ယောရှုမှတ်စာ - ၁၀

 

 

အခန်းကြီး - ၁၀

chapter 10

 

၁ ဘုရင်ငါးဦးသည် ဂိဗွန်မြို့ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ကြသည်။ ၆ ယောရှုသည် ၎င်းကို ကယ်တင်သည်။ ၁၀ ဘုရားသခင်သည် မိုးသီးကျောက်များဖြင့် ၎င်းတို့ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သည်။ ၁၂ ယောရှုစကားပြောသည့်အတိုင်း နေနှင့်လသည် ရပ်တန့်နေသည်။ ၁၆ ဘုရင်ငါးဦးသည် ဂူတစ်ခုအတွင်း ပိတ်မိနေသည်။ ၂၃ ၎င်းတို့ကို ထုတ်ယူလာသည်၊ ၂၄ မထီမဲ့မြင်ပြုကာ အသုံးပြုသည်၊ ၂၆ တပ်ဆွဲထားသည်။ ၂၈ ဘုရင်ခုနစ်ဦးထပ်မံ၍ အောင်နိုင်သည်။ ၄၃ ယောရှုသည် ဂိလဂါလ်သို့ ပြန်လာသည်။

1 Five kings war against Gibeon. 6 Joshua rescueth it. 10 God fighteth against them with hailstones. 12 The sun and moon stand still at the word of Joshua. 16 The five kings are mured in a cave. 23 They are brought forth, 24 scornfully used, 26 and hanged. 28 Seven kings more are conquered. 43 Joshua returneth to Gilgal.

 

၁. အာဒိုနိ-ဇေဒက်။ စကားလုံးအားဖြင့် “ငါ့သခင်သည် ဖြောင့်မတ်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

1. Adoni-zedec. Literally, “my lord is righteousness.”

 

ယေရုဆလင်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဤအမည်သည် ပထမဆုံးအကြိမ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ အမည်၏ဇာစ်မြစ်နှင့်ပတ်သက်၍ အမြင်များ ကွဲပြားသည်။ နာမည်၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းသည် “ငြိမ်းချမ်းခြင်း” ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံထားသည် (ဟေဗြဲ ၇:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ပထမအပိုင်းသည် “အမွေအနှစ်” သို့မဟုတ် “အခြေချရာ” ဟူသော စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အခြေခံအယူအဆများသည် ဆင်တူသည်။ ယောရှု၏ခေတ်က ယေရုဆလင်သည် ယနေ့ခေတ် ယေရုဆလင်နှင့် တူညီသည်ဟု သံသယဖြစ်စရာမရှိပါ။ အေဂျစ်မှတ်တမ်းများတွင် ဘီစီ ၁၉ နှင့် ၁၈ ရာစုနှစ်များမှ ဤမြို့ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအချိန်က ၎င်း၏တည်ရှိမှုကို ရှေးဟောင်းသုတေသနမှ အတည်ပြုသည်။

Jerusalem. The first occurrence of this name in the OT. Opinions differ as to the origin of the name. It is generally conceded that the last part of the word means “peace” (see Heb. 7:2). The first part may come either from a word meaning “inheritance” or from a word meaning “settlement,” the basic ideas of which are similar. There is little doubt that the Jerusalem of Joshua’s time is identical with Jerusalem of today. Egyptian texts as early as the 19th and 18th centuries mention the city. Its existence at that time is confirmed by archeology.

 

အမရနလက်တစ်များ (The Amarna Letters)၊ ဘီစီ ၁၄ ရာစုနှစ်မှ၊ ဣသရေလလူမျိုးတို့ ကာနာန်ပြည်ကို သိမ်းပိုက်ချိန်နှင့် နီးကပ်စွာ၊ ပါလက်စတိုင်းရှိ “အုရုဆလင်” ဟူသော “ငြိမ်းချမ်းရာမြို့” ဟူသော မြို့တစ်မြို့ကို ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်း အာရှုရိမှတ်တမ်းများတွင် ၎င်း၏အမည်ဖြစ်သည်။ ရဗ္ဗိဆရာများက ဤအမည်သည် အာဗြဟံသည် မိမိသားကို ပူဇော်ရာ မိုရံယတောင်ကို ပေးခဲ့သော အမည်နှင့် ကမ္ဘာဦး ၁၄:၁၈ ရှိ ဆလင်အမည်တို့မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုကြသည်။ မိုရံယတောင်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ရှောလမုန်တည်ဆောက်ခဲ့သော ဗိမာန်တော်၏ တည်နေရာဖြစ်လာသည် (၁ရာ ၂၄:၁၈–၂၅၊ ၂ကော. ၃:၁)။ ကမ္ဘာဦး ၂၂ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဇာတ်လမ်းအရ အာဗြဟံ၏ခေတ်တွင် မိုရံယတောင်ပေါ်တွင် မြို့မရှိခဲ့ဘဲ၊ အနီးအနားရှိ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင်သာ ရှိခဲ့သည် (PP ၇၀၃ ကိုကြည့်ပါ)။ အာဗြဟံက ထိုနေရာကို “ယေဟိုဝါ-ယိရာ” (ကမ္ဘာဦး ၂၂:၁၄)၊ “ယေဟိုဝါသည် ထောက်ပံ့ပေးတော်မူမည်” ဟု ခေါ်ခဲ့သည်။ မိုရံယသည် တူညီသောမူလမှဆင်းသက်လာပြီး “ယေဟိုဝါ၏ရူပါရုံ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်ဟု အချို့က ယူဆကြသည်။ ရဗ္ဗိဆရာများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ယေရုဆလင်အမည်သည် ယိရာနှင့် ဆလင်တို့ ပေါင်းစပ်ထားသော အမည်ဖြစ်သည်။

The Amarna Letters, dating from the 14th century b.c., near the time of the conquest of Canaan by Israel, mention a city of Palestine by the name of Urusalim, “city of peace.” This is its name in later Assyrian records. Rabbinical sources claim the word is derived from the name Abraham gave to Mt. Moriah, the place where he offered up his son, plus the name Salem of Gen. 14:18. Mt. Moriah later became the site of the temple Solomon built (Sam. 24:18–25; 2 Chron. 3:1). From the story recorded in Gen. 22 it seems that there was no city on Mt. Moriah in Abraham’s day, but only on the neighboring hills (see PP 703). Abraham called the place Jehovah-jireh (Gen. 22:14). “Jehovah will provide.” Moriah has been held by some to be derived from the same root and to signify “vision of Jehovah.” According to rabbinical interpretation, the name Jerusalem would be a combination of Jireh and Salem.

 

ယေရုဆလင်၏ ရှေးဟောင်းအမည်များထဲမှ တစ်ခုမှာ ယေဗုဆိ သို့မဟုတ် ယေဗုစ် (ယောရှု ၁၈:၁၆- ၂၈၊ တရားသူကြီး ၁၉:၁၀- ၁၁) ဖြစ်သည်။ ယေဗုဆိလူမျိုးတို့သည် တရားသူကြီးများခေတ်တွင် ထိုတွင် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ဒါဝိဒ်ခေတ်တိုင်အောင် ထိုမြို့ကို ၎င်းတို့ထံမှ သိမ်းယူခဲ့ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။

Another of Jerusalem’s ancient names was Jebusi or Jebus (Joshua 18:16, 28; Judges 19:10, 11). The Jebusites dwelt there in the time of the judges, and the city was not taken from them until the time of David.

 

သူတို့ထဲတွင် ရှိခဲ့ကြသည်။ ဂရိဘာသာပြန် (LXX) တွင် “ဘက်ပြောင်းသွားသည်” ဟု ဖတ်သည်။ ဂိဗောင်လူမျိုးတို့၏ သစ္စာခံမှု ပြောင်းလဲခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ယခင်မိတ်ဆွေများထံမှ ပြင်းထန်သော မုန်းတီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးနောက်၊ ဂိဗောင်လူမျိုးတို့သည် ဣသရေလနှင့် စစ်မှန်သောဘုရားကို အမြဲတမ်း သစ္စာရှိခဲ့ပုံရသည်။ ဤအချက်သည် ၎င်းတို့သည် ဣသရေလ၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ရန် နည်းလမ်းသည် သံသယဖြစ်ဖွယ်ရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့ရရှိထားသော အလင်းအတိုင်းအတာအထိ စိတ်ရင်းမှန်ခဲ့သည်ကို ဖော်ပြသည်။

Were among them. The LXX reads, “had changed sides.” The Gibeonites’ transfer of allegiance precipitated upon them the bitterest hatred of their former friends. Their decision made, the Gibeonites seem ever after to have remained loyal to Israel and the true God. This fact implies that though their method of securing the friendship of Israel was questionable, they were, nevertheless, sincere to the extent of the light they had.

 

၂. အလွန်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ယေရိခိုနှင့် အာဣမှ သတင်းများအရ ဣသရေလနှင့် ၎င်း၏ဘုရား၏ တန်ခိုးကို ယခုအခါ ကြောက်ရွံ့ခဲ့ရုံသာမက၊ ဂိဗောင်မြို့များ၏ စစ်ရေးအင်အားကိုလည်း ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည်။ ဘက်ပြောင်းလိုသည့် မည်သည့်သဘောထားကိုမဆို ချက်ချင်းရပ်တန့်ရမည်ဟု ၎င်းတို့ခံစားခဲ့ရသည်။

2. Feared greatly. They feared now not only the power of Israel and Israel’s God, as evidenced by the reports from Jericho and Ai, but also the military strength of the cities of Gibeon. They felt that any inclination toward changing sides must be stopped immediately.

