိရစ္ဆာန်များအတွက်နေရာ။ ဤနယ်မြေတွင် ဘာရှန်ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ၎င်း၏သြဇာကောင်းသောတိရစ္ဆာန်များကြောင့် ထင်ရှားသည် (ဆာလံ ၂၂:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{A place for cattle. Included in this territory was Bashan, noted for its fine cattle (see Ps. 22:12).}

 

^{၂. ဂဒ်။ ဂဒ်သည် ၎င်းတို့၏အကြံအစည်ကို အဆိုပြုရာတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ မနာရှေအမျိုးကို ဖော်ပြခြင်းမရှိပါ၊ ၎င်းတို့သည်လည်း တိရစ္ဆာန်များစွာရှိပြီး ဂဒ်နှင့်ရုဗင်တို့နှင့်အတူ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်နယ်မြေတွင် ဝေစုရရှိခဲ့သည် (တရားဟောရာ ၃:၁၂, ၁၃၊ ၄:၄၃၊ ၂၉:၈၊ ယောရှု ၁၂:၆၊ ၁၃:၂၉, ၃၁၊ ၁၄:၃၊ ၁၈:၇ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{2. Gad. Gad takes the initiative in proposing their idea. No mention is made of Manasseh, who also had much cattle and shared in the country east of Jordan with Gad and Reuben (see Deut. 3:12, 13; 4:43; 29:8; Joshua 12:6; 13:29, 31; 14:3; 18:7).}

 

^{၃. အတာရုတ်။ ဂဒ်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးထားသည် (အခန်းကြီး ၃၄)။ ဒိဗုန်။ ရှိဟုန်၏နိုင်ငံတွင်ရှိပြီး (အခန်း ၂၁:၃၀)၊ ဂဒ်အမျိုးအားလည်း ခွဲဝေပေးထားသည် (အခန်းကြီး ၃၄)။ ယာဇာ။ အခန်းကြီး ၁ ကိုကြည့်ပါ။ ဂဒ်အမျိုးပိုင်သောနေရာတစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၃၄)။ နိမရာ။ အခန်းကြီး ၃၆ တွင် ဗက်နိမရာဟုခေါ်ပြီး၊ “ယဉ်ကျားနေရာ” ဟုအဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်သည်။ ဟေရှဘုန်။ အာမောရိလူမျိုးများ၏ရှင်ဘုရင် ရှိဟုန်၏မြို့တော်ဖြစ်ပြီး (အခန်း ၂၁:၂၆-၂၈)၊ ရုဗင်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးထားသည် (အခန်းကြီး ၃၇)။ ဧလျာလဲ။ ဟေရှဘုန်နှင့်ကပ်လျက်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး (အခန်းကြီး ၃၂:၃၇၊ ဟေရှာယ ၁၅:၄၊ ၁၆:၉၊ ယေရမိ ၄၈:၃၄)။ ယနေ့ခေတ် ဧလ်အာလ်ဟုဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဟေရှဘုန်၏အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေဗမ်။ အခန်းကြီး ၃၈ တွင် ရှိဗမာဟုလည်းဖော်ပြထားပြီး၊ ရှိဗမာ (ဟေရှာယ ၁၆:၈, ၉၊ ယေရမိ ၄၈:၃၂)။ ၎င်းသည် ၎င်း၏စပျစ်ဥယျာဉ်များကြောင့် ထင်ရှားသည်။ နေဗို။ ရုဗင်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးထားသည် (အခန်းကြီး ၃၈)။ ဗေအုန်။ အခန်းကြီး ၃၈ တွင် ဗာလမြွန်ဟုဖော်ပြထားပြီး၊ ဗာလအမည်ကိုဖယ်ရှားရန် ဣသရေလလူမျိုးများက ဗေအုန်ဟုပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မောဘလူမျိုးများလက်ထဲသို့ရောက်သောအခါ ဗက်မြွန်ဟူသောအမည်အပြည့်အစုံကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခဲ့သည် (ယေရမိ ၄၈:၂၃)။ ၎င်းကို ယောရှု ၁၃:၁၇ တွင် ဗက်ဗာလမြွန်ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ရုဗင်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးဖြစ်နိုင်သည်။ ယနေ့ခေတ်၌ ၎င်း၏အပျက်အစီးများကို မာအင်ဟုသိကြပြီး၊ နေဗိုတောင်မှ တောင်ဘက်သို့ ၅ မိုင်ခန့်တွင်ရှိသည်။}

^{3. Ataroth. Assigned to Gad (v. 34).}

^{Dibon. In the kingdom of Sihon (ch. 21:30), and also given to Gad (v. 34).}

^{Jazer. See v. 1. Another place belonging to Gad (v. 34).}

^{Nimrah. Called Beth-nimrah in v. 36, meaning, perhaps, “the place of the leopard.”}

^{Heshbon. The capital of Sihon, king of the Amorites (ch. 21:26–28), and allotted to the Reubenites (v. 37).}

^{Elealeh. Mentioned as adjacent to Heshbon (Num. 32:37; Isa. 15:4; 16:9; Jer. 48:34). Probably the modern el–‘Al, just northeast of Heshbon.}

