တရားသူကြီးမှတ်စာ ၁၃

 

အခန်းကြီး - ၁၃

chapter 13

 

၁. ဣသရေးလူမျိုးသည် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်သည်။ ၂. ကောင်းကင်တမန်သည် မာနောရှ၏ ဇနီးအား ထင်ရှားပေါ်လာသည်။ ၈. ကောင်းကင်တမန်သည် မာနောရှအား ထင်ရှားပေါ်လာသည်။ ၁၅. မာနောရှ၏ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ကောင်းကင်တမန်ကို သိရှိသည်။ ၂၄. ရှံဆုန်မွေးဖွားသည်။

1 Israel is in the hand of the Philistines. 2 An angel appeareth to Manoah’s wife. 8 The angel appeareth to Manoah. 15 Manoah’s sacrifice, whereby the angel is discovered. 24 Samson is born.

 

၁. ထပ်မံ၍ မကောင်းမှုပြုသည်။ ဤဖောက်ပြန်ခြင်းနှင့် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ ဖိနှိပ်မှု၏ ခေတ်ကာလသမိုင်းကို စာမျက်နှာ ၃၅၊ ၃၆ တွင် ကြည့်ပါ။

1. Did evil again. For the chronology of this apostasy and of the Philistine oppression, see pp. 35, 36.

 

ဖိလိတ္တီလူမျိုး။ ၎င်းတို့ကို တရားသူကြီးမှတ်တမ်းရေးသားသူက ယခင်က အကြိမ်အနည်းငယ် အကျဉ်းဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၃:၃၁၊ ၁၀:၇-၁၁)။ ၎င်းတို့သည် ဟေဗြဲလူမျိုးများကဲ့သို့ ပါလက်စတိုင်းသို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်လာပြီး အခြေချနေထိုင်သူများဖြစ်သည်။ ဖိလိတ္တီလူမျိုးသည် အာဗြဟံခေတ်တွင် အနည်းငယ်သာ ဤပြည်၌ရှိခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၃၂)။ သို့သော် ပါလက်စတိုင်းသို့ ၎င်းတို့၏ အဓိကရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်မှုသည် ဘီစီ ၁၂ ရာစုအစတွင် အာရှမိုင်းနား နှင့် အေဂျီယံကျွန်းများမှ အခြားသော ဆီမီးတစ်မဟုတ်သော လူမျိုးများနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည် (စာမျက်နှာ ၂၇ တွင် ကြည့်ပါ)။ ရှေးဟောင်းသုတေသနမှတ်တမ်းများအရ ဤပင်လယ်လူမျိုးများဟု အီဂျစ်လူမျိုးက ခေါ်ဆိုသော လူမျိုးများသည် ဘီစီ ၁၁၉၄ တွင် ရမ်ဇီးစ် ၃ မင်းကြီးက ၎င်းတို့ကို အီဂျစ်နိုင်ငံဝင်ပေါက်တွင် တားဆီးခဲ့သည်။ ကျူးကျော်သူများကို အောင်မြင်စွာ တိုက်ထုတ်နိုင်ခြင်း၏ ဂုဏ်ပြုမှုအဖြစ် ရမ်ဇီးစ် ၃ မင်းကြီးသည် သီဘိစ်မြို့ (ယခု မက်ဒီနက်-ဟာဘူဟု ခေါ်သည်) တွင် ကြီးကျယ်သော ဗိမာန်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြီး ၎င်း၏ နံရံများတွင် ဖိလိတ္တီစစ်သည်တော်များ၏ ပုံရိပ်များအပါအဝင် တိုက်ပွဲပုံများကို ရေးထိုးခဲ့သည်။ ပင်လယ်လူမျိုးများကို အီဂျစ်လူမျိုးက အနိုင်ယူပြီးနောက် ဤရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ခါနာန်ပြည်၏ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင်တွင် အခြေချခဲ့ပြီး ၎င်းတို့သည် ခါနာန်လူမျိုး၏ ဘာသာတရား၊ ဓလေ့ထုံးတမ်းများနှင့် ဘာသာစကားကို အများစုလက်ခံခဲ့သည်။

Philistines. They have been briefly mentioned by the author of Judges several times previously (chs. 3:31; 10:7–11). They were, like the Hebrews, invaders and settlers in Palestine. Philistines, in limited numbers, were in the land as early as the time of Abraham (Gen. 21:32). But their major wave of migration into Palestine probably occurred at the beginning of the 12th century b.c. along with that of other non-Semitic tribes from Asia Minor and the Aegean Islands (see p. 27). According to archeological accounts these Peoples of the Sea, as they were called by the Egyptians, were turned back at the gates of Egypt by Ramses III about 1194 b.c. In honor of his success in repelling the invaders, Ramses III built a large temple at Thebes (now called Medînet–Habu) and covered its walls with pictures of the battle, among them being realistic representations of Philistine warriors. After the defeat of the Peoples of the Sea by the Egyptians part of this migration settled in the maritime plain of Canaan, where they largely adopted the religion, customs, and language of the Canaanites.

 

ဟေဗြဲလူမျိုးက ဖိလိတ္တီလူမျိုးကို ပါလီရှတင်ဟုခေါ်ပြီး ၎င်းတို့၏ နယ်မြေကို ပါလီရှတ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤစကားလုံးသည် ဘာသာစကားဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်မှုဖြင့် “ပါလက်စတိုင်း” ဖြစ်လာသည်။ ဖိလိတ္တီလူမျိုးသည် အဓိကအားဖြင့် လွင်ပြင်ရှိ ရှေးကျသော မြို့ငါးမြို့ဖြစ်သည့် ဧခရုန်၊ ဂါဇာ၊ အာရှကေလုန်၊ အာရှဒုတ်နှင့် ဧဂလုန်တို့တွင် အခြေချခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ မဟာမိတ်အဖွဲ့၏ ဗဟိုဌာနများဖြစ်လာသည်။ ထိုနေရာမှ ဖိလိတ္တီလူမျိုးသည် ရှဖလလှပြည်သို့ ပြန့်နှံ့သွားပြီး နောက်ဆုံးတွင် ရှောလု၏ ခေတ်အတွင်း အက်ဒရာလုန်လွင်ပြင်နှင့် ဂါလိလဲပင်လယ်အထိ အနောက်ပါလက်စတိုင်းတစ်ခုလုံးကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ရှံဆုန်ခေတ်မှစ၍ ၎င်းတို့သည် ဒါဝိဒ်မင်းကြီးက အုပ်စိုးချုပ်ကိုင်ခံရသည်အထိ ဣသရေးလူမျိုးအတွက် အဓိကရန်သူများဖြစ်ခဲ့သည်။

The Hebrews called the Philistines Pelishtim, and their territory, Pelesheth, which word, by the evolution of language, became “Palestine.” The Philistines settled chiefly in the five ancient cities of the plain, Ekron, Gaza, Ashkelon, Ashdod, and Eglon, which became the centers of the Philistine confederacy. From there the Philistines spread out into the Shephelah, and eventually, during the time of Saul, controlled all western Palestine as far north as the plain of Esdraelon and the Sea of Galilee. From the time of Samson they were the main challengers of the Israelites until they were subjugated by David.

 

ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ မူလဇစ်မြစ်နှင့် သမိုင်းကို နောက်ထပ်အချက်အလက်များအတွက် ကမ္ဘာဦး ၁၀:၁၄; ၂၁:၃၂ နှင့် အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၂၇၊ ၃၃၊ ၃၄၊ ၄၇ တွင် ကြည့်ပါ။

For further information on the Philistines, their origin, and history, see on Gen. 10:14; 21:32; and Vol. II, pp. 27, 33, 34, 47.

 

အနှစ်လေးဆယ်။ ဤကာလသည် ရှံဆုန်၏ ခေတ်မတိုင်မီ၊ သို့မဟုတ် ရှံဆုန်၏ ခေတ်အပါအဝင်၊ ရှမွေလ၏ ခေတ်တွင် ဧဗင်နဇာတိုက်ပွဲအထိ (၁ ရာ ၇:၁၃) ဆက်လက်ရှိခဲ့သလားဟု မေးခွန်းထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ရှံဆုန်သည် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ ဖိနှိပ်မှု၏ အစောပိုင်းနှစ်များတွင် မွေးဖွားခဲ့သည် (ပီပီ ၅၆၀)။ အချို့သော အာဏာပိုင်များအရ ဤဖိနှိပ်မှုသည် အမ္မုန်လူမျိုး၏ ဖိနှိပ်မှုနှင့် ယံဖထာ၏ တရားသူကြီးခေတ်နှင့် တပြိုင်နက်ဖြစ်ခဲ့သည် (စာမျက်နှာ ၁၂၈ တွင် ကြည့်ပါ)။

Forty years. There has been a question as to whether this period was prior to, or included, the days of Samson and perhaps extended beyond to the battle of Ebenezer in the days of Samuel (1 Sam. 7:13). Samson was born in the early years of the Philistine oppression (PP 560). According to some authorities, this oppression was contemporaneous with the Ammonite oppression and judgeship of Jephthah (see p. 128).

