ဓမ္မရာဇဝင် ပထမ ၁၃

 

အခန်းကြီး - ၁၃

chapter 13

 

၁ ရှောလု၏ရွေးချယ်ထားသောတပ်ဖွဲ့။ ၃ သူသည်ဖိလိတ္တိလူများကိုဆန့်ကျင်၍ ဟေဗြဲလူများကိုဂိလဂလမြို့သို့ခေါ်သည်၊ အကြောင်းမူကား ဂျိုနသန်သည်ဖိလိတ္တိလူများ၏စစ်စခန်းကိုတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ၅ ဖိလိတ္တိလူများ၏တပ်ဖွဲ့ကြီး။ ၆ ဣသရေလလူများ၏ဒုက္ခဆင်းရဲမှု။ ၈ ရှောလုသည်ရှမွေလအားစောင့်ဆိုင်းရင်း ငြီးငွေ့ပြီး ယဇ်ပူဇော်သည်။ ၁၁ ရှမွေလသည်သူ့ကိုဆူပူဆုံးမသည်။ ၁၇ ဖိလိတ္တိလူများ၏လုယက်တပ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့။ ၁၉ ဣသရေလတွင်ပန်းပဲဆရာမထားရန် ဖိလိတ္တိလူများ၏အကြံအစည်။

1 Saul’s selected band. 3 He calleth the Hebrews to Gilgal against the Philistines, whose garrison Jonathan had smitten. 5 The Philistines’ great host. 6 The distress of the Israelites. 8 Saul, weary of staying for Samuel, sacrificeth. 11 Samuel reproveth him. 17 The three spoiling bands of the Philistines. 19 The policy of the Philistines, to suffer no smith in Israel.

 

 

၁. ရှောလုသည် တစ်နှစ်အုပ်စိုးခဲ့သည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်၏ အဓိပ္ပါယ်သည် မရှင်းလင်းဘဲ ဘာသာပြန်သူများနှင့် မှတ်ချက်ပေးသူများအားလုံး သဘောတူထားသည်။ ယနေ့ရှိသော ဟေဗြဲစာသား၏ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ဆိုချက်မှာ “ရှောလုသည် အုပ်စိုးစပြုသောအခါ ... နှစ်သက်သူဖြစ်ပြီး၊ ဣသရေလအပေါ် နှစ်နှစ်အုပ်စိုးခဲ့သည်” (အနှစ်သက်သူဆိုရာ၌ Vol. I, p. 181 နှင့် ကမ္ဘာဦး ၅:၃၂ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ပထမဆုံးကျမ်းစာဗားရှင်းကတည်းက ဤစာသားသည် ဘာသာပြန်သူများကို အခက်အခဲဖြစ်စေခဲ့သည်။ လတ်တလောထုတ်ဝေသော LXX ဗားရှင်းများသည် ဤအခက်အခဲကို ကျမ်းပိုဒ်တစ်ခုလုံးကို ချန်လှပ်ထားခြင်းဖြင့် ရှောင်ရှားခဲ့သည်။ တာဂွမ်များက “ရှောလုသည် အုပ်စိုးစပြုသောအခါ တစ်နှစ်သားကလေးကဲ့သို့ အပြစ်ကင်းစင်သည်” ဟု ပြန်ဆိုထားသည်။ ဆီးရီးယားဗားရှင်းက “ရှောလုသည် တစ်နှစ်သို့မဟုတ် နှစ်နှစ်အုပ်စိုးပြီးနောက်” ဟု ဖော်ပြသည်။ ယခင်ဘာသာပြန်များကဲ့သို့ပင် KJV ၏ ဘာသာပြန်သည် ယနေ့ရှိသော ဟေဗြဲစာသားကို မပေးဘဲ ဘာသာပြန်သူများက မူရင်းဟေဗြဲစာသားဟု ယူဆထားသည့်အရာကို ပြန်ဆိုထားသည်။ RSV က ချန်လှပ်မှု နှစ်ခုကို ယူဆထားသည်- “ရှောလုသည် … နှစ်သက်သူဖြစ်ပြီး၊ … နှင့် နှစ်နှစ်ကို ဣသရေလအပေါ် အုပ်စိုးခဲ့သည်။”

1. Saul reigned one year. The meaning of this passage of Scripture is not clear, as all translators and commentators have agreed. A literal translation of the Hebrew text was as we have it today reads, “Saul year[s] old when he began to reign, and two years he reigned over Israel” (on “year[s] old” see Vol. I, p. 181; also on Gen. 5:32). Ever since the days of the first Bible version this text has puzzled translators. Earlier editions of the LXX avoided the difficulty by omitting the verse entirely. The Targums paraphrased it to read, “Saul was as innocent as a one-year-old child when he began to reign.” The Syriac gives it, “When Saul had reigned one or two years.” Like preceding translations of the text, that of the KJV is a paraphrase that gives, not the Hebrew as we have it today, but what the translators thought the original text of the Hebrew to have been. The RSV assumes two omissions: “Saul was … years old when he began to reign; and he reigned … and two years over Israel.”

 

အချို့သော မှတ်ချက်ပေးသူများက ဤနေရာတွင် ကူးယူရာတွင် ချန်လှပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု သဘောတူသည်၊ သို့သော် စာသားထုတ်ဝေမှုတွင် မည်သည့်အချိန်တွင် ချန်လှပ်မှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ကို မည်သူမျှ မပြောနိုင်ပါ (Vol. I, p. 15 ကိုကြည့်ပါ)။ ရှိပြီးသား ဟေဗြဲစာသားသည် ချန်လှပ်မှု၏ ရလဒ်ဖြစ်ပါက၊ ၎င်းသည် နောက်ပိုင်းကူးယူသူများ၏ ဂရုတစိုက်နှင့် စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် လုပ်ဆောင်မှုကို သက်သေပြပြီး၊ စာသားကို ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်းမပြုဘဲ ၎င်းတို့တွေ့ရှိသည့်အတိုင်း ထားခဲ့သည်၊ သို့သော် ၎င်း၏အဓိပ္ပါယ်မှာ မရှင်းလင်းပေ။

Some commentators agree that here is doubtless an instance where an omission has occurred in the process of copying, though at what time in the transmission of the text the omission may have occurred no one can tell (see Vol. I, p. 15). If the extant Hebrew text is the result of an omission, it stands as evidence of the carefulness and conscientiousness of later copyists in their work of producing new manuscripts, for they did not tamper with the text itself but left it as they found it even though its meaning was obscure.

 

မခန့်မှန်းခြင်းဖြင့် အနည်းငယ်သာ ရရှိနိုင်သော်လည်း၊ ယာယီရှင်းပြချက်တစ်ခုကို ပေးနိုင်သည်။ ဤထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသော ဖော်ပြချက်ပုံစံသည် ဘုရင်တစ်ဦး၏ အုပ်စိုးစပြုသောအခါ အသက်နှင့် အုပ်စိုးမှုကာလကို ဖော်ပြရန် ကျမ်းစာရေးသားသူများအသုံးပြုသော ပုံမှန်ပုံစံနှင့် အတိအကျသက်ဆိုင်သည်။ ဒါဝိဒ်အတွက် ဆက်စပ်ဖော်ပြချက်သည် ၂ ရာ. ၅:၄ တွင် တွေ့ရသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၁:၁၊ ၂၄:၈, ၁၈ တို့ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ ၁ ရာ. ၁၃:၁ တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ထင်ရသော ချန်လှပ်မှုများနှင့် ဆင်တူသော ချန်လှပ်မှုများကို ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၁:၁ ကဲ့သို့သော ဆက်စပ်စာသားတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပါက၊ ၎င်းသည် “မနာရှေသည် … နှစ်သက်သူဖြစ်ပြီး၊ ယေရုဆလင်မြို့တွင် … နှင့် ငါးနှစ်အုပ်စိုးခဲ့သည်” ဟု ဖတ်ရမည်။ အခြေခံတည်ဆောက်ပုံတွင် ဤကျမ်းပိုဒ်နှစ်ခုသည် တူညီသည်။ ရှောလုအုပ်စိုးစပြုသောအခါ အသက်တစ်ခုနှင့် အုပ်စိုးမှုကာလအတွက် နောက်ထပ်တစ်ခုထည့်သွင်းခြင်းသည် ဒါဝိဒ်နှင့် အခြားဘုရင်များအတွက် ဖော်ပြချက်များနှင့် အပြိုင်ဖြစ်စေမည်။ မူရင်းစာသားတွင် “… နှင့် နှစ်” ဟူသော စကားစုသည် “လေးဆယ်” ဟု ဖတ်နိုင်သည် (တ.စံ. ၁၃:၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ယခုရှိသော ဟေဗြဲစာသားသည် ၎င်းသည် မူလက ရှောလု၏ အသက်နှင့် အုပ်စိုးမှုကာလကို ဖော်ပြထားသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ သို့မဟုတ်ပါက၊ ရှောလုသည် သိမ်းကျူးရာကျမ်းတွင် ထိုသို့သော ဖော်ပြချက်မရှိသော တစ်ဦးတည်းသော ဟေဗြဲဘုရင်ဖြစ်လိမ့်မည်။

Little is to be gained by conjecture; however, a tentative explanation may be offered. The form of the statement under consideration corresponds exactly to that of the formula commonly used by Bible writers in giving a king’s age when he began to reign and the duration of his reign. The corresponding formula for David appears in 2 Sam. 5:4 (see also 2 Kings 21:1; 24:8, 18; etc.). If omissions similar to those that appear to have occurred in 1 Sam. 13:1 had been made in a comparable text, such as 2 Kings 21:1, it would read: “Manasseh was … years old when he began to reign, and reigned … and five years in Jerusalem.” In basic construction the two passages are identical. The insertion of one figure for the age of Saul when he became king, and another for the length of his reign, would make the statement parallel to the statements for David and other kings. In the original text the phrase “… and two” may have read “forty” (see Acts 13:21). The Hebrew text of 1 Sam. 13:1 as it now stands thus implies that it originally constituted a statement of Saul’s age and the length of his reign. If it does not, then Saul is the only Hebrew king for whom the OT makes no such statement.