 

တော်ဝင်မြို့များထဲမှ တစ်ခုကဲ့သို့။ စကားလုံးအားဖြင့် “ဘုရင့်နိုင်ငံ၏ မြို့များထဲမှ တစ်ခုကဲ့သို့”။ “ကဲ့သို့” ဟူသော စကားလုံး၏ အရေးပါမှုကို လျစ်လျူမရှုသင့်ပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ရေးသားသူ၏ တိကျမှုကို ဖော်ပြသည်။ ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ဂိဗောင်တွင် ဘုရင်မရှိဘဲ “အကြီးအကဲများ” ဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၉:၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ဂိဗောင်တွင် ဘုရင်မရှိကြောင်း သွယ်ဝိုက်သော အရိပ်အမြှက်ပြထားပြီး၊ ၎င်းသည် အရွယ်အစားကြီးမားမှုအရ ဘုရင်ရှိသော မြို့တစ်မြို့နှင့် တူသည်။ ဂိဗောင်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဣသရေလ၏ ပထမဆုံးဘုရင် ရှောလု၏ မြို့ဖြစ်လာသည် (၁ကော. ၈:၂၉, ၃၀, ၃၃)။

As one of the royal cities. Literally, “as one of the cities of the kingdom.” The importance of the word “as” should not be lost, because it reveals the accuracy of the writer. As previously mentioned, the city had no king but was governed by "elders" (see on ch. 9:3). Here, again, is an indirect intimation that Gibeon had no king, for it was like a city with a king for greatness. Gibeon was afterward the city of the first king of Israel, Saul (1 Chron. 8:29, 30, 33).

 

၃. ဟေဗုရုန်။ စကားလုံးအားဖြင့် “ပေါင်းစည်းမှု”၊ “မဟာမိတ်” သို့မဟုတ် “အသင်းအဖွဲ့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် ပါလက်စတိုင်း၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး နေထိုင်သည့် အသိုင်းအဝိုင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ယေရုဆလင်မှ အနောက်တောင်ဘက် ၁၉ မိုင် (၃၀ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် အီဂျစ်ရှိ ဇိုအန် (တနိစ်) ထက် ၇ နှစ် စောပြီး တည်ဆောက်ခဲ့သည် (တော.ရာ. ၁၃:၂၂)၊ ၎င်းသည် ဟိခ်ဆို့စ်တို့၏ ရှေးဟောင်းဗဟိုဌာန အာဗာရစ်ဖြစ်သည်။ ဟေဗုရုန်တွင် အာဗြဟံသည် မမ်ရေလွင်ပြင်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၃:၁၈၊ ၁၈:၁)။ ဤနေရာတွင် စာရာသေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အာဗြဟံသည် ဧဖရုန်ဟိတ္တိလူထံမှ မက်ဖေလဟ်ဂူကို ဝယ်ယူခဲ့ပြီး ၎င်းကို စာရာ၏ သင်္ချိုင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၃:၇–၁၆)။ နောက်ပိုင်းတွင် အာဗြဟံ၊ ဣဇာက်၊ ယာကုပ်၊ ရေဗက္ကာ၊ လေအာ တို့သည် ထိုတွင် သင်္ဂြိုဟ်ခံခဲ့ရသည်။ ဟေဗုရုန်တွင် သူလျှိုဆယ့်နှစ်ဦးသည် အာနက်လူမျိုးတို့ကို တွေ့ရှိခဲ့သည် (တော.လည်ရာ. ၁၃:၂၂- ၃၃)။ ထိုနေရာသည် ဣသရေလလူမျိုးတို့အတွက် သန့်ရှင်းသော အမှတ်တရများစွာကို ဆုပ်ကိုင်ထားသည်။

3 Hebron. Literally meaning “union,” “league,” or “association.” It is one of the oldest inhabited communities of Palestine, situated about 19 mi. (30 km.) southwest of Jerusalem. It was built seven years before Zoan (Tanis) in Egypt (Num. 13:22), the old Hyksos center of Avaris. Many patriarchal events are associated with Hebron. Here Abraham dwelt in the plains of Mamre (Gen. 13:18; 18:1). Here Sarah died, and Abraham bought the cave of Machpelah from Ephron the Hittite (Gen. 23:7–16) for her burial place. Later, Abraham, Isaac, Jacob, Rebekah, and Leah were buried there. At Hebron the 12 spies found the giant Anakim (Num 13:22, 33). The place held many sacred memories for the Israelites.

 

ယာမတ်ဘုရင် ပိရံ။ ပိရံသည် “တောမြင်းတစ်ကောင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယာမတ် (အဓိပ္ပာယ်မသေချာပါ) သည် ယေရုဆလင်မှ အနောက်တောင်ဘက် ၁၅.၇၅ မိုင် (၂၅.၅ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို ခေတ်သစ် ခါးရ်ဘတ် ယာမူက်ဟု ဖော်ထုတ်ထားပြီး၊ ရှေးဟောင်းနံရံများနှင့် ရေကန်များ၏ အပျက်အစီးအချို့ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ယောရှု၏ခေတ်တွင် ၎င်း၏ အရွယ်အစားကို မသိရသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ပါလက်စတိုင်းတောင်ပိုင်းရှိ ပိုကြီးသော တော်ဝင်မြို့များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး ဖြစ်ရမည်။

Piram king of Jarmuth. Piram signifies “a wild ass”; Jarmuth (meaning uncertain) was about 15 3/4 mi. (25.5 km.) west-southwest from Jerusalem. It has been identified with the modern Khirbet Yarmûk. where remains of some ancient walls and cisterns have been discovered. Nothing is known of its size in the time of Joshua, but it must have been reckoned as one of the larger royal cities of southern Palestine.

 

လာခိရှဘုရင် ယာဖိအာ။ ယာဖိအာသည် “မြင်နိုင်သော” သို့မဟုတ် “တောက်ပသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ နတ်ဘုရား၏ ပုဂ္ဂိုလ်ပြုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ လာခိရှသည် ယခုအခါ တဲလ် အက်ဒ်-ဒူဝါရ် ဟူသော ကြီးမားသော မြေထုတစ်ခုနှင့် ဖော်ထုတ်ထားပြီး၊ ၎င်းသည် ရှေးဟောင်း ပါလက်စတိုင်းရှိ အကြီးဆုံး နေထိုင်သည့် မြို့များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယေရုဆလင်မှ အနောက်တောင်ဘက် ၂၇ မိုင် (၄၄ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်၊ ယုဒ၏ ရှဖေလဟ် သို့မဟုတ် နိမ့်သော တောင်ကုန်းများတွင် တည်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ပါလက်စတိုင်းအလယ်ပိုင်းမှ အီဂျစ်သို့ သွားသော အဓိကလမ်းကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ဤသည်မှာ သမ္မာကျမ်းတွင် ၎င်းကို ပထမဆုံး ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သော်လည်း၊ လာခိရှသည် နောက်ပိုင်း ဣသရေလသမိုင်းတွင် မကြာခဏ ဖော်ပြခံရသည်။

Japhia king of Lachish. Japhia probably means “visible,” or “the radiant one,” with the possible idea of the impersonation of the god. Lachish, now identified with the large mound of Tell ed–Duweir, is the site of one of the largest occupied cities of ancient Palestine. It is about 27 mi. (44 km.) southwest of Jerusalem in what is known as the Shephelah, or low hills, of Judah. It dominated the main road from central Palestine to Egypt. Although this is the first reference to it in the Bible, Lachish is frequently mentioned in later Israelite history.

 

ဧဂလုန်ဘုရင် ဒေဗိရ်။ ဒေဗိရသည် “ဗျာဒိတ်ပေးရာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဧဂလုန်သည် “လှိမ့်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ၎င်းကို တဲလ် အယ်လ်-ဟေစီ ဟူသော နေရာနှင့် ယာယီဖော်ထုတ်ထားပြီး၊ ၎င်းသည် ယခင်က လာခိရှ၏ အပျက်အစီးများဟု ယူဆခံရသည်။

Debir king of Eglon. Debir means “oracle.” Eglon may mean “rolling.” The place has been tentatively identified with Tell el–Hesī, which was formerly thought to contain the ruins of Lachish.

 

၄. တက်လာပါ။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ပထဝီအရ မှန်ကန်သည်၊ အကြောင်းမှာ အခြားဘုရင်များသည် လွင်ပြင်များနှင့် တောင်ကုန်းများတွင် နေထိုင်ကြပြီး၊ ယေရုဆလင်သည် နှိုင်းယှဉ်အားဖြင့် ပိုမိုမြင့်မားသော အမြင့်တွင် ရှိသည်။ ယေရုဆလင်သည် ယခုအခါ အားလုံးကို ရင်ဆိုင်ရမည့် ရန်သူအနီးဆုံး အရေးပါသော မြို့ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤအကျပ်အတည်းတွင် ယေရုဆလင်သည် ဦးဆောင်မှုပြုခဲ့ရပေမည်။

4. Come up. This expression is geographically correct, since the other kings dwelt in the lowlands and hills, and Jerusalem was of a relatively higher altitude. Jerusalem was the nearest city of importance to the now-common foe, and thus stood in the greatest danger. This may account for the leadership of Jerusalem in this crisis.