 

 

၂-၅။ မိခင်များအတွက် သင်ခန်းစာ။—ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ ကလေးမမွေးဖွားမီ မိခင်များ၏ မတော်မတရားသော အကျင့်များကြောင့် သူ၏ ကိရိယာများအဖြစ် အသုံးပြုလိုသော သူများစွာသည် မွေးဖွားချိန်တွင် အရည်အချင်းမပြည့်မီခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏လူများကို ကယ်တင်သူအဖြစ် ဆမ်ဆွန်ကို ထူထောင်ရန် ရည်မှန်းသောအခါ၊ သူသည် ကလေးမမွေးဖွားမီ မိခင်၏ မတော်မတရားသော အကျင့်များကို တားမြစ်ခဲ့သည်။ …

2–5. A Lesson to Mothers.—Many whom God would use as His instruments have been disqualified at their birth by the previous wrong habits of their parents. When the Lord would raise up Samson as a deliverer of His people, He enjoined upon the mother correct habits of life before the birth of her child. …

 

ဤမိခင်တစ်ဦးကို ညွှန်ကြားရာတွင်၊ ဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာကုန်ဆုံးသည်အထိ မိခင်များဖြစ်လာမည့် သူများအားလုံးအတွက် သင်ခန်းစာတစ်ခုပေးခဲ့သည်။ မနောဧခ၏ ဇနီးသည် ထုံးစံအတိုင်း လိုက်နာခဲ့လျှင်၊ သူမ၏ ခန္ဓာကိုယ်သည် သဘာဝဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြင့် အားနည်းသွားပြီး၊ သူမ၏ ကလေးသည် သူမနှင့်အတူ ဖောက်ပြန်မှု၏ အပြစ်ဒဏ်ကို ခံစားရလိမ့်မည် (GH ဖေဖော်ဝါရီ၊ ၁၈၈၀)။

In instructing this one mother, the Lord gave a lesson to all who should be mothers to the close of time. Had the wife of Manoah followed the prevailing customs, her system would have been weakened by violation of nature’s laws, and her child would have suffered with her the penalty of transgression (GH Feb., 1880).

 

 

၂-၂၃။ မနောဧသည် ခရစ်တော်နှင့်တွေ့ဆုံသည်။—မနောဧနှင့် သူ၏ဇနီးသည် ၎င်းတို့ကို ဤသို့ပြောဆိုသောသူသည် ယေရှုခရစ်ဖြစ်သည်ကို မသိခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့သည် သူ့ကို ဘုရားသခင်၏ တမန်အဖြစ် မှတ်ယူခဲ့သော်လည်း၊ သူသည် ပရောဖက်တစ်ဦးလား၊ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးလားဟု မသေချာခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့၏ ဧည့်သည်ကို ဧည့်ဝတ်ပြုလိုသောကြောင့်၊ ၎င်းတို့သည် သူ့အတွက် ဆိတ်သငယ်တစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် သူ၏ စရိုက်ကို မသိသဖြင့်၊ ၎င်းကို မီးရှို့ရန်ပူဇော်သင့်ခြင်း သို့မဟုတ် အစားအစာအဖြစ် ပေးသင့်ခြင်းကို မသိခဲ့ပေ။

2–23. Manoah Meets Christ.—Manoah and his wife knew not that the One thus addressing them was Jesus Christ. They looked upon Him as the Lord’s messenger, but whether a prophet or an angel, they were at a loss to determine. Wishing to manifest hospitality toward their guest, they entreated Him to remain while they should prepare for Him a kid. But in their ignorance of His character, they knew not whether to offer it for a burnt-offering or to place it before Him as food.

 

ကောင်းကင်တမန်က ဖြေကြားသည်၊ “သင်သည် ငါ့ကို ထိန်းထားသော်လည်း၊ ငါသည် သင်၏ မုန့်ကို မစားရဘူး။ သင်သည် မီးရှို့ရန်ပူဇော်သင့်ခြင်းကို ပြုလုပ်လျှင်၊ ၎င်းကို ထာဝရဘုရားအား ပူဇော်ရမည်။” ယခု ဧည့်သည်သည် ပရောဖက်တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်လာသဖြင့်၊ မနောဧက ပြောသည်၊ “သင်၏ နာမည်ကား အဘယ်နည်း၊ သင်၏ စကားများ ပြည့်စုံသောအခါ သင့်ကို ဂုဏ်ပြုနိုင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည်။”

The angel answered, “Although thou detain me, I will not eat of thy bread; and if thou wilt offer a burnt-offering, thou must offer it unto the Lord.” Feeling assured, now, that his visitor was a prophet, Manoah said, “What is thy name, that when thy sayings come to pass we may do thee honor?”

 

ဖြေကြားချက်မှာ၊ “သင်သည် ငါ့နာမည်ကို အဘယ်ကြောင့် မေးသနည်း၊ ၎င်းသည် လျှို့ဝှက်ထားသည်။” ၎င်းတို့၏ ဧည့်သည်၏ ဘုရားသဘောသဘာဝကို သိရှိလာသဖြင့်၊ မနောဧသည် “ဆိတ်သငယ်တစ်ကောင်နှင့် ဆွမ်းပရိဇတ်ကို ယူ၍ ထာဝရဘုရားအား ကျောက်တုံးပေါ်တွင် ပူဇော်ခဲ့သည်။ ကောင်းကင်တမန်သည် အံ့ဖွယ်အမှုပြုခဲ့သည်။ မနောဧနှစ်ယောက်လုံး ကြည့်နေကြသည်။” ကျောက်တုံးမှ မီးထွက်လာပြီး ပူဇော်သက္ကာကို လောင်ကျွမ်းစေခဲ့သည်။ မီးတောက်သည် ကောင်းကင်သို့ တက်သွားသောအခါ၊ “ကောင်းကင်တမန်သည် ယဇ်ပလ္လင်၏ မီးတောက်ထဲတွင် တက်သွားခဲ့သည်။ မနောဧနှင့် သူ၏ဇနီးသည် ၎င်းကို ကြည့်ပြီး မြေပေါ်တွင် မျက်နှာအပ်ချခဲ့သည်။” ၎င်းတို့၏ ဧည့်သည်၏ စရိုက်နှင့်ပတ်သက်၍ ထပ်မံမေးခွန်းမထုတ်နိုင်ခဲ့ပေ။ ၎င်းတို့သည် သူတို့မြင်ခဲ့သည်မှာ တောကန္တာရတွင် ဣသရေလ၏ လမ်းညွှန်သူနှင့် ကူညီသူဖြစ်သော သန့်ရှင်းသူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။

The answer was, “Why askest thou after my name, seeing it is secret?” Perceiving the divine character of his guest, Manoah “took a kid, with a meat-offering, and offered it upon a rock unto the Lord; and the angel did wondrously; and Manoah and his wife looked on.” Fire came from the rock, and consumed the sacrifice, and as the flame went up toward heaven, “the angel of the Lord ascended in the flame of the altar. And Manoah and his wife looked on it, and fell on their faces to the ground.” There could be no further question as to the character of their visitor. They knew that they had looked upon the Holy One, who, veiling His glory in the cloudy pillar, had been the Guide and Helper of Israel in the desert.

 

အံ့ဩမှု၊ ကြောက်ရွံ့မှု၊ နှင့် ထိတ်လန့်မှုတို့သည် မနောဧ၏ နှလုံးကို ဖြည့်စွမ်းခဲ့ပြီး၊ သူသည် “ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်ကို မြင်ခဲ့သောကြောင့် သေကြလိမ့်မည်” ဟု အော်ဟစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုအခါသည့် သူ၏ အဖော်သည် သူထက် ပိုမိုယုံကြည်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ ပူဇော်သက္ကာကို လက်ခံခဲ့ပြီး၊ ဣသရေလကို ကယ်တင်ရန် စတင်မည့် သားတစ်ယောက်ကို ကတိပြုခဲ့သည်ဟု သူ့ကို သတိပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေါသထက် မျက်နှာသာပေးမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့ကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့လျှင်၊ ဤအံ့ဖွယ်အမှုကို မပြခဲ့ဘဲ၊ သေဆုံးလျှင် မပြည့်စုံနိုင်သော ကတိတစ်ခုကို မပေးခဲ့ပေ (ST စက်တင်ဘာ ၁၅၊ ၁၈၈၁)။

Amazement, awe, and terror filled Manoah’s heart; and he could only exclaim, “We shall surely die, because we have seen God!” But his companion in that solemn hour possessed more faith than he. She reminded him that the Lord had been pleased to accept their sacrifice, and had promised them a son who should begin to deliver Israel. This was an evidence of favor instead of wrath. Had the Lord purposed to destroy them, He would not have wrought this miracle, nor given them a promise which, were to perish, must fail of fulfillment (ST Sept. 15, 1881).

