ရှင်မဿဲ နိဒါန်း အပိုင်း ၈

 

ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာအုပ်များသည် ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေခံရပြီး၊ 

ဘာသာစကားစွမ်းရည်အမျိုးမျိုးရှိသူများက ပုံတူထောင်ပေါင်းများစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့်၊ ကျမ်းစာလက်ရေးမူများတွင် ကွဲပြားမှုများ မည်သို့ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို နားလည်ရန် မခက်ခဲပေ။ ချာ့ခ်ျခေါင်းဆောင်များသည် ဤကွဲပြားမှုများကို သတိပြုမိပြီး၊ တစ်ပုံစံတည်းဖြစ်စေရန် ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုဖြင့် တစ်ပုံစံတည်း စာသားတစ်ခုရရှိရန် အခါအားလျော်စွာ ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် အချို့ဖတ်ရှုမှုများကို မတိကျသော်လည်း အစောပိုင်းလက်ရေးမူအထောက်အထားများပေါ်တွင် အမြဲမမူတည်ဘဲ မှန်ကန်သည်ဟု ကြေငြာခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် ချာ့ခ်ျသည် ဘိုင်ဇန်တိုင်း ဂရိစာသား (စာမျက်နှာ ၁၄၅ ကို ကြည့်ပါ) ကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ရာစုနှစ်များစွာကြာ ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံခဲ့သော်လည်း၊ အစောပိုင်းချာ့ခ်ျသိရှိခဲ့သော စာသားနှင့် အသေးစိတ်အချက်များစွာတွင် ကွဲပြားနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

Since the New Testament books found a wide distribution, and many thousands of copies were made by people of various linguistic abilities, it is not difficult to understand how variants came into Bible manuscripts. Church leaders noticed these differences and made efforts from time to time to arrive at a uniform text by revision. Thus they sometimes declared certain readings to be correct even though these readings were not always based on early manuscript evidence. In this way the church sanctioned a Greek text—the Byzantine (see p. 145)—which for many centuries was generally accepted although it probably varied in many details from the text known to the early church.

 

မူရင်းစာသား၏ ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း အထက်ဖော်ပြချက်များသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းလက်ရေးမူများလေ့လာသူတစ်ဦးတွေ့ကြုံရသော စာသားကွဲပြားမှုများ၏ သဘောသဘာဝကို ပြသသည်။ မူရင်းနှင့် တတ်နိုင်သမျှ နီးကပ်စွာ တူညီသော စာသားတစ်ခုကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်၊ ၎င်းသည် ဤကွဲပြားမှုများကို မှတ်တမ်းတင်ပြီး ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်သည်။ ၎င်းသည် များစွာသော ဝေဖန်သုံးသပ်မှုနှင့် သိပ္ပံနည်းကျလုပ်ငန်းများကို ပါဝင်သည်။

The Restoration of the Original Text.—The above discussion has shown the nature of the textual variants that the student of New Testament manuscripts encounters. In order to reconstruct a text that is as nearly identical as possible with the original, he must register and remove these variants. This involves much critical, scientific work.

 

ပထမဦးစွာ၊ ရှိရှိသမျှ ကျမ်းစာလက်ရေးမူများကို ရှာဖွေပြီး၊ လေ့လာပြီး၊ ဓာတ်ပုံဖြင့် ပုံတူကူးယူရမည်။ ဤနည်းဖြင့် ဤစာသားများသည် ၎င်းတို့ကို သိမ်းဆည်းထားသည့်နေရာအနီးတွင် နေထိုင်သော ပညာရှင်အနည်းငယ်သာမက၊ ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အားလုံးအတွက် ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် အစောဆုံးလက်ရေးမူများအတွက် အထူးသဖြင့် လိုအပ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် စာသားလေ့လာမှုအတွက် အများဆုံးတန်ဖိုးရှိသည်။

First of all, every extant Bible manuscript must be found, studied, and reproduced in photographic facsimile. In this way these texts become available to scholarship in general, not simply to the few scholars who may live near where they are kept. This process is especially necessary for the oldest manuscripts, for, generally speaking, they have the greatest value for textual studies.

 

ရှေးဦးစာမူများနှင့် မကြာသေးမီက စာမူများကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သောအခါ၊ အမှားများကို အလွယ်တကူ သိရှိနိုင်ပြီး ဖယ်ရှားနိုင်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တူညီသော အမှားများသည် စာမူအများအပြားတွင် ပေါ်လွင်ပြီး၊ ၎င်းတို့အားလုံးသည် အထူးသတ်မှတ်ထားသော စာသားပုံစံတစ်ခု၊ ခေါ်ဆိုရလျှင် အာခေးတိုက် (archetype) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ အကယ်၍ ဤအာခေးတိုက်သည် တည်ရှိနေသေးပါက၊ ပညာရှင်များသည် ၎င်းအပေါ်အခြေခံထားသော နောက်ပိုင်းမိတ္တူများအားလုံးကို စာသားလေ့လာမှုအတွက် အရေးမပါဟု ဘေးဖယ်ထားနိုင်သည်။ ထို့နောက် ၎င်းတို့သည် မူရင်းစာသားဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် ဖတ်ရှုမှုကို ရရှိရန် အာခေးတိုက်များကို နှိုင်းယှဉ်ကြသည်။ ရရှိနိုင်သမျှ စာမူပစ္စည်းများအပေါ်အခြေခံ၍ အစောဆုံး အာခေးတိုက်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်သည့်လုပ်ငန်းကို ရီဆင်ရှင် (recension) ဟုခေါ်သည်။

A comparison of older manuscripts with those of more recent date reveals mistakes that can be recognized easily and eliminated. Sometimes the same mistakes appear in a number of manuscripts that all go back to a particular text form, called an archetype. If this archetype is extant, scholars may then lay aside as unimportant for textual studies all later copies based on it. They then compare the several archetypes in an attempt to arrive at what is probably the original reading of all manuscripts. This work of ascertaining the earliest possible archetype on the basis of all available manuscript material is called recension.

 

စာသားဝေဖန်ရေးလုပ်ငန်းသည် အထက်ဖော်ပြချက်များထက် ပိုမိုခက်ခဲသည်။ စာမူများ၏ ဆက်နွယ်မှုကို အမြဲတမ်း အလွယ်တကူ သိရှိနိုင်မည်မဟုတ်ပေ၊ အကြောင်းမှာ စာမူအချို့သည် အာခေးတိုက်တစ်ခုမှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ပေါင်းစပ်ပုံစံ (hybrid) ဖြစ်နေသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ သစ္စာကျမ်းသစ်ပညာရှင်သည် ဤပြဿနာများကို ရင်ဆိုင်ရရုံသာမက၊ အစောဆုံးဘာသာပြန်မှုများနှင့် ခရစ်ယ Indicators: သစ္စာကျမ်းသစ်ပိုင်း၏ စာသားများကို ဝိရောဓိစစ်ဆေးရန်နှင့် ၎င်းတို့၏သက်သေများကို စာမူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန် လိုအပ်သည်။

The work of textual criticism is more difficult than may appear from the foregoing description. The relationship of various manuscripts to one another is not always easily recognizable, since some of them are not clear descendants of one archetype, but are hybrid in form. Not only must the New Testament scholar wrestle with these problems; he must also compare critically the earliest translations and quotations of New Testament passages in the writings of the Church Fathers, and weigh their evidence against that of the manuscripts.