^{Shebam. Also given as Shibmah (v. 38) and Sibmah (Isa. 16:8, 9; Jer. 48:32). It was famous for its vineyards.}

^{Nebo. Allotted to the Reubenites (v. 38).}

^{Beon. In v. 38 we find Baal-meon, which was changed to Beon by the Israelites in order to eliminate the name of Baal. Later, when it fell into the hands of the Moabites, they restored the full name, given as Beth-meon (Jer. 48:23). It is called Beth-baal-meon in Joshua 13:17. It was probably assigned to the Reubenites. Its ruins are known as Ma‘in today, about 5 mi. south of Mt. Nebo.}

 

^{၄. ထာဝရဘုရားသည် သိမ်းပိုက်တော်မူသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်း၏လူများအား အမွေအဖြစ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့်ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၁:၂၄, ၂၅)။}

^{4. The Lord smote. That is, with the intention of giving it to His people for an inheritance (ch. 21:24, 25).}

 

^{၆. သင်တို့သည် ဤနေရာ၌ ထိုင်နေမည်လား။ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်နယ်မြေကို အလွယ်တကူသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည့်အတွက်၊ ဂဒ်နှင့်ရုဗင်တို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်ကို လျင်မြန်စွာသိမ်းပိုက်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့ပုံရသည်။}

^{6. Shall ye sit here? In view of the comparative ease with which the country east of the Jordan had been conquered, Gad and Reuben no doubt thought the country west of Jordan would be rapidly occupied.}

 

^{၇. စိတ်ဓာတ်ကျစေသည်။ စကားလုံးအရ “ဆန့်ကျင်သည်”၊ “ဖယ်ကြဉ်သည်” ဟုဆိုလိုသည်။ မောရှေသည် ဤအမျိုးနှစ်မျိုး၏လုပ်ရပ်က အခြားအမျိုးများအား ယော်ဒန်မြစ်ကိုမဖြတ်ကျော်ရန် ဦးတည်စေမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ထိုသက်ရောက်မှုသည် သူလျှိုများ၏ ယုံကြည်မှုမရှိသောသတင်းပို့ချက်ကြောင့် မျိုးဆက်တစ်ခုလုံး တောကန္တာရတွင်သေဆုံးခဲ့ရသည့်အဖြစ်နှင့် ဆင်တူလိမ့်မည်။}

^{7. Discourage. Literally, “oppose,” “alienate.” Moses feared that the action of the two tribes would lead the other tribes to refuse to cross the Jordan. The effect would then be much like that of the faithless report of the spies that resulted in a whole generation perishing in the wilderness.}

 

^{၈. သင်တို့၏ဘိုးဘေးများ။ ဤအမျိုးနှစ်မျိုးသာမက လူမျိုးတစ်ခုလုံး၏ဘိုးဘေးများဖြစ်သည်။ ကာဒေရှဗာနဲ။ အခန်း ၁၃:၃, ၂၆ ကိုကြည့်ပါ။}

^{8. Your fathers. Not merely the ancestors of the two tribes, but of the whole nation.}

^{Kadesh-barnea. See ch. 13:3, 26.}

 

^{၉. ဧရှကုလချိုင့်။ အခန်း ၁၃:၂၁-၂၃ ကိုကြည့်ပါ။ သူလျှိုများသည် ဣသရေလလူမျိုးများ၏စိတ်နှလုံးကို ကတိထားရာမြေသို့ဝင်ရောက်ခြင်းမှ လှည့်ဖျားခဲ့ပြီး၊ ရန်သူသည် ၎င်းတို့ရင်ဆိုင်နိုင်ရန်အတွက် အလွန်အားကောင်းသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၁၃:၃၁)။}

^{9. The valley of Eshcol. See ch. 13:21–23. The spies turned the hearts of Israel from entering the Land of Promise, depicting the enemy as altogether too strong for them to cope with (ch. 13:31).}

 

^{၁၀. ထာဝရဘုရား၏အမျက်တော်။ အခန်း ၁၄:၂၁, ၂၈ ကိုကြည့်ပါ။}

^{10. The Lord’s anger. See ch. 14:21, 28.}

 

^{၁၁. လူအများမှမည်သူမျှ။ အခန်း ၁၄:၂၂, ၂၃, ၂၉, ၃၅ ကိုကြည့်ပါ။}

^{11. None of the men. See ch. 14:22, 23, 29, 35.}

 

^{၁၂. ကေနဇိလူ။ အခန်း ၁၄:၂၄ ကိုကြည့်ပါ။ ဤအမည်ကို ယောရှု ၁၄:၆, ၁၄ တွင်လည်းပေးထားသည်။ ၎င်းသည် ကေနဇ်မှဆင်းသက်လာသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၆:၁၅, ၄၂၊ ၁ရာဇဝင်ချုပ် ၁:၃၆, ၅၃)။ ကေနဇ်သည် ဩသံအေလနှင့် ကာလက်၏ဘုံဘိုးဘေးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဩသံအေလ၏ဖခင်သည် ထိုအမည်ကိုယူခဲ့သည်။ ယေဖုန္နဲကို ကေနဇိလူဟုခေါ်သည် (ယောရှု ၁၄:၁၄)။}