 

၂. ဇောရသည်။ ဤအမည်သည် “ရောဂါ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် ယခု ဆာရာဟု ခေါ်သော ယေရုရှလင်မြို့အနောက်ဘက် ၁၄.၇ မိုင် (၂၃.၅ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ရှဖလလှပြည်တွင် တည်ရှိသည်။ ယောရှုမှတ်တမ်း ၁၉:၄၁ တွင် ဤမြို့သည် ဒန်လူမျိုး၏ နယ်မြေမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသော်လည်း ယောရှုမှတ်တမ်း ၁၅:၃၃ တွင် ယုဒလူမျိုး၏ မြို့တစ်မြို့ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤမြို့သည် ယုဒလူမျိုးထံ အရင်ပေးအပ်ခံခဲ့ရပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဒန်လူမျိုးထံ ပေးအပ်ခံခဲ့ရဖွယ်ရှိသည် (ယောရှုမှတ်တမ်း ၁၉:၄၁ တွင် ကြည့်ပါ)။ ဤမြို့သည် ဧရှတောလမြို့နှင့် ဆက်စပ်၍ ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (တရားသူကြီး ၁၃:၂၅၊ ၁၈:၂၊ ၈၊ ၁၁၊ စသည်)။ ဒန်လူမျိုးသည် ဤမြို့နှစ်မြို့၏ အနီးတစ်ဝိုက်တွင်သာ အဓိကအခြေချနေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဇောရသည်သည် အမာရနာစာလွှာများတွင် ဖော်ပြထားသည့် ရှေးခါနာန်မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ ဖိလိတ္တီပြည်နှင့် နီးကပ်မှုကြောင့် နေထိုင်သူများသည် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ခံခဲ့ရသည်။

2. Zorah. The name means “disease.” It is the modern Ṣar‘a, situated in the Shephelah 14.7 mi. (23.5 km.) west of Jerusalem. In Joshua 19:41, as here, it is called a city of the territory of Dan, but in Joshua 15:33 it is called a city of Judah. The city was probably first given to Judah and later assigned to Dan (see on Joshua 19:41). The city is generally mentioned in connection with Eshtaol (Judges 13:25; 18:2, 8, 11; etc.); the inference is that the tribe of Dan was largely confined to the environs of these two cities. Zorah was an ancient Canaanite town, being mentioned in the Amarna Letters. Its proximity to Philistia exposed the inhabitants to Philistine influence.

 

မာနောရှ။ ဤအမည်သည် “အနားယူခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ထိုခက်ခဲသောအချိန်များတွင် ဣသရေးလူမျိုး၏ တောင့်တမှုကို ဖော်ပြပေမည်။ ဤအမည်သည် သမ္မာကျမ်းစာတွင် အခြားနေရာတွင် မတွေ့ရပါ။

Manoah. The name, which means “rest,” may express the yearning of the Israelites in those troubled days. It does not occur elsewhere in the Bible.

 

သားမမွေးနိုင်ခြင်း။ ဟေဗြဲအမျိုးသမီးတစ်ဦးအတွက် သားမမွေးနိုင်ခြင်းသည် အကြီးမားဆုံးသော ဘေးဒုက္ခဖြစ်သည်။ ရှာရာ၊ ရေဗက္ကာ၊ ရာခေလတို့သည်လည်း သားမမွေးနိုင်ခဲ့ကြပါ။ ရှမွေလ၏မိခင် ဟာနာနှင့် နှစ်ခြင်းဆရာယောဟန်၏ မိခင် ဧလိသံဗက်တို့သည်လည်း ထိုနည်းတူ သားမမွေးနိုင်ခဲ့ကြပါ။

Barren. Barrenness, to a Hebrew woman, was the greatest of calamities. Sarah, Rebekah, and Rachel were likewise barren. So was Hannah, the mother of Samuel, and Elisabeth, the mother of John the Baptist.

 

၃. ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်။ ဤသည်မှာ မောရှေ၊ ယောရှုနှင့် အခြားသူများထံ ထင်ရှားပေါ်လာခဲ့သော ကောင်းကင်တမန်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်မှလွဲ၍ အခြားမဟုတ်ပါ (အီးဂျီဒဗလျူ၊ ဖြည့်စွမ်းထားသော မှတ်ချက်၊ အခန်းငယ် ၂-၂၃ တွင် ကြည့်ပါ)။

3. Angel of the Lord. This was the Angel that had appeared to Moses, Joshua, and others, and was none other than Christ (see EGW, Supplementary Material, on vs. 2–23).

 

သင်သည် ကိုယ်ဝန်ရလိမ့်မည်။ ဟေဗြဲလူမျိုး၏ ထင်ရှားကျော်ကြားသော ပုဂ္ဂိုလ်အချို့သည် ယခင်က သားမမွေးနိုင်သော မိခင်များမှ မွေးဖွားခဲ့ကြသည်။ ဤကဲ့သို့သော သားသမီးများသည် အထူးသဖြင့် ဘုရားသခင်၏ လက်ဆောင်များဖြစ်ပြီး မိဘများသည် ထာဝရဘုရားထံ အပြည့်အဝအပ်နှံထားပြီး ၎င်းတို့၏ သားသမီးများကို ဘုရားသခင်၏ လူများအတွက် အထူးကိရိယာများဖြစ်လာစေရန် ပြုစုပျိုးထောင်ပေးသောကြောင့် ပေးအပ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။

Thou shalt conceive. Some of the greatest men of the Hebrew nation were born of erstwhile barren women. Children like these were in a special sense the gift of God, and were given because the parents were fully devoted to the Lord and would rear them in such a way as to enable these children to be special instruments of the Lord in behalf of His people.

 

၄. စပျစ်ရည်မသောက်ရ။ မိခင်သည် စပျစ်ရည် သို့မဟုတ် စပျစ်သီးမှပြုလုပ်သော မူးယစ်ဖြစ်စေသော အရက်မျိုးကို လုံးဝမသုံးရန် အထူးဂရုစိုက်ရမည်။ ဘုရားသခင်၏ တိုက်ရိုက်ပေးအပ်ခြင်းဖြင့် မွေးဖွားလာသော ဤကလေး၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အကျင့်စာရိတ္တကို မိခင်၏ သမရိုးကျသော အကျင့်များဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်မှစ၍ ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းရမည်။

4. Drink not wine. The mother was to take special care not to use any wine or intoxicating drink made from grapes. The health and character of this child, given by a direct providence of God, were to be safeguarded by the temperate habits of the mother from the time of its conception.

 

ပြင်းသောအရက်။ ကမ္ဘာဦး ၉:၂၁၊ တောလည်ရာ ၆:၃၊ ၂၈:၇၊ တရားဟောရာ ၁၄:၂၆ တွင် ကြည့်ပါ။

Strong drink. See on Gen. 9:21; Num. 6:3; 28:7; Deut. 14:26.

 

မစင်ကြယ်သောအရာ။ ဣသရေးလူများစွာသည် လေဝိဩဝါဒစည်းမျဉ်းများအရ စင်ကြယ်သောနှင့် မစင်ကြယ်သော အစာများကို လိုက်နာရာတွင် ဂရုမစိုက်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိသည်။ သို့မဟုတ်ပါက ဤအချက်ကို အထူးဖော်ပြရန် မလိုအပ်ပေ။

Unclean thing. It is likely that many Israelites were careless in observing the Levitical laws of clean and unclean foods; otherwise no special mention of this would have been necessary.