 

ဂရိသစ္စာကျမ်းသစ်၏ စာမူပေါင်း ၅,၂၀၀ ကျော်ရှိသည်ဟု သိရှိရသည်။ ဤအရေအတွက်များပြားမှုသည် စာသားပညာရှင်၏ လုပ်ငန်းကို တိုးမြှင့်စေသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ဥပမာအားဖြင့်၊ သမ္မာကျမ်းမဟုတ်သော ရှေးဟောင်းစာပေလေ့လာသူများတွင် အစောပိုင်းမိတ္တူအနည်းငယ်သာ ရှိသည့်အခါထက် ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရပြီး ကျေနပ်ဖွယ်ရလဒ်များရရှိရန် ခွင့်ပြုသည်။ ထို့ကြောင့် အရစ္စတိုတယ်၏ ထင်ရှားသော အေသင်မြို့ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ၂ ရာစုခရစ်ယာန်လက်ရာ ဒီဒါချီ (Didache) တို့သည် နောက်ပိုင်းမိတ္တူတစ်ခုစီမှသာ သိရှိရသည်။ ထိုသို့သောကိစ္စများတွင် ၎င်းတို့၏မူရင်းပုံစံကို ဖော်ထုတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။

There are more than 5,200 manuscripts of the Greek New Testament known to exist. This great number increases the work of the textual scholar. At the same time, however, it allows him to arrive at more reliable and satisfactory results than if he had only a few early text witnesses, as is the case, for example, with the scholar who works in the field of ancient non-Biblical literature, where usually only a few early copies exist. Thus Aristotle’s famous Athenian Constitution and the Didache, a Christian work of the 2d century, are each known only from one late copy. In such instances it is impossible to ascertain the original form of these texts.

 

စာရေးကိရိယာများနှင့် စတိုင်များ သစ္စာကျမ်းသစ်စာရေးသူများအတွက် စာရေးကိရိယာအမျိုးမျိုးရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ခေတ်တွင် လူများသည် အိုးခွက်အပိုင်းအစများ၊ ဖယောင်းဖုံးထားသော သစ်သားပြားများ၊ သားရေနှင့် ပါချမန့်၊ နှင့် ပါပီရပ်စ်တို့ပေါ်တွင် ရေးသားလေ့ရှိသည်။ သစ္စာကျမ်းသစ်၏ စာအုပ်များကဲ့သို့ စာပေလက်ရာများအတွက် ပါပီရပ်စ်သည် ဈေးအသက်သာဆုံးနှင့် အသုံးအများဆုံး စာရေးပစ္စည်းဖြစ်သည်။

Writing Materials and Styles.—Various writing materials were available to the New Testament writers. In their day people commonly wrote on pieces of broken pottery, on wooden tablets covered with wax, on leather and parchment, and on papyrus. For longer documents or literary works such as the books of the New Testament, papyrus was the cheapest and most commonly used writing material.

 

ပါပီရပ်စ် ဤစာရေးပစ္စည်းသည် အီဂျစ်တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အစောဆုံး အီဂျစ်ပါပီရပ်စ်စာရွက်စာတမ်းများသည် ဘီစီ ၃ ထောင်စုနှစ်တွင် ၆ ဆက်မြောက် အီဂျစ်မင်းဆက်မှ စတင်ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၁၁၀၀ မှစ၍ ပါပီရပ်စ်လိပ်များသည် ဖီးနီးရှားဆိပ်ကမ်းမြို့ ဂီဘယ်လ်တွင် အာရဇ်သစ်သားနှင့် လဲလှယ်ရောင်းဝယ်သည့် အကြိုက်ဆုံးတင်ပို့ပစ္စည်းဖြစ်ကြောင်း သက်သေရှိသည်။ ဂီဘယ်လ်မှ ဖီးနီးရှားလူမျိုးများသည် ၎င်းကို မြေထဲပင်လယ်ဒေသတစ်ခွင်သို့ သယ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂရိလူမျိုးများသည် ဂီဘယ်လ်ဟူသောအမည်ကို ဘိုင်ဘလော့စ် (Byblos) ဟု ပြောင်းလဲခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ထိုမြို့မှ စာရေးပစ္စည်းရရှိသောကြောင့် ၎င်းနှင့် ၎င်းဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော လိပ်များကို ဘိုင်ဘလော့စ်ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ဤအမည်သည် လက်တင်ဘာသာမှတစ်ဆင့် အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ကျမ်းစာ (Bible)၊ စာအုပ်များ၏စာအုပ်၊ သို့မဟုတ် ဘိုင်ဘလီယိုဂရဖီ (bibliography) နှင့် ဘိုင်ဘလီယိုဖိုင်း (bibliophile) ကဲ့သို့သော စကားလုံးများတွင် နေရာရရှိခဲ့သည်။ အီဂျစ်သည် ပါဆမ့်တစ် ၁ (ဘီစီ ၆၆၃-၆၁၀) လက်ထက်တွင် ၎င်း၏နယ်စပ်များကို နိုင်ငံခြားသားများအတွက် ဖွင့်လှစ်ပြီးနောက်၊ ပါပီရပ်စ်သည် ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ၏ ထိပ်တန်းစာရေးပစ္စည်းဖြစ်လာပြီး၊ ရာစုနှစ်များစွာ ဤနေရာကို သိမ်းပိုက်ထားခဲ့သည်။ ပတိုလီမန်နှင့် ရောမခေတ်များအတွင်း အလက်ဇန္ဒရီယားတွင် ပါပီရပ်စ်အတွက် စက်ရုံကြီးများနှင့် သိုလှောင်ရုံများ ရှိခဲ့သည်။

Papyrus. This writing material originated in Egypt. The earliest Egyptian papyrus documents date from the 6th Egyptian Dynasty in the 3d millennium b.c. From 1100 b.c. there is evidence that papyrus scrolls were a favorite export item, which the Egyptians exchanged for cedarwood in the Phoenician harbor city of Gebal. From Gebal the Phoenicians carried it to all parts of the Mediterranean world. The Greeks corrupted the name Gebal into Byblos, and since they received their writing material from that city, they called it, as well as the scrolls made from it, by the name byblos, which by way of Latin has found a place in the English language in the word Bible, the Book of books, or in such words as bibliography and bibliophile. After Egypt opened its borders to foreigners under Psamtik I (663610 b.c.), papyrus became the leading writing material of the ancient world, and held this place for many centuries. During the Ptolemaic and Roman periods there were great factories and storehouses for papyrus in Alexandria.

 

ပါပီရပ်စ်ကို နိုင်းမြစ်ဝှမ်းရှိ ထူထပ်သောနေရာများတွင် ရှေးခေတ်က ပေါက်ရောက်ခဲ့သော ပါပီရပ်စ်အပင်၏ ပင်စည်မှ ပြုလုပ်ထားသည်။ ပင်စည်ကို ချွန်ထက်သောဓားဖြင့် လက်မ ၁၀ ခန့်ရှည်သော ပါးလှီးသောအချပ်များအဖြစ် ဖြတ်တောက်ပြီး၊ ဖိုင်ဘာများသည် တစ်ဖက်တွင် အလျားလိုက်နှင့် တစ်ဖက်တွင် ဒေါင်လိုက်ဖြစ်စေရန် အလွှာ ၂ ခုအဖြစ် ထောင့်မတ်ထားသည်။ ထိုအလွှာများကို ကတ္တရာဖြင့် ကပ်ထားပြီး၊ ဖိအားပေးသည်။ ဤနည်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စတုရန်းစာရွက်များခြောက်သွေ့သောအခါ၊ မျက်နှာပြင်များကို ပန်းကျောက်ဖြင့် ပွတ်ပြီး ချောမွေ့စေသည်။ များသောအားဖြင့် ဖိုင်ဘာများအလျားလိုက်ရှိသော တစ်ဖက်ကိုသာ စာရေးရန်အသုံးပြုသော်လည်း၊ စီးပွားရေးအရ တစ်ခါတစ်ရံ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် ရေးထိုးလေ့ရှိသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၅:၁ တွင် ယောဟန်သည် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် စာရေးထားသော ပါပီရပ်စ်လိပ်တစ်ခုအကြောင်း ပြောပြသည်။

Papyrus was made of the stem of the papyrus plant, which in ancient times grew luxuriously in the thickets of the Nile Delta. The stem was cut with a sharp knife into thin strips about 10 in. long, which were laid down in two layers at right angles to each other, so that the fibers lay horizontally on one side and vertically on the other. These layers were then glued together with a gum solution, and pressure was applied. When the square sheets formed in this way had dried, the surfaces were smoothed by rubbing with pumice stone. Usually only the side on which the fibers ran horizontally was used for writing, but for reasons of economy both sides occasionally were inscribed. In Rev. 5:1, John speaks of a papyrus scroll with writing on both sides.