 

ဂိဗောင်ကို တိုက်ခိုက်ပါ။ ယောရှုကို တိုက်ခိုက်မည့်အစား။ ကာနာန်စစ်ပွဲများတွင် ယောရှုနှင့် ၎င်း၏စစ်တပ်ကို တိုက်ရိုက်တိုက်ခိုက်မှု တစ်ကြိမ်မျှ မကြားရသည်မှာ ထူးခြားသည်။ သိမ်းပိုက်မှုသည် ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ ထိုးစစ်ဆင်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဝိညာဉ်ရေးစစ်ပွဲများတွင်သာမက စစ်ရေးတွင်လည်း အကောင်းဆုံးကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းသည် ရန်သူအား ထိုးစစ်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။

Smite Gibeon. Instead of Joshua. It is remarkable that we do not hear of one direct attack against Joshua and his army in the wars of Canaan. The conquest was chiefly an offensive campaign on the part of the Israelites. In spiritual battles as well as in military the best form of defense is often offensive action against the enemy.

 

၅. အမောရိလူမျိုးများ။ ဤဝေါဟာရသည် အမောရိလူမျိုးတို့သည် ထိုနိုင်ငံ၏ အင်အားအကြီးဆုံး လူမျိုးဖြစ်သောကြောင့် ကာနာနိလူမျိုးများကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည်။ ယေရုဆလင်၏ နေထိုင်သူများကို ယေဗုဆိဟု ခေါ်သည် (ယောရှု ၁၅:၆၃)။ ဟေဗုရုန်၏ နေထိုင်သူများကို ဟိတ္တိလူမျိုးဟု ခေါ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၃:၂- ၃၊ ၂၅:၉- ၁၀)။ ဂိဗောင်လူမျိုးတို့ကို တစ်ခါတစ်ရံ ဟိဝိလူမျိုးဟုခေါ်ပြီး (ယောရှု ၉:၇)၊ တစ်ခါတစ်ရံ အမောရိလူမျိုးဟု ခေါ်သည်။

5. Amorites. This term is often taken generally for any of the Canaanitish nations, probably because the Amorites were the most powerful people of the country. The inhabitants of Jerusalem were called Jebusites (Joshua 15:63); and those of Hebron, Hittites (Gen. 23:2, 3; 25:9, 10). The Gibeonites are sometimes called Hivites (Joshua 9:7), and occasionally Amorites.

 

၆. ယောရှုထံသို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဂိဗောင်လူမျိုးတို့သည် အလွန်အခက်အခဲဖြစ်နေသည်။ ၎င်းတို့၏ ကာကွယ်ရေးများသည် ဤမျှအင်အားကြီးသော မဟာမိတ်တပ်ဖွဲ့များကို ရင်ဆိုင်ရန် မလုံလောက်ခဲ့ပါ။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ လိမ်လည်မှုများရှိခဲ့သော်လည်း ယောရှုထံ အကူအညီတောင်းခံခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဒုက္ခရောက်နေချိန်တွင် ၎င်းတို့၏ မဟာမိတ်များထံ အကူအညီတောင်းခံပုံသည် ဝိညာဉ်ရေးရန်သူများက ဖိစီးလာသောအခါ ဘုရားထံ အကူအညီတောင်းခံပုံကို ဥပမာပြပေးနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အပြစ်များကြောင့် ဘုရား၏ အကူအညီကို ထိုက်တန်သည်ဟု မခံစားရနိုင်သော်လည်း၊ စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် အကူအညီတောင်းသည့် ဆုတောင်းချက်တစ်ခုမျှ ဖြေကြားခံရမည်မဟုတ်ကြောင်း သေချာစွာ သိရှိနိုင်သည်။

6. Sent unto Joshua. The Gibeonites were in sore straits. Their defenses were in adequate against so powerful a coalition. They appealed to Joshua, in the hope that he, despite their fraud, would come to their aid. The way in which they looked to their allies for help in time of trouble may be thought of as illustrating how we may call upon God for assistance when we are hard pressed by spiritual foes. We may feel unworthy of divine aid because of our sins, but we may also know for certain that no sincere prayer for help will be unanswered.

 

တောင်များတွင်။ ဤသည်မှာ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော မြို့ငါးမြို့အချို့တည်ရှိရာ “တောင်ကုန်းဒေသ” ဟု ခေါ်သော အလယ်ပိုင်းတောင်တန်းကို ရည်ညွှန်းသည် (အခန်းကြီး ၂၁:၁၁)။ အချို့မှာ ရှဖေလဟ်တွင် ရှိသည်။ သို့သော် ဂိဗောင်လူမျိုးတို့သည် အလျင်စလိုဖြစ်နေသဖြင့် ၎င်းတို့သည် ထိုကွဲပြားမှုကို ခွဲခြားရန် အားထုတ်မှုမပြုခဲ့ပုံရသည်။ ၎င်းတို့အတွက် ငါးနိုင်ငံတို့၏ တပ်များသည် ယေရုဆလင်၏ တောင်တန်းဒေသမှ ချဉ်းကပ်လာနေသည် (အခန်းကြီး ၃, ၄)။ ဆန့်ကျင်ဘက်ပုံပေါ်သည့်အရာသည် မှတ်တမ်းတင်သူသည် ယောရှုထံ တမန်တော်များပြောခဲ့သည့်အရာကို ပထဝီအရ လုံးဝမမှန်ကန်သော်လည်း သစ္စာရှိစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်အတွက် မှတ်တမ်း၏ စစ်မှန်မှုကို အာမခံပေးသည်။

In the mountains. Reference is to the central range called “the hill country,” in which were situated some of the five cities mentioned previously (ch. 21:11). Others were in the Shephelah; but the Gibeonites, in their haste, probably did not trouble to make the distinction. As far as they were concerned the armies of the five nations were approaching them from the mountainous region of Jerusalem (vs. 3, 4). What may appear to be a contradiction is in reality an assurance of the authenticity of the record, inasmuch as the writer faithfully recorded what the messengers told Joshua even though it may not have been entirely correct geographically.

 

၇. တက်သွားသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းနှင့် အခန်းကြီး ၉ ၏ “တက်သွားသည်” သည် ပထဝီအရ မှန်ကန်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဂိလဂလ်မှ ဂိဗောင်သို့ ချီတက်ရာလမ်းသည် တစ်လျှောက်လုံး တက်ရသည်။ ဂိလဂလ်မှ ဂိဗောင်သို့ အကွာအဝေးသည် ၁၆.၅ မိုင် (၂၆.၇ ကီလိုမီတာ) ဖြစ်သည်။ ဝါဒီ ခေလတ်နှင့် ဝါဒီ ဆုဝါနိတ်တို့မှတစ်ဆင့် တစ်ညလုံး ချီတက်ပြီးနောက်၊ ယောရှုသည် အမောရိလူမျိုးတို့ ဂိလဂလ်မှ ထွက်ခွာသွားကြောင်း မသိရှိမီ ဂိဗောင်မြို့အနီးသို့ နံနက်စောစောတွင် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဂိဗောင်ကို ကာကွယ်ရန်သွားရာတွင်၊ ယောရှုသည် ဣသရေလ၏ အကျိုးကိုလည်း ကူညီခဲ့သည်။ ထိုမြို့သည် ပါလက်စတိုင်းအလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းသို့ အရေးပါသော လမ်းကြောင်းများကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး ဆုပ်ကိုင်ထားရန် လိုအပ်သည်။

7. Ascended. This expression and the “went up” of v. 9 are geographically correct, because the line of march from Gilgal to Gibeon is an ascent all the way. The distance from Gilgal to Gibeon was 16 1/2 mi. (26.7 km.). Marching all night up the Wadi Kelt and through the Wadi Suweinit, Joshua arrived early in the morning in the neighborhood of the city of Gibeon before the Amorites were aware that he had left camp at Gilgal. In going to the defense of Gibeon, Joshua also helped the cause of Israel. The city commanded important passes to central and southern Palestine and needed to be held.

 

အားကြီးသောသူများအားလုံး။ ဂရိဘာသာပြန် (LXX) နှင့် လက်တင်ဘာသာပြန် (Vulgate) တွင် “နှင့်” ဟူသော စကားလုံးကို ချန်လှပ်ထားသည်။ ဟေဗြဲဘာသာ၌ “နှင့်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် “ပင်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဤနေရာတွင် ရည်ရွယ်ထားသော အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဖော်ပြပုံရသည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းကြီးသည် ယောရှုသည် ရွေးချယ်ထားသော သူရဲကောင်းများ၊ ရဲရင့်မှုနှင့် စစ်ရေးတွင် ကျွမ်းကျင်သော လူများဖြင့် စစ်တပ်တစ်ခုနှင့် တက်သွားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဆီးရီးယားဘာသာပြန်သည် ဤအယူအဆနှင့် ကိုက်ညီပြီး၊ “သူတို့အားလုံးသည် သူရဲကောင်းများဖြစ်ကြသည်” ဟု ဖတ်သည်။

And all the mighty men. The LXX and the Vulgate omit the “and.” The Hebrew word translated “and” may also be translated “even,” which seems to express better the meaning intended here. The passage, then, would imply that Joshua went up with an army of picked men, men of valor and courage, and skilled in warfare. The Syriac agrees with the idea thus expressed, reading, “and all of them [were] mighty men of valor.”