 

၅. သင်တို့သားငယ်၏ဆံပင်ကို မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓားနှင့် မထိရ။ နာဇရိတ်သစ္စာဂတိပြုထားသူသည် သစ္စာဂတိထားကာလအတွင်း ၎င်း၏ဆံပင်ကို မဖြတ်ရပါ။ သစ္စာဂတိသက်တမ်းကုန်ဆုံးသောအခါ ၎င်း၏ဆံပင်အားလုံးကို ဖြတ်ပြီး တဲတော်တွင် ပူဇော်ရမည် (တောလည်ရာ ၆:၁၈)။ နာဇရိတ်၏ မဖြတ်ထားသောဆံပင်သည် ၎င်း၏သန္နိဋ္ဌာန်ချထားခြင်း၏ မြင်သာထင်ရှားသော အမှတ်အသားဖြစ်ပြီး ၎င်းနှင့် လူများအား ၎င်း၏ သန့်ရှင်းသောသစ္စာဂတိကို သတိပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ရှည်လျားသောဆံပင်သည် လေဝိလူမျိုး၏ ပိတ်ဖြူအဝတ်ကဲ့သို့ နာဇရိတ်၏ အမှတ်အသားဖြစ်သည်။

5. No razor. A person under the Nazirite vow was not to cut his hair during the time of the vow. When the vow expired, he was to cut off all his hair and present it at the tabernacle (Num. 6:18). The unshorn hair of the Nazirite was the visible token of his consecration, reminding both himself and the people of the sacred vows he had assumed. The long hair was thus the mark of the Nazirite as the linen garment was of the Levite.

 

နာဇရိတ်။ ဤစကားလုံးသည် “ခွဲထားခြင်း” သို့မဟုတ် “အပ်နှံခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်းသည် “ဘုရားသခင်ထံ အပ်နှံသူ” ဟူသော အမည်အပြည့်၏ တိုကောက်ပုံစံဖြစ်ပေမည်။ နာဇရိတ်သစ္စာဂတိသည် မိမိဆန္ဒအလျောက်နှင့် ယာယီသာဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော ကာလတစ်ခုအတွက်သာ လိုက်နာရသည် (တောလည်ရာ ၆:၂ တွင် ကြည့်ပါ)။ ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ ဘုရားသခင်ထံ အပ်နှံထားသော ဘဝတစ်ခုတွင် တည်ရှိသည်။ သစ္စာဂတိ၏ ပြင်ပထင်ရှားမှုတွင် အချက်သုံးချက်ပါဝင်သည်- (၁) စပျစ်သီးမှထုတ်လုပ်သော အရာအားလုံး၊ စပျစ်ရည် သို့မဟုတ် သစ်သီးဖြစ်စေ၊ လတ်ဆတ်သည်ဖြစ်စေ၊ အခြောက်လှန်းသည်ဖြစ်စေ ရှောင်ကြဉ်ရန် (တောလည်ရာ ၆:၃၊ ၄)၊ (၂) ဦးခေါင်းဆံပင်ကို မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓားဖြင့် မထိတွေ့ဘဲ ရှည်ထားရန် (တောလည်ရာ ၆:၅)၊ (၃) မည်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်မဆို သေဆုံးသူ၏ရုပ်အလောင်းကို မချဉ်းကပ်ရန် မစင်ကြယ်မှုမဖြစ်စေရန် (တောလည်ရာ ၆:၆)။

A Nazarite. The word means “separated,” or, “devoted.” It is probably a shortened form of the full title, “devoted to God.” The Nazirite vow was a voluntary and temporary vow, carried out only for a specified period of time (see on Num. 6:2). Its significance consisted in a consecration of the life to God. The outward manifestation of the vow consisted of three things: (1) abstaining from all products of the grape, including the wine or the fruit, fresh or dried (Num. 6:3, 4); (2) allowing the hair of the head to grow, untouched by a razor or cutting instrument (Num. 6:5); (3) refraining from approaching a dead body under any circumstances lest defilement be incurred (Num. 6:6).

 

နာဇရိတ်သစ္စာဂတိသည် ဟေဗြဲလူမျိုးများအကြား အလွန်တန်ဖိုးထားခံရသည် (အာမုတ် ၂:၁၁၊ ငိုကြွေးရာ ၄:၇)။ ရှမွေလသည် နာဇရိတ်တစ်ဦးဖြစ်သည် (၁ ရှမွေလ ၁:၁၁)၊ နှစ်ခြင်းဆရာယောဟန်လည်း ထိုနည်းတူဖြစ်သည် (လုကာ ၁:၁၅၊ ဒီအေ ၁၀၂)။ အချို့က ယောသပ်သည်လည်း နာဇရိတ်ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည် (ကမ္ဘာဦး ၄၉:၂၆ တွင် “ခွဲထားခြင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် ဤနေရာတွင် ရှံဆုန်နှင့် နာဇရိတ်အားလုံးအတွက် အသုံးပြုသော စကားလုံးဖြစ်သည်)။

The Nazirite vow was highly regarded among the Hebrews (Amos 2:11; Lam. 4:7). Samuel was a Nazirite (1 Sam. 1:11), as was also John the Baptist (Luke 1:15; DA 102). Some have thought that perhaps Joseph (see Gen. 49:26, where the word translated “separate” is the same word used of Samson here in this verse and of all the Nazirites) was a Nazirite.

 

လွတ်မြောက်စေရန် စတင်မည်။ နာဇရိတ်သစ္စာဂတိသည် ပုံမှန်အားဖြင့် မိမိဆန္ဒအလျောက်နှင့် ယာယီဖြစ်သော်လည်း၊ ရှံဆုန်၏ဖြစ်ရပ်တွင် ဤအပ်နှံခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ အမိန့်ဖြင့် ပြင်ပမှချမှတ်ခံရပြီး ၎င်း၏မွေးဖွားစဉ်ကတည်းက စတင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ရှံဆုန်၏ ဘဝအတွက် အစီအစဉ်တစ်ခုရှိခဲ့ပြီး၊ ရှံဆုန်၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဣသရေးလူမျိုးသည် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ ကျွန်ခံမှုမှ လွတ်မြောက်ရမည်ဟူသော အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။ သစ္စာဂတိနှင့် မိဘများ၏ သစ္စာရှိသော ပြုစုပျိုးထောင်မှုသည် ကလေးအား ဘုရားသခင်၏ ဤအစီအစဉ်ကို သိရှိစေပြီး ၎င်းကို ပြည့်စုံစေရန် မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံရန် ဦးဆောင်ပေးရမည်။ ဘုရားသခင်ထံ အပ်နှံထားသော ရှံဆုန်တွင် ဘုရားသခင်သည် လူများအား ၎င်းတို့၏ရန်သူများကို အောင်မြင်နိုင်သော ခွန်အားကို ဘုရားသခင်ထံ နာခံမှုနှင့် ဝတ်ပြုခြင်းဖြင့် ရရှိနိုင်သည်ဟူသော သင်ခန်းစာတစ်ခုကို ပြသရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

Begin to deliver. Although the Nazirite vow was ordinarily voluntary and temporary, in the case of Samson the dedication was externally imposed upon him by divine command and began from his birth. God had a plan for Samson’s life, a plan whereby, through the leadership of Samson, Israel should be delivered from Philistine bondage. Both the vow and the parents’ faithful training were to influence the child to recognize this plan of God for his life and lead him to consecrate himself to fulfill it. In Samson, one devoted to God, the Lord designed to set before the people an object lesson of the strength they might attain to overcome their foes through submission and service to their God.

 

ကံမကောင်းစွာဖြင့်၊ ရှံဆုန်သည် အရွယ်ရောက်လာသောအခါ ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်နှင့် သူ၏ဘဝကို ညှိယူရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ သူသည် မိမိဆန္ဒအလျောက် လုပ်ကိုင်ပြီး အကျင့်စာရိတ္တအရ ဂရုမစိုက်ခဲ့ပါ။ ရှံဆုန်၏ ကိုယ်ပိုင်အားနည်းချက်များက ၎င်းအား ဖိလိတ္တီလူမျိုးမှ အပြည့်အဝလွတ်မြောက်ရန် မသင့်လျော်စေခဲ့ပါ။ ထိုအလုပ်ကို နောက်ပိုင်းတွင် အခြားသူများထံ ထားရစ်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ၎င်း၏ ခွန်အားပြသမှုများမှတစ်ဆင့် ဖိလိတ္တီလူမျိုး၏ ကျဆုံးမှုကို စတင်ခဲ့သည်။

Unfortunately, as Samson grew to manhood, he refused to bring his life into harmony with the plan God had for him. He became self-willed and careless morally. The weakness of Samson’s own character rendered him unfit to achieve complete deliverance from the Philistines. That task had to be left to others at a later time. However, through his feats of strength the eventual downfall of the Philistines was begun.