 

နောက်ထပ်ရှင်းပြချက်တစ်ခုအရ ၁ ရာ. ၁၃:၁ ကို “ရှောလုသည် တစ်နှစ်အုပ်စိုးခဲ့ပြီး၊ ဣသရေလအပေါ် နှစ်နှစ်အုပ်စိုးခဲ့သည်” ဟု ဖတ်ရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူသည် အုပ်စိုးမှု၏ ပထမနှစ်ကို ပြီးစီးခဲ့ပြီး (p. 138 ကိုကြည့်ပါ) ဤအခန်းတွင်ဖြစ်ပျက်သောအခါ ဒုတိယနှစ်တွင်ရှိနေသည်။ သို့သော်၊ ၁ ရာ. ၁၃:၁ ၏ ဟေဗြဲစာသားကို အခန်း ၁၃ ၏ ဖြစ်ရပ်များသည် ရှောလု၏ ဒုတိယနှစ်တွင် ဖြစ်ပျက်သည်ဟု အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုရန်မှာ သဘာဝမကျဘဲ ဘုရင်များ၏ ကျမ်းစာမှတ်တမ်းတွင် အတိအကျအပြိုင်မရှိသော ဖွဲ့စည်းပုံဖြစ်သည်။

According to another explanation 1 Sam. 13:1 should read, “Saul reigned one year; and he reigned two years over Israel.” That is, he had completed the first year of his reign (see p. 138) and was in the second year when the events of this chapter occurred. It must be admitted, however, that to construe the Hebrew of 1 Sam. 13:1 to mean that the events of ch. 13 occurred in Saul’s second year is unnatural and a construction without an exact parallel in the Bible record of the kings.

 

ဤကျမ်းပိုဒ်ကို ရှောလုသည် သူ၏ ဒုတိယနှစ်တွင် ဖိလိတ္တိလူမျိုးများကို နှိမ်နှင်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်ဟု နားလည်နိုင်သည်၊ သို့သော် ဤတွင်မှတ်တမ်းတင်ထားသော ယောနသန်၏ ပထမဆုံးသော ထိုးနှက်မှုသည် အနည်းငယ်နောက်ကျခဲ့သည်။ ဤသို့နားလည်ပါက၊ ၁ ရာ. ၁၃:၁ အတွက် ဖော်ပြထားသော ဘာသာပြန်နှင့် ပထမအဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့် သဟဇာတဖြစ်သည်။ PP 616 သည် ဤကျမ်းပိုဒ်၏ KJV အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို အခြေခံထားသည်ဟု ယူဆပါက၊ ထိုဖော်ပြချက်ကို ပထမကြိုးပမ်းမှုကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ သို့သော် ဤကျမ်းပိုဒ်အတွက် မည်သည့်ဘာသာပြန်နှင့် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်ပေးသည်ဖြစ်စေ၊ မူရင်းစာသား၏ ဖတ်ရှုမှုနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရောထွေးမှုတွင် ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ဤနှင့် အခြားခက်ခဲပြီး မရှင်းလင်းသော စာသားများတွင်ကဲ့သို့၊ ယုံကြည်ချက်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းမရှိပါ။

The passage may reasonably be understood as meaning that Saul made an attempt to subdue the Philistines in his second year, although the first real blow—that of Jonathan, here recorded—came somewhat later. Thus understood, there is harmony with the translation and first interpretation here mentioned for 1 Sam. 13:1. If it be concluded that PP 616 seems to be premised on the KJV interpretation of this verse, it might be pointed out that the statement itself can be taken as referring to the first attempt. But no matter what translation or interpretation is given this passage, we are still left in perplexity as to the original reading of the text. However, in this as in other instances of difficult and obscure texts, no question of doctrine, and thus of our salvation, is involved.

 

၂. ဂိဗအာ။ ဂိဗအာသည် ယခုအခါ ယေရုဆလင်မြို့မြောက်ဘက် ၃.၅ မိုင် (၅.၆ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ တောင်တန်းအလယ်တွင် ကင်းမျှော်စင်တစ်ခုဖြစ်သော တယ်လ် အယ်လ်-ဖူးလ်နှင့် ယေဘူယျခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှောလု၏ ခံတပ်-မြို့တော်ဟု ယူဆရသော အပျက်အစီးများကို မကြာသေးမီက တူးဖော်ခဲ့သည် (Vol. I, p. 124 ကိုကြည့်ပါ)။

2. Gibeah. Gibeah is now generally identified with Tell el–Fūl, a lookout point on the crest of the central range of mountains, 3 1/2 mi. (5.6 km.) north of Jerusalem. The ruins of what is believed to have been Saul’s fortress-capital there have been recently been excavated (see Vol. I, p. 124).

 

၃. တပ်စခန်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး “နေစီဘ်” သည် “တိုင်”၊ “အုပ်ချုပ်သူ”၊ “ဒုရဲမှူး”၊ “တပ်စခန်း” သို့မဟုတ် “စာတိုက်” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရသည်။ မှတ်ချက်ပေးသူများက ဤနေရာတွင် “အုပ်ချုပ်သူ” သို့မဟုတ် “ဘုရင်ခံ” ဟူသော အဓိပ္ပါယ်သည် အကြောင်းအမျိုးမျိုးနှင့် ပိုမိုသင့်လျော်သည်ဟု ယေဘူယျခံစားရသည် (သို့သော် PP 616 ကိုကြည့်ပါ)။ ကမ္ဘာဦး ၁၉:၂၆ တွင် “နေစီဘ်” ကို “တိုင်” ဟု ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၄:၁၉ နှင့် ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၈:၁၀ တွင် “အရာရှိ” သို့မဟုတ် “အရာရှိများ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။

3. The garrison. Heb. neṣib, “pillar,” “prefect,” “deputy,” “garrison,” or “post.” Commentators have generally felt that the meaning “prefect,” or “governor,” should be understood here as being more in harmony with the context (but see PP 616). In Gen. 19:26 neṣib is rendered “pillar,” and in 1 Kings 4:19 and 2 Chron. 8:10 as “officer” or “officers.”

 

ဂေဗာ။ ဤဂိဗအာမြို့မှ အရှေ့မြောက်ဘက် ၄ မိုင် (၆.၄ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် ဝါဒီမဒီနာ ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် မြေပြင်ပေါ်တွင် အက်ကွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး အနီးအနားမှပင် သတိမထားမိနိုင်သော အနေအထားဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ဘေးနှစ်ဖက်သည် ရာပေါင်းများစွာ မြင့်မားသော မသွားနိုင်သော ချောက်ကမ်းပါးများအဖြစ် တည်ရှိသည်။ ဝါဒီ၏ အနောက်တောင်ဘက်တွင် ဂေဗာရှိပြီး၊ ဤဝါဒီကိုဖြတ်ကာ အရှေ့မြောက်ဘက် ၁.၇၅ မိုင် (၂.၈ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် မစ္ဆမာ့ရှ်မြို့ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် ဂိဗအာ (တယ်လ် အယ်လ်-ဖူးလ်) ပတ်ဝန်းကျင်ထက် ၇၀၀ ပေ (၂၁၃.၄ မီတာ) နိမ့်သော မြေပြန့်တစ်ခုပေါ်တွင်ရှိသည်။ မစ္ဆမာ့ရှ်မြို့၏ အရှေ့ဘက်ရှိ မြေသည် အနည်းငယ်စောင်းပြီး စိုက်ပျိုးရေးအတွက် ကောင်းမွန်သောမြေဖြစ်သည်၊ ထို့ပြင် ယေရိခေါမှ ချဉ်းကပ်လာမှုကို ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ ဗေသလမြို့သည် ဂိဗအာမှ မြောက်ဘက် ၆ မိုင် (၉.၆ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင်ရှိပြီး ဂိဗအာထက် ၁၀၀ ပေ (၃၀.၅ မီတာ) ပိုမိုမြင့်သည်။

Geba. About 4 mi. (6.4 km.) northeast of this Gibeah is Wadi Medineh, a great crack in the surface of the earth, hardly noticeable even a short distance from the brink. Its sides rise as impassable precipices, hundreds of feet in height. On the southwest side of the wadi is Geba, and 1 3/4 mi. (2.8 km.) to the northeast across this wadi lies the town of Michmash, on a tableland some 700 ft. (213.4 m.) lower than the district around Gibeah (Tell el–Fūl). The land to the east of Michmash slopes gently for some distance, making good farming land, and there is a clear view of the approach from Jericho. Bethel is about 6 mi. (9.6 km.) north of Gibeah and more than 100 ft. (30.5 m.) higher than Gibeah.

 

မိခ်မာ့ရှသည် ဂျေရိခိုနှင့် ဂျော်ဒန်ချိုင့်ဝှမ်းမှ ဗေသေလသို့သွားသော အဓိကလမ်းနှင့် ယေရုရှလင်မြို့မှ ရှေခင်မြို့သို့ မြောက်ဘက်သို့သွားသော အဓိကလမ်းမကြီးကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ရှောလ်သည် သူ၏သား ယောနသန်နှင့် လက်နက်ကိုင်တပ်သားသုံးပုံတစ်ပုံကို ဂိဗျာတွင် တပ်စွဲထားပြီး၊ သူကိုယ်တိုင်မူ တပ်သားသုံးပုံနှစ်ပုံနှင့်အတူ ဗေသေလနှင့် ဂိဗျာသို့ အရှေ့ဘက်မှလမ်းကို စောင့်ကြပ်ထားသည်။ ဤသည်မှာ အမ္မုန်လူမျိုးများသည် ရှောလ်၏ ယာဗေရှဂိလဒ်တွင် အောင်ပွဲခံမှုအတွက် လက်စားချေရန် ကြံစည်ပါက ဖြတ်သွားဖွယ်ရှိဆုံးသော လမ်းဖြစ်သည်။ သူသည် အနောက်ဘက်မှ ပြဿနာဖြစ်လာမည်ကို မမျှော်လင့်ထားပေ၊ အကြောင်းမှာ ဖိလိတ္တိလူမျိုးများနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရှိနေသည် (အခန်း ၇:၁၃)။

Michmash would command the main road from Jericho and the Jordan valley to Bethel, and the chief highway running north from Jerusalem to Shechem. Saul posted his son Jonathan and a third of the armed soldiery at Gibeah, while, with two thirds of the company, he guarded the approach to Bethel and Gibeah from the east. This would be the most likely road the Ammonites would take should they seek to avenge themselves on Saul for his victory at Jabesh-gilead. He did not anticipate trouble from the west, for there was peace with the Philistines (ch. 7:13).