^{12. The Kenezite. See ch. 14:24. The same name is given in Joshua 14:6, 14. It is derived from Kenaz (see Gen. 36:15, 42; 1 Chron. 1:36, 53). It is possible that Kenaz was a common ancestor of Othniel and Caleb, from whom Othniel’s father took the name. Jephunneh is called a Kenezite (Joshua 14:14).}

 

^{အကြွင်းမဲ့။ ဆိုလိုသည်မှာ “လုံးလုံးလျားလျား” (အခန်း ၁၄:၂၄, ၃၀, ၃၈ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Wholly. That is, “altogether” (see ch. 14:24, 30, 38).}

 

 

^{၁၄. အပြစ်ရှိသောလူတို့၏မျိုးဆက်။ ဤတွင် “မျိုးဆက်” ဟုဘာသာပြန်ထားသော ဟီဘရူးစကားလုံးသည် ဓမ္မဟောင်းတွင် အခြားနေရာတွင်မတွေ့ရပါ။ ဤတောင်းဆိုမှုကြောင့် မောရှေသည် အလွန်စိတ်မသက်မသာဖြစ်ခဲ့သည်။}

^{14. An increase of sinful men. Better, “a brood of sinful men.” The Hebrew word here translated “increase” is not found elsewhere in the OT. Moses was greatly disturbed by this appeal.}

 

 

^{၁၅. သင်တို့သည် လှည့်ပြန်သွားလျှင်။ သူတို့၏ဘိုးဘေးများကဲ့သို့ပင်၊ သဲကန္တာရတွင် သေဆုံးခဲ့ကြသည်။ ဤလူမျိုးအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပါ။ ထိုအခါ လူများသည် ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်၍ ကာနာန်ပြည်အပေါ် ၎င်းတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ခိုင်မာစေရန် ငြင်းဆိုနိုင်သည်။ ယောရှုမှ စစ်မှုထမ်းရာမှ လွှတ်ပေးပြီး သူ၏ဆုတောင်းခံယူပြီးနောက်၊ ဤမျိုးနွယ်များသည် ဘုရားသခင်၏အမျက်ဒေါသထွက်မည်ကို အကြောင်းမဲ့ကြောက်ရွံ့စေသည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (ယောရှု ၂၂:၁-၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{15. If ye turn away. As their fathers had done, and perished in the wilderness.}

^{Destroy all this people. The people might then refuse to go over Jordan and consolidate their claim on Canaan. After their release from military service by Joshua, with his blessing, these same tribes precipitated an incident that led their brethren to fear, though without warrant, a visitation of God’s wrath (see Joshua 22:1–29).}

 

 

^{၁၆. သိုးစုရန်အတွက် ခြံများ။ ကျောက်တုံးများဖြင့် တည်ဆောက်ထားပြီး၊ ထိပ်တွင် အမိုးမရှိပါ။}

^{16. Sheepfolds. Constructed of dry stone courses, field stones gathered together, and with no roof.}

 

 

^{မြို့များ။ ယခင်က အမိုရိလူမျိုးများ၏နေအိမ်များကို ပြန်လည်ပြုပြင်ထားခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ဤအစီအစဉ်၏ အားနည်းချက်မှာ ၎င်းတို့၏ဇနီးမယားနှင့် ကလေးများ၊ နွားများနှင့် သိုးများကို သိမ်းပိုက်ထားသော ရန်သူပိုင်နယ်မြေတွင် အကာအကွယ်ပေးရန် အင်အားကောင်းသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မရှိဘဲ ထားခဲ့ရန်မဖြစ်နိုင်ပေ။}

^{Cities. Probably repaired Amorite dwellings already on the ground. A weakness of this plan was that their women and children and their cattle and sheep could scarcely be left in newly conquered, hostile territory without a strong, well-armed force to protect them.}

 

^{၁၇. စစ်အတွက် အသင့်ပြင်ဆင်ထားသည်။ စာသားအရ “စစ်အတွက် တပ်ဆင်ထားပြီး၊ အလျင်စလိုလှုပ်ရှားသည်။” ဤသည်မှာ ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ရာတွင် နှောင့်နှေးမှုမရှိဘဲ၊ အဓိကတပ်ဖွဲ့ရှေ့တွင် ရှေ့တန်းတပ်ဖွဲ့အဖြစ် ဆောင်ရွက်မည်ဟု ကတိပြုခြင်းဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၃:၁၈၊ ယောရှု ၄:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ မြေယာနေထိုင်သူများ။ ယခင်က ထိုနယ်မြေကိုသိမ်းပိုက်ခဲ့သော အမိုရိလူမျိုးနှင့် မောဘလူမျိုးများ (အခန်း ၂၁:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{17. Ready armed. Literally, “equipped for war, hastening.” This was a promise not to delay in any way the crossing of the Jordan, but to act as a forward unit or advance guard before the main host (see Deut. 3:18; Joshua 4:12).}