 

စာ၊ တောင်းဆိုမှု၊ သို့မဟုတ် အခြားတိုတောင်းသော ဆက်သွယ်ရေးအတွက် ပါပီရပ်စ်စာရွက်တစ်ရွက်သည် များသောအားဖြင့် လုံလောက်သည်။ သို့သော် စာပေဖွဲ့စည်းမှုများအတွက် စာရွက်အများအပြားကို ကပ်ထားသော လိပ်တစ်ခု လိုအပ်သည်။ လိပ်တစ်ခု၏ သာမန်အရှည်မှာ ပေ ၃၀ ခန့်ဖြစ်သော်လည်း၊ အချို့မှာ ထိုထက်ပိုရှည်သည်။ ယခုအခါ ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင်ရှိသော အကြီးဆုံး ပါပီရပ်စ်ဟရစ် (Papyrus Harris) သည် ပေ ၁၄၃ ရှည်သည်။

For a letter, a request, or some other short communication, a single sheet of papyrus was usually sufficiently large. Literary compositions, however, required a scroll, which was made by gluing together a number of sheets. The most common length of such a scroll was about 30 ft., but some were considerably longer. The longest ever found, the great Papyrus Harris now in the British Museum, has a length of 143 ft.

 

ဤလိပ်များ သို့မဟုတ် စာအုပ်များကို ဂရိလူမျိုးများက ဘစ်ဘလီယာ (biblia) ဟုခေါ်ပြီး၊ ရောမလူမျိုးများက ဗိုလျူမီနာ (volumina) ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းတို့ကို ဟယ်လီနစ်နှင့် ရောမခေတ်များအတွင်း အများပြည်သူနှင့် ပုဂ္ဂလိကစာကြည်းများ၊ နှင့် မြို့ကြီးများ၏ စာအုပ်ဆိုင်များတွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ သစ္စာကျမ်းသစ်၏ မူရင်းဧဝံဂေလိများနှင့် စာများသည် သစ္စာကျမ်းသစ်၏ အရှည်ဆုံးစာအုပ်ဖြစ်သော တမန်တော်များ၏အကျင့်များအတွက် လုံလောက်သော ပါပီရပ်စ်လိပ်များပေါ်တွင် ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဖီလမုန်၊ ယောဟန်ခရစ်ဝတ္ထု ၂ သို့မဟုတ် ၃၊ ယုဒစာကဲ့သို့ တိုတောင်းသောစာများအတွက် စာရွက်တစ်ရွက်သည် လုံလောက်သည်။

These scrolls, or books, called by the Greeks biblia and by the Romans volumina, could be seen in public and private libraries and in the bookshops of large cities during the Hellenistic and Roman periods. The original Gospels and Epistles of the New Testament were most probably written on papyrus scrolls, which were large enough for the longest single book of the New Testament, the Acts of the Apostles. For a short letter like Philemon, 2 or 3 John, of Jude, a single sheet was sufficient.

 

ခရစ်နှစ်ရာစု ဒုတိယရာစုတွင် စာအုပ်ချုပ်နှံ့မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ စာရွက်အကျယ်များကို တစ်ရွက်ပေါ်တစ်ရွက်ထပ်ထားပြီး၊ အလယ်တွင် ခေါက်ကာ ယခုခေတ်စာအုပ်များကဲ့သို့ ခေါက်ရာတွင် ချုပ်လိုက်သည်။ ထိုသို့သော စာအုပ်ကို ကိုဒက်စ် (codex) ဟုခေါ်သည်။

During the 2d century a.d. bound books made their appearance. A number of wide sheets were put upon each other, and then folded in the middle and sewed together in the fold like the signatures of a modern book. Such a book is called a codex.

 

ပါပီရပ်စ်ပေါ်တွင် စာရေးရန်အတွက် အသုံးပြုသော ဘောပင်သည် ကျူပင်ဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး၊ ၎င်း၏အဆုံးကို ပါးလှီးသောစုတ်တံအဖြစ် ရိုက်ထားသည်။ မင်သည် မီးခိုးမှုန့်၊ ရေ၊ နှင့် ကတ္တရာဓာတ်တို့၏ ရောစပ်မှုဖြစ်သည်။ စာရေးမှုသည် အက္ခရာ ၁၄ မှ ၃၀ အထိပါဝင်သော ကော်လံများဖြင့် ရေးသားထားသည်။

The pen for writing on papyrus was made of a reed, the end of which was beaten into a fine brush. The ink was a mixture of soot, water, and a gummy substance. The writing was in columns of various width, and usually contained from 14 to 30 letters.

 

ပါချမန့် သစ္စာကျမ်းသစ်၏ အကောင်းဆုံးထိန်းသိမ်းထားသော နှင့် ထင်ရှားသော စာမူများသည် ပါပီရပ်စ်ပေါ်တွင်မဟုတ်ဘဲ၊ ဆိတ်၊ သိုး၊ နွားသငယ်၊ နှင့် အန်တီလုပ်တို့၏ သားရေများမှ ပြုလုပ်ထားသော ပါချမန့်ပေါ်တွင်ဖြစ်သည်။ ဤသားရေများကို ထုံးဖြင့် သားရေလှုပ်ပြီး၊ ရိတ်ပြီး၊ ခြစ်ပြီး、 ချောမွေ့စေကာ၊ ဘောင်တစ်ခုပေါ်တွင် ဆန့်ထားသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် သားရေလှုပ်ရန်အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ဘီစီ ၂ ရာစုတွင် ပါဂမန်မြို့သားများက ၎င်းကို ထူးခြားသောအဆင့်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သဖြင့် ဤပစ္စည်းသည် ဤမြို့မှ အမည်ရရှိခဲ့သည်။ ပါချမန့်အတွက် စပိန်ဘာသာစကားတွင် ယခုထိ ပါဂါမီနို (pergamino) ဟုခေါ်ပြီး၊ ဂျာမန်ဘာသာတွင် ပါဂါမန့် (Pergament) ဟုခေါ်သည်။ ပါချမန့်စာမူကို ဂရိလူမျိုးများက ဒစ်ဖထရရာ (diphthera) ဟုခေါ်ပြီး၊ လက်တင်လူမျိုးများက မမ်ဘရာနာ (membrana) ဟုခေါ်သည်၊ ဤစကားလုံးကို ပေါလုသည် တိမောသေ ၂:၄:၁၃ တွင် ချေးယူအသုံးပြုခဲ့သည်။

Parchment. The best-preserved and most famous manuscripts of the New Testament are not on papyrus, but on parchment, a material made of the hides of young goats, sheep, calves, and antelopes. These hides were tanned with lime, shaved, scraped, smoothed, and stretched over a frame. Although this process had been applied for centuries in tanning hides for leather, the people of Pergamum brought it to such a state of excellence during the 2d century b.c. that the material received its name from this city. The word for parchment in Spanish is still pergamino and in German Pergament. A parchment manuscript was called by the Greeks a diphthera, and by the Latins a membrana, a word which Paul borrowed in 2 Tim. 4:13.