 

 

မစ်မာ့ရှ်တိုက်ပွဲ ဖိလိသတိုင်းသားများ

The Battle of Michmash

 

 

 

ဖိလိသတိုင်းသားများသည် ဣသရေးလူမျိုးနှင့် စစ်မဖြစ်ထိုက်သော်လည်း၊ သူတို့သည် မစ်မာ့ရှ်အနောက်တောင်ဘက်ရှိ ဂျေဘာတွင် တောင်ကုန်းပေါ်ရှိ စစ်စခန်းတစ်ခုကဲ့သို့ တောင်ကြားတစ်ဖက်တွင် ပေ ၂၀၀ ကျော်မြင့်သော နေရာတွင် တပ်စွဲထားသည်။ “ဂါရီဆွန်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော “နဲဇိဘ်” ဟူသောစကားလုံးသည် “နာဆဘ်” ဟူသော ကြိယာမှဆင်းသက်လာပြီး၊ ၎င်းသည် “ရပ်တည်ရန်”၊ “တာဝန်ဖြင့်တပ်စွဲရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မနီးမဝေးတွင်၊ ရာမာတွင် (အခန်း ၁:၁ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) ဆမ်ယူရယ်မှဖွဲ့စည်းထားသော ပရောဖက်များကျောင်းတစ်ခုရှိသည်။ ဆမ်ယူရယ်သည် ဖိလိသတိုင်းသားများ၏ သာသနာမဲ့လွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်ရန် သူ၏ကျောင်းကို အနီးတွင်ထားရန်ကြိုးစားပုံရပြီး၊ လူများကို ယေဟိုဗာ၏ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုသို့ ပြန်လည်ဆွဲဆောင်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ ဂျေဘာ၏အနီးနားရှိ ပရောဖက်ကျောင်း၏လွှမ်းမိုးမှုသည် တစ်ဦးချင်းဘဝများထဲသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့မည်ဆိုလျှင်၊ ဖိလိသတိုင်းသားများသည် ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်း၏ စစ်မှန်သောအဓိပ္ပာယ်ကို မြင်နိုင်ခဲ့ပြီး၊ သွေးထွက်သံယိုစစ်ပွဲကို ရှောင်ရှားနိုင်ကာ နာမန်ဆီးရီးယားလူမျိုးကဲ့သို့ (၄ရာ ၅) ဖိလိသတိုင်းသားများစွာသည် ဘုရားသခင်ကို လက်ခံယုံကြည်ခဲ့ပေမည်။

The Philistines. Although the Philistines were not at war with Israel, they nevertheless maintained posts in the hills, such as the one at Geba southwest of Michmash, across the wadi from it and over 200 ft. higher. The word neṣib, translated “garrison,” comes from the verb naṣab, “to take one’s stand,” “to be stationed,” that is, by appointment or in the line of duty. Not far away, at Ramah (see on ch. 1:1), was a school of the prophets organized by Samuel. Evidently Samuel tried to counter the heathen Philistine influence by placing his school nearby, hoping thus to draw the people back to the worship of Jehovah. If only the influence of the prophetic school had permeated the individual lives of the inhabitants of Geba, so that the Philistines could see the true import of God’s salvation, bloody warfare might have been averted and many Philistines might have accepted God, even as Naaman the Syrian did in later years (2 Kings 5).

 

ဟီဗြူးလူများကို ကြားစေလော့

“ဟီဗြူး” ဟူသောနာမ်သည် ဟီဗြူးလူမျိုးကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ သမ္မာကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင် ၃၅ ကြိမ်သာတွေ့ရပြီး၊ ဓမ္မဟောင်းတွင် ၃၁ ကြိမ်၊ ဓမ္မသစ်တွင် ၄ ကြိမ်ဖြစ်သည်။ ဓမ္မဟောင်း၏ ၃၁ ကြိမ်အနက်၊ ၁၆ ကြိမ်သည် ဣသရေးလူမျိုးများ အီဂျစ်တွင်နေထိုင်စဉ်နှင့် ဆက်စပ်ပြီး၊ ၅ ကြိမ်သည် ဖိလိသတိုင်းသားများနှင့် ဤစစ်ပွဲနှင့်ဆက်စပ်သည် (အခန်း ၁၃ နှင့် ၁၄)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် “ဣသရေး” ဟူသောစကားလုံးသည် ကျမ်းစာတွင် ရာနှင့်ချီတွေ့ရပြီး၊ ဤနှစ်ခုတွင် ဤခြားနားချက်အဘယ်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်သည်နှင့်ပတ်သက်၍ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်လာသည်။ သို့သော် တစ်ခုမှာ ရှင်းလင်းသည်။ “ဟီဗြူး” ဟူသောအသုံးအနှုန်းကို နိုင်ငံခြားသားများက သုံးသည်၊ သို့မဟုတ် ဣသရေးလူမျိုးများက နိုင်ငံခြားသားများနှင့်ပြောဆိုရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ယခုအခါ “ဟီဗြူး” သည် ဣသရေးလူမျိုးများကို ၎င်းတို့၏အိမ်နီးချင်းများက သိကြသည့် ဘုံအမည်ဖြစ်သည်ဟု ယေဘုယျယုံကြည်ကြသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၀:၂၁၊ ၁၄:၁၃ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ ဖာရိုနှင့်သူ၏လူမျိုးများသည် ဤနှစ်ခုကို တလှည့်စီအသုံးပြုပုံရသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁:၁၆; ၅:၂၊ ၁၄:၅ စသည်ဖြင့်; ၁ ရာ ၁၃:၇ တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်)။

Let the Hebrews hear. The noun “Hebrew,” used of the Hebrew people, occurs only 35 times in the entire Bible, 31 times in the OT and 4 times in the NT. Of the 31 OT references, 16 occur in connection with Israel’s stay in Egypt and 5 in connection with this war against the Philistines (chs. 13 and 14). In contrast, the word “Israel” is used hundreds of times in the Scriptures, and the question arises as to why such a contrast should occur in these two instances. But one fact is clear. The term “Hebrew” is always used by foreigners or by Israelites when speaking of themselves to foreigners. It is now generally believed that “Hebrew” was the common name by which the Israelites were known to their neighbors (see on Gen. 10:21; 14:13). Pharaoh and his people seem to have used both names interchangeably (see Ex. 1:16; 5:2; 14:5; etc.; see also on 1 Sam. 13:7).

 

၄. မုန်းတီးဖွယ်ဖြစ်သည်

ဖြစ်နိုင်သည်မှာ “မိမိကိုယ်ကို မုန်းတီးဖွယ်ဖြစ်စေသည်” ဟု ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ထိုကဲ့သို့သောကြိယာကို ညစဉ်ထားခဲ့သော မန္နာအကြောင်းဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၂၀, ၂၄)။

4. Was had in abomination. Perhaps better, “made themselves odious.” The same verb is used in describing manna that had been left overnight (Ex. 16:20, 24).

 

ဆောလ်နောက်သို့ ဂိလဂါလ်သို့

ဂိလဂါလ်တွင် နိုင်ငံတော်ကို အတည်ပြုခဲ့သောကြောင့် (အခန်း ၁၁:၁၄, ၁၅)၊ ဆောလ်သည် ဂိဗျာ သို့မဟုတ် မစ်မာ့ရှ်တွင် ဖိလိသတိုင်းသားများက သူတို့၏ပြင်ဆင်မှုကို စောင့်ကြည့်နိုင်မည့်နေရာများထက် ဂိလဂါလ်တွင် ဣသရေးလူများအားလုံးကို စုရုံးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဖိလိသတိုင်းသားများသည် ထိုနောက်ဆုံးနေရာသို့ လွယ်ကူစွာရောက်ရှိနိုင်ပြီး၊ အနီးအနားရှိ တောင်ကြားချိုင့်များမှတစ်ဆင့် ချီတက်နိုင်သည်။ ဆောလ်သည် ဗင်္ယာမိန်နယ်မြေတွင် တပ်စွဲထားသောတပ်များကို အင်အားဖြည့်ရန် ဣသရေးလူမျိုးများကို မတောင်းဆိုခဲ့သည်ကို နားလည်ရန်ခက်ခဲသည်။ ၎င်းသည် ဆမ်ယူရယ်၏အိမ်နှင့် ဘေသလ်မြို့၏ သန့်ရှင်းသောနေရာအနီးတွင်ဖြစ်သည် (အခန်း ၁:၁ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ ဂျေဘာရှိ တောင်ကြားတွင်ရှိသော ကျောက်ဆောင်များသည် ခံတပ်အဖြစ် အလွန်ကောင်းမွန်ပြီး၊ ထိုနယ်မြေရှိ ဒေသခံများသည် ဖိလိသတိုင်းသားများထက် ခုခံရာတွင် နယ်မြေအကြောင်းကို ပိုမိုသိရှိပြီး၊ ယခုအခါ လက်စားချေရန် စိတ်အားထက်သန်နေကြသည်။ ဆောလ်သည် သူ၏အခက်အခဲတွင် ဆမ်ယူရယ်က ဂိလဂါလ်သို့သွားရန်ပြောခဲ့သည်ကို သတိရပုံရသည် (အခန်း ၁၀:၈)။

After Saul to Gilgal. Inasmuch as the kingdom had been confirmed at Gilgal (ch. 11:14, 15), Saul called all Israel to assemble there rather than at Gibeah or Michmash, where their preparations could be observed by the Philistines. The Philistines would have little difficulty in reaching the latter place, by marching through the various tributary wadies. It is difficult to understand why Saul did not ask Israel to reinforce the army already stationed in the district of Benjamin. That would have been near the home of Samuel and close to the sacred site of Bethel (see on ch. 1:1). The rocks of the wadi at Geba would make a magnificent fortress, and certainly the residents of that district knew more about the defensive terrain than did the Philistines, now bent on vengeance. In his dilemma Saul seems to have remembered what Samuel had told him about going to Gilgal (ch. 10:8).