 

ဘုရားသခင်သည် ဘဝတိုင်းအတွက် အစီအစဉ်တစ်ခုရှိသည်။ သို့သော် ထိုအစီအစဉ်သည် လွတ်လပ်သောရွေးချယ်မှုကို တားဆီးမထားပါ။ လူသားများသည် ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်ကို လိုက်နာရန် ရွေးချယ်ရဦးမည်။ ရှံဆုန်၏ အတွေ့အကြုံသည် လူတစ်ဦးသည် ၎င်းအတွက် စီစဉ်ထားသော မြင့်မားသော ကံကြမ္မာကို မည်သို့လုံးဝဖျက်ဆီးနိုင်သည်ကို ဥပမာပြထားသည်။

God has a plan for every life. Yet such a plan does not preclude free choice. Men must still choose as to whether they will follow the divine blueprint or not. Samson’s experience is an illustration of how a man may completely thwart the high destiny planned for him.

 

၅။ ရိုးရှင်းမှုသည် ဝန်ဆောင်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်မှုကို ဦးတည်သည်။—သူသည် ၎င်း၏ အကျင့်များအားလုံးတွင် ရိုးရှင်းမှုကို လိုက်နာပြီး စိတ်ဆန္ဒများကို ထိန်းချုပ်ထားသူသည် ၎င်း၏ ဉာဏ်စွမ်းအား အားကောင်းတင့်တယ်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ပြီး၊ အရာအားလုံးကို ပြတ်သားစွာ ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ကာ၊ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းကျီးမြှောက်ခြင်းနှင့် လူသားတို့၏ အကျိုးအတွက် မည်သည့်လုပ်ငန်းကိုမဆို စွမ်းဆောင်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေလိမ့်မည် (ST စက်တင်ဘာ ၂၉၊ ၁၈၈၁)။

5. Simplicity Leads to Readiness in Service.—He who will observe simplicity in all his habits, restricting the appetite and controlling the passions, may preserve his mental powers strong, active, and vigorous, quick to perceive everything which demands thought or action, keen to discriminate between the holy and the unholy, and ready to engage in every enterprise for the glory of God and the benefit of humanity (ST Sept. 29, 1881).

 

၆. ဘုရားသခင်၏လူ။ ဤသည်မှာ ပုံမှန်အားဖြင့် ပရောဖက်များအတွက် အသုံးပြုသော ဝေါဟာရဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၃၃:၁၊ ၁ ရာ ၂:၂၇၊ ၉:၆-၈၊ ၂ ရာ ၁၂:၂၂၊ စသည်)။ မာနောရှ၏ ဇနီးသည် ဤဧည့်သည်ကို ပရောဖက်တစ်ဦးမှလွဲ၍ အခြားမဟုတ်ဟု မထင်မှတ်ခဲ့ပေ၊ သို့သော် ၎င်း၏ တင့်တယ်သောအသွင်အပြင်ကြောင့် သူမသည် အံ့ဩထိတ်လန့်ခဲ့ပြီး ၎င်း၏ အမည်ဖြစ်စေ၊ မည်သည့်နေရာမှ လာသည်ဖြစ်စေ မေးမြန်းရန်ပင် မရဲတင်းခဲ့ပါ။ အခန်းငယ် ၁၀ တွင် သူမသည် ၎င်းကို “ထိုသူ” ဟု ထပ်မံဖော်ပြထားပြီး၊ အခန်းငယ် ၁၆ တွင် မာနောရှသည် ၎င်းမှာ ကောင်းကင်ဧည့်သည်ဖြစ်ကြောင်း မသိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အရှေ့တိုင်းဓလေ့တစ်ခုမှာ သူစိမ်းတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံသောအခါ ပထမဆုံးမေးမြန်းလေ့ရှိသည်မှာ အမည်နှင့်ပတ်သက်၍ဖြစ်သည်။

6. Man of God. This was a term generally used of prophets (Deut. 33:1; 1 Sam. 2:27; 9:6–8; 1 Kings 12:22; etc.). Manoah’s wife probably did not imagine that her Visitor was anyone else than a prophet, although she was awe-struck by the majesty of His appearance to the extent that she did not venture to talk to Him, even to ask Him His name or whence He came. Compare v. 10 where she again speaks of Him as “the man,” and v. 16, which states that Manoah did not know He was a heavenly visitant. An Eastern custom is that, when meeting a stranger, the first question usually asked is concerning the name.

 

၇. ၎င်း၏သေဆုံးသည့်နေ့အထိ။ သူမ၏ခင်ပွန်းအား ကလေးနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းစကားပြောပြရာတွင် သူမသည် ကောင်းကင်တမန်၏ စကားတွင် သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြထားသော ဤစကားများကို ထည့်သွင်းခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၅ တွင် ကြည့်ပါ)။

7. Day of his death. In telling her husband of the message concerning the child, she added these words which were implied, in the Angel’s statement to her (see v. 5).

 

၈. ထာဝရဘုရားထံ တောင်းပန်ခဲ့သည်။ မာနောရှသည် ၎င်းတို့ဇနီးမောင်နှံသည် ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရာတွင် အမှားအယွင်းတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်ပေါ်မည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ထပ်လမ်းညွှန်မှုနှင့် အချက်အလက်များကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်း၏ပြဿနာကို ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းခြင်းဖြင့် ယူဆောင်သွားပြီး၊ ဘုရားသခင်၏လူသည် ပြန်လည်လာရောက်၍ ဤသစ္စာပေးထားသော ကလေး၏ ပြုစုပျိုးထောင်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ထပ်သင်ကြားပေးရန် ထာဝရဘုရားထံ တောင်းလျှောက်ခဲ့သည်။ မာနောရှ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို မချီးမွမ်းဘဲ မနေနိုင်ပါ၊ ၎င်းသည် ကောင်းကင်တမန်၏ စကားကို အပြည့်အဝလက်ခံယုံကြည်ခဲ့သည်။ သူသည် သတ်မှတ်ထားသောအချိန်တွင် ဤသစ္စာပေးထားသော ကလေးကို ပေးအပ်ခံရမည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ၎င်း၏ယုံကြည်ခြင်းသည် နှစ်ခြင်းဆရာယောဟန်၏ ဖခင်ဖြစ်သူ ယဇ်ပုရောဟိတ် ဇာခရိသည် ကောင်းကင်တမန်ထံမှ ကလေးတစ်ဦးကို သစ္စာပေးခံရသောအခါ နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခုကို တောင်းခံခဲ့သည့် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ပြတ်သားစွာ ခြားနားသည် (လုကာ ၁:၁၈)။ မမြင်ရဘဲ မာနောရှကဲ့သို့ ယုံကြည်သူများသည် မင်္ဂလာရှိကြသည်။

8. Intreated the Lord. Manoah feared that he and his wife might make some mistake in carrying out the instruction, so he sought for further guidance and information. He took his problem to God in prayer, asking the Lord to direct the Man of God to come back and teach them further regarding the training of this promised child. One cannot but admire the faith of Manoah, who fully accepted and believed the Angel’s word. He took for granted that in due time this promised child would be given to them. His faith is in sharp contrast to that of the priest Zacharias, the father of John the Baptist, who asked for a sign when the angel of the Lord appeared to him and promised him a child (Luke 1:18). Blessed are those that have not seen, and yet, like Manoah, have believed.

 

၉. ဘုရားသခင်သည် နားထောင်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဤသစ္စာရှိဒန်လူမျိုး၏ ဆုတောင်းချက်ကို ဂုဏ်ပြုခဲ့သည်၊ ယုံကြည်သောစိတ်နှလုံး၏ ဆုတောင်းချက်များကို အမြဲဂုဏ်ပြုသကဲ့သို့ပင်။

9. God hearkened. God honored the prayer of this loyal Danite, even as He ever honors the prayers of believing hearts.

 

၁၂. သင်၏စကားများကို ပြည့်စုံစေပါ။ မာနောရှသည် သူစိမ်း၏ သတင်းစကားအပေါ် ယုံကြည်မှုကို ဖော်ပြရန် ဤနည်းဖြင့် ၎င်း၏ ဆန္ဒသာမက သစ္စာပေးထားသော ကတိတော်ကို ပြည့်စုံလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်မှုကိုပါ ဖော်ပြလိုခဲ့သည်။

12. Let thy words. Manoah desired to show his confidence in the message of the Stranger by expressing in this way not only his desire but also his belief that the promise would be fulfilled.