^{The inhabitants. The Amorites and Moabites, who previously occupied the territory (ch. 21:26).}

 

^{၁၈. အထိ။ ကာနာန်ပြည်သိမ်းပိုက်မှုပြီးဆုံးသည်အထိ နိုင်ငံအတွက် ၎င်းတို့၏တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ကတိပြုခြင်းဖြစ်သည်။ တရားဟောရာ ၃၃:၂၁ အရ ဂဒ်မျိုးနွယ်သည် ဆိဟုန်နှင့် ဩဂပိုင်နယ်မြေကို ရယူခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏အမိန့်ကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်—၎င်းတို့သည် ကာနာန်ပြည်သိမ်းပိုက်ရာတွင် ၎င်းတို့၏ညီအစ်ကိုများကို ကူညီရန် ကတိပြုခဲ့သည်။}

^{18. Until. A promise to stay by their duty to the nation until the conquest of Canaan was completed. According to Deut. 33:21 Gad had secured his first part, that is, the territory of Sihon and Og, and executed the command of the Lord—they kept their promise to help their brethren occupy Canaan.}

 

^{၁၉. ကျွန်ုပ်တို့သည် အမွေမခံယူပါ။ ၎င်းတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်တွင် အမွေခံယူလိုသည့်ဆန္ဒကို ငြင်းပယ်သည်။ ဤဘက်ယော်ဒန်။ ဤဟီဘရူးစကားလုံးကို “ဟိုဘက်” နှင့် “ဤဘက်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်သည်။ ၎င်းသည် “ဖြတ်ကျော်သွားသည်”၊ “ဖြတ်သန်းသွားသည်” ဟူသောကြိယာမှဆင်းသက်လာသည်။ ဆင်းသက်လာသောနာမ်မှာ “ဟိုဘက်နယ်မြေ” ကိုဆိုလိုပြီး၊ အထီးကျန်ပုံစံတွင် ဟီဘရူးလူမျိုးများကို ရည်ညွှန်းသည်။}

^{19. We will not inherit. They disavow any desire to claim inheritance west of Jordan.}

^{This side Jordan. The same Hebrew word is translated “yonder side” and also “this side.” It is from the verb “to pass over,” “to go through.” The derived noun means “the region beyond,” and in the plural masculine form is applied to the Hebrews.}

 

^{၂၀. ထာဝရဘုရားရှေ့တွင်။ ယေဟောဝါသည် စစ်ပွဲ၏ဘုရားအဖြစ် မျှော်ကြည့်ခံရပြီး၊ ရန်သူများကို ရှုပ်ထွေးစေရန် လှည့်လည်သွားလာနေသော လူမျိုးရှေ့တွင် သွားသည် (ဂဏန်း ၂၁:၁၄၊ ယောရှု ၄:၅၊ ၁၁-၁၃၊ ၆:၈၊ ၉; တရားသူကြီး ၅:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{20. Before the Lord. Jehovah is looked upon as a God of battles, going before the marching nation to confound their enemies (see Num. 21:14; Joshua 4:5, 11–13; 6:8, 9; Judges 5:23).}

 

^{၂၂. အပြစ်ကင်းစင်သည်။ ဤသို့ဘာသာပြန်ထားသောစကားလုံးသည် “သန့်ရှင်းသည်”၊ “ပြစ်ဒဏ်မှလွတ်ကင်းသည်” ဟူသောကြိယာမှဖြစ်သည်။ ဒုတိယအဓိပ္ပာယ်သည် ဤနေရာတွင် ပိုမိုသင့်လျော်သည်။ ထာဝရဘုရားရှေ့တွင် သင်တို့၏ပိုင်ဆိုင်မှု။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏အပြည့်အဝခွင့်ပြုချက်ဖြင့်ဖြစ်သည်။}

^{22. Guiltless. The word thus translated is from the verb “to be clean,” “to be exempt from punishment.” The second meaning is preferable here.}

^{Your possession before the Lord. That is, with the full approval of the Lord.}

 

^{၂၃. သင်တို့၏အပြစ်သည် သင်တို့ကိုရှာတွေ့လိမ့်မည်။ စာသားအရ “သင်တို့၏အပြစ်ကို သိထားပါ၊ ၎င်းသည် သင်တို့ကိုရှာတွေ့လိမ့်မည်။” ဘုရားသခင်သည် ကာဣန်အား ဤအတူပင်အယူအဆကို ဖော်ပြခဲ့သည်- “အပြစ်သည် တံခါးဝတွင်ရှိသည်” (ကမ္ဘာဦး ၄:၇)။}

^{23. Your sin will find you out. Literally, “and know ye your sin which will find you.” God expressed the same idea in addressing Cain: “Sin lieth at the door” (Gen. 4:7).}

 

^{၂၅. ကျွန်ုပ်၏သခင်အမိန့်ပေးသည့်အတိုင်း။ မောရှေပြောခဲ့သောအရာသည် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်အကြံပြုခဲ့သည့်အတိုင်း (အခန်းကြီး ၁၇) ဖြစ်သောကြောင့် အရှေ့တိုင်းပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။}