 

၅. သုံးသောင်း
လူစီယန်လက်ရေးစာမူ၏ လက်တင်ဘာသာပြန်နှင့် ဆီးရီးယားဘာသာပြန်တွင် “သုံးထောင်” ဟု ဖတ်သည်။ ဟီဗြူးဘာသာတွင် ၃ နှင့် ၃၀ အတွက် စကားလုံးများသည် အနည်းငယ်သာကွာခြားပြီး၊ တစ်ခုကို အခြားတစ်ခုအဖြစ် အလွယ်တကူမှားယွင်းနိုင်သည်။

5. Thirty thousand. The Lucian text of the LXX and the Syriac read “three thousand.” The difference between the Hebrew words for 3 and 30 is slight, and one might easily be mistaken for the other.

 

၆. ပုန်းအောင်းကြသည်
ရှိလောမြို့အနီးတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာက ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည်ကို ပြင်းထန်စွာ သတိရပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဆမ်ယူရယ်မရှိသည့်အခါ၊ ဣသရေးလူမျိုးများသည် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဖိလိသတိုင်းသားများ၏ စုရုံးမှုသည် လူများကို အလွန်ထိတ်လန့်စေခဲ့ပြီး၊ ဆောလ်သည် စခန်းတွင် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ဘဲ၊ စိတ်ဓာတ်သည် လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားသည်။ လွန်ခဲ့သောလအနည်းငယ်က ဂျာဘေရှ်တွင် အောင်မြင်မှုကို လုံးဝမေ့လျော့ခဲ့သည်။ မကြာသေးမီက ဤနေရာတွင်ပင် ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် ဝမ်းမြောက်စွာ ဝန်ခံခဲ့သည့်အရာများနှင့် ယဇ်ပူဇော်မှုများကိုလည်း မေ့လျော့ခဲ့သည် (အခန်း ၁၁:၁၅)။ ၎င်းတို့၏ထိတ်လန့်မှုနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဧလိရှဲပြသခဲ့သော ယုံကြည်ခြင်းအကြား မည်မျှကွာခြားမှုရှိသနည်း။ ဧလိရှဲ၏ကျွန်သည် ဆီးရီးယားတပ်များကို မြို့တံခါးရှေ့တွင် ထိတ်လန့်ခဲ့စဉ်၊ သူ၏မျက်စိဖွင့်လှစ်ခံရပြီး တောင်ပေါ်တွင် ကောင်းကင်တမန်တပ်ဖွဲ့များကို မြင်ခဲ့ရသည်။ ဤအကျပ်အတည်းအချိန်တွင် ဆောလ်နှင့် သူ၏လူများသည် ပရောဖက်၏အကြံဉာဏ်နှင့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာကို စောင့်ဆိုင်းရန် မည်မျှအရေးကြီးသည်နည်း။

6. Hide themselves. Remembering keenly the defeat years previously near Shiloh, and especially in the absence of Samuel, the Israelites were panic-stricken. The mobilization of the Philistines so frightened the people that Saul was unable to maintain order in camp, and morale rapidly deteriorated. Completely forgotten was the victory of a few months ago at Jabesh. Forgotten also were the confessions and sacrifices when, more recently, they had rejoiced before God at this very place (ch. 11:15). What a contrast between their fright and the faith later manifested by Elisha when his servant, terrified by the host of Syrians before the city gate, had his eyes opened to see the mountain full of angelic forces. How important it was at this time of crisis for Saul and the men to wait for the prophet’s counsel and blessing before moving into battle!

 

၇. ဟီဗြူးလူမျိုးများ ဖြတ်ကျော်သွားကြသည်

ဆောလ်သည် လက်နက်ကိုင်တိုက်ခိုက်ရန် ခေါ်ဆိုစဉ် “ဟီဗြူးလူများကို ကြားစေလော့” (အခန်း ၃) ဟုပြောခဲ့သည်။ သို့သော် အခန်း ၇ တွင် “ဟီဗြူးလူမျိုး” များသည် ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ထွက်ပြေးသွားသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး (“အချို့သော” ဟူသောစကားလုံးသည် မူရင်းစာသားတွင်မရှိ)၊ အခန်း ၆ တွင် ဣသရေးလူမျိုးများသည် “ဧဖရိမ်တောင်ကုန်းနယ်မြေ” ရှိ ဂူများထဲတွင် ပုန်းအောင်းခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၁၄:၂၂၊ အာအက်စ်ဗွီ)။ “ဟီဗြူး” ဟူသောစကားလုံးကို ဖိလိသတိုင်းသားများက ၎င်းတို့၏ရန်သူများကို ရည်ညွှန်းရာတွင် တသမတ်တည်းအသုံးပြုသည်၊ သို့သော် ဆမ်မြူရယ်၏ရေးသားသူသည် “ဣသရေး” နှင့် “ဟီဗြူး” ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခုကို ခွဲခြားပုံရသည်။ ဥပမာ၊ အခန်း ၁၉ တွင် ဖိလိသတိုင်းသားများသည် သံလုပ်သောသူများအားလုံးကို ထိန်းချုပ်ထားပြီး “ဟီဗြူးလူမျိုးများသည် ဓားများပြုလုပ်မည်ကို” စိုးရိမ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ ရေးသားသူကိုယ်တိုင်က “ဣသရေးလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏လယ်ယာသုံးကိရိယာများကို သွေးရန် ဖိလိသတိုင်းသားများထံသို့ ဆင်းသွားကြသည်” ဟုဆိုသည်။ သို့သော် လက်တင်ဘာသာပြန်တွင် ဤနေရာတွင် “ဟီဗြူး” ဟူသောစကားလုံးကို “ကျွန်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ အခန်း ၃ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း။

7. Hebrews went over. When Saul sounded the call to arms, he said, “Let the Hebrews hear” (v. 3). Yet v. 7 notes that “the Hebrews” fled across Jordan (the words “some of” not being in the original text), while v. 6 states that Israel hid in the caves “in the hill country of Ephraim” (ch. 14:22, RSV). The word “Hebrews” is used consistently by the Philistines in referring to their opponents, but the author of Samuel seems to differentiate between the two terms, “Israel” and “Hebrews,” as, for example, in v. 19, where mention is made of the fact that the Philistines controlled all the workers in iron, “lest the Hebrews make them swords.” In contrast, the author himself says that “the Israelites went down to the Philistines” to have their implements sharpened. The LXX, however, here translates the word “Hebrews” as “slaves.” See on v. 3.

 

 

၈-၁၀. ဘုရားသခင်သည် ရှောလု၏ စစ်မှန်သော စရိုက်ကို ဖော်ထုတ်နေသည်—ရှမွေလကို ထိန်းသိမ်းထားရာတွင် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရှောလု၏ နှလုံးသားကို ဖော်ထုတ်ရန်ဖြစ်သည်၊ သို့မှသာ အခြားသူများသည် အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် သူဘာလုပ်မည်ကို သိနိုင်မည်။ ၎င်းသည် စမ်းသပ်ခံရသော အနေအထားဖြစ်သော်လည်း ရှောလုသည် အမိန့်ကို မနာခံခဲ့ပေ။ ဘုရားသခင်ထံ မည်သူချဉ်းကပ်သည်ဖြစ်စေ၊ မည်သို့သောနည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ကွဲပြားမှုမရှိဟု သူထင်မြင်ခဲ့သည်။ စွမ်းအင်နှင့် မိမိကိုယ်ကို ကျေနပ်မှုအပြည့်ဖြင့် သူသည် မိမိကိုယ်ကို သန့်ရှင်းသော ရာထူးတွင် ထားရှိခဲ့သည်။

8–10. God Was Revealing Saul’s True Character.—In detaining Samuel, it was the purpose of God that the heart of Saul should be revealed, that others might know what he would do in an emergency. It was a trying position in which to be placed, but Saul did not obey orders. He felt that it would make no difference who approached God, or in what way; and, full of energy and self-complacency, he put himself forward into the sacred office.

 

သခင်ဘုရားတွင် သူ၏ ခန့်အပ်ထားသော ကိုယ်စားလှယ်များရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို မသတိထားမလေးစားပါက၊ ဘုရားသခင်၏ လိုအပ်ချက်များကို လျစ်လျူရှုရန် လွတ်လပ်သည်ဟု ခံစားရပါက၊ ထိုသူများကို ယုံကြည်စိတ်ချရသော ရာထူးများတွင် ထားမထားသင့်ပေ။ ၎င်းတို့သည် အကြံဉာဏ်ကို နားမထောင်သလို၊ ဘုရားသခင်၏ ခန့်အပ်ထားသော ကိုယ်စားလှယ်များမှတစ်ဆင့် သူ၏ အမိန့်များကိုလည်း မနာခံပေ။ ရှောလုကဲ့သို့ပင် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့အား ဘယ်သောအခါမှ ခန့်အပ်မထားသော အလုပ်တစ်ခုသို့ အလျင်အမြန်ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ လူသားဆန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များအတိုင်း လုပ်ဆောင်ရာတွင် အမှားများကြောင့် ဘုရားသခင်၏ ဣသရေလလူမျိုးသည် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်ထံတွင် ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် ထင်ရှားပြသရန် မဖြစ်နိုင်သော အနေအထားသို့ ရောက်ရှိသွားသည်။ သန့်ရှင်းသောအရာများသည် သာမန်အရာများနှင့် ရောထွေးသွားမည် (YI နိုဝင်ဘာ ၁၇၊ ၁၈၉၈)။

The Lord has His appointed agencies; and if these are not discerned and respected by those who are connected with His work, if men feel free to disregard God’s requirements, they must not be kept in positions of trust. They would not listen to counsel, nor to the commands of God through His appointed agencies. Like Saul, they would rush into a work that was never appointed them, and the mistakes they would make in following their human judgment would place the Israel of God where their Leader could not reveal Himself to them. Sacred things would become mingled with the common (YI Nov. 17, 1898).