 

နောက်ပိုင်းအင်ပါယာခေတ်တွင် ပါချမန့်သည် ပါပီရပ်စ်ကို အစားထိုးလာခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်း၏အရေးပါမှုကို ဆုံးရှုံးစေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၄ ရာစုမှ ကိုဒက်စ်ဗယ်တီကာနပ်စ် (Codex Vaticanus) နှင့် ကိုဒက်စ်ဆီနိုင်တီကပ်စ် (Codex Sinaiticus) ကဲ့သို့သော ကျမ်းစာစာမူများသည် ပါချမန့်ပေါ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်သမိုင်းပညာရှင် ယူဆီးဘီးယပ်စ်က ခရစ်နှစ် ၃၃၁ တွင် ဧကရာဇ် ကွန်စတန်တင်သည် အင်ပါယာ၏မြို့တော်သစ် ကွန်စတန်တီနိုပယ်ရှိ အသင်းတော်များအတွက် ပါချမန့်ကျမ်းစာမိတ္တူ ၅၀ ကို ပြုလုပ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (ဧကရာဇ်ကွန်စတန်တင်၏ဘဝ iv. 36)။

During the later imperial period parchment replaced papyrus to such an extent that the latter lost its importance. Thus Bible manuscripts produced at that time, like the Codex Vaticanus and the Codex Sinaiticus from the 4th century, were written on parchment. The church historian Eusebius recounts that in a.d. 331 the emperor Constantine ordered 50 parchment copies of the Scriptures made for the churches of Constantinople, the new capital of the empire (The Life of Constantine iv. 36).

 

ပါချမန့်ကိုဒက်စ်များကို စတုဂံစာရွက် ၄ ရွက်ကို တစ်ရွက်ပေါ်တစ်ရွက်ထပ်ထားပြီး၊ အလယ်တွင်ခေါက်ကာ ယခုခေတ်စာအုပ်များကဲ့သို့ ခေါက်ရာတွင် ချုပ်လိုက်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စာအုပ်များကို ယခုခေတ်စာအုပ်များကဲ့သို့ ချုပ်နှောင်ထားသည်။

Parchment codices were usually made by laying four rectangular sheets on top of each other, folding them in the middle, and sewing them together in the fold. Signatures thus formed were then bound together like a modern book. Generally speaking, this is still the method used in binding books.

 

ပါချမန့်ပေါ်တွင် စာရေးရန်အတွက် အသုံးပြုသော မင်သည် ပါပီရပ်စ်ပေါ်တွင်အသုံးပြုသော ကာဗွန်မင်၊ ရေဖြင့် အလွယ်တကူဆေးကြောနိုင်သော မင်မဟုတ်ဘဲ၊ သံနှင့် ဂါးလ်များဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော မင်ဖြစ်သည်။ ပါပီရပ်စ်အတွက် အသုံးပြုသော ပါးလှီးသောစုတ်တံပုံစံ ကျူဘောပင်ကို ဂရိနှင့် ရောမခေတ်တွင် ကျူသို့မဟုတ် သတ္တုဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခွဲထားသောဘောပင်ဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ သတ္တုချွန်တံဖြင့် ပါချမန့်ပေါ်တွင် ဖိထားသော အလျားလိုက်မျဉ်းများသည် စာရေးမှုကို ညီညာစေရန် ကူညီပေးပြီး၊ ထို့အတူ ဒေါင်လိုက်မျဉ်းများသည် ကော်လံများနှင့် အနားသတ်များကို မှတ်သားပေးသည်။ ဤဖိထားသောမျဉ်းများသည် နောက်ဖက်တွင် ထင်ရှားသောမျဉ်းများအဖြစ် ပေါ်လွင်သောကြောင့် ၎င်းတို့ကို တစ်ဖက်တည်းတွင်သာ ရေးဆွဲထားသည်။

The ink used for writing on parchment was usually not the carbon ink employed on papyrus, which could be washed off easily, but an ink made of iron and galls. The fine, brushlike reed pen used for papyrus was replaced in the Greek and Roman period by the split pen, made also of reed or of metal. Evenly spaced horizontal lines impressed on the parchment by a metal stylus helped to give the writing an even appearance, and similar vertical lines marked the width of columns and margins. Since these impressions showed up on the reverse as raised lines, they were drawn only on one side.

 

ပရော်ဖက်ရှင်နယ်စာရေးသူများသည် ပါချမန့်စာမူအများစုကို ထုတ်လုပ်ခဲ့သည်။ အထူးမှာယူမှုဖြင့် အပိုပါးလှီးသော ပါချမန့်စာရွက်များပေါ်တွင် ဇိမ်ခံထုတ်ဝေမှုများ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သောကိစ္စများတွင် စာရေးမှုကို ထူးခြားသောဂရုစိုက်မှုဖြင့် ပြုလုပ်ပြီး အစပိုင်းအက္ခရာများသည် အနုပညာလက်ရာများဖြစ်သည်။ အချို့ပါချမန့်များကို ခရမ်းရောင်နီဖြင့် ဆိုးထားပြီး၊ ငွေသို့မဟုတ် ရွှေမင်ဖြင့် ရေးသားထားသည်၊ ဥပမာအားဖြင့် ပတ်မော့စ်၊ လန်နင်ဂရက်၊ ဗီယင်နာ၊ လန်ဒန်၊ နှင့် ရောမမြို့များရှိ စာကြည်းများတွင် တွေ့ရသည်။ အလယ်ခေတ်တွင် စာရေးသူများသည် ၎င်းတို့၏စာသားများတွင် သေးငယ်သောပုံများကို မကြာခဏ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

Professional scribes produced most parchment manuscripts. Luxury editions on extra-fine parchment leaves were available on special order. In such cases the writing was done with extraordinary care and the initial letters were pieces of art. Some parchments were dyed purple-red and written with silver or gold ink, as examples in the libraries of Patmos, Leningrad, Vienna, London, and Rome show. During the Middle Ages scribes frequently added miniature pictures to their texts.

 

စီးပွားရေးဖိအားများရှိသောအခါ၊ ပါချမန့်၏စျေးနှုန်းသည် အမြဲစျေးကြီးနေပြီး၊ စျေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာသောအခါ၊ စာမူဟောင်းများကို မကြာခဏ ပြန်လည်အသုံးပြုခဲ့သည်။ မူရင်းစာရေးမှုကို ဆပ်ပြာနှင့်ရေဖြင့် ခြစ်ဆေးကာ၊ စာရေးမျက်နှာပြင်ကို ပန်းကျောက်ဖြင့် ပြန်လည်ချောမွေ့စေသည်။ ထိုသို့သော ပြန်လည်အသုံးပြုထားသော ပါချမန့်ပေါ်တွင် ရေးထားသော စာမူကို ကိုဒက်စ်ရီစခရစ်တပ်စ် (codex rescriptus) “ပြန်လည်ရေးထားသော ကိုဒက်စ်” သို့မဟုတ် ပါလင်ပစီစ် (palimpsest) “ပြန်လည်ခြစ်ထားသော တစ်ခု” ဟုခေါ်သည်။ ကံမကောင်းစွာဖြင့်၊ ဖျက်ထားသော စာသားသည် မကြာခဏ ပိုမိုရှေးကျပြီး ပိုမိုအရေးကြီးသည်။ သို့သော် ထိုသို့သော ဖျက်ထားသော စာသားကို ဖော်ထုတ်ရန် အလွန်ခက်ခဲပြီး၊ ၎င်း၏ပြန်လည်ပြုပြင်မှုသည် စိတ်ရှည်သည်းခံမှုနှင့် ဂရုတစိုက်လေ့လာမှု၊ နှင့် အနီအောက်ရောင်ခြည်ဓာတ်ပုံရိုက်ခြင်းကို လိုအပ်သည်။ ဤအမျိုးအစားမှ ထင်ရှားသော ကျမ်းစာစာမူ ၂ ခုမှာ ပဲရစ်မြို့ရှိ ကိုဒက်စ်အီဖရေမီ (Codex Ephraemi) နှင့် ဆိုင်းနိုင်းတောင်ရှိ စိန့်ကက်သရင်းဘုန်းကြီးကျောင်းရှိ ဆီးရီးယားဧဝံဂေလိစာမူဖြစ်သည်။