 

၈. ထာဝရဘုရားက မိန့်တော်မူသည်။ ပိုမိုသင့်လျော်စွာ “အကြောင်းမှာ ထာဝရဘုရားသည် မိန့်တော်မူခဲ့သည်”။ ယောရှုသည် ဘုရား၏ အကြံဉာဏ်ကို မတောင်းမချင်း ဤလုပ်ငန်းကို မစတင်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ၎င်းသည် ဤသင်ခန်းစာကို နောက်ဆုံးတွင် သင်ယူခဲ့ပုံရသည်။

8. And the Lord said. Perhaps better, “for the Lord had said.” It is clear that Joshua did not undertake the expedition without seeking counsel of God. He seems at last to have learned this lesson.

 

၉. ရုတ်တရက်။ ယောရှုသည် လျင်မြန်စွာ ဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည်။ လက်ရှိလုပ်ငန်းသည် ချက်ချင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်သည်။ အကြောင်းများစွာသည် လုပ်ဆောင်မှုမရှိခြင်း သို့မဟုတ် နောက်ကျလွန်းသော လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ရှုံးနိမ့်သွားသည်။ ယောရှုသည် တစ်ညလုံး ချီတက်ခဲ့ပြီး၊ နံနက်တွင် ရန်သူသည် စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ချိန်မရှိမီ လုပ်ဆောင်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ခဲ့သည်။

9. Suddenly. Joshua was a man of dispatch. The task at hand required immediate action. Many a cause is defeated by lack of action, or action that comes too late. Joshua marched all night, and in the morning was ready for action before the enemy had time to prepare for battle.

 

တက်သွားသည်။ ပိုမိုသင့်လျော်စွာ “ချီတက်ပြီးနောက်” (RSV)။ ဤအပိုဒ်သည် ယောရှုသည် “ရုတ်တရက် ၎င်းတို့ထံ ရောက်လာပုံ” ကို ရှင်းပြရုံသာဖြစ်သည်။ ၎င်းကို “တစ်ညလုံး” ချီတက်ခြင်းဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

And went up. Preferably, “having marched up” (RSV). This clause is simply explanatory of how Joshua “came unto them suddenly.” This he did by marching “all night.”

 

၁၀. ၎င်းတို့ကို ဖရိုဖရဲဖြစ်စေခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် “၎င်းတို့ကို ထိတ်လန့်စေခဲ့သည်” (RSV)။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးသည် “ရူးသွပ်စွာ ပြေးလွှားသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် ဤနေရာတွင် အရာဝတ္ထုတစ်ခုကို ယူထားသောအခါ “ရှုပ်ထွေးစေသည်”၊ “ဖရိုဖရဲဖြစ်စေသည်” သို့မဟုတ် “လမ်းပြမိစေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၃:၂၇ တွင် ဘုရားသည် ဣသရေလရှေ့တွင် သူ၏ကြောက်ရွံ့မှုကို စေလွှတ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ရန်သူများကို ၎င်းတို့၏ နောက်ကျောကို လှည့်စေမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ဘုရင်ငါးပါး၏ ဖရိုဖရဲဖြစ်မှုသည် ဤကတိ၏ ပြည့်စုံမှုဖြစ်ပြီး၊ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ဘုရား၏ အစီအစဉ်အတိုင်း အလုပ်လုပ်ရန် အမြဲဆန္ဒရှိခဲ့လျှင် ကာနာန်သိမ်းပိုက်မှုတစ်ခုလုံးတွင် ထာဝရဘုရားသည် မည်သို့ဆောင်ရွက်မည်ကို ဥပမာပြပေးသည်။

10. Discomfited them. Or, “threw them into a panic” (RSV). The Hebrew word here used means “to rush about madly.” When it takes an object, as here, it means “to confuse,” “to throw into confusion,” or “to rout.” In Ex. 23:27 God had promised to send His fear before Israel and cause their enemies to turn their backs before them. The discomfiture of the five kings was a fulfillment of this promise, and is an example of how the Lord would have wrought in the entire conquest of Canaan if the Israelites had always been willing to work according to His plan.

 

ဘက်သ်-ဟိုရုန်။ စကားလုံးအဓိပ္ပာယ်မှာ “[ဘုရား] ခိုရုန်၏အိမ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဘက်သ်-ဟိုရုန်သည် အထက်နှင့်အောက် မြို့နှစ်မြို့ပါဝင်သော မြို့တွဲဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့တွင် ဘိတ် ‘အာ အယ်လ် ဖိုကာ (အထက်) နှင့် ဘိတ် ‘အာ အယ်တ်-တထ္တာ (အောက်) ဟုခေါ်သည်။ ဤမြို့များသည် တောင်ကြားလမ်းကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ယောရှုနှင့်သူ၏လူများသည် အမောရိလူမျိုးများကို အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ဤနေရာအထိ လိုက်လံတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဘက်သ်-ဟိုရုန် အထက်မှ ဘက်သ်-ဟိုရုန် အောက်သို့ ဆင်းသွားသော လမ်းသည် ကျောက်ဆောင်များနှင့် ကြမ်းတမ်းပြီး၊ ဆင်းရလွယ်ကူစေရန် ကျောက်တုံးများတွင် လှေကားထစ်များ ထွင်းထားသည်။ ဤနေရာ၌ ထာဝရဘုရားသည် ရန်သူများအပေါ်သို့ မိုးသီးကျောက်များ ပို့ခဲ့သည်။ ဤနေရာမှ ရန်သူများသည် တောင်ဘက်သို့ ယာမုတ်နှင့် လာခိရှမြို့များဆီသို့ ဦးတည်သွားကြပြီး၊ ထိုမြို့များသည် ဘုရင်နှစ်ပါး၏ မြို့များဖြစ်သည်။

Beth-horon. Literally, “house of [the god] Choron.” Beth-horon was made up of twin towns comprising the upper and lower cities, today known as Beit ‘Ur el Fōqā (upper) and Beit ‘Ur et–Taḥtā (lower). These towns controlled the mountain pass. Joshua and his men pursued the Amorites in a northwest direction to this point. The path descending from Beth-horon Upper to Beth-horon Lower was very rocky and rugged, so steep that steps have been cut in the rock to facilitate the descent. It was here that the Lord sent hailstones upon them. From this point the enemy turned in a southerly direction, toward Jarmuth and Lachish, the cities of two of the kings.

 

အဇေကာ။ လာခိရှမြို့မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁၁ မိုင် (၁၇ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် ရှိသော ခိုင်ခံ့စွာ ခံတပ်ဆောက်ထားသည့် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး၊ ယနေ့တွင် တယ်လ် အဇ်-ဇာကာရီယေ့ဟု ခေါ်သည်။ ၎င်းကို နောက်ပိုင်း ဓမ္မဟောင်းသမိုင်းတွင် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ဖော်ပြထားသည်။

Azekah. A strongly fortified city about 11 mi. (17 km.) northeast of Lachish, known today as Tell ez–Zakarîyeh. It is referred to a number of times in later OT history.

 

မက္ကေဒါ။ မက္ကေဒါ၏ တည်နေရာသည် မသေချာပါ။ အချို့က ၎င်းသည် တယ်လ် အယ်စ်-ဆာဖီတွင် တူးဖော်ထားသော ခံတပ်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသော်လည်း၊ ထိုတယ်လ်ကို အချို့က လိဗနါဟု ယူဆကြသည်။ အချို့က ဘိတ် ဂျီဘရင် (အယ်လူသာရိုပိုလစ်) မှ ၆ မိုင်နှင့် ၅/၈ မိုင် (၁၀.၈ ကီလိုမီတာ) တောင်အရှေ့ဘက်နှင့် ဟံဗရှုံမှ အနောက်မြောက်ဘက် ၈ မိုင် (၁၃ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ တယ်လ် မက်ဒူမ်ကို ပိုနှစ်သက်ကြသည်။

Makkedah. The site of Makkedah is uncertain. Some believe it to be the excavated stronghold at Tell es–Safi, but that tell is held by others to be Libnah. Some prefer Tell Maqdûm, 6 5/8 mi. (10.8 km.) southeast of Beit Jibrin (Eleutheropolis) and 8 mi. (13 km.) west by north from Hebron.