 

၈. ခုနစ်ရက်စောင့်ဆိုင်းသည်
ဆောလ်သည် ခုနစ်ရက်လုံးစောင့်ဆိုင်းခဲ့ပြီး၊ ဆမ်ယူရယ်သည် ရက်ပြည့်ရောက်သောအခါမရောက်လာဘဲ နောက်တစ်ရက်နောက်ကျခဲ့သည်ဟု မဆိုလိုပါ။ ပရောဖက်သည် သတ်မှတ်ထားသောနေ့၏အစောပိုင်းတွင် မရောက်လာသောအခါ (ပီပီ ၆၁၇, ၆၁၈ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)၊ ဆောလ်သည် ယဇ်ပူဇော်ရန် တာဝန်ယူခဲ့သည်။ ဆောလ်ကို ဘုရင်အဖြစ်သုတ်လိမ်းရာတွင်၊ ဆမ်ယူရယ်သည် ဤအခါသမယအတွက် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး၊ သူသည် ဂိလဂါလ်သို့သွားကာ ဆမ်ယူရယ်ရောက်လာသည်အထိ စောင့်ဆိုင်းရမည်ဟု ဆိုခဲ့သည် (အခန်း ၁၀:၈၊ ပီပီ ၆၁၇ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ သို့သော် ဆမ်ယူရယ်သည် သတ်မှတ်ထားသောအချိန်မတိုင်မီ မကြာမီရောက်ရှိလာပြီး၊ ဆောလ်၏မနာခံမှုကို တွေ့ရှိခဲ့သည် (အခန်း ၁၃:၁၀)။

8. Tarried seven days. This does not necessarily mean that Saul had already waited seven full days, and that Samuel did not arrive till the beginning of the eighth day and was therefore a day late in meeting the appointment. It is possible that when the prophet did not appear during the early part of the appointed day (see PP 617, 618), Saul assumed the responsibility of offering the sacrifice. Upon anointing Saul king, Samuel had instructed him with respect to this occasion; he was to go to Gilgal and wait there till Samuel should come (see ch. 10:8; cf. PP 617). Samuel did, however, arrive soon after the time appointed for the sacrifice, only to discover Saul’s act of disobedience (ch. 13:10).

 

၉. ရှောလုသည် ဆုတောင်းချက်ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်—သူ [ရှောလု] သည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းမပါဘဲ ဘုရားသခင်ထံသို့ နှိမ့်ချသော ဆုတောင်းချက်ကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သခင်ဘုရားသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်နေသော နှလုံးသားထဲမှ တိတ်ဆိတ်သော ဆုတောင်းချက်ကိုပင် လက်ခံပေးသည်။ သို့သော် ထိုသို့ပြုလုပ်မည့်အစား၊ သူသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်ရာထူးထဲသို့ မိမိကိုယ်ကို အတင်းဝင်ရောက်ခဲ့သည် (YI နိုဝင်ဘာ ၁၇၊ ၁၈၉၈)။

9. Saul Could Have Offered Prayer.—He [Saul] could have offered humble prayer to God without the sacrifice; for the Lord will accept even the silent petition of a burdened heart; but instead of this, he forced himself into the priesthood (YI Nov. 17, 1898).

 

၁၁. လူများပြန့်ကျဲသွားကြသည်

ဣသရေးလူမျိုးများက ဘုရင်တစ်ပါးတောင်းဆိုမှုကို မောရှေက ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ရာတွင်၊ အုပ်ချုပ်သူသည် “မြင်းများကို မပြုလုပ်ရ” ဟု သတိပေးခဲ့ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ အကာအကွယ်အတွက် ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများကို အားမကိုးရန်ဖြစ်သည် (ဒုတိယကျမ်း ၁၇:၁၆; ဟေရှာယ ၃၁:၃ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ ဘုရင်သည် လူမျိုး၏ခေါင်းဆောင်နှင့် လူများအတွက် ပုံသက်သေအဖြစ်၊ ပညတ်ကျမ်းတစ်စောင်ကို ရယူပြီး ၎င်းကို စေ့စပ်သေချာစွာ လေ့လာကာ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရမည်ဖြစ်သည်။

11. The people were scattered. In predicting Israel’s request for a king, Moses warned that the ruler was not to “multiply horses,” that is, to trust in material equipment for protection (Deut. 17:16; cf. Isa. 31:3). On the contrary, the king, as leader of the nation and an example to the people, was to procure a copy of the law, become a diligent student of it, and obey the instruction there recorded.

 

သို့သော် ဆောလ်သည်၊ ဣသရေး၏အိမ်နီးချင်းများ၏ စစ်ရေးသုံးပစ္စည်းများနှင့် ၎င်းတို့၏ အမြဲတမ်းတပ်ဖွဲ့များကို တွေးတောပြီး၊ ဘုရားသခင်ကို ရိုးရှင်းစွာ ယုံကြည်မှုမရှိဘဲ လုံခြုံမှုနှင့်အောင်မြင်မှုကို တွေးတောခဲ့သည်။ ဤအယူအဆကို သူ၏စိတ်ထဲတွင်ထားရှိပြီး၊ သူ၏လူများကို ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းမှရရှိသော သတ္တိဖြင့် လှုံ့ဆော်ပေးရန် မအောင်မြင်ခဲ့ပေ။ ဤယုံကြည်ခြင်းမရှိသဖြင့်၊ အားကိုးရန်လက်နက်မရှိသဖြင့်၊ သူ၏လူများသည်—ဆောလ်ထက် ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ မြင်နိုင်သူများဖြစ်ပြီး—အောင်မြင်မှုကို မျှော်လင့်ရန် အကြောင်းအမှတ်မရှိဟု မြင်ခဲ့ကြသည်။ အလားအလာသည် မျှော်လင့်ချက်မရှိသလို ဖြစ်နေသည်。 ထို့ကြောင့် အန္တရာယ်စစ်မှန်သောအရိပ်အမြွက်ဖြစ်ပေါ်လာသည်နှင့်အမျှ၊ ဆောလ်၏တပ်ဖွဲ့အများစုသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံမှုအတွက် ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် ထွက်ပြေးသွားခဲ့ပြီး၊ ဂိလဂါလ်တွင် လူ ၆၀၀ သာကျန်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏ထောက်လှမ်းရေးသမားများက ရန်သူသည် မစ်မာ့ရှ်တွင် ၁၁.၅ မိုင် (၁၈.၄ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် စုရုံးနေသည်ဟူသော သတင်းကို ယူဆောင်လာခဲ့ပြီး၊ သူသည် လူမျိုးအတွက်သာမက၊ သူ၏ကိုယ်ပိုင်လုံခြုံမှုအတွက်ပါ စိုးရိမ်ခဲ့သည်။

But Saul, thinking of the military equipment of Israel’s neighbors, with their standing armies, came to think of safety and success apart from simple faith and trust in God. With this concept in his own mind, he failed to inspire his men with the courage that results from faith in God. Lacking this, and with no weapons on which to rely, his men—with clearer sight than that of Saul—could see no basis on which to expect victory. The prospect appeared hopeless. Thus it was that at the first intimation of real danger the major part of Saul’s army deserted out of fear for their personal safety, and left him with no more than 600 men at Gilgal. His scouts had brought word of the enemy concentration 11 1/2 mi. (18.4 km.) away, at Michmash, and he feared not only for the nation but also for his own safety.

 

ဆောလ်သည် သူ၏တပ်ဖွဲ့၏ ယုံကြည်မှုနှင့် လေးစားမှုကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ နေ့စဉ်နှင့်အမျှ သူ၏လူများ ပိုမိုထွက်ပြေးသွားခဲ့သည်။ သူသည် လုံးဝစိတ်ဓာတ်ကျခဲ့သည်။ သူ၏လူကြိုက်များမှုသည် လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းနေသည်။ သူသည် ဤအခြေအနေအတွက် အပြစ်ကို ဆမ်ယူရယ်ထံ လုံးလုံးလျားလျား ပုံချရန် အသင့်ဖြစ်နေသည်။ ဆမ်ယူရယ်သည် မရောက်လာသည့်အတွက် ဆောလ်သည် စိတ်ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ဤစိတ်ထားဖြင့် သူသည် ပရောဖက်နှင့်တွေ့ဆုံရာတွင် တောင်းပန်မှုမပြုဘဲ၊ မိမိကိုယ်ကို တရားမျှတကြောင်း စိတ်ထားဖြင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ အမ္မုန်လူမျိုးများကို တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည့်စိတ်ထားနှင့် မည်မျှကွာခြားမှုရှိသနည်း။

Saul had forfeited the confidence and respect of his army. Each day more and more of his men deserted. He was completely discouraged. The tide of his popularity was ebbing fast. He was ready to lay blame for the situation completely on Samuel, who had failed to appear. Saul felt aggrieved that Samuel was not present. In this spirit he met the prophet with no offer of apology but rather in a spirit of self-justification. What a contrast to the spirit in which he had prepared for the attack on Ammon!

 

၁၁. ရှမွေလကို အပြစ်တင်ခြင်းသည် နောက်ထပ်အပြစ်သို့ ဦးတည်သည်—ရှောလုသည် မိမိ၏ လုပ်ရပ်ကို ခုခံကာကွယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ပြီး၊ မိမိကိုယ်ကို အပြစ်တင်မည့်အစား ပရောဖက်ကို အပြစ်တင်ခဲ့သည်။

11. Blaming Samuel Led to Further Sin.—Saul endeavored to vindicate his own course, and blamed the prophet, instead of condemning himself.

 

ယနေ့တွင်လည်း ဤသို့သော လုပ်ရပ်ကို လိုက်လျှောက်သူ များစွာရှိသည်။ ရှောလုကဲ့သို့ပင် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ အမှားများကို မမြင်နိုင်ကြပေ။ သခင်ဘုရားသည် ၎င်းတို့ကို ပြင်ဆင်ရန် ကြိုးစားသောအခါ၊ ၎င်းတို့သည် ဆုံးမခြင်းကို စော်ကားမှုအဖြစ် လက်ခံပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားယူဆောင်လာသူကို အပြစ်တင်ကြသည်။

There are today many who pursue a similar course. Like Saul, they are blinded to their errors. When the Lord seeks to correct them, they receive reproof as insult, and find fault with the one who brings the divine message.

 

အကယ်၍ ရှောလုသည် မိမိ၏ အမှားကို မြင်ပြီး ဝန်ခံလိုစိတ်ရှိခဲ့ပါက၊ ဤခါးသီးသော အတွေ့အကြုံသည် အနာဂတ်အတွက် အကာအကွယ်တစ်ခုဖြစ်လာနိုင်သည်။ သူသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ ဆုံးမခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အမှားများကို ရှောင်ရှားနိုင်ခဲ့မည်။ သို့သော် သူသည် မတရားစွပ်စွဲခံရသည်ဟု ခံစားရသဖြင့်၊ ထိုအပြစ်ကို ထပ်မံကျူးလွန်ဖွယ်ရှိသည်။

Had Saul been willing to see and confess his error, this bitter experience would have proved a safeguard for the future. He would afterward have avoided the mistakes which called forth divine reproof. But the feeling that he was unjustly condemned, he would, of course, be likely again to commit the same sin.