^{25. As my lord commandeth. A typically Eastern touch, as that which Moses stated was precisely what they themselves had suggested (v. 17).}

 

^{၂၆. ဂိလဒ်မြို့များ။ ယခင်က ရန်သူများသိမ်းပိုက်ထားခဲ့သော ခံတပ်မြို့များဖြစ်သည်။}

^{26. Cities of Gilead. Such fortified places as were formerly occupied by the enemy.}

 

^{၂၇. လူတိုင်းလက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်တွင် တပ်စခန်းထိုင်ရန်နှင့် အဓိကဣသရေလလူမျိုးများနှင့်အတူ ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ရန် စစ်တပ်အဖြစ်ဖွဲ့စည်းထားသည်။}

^{27. Every man armed. For garrison duty east of Jordan and an expeditionary force to accompany the main body of the Israelites over the Jordan.}

 

^{၂၈. ဧလျာဇာအား အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ မောရှေသည် ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်မည်မဟုတ်ကြောင်း သိရှိထားပြီး၊ ထို့ကြောင့် ရုဗင်နှင့် ဂဒ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ကတိများကို ထမ်းဆောင်ရန် ဧလျာဇာနှင့် ယောရှုထံတွင် တာဝန်ပေးအပ်ခဲ့သည် (ယောရှု ၁:၁၃၊ ၁၄၊ ၂၂:၁-၆ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{28. Commanded Eleazar. Moses knew he would not cross the Jordan, and therefore placed upon Eleazar and Joshua the responsibility to see that Reuben and Gad carried out their promises (see Joshua 1:13, 14; 22:1–6).}

 

^{၂၉. ဂိလဒ်ပြည်။ ဤအချိန်တွင် ဂိလဒ်တစ်ခုလုံးသည် ၎င်းတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှုတွင် မရှိသေးပါ။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏မိသားစုများအတွက် လုံခြုံသောနေရာများအဖြစ်သာမက၊ နယ်မြေကို အပြည့်အဝအုပ်ချုပ်ရန် ခိုင်မာသောနေရာများအဖြစ် မြို့များကို ခံတပ်အဖြစ်ပြုလုပ်နေသည်။}

^{29. The land of Gilead. The whole of Gilead was scarcely in their possession at this point. They were fortifying a number of cities, not only as safe refuges for their families, but also as strong points from which to complete subjection of the land.}

 

^{၃၀. ဖြတ်ကျော်သွားရမည်။ အခန်းကြီး ၁၇ တွင်မှတ်တမ်းတင်ထားသော ၎င်းတို့၏ကတိကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ထမ်းဆောင်ရမည်၊ သို့မဟုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်တွင် နေထိုင်ရန် အတင်းအကြပ်ပြုလုပ်ခံရမည်။}

^{30. Pass over. Their promise as recorded in v. 17 must be honorably carried out; otherwise they would be compelled to live on the west side of the Jordan.}

 

^{၃၁. ထို့အတူ ကျွန်ုပ်တို့ပြုလုပ်ပါမည်။ ၎င်းတို့သည် မောရှေထံသို့ ၎င်းတို့၏ကတိကို ထပ်မံအတည်ပြုပြီး (အခန်းကြီး ၂၅)၊ ၎င်းတို့၏သစ္စာရှိမှုကို သက်သေပြရန် ယေဟောဝါ၏နာမတော်ကို ခေါ်ဆိုသည်။}

^{31. So will we do. They reiterate and confirm their promise to Moses (v. 25), invoking the name of Jehovah as evidence of their good faith.}

 

^{၃၂. ဤဘက်ယော်ဒန်။ ဧလျာဇာနှင့် ယောရှုရှေ့တွင် ၎င်းတို့၏ယခင်ကတိများကို အတည်ပြုပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဂိလဒ်ပြည်တွင်ရှိနေသောကြောင့် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ကို “ဤဘက်” ဟုပြောဆိုသည်။}

^{32. This side Jordan. Confirming their former promises in the presence of Eleazar and Joshua, they speak of the east side of Jordan as “this side,” for they were in the land of Gilead.}

 

^{၃၃. မနာရှေမျိုးနွယ်တစ်ဝက်။ ဤလူများသည် စစ်သည်များအဖြစ် လူသိများသည် (ယောရှု ၁၇:၁)။ နေရာလွတ်ရှိသည့်အတွက် ၎င်းတို့လည်း ဂိလဒ်တွင် ပိုင်ဆိုင်မှုတစ်ခုရရှိခဲ့သည်။ အခန်းကြီး ၃၉ မှထင်ရှားသည်မှာ မနာရှေမျိုးနွယ်တစ်ဝက်သည် ဂိလဒ်သိမ်းပိုက်မှုတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ တစ်ချို့အစိတ်အပိုင်းများကို အကူအညီမပါဘဲ သိမ်းပိုက်ခဲ့ပေမည်။}