 

ထိုသူငယ်ကို မည်သို့စီမံရမည်နည်း။ စကားလုံးအရ “ထိုသူငယ်၏ စည်းကမ်း [စည်းမျဉ်း၊ ဘဝစည်းကမ်း] သည် မည်သည်ဖြစ်ရမည်နည်း။” ဤဆုတောင်းချက်သည် မိဘအားလုံး၏ နှလုံးသားထဲတွင် ရှိသင့်သည်။ ၎င်းတို့၏ သားသမီးများသည် အထူးသဖြင့် ထာဝရဘုရားထံမှ လက်ဆောင်များဖြစ်သည်။ ဖခင်နှင့် မိခင်များသည် ဤသူငယ်များကို ဘုရားသခင်မှ စီစဉ်ထားသော ကံကြမ္မာကို ပြည့်စုံစေရန် ပြုစုပျိုးထောင်ရန် တာဝန်ရှိသည်။ ထာဝရဘုရား၏ သွန်သင်ဆုံးမမှုဖြင့် သားသမီးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ခြင်း (ဧဖက် ၆:၄) သည် ဘဝ၏ အရေးကြီးဆုံးနှင့် ခက်ခဲသော အလုပ်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤအလုပ်သည် ဘုရားသခင်၏ အကူအညီမပါဘဲ အောင်မြင်စွာ ပြီးမြောက်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ မိဘများသည် ၎င်းတို့၏ သားသမီးများကို မည်သို့စီမံရမည်ကို သိရှိရန် ထာဝရဘုရားထံ လမ်းညွှန်မှုကို ရှာဖွေသင့်သည်။

How shall we order? Literally, “What shall be the rule [ordinance, rule of life] for the child?” This prayer should be upon the hearts of all parents. Their children are, in a special sense, gifts from the Lord. Upon fathers and mothers rests the responsibility of training these little ones, so that they may fulfill the destiny divinely planned for them. Rearing children in the nurture and admonition of the Lord (Eph. 6:4) is one of the most important and difficult tasks of life. The work cannot be successfully accomplished without divine assistance. Parents should seek the Lord for guidance, that they may know how to order their children.

 

ထိုသူငယ်ကို မည်သို့စီမံရမည်နည်းဟု မေးရာတွင် မာနောရှသည် “ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ကောင်းကင်တမန်သည် မူလညွှန်ကြားချက်များကို ၎င်း၏ဇနီးအား ပေးခဲ့သော်လည်း၊ မာနောရှသည် သစ္စာပေးထားသော ကလေး၏ ပညာရှိစွာ စီမံခန့်ခွဲမှုတွင် မိမိကိုယ်ကို မရှိမဖြစ်ဆက်စပ်နေသူအဖြစ် မှန်ကန်စွာ မှတ်ယူခဲ့သည်။ သားသမီးများကို မှန်ကန်စွာ ပြုစုပျိုးထောင်ရန်အတွက် မိဘများ၏ ပူးပေါင်းကြိုးပမ်းမှုသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည်။

In asking how to order the child, Manoah used the term “we.” The Messenger had given the original instructions to his wife, but Manoah rightfully looked upon himself as essentially connected with the wise management of the promised child. The joint endeavor of parents is essential to the proper training of children.

 

သူ့အတွက် မည်သို့ပြုလုပ်ရမည်နည်း။ စကားလုံးအရ “သူ၏အလုပ်သည် မည်သည်ဖြစ်ရမည်နည်း။” မာနောရှ၏ မေးခွန်းများသည် ကောင်းကင်တမန်သည် ၎င်း၏ဇနီးအား ပထမအကြိမ်တွေ့ဆုံစဉ်က ပြောခဲ့သော စကားများကို အတည်ပြုရန် ဦးတည်ခဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ကလေးသည် ဘုရားသခင်ထံ အပြည့်အဝအပ်နှံထားသော နာဇရိတ်ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏အလုပ်မှာ ဣသရေးလူမျိုးကို လွတ်မြောက်စေရန်ဖြစ်သည်။

How shall we do unto him? Literally, “What shall be his work?” Manoah’s questions were directed toward a confirmation of what the Angel had told his wife on the first meeting, namely, that the child was to be a Nazirite, fully devoted to God’s service, and that his work would be to deliver Israel.

 

၁၄. ငါမှာထားသမျှအတိုင်း။ တမန်တော်သည် မာနိုအာ၏ မေးခွန်းကို ထပ်မံဖြေကြားခြင်းမပြုဘဲ၊ အမျိုးသမီးထံ ပထမအကြိမ်လာရောက်စဉ်က ပေးခဲ့သော ညွှန်ကြားချက်များကိုသာ ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် တမန်တော်ကို ထပ်မံစေလွှတ်ခဲ့ခြင်းမှာ နောက်ထပ်ညွှန်ကြားချက်များပေးရန်မဟုတ်ဘဲ၊ မာနိုအာ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို ခိုင်မာစေရန်နှင့် သူ၏စိတ်နှလုံးတွင် သံသယမျိုးစေ့များ မပေါက်ပွားစေရန် ကူညီရန်ဖြစ်သည်။ မိဘများအား ပေးထားသော ညွှန်ကြားချက်များကို ဂရုတစိုက်လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး၊ ကတိထားထားသော ကလေးသည် ဘုရားသခင်အတွက် လုံးလုံးလျားလျား အပ်နှံထားပြီး သူလုပ်ဆောင်ရမည့်အမှုအတွက် ပြင်ဆင်ထားရန်ဖြစ်သည်။

14. All that I commanded. The Messenger did not answer Manoah’s question further than to repeat the instructions He had given to the woman at the first visit. The Lord sent the Angel back, not to give additional instructions, but to strengthen the faith of Manoah and to help prevent seeds of doubt from growing in his heart. The parents were urged to obey carefully the directions they had received, that the promised child might be fully consecrated to God for the work he was to do.

 

၁၅. ဆိတ်သငယ်တစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်ထားသည်။ ဆိတ်သငယ်သည် အထူးအရသာရှိသော ဟင်းလျာတစ်ခုအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ခံရသည်။ မာနိုအာသည် အမည်မသိတမန်တော်အား အကောင်းဆုံးဧည့်ဝတ်ပြုမှုဖြင့် ဧည့်ဝတ်ကျေရန် ကြိုးစားနေပြီး၊ ဧည့်သည်အား အနည်းငယ်ကြာရှည်နေထိုင်ရန် ဖိတ်ကြားကာ သူ့အကြောင်းနှင့် သူ့ထံမှ နောက်ထပ်အချက်အလက်များ ရယူနိုင်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

15. Made ready a kid. A kid was generally regarded as a special delicacy. Manoah was offering the very best entertainment for the unknown Messenger in an effort to induce his Visitor to remain for a time as their guest, so that they might learn more about Him, and perhaps obtain more information from Him.

 

၁၆. မီးရှို့သက္ကာပူဇော်ရန် ဆန္ဒရှိလျှင်။ တမန်တော်သည် အစားအသောက်ကမ်းလှမ်းမှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော်လည်း၊ မာနိုအာအား ဆိတ်သငယ်ကို ဘုရားသခင်ထံ မီးရှို့သက္ကာအဖြစ် ပူဇော်ရန် အကြံပြုခဲ့သည်။ မာနိုအာသည် တမန်တော်အား ယဇ်ပူဇော်ရန် စဉ်းစားနေဖွယ်မရှိပေ။ အကြောင်းမှာ သူသည် ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏တမန်တော်ဖြစ်ကြောင်း မသိခဲ့ဟု မှတ်တမ်းတွင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် အာဗြဟံနှင့် လုတ်ထံ လာရောက်ခဲ့သော တမန်များသည် လောကီအစားအစာကို သုံးဆောင်ခဲ့ကြသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၈:၈; ၁၉:၃)။

16. If thou wilt offer a burnt offering. The Angel refused the offer of food, but suggested that Manoah might offer the kid as a burnt offering to the Lord. It is unlikely that Manoah was contemplating offering a sacrifice to the Messenger, for the record states clearly that he did not know that it was an Angel of the Lord. Yet the angels who visited Abraham and Lot partook of earthly food (Gen. 18:8; 19:3).

Palestine During the Period of the Judges

 

 

၁၇. သင်၏အမည်ကား အဘယ်နည်း။ မာနိုအာသည် သူတို့အား အံ့ဖွယ်ကတိပေးခဲ့သော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော တမန်တော်၏ သဘာဝ သို့မဟုတ် အမှတ်အသားနှင့်ပတ်သက်၍ ပို၍မသေချာဖြစ်လာခဲ့သည်။ အစားအသောက်မစားရန် ငြင်းပယ်မှုနှင့် ယဇ်ပူဇော်ရန် အကြံပြုချက်သည် မာနိုအာကို သူ၏အမှတ်အသားကို သိရှိရန် တိုက်ရိုက်မေးမြန်းရန် တွန်းအားပေးခဲ့သည်။

17. What is thy name? Manoah was becoming increasingly uncertain about the nature or identity of the mysterious Messenger who had made the remarkable promise to them. His refusal to eat food and the suggestion that they offer a sacrifice puzzled Manoah to the extent that he put a direct question to Him, hoping to learn His identity.