 

သခင်ဘုရားသည် သူ၏ လူများအား မည်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်မဆို သူ့ကို ပြည့်စုံစွာ ယုံကြည်မှုထားရန် လိုလားသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ၏ ကောင်းကင်လုပ်ငန်းများကို အမြဲတမ်း နားလည်နိုင်ခြင်းမရှိသော်လည်း၊ သူသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ဉာဏ်အလင်းပေးရန် သင့်လျော်သည်ဟု ယူဆသည်အထိ စိတ်ရှည်သည်းခံပြီး နှိမ့်ချစွာ စောင့်ဆိုင်းသင့်သည်။ ဘုရားသခင်က ကျွန်ုပ်တို့အား ခွင့်မပြုထားသော တာဝန်များကို မိမိဘာသာ ထမ်းပိုးယူမည့်အစား သတိထားသင့်သည်။ လူများစွာသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်စရိုက် သို့မဟုတ် စွမ်းရည်များကို အလွန်အထင်ကြီးလွန်းသည်။ ၎င်းတို့သည် အရေးကြီးဆုံးသော အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်ရန် အရည်အချင်းရှိသည်ဟု ခံစားရသော်လည်း၊ ဘုရားသခင်က ၎င်းတို့သည် အနည်းဆုံးနှင့် နှိမ့်ချဆုံးသော တာဝန်ကို မဖြည့်ဆည်းနိုင်ဟု မြင်သည် (ST ဩဂုတ် ၁၀၊ ၁၈၈၂)။

The Lord would have His people, under all circumstances, manifest implicit trust in Him. Although we cannot always understand the workings of His providence, we should wait with patience and humility until He sees fit to enlighten us. We should beware of taking upon ourselves responsibilities which God has not authorized us to bear. Men frequently have too high an estimate of their own character or abilities. They may feel competent to undertake the most important work, when God sees that they are not prepared to perform aright the smallest and humblest duty (ST Aug. 10, 1882).

 

၁၃, ၁၄. ရှောလု၏ မိုက်မဲမှုသည် ပယ်ရှင်းခံရခြင်းသို့ ဦးတည်သည်—ရှောလု၏ ပြစ်မှားမှုသည် သူ့ကို သန့်ရှင်းသော တာဝန်များဖြင့် ယုံကြည်ထိုက်သူမဟုတ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ လိုအပ်ချက်များကို သူကိုယ်တိုင် မလေးစားခဲ့သူတစ်ဦးသည် လူမျိုးအတွက် ပညာရှိပြီး ဘေးကင်းသော ခေါင်းဆောင်ဖြစ်လာနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ စမ်းသပ်မှုကို စိတ်ရှည်သည်းခံခဲ့ပါက၊ သရဖူသည် သူ့ထံနှင့် သူ၏ အိမ်တော်ထံတွင် အတည်ပြုခံရမည်ဖြစ်သည်။ တကယ်တော့၊ ရှမွေလသည် ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက်ပင် ဂိလဂါလ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ သို့သော် ရှောလုသည် ချိန်တွယ်တွင် စမ်းသပ်ခံရပြီး မလုံလောက်သူအဖြစ် တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အာဏာကို သန့်ရှင်းစွာ လေးစားမည့်သူတစ်ဦးအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးရန် သူကို ဖယ်ရှားရမည် (ST ဩဂုတ် ၃၊ ၁၈၈၂)။

13, 14. Saul’s Folly Leads to Rejection.—Saul’s transgression proved him unworthy to be intrusted with sacred responsibilities. One who had himself so little reverence for God’s requirements, could not be a wise or safe leader for the nation. Had he patiently endured the divine test, the crown would have been confirmed to him and to his house. In fact, Samuel had come to Gilgal for this very purpose. But Saul had been weighed in the balance, and found wanting. He must be removed to make way for one who would sacredly regard the divine honor and authority (ST Aug. 3, 1882).

 

မည်သူ၏ နှလုံးသားအတိုင်း?—ရှောလုသည် ဣသရေလ၏ နှလုံးသားအတိုင်း လိုက်နာခဲ့သော်လည်း၊ ဒါဝိဒ်သည် ဘုရားသခင်၏ နှလုံးသားအတိုင်း လိုက်နာသူဖြစ်သည် (ST ဇွန် ၁၅၊ ၁၈၈၈)။

After Whose Heart?—Saul had been after the heart of Israel, but David is a man after God’s own heart (ST June 15, 1888).

၁၃. သင်သည် မိုက်မဲစွာပြုခဲ့သည်
ဆိုလိုသည်မှာ၊ ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်မှုအပေါ်အခြေခံသော ယခင်က ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်မှုများထက် ခံစားချက်များကို ထိန်းချုပ်ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ဘုရားသခင်သည် သင်နှင့်အတူရှိလျှင်၊ မည်သူက သင့်ကိုဆန့်ကျင်နိုင်မည်နည်း။ ဂိဒေါင်သည် ၃၂,၀၀၀ ထဲမှ ၃၀၀ ဖြင့် ပြီးမြောက်ခဲ့သည်ကို၊ ဆောလ်သည် ၃,၀၀၀ ထဲမှ ၆၀၀ ဖြင့် သေချာပေါက် ပြီးမြောက်နိုင်သည်။ သို့သော် သူသည် ဘုရားသခင်၏ကတိတော်များနှင့် ပရောဖက်၏စကားကို ယုံကြည်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး၊ အကျပ်အတည်းအချိန်တွင် ယုံကြည်မှုမရှိခြင်းနှင့် ယိမ်းယိုင်မှုကို ပြသခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် သူနှင့်အတူ ဆက်လက်ရှိနေနိုင်မည်လား။ အကယ်၍ ဆောလ်သည် သူ၏စိတ်နှလုံးကို နှိမ့်ချလိုစိတ်ရှိခဲ့လျှင်၊ ဣသရေးလူမျိုး၏ သမိုင်းသည် မည်မျှကွာခြားသွားနိုင်မည်နည်း။

13. Thou hast done foolishly. That is, in permitting feelings rather than confidence in God, based on past providences, to be in control. If God be with you, who can be against you? What Gideon did with 300 out of 32,000 men, Saul could certainly accomplish with 600 out of 3,000! But if he refused to have confidence in God’s promises and in the word of His prophet, and manifested an attitude of unbelief and vacillation in a moment of crisis, how could God continue to be with him? Had Saul been willing to humble his heart, how different the history of Israel might have been.

 

၁၄. သင်၏နိုင်ငံတော်

ဆောလ်သည် သူ၏ညွှန်ကြားချက်များကို နားလည်မှုလွဲခဲ့သည်ဟု အကြောင်းပြချက်မပေးခဲ့သလို၊ ၎င်းတို့ကို ရှင်းလင်းစွာ မဖော်ပြခဲ့သည်ဟုလည်း မဆိုခဲ့ပေ။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ သူသည် သူ၏ဆန္ဒများကို လိုက်လျှောက်ရန် ညွှန်ကြားချက်များကို တမင်တကာ ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဝန်ခံခဲ့သည်။ ဆောလ်၏အနေအထားကို ဧဒင်ဥယျာဉ်ရှိ အာဒံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ သို့မဟုတ် သွေးဆောင်မှုတောင်ပေါ်ရှိ ခရစ်တော်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ပြုကြည့်ပါ။ မာရ်နတ်ဖြင့် သွေးဆောင်ခံရရန် တော၌ဝင်ရောက်မည့်အခါ၊ ခရစ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏ချစ်လှစွာသောသားတော်ဖြစ်ကြောင်း အာမခံချက်ရခဲ့သည်။ ၆ ပတ်အကြာတွင်၊ ဆာလောင်မွတ်သိပ်နေပြီး၊ ရှေ့တွင်ဘာရှိမည်ကို မသိသောအခါ၊ သူသည် ဘုရားသခင်၏လမ်းညွှန်မှုကို စိတ်ရှည်စွာ စောင့်ဆိုင်းခဲ့သည်။ သူသည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖိစီးမှုကြောင့် ပိန်လှီပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေချိန်တွင်၊ မာရ်နတ်သည် ဘုရားသခင်၏စကားတော်အပေါ် သူ၏ယုံကြည်မှုကို ယိမ်းယိုင်စေရန် အစွမ်းကုန်ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် အာဒံရှုံးနိမ့်ခဲ့သည့်နေရာတွင်၊ ဆောလ်သည် အောက်သို့ဦးတည်သည့်လမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သည့်နေရာတွင်၊ ခရစ်တော်သည် အောင်မြင်ခဲ့သည်။

14. Thy kingdom. Saul did not offer as an excuse that he had misunderstood his instructions, or that they were not clearly stated. On the other hand, he frankly admitted the deliberate violation of his instructions in favor of his own wishes. Compare Saul’s position with that of Adam in the Garden of Eden, or contrast it with that of Christ in the mount of temptation. Before entering the wilderness to be tempted of the devil, Christ had the assurance that He was the beloved Son of God. Six weeks later, famished with hunger, and not knowing what was ahead of Him, He patiently waited for divine guidance. It was when He was seemingly neglected, and worn and haggard from mental strain, that Satan made every attempt to shake His confidence in God’s Word. But where Adam failed, and where Saul chose the downward path, Christ won!