In times of economic stress, when the cost of parchment, which was always expensive, skyrocketed, old manuscripts were frequently reused. The original writing was scraped and washed off with soap and water, and the writing surface was resmoothed by the use of pumice. A manuscript written on such a reused parchment is called a codex rescriptus, “a rewritten codex,” or a palimpsest, “a rescraped one.” Unfortunately, the erased text, being the older, is often the more important one. But such an erased text is very difficult to decipher and its restoration requires patient and careful study, plus the use of infrared photography. The two most famous Bible manuscripts of this type are the Codex Ephraemi in Paris and a Syriac Gospel manuscript in the monastery of St. Catherine at Mt. Sinai.

 

ပါချမန့်သည် ၁၆ ရာစုအထိ အရေးကြီးဆုံး စာရေးပစ္စည်းအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ စက္ကူဖြင့် အစားထိုးခံရသည်။ ဘီစီ ၂ ရာစုတွင် တရုတ်လူမျိုးများက စက္ကူကို တီထွင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၈ ရာစုတွင် အာရပ်လူမျိုးများက ၎င်းကို အနောက်ကမ္ဘာသို့ မိတ်ဆက်ခဲ့သော်လည်း၊ ၁၃ ရာစုအထိ အနောက်ကမ္ဘာတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးမပြုခဲ့ပေ။

Parchment remained the most important writing material until the 16th century, when it was displaced by paper. As early as the 2d century b.c. the Chinese invented paper, and although the Arabs introduced it to the Occidental world in the 8th century, the Western world did not generally use it until the 13th.

 

အန်ရှယ်နှင့် မီနီစကူးလ် သာမန်ရှေးဂရိစာရွက်စာတမ်းများ ဥပမာ စာများနှင့် ငွေတောင်းခံလွှာများနှင့် စာပေလက်ရာများ၏ စာရေးမှုတွင် သိသာထင်ရှားသော ကွာခြားချက်ရှိသည်။ သာမန်စာရွက်စာတမ်းများကို အက္ခရာများစွာ ဆက်စပ်ထားသော ကာဆစ်ပုံစံ (cursive) ဖြင့် ရေးသားသော်လည်း၊ စာပေလက်ရာများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဂရုတစိုက်ရေးသားထားသော တရားဝင်အက္ခရာများ၊ ကမ္ပည်းစာများတွင် အသုံးပြုသော အက္ခရာကြီးများမှ ပြုပြင်ထားသော အက္ခရာများဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ ဟီးဗရူးစာမူများတွင် စကားလုံးများကို အမှတ်အသား သို့မဟုတ် နေရာလွတ်ဖြင့် ခွဲခြားထားသော်လည်း၊ ဤဂရိစာမူများတွင် ထိုသို့သော ခွဲခြားမှုများ မပြသထားပေ။ အဆံများ၊ အသံထွက်အမှတ်များ၊ နှင့် အသက်ရှူမှုအမှတ်များလည်း ၎င်းစာသားများတွင် မရှိပေ�। ဤ“စာအုပ်လက်ရေး”၏ အက္ခရာများကို အန်ရှယ် (uncials) ဟုခေါ်သည်၊ ဤအမည်သည် လက်တင်ဘာသာစကားလုံး အန်စီယာ (uncia) မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ “ဆယ့်နှစ်ပုံတစ်ပုံ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သာမန်စာရေးမှုတစ်ကြောင်းတွင် ထိုအက္ခရာ ၁၂ လုံးပါဝင်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ထိုသို့သော စာရေးမှုဖြင့် ရေးထားသော ကိုဒက်စ်ကိုလည်း အန်ရှယ်ဟု ခေါ်ဆိုလာခဲ့သည်။

Uncials and Minuscules. There is a striking difference between the script of commonplace ancient Greek documents such as letters and bills, and that of literary works. The former are written in a cursive manner, with many letters connected, but the latter were written almost exclusively in well-separated, carefully written formal letters, adapted from the capitals used in inscriptions. In contrast with Hebrew manuscripts, in which words were separated either by a mark or by a space, these Greek manuscripts show no such divisions. Punctuation marks, accents, and breathing marks were also lacking in such texts. The letters of this “bookhand” are called uncials, the name being derived from the Latin uncia, meaning “a twelfth part.” Presumably an ordinary line of writing contained twelve such letters. A codex written in such script also came to be known as an uncial.

 

ခရစ်နှစ် ၉ ရာစု အစတွင် ရှေးခေတ်၊ စာပေမဟုတ်သော လက်ရေးများထက် ပိုမိုလှပပြီး အံဝင်ခွင်ကျသော ကာဆစ်ပုံစံစာရေးမှုကို စာအုပ်ထုတ်လုပ်ရန်အတွက် တီထွင်ခဲ့သည်။ အက္ခရာများသည် အန်ရှယ်များထက် ပိုမိုသေးငယ်ပြီး၊ နေရာနည်းပါးယူပြီး၊ အန်ရှယ်များထက် ပိုမိုလျင်မြန်စွာ ရေးနိုင်သည်။ ဤအက္ခရာများကို မီနီစကူးလ် (minuscules) ဟုခေါ်သည်၊ ၎င်းသည် “အနည်းငယ်သေးငယ်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မီနီစကူးလ်ဖြင့် ရေးထားသော အစောဆုံးသိရှိထားသော ကျမ်းစာစာမူသည် ယခုအခါ လန်နင်ဂရက်တွင်ရှိသော ဂရိစာသားဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်နှစ် ၈၃၅ ရက်စွဲပါရှိသည်။ ၉ ရာစုနောက်ပိုင်းမှစ၍ မီနီစကူးလ်များသည် အန်ရှယ်များကို ပိုမိုအစားထိုးလာခဲ့ပြီး၊ ၁၀ သို့မဟုတ် ၁၁ ရာစုတွင် အန်ရှယ်များသည် လုံးဝခေတ်မမီတော့ပေ။ ထို့ကြောင့် ၈ ရာစုအထိ ဂရိကျမ်းစာစာမူများသည် အန်ရှယ်များသာဖြစ်ပြီး၊ ၉ နှင့် ၁၀ ရာစုမှ စာမူများသည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း အန်ရှယ်နှင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း မီနီစကူးလ်ဖြစ်ပြီး၊ ၁၁ ရာစုမှစ၍ အားလုံးသည် မီနီစကူးလ်များဖြစ်သည်။

About the beginning of the 9th century a more beautiful and elegant cursive form of writing than the ancient, nonliterary hands was developed for the production of books. The letters were smaller and took less space and could be written more rapidly than the uncials. These letters were called minuscules, which means, literally, “rather small.” The earliest known Bible manuscript written in minuscules is a Greek text now in Leningrad, which bears the date a.d. 835. From the latter 9th century on, minuscules replaced uncials more and more, until by the 10th or the 11th century the latter were completely outmoded. Greek Bible manuscripts up to and including the 8th century are therefore exclusively uncials, those from the 9th and 10th centuries are partly uncials and partly minuscules, and all from the 11th century onward are minuscules.