 

၁၁. ကြီးမားသောကျောက်တုံးများ။ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် “မိုဃ်းသီးများ” ဟုဖွင့်ဆိုထားသည်။ လက်စွဲစာပေများတွင်လည်း “မိုဃ်းသီးများ” ဟုဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့ကို ဥက္ကာခဲများ သို့မဟုတ် စစ်မှန်သော “ကျောက်တုံးများ” ဟုယူဆရန်မလိုအပ်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် ယခင်တစ်ကြိမ်က ဖျက်ဆီးရာတွင် မိုဃ်းသီးများကို အသုံးပြုခဲ့ဖူးသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၉:၁၈–၂၆)။ အရှေ့ဒေသတွင် မိုဃ်းသီးများသည် တစ်ပေါင်ခွဲမှ သုံးပေါင်လေးပုံသုံးပုံအထိ အလေးချိန်ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ မြောက်တရုတ်နိုင်ငံတွင် မိုဃ်းသီးအချို့သည် ပေါင်ပေါင်းများစွာ အလေးချိန်ရှိပြီး တိရစ္ဆာန်များကို သေစေခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်ထံတွင် “မိုဃ်းသီး၏ဘဏ္ဍာများ” (ယောဘ ၃၈:၂၂- ၂၃) ရှိပြီး၊ နောက်ဆုံးတိုက်ပွဲတွင် အသုံးပြုရန် ထားရှိသည် (ဗျာဒိတ် ၁၆:၂၁)။

11. Great stones. Defined in this same verse as “hailstones.” The LXX has “hailstones” in both instances. It is hardly necessary to think of these stones as being meteors, or literal “stones.” God had on a previous occasion used hailstones as an agency of destruction (Ex. 9:18–26). Records of several storms in the East are preserved, in which it is stated that the hailstones were found to weigh from one half to three quarters of a pound. In Northern China some have been known to weigh several pounds and to have killed cattle. God has in store “treasurers of the hail” (Job 38:22, 23) to use in the day of final battle (Rev. 16:21).

 

၁၂. ထာဝရဘုရားထံသို့။ ဆီးရီးယားဘာသာတွင် “ထာဝရဘုရားရှေ့မှာ” သို့မဟုတ် “ထာဝရဘုရား၏ရှေ့မှောက်တွင်” ဟုဖတ်သည်။ ဟေဗြဲစကားလုံး “လီ” သည် “အကြောင်းကြောင့်”၊ “အကြောင်းအရာ”၊ “ပတ်သက်ပြီး”၊ “ဘုရားကြောင့်” စသည့်အဓိပ္ပာယ်မျိုးစုံရှိသည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်များအရ ယောရှုပြောသောစကားသည် “ထာဝရဘုရားကြောင့်” သို့မဟုတ် “ထာဝရဘုရားနှင့်ပတ်သက်၍” ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်၏သဘောတူညီမှုဖြင့် ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏စကားများသည် မာနထောင်လွှားခြင်းမဟုတ်ပါ။

12. To the Lord. The Syriac reads “before the Lord,” or, “in the presence of the Lord.” The Hebrew preposition le has a variety of meanings, such as “with regard to,” “on account of,” “concerning,” “because of.” These meanings convey the idea that what Joshua said was, “because of the Lord,” or, “with regard to the Lord,” that is, spoken under divine direction or at least with divine approval. Consequently, his words were not presumptuous.

 

ရပ်တန့်လော့။ ဤတွင် “ရပ်တန့်လော့” ဟုဘာသာပြန်ထားသော ကြိယာသည် များသောအားဖြင့် “တိတ်ဆိတ်နေပါ” ဟုအဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ဘာကိုရည်ညွှန်းသည်ပေါ်မူတည်၍ “မလှုပ်မရှားနေပါ” ဟုလည်း အဓိပ္ပာယ်ရှိနိုင်သည်။ နေနှင့်လပေါ်သို့ ရည်ညွှန်းပြောဆိုထားသဖြင့်၊ ပုံမှန်အားဖြင့် အသံမထွက်သောနေနှင့်လအတွက် ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းအဓိပ္ပာယ်ကို ယူဆရမည်။ စာရေးသူသည် သိပ္ပံဆိုင်ရာကိစ္စများကို ဖော်ပြရာတွင် ထိုခေတ်က လူသုံးလူစကားကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ တကယ်တော့ ကောင်းကင်တွင် လှုပ်ရှားနေသည်မှာ နေမဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာသည် ၎င်း၏ဝင်ရိုးပေါ်တွင် လှည့်ပတ်နေခြင်းဖြင့် နေ့တစ်နေ့ကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ သို့သော် ခေတ်သစ်သိပ္ပံအလင်းရောင်ခေတ်တွင်ပင် ကျွန်ုပ်တို့သည် နေထွက်ခြင်း သို့မဟုတ် နေဝင်ခြင်းဟု ပြောဆိုကြသည်။ ဘုရားသခင်၏စွမ်းအားကို သဘာဝနိယာမများနှင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်စွမ်းမရှိဟု ယုံကြည်သူအချို့က ကမ္ဘာ့လှည့်ပတ်မှုရပ်တန့်ခြင်းသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များဖြစ်ပေါ်စေပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ နေအဖွဲ့အစည်းတစ်ခုလုံး သို့မဟုတ် စကြဝဠာတစ်ခုလုံးကိုပင် ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ဤနည်းဖြင့်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ အလင်းယိုင်ခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အခြားနည်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ အံ့ဖွယ်တစ်ခုခုဖြစ်ပွားခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ အနန္တတန်ခိုးရှင်ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ပါက၊ ဖန်ဆင်းရှင်နှင့် ထိန်းသိမ်းသူအနေဖြင့် ၎င်း၏ဖန်တီးမှုများကို ထိန်းချုပ်နိုင်သည်ဆိုပါက၊ ပြဿနာမရှိပါ။

Stand thou still. The verb here translated “stand still” is generally rendered “be silent.” However, it can also mean “be motionless,” depending upon what it is applied to. Being addressed to the sun and moon, which ordinarily have no sound, it would naturally have the meaning of the latter. The inspired writer used the popular language of the day in describing matters of science. Actually it is not the sun that moves in the heavens but the earth turning on its axis that marks off the day. But even in our modern age of scientific enlightenment we speak of the sun rising or setting. Some, whose limited concept of God leaves Him powerless to interfere with natural law, feel that a halt in the rotation of the earth would have disastrous effects upon the earth itself and possibly upon the entire solar system, if not the universe. Whether the phenomenon was produced in this fashion or by the refraction of light or in some other way, the fact remains that a miracle of some kind occurred. If we believe in an omnipotent God, who, as Creator and Sustainer, controls the works of His creation, there is no problem.

 

နေ့ရက်ကို ရှည်လျားစေခြင်းသည် ဣသရေလ၏ရန်သူများကို လုံးဝဖျက်ဆီးရန် အချိန်ပိုပေးရုံသာမက၊ ဣသရေလ၏ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို ထင်ရှားစွာပြသခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အမျိုးသားများကိုးကွယ်သော နတ်ဘုရားများသည် စစ်မှန်သောဘုရားသခင်ရှေ့တွင် အားမဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ သူတို့သည် ကာနန်နတ်ဘုရား ဗာလနှင့် နတ်ဘုရားမ အရှတိုရက်ကို ကိုးကွယ်ကြသည်။ သူတို့ကိုးကွယ်သော နေနှင့်လသည် ဣသရေလ၏ဘုရားသခင် ယေဟောဝါ၏ညွှန်ကြားမှုအောက်တွင် ယောရှု၏အမိန့်ကို လိုက်နာရသည်ကို ပြသခဲ့သည်။

The lengthening of the day not only provided additional time for the total destruction of the enemies of Israel but was a signal demonstration of the power of Israel’s God. It showed that the very gods whom the heathen worshiped were powerless before the true God. They worshiped the Canaanite god Baal and the goddess Ashtoreth. Both the sun and the moon whom they worshipped were shown to be subservient to Joshua’s command, under the direction of Israel’s God, Jehovah.

 

အချို့က ဤအံ့ဖွယ်ဖြစ်ရပ်သည် နေဝင်ချိန်တွင် ဖြစ်ပွားပြီး နေသည် မိုးကုပ်စည်းပေါ်တွင် ရပ်တန့်ထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် ကျမ်းပိုဒ် ၁၃ တွင် “နေသည် ကောင်းကင်အလယ်တွင် ရပ်တန့်နေသည်” ဟုဖော်ပြထားသည်။ ယောရှုနှင့်သူ၏လူများသည် ကာနန်လူမျိုးများကို ဘက်ဟိုရုန်ထက်ကျော်လွန်၍ လိုက်လံတိုက်ခိုက်နေကြသည်။ တိုက်ပွဲသည် နံနက်စောစောတွင်စတင်ခဲ့သောကြောင့်၊ ဤနေရာသို့ မွန်းတည့်ချိန်မတိုင်မီ ရောက်ရှိနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ ယောရှုသည် ဘက်ဟိုရုန်တောင်ကြားထိပ်တွင်ရပ်နေပြီး၊ ရန်သူများသည် ၎င်းတို့၏ခံတပ်များဆီသို့ အနောက်တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးနေသည်ကို ငေးကြည့်နေစဉ်၊ နေ့တစ်နေ့သည် ပြီးပြည့်စုံသောအောင်မြင်မှုရရှိရန် အချိန်တိုလွန်းမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ရန်သူများ ပြန်လည်စုစည်းရန် အချိန်မပေးဘဲ၊ ဖရိုဖရဲဖြစ်နေချိန်တွင် တိုက်ခိုက်ရန် အချိန်ကိုက်ဖြစ်ကြောင်း သူသိသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဂိဗွန်ဘက်သို့ အရှေ့ဘက်သို့ ပြန်ကြည့်လိုက်ရာ နေသည် ထိုနေရာအထက်တွင်ရှိနေသည်ကို တွေ့ရသည်။ အနောက်ဘက်တွင် အာယလုန်ချိုင့်ဝှမ်းအထက်တွင် လသည် မှိန်ဖျော့စွာမြင်ရသေးသည်။ အကယ်၍ ထိုအချိန်သည် နေဝင်ချိန်နီးဖြစ်ခဲ့ပါက၊ သူသည် ဂိဗွန်အထက်တွင် နေရှိနေမည့်အစား၊ အနောက်ဘက်တွင် ပင်လယ်ထဲသို့ နေဝင်နေသည်ကို မြင်ရလိမ့်မည်။