^{33. Half the tribe of Manasseh. These people were known as warriors (Joshua 17:1); and inasmuch as there was room, they too were granted a possession in Gilead. It is evident from v. 39 that the half tribe of Manasseh had cooperated in the conquest of Gilead, and perhaps unaided had subdued certain portions.}

 

^{ဆိဟုန်။ ဆိဟုန်နှင့် ဩဂတို့၏နယ်မြေများသည် ဣသရေလလူမျိုးများက ပထမဆုံးသိမ်းပိုက်ခဲ့သော နယ်မြေများဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင်နေထိုင်သူများကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၂၁:၂၄၊ ၂၉၊ ၄ရာ ၁၅:၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Sihon. The territories of Sihon and Og were the first to be taken over by the Israelites, and the people taken subjected (see Num. 21:24, 29; 2 Kings 15:29).}

 

^{၃၄. ဂဒ်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အခန်းကြီး ၃၄-၃၈ တွင်ဖော်ပြထားသော မြို့များစာရင်းသည် အခန်းကြီး ၃ ၏စာရင်းနှင့် နီးကပ်စွာကိုက်ညီသည်။ ပိုမိုပြည့်စုံသောစာရင်းကို ယောရှု ၁၃:၂၄-၂၈ တွင်တွေ့ရသည်။ ဒိဗုန်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် မောဘလူမျိုးကျောက်တုံးတွေ့ရှိခဲ့သောနေရာဖြစ်သည်။ ဤမြို့သည် အကြိမ်များစွာ လက်လွှဲပြောင်းခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ဂဒ်မျိုးနွယ်အား ခွဲဝေပေးထားသည်။ ယောရှု ၁၃:၁၇ တွင် ရုဗင်မျိုးနွယ်အတွက်ဖြစ်သည် (ဂဏန်း ၂၁:၃၀၊ ဟေရှာယ ၁၅:၂၊ ယေရမိ ၄၈:၁၈၊ ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤမြို့များကို တည်ဆောက်ခြင်းသည် စစ်ပွဲ၏ပျက်စီးမှုများကို ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းဖြစ်ရမည်။ နေထိုင်သူများကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း မြို့များကို မဖျက်ဆီးခဲ့ပါ (တရားဟောရာ ၂:၃၄၊ ၃၅)။ ယေရောဘမ်သည် ရှေခင်မြို့ကို “တည်ဆောက်ခဲ့သည်” ဟုမှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း၊ တကယ်တမ်းတွင် ၎င်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည် (၁ရာဇဝင် ၁၂:၂၅)။ ထို့အတူ အာဇရိသည် ယုဒပြည်သို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ရာတွင် ဧလတ်မြို့ကို “တည်ဆောက်ခဲ့သည်” (၄ရာ ၁၄:၂၂)။ အတာရုတ်။ ဒိဗုန်၏မြောက်ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာရှိ ခေတ်သစ်အတ္တရုစ်ဖြစ်သည်။ အရိုဝါ။ ဆိဟုန်မှသိမ်းပိုက်ခဲ့သော အမိုရိလူမျိုးမြို့တစ်မြို့ (တရားဟောရာ ၂:၃၆၊ ၃:၁၂၊ ၄:၄၈)။ ခေတ်သစ်အမည်မှာ အာရာအိရ်ဖြစ်ပြီး၊ အာနုန်မြစ်အနီး၊ ခေတ်သစ်ဒိဗုန်မှ တောင်ဘက် ၃ မိုင်အကွာတွင်ရှိသည်။ ဤအမည်ကို ယောရှု ၁၃:၂၅၊ တရားသူကြီး ၁၁:၃၃၊ ၁ရာ ၃၀:၂၈ တွင်တွေ့ရသည်။}

^{34. Gad built. The list of cities named in vs. 34–38 corresponds closely with that of v. 3. An additional and more complete list is found in Joshua 13:24–28.}

^{Dibon. The place where the Moabite stone was found in 1868. This city constantly changed hands. Here it is allotted to Gad. In Joshua 13:17 it is listed for Reuben (see also Num. 21:30; Isa. 15:2; Jer. 48:18, 22).}

^{The building of these cities must have been more of the nature of repairing the ravages of war. The inhabitants were destroyed, but not the cities (Deut. 2:34, 35). Compare this with the experience of Jeroboam, who is recorded as having “built” Shechem, when actually he rebuilt it (1 Kings 12:25). Similarly, Azariah “built” Elath upon restoring it to Judah (2 Kings 14:22).}

^{Ataroth. The modern Attarus, about 7 mi. to the north of Dibon, the modern Dhiban.}

^{Aroer. An Amorite city conquered by Sihon (Deut. 2:36; 3:12; 4:48). The modern name of this city is ’Arā‘ir, which is situated near the river Arnon, 3 mi. south of the modern Dhiban. The same name is found in Joshua 13:25; Judges 11:33; 1 Sam. 30:28.}

 