 

ကျမ်းစာလက်ရေးစာမူများ၏ သက္ကရာဇ်ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် စာရေးနည်းသည် အချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အခြားသက်သေများမှာ စာလုံးပုံစံ၊ လက်ရေးပုံသဏ္ဍာန်၊ အသုံးပြုထားသော အတိုကောက်များ၊ နှင့် စာကြောင်းများနှင့် စာလုံးများ၏ ဆက်စပ်မှုတို့ဖြစ်သည်။ ဤအချက်များအားလုံးကို ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းဖြင့် ပုံမှန်အားဖြင့် လက်ရေးစာမူများ၏ သက္ကရာဇ်ကို ကျဉ်းမြောင်းသော အတိုင်းအတာအတွင်း ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်၊ သက္ကရာဇ်မပါရှိသော်လည်း ဖြစ်သည်။

Script is thus one of the factors that help to establish the age of Bible manuscript. Other evidences are the form of the letters, the shape of the handwriting, the kind of abbreviations used, and the relationship of the letters to the lines drawn. Taken together, all these factors make it possible for a paleographer usually to establish within narrow limits the age of written documents, even when they bear no dates.

 

စက္ကူပေါ်တွင် ကျဉ်းမြောင်းသော ကော်လံများရေးသားရန် အကျင့်ရှိသော စာရေးဆရာများသည် ပိုမိုကြီးမားသော သားရေစာရွက်များပေါ်တွင်လည်း ဤအကျင့်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားပြီး၊ စာမျက်နှာတစ်ခုလျှင် ကော်လံများစွာကို ရေးသားခဲ့သည်။ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် ပြီးပြည့်စုံသော ရှေးအကျဆုံး ကျမ်းစာလက်ရေးစာမူများဖြစ်သည့် ဆီနိုင်တစ် (Sinaiticus)၊ ဗာတီကန်နပ် (Vaticanus) နှင့် အလက်ဇန္ဒရိုင်နပ် (Alexandrinus) တို့တွင် ကျမ်းစာကော်လံ လေးခု၊ သုံးခု၊ နှင့် နှစ်ခုစီ ပါရှိသည် (စာမျက်နှာ ၁၂၉ ရှေ့တွင် ပုံများကို ကြည့်ပါ)။ အန်ရှယ် (uncial) အမျိုးအစားဖြစ်သော ကျမ်းစာလက်ရေးစာမူအများစုတွင် ခေတ်သစ်အင်္ဂလိပ်ကျမ်းစာများကဲ့သို့ ကော်လံနှစ်ခုပါရှိသည်။ သို့သော် မိုင်နပ်စကျူးလ် (minuscule) များတွင် စာရွက်အရွယ်အစား သေးငယ်လာသည်နှင့်အမျှ စာမျက်နှာတစ်ခုလျှင် ကော်လံတစ်ခုသာ ပါဝင်လေ့ရှိသည်။

Scribes accustomed to writing narrow columns on papyrus retained this habit when writing on the much larger-sized parchment sheets, and therefore wrote several columns on each page. The oldest fairly complete Bible manuscripts, the Sinaiticus, Vaticanus, and Alexandrinus, respectively, have four, three, and two columns each (see illustrations facing p. 129). Most Bible manuscripts of the uncial type have two columns, like modern printed English Bibles. Minuscules, however, usually contain only one column to a page, since in the course of time the size of book leaves became smaller.

 

ရှေးကျမ်းစာလက်ရေးစာမူများ၏ ပြင်ပပုံစံတစ်ခုဖြစ်သော နှုတ်ကပတ်တော်ပြဿနာများကို နားလည်ရန် ကူညီပေးသည့် အချက်မှာ စာကြောင်းအဆုံးတွင် စကားလုံးခွဲခြင်းကို စည်းမျဉ်းမရှိဘဲ ကျပန်းပြုလုပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စကားလုံးတစ်လုံးကို ၎င်း၏စာလုံးမည်သည့်နေရာတွင်မဆို ခွဲခြမ်းနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကျမ်းစာလက်ရေးစာမူများနှင့် ဘာသာပြန်များတွင် ကွဲပြားမှုအချို့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ မာကု ၁၀:၄၀ တွင် ရှေးလက်တင်ဘာသာပြန်ဆရာများသည် “အလို့စ်” (allois) ဟု ဖတ်ခဲ့ပြီး “အယ် အို့စ်” (all ois) အစား ဖတ်ခဲ့သောကြောင့် ယေရှုက “အခြားသူများအတွက် ပြင်ဆင်ထားသည်” ဟု ပြောခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့ပြီး၊ “မည်သူ့အတွက် ပြင်ဆင်ထားသည်” ဟု မဟုတ်ပေ။

Another external aspect of ancient Bible manuscripts that helps the student of the New Testament to understand certain problems of exegesis is the fact that word divisions at the end of a line were made arbitrarily without any rules. Thus a word might be divided after any of its letters. This has given rise to certain variants in Bible manuscripts and translations. For example, in Mark 10:40 the Old Latin translators read allois instead of all ois, and consequently made Jesus to say, “for others it is prepared,” rather than “for whom it is prepared.”

 

ဤရှေးစာမူများတွင် ပုဒ်ဖြတ်အမှတ်အသားများ မပါရှိသောကြောင့် တစ်ခါတစ်ရံ ဝါကျများကို မမှန်ကန်သောနေရာတွင် ခွဲခြမ်းထားသည်။ ဤသို့ဖြစ်ရပ်၏ ဂန္တဝင်ဥပမာတစ်ခုမှာ လုကာ ၂၃:၄၃ တွင် ဖြစ်ပေါ်သည် (ထိုနေရာတွင် မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ စာရေးဆရာများသည် တစ်ခါတစ်ရံ စာပိုဒ်များကို နေရာလွတ်များဖြင့် ခွဲခြမ်းထားသော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ စာမူများတွင် ယနေ့ကျမ်းစာများတွင် တွေ့ရသော အခန်းကြီးများနှင့် အခန်းငယ်များအဖြစ် အကြောင်းအရာခွဲခြမ်းမှုမရှိပေ။ အခန်းကြီးခွဲခြမ်းမှုကို ၁၃ ရာစုနှစ်တွင် ကင်တာဘူရီမြို့၏ ဂိုဏ်းချုပ်ဆရာတော် စတီဖင် လန်တန် (သက္ကရာဇ် ၁၂၂၈ တွင် ကွယ်လွန်) မှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည်ဟု အချို့သော အာဏာပိုင်များက ဆိုကြပြီး၊ အချို့ကမူ စပိန်ကာဒီနယ် ဟူဂို အာ ဆန်တို ကာရို မှ သက္ကရာဇ် ၁၂၅၀ ခန့်တွင် စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အခန်းငယ်ခွဲခြမ်းမှုကို သုံးရာစုနှစ်အကြာတွင်မှ ပဲရစ်မြို့မှ ထုတ်ဝေသူ ရောဘတ် စတီဖာနပ်စ် မှ ၎င်း၏ ဂရိ-လက်တင်ထုတ်ဝေမှု (၁၅၅၁) တွင် စာသားနှစ်မျိုးတွင် အပိုဒ်များရှာဖွေရန် ကူညီရန် မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။

Since these ancient manuscripts had no punctuation marks, clauses sometimes were divided from each other at the wrong point. A classic example of this occurs in Luke 23:43 (see comment there). Although scribes occasionally divided paragraphs from each other by spaces, their manuscripts contain no division of subject matter into chapters or verses, as is found in Bibles today. Division into chapters was introduced in the 13th century, according to some authorities, by Stephen Langton, Archbishop of Canterbury (died a.d. 1228), and according to others, by the Spanish cardinal Hugo a Santo Caro about a.d. 1250. Verse divisions were not introduced until three centuries later, when the publisher Robert Stephanus of Paris placed them in his Greek-Latin edition of 1551 to help in finding passages in the two different texts.