Some, on casual reading, have believed that the miracle took place as the sun was setting, and that the sun, therefore, was held just above the horizon. But v. 13 states that “the sun stood still in the midst of heaven.” Joshua and his men were pursuing the Canaanites beyond Beth-horon. Inasmuch as the battle started early in the morning, it would have been possible to reach this spot before noon. As Joshua stood at the summit of the pass at Beth-horon and looked down upon the vast multitudes of the enemy fleeing to the southwest toward their strongholds, he feared that the day would prove too short to bring complete victory. He knew that the opportune time to strike was while the enemy was disorganized. Delay would give time for reorganization. So as he looked back eastward toward Gibeon he saw the sun, as it were, above that point. To the west, over the Valley of Aijalon, the waning moon was still faintly visible. Had the time been near sunset, he would have seen the sun toward the west sinking in the sea instead of toward the east over Gibeon.

 

နေရပ်တန့်ခဲ့သောအချိန်ကာလနှင့်ပတ်သက်၍၊ ၎င်းသည် တစ်နေ့လုံးဖြစ်သည်ဟု ယူဆလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ဟေဗြဲဘာသာစကားသည် တိကျမှုမရှိပါ။ စာသားအရ၊ နေသည် “တစ်နေ့လုံးပြီးစီးသည့်အတိုင်း ဝင်ရန်အလျင်မလိုခဲ့” ဟုဆိုသည်။ သို့သော် ဤစကားအသုံးအနှုန်းသည် “တစ်နေ့လုံးခန့်” ဟုလည်း ဖတ်နိုင်သည်။ ဤအချိန်သည် ကျမ်းပိုဒ် ၂၈ အထိဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များကို ပြီးမြောက်ရန် အချိန်ပေးခဲ့ပြီး၊ ထိုကျမ်းပိုဒ်၏စကားအသုံးသည် မက္ကဒါမြို့ကို ထိုနေ့တွင်ပင် သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုပုံရသည်။

As to the length of time that the sun was delayed in its course, it is generally assumed to have been a whole day. However, the Hebrew is not specific. Literally, it reads, the sun “did not hasten to go down as a perfect day,” that is, as it does when the day is finished. But the language also permits the reading “about a whole day.” This would give time for the accomplishing of the events noted through v. 28, since the wording of that verse seems to imply that Makkedah was taken on the same day.

 

၁၃. ယာရှာ၏စာအုပ်။ စာသားအရ “ဖြောင့်မတ်သူ၏စာအုပ်” ဟုဆိုသည်။ ဆီးရီးယားဘာသာတွင် “ချီးမွမ်းခြင်းစာအုပ်” သို့မဟုတ် “သီချင်းစာအုပ်” ဟုခေါ်သည်။ ဤစာအုပ်ကို ဓမ္မဟောင်းတွင် နှစ်ကြိမ်သာ တိုက်ရိုက်ဖော်ပြထားပြီး၊ ဤနေရာနှင့် ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစာအုပ် ၁:၁၈–၂၇ တွင်ဖြစ်သည်။ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၈:၅၃ ၏လက်စွဲစာပေတွင် “သီချင်း၏စာအုပ်” ဟုဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းသည်လည်း ယာရှာ၏စာအုပ်ကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ ဤစာအုပ်သည် သမိုင်းဝင်သူရဲကောင်းများ—ဖြောင့်မတ်သူများ—၏ဘဝနှင့် ၎င်းတို့အောင်မြင်မှုများကို ဖော်ပြထားသော ကဗျာများနှင့် နိဒါန်းစာသားများပါဝင်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ၎င်းကို ဖြစ်ရပ်များဖြစ်ပေါ်လာသည်နှင့်အမျှ တဖြည်းဖြည်းစုစည်းထားသည်ဟု ထင်ရသည်။ ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစာအုပ် ၁:၁၉–၂၇ ၏ကဗျာသည် ဒါဝိဒ်ရေးသားပြီး ယာရှာ၏စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ ဤစာအုပ်၏အစိတ်အပိုင်းများသည် ယောရှုခေတ်တွင်ပင် ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြခြင်းမဟုတ်ပါ။ နေနှင့်လရပ်တန့်ခြင်း၏ ထူးခြားသောဖြစ်ရပ်သည် ၎င်းဖြစ်ပွားပြီးမကြာမီတွင် မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပေမည်။ အကယ်၍ ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့ပါက၊ ယောရှုသည် ဂိဗွန်တိုက်ပွဲကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့စဉ် (စာမျက်နှာ ၁၆၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ သူ၏သေဆုံးမှုမတိုင်မီ မကြာမီတွင်၊ ဤထူးခြားသောဖြစ်ရပ်ကို ဖော်ပြရာတွင် ဤကဗျာနှင့် ၎င်း၏နိဒါန်းစာသားကို ကိုးကားခဲ့ပေမည်။ ကျမ်းပိုဒ် ၁၅ သည် ၎င်းသည် ကိုးကားချက်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး ကဗျာ၏အကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်သော မှတ်ချက်စကားများဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ကျမ်းပိုဒ် ၁၂ ၏ပထမအပိုင်းသည် နိဒါန်းအနေဖြင့်၊ ကျမ်းပိုဒ် ၁၅ သည် နိဂုံးအနေဖြင့် စာရေးသူမှ ထည့်သွင်းခဲ့ပေမည်။ သို့သော် “ဤအရာသည် ယာရှာ၏စာအုပ်တွင် မရေးထားသလော” ဟူသော ကိုးကားချက်ဖော်ပြမှုမှလွဲ၍ အားလုံးသည် ကိုးကားချက်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆရန် ပို၍ဖြစ်နိုင်သည်။

13. Book of Jasher. Literally, “book of the upright.” The Syriac calls it “book of praises,” or “book of hymns.” The book is directly referred to only twice in the OT, here and in 2 Sam. 1:18–27. The LXX of 1 Kings 8:53 mentions a “book of the song,” probably also a reference to the book of Jasher. The book, as a whole, seems to have been made up of ballads accompanied by prose introductions, dealing with historical heroes—upright men—showing how they lived and what they achieved. It was evidently compiled by degrees, as the events performed by these upright men and women occurred. That the ballad of 2 Sam. 1:19–27 was composed by David and recorded in the book of Jasher is no proof that parts of the book were not in existence earlier, even, perhaps, in the time of Joshua. The remarkable event of the standing still of the sun and moon may have been recorded soon after its occurrence. If so, when Joshua recorded the battle of Gibeon (see p. 169), probably a short time before his death, it would seem that he quoted this particular ballad with its prose introduction as part of his account of this remarkable incident. Verse 15 implies that it is a part of the quotation, or at least words of comment on the contents of the ballad. The first part of v. 12, by way of introduction, and v. 15, by way of conclusion, may have been added by the writer of v. 14, but it seems more probable that all except the formula of citation, “is not this written in the book of Jasher?” is part of the quotation.

 

၁၆. ဂူအတွင်း။ စာသားအရ “ထိုဂူအတွင်း” ဟုဆိုသည်။ မက္ကဒါ၏တည်နေရာသည် မသေချာပါ (ကျမ်းပိုဒ် ၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂူတစ်ခုသည် အနီးအနားတွင် ရှိပုံရသည်။

16. In a cave. Literally, “in the cave.” The site of Makkedah is uncertain (see on v. 10). Evidently a cave was nearby.

 

၁၉. မနေပါနှင့်။ စာသားအရ “သင်တို့သည် ရပ်တန့်မနေရပါ” ဟုဆိုသည်။ ယောရှု၏ချက်ချင်းလှုပ်ရှားမှုသည် သူ၏ဘုရားသခင်မှုတ်သွင်းထားသော စစ်ဦးစီးမှုအရည်အချင်းကို ဖော်ပြသည်။ ရန်သူ၏အဓိကတပ်ဖွဲ့များကို တိုက်ခိုက်ရန် အချိန်ကိုက်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်ငါးပါးကို ကွပ်မျက်ခြင်းကဲ့သို့ အာရုံပြောင်းလဲမှုတစ်ခုခုသည် အချိန်ကုန်လွန်စေပြီး ဆုံးရှုံးမှုဖြစ်စေနိုင်သည်။

19. And stay ye not. Literally, “and you, ye shall not stand still.” Joshua’s prompt dispatch revealed the skill of his inspired generalship. The time was advantageous for action against the main forces of the enemy. Any diversionary action, such as the execution of the five kings, would have meant costly delay.