^{၃၅. အတြတ်၊ ရှိုဖန်။ ယခုအချိန်ထိ မခွဲခြားနိုင်သေးပါ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အတြတ်-ရှိုဖန်ဟူသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပေမည်။ ယာဇာ။ “အကူအညီပေးသည်” ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ အခန်းကြီး ၃ ၏ ယာဇာနှင့်ညီမျှသည်။ ယုဂဘဟာ။ ယခုအခါ ယုဘိဟတ်ဖြစ်ပြီး၊ ရဗ္ဗတ်အမ္မုန်မှ အနောက်မြောက်ဘက် ၆ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။}

^{35. Atroth, Shophan. Not yet identified. Perhaps a single city, Atroth-Shophan.}

^{Jaazer. Meaning “helpful.” Equivalent to the Jazer of v. 3.}

^{Jogbehah. Now Jubeihât, some 6 mi. northwest of Rabbath Ammon.}

 

^{၃၆. ဗက်နိမရာ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ခေတ်သစ်တယ်လအယ်လ်-ဘလိဘီလ်ဖြစ်ပြီး၊ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက် ၆ မိုင်နှင့် သေမင်းပင်လယ်မြောက်ဘက် ၈ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ဗက်ဟာရန်။ အချို့က ခေတ်သစ်တယ်လအိတ္တနူဟုဆိုကြပြီး၊ ယော်ဒန်မြစ်ဝမှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၇ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ခံတပ်မြို့များ။ ၎င်းတို့ထားခဲ့ရမည့် ဇနီးမယားနှင့် ကလေးများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် တပ်စခန်းများဖြင့်ဖြစ်သည်။ သိုးများအတွက် ခြံများ။ ၎င်းတို့ကို အပြင်ဘက်ခံတပ်များ၏ အကာအကွယ်အတွင်း တည်ဆောက်ထားမည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ မောဘလူမျိုးများက ကောင်းစွာသိရှိထားသည့် စားကျက်နေရာကောင်းတစ်ခုဖြစ်သည် (၂ရာဇဝင် ၃:၄)။}

^{36. Beth-nimrah. Perhaps the modern Tell el–Bleibil, 6 mi. east of the Jordan and some 8 mi. north of the Dead Sea.}

^{Beth-haran. Said by some to be the modern Tell Iktanû, some 7 mi. northeast of the mouth of the Jordan River.}

^{Fenced cities. For the protection of the women and children to be left behind with their garrisons.}

^{Folds for sheep. These would be built within the protection of the outer fortifications. This was excellent country for grazing, as the Moabites were fully aware (2 Kings 3:4).}

 

^{၃၇. ရုဗင်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ စစ်ပွဲတွင် ပျက်စီးခဲ့သော မြို့များကို ပြန်လည်ပြုပြင်ပြီး နေထိုင်ရန်နှင့် လုံခြုံအောင်ပြုလုပ်ခြင်းဟူသော အယူအဆဖြစ်သည်။}

^{37. Reuben built. Again the idea is that of repairing and making habitable and secure, cities that had been damaged in war.}

 

^{ဟေရှဘုန်။ အကြိမ်များစွာ ပိုင်ဆိုင်မှုပြောင်းလဲခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အခန်းကြီး ၂၁:၂၅ တွင် အမိုရိလူမျိုးများလက်ထဲတွင်ရှိသည်။ ယောရှု ၁၃:၁၇ တွင်၊ ဤနေရာတွင်ကဲ့သို့၊ ရုဗင်မျိုးနွယ်က ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ယောရှု ၂၁:၃၉ တွင် ဂဒ်မျိုးနွယ်က ပိုင်ဆိုင်သည်။ မောဘလူမျိုးများက ဟေရှာယ ၁၅:၄၊ ၁၆:၉၊ ယေရမိ ၄၈:၂ အရ ပြန်လည်ပိုင်ဆိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမ္မုန်လူမျိုးများ၏ အာဏာအောက်သို့ ရောက်ရှိသည် (ယေရမိ ၄၉:၁-၃)။}

^{Heshbon. Another city that had manychanges of fortune. In ch. 21:25 it is in the possession of the Amorites. In Joshua 13:17, as here, Reuben has control of it. In Joshua 21:39 Gad is the possessor. Moab again possesses it according to Isa. 15:4; 16:9; Jer. 48:2. Eventually it comes under the power of the children of Ammon (Jer. 49:1–3).}

 

^{ကိရယသိမ်။ ဧမိမလူမျိုးဟုခေါ်သော ဧမိမလူမျိုးများ၏မြို့အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၄:၅)။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အယ်လ်-ခရိယတ်ဖြစ်ပြီး၊ ဒိဗုန်နှင့် သေမင်းပင်လယ်ကြားတွင်ရှိသည်။}

^{Kirjathaim. Recorded as the city of a giant people called Emims (Gen. 14:5). Probably el–Qereiyât, between Dhiban and the Dead Sea.}

 

^{၃၈. နဗို။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ “ပရောဖက်ပြုသည်” နှင့် “ပရောဖက်” ဟူသော ဟီဘရူးစကားလုံးများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။}

^{38. Nebo. Probably related to the Hebrew words “to prophesy” and “prophet.”}

^{Probably Khirbet el–Mekhaiyet, about 5 mi. southwest of Heshbon and near Mt. Nebo, where}