 

ဘုရား၊ သခင်၊ ယေရှု၊ နှင့် ခရစ်တော် ဟူသော သန္ဓိသာရစကားလုံးများကို နီးပါးအမြဲတမ်း အတိုကောက်ပြုလုပ်ထားသည်။ ၎င်းကို ဟီဘရူးစာမူများတွင် တက်ထရဂရမ်မတန် (Tetragrammaton) ကို ကိုင်တွယ်သည့်ပုံစံအတိုင်း ရိုသေလေးစားမှုဖြင့် ပြုလုပ်ထားသည်ဟု ယူဆသည်။ ဤအလေ့အကျင့်သည် ဘုရားနှင့် သန္ဓိသာရဆိုင်ရာ စကားလုံးများအပါအဝင် စုစုပေါင်း စကားလုံး ၁၅ လုံးအထိ တိုးချဲ့ခဲ့သည်။ ဤနိုမိုင်နာ ဆာကရာ (nomina sacra) များအပေါ်တွင် အလျားလိုက်မျဉ်းတစ်ကြောင်းသည် အတိုကောက်ပြုလုပ်ထားကြောင်း ဖော်ပြသည်။

The sacred words God, Lord, Jesus, and Christ were nearly always abbreviated by contraction. It is thought that this was done out of reverence, like the treatment of the Tetragrammaton in Hebrew MSS. The practice was extended to include a total of fifteen words, mostly relating to God and sacred matters. A horizontal line over these nomina sacra indicates that a contraction has taken place.

 

သစ္စာကျမ်း၏ အဓိကလက်ရေးစာမူများ - ပါပီရပ်စ် (Papyri)။ သစ္စာကျမ်း ပါပီရပ်စ်များကို ဖော်ပြရန် ယေဘုယျအားဖြင့် သင်္ကေတ P ကို သေးငယ်သော မြှင့်ဂဏန်းများနှင့် အသုံးပြုသည် (P1, P2 စသည်)။ ခရစ်ယာန်ခေတ်၏ ပထမသုံးရာစုနှစ်အတွင်း ရေးသားခဲ့သော သစ္စာကျမ်း၏ မိတ္တူအများစုသည် ပါပီရပ်စ်ပေါ်တွင်ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ၁၉၃၀ မတိုင်မီ ထိုစာမူအပိုင်းအစ ၄၄ ခုသာ သိရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ အရွယ်အစားသေးငယ်မှုကြောင့် ယခင်သိရှိထားသော အပိုင်းအစများသည် သစ္စာကျမ်းစာသား၏ သမိုင်းအတွက် တန်ဖိုးနည်းပါးသည်။ သို့သော် လက်ရှိရာစုနှစ်အတွင်း ပါပီရပ်စ်အုပ်စုနှစ်ခု၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနှင့်အတူ အခြေအနေသည် သိသာစွာ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ယနေ့တွင် သစ္စာကျမ်း ပါပီရပ်စ် ၈၀ ကျော်ကို သိရှိထားပြီး၊ သစ္စာကျမ်း၏ အဓိကအပိုင်းများကို ကိုယ်စားပြုထားသည်။

Principal Manuscripts of the New Testament.—Papyri. To designate New Testament papyri the symbol P is generally used with small raised numbers (P¹, and P², etc.). Although most copies of the New Testament written during the first three centuries of the Christian Era must have been on papyrus, only 44 fragments of such manuscripts were known before about 1930. Because of their small size these previously known fragments had little value for the history of the New Testament text. But with the discovery of two major groups of papyri during the present century the picture has radically changed. Today more than 80 New Testament papyri are known, and major portions of the New Testament are represented.

 

၁၉၃၀ ခန့်တွင် အီဂျစ်နိုင်ငံ ဟာမိုပိုလစ်အနီးတစ်နေရာတွင် ပါပီရပ်စာမူအုပ်စုတစ်ခု ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် အများစုကို အေ. ချက်စတာ ဘီတီ (A. Chester Beatty) မှ ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ဤတွေ့ရှိမှုတွင် ကျမ်းစာကုဒစ် (codices) ၁၁ ခုမှ အပိုင်းအစများ ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ၇ ခုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ဂရိစာသား ၈ စောင်ကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ၃ ခုသည် သစ္စာကျမ်း၏ ဂရိစာသား၏ အဓိကအပိုင်းများကို ပါရှိသည်။ ကျမ်းစာစာအုပ်များပါဝင်သော ကုဒစ် ၁၀ ခုကို ၁၉၃၃ မှ ၁၉၃၇ အတွင်း ကျမ်းစာစာမူဆိုင်ရာ ထိပ်တန်းကျွမ်းကျင်သူ ဆာဖရက်ဒရစ် ကီနွန် (Sir Frederic Kenyon) မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

About 1930 a group of papyrus manuscripts were discovered somewhere near Hermopolis in Egypt, most of which were acquired by A. Chester Beatty. The find consisted of portions of eleven different codices, seven of which represented the Greek text of eight Old Testament books, and three containing major portions of the Greek New Testament. The ten codices containing Biblical books were all published from 1933 to 1937 by Sir Frederic Kenyon, a first-rate expert in the field of Biblical manuscripts.

 

သစ္စာကျမ်း ကုဒစ်သုံးခုသည် ၃ ရာစုနှစ်မှဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ယခင်သိရှိထားသော အသေးငယ်ဆုံး အပိုင်းအစများမှလွဲ၍ သစ္စာကျမ်း၏ ရှေးအကျဆုံးစာမူများထက် ရာစုနှစ်တစ်ခုခန့် သက်တမ်းပိုရှည်သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် တမန်တော်များကျမ်း (P45) ပါဝင်သော ကုဒစ်တွင် မူလတွင် စာရွက် ၃၀ ရှိပြီး၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်း လေးခုလုံးနှင့် တမန်တော်များကျမ်း၏ အခန်းကြီး ၁၄ ခုမှ ကိုယ်စားပြုအပိုင်းများ ပါရှိသည်။ မဿဲအပိုင်းမှလွဲ၍ ဤ ၃ ရာစုနှစ် ခရစ်ဝင်ကျမ်းစာမူ၏ သဘောသဘာဝကို ရှင်းလင်းစွာ ပြသရန် လုံလောက်သော အပိုင်းများ ထိန်းသိမ်းထားသည်။

The three New Testament codices are from the 3d century. They are thus about a century older than the earliest New Testament manuscripts known previously, except for some small fragments. The codex which originally consisted of the Gospels and Acts (P⁴⁵) is represented by 30 incomplete leaves, which contain representative portions of all four Gospels and of 14 chapters of Acts. With the exception of the Matthew portion, enough is preserved to give a clear picture of the nature of this 3d-century Gospel manuscript.