 

ဂုဏ်ပြုရန်။ တမန်တော်၏စကားသည် မှန်ကန်လျှင်၊ မာနိုအာနှင့် သူ၏ဇနီးသည် သူ့ကို အထူးနည်းဖြင့် ဂုဏ်ပြုလိုကြပြီး၊ ဥပမာ၊ ကလေးအား သူ၏အမည်ဖြင့် အမည်ပေးခြင်း၊ သူ၏ ပရောဖက်ပြုချက်စွမ်းအားကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း၊ သို့မဟုတ် လက်ဆောင်တစ်ခုပေးခြင်းဖြင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် သူတို့သည် သူမည်သူဖြစ်ကြောင်း မသိခဲ့သောကြောင့် နောက်ပိုင်းတွင် ဂုဏ်ပြုရန် မျှော်လင့်မထားနိုင်ခဲ့ပေ။

Do thee honour. If the word of the Messenger should come true, Manoah and his wife would want to honor Him in a special way—perhaps by naming the child after Him, or by publishing abroad His prophetic power, or by a gift. As it was, they did not even know who He was, and so could not hope to honor Him later.

 

၁၈. အဘယ်ကြောင့် မေးသနည်း။ ယာကုပ်သည် သူနှင့်နပန်းသတ်နေသူသည် ကောင်းကင်မှဧည့်သည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိပြီးနောက်၊ တမန်တော်၏အမည်ကို မေးမြန်းခဲ့သော်လည်း အကြောင်းမဖြေခဲ့ပေ (ကမ္ဘာဦး ၃၂:၂၉)။ ဤတမန်တော်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၃ ကိုကြည့်ပါ) မာနိုအာထံ သူ့အမှတ်အသားကို ဖော်ပြရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ ဂါဗြေလသည် ဇာခရိထံ သူ၏အမည်ကို ဖော်ပြခဲ့သည် (လုကာ ၁:၁၉)။

18. Why askest thou? Jacob, after recognizing that the one with whom he had been wrestling was a heavenly visitant, had asked the Angel His name and received no reply (Gen. 32:29). Again this Angel (see on v. 3) refused to identify Himself, this time to Manoah. In contrast, Gabriel identified himself by name to Zacharias (Luke 1:19).

 

လျှို့ဝှက်ခြင်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး “ပေလီအိ” သည် “အံ့ဖွယ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော နာမဝိသေသနတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံး၏ နာမ်ပုံစံသည် ဟေရှာယ ၉:၆ တွင် “အံ့ဖွယ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၅:၁၁၊ ဟေရှာယ ၂၅:၁၊ ၂၉:၁၄ စသည်တို့ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ ဤစကားလုံးသည် ထူးကဲသော၊ နားမလည်နိုင်သော၊ လူသားနားလည်မှုထက်ကျော်လွန်သော အရာကို ဖော်ပြသည်။ ဤစကားလုံး၏ အကောင်းဆုံးဥပမာမှာ ဆာလံ ၁၃၉:၆ တွင် အသုံးပြုပုံဖြစ်သည်- “ဤသို့သောအသိပညာသည် ကျွန်ုပ်အတွက် အလွန်အံ့ဖွယ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် မြင့်မားလွန်းသဖြင့် ကျွန်ုပ်မရောက်နိုင်ပါ”။ ဤစကားလုံးကို ကျမ်းစာဘာသာပြန်သူများက “လျှို့ဝှက်” ဟု ဘာသာပြန်ခဲ့သည်မှာ ဤအဓိပ္ပာယ်ကြောင့်ဖြစ်ပေမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ တမန်တော်၏အမည်သည် “လျှို့ဝှက်” သို့မဟုတ် “အံ့ဖွယ်” ဟူ၍ မဟုတ်ဘဲ၊ ၎င်းသည် မာနိုအာ၏ နားလည်နိုင်စွမ်းထက် ကျော်လွန်နေခြင်းဖြစ်သည်။

Secret. The Heb. pel’i is an adjective meaning “wonderful.” The noun form of the same word is translated “Wonderful” in Isa. 9:6 (see also Ex. 15:11; Isa. 25:1; 29:14; etc.). The word denotes something extraordinary, ineffable, beyond human understanding. The best illustration of the meaning of this word is the way it is used in Ps. 139:6: “Such knowledge is too wonderful for me; it is high, I cannot attain unto it.” The verb is used in the sense of “surpassing understanding” (see Job 42:3; Ps. 131:1; Prov. 30:18). It is probably because of this meaning of the word that the translators of the KJV rendered it here as “secret.” What is evidently meant is not that the name of the Angel was “Secret” or “Wonderful,” but that His name was beyond Manoah’s power to understand.

 

၁၉. တမန်တော်။ ဤစကားလုံးသည် ဟေဗြဲစာသားတွင် မရှိသဖြင့် စာလုံးစောင်းဖြင့် ဖြည့်စွက်ထားသည်။ မတူညီသော ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလည်း ဖြစ်နိုင်သည် (အောက်တွင်ကြည့်ပါ)။ အံ့ဖွယ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ တမန်တော်၏အမည်ကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသော ဟေဗြဲစကားလုံးတူညီသည်။ ဤစကားလုံးသည် ပါဝင်သည့်ပုံစံဖြစ်သောကြောင့်၊ ၎င်းကို “ဘုရားသခင်” ထံ သက်ရောက်စေပြီး၊ ဤကျမ်းပိုဒ်ကို “အံ့ဖွယ်ပြုလုပ်သောသူ ထာဝရဘုရားထံ ကျောက်ပေါ်တွင် ပူဇော်ခဲ့သည်” ဟု ဖတ်ရှုနိုင်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၅:၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤကိုးကားချက်သည် ဘုရားသခင်သည် ကတိထားထားသောကလေး၏မွေးဖွားမှုတွင် အံ့ဖွယ်အမှုပြုလုပ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ တမန်တော်သည် မီးထဲတွင် အံ့ဖွယ်ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းကိုလည်း ရည်ညွှန်းပုံရသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၂၀)။

19. The angel. This word is supplied, as indicated by the italics, which means that it has no corresponding form in the Hebrew. A different sentence structure is possible (see below).

Did wonderously. This is the same root word in Hebrew as that used to describe the name of the Angel. Inasmuch as the word is in the participial form, it may be better to apply it to “Lord,” making the passage read “offered upon the rock to Jehovah, the one working wonders” (see Ex. 15:11). The reference seems to be both to the wonder God was going to work in the birth of the promised child, as well as to the miraculous disappearance of the Angel in the fire (v. 20).

 

၂၀. မီးလျှံထွက်လာသည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၆:၂၁ တွင်ဖော်ပြသော အံ့ဖွယ်မီးကဲ့သို့ ဖြစ်မည်မဟုတ်ပေ။ တမန်တော်သည် အစားအသောက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော်လည်း မီးရှို့သက္ကာတစ်ခု အကြံပြုခဲ့သည်။ မာနိုအာသည် ၎င်းကို “ပူဇော်ခဲ့စဉ်” မီးကို ဖြည့်စွက်ပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မီးလျှံထဲတွင် တက်သွားသည်။ ဤအံ့ဖွယ်အမှုသည် ကတိထားထားသော ကလေးမွေးဖွားမှုအတွက် စုံတွဲ၏ယုံကြည်ခြင်းကို တိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူတို့ခေတ်တွင် အံ့ဖွယ်အမှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နေကြောင်း သူတို့သိရှိရန်ဖြစ်သည်။

20. Flame went up. Perhaps not a miraculous fire like that in ch. 6:21. The Angel declined the food, but suggested a burnt offering. Manoah probably supplied the fire when he “offered” it.

Ascended in the flame. This wonder was calculated to increase the faith of the couple in the promised birth of the child. They were to recognize that God was still working wonders in their days.

 

၂၁. မာနိုအာသိသည်။ သူသည် ဧည့်သည်သည် ဘုရားသခင်ထံမှ တမန်ဖြစ်သည်ဟု ယခင်က သံသယရှိခဲ့သော်လည်း၊ ယခုမူ မငြင်းပယ်နိုင်သော သက်သေရရှိခဲ့သည်။

21. Manoah knew. He had suspected before that their Visitor was a messenger from God; now he had indisputable proof.

 

၂၂. သေရကောင်းမှန်း။ အခန်းကဏ္ဍ ၆:၂၂ ကိုကြည့်ပါ။

. Surely die. See on ch. 6:22.