^{ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ခါဘတ်အယ်လ်-မခါယိယတ်ဖြစ်ပြီး၊ ဟေရှဘုန်မှ အနောက်တောင်ဘက် ၅ မိုင်ခန့်အကွာနှင့် မောရှေသေဆုံးခဲ့သော နဗိုတောင်အနီး၊ သေမင်းပင်လယ်၏မြောက်ဘက်အဆုံးအရှေ့ဘက်တွင်ရှိသည် (တရားဟောရာ ၃၂:၄၉ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Moses died (see Deut. 32:49), east of the north end of the Dead Sea.}

 

^{အမည်များကို ပြောင်းလဲခြင်း။ စာသားအရ “အမည်ပြောင်းလဲခြင်း”။ နဗိုနှင့် ဗာလမယုန်တို့၏အမည်များကို ၎င်းတို့တွင် ဘုရားကိုးကွယ်မှုဗဟိုပြုထားသောကြောင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့သော် ရှေးအမည်များသည် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည် (ယောရှု ၁၃:၁၇၊ ယေဇကျေလ ၂၅:၉)။}

^{Names being changed. Literally, “changed of name.” The names of Nebo and Baal-meon were changed because they stood for the gods whose worship was centered there. The ancient names, however, persisted (Joshua 13:17; Eze. 25:9).}

 

^{ရှိဗမာ။ အခန်းကြီး ၃ ကိုကြည့်ပါ။}

^{Shibmah. See on v. 3.}

 

^{တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့်ဖြစ်သည် (၃ရာ ၉:၁၇၊ ၆ရာ ၁၁:၆ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Builded. Again, in the sense of repairing or rebuilding (see 1 Kings 9:17; 2 Chron. 11:6).}

 

^{၃၉. ဂိလဒ်။ ဤနေရာတွင် ဖြစ်နိုင်သည်မှာ မြောက်ဘက်အစိတ်အပိုင်းကိုသာ ရည်ညွှန်းပြီး၊ အခန်းကြီး ၁၊ ၂၆၊ ၂၉ တွင်ကဲ့သို့ ပိုမိုယေဘုယျအဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ပေ။}

^{39. Gilead. Perhaps the reference here is to the northern part only, and not in the more general sense as in vs. 1, 26, 29.}

 

^{၄၁. ယာဣရ်။ ယာဣရ်သည် မနာရှေမျိုးနွယ်၏သားဖြစ်သော မါခါရ်၏သမီးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့သော ဟေဇရုန်၏သားဖြစ်သော ဆေဂုဘ်၏သားဖြစ်သည် (၁ရာဇဝင် ၂:၂၁၊ ၂၂)။}

^{41. Jair. Jair was the son of Segub, the son of Hezron, who had married the daughter of Machir (1 Chron. 2:21, 22), a son of Manasseh.}

 

^{ဟာဝုတ်ယာဣရ်။ စာသားအရ “ယာဣရ်၏မြို့များ” ဖြစ်ပြီး၊ ယောရှု ၁၃:၃၀ တွင်လည်းဖြစ်သည်။ ဤသို့မဟုတ် အခြားသော တံတိုင်းမရှိသော ရွာများအုပ်စုကို တရားသူကြီး ၁၀:၄; ၁ရာဇဝင် ၄:၁၃; ၁ရာဇဝင် ၂:၂၂၊ ၂၃ တွင်ဖော်ပြထားသည်။}

^{Havoth-jair. Literally, “the towns of Jair,” as in Joshua 13:30. These, or possibly other, groups of unwalled villages are mentioned in Judges 10:4; 1 Kings 4:13; 1 Chron. 2:22, 23.}

 

^{၄၂. နိုဗဟ်။ တရားသူကြီး ၈:၁၁ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ။ ထင်ရှားသော မင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပေမည်။}

^{42. Nobah. Compare Judges 8:11. Evidently a prominent prince.}

 

^{ကိနတ်။ ဂလိလဲပင်လယ်မှ အရှေ့ဘက် ၆၀ မိုင်ခန့်အကွာရှိ ခါနဝါတ်နှင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည် (၁ရာဇဝင် ၂:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။}

^{Kenath. Identified with Qanawât, some 60 mi. due east of the Sea of Galilee (see 1 Chron. 2:23).}

 

^{၎င်းကို နိုဗဟ်ဟုခေါ်သည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ မြို့ ၆၀ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ယာဣရ်သည် စစ်ဆင်ရေး၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ်၊ ၎င်းအတွက် ၂၃ မြို့ကို ယူထားပြီး၊ ကျန်မြို့များကို သူနှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သူများအကြား ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ နိုဗဟ်သည် ၎င်းတို့အနက်တစ်ခုဖြစ်သည်။}

^{Called it Nobah. It is probable that 60 towns were taken. Jair, as the leader of the expedition, kept 23 for himself and divided the remainder among those who took part with him in the campaign. Nobah was one of these.}

 

^{ellen g. white comments}

^{12 PP 524}