 

နောက်ဆုံးကို တိုက်ခိုက်ပါ။ ဆိုလိုသည်မှာ တပ်ဖွဲ့၏နောက်ဆုံးကို ချေမှုန်းရန်ဖြစ်သည်။ “တိုက်ခိုက်သည်” ဟုဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးသည် ဤနေရာနှင့် ဒုတိယမောင်း ၂၅:၁၈ တွင်သာ တွေ့ရသည်။

Smite the hindmost. That is, rout the rear of the host. The Hebrew word translated “smite” occurs only here and in Deut. 25:18.

 

၂၁. လူအပေါင်းတို့။ “အပေါင်းတို့” ဟူသော စကားလုံးကို စာသားအတိုင်းယူဆပါက၊ ဣသရေလလူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ သေဆုံးခြင်း၊ ဒဏ်ရာရခြင်း၊ ပျောက်ဆုံးခြင်းမရှိဟု ဆိုလိုသည်။ ဟေဗြဲစကားအရ ဣသရေလလူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကိုမျှ မည်သူမျှ အသံထွက်ရန်ပင် မရဲသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ လက်နက်ထွက်ရန်ကို ပိုမိုမပြောနှင့်။ ၎င်းသည် ပြီးပြည့်စုံပြီး ဂုဏ်ယူဖွယ်အောင်မြင်မှုဖြစ်သည်။

21. All the people. If the “all” is to be taken literally, it means that no Israelite was slain, none wounded, none missing from the battle. The Hebrew expressly states that against one single Israelite none dared lift up the voice, much less a weapon. It was a complete, glorious victory.

 

၂၄. လူအပေါင်းတို့။ ဆိုလိုသည်မှာ သူနှင့်အတူသွားသော စစ်သူရဲများအားလုံးဖြစ်သည်။ ယောရှုသည် သူ၏လူများ၏စိတ်ဓာတ်ကို ထိန်းသိမ်းနည်းကို သိသည်။ သူသည် ၎င်းတို့ကို ယုံကြည်မှုထဲသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ ၎င်းတို့သည် တိုက်ပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်မှု၏ရလဒ်များကို မြင်တွေ့ရန်နှင့် နောက်ဆုံးရလဒ်များတွင် ပါဝင်ခွင့်ရရန် ထိုက်တန်သည်။ စစ်မှန်သောခေါင်းဆောင်သည် ဝန်ဆောင်မှု၏ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် ဝမ်းနည်းမှုများကို လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များနှင့် မျှဝေသည်—အလုပ်သာမက အလုပ်၏ရလဒ်များကိုပါ မျှဝေသည်။ သူသည် သူ၏လူများကို ၎င်းတို့သည် အလုပ်၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်ဟု ခံစားရစေပြီး၊ အောင်မြင်မှု၏ယန္တရားတစ်ခုသာမဟုတ်ပါ။ ယောရှုသည် သူ၏လူများကို ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကလည်း သူ့ကို ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ဤသို့မျှဝေခြင်းသည် ခေါင်းဆောင်၏အနေအထားကို အားဖြည့်ပေးပြီး အားနည်းစေခြင်းမဟုတ်ပါ။ ယုံကြည်မှုသည် ယုံကြည်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

24. All the men. That is, all the men of war “which went with him,” as stated in the same verse. Joshua knew how to keep the good will of his men. He took them into his confidence. They had shared in the battle, and they deserved to see the fruits of their labor and to share in the final results. The true leader shares both the joys and the sorrows of service with his fellow laborers—not only the labor but the fruits of labor as well. He makes his men feel that they are a part of the task and not mere cogs in the wheel of success. Joshua had confidence in his men, and they had confidence in him. For a leader thus to share is to strengthen his position, not to weaken it. Confidence begets confidence.

 

လည်ပင်းများပေါ်တွင်။ ဤလုပ်ဆောင်မှုသည် အဆူရီးယန်းနှင့် အီဂျစ်အထိမ်းအမှတ်များတွင် မြင်တွေ့ရသည့်အတိုင်း အရှေ့တိုင်း၏ဓလေ့တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပြီးပြည့်စုံသောအောင်မြင်မှု၏သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ဣသရေလလူများအတွက်၊ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ရန်သူများအားလုံးကို လုံးဝနှိမ်နှင်မည်ဟူသော သက်သေပြချက်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၉:၈၊ ဓမ္မရာဇဝင်ဒုတိယစာအုပ် ၂၂:၄၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Upon the necks. This procedure was a custom of the Orient as can be seen from certain Assyrian and Egyptian monuments. It was a token of complete victory. To the Israelites it was a demonstration of the complete subjection to which God would reduce all their adversaries (see Gen. 49:8; 2 Sam. 22:41).

 

၂၆. ဆွဲထားသည်။ ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် ဓမ္မဟောင်းခေတ်တွင် လူများကို အသက်ရှင်လျက်ဆွဲမထားခဲ့ပါ။ သားကောင်ကို ဦးစွာသတ်ပြီးမှ အခြားသူများအား အလားတူရာဇဝတ်မှုများမှ တားဆီးရန် ဥပမာအနေဖြင့် ဆွဲထားသည်။ သို့သော် ဒုတိယမောင်း ၂၁:၂၃ ၏ပညတ်အရ၊ မြေကြီးညစ်ညမ်းမည်စိုး၍ အလောင်းကို ညတွင်းမထားရပါ။

26. Hanged. The Hebrew people did not hang men alive on OT times. The victim was first killed and then hanged by way of example, to deter others from similar crimes. But according to the law of Deut. 21:23, the body must not hang overnight lest the land be defiled.

 

၂၇. ဖြစ်လာသည်။ နေ့ရက်ကို ရှည်လျားစေခဲ့သောကြောင့်၊ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင်ဖော်ပြထားသော “နေဝင်ချိန်” သည် ထူးခြားစွာရှည်လျားသောနေ့၏ညနေဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ရန် အကြောင်းမရှိပါ။

27. It came to pass. In view of the fact that the day was lengthened, there is no reason to doubt that “the going down of the sun,” mentioned in this verse, was on the evening of the remarkably long day.

 

၂၈. ထိုနေ့။ ဘက်ဟိုရုန်တိုက်ပွဲ၏နေ့ဖြစ်ပုံရသည်။ မက္ကဒါမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းသည် ထိုမမေ့နိုင်သောနေ့၏အောင်မြင်မှုများကို ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဣသရေလလူများကို တစ်ချိန်ကြာ တိုက်ခိုက်မှုအန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်စေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကြီးမားသောအောင်မြင်မှုများနှင့်ပြည့်နှက်နေသော ကြီးမားသောနေ့တစ်နေ့ဖြစ်သည်။

28. That day. Apparently the day of the battle of Beth-horon. It seems that the taking of Makkedah completed the series of accomplishments of that memorable day. It left the Israelites, for a time, without danger of attack. It was a great day, full of great accomplishments.

 

၂၉. လိဗနါ။ လိဗနါဆီသို့ စစ်ဆင်ရေးသည် ထပ်မံစစ်ဆင်ရေး၏အဆင့်တစ်ခု၏အစဖြစ်သည်။ လိဗနါသည် လာခိရှမြောက်ဘက်ရှိ ခိုင်ခံ့သောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ တူးဖော်မှုများအရ ၎င်းသည် တစ်ချိန်က ကောင်းစွာတည်ဆောက်ထားသော ခံတပ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်ခန့်တွင် မီးလောင်မှုကြောင့် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည်။

29. Libnah. The operations against Libnah mark the beginning of a further stage of the campaign. Libnah was a strongly fortified city north of Lachish. Excavations on the site reveal that it was once a well-built fortress and that fire practically destroyed it at about this time.

 

၃၁. လာခိရှ။ ၎င်းသည် ထိုဒေသ၏အဓိက “ခံတပ်မြို့” ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းဣသရေလသမိုင်းတွင် ခံတပ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ဤနေရာကို တူးဖော်ထားပြီး၊ ယနေ့တွင် တဲလအဒ်–ဒူဝဲအ်ဟု လူသိများသည်။ ဤနေရာတွင် ယေရမိခေတ်မှ နာမည်ကျော် လာခိရှစာများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဤမြို့သည် ယေရုရှလင်မြို့မှ အနောက်တောင်ဘက် ၂၇ မိုင် (၄၄ ကီလိုမီတာ) နှင့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးမှ ၁၉ မိုင် (၃၁ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်ရှိသည်။ လာခိရှသည် ဓမ္မဟောင်းတွင် မကြာခဏဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် တောင်ဘက်မှရန်သူတစ်ဦးသည် ယေရုရှလင်သို့ မတိုးဝင်မီ ထိန်းချုပ်ရမည့် အရေးပါသောခံတပ်ဖြစ်သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၈:၁၄, ၁၇၊ ၁၉:၈ ကိုကြည့်ပါ)။

31. Lachish. This was the chief “fenced city” of the area and continued to be a stronghold in later Israelitish history. The site has been excavated, and is known today as Tell ed–Duweir. Here the famous Lachish Letters, from the time of Jeremiah, were found. The ruins are about 27 mi. (44 km.) southwest of Jerusalem and 19 mi. (31 km.) from the seacoast. Lachish is frequently mentioned in the OT. It was an important stronghold, whose control an enemy from the south must secure before advancing on Jerusalem (see 2 Kings 18:14, 17; 19:8).