 

ဆမ်ယူရယ်၏ ဆုံးမစကားသည် နောင်တရမှုနှင့် နှိမ့်ချမှုကို ဖိတ်ခေါ်ရန် ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း၊ အချည်းနှီးဖြစ်ခဲ့သည်။ ပရောဖက်၏ရှိနေမှုသည် လွန်ခဲ့သောလများက ဆမ်ယူရယ်၏ ဂရုစိုက်မှုနှင့် ကိုယ်ကျိုးမဖက်သော စိတ်ဝင်စားမှုကို ပြန်လည်အမှတ်ရစေသင့်သည်။ သို့သော် အလုံးစုံမေ့လျော့ခဲ့သည်။ ဆောလ်သည် ဆမ်ယူရယ်တွင် အပြစ်ရှိသည်ဟု စွပ်စွဲပြီး မိမိကိုယ်ကို တရားမျှတကြောင်း ကာကွယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ ဆောလ်နှင့်အတူရှိသည့်အတိုင်း၊ လူသားများသည် ခေတ်အဆက်ဆက် ဤသို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဒုက္ခများဖိစီးလာသောအခါ၊ အန္တရာယ်ကျရောက်မည်ကို ကြောက်ရွံ့မှုသည် အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့်သော ဆင်ခြင်တုံတရားကို ဖယ်ရှားပြီး၊ ပြဿနာကို ချက်ချင်းဖြေရှင်းလိုသော စိတ်မရှည်သောစိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထိုသို့သော ဖိစီးမှုအောက်တွင်၊ တာဝန်နှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းပြချက်သည် မျက်စိကန်းသွားပြီး၊ အခြားသူများကို ဝေဖန်ပြစ်တင်မှုနှင့် ရွေးချယ်ခဲ့သောလုပ်ရပ်ကို တရားမျှတကြောင်း ပြင်းထန်စွာ ဆုံးဖြတ်ချက်ဖြင့် အစားထိုးသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်မှုနှင့် လမ်းညွှန်မှုအပေါ် ယခင်ယုံကြည်မှုသည် ယုံကြည်မှုမရှိခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် ပုန်ကန်မှုသို့ ဦးတည်သွားသည်။

Samuel’s rebuke was uttered in such a way as to invite contrition and humility, but in vain. The very presence of the prophet should have brought back memories of Samuel’s solicitude and selfless interest in months past. But alas! All these were forgotten. Saul sought to justify himself by charging that the fault lay with Samuel. As it was with Saul, so it has been with man all through the ages. When troubles press in, fear of impending danger crowds out sensible reasoning and induces a nervous impatience to have the problem settled at once. Under such stress the reason is blinded as to duty and substitutes in its place a critical condemnation of others and a violent determination to justify the course of action thus chosen. Former confidence in God’s protecting and directing watchcare give way to cynical unbelief and finally to rebellion.

 

၁၅. ဂိဗျာ
ဟီဗြူးဘာသာတွင် “ဂိဗျာ” ဟုဖော်ပြထားသည် (အခန်း ၁၆ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။

15. Gibeah. Heb. gib‘ah (see on v. 16).

 

၁၆. ဂိဗျာ
ဟီဗြူးဘာသာတွင် ဤနေရာတွင် “ဂျေဘာ” ဟု ဖတ်ပြီး၊ အခန်း ၁၅ တွင် “ဂိဗျာ” မဟုတ်ပါ။ ဂျေဘာသည် မစ်မာ့ရှ်မှ တောင်ကြားတစ်ဖက်တွင် တည်ရှိသည် (အခန်း ၁၄:၄, ၅ တွင် ဂျေဘာ မဟုတ်ဘဲ ဂိဗျာ ဟု မူရင်းစာသားတွင်ဖော်ပြထားသည်)။ ဘာသာပြန်မှုတွင် ရှုပ်ထွေးမှုသည် ဂျေဘာနှင့် ဂိဗျာသည် တူညီသောနေရာ၏ မတူညီသော စာလုံးပေါင်းများဖြစ်သည်ဟူသော ထင်မြင်ချက်မှ ဖြစ်ပေါ်လာပုံရသည်၊ ယင်းကို မြေပုံဟောင်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဂျေဘာကို တစ်ခါတစ်ရံ ဂိဗျာဟု ခေါ်ဆိုသော်လည်း၊ နှစ်နေရာရှိပုံရသည် (အခန်း ၁၄:၁၆ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ မကြာသေးမီက တူးဖော်မှုများနှင့် သမ္မာကျမ်းစာအချက်အလက်များအရ၊ ဆောလ်၏ခံတပ်ကို ဂျေဘာမှ ၃ မိုင် (၅ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ဂျေရုဆလင်မြို့မြောက်ဘက်တွင် တဲလ်အယ်လ်-ဖူလ်တွင် မှန်ကန်စွာ တည်ရှိသည်ဟု ယူဆပါက၊ ဂျိုနသန်သည် ထိုနေရာသို့မသွားခဲ့ဘဲ၊ ဖိလိသတိုင်းသားများထံမှ သိမ်းယူပြီးနောက် (အခန်း ၃)၊ ဂျေဘာတွင် “တည်ရှိ” ခဲ့ပြီး၊ ဆောလ်သည် ဂိလဂါလ်မှ ပြန်လာပြီးနောက် သူနှင့်ပူးပေါင်းခဲ့ပုံရသည်။

16. Gibeah. The Hebrew here reads Geba, not Gibeah as in v. 15. Geba was directly across the wadi from Michmash (see ch. 14:4, 5, where Geba, not Gibeah, is in the original of v. 5). The confusion in the translation probably arose from the opinion that Geba and Gibeah were only variant spellings of the same place, as older maps still show. It is true that Geba is sometimes called Gibeah, but there seem to have been two places (see on ch. 14:16). If recent excavations, in addition to other Bible clues, have correctly placed Saul’s stronghold at Tell el–Fūl, 3 mi. (5 km.) southwest of Geba and directly north of Jerusalem (see Vol. I, p. 124), Jonathan did not go there, but evidently “abode in” Geba, across from Michmash, as here implied, after he took it from the Philistines (v. 3), and Saul probably joined him after returning from Gilgal.

 

၁၇. တပ်ဖွဲ့သုံးဖွဲ့
အောဖရာသည် ဂျေရိကိုမြို့အနောက်မြောက်ဘက်တွင် လမ်းမကြီးနှစ်ခုဆုံရာနေရာတွင် တည်ရှိပုံရသည်။ ရှူအဲလ်မြေနယ်—စကားလုံးအရ “မြေခွေးများ၏မြေ”—သည် အောဖရာအရှေ့ဘက်ရှိ တောင်စောင်းဂူများရှိသော နယ်မြေကို ဖော်ပြပုံရပြီး၊ ဧဖရိမ်တောင်ထိပ်မှ ယော်ဒန်မြစ်သို့ လျင်မြန်စွာ ကျဆင်းသွားသည်။ ဤမြေနယ်သည် ထုံးကျောက်ဂူများဖြင့် ပြည့်နှက်နေပြီး—ပုန်းအောင်းရန် အကောင်းဆုံးနေရာများဖြစ်သည်။

17. Three companies. Ophrah was probably located where two main roads met, northwest of Jericho. The land of Shual—literally, “the land of jackals”—probably designates the cavernous slopes of the district east of Ophrah as the mountains rapidly fall away from the crest of Mt. Ephraim toward the Jordan. This land is honeycombed with limestone caves—excellent places to hide.

 

၁၈. ဗေသ-ဟောရုန်
ဗေသ-ဟောရုန်အထက်နှင့် ဗေသ-ဟောရုန်အောက်သည် မစ်မာ့ရှ်မှ ၉.၅ မိုင် (၁၅.၂ ကီလိုမီတာ) နှင့် ၁၁.၅ မိုင် (၁၈.၄ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိပြီး၊ ဧဖရိမ်-ဗင်္ယာမိန်နယ်စပ်အနီးရှိ ရှဖလဟ်သို့ တောင်များရုတ်တရက်ကျဆင်းသည့်နေရာတွင်ဖြစ်သည်။ ဇီဗိုင်မ်သည် နေဟမိယ ၁၁:၃၄ တွင် မစ်မာ့ရှ်တောင်ဘက်ရှိ အနာသုတ်နှင့် အခြားမြို့များအနီးနှင့် ယုဒသဲကန္တာရဆီသို့တည်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ မစ်မာ့ရှ်တိုက်ပွဲသည် ဖိလိသတိုင်းသားများသည် ဂိလဂါလ်သို့ မတိုးဝင်ခဲ့ဘဲ၊ မြောက်ဘက်၊ အနောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်သို့ ဘေးတိုက်လှုပ်ရှားမှုများဖြင့်၊ ဆောလ်၏လူများကို မစ်မာ့ရှ်အရှေ့ဘက်ရှိ ဂူများထဲတွင် ပိတ်ဆို့ထားသည်ဟု ယူဆထားသော အင်အားဖြည့်မှုများကို ဖြတ်တောက်ရန် ကြိုးစားခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းစွာပြသသည်။

18. Beth-horon. Beth-horon Upper and Beth-horon Lower are 9 1/2 and 11 1/2 mi. (15.2 and 18.4 km.), respectively, west of Michmash, near the Ephraim-Benjamin border, where the mountains drop abruptly to the Shephelah. Zeboim is mentioned in Neh. 11:34 as being in the vicinity of Anathoth and other towns south of Michmash, in the direction of the desert of Judah. The Battle of Michmash  shows clearly that the Philistines did not advance toward Gilgal; but by flanking movements toward the north, west, and south, they sought to cut off reinforcements from those of Saul’s men whom they now thought bottled up in the caves to the east of Michmash.

 

၁၉. ပန်းပဲဆရာမရှိ
ဖိလိသတိုင်းသားများသည် ခါနာန်တွင် သံနှင့်အခြားသတ္တုများပြုလုပ်ရာတွင် အချိန်တစ်ခုအထိ လက်ဝှေ့ရည်ပိုင်ဆိုင်ထားပုံရသည်။ ထိုအချိန်တွင် ပါလက်စတိုင်းတွင်အသုံးပြုသောသံသည် အာရှမိုင်နာမှလာပြီး၊ ကမ်းရိုးတန်းမြို့များမှတစ်ဆင့် တင်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဖိလိသတိုင်းသားများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဟီဗြူးလူမျိုးများကို လက်နက်ကိုင်မထားရန် ၎င်းတို့အတွက် ပညာရှိသောမူဝါဒကို ဖိလိသတိုင်းသားများက လွယ်ကူစွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့သည်။

19. No smith. It seems that for a time the Philistines enjoyed practically a monopoly in Canaan on the fabrication of iron and possibly other metals. At this time the iron used in Palestine came from Asia Minor, and was imported through the coastal cities. These, of course, were under the control of the Philistines. Thus it was relatively easy for them to enforce what was, from their point of view, a wise policy by which to keep the Hebrews disarmed.

 

၂၀. ထယ်သံထွန်
သို့မဟုတ် “ထယ်သံဖို”။
ထွန်စဉ်
သို့မဟုတ် “ထွန်ကျည်”။
ထွန်ကျည်
သို့မဟုတ် “စဉ်ကျည်”။

20. Share. Or, “plowshare.”

Coulter. Or, “mattock.”