 

၂၃. ငါတို့ကိုသတ်ရန် နှစ်သက်လျှင်။ သူမ၏ ဆင်ခြင်တုံတရားသည် ယုတ္တိရှိသည်။ မာနိုအာသည် တမန်တော်ကို မြင်တွေ့ခဲ့သောကြောင့် သေရမည်ဟု ထိတ်လန့်စွာ တွေးခဲ့သည်။ သူ၏ဇနီးသည် ပိုမိုထက်မြက်သော ဉာဏ်ဖြင့်၊ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလကို ကယ်တင်ရန် ကလေးတစ်ဦးကို ကတိပေးပြီးနောက်၊ သူတို့ကို တမန်တော်ကို မြင်တွေ့ခဲ့သည့်အတွက် ဖျက်ဆီးမည်မဟုတ်ကြောင်း သဘောပေါက်ခဲ့သည်။ သူမ၏သုံးသပ်ချက်သည် မှန်ကန်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏လူများနှင့် မတည်မငြိမ်ပြုမူသည်မဟုတ်။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သူစဉ်းစားသော အကြံအစည်များသည် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် မကောင်းမှုမဟုတ်ပေ (ယေရမိ ၂၉:၁၁)။

23. Pleased to kill us. Her reasoning was logical. Manoah was so filled with dread that he thought death would be their lot for having looked on the Angel. His wife, with quicker, keener insight, quickly realized that the Lord would not make them the promise of a child to deliver Israel, and then destroy them for having looked upon the Messenger through whom He had sent the message. Her deduction was correct. God does not act in a capricious way with His people. The thoughts He thinks toward us are thoughts of peace and not of evil (Jer. 29:11).

 

၂၄. ရှံဆုန်။ ဟေဗြဲစကားလုံး “ရှိမှှုန်”။ ဤစကားလုံး၏အဓိပ္ပာယ်သည် အငြင်းပွားစရာဖြစ်သည်။ အချို့က ၎င်းသည် “ရှေမှှှေ့” ဟူသော “နေ” မှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဗက်ရှေမှှှေ့အနီးတွင် နေကိုးကွယ်ရာ နေရာတစ်ခုရှိခဲ့သည်။ သို့သော် မာနိုအာ၏ဇနီးသည် သူမ၏ကတိထားထားသောသားကို တစ်ပါးအမျိုးသားဘုရားအမည်ဖြင့် အမည်ပေးဖွယ်မရှိပေ။ ဤစကားလုံးသည် အနီးစပ်ဆုံးအာရမိတ်ဘာသာစကားတွင် “အမှုဆောင်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်လည်း ရှိသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် “ရှိမှှုန်” သည် သူ၏မွေးဖွားမှုအတွက် မိဘများ၏ဝမ်းမြောက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ရှံဆုန်၏ ကလေးဘဝတွင် “နေသာသော” စိတ်ထားကို ဖော်ပြခြင်းသာဖြစ်နိုင်သည်။ ထာဝရဘုရားက သူ့ကိုကောင်းကြီးပေးတော်မူသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကြီးမင်္ဂလာများသည် မျိုးစုံရှိသည်။ ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းထားသည်များတွင် ကျန်းမာရေး၊ ခွန်အား၊ ရဲစွမ်းသတ္တိတို့ ပါဝင်သည်။

24. Samson. Heb. shimshon. The meaning of the word is disputed. Some think it is derived from shemesh, “sun.” Near Bethshemesh was a seat of the worship of the sun. However, it hardly seems likely that Manoah’s wife would name her promised son after a heathen deity. The root word also has the meaning “to serve” in the closely related Aramaic dialect. On the other hand shimshon may simply be descriptive of the parents’ joy at his birth, or of Samson’s “sunny” disposition as a child.

The Lord blessed him. God’s blessings are of many kinds. Those here alluded to included gifts of health, strength, and courage.

 

၂၅. ထာဝရဘုရား၏ဝိညာဉ်တော်။ အခန်းကဏ္ဍ ၁၁:၂၉ ကိုကြည့်ပါ။ ရှံဆုန်သည် ဘုရားသခင်အတွက် အထူးတာဝန်ဖြင့် အပ်နှံထားကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။ သူ၏ဆံပင်ရှည်နှင့် လူအများနှင့် ကွဲပြားစေသော ကိုယ်ကျင့်သီလများသည် ၎င်းကို အမြဲသတိပေးနေသည်။ သို့သော် လူသားတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုနှင့် အားသာချက်များသည် ဘုရားသခင်၏အမှုကို ပြီးမြောက်ရန် လုံလောက်မှုမရှိပေ (AA ၅၃ ကိုကြည့်ပါ)။ စတင်လှုပ်ရှားစေသည်။ ဟေဗြဲကြိယာသည် “အနှောင့်အယှက်ပေးသည်”၊ “မငြိမ်မသက်ဖြစ်စေသည်”၊ “လှုပ်ဆောင်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဘုရားသခင်ထံမှ တွန်းအားပေးမှုများသည် သူ့ကို လှုပ်ဆောင်စေပြီး၊ ဖိလိတ္တိလူမျိုး၏ ဖိနှိပ်မှုကို ဆန့်ကျင်ရန် အကြံအစည်များ စတင်စီစဉ်ရန် သူ၏စိတ်ကို လှုပ်ဆွခဲ့သည်။ ရှံဆုန်သည် သူ၏ထူးခြားသော ခွန်အားကို ရဲစွမ်းသတ္တိဖြင့် လုပ်ဆောင်ရန် တွန်းအားပေးခံရသည်။

25. Spirit of the Lord. See on ch. 11:29. Samson knew that he was consecrated to God for a special function. His long hair and habits of abstinence that set him apart from the rest of the people were constant reminders of that. But human efforts and advantages are not sufficient of themselves to accomplish the work of God (see AA 53).

Began to move him. The Hebrew verb means “to disturb,” “to disquiet,” “to agitate.” Promptings from the Lord began to stir him up, to agitate his mind to plan action against the oppression of the Philistines. Samson felt impelled to exercise his unusual strength in deeds of valor.

 

အခါအားလျော်စွာ။ အချို့က ဤကာလတွင် ရှံဆုန်သည် သူ၏ထူးခြားသောခွန်အားကို စာရေးသူမဖော်ပြထားသော ရဲစွမ်းသတ္တိဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ထင်မြင်ကြပြီး၊ သူ၏အစပြုလုပ်ဆောင်မှုများကို ဤသို့အကျဉ်းချုံးရည်ညွှန်းထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဒန်း၏စခန်း။ ဤသည်မှာ မူရင်းအမည်တစ်ခုဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ၎င်းကို ဘာသာပြန်မထားဘဲ “မဟာနေဒန်” ဟုဖော်ပြသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၈:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤအမည်သည် အခန်းကဏ္ဍ ၁၈ နှင့် ၁၉ တွင်ဖော်ပြထားသော ဖိအောင်ကြိုးစားခံရသော ဒန်းမျိုး၏ပြောင်းရွှေ့မှုမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဒန်း၏စခန်း သို့မဟုတ် မဟာနေဒန်သည် ဇိုရါမြို့မြောက်ဘက် ၈ မိုင် (၁၂.၈ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ကိရယတ်ယာရိမ်အနီးတွင်ရှိသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၈:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧရှတာအို။ ဤမြို့၏ တိကျသောတည်နေရာကို မသိရှိရပေ။ ၎င်းသည် ဇိုရါမြို့နှင့် အမြဲတွဲဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အမြွှာမြို့များဖြစ်သည်ဟု ယူဆစေသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် ဇိုရါမြို့အရှေ့မြောက်ဘက် ၂ မိုင် (၃.၂ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ ဧရှဝါမြို့ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၂ ကိုကြည့်ပါ)။

At times. Some have thought that Samson used his unusual strength at times in this period to perform deeds of valor that the author does not describe, and that his beginning exploits are thus briefly referred to.

Camp of Dan. This is a proper name. Sometimes it is not translated, but given as Mahaneh-dan, as in ch. 18:12. The name originated in the migration of the hard-pressed tribe, which is described in chs. 18 and 19. Dan’s camp, or Mahaneh-dan, was near Kirjath-jearim (ch. 18:12), 8 mi. north of Zorah (see ch. 18:2).

Eshtaol. The exact location of this town is not known. It is always mentioned in connection with Zorah, which has led to the supposition that they were twin towns (see on v. 2). It has been thought to be the modern Eshwa‘ 2 mi. (3.2 km.) northeast of Zorah (see on v. 2).

 

ellen g. white comments

1–25 PP 560-562

2–8 PP 560

3, 4 Te 90, 292

4 CD 218; DA 149; MH 333

5 PP 567

7 MH 372; Te 233

12 Ed 276; MH 379; PP 573

12–14 PP 560

13, 14 AH 255; CD 218; MH 372

14 Te 90, 269

21, 22 1T 410

24 PP 562