 

၃၃. ဂေဇာ။ ဤမြို့သည် ယနေ့တဲလဂျေဇာဟု လူသိများသည်။ ဤနေရာတွင် တူးဖော်မှုများမှ အရေးပါသော ရှေးဟောင်းသုတေသနပစ္စည်းများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယေရုရှလင်မှ အနောက်–မြောက်ဘက် ၁၉ မိုင်ခွဲ (၃၁ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်ရှိသည်။ ၎င်းသည် ယောရှု၏စစ်ချီလမ်းကြောင်းမှ ထွက်ခွာနေသော်လည်း၊ ဂေဇာ၏ဘုရင် ဟောရမ်သည် လာခိရှကို ကူညီရန် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ယောရှုသည် သူနှင့်သူ၏တပ်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း သူ၏မြို့ကို မသိမ်းပိုက်ခဲ့ပါ (အခန်း ၁၆:၁၀)။ ဟောရမ်သည် လာခိရှ၏ဘုရင်နှင့် အပြန်အလှန်ကူညီမှုစာချုပ်ရှိခဲ့ပြီး၊ မြို့တစ်မြို့မတိုက်ခိုက်ခံရပါက အကျိုးသက်ရောက်သည်။ ဂေဇာသည် နောက်ပိုင်းတွင် လေဝိမြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည် (အခန်း ၂၁:၂၁)။

33. Gezer. This city is the present Tell Jezer. Important archeological material has been found in excavations at this site, 19 1/4 mi. (31 km.) west-northwest of Jerusalem. It was out of Joshua’s line of march, but Horam, its king, came to the assistance of Lachish. Joshua smote him and his army, but did not take his city (ch. 16:10). Horam evidently had a pact of mutual assistance with the king of Lachish, effective in the event of an attack on either city. Gezer was later designated a Levitical city (ch. 21:21).

 

၃၄. ဧဂလုန်။ ကျမ်းပိုဒ် ၃ ကိုကြည့်ပါ။

34. Eglon. See on v. 3.

 

၃၆။ ဟေဗြုန်။ အခန်း ၃ ကိုကြည့်ပါ။ ဟေဗြုန်မြို့သားများသည် ယခင်ကသတ်ဖြတ်ခံရသောဘုရင် (အခန်း ၂၄-၂၆) နေရာတွင် ဘုရင်သစ်တစ်ဦးကို ခန့်အပ်ထားပုံရသည်။ “ထိုမြို့၏ဆက်နွယ်မြို့များအားလုံး” (အခန်း ၃၇) ဟူသောစကားရပ်သည် ဟေဗြုန်သည် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး ၎င်းလက်အောက်တွင် မှီခိုနေရသောမြို့များစွာရှိသည့် မိခင်မြို့ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဂိဗွန်မြို့သည်လည်း ထိုကဲ့သို့ဖြစ်သည် (အခန်း ၉:၁၇ တွင်ဖော်ပြထားသည်)။

36. Hebron. See on v. 3. Evidently the inhabitants of Hebron had appointed a new king to succeed the one previously slain (vs. 24–26). The expression “all the cities thereof” (v. 37) indicates that Hebron was a metropolis, that is, a mother city, with several cities subject to its jurisdiction and dependent upon it. Such also was Gibeon, mentioned in ch. 9:17.

 

၃၈။ ဒေဗိရ်။ ကာနာန်အမည်မှာ “စာအုပ်မြို့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ကိရယသ်သေဖာဖြစ်သည်။ အခန်း ၁၅:၄၉ တွင် ၎င်းကို “ထန်းပင်မြို့” ဟု ခေါ်သော ကိရယသ်သာနာဟုလည်း ခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ယုဒမြို့တောင်တန်းဒေသတွင် ဟေဗြုန်မှအနောက်တောင်ဘက် ၁၂ မိုင် (၁၉ ကီလိုမီတာ) နှင့် လာခရှိမှအရှေ့တောင်ဘက် ၈ မိုင် (၁၃ ကီလိုမီတာ) အကွplတွင်တည်ရှိသည်။ ၎င်းကို တဲလ်ဘိတ်မြှီမ်စီမ်ဟု ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။ ကာနာန်လူမျိုးများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ထိုမြို့ကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော်လည်း၊ ကာလက်၏ညီဖြစ်သူ ဩသံအေလက ၎င်းကို ဣသရေလအတွက် ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ သူ၏ရဲစွမ်းသတ္တိကြောင့် ကာလက်၏သမီး အာခသာကို ဇနီးအဖြစ်ရရှိခဲ့သည် (အခန်း ၁၅:၁၇)။ ထိုမြို့ကို ယဇ်ပုရောဟိတ်များအား ပေးအပ်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၁:၁၅)။

38. Debir. The Canaanite name was Kirjath-sepher, which means “city of books.” In ch. 15:49 it is called Kirjath-sannah, city of palm trees. It was in the highlands of Judah about 12 mi. (19 km.) southwest of Hebron and about 8 mi. (13 km.) southeast of Lachish. It has been identified with Tell Beit Mirsim. The Canaanites subsequently retook the city, but Othniel, the brother of Caleb, later recaptured it for Israel. For his bravery he received Achsah, the daughter of Caleb, in marriage (ch. 15:17). The city was given to the priests (ch. 21:15).

 

၄၀။ နယ်မြေအားလုံး။ “တောင်ကုန်းများ” ဟူသောစကားရပ်သည် ယေရုသ လင်မှ တောင်ဘက်သို့ ဆက်လက်ပျံ့နှံ့သွားသော တောင်တန်းဒေသကို ရည်ညွှန်းသည်။

40. All the country. The expression “the hills” denotes the mountainous region extending southward from Jerusalem.

 

တောင်ပိုင်း။ ဟေဗြဲဘာသာတွင် “နေဂပ်”။ ထုံးကျောက်များနှင့် ရေအမြဲရှိသော ရေပန်းများနည်းပါးပြီး သစ်ပင်များမရှိသလောက်၊ မိုးရာသီတွင်သာ စိမ်းလန်းသော တစ်ပိုင်းခြောက်သွေ့သောဒေသဖြစ်သည်။ ထိုနယ်မြေသည် လယ်သမားများအတွက် အခွင့်အလမ်းပေးသည်။ ၎င်းတို့သည် ပြန့်ပြူးသောနေရာတိုင်းကို ထယ်ထိုးရုံသာမက ကျောက်တုံးများကိုပင် အသုံးပြုပြီး ၎င်းတို့၏သီးနှံများနှင့် စပျစ်ပင်များကို ထောက်ပံ့ပေးသည်။

South. Heb. negeb. A semiarid region of limestone, with but few perennial springs, bereft of trees, and green only in the rainy season. The territory offered an opportunity for the diligent husbandman who would not only plow up every level spot but utilize the very rocks and make them support his crops and vines.

 

ချိုင့်ဝှမ်း။ ဤချိုင့်ဝှမ်းဒေသ ရှဖလာ သည် ယုဒနှင့် ဖိလိတ္တိပြည်ကြားရှိ တောင်ခြေရင်းဒေသဖြစ်သည်။

ရေပန်းများ။ ရှဖလာ၏ခြေရင်းတွင်ရှိသော မညီမညာသောမြေနှင့် ဖိလိတ္တိလွင်ပြင်ကြားရှိ နယ်မြေဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ဤဒေသသည် ချောင်းများနှင့် ချိုင့်ဝှမ်းများဖြင့် ဖြတ်သန်းထားပြီး အလွန်စည်ကားဖွံ့ဖြိုးသည်။

The vale. This lowland, the Shephelah, was the foothill region between Judah and Philistia.

The springs. Probably the undulating land at the foot of the Shephelah, and between it and the plain of Philistia. This region was intersected by brooks and ravines, and so fertile and prosperous.

 

၄၁။ ဂေါရှင်။ ဟေဗြဲလူမျိုးများ ယခင်နေထိုင်ခဲ့သော အီဂျစ်နိုင်ငံရှိ ဂေါရှင်နယ်မြေမဟုတ်ဘဲ၊ ယုဒတောင်ပိုင်းရှိ နယ်မြေတစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်း ၁၁:၁၆၊ ၁၅:၅၁)။

41. Goshen. Not the country of that name in Egypt, the former residence of the Hebrews, but a section in southern Judah (chs. 11:16; 15:51).

 

၄၃။ ဂိလဂါလ်။ အခန်း ၉:၆ နှင့် ၁၀:၇ ကိုကြည့်ပါ။

43. Gilgal. See on chs. 9:6 and 10:7.

 

 

အယ်လင်ဂျီ။ ဝှိုက်ထ်၏ မှတ်ချက်များ

၁-၄၃ PP ၅၀၆-၅၁၀

၁-၆ PP ၅၀၇

၂ PP ၅၀၆

၇-၁၄ PP ၅၀၈

၁၂ PP ၅၀၉

၄၀, ၄၂, ၄၃ PP ၅၁၀

ellen g. white comments

1–43 PP 506-510

1–6 PP 507

2 PP 506

7–14 PP 508

12 PP 509

40, 42, 43 PP 510