Mattock. Or, “sickle.”

 

၂၁. ၎င်းတို့တွင် ဖိုင်တစ်ခုရှိသည်

မကြာသေးမီက ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများအရ၊ ဤသို့ဘာသာပြန်ထားသောစာကြောင်းသည် “အခကြေးငွေသည် ပိမ်တစ်ခုဖြစ်သည်” (အာအက်စ်ဗွီ; တတိယကျမ်း ၁:၁၆၄ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) ဟု ဖတ်သင့်သည်။ “ပိမ်” သည် ရှီကယ် ၂/၃ နှင့်ညီမျှသော ငွေကြေးယူနစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၇.၆ ဂရမ် သို့မဟုတ် ၀.၂၇ အောင်စ်ဖြစ်သည်။

21. They had a file. Recent discoveries make it clear that the statement thus translated should read, “the charge was a pim” (RSV; see Vol. I, p. 164). A “pim” was a monetary unit equivalent to 2/3 shekel, that is, 7.6 g. or .27 oz. avoir.

 

ထွန်ကျည်များအတွက်

ဟီဗြူးဘာသာတွင် “ထယ်သံဖိုများနှင့် ထွန်ကျည်များအတွက်” ဟု ဖတ်သည်။

For the mattocks. The Hebrew reads, “for the plowshares and for the mattocks.”

 

ခက်ရင်းများ

ဟီဗြူးဘာသာ “လီရှလော့ရှ် ကီလလီရှုန်”။ အဓိပ္ပာယ်သည် မရေရာပါ။ “လီရှလော့ရှ်” သည် “သုံးပိုင်းခွဲရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ရှလော့ရှ်” မှဆင်းသက်လာပြီး၊ ၎င်းသည် “လီ” (အတွက်) နှင့် “ရှလော့ရှ်” (တတိယပိုင်း) ဟူသော စကားလုံးနှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ “ကီလလီရှုန်” သည် ဓမ္မဟောင်းတွင် အခြားတစ်နေရာတွင်မတွေ့ရဘဲ၊ အဓိပ္ပာယ်မရေရာပါ။ “ခက်ရင်း” ဟူသော ဘာသာပြန်သည် “ပါးလျဖြစ်ရန်” ဟူသော အာရမိတ်စကားလုံးနှင့် ဆက်စပ်ပြီး “သုံးပိုင်းခွဲထားသည်” ဟူသော “လီရှလော့ရှ်” မှ အခြေခံ၍ ခန့်မှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဟာကာဗီမှ ခေတ်သစ်ဟီဗြူးဘာသာပြန်တွင် ဤအသုံးအနှုန်းကို “သုံးခွဆူးခက်ရင်း” ဟု ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ ၎င်းသည် ဟီဗြူးဘာသာ၏အဓိပ္ပာယ်နှင့် “ခက်ရင်း” ဟူသောစကားလုံးထက် ပိုမိုနီးစပ်သည်။

The forks. Heb. lishelosh qilleshon. The meaning is not certain. Lishelosh is from shalosh, which means “to divide into three parts;” it is composed of two words, le, “for,” and shelosh, a “third part.” The word qilleshon is not used elsewhere in the OT, and is of doubtful meaning. The translation “fork” is only a conjecture, based partly on a similar Aramaic word meaning “to be thin,” and the preceding word, lishelosh, which seems to have suggested that the “thin” object, whatever it may have been, was “divided into three parts.” The modern Hebrew translation by Harkavy renders the expression as “three-pronged forks,” which is closer to the meaning of the Hebrew than the word “fork” alone.

 

အာအက်စ်ဗွီသည် “လီရှလော့ရှ် ကီလလီရှုန်” ကို “ရှီကယ်တစ်သုံးပုံတစ်ပုံ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ ကေဂျီဗွီနှင့် အခြားဘာသာပြန်များကဲ့သို့၊ ဤဘာသာပြန်သည်လည်း ခန့်မှန်းချက်ဖြစ်ပြီး၊ “ကီလလီရှုန်” တွင် စာလုံးပြောင်းလဲမှုဖြစ်ပြီး “ရှီကယ်” ဟု ဖတ်ကာ “အုန်” ကို သေးငယ်သောအဆုံးသတ်အဖြစ် ယူဆထားပုံရသည်။

The RSV translates lishelosh qilleshon, “a third of a shekel.” Like that of the KJV and others, this translation also is a conjecture, and is probably based on a transposition of letters in the word qilleshon, reading sheqel, “shekel,” instead of qilleshon, with the on being considered a diminutive.

 

“ခက်ရင်း” ဟူသော ဘာသာပြန်သည် သံသယဖြစ်စရာရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုခေတ်က “ခက်ရင်းများ” သည် ယနေ့ခေတ်တွင် အရှေ့တိုင်းဒေသများစွာတွင် ရိုးရာကိရိယာများကို အသုံးပြုနေဆဲဖြစ်သည့်အတိုင်း သစ်သားဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး သတ္တုဖြင့်မဟုတ်ပေ။ ဣသရေလလူမျိုးများသည် သစ်သားခက်ရင်းများကို ဖိလိသတိုင်းရင်းသားတို့ထံ ထက်မြအောင်လုပ်ရန် ယူဆောင်သွားမည်မဟုတ်ပေ (ကျမ်းပိုဒ် ၁၉–၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ထင်ရှားသည်မှာ၊ လီရှလိုရှ ကီလံရှုန်သည် ကိရိယာတစ်ခုဟု ယူဆရပါက၊ ၎င်းကို “ပန်းပဲသမား” တစ်ဦးက ပြုလုပ်ထားရမည် (ကျမ်းပိုဒ် ၁၉)။ ကျမ်းပိုဒ် ၂၁ တွင် “ပီမ်” သည် ယခုအခါ “သံထည်း” မဟုတ်ဘဲ ငွေကြေးယူနစ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း သိရှိထားပြီးဖြစ်သဖြင့်၊ အာအက်စ်ဗွီဘာသာပြန်ကျမ်းတွင် “ရှေကယ်သုံးပုံတစ်ပုံ” ဟူသော ဘာသာပြန်သည် ယုံကြည်လက်ခံနိုင်ဖွယ်ရှိသော်လည်း အပြည့်အဝသေချာမှုမရှိပေ (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၆၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် “ထွန်ဖျားများအတွက် ကျသင့်ငွေမှာ ပီမ်တစ်ခုဖြစ်သည်” (အာအက်စ်ဗွီ) ဟူသော ဘာသာပြန်သည် ပိုမိုသင့်လျော်ပုံရသည်။

The translation “fork” is questionable because the “forks” of that time, as in many places throughout the Orient where primitive tools are still in use today, were wooden and not metallic. The Israelites would not be taking wooden forks to the Philistines to be sharpened (see vs. 19–21). Obviously, if lishelosh qilleshon is to be considered a tool, it must have been made by a “smith” (v. 19). In view of the fact that the “pim” of v. 21 is now known to be a monetary unit and not a “file,” the RSV translation, “a third of a shekel,” becomes plausible though by no means conclusive (see Vol. I, p. 164). The translation, “the charge was a pim for the plowshares” (RSV) therefore seems preferable.

 

၂၂။ ဓားမြှောင်ရော လှံရောမရှိ။ ဖိလိသတိုင်းရင်းသားတို့၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုနှစ်ပေါင်းများစွာကြာပြီးနောက်၊ ဆောလနှင့်ယောနသန်သာလျှင် ဤသတ္တုလက်နက်များကို ပိုင်ဆိုင်ထားပုံရသည်။ စစ်တပ်၏အဆင့်နိမ့်သူများတွင် လေးနှင့်ပုံးကျည်ကြိုးများရှိနိုင်သည်—ထိုကျွမ်းကျင်သူများ၏လက်ထဲတွင် မသေးသိမ်သောလက်နက်များဖြစ်သည် (တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၂၀:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)—သို့သော် ဖိလိသတိုင်းရင်းသားတို့၏ သံလက်နက်များနှင့် လက်ချင်းရင်ဆိုင်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းမရှိခဲ့ပါ။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် အချက်နှစ်ခုကို ဖော်ပြသည်— (၁) ဤတိုက်ပွဲသည် ဣသရေလလူမျိုးများ ကောင်းစွာစည်းရုံးမထားရသေးမီကာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ဆောလ၏အုပ်ချုပ်မှုအစောပိုင်းကာလဖြစ်နိုင်သည်၊ (၂) လက်နက်တပ်ဆင်မှုနည်းပါးခြင်းကြောင့် ဘုရားသခင်သည် သူ၏လူမျိုးများအတွက် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တော်မူကြောင်း နှစ်ဖက်စလုံးအတွက် ထင်ရှားသည်။ ဆောလသည် ပုန်ကန်နိုင်ပြီး၊ ရလဒ်အနေဖြင့် မိုက်မဲသောအမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအတွက် အမှုပြုဆဲဖြစ်ပြီး၊ လူတစ်ဦးချင်းစီအား သူ၏နိုင်ငံတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာရန်နှင့် သူ့အပေါ်ယုံကြည်မှုထားရန် အားပေးတော်မူသည်။ ဆောလသည် ဘုရားသခင်လမ်းပြရာကို လိုက်လျှောက်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သော်လည်း၊ ယောနသန်သည် သူ၏ဖခင်လုပ်သင့်သည့်အရာကို လုပ်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီး စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

22. Neither sword nor spear. After years of Philistine oppression Saul and Jonathan seem to be the only ones who possessed these metal weapons. The rank and file of the army could have had bows and slings—no mean equipment in the hands of experts (see Judges 20:16)—but they could not compete in hand-to-hand combat with the iron weapons of the Philistines. This verse reveals two things: (1) the battle took place before Israel was well organized, probably early in Saul’s reign, and (2) the lack of equipment made it evident to both sides that God intervened on behalf of His people. Saul might rebel, and as a result do many foolish things; but God still wrought for Israel in such a way as to encourage individuals to join His kingdom and place their trust in Him. Saul refused to follow where God led, but Jonathan was ready and eager to do what his father might have done.

 

ellen g. white comments

1–23 PP 616-622

2, 3 PP 616

4–8 PP 617

4–8 PP 617

8–10 PP 618

8–14 PP 625,  627, 634

11–15 PP 621

14 PP 636, 723

22 PP 616