 

ဒုတိယကုဒစ် (P46) တွင် အနည်းငယ်ပျက်စီးထားသော စာရွက် ၈၆ ရွက်ပါရှိပြီး၊ ပေါလု၏ စာစောင်များကို ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် မူလတွင် စာရွက် ၁၀၄ ရွက်ပါရှိသည်ဟု ယူဆသည်။ ရှိရှိသောစာအုပ်များ၏ အစီအစဉ်မှာ ရောမ၊ ဟီဘရူး၊ ၁ ကောရိန္သု၊ ၂ ကောရိန္သု၊ ဧဖက်၊ ဂလာတိ၊ ဖိလိပ္ပိ၊ ကောလောသဲ၊ ၁ သက်သာလောနိမှဖြစ်သည်။ ဤကုဒစ်တွင် မူလပါဝင်သော စာအုပ်စုစည်းမှုတွင် ၁ သက်သာလောနိပြီးနောက် ၂ သက်သာလောနိပါဝင်ဖွယ်ရှိသော်လည်း၊ သင်ပုန်းကျမ်းများ (Pastoral Epistles) မပါဝင်ပုံရသည်။

The second codex (P⁴⁶) consists of 86 slightly damaged leaves containing Paul’s epistles. It is believed originally to have consisted of 104 leaves. The sequence of the extant books is Romans, Hebrews, 1 Corinthians, 2 Corinthians, Ephesians, Galatians, Philemon, Colossians, 1 Thessalonians. The original collection of books in this codex probably included 2 Thessalonians following 1 Thessalonians, but the Pastoral Epistles seem to have been missing.

 

ချက်စတာ ဘီတီ ပါပီရပ်စ်၏ တတိယ သစ္စာကျမ်း ကုဒစ် (P47) တွင် ပျက်စီးထားသော စာရွက် ၁၀ ရွက်ပါရှိပြီး၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၉ မှ ၁၇ အထိ အပိုင်းများပါဝင်သည်။ ဤလက်ရာတစ်ခုလုံးတွင် စာရွက် ၃၂ ရွက်ပါရှိရမည်။ ဤစာမူသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းပါဝင်သော ရှေးစာမူများ အနည်းငယ်သာရှိသောကြောင့် အထူးတန်ဖိုးရှိသည်။

The third New Testament codex of the Chester Beatty Papyri (P⁴⁷) consists of 10 damaged leaves containing sections of Rev. 9 to 17. The whole work must have consisted of 32 leaves. This manuscript was especially welcome, since there were very few early manuscripts that contained the book of Revelation.

 

ဤပါပီရပ်စ် ကုဒစ်သုံးခုသည် အပိုင်းအစများဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် သစ္စာကျမ်း၏ စာအုပ် ၁၅ ခု၏ ကိုယ်စားပြုအပိုင်းများ၏ စာသားကို ၁၉၃၀ အထိ သိရှိထားသော ရှေးအကျဆုံးစာသားများထက် ရာစုနှစ်တစ်ခုသက်တမ်းပိုရှည်သောကြောင့် တန်ဖိုးကြီးမားသည်။ ဤထိန်းသိမ်းထားသော စာသားများတွင် ကြီးမားသော ကွာဟချက်များရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့ကို အခြားကျမ်းစာစာမူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ခြင်းဖြင့် တမန်တော်များ၏ သေဆုံးပြီးနောက် ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်အကြာ အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်မှ အသုံးပြုခဲ့သော သစ္စာကျမ်း၏ ပုံစံကို ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။

Although these three papyrus codices are fragmentary, they have great value, since they furnish a text of representative portions of 15 New Testament books a hundred years older than the earliest texts known up to 1930. Although there are great gaps in these preserved texts, nevertheless if we compare them with other Bible manuscripts, it is possible to determine the kind of New Testament the Christian church of Egypt used during the 3d century, slightly more than a century after the death of the apostles.

 

၁၉၃၅ တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော နောက်ထပ်အရေးကြီးသော ပါပီရပ်စ်အပိုင်းအစမှာ ရှိုင်းလန်းပါပီရပ်စ် နံပါတ် ၄၅၇ (P52) ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၉၂၀ တွင် ဂရင်ဖဲလ် (Grenfell) မှ အခြားအပိုင်းအစများနှင့်အတူ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး အင်္ဂလန်နိုင်ငံ မန်ချက်စတာရှိ ဂျွန် ရှိုင်းလန်းစာကြည့်တိုက်အတွက် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၁၉၃၅ တွင် စီ.အိတ်ချ်. ရောဘတ် (C. H. Roberts) မှ စစ်ဆေးမှုမပြုမီထိ ၎င်း၏သဘောသဘာဝကို မသိရှိခဲ့ပေ။ ဤပါပီရပ်စ်အပိုင်းအစသည် ၃ လက်မခွဲမှ ၂ လက်မခွဲခန့် အရွယ်အစားရှိပြီး၊ ရှေ့တွင် ယောဟန် ၁၈:၃၁–၃၃ မှ အပိုင်းများနှင့် နောက်တွင် ယောဟန် ၁၈:၃၇–၃၈ မှ အပိုင်းများသာ ပါရှိသည်။ ပါပီရပ်စ်ကျွမ်းကျင်သူများအားလုံးက ၎င်းကို ၂ ရာစုနှစ်၏ ပထမနှစ်ဝက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု သဘောတူပြီး၊ ဥရောပမှ ထင်ရှားသော ပညာရှင်အချို့က ၎င်းကို ဧကရာဇ် ထရာဂျန် (သက္ကရာဇ် ၉၈–၁၁၇) လက်ထက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အရွယ်အစားအားဖြင့် မသိသာသော်လည်း၊ ဤအပိုင်းအစသည် အလွန်တန်ဖိုးရှိသည်။ ၎င်းသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ၂ ရာစုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် စတင်ရေးသားခဲ့သည်ဟု သတ်မှတ်ထားသော ဝေဖန်သူများကို တိတ်ဆိတ်စေခဲ့သည်။ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို အာရှမိုင်နာတွင် မူလရေးသားခဲ့သော်လည်း၊ ၂ ရာစုနှစ်အစောပိုင်းတွင် အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် မိတ္တူတစ်စောင်ကို ဖြန့်ဝေပြီးဖြစ်သည်ဟူသော အချက်သည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို တမန်တော်ခေတ်အတွင်း ရေးသားခဲ့သည်ဟု အကြံပြုသည်။ စာမျက်နှာ ၁၂၈ ရှေ့တွင် ပုံကို ကြည့်ပါ။

Another extremely important papyrus fragment discovered in 1935 is the Rylands papyrus No. 457 (P⁵²). It had been bought, with many other fragments, by Grenfell in 1920 for the John Rylands Library in Manchester, England, but its character was not recognized until C. H. Roberts examined it in 1935. This little fragment of papyrus, about 3 1/2 by 2 1/2 in. in size, contains only parts of John 18:31–33 on the front and of vs. 37 and 38 on the back. All papyrus experts agree that it was written in the first half of the 2d century, and some prominent European scholars have dated it in the time of the emperor Trajan (a.d. 98–117). Although insignificant in size, this fragment has been of tremendous value. It has silenced those critics who dated the origin of the fourth Gospel in the late 2d century. The fact that the Gospel of John was originally written in Asia Minor, but had spread so far by the early 2d century that a copy was already current in Egypt at that time, raises the strong presumption that John’s Gospel was composed during the apostolic age. See illustration facing p. 128.

 

၁၉၅၀ နှစ်များအလယ်နှင့် ၁၉၆၀ နှစ်များအစောပိုင်းတွင် ဘွဒ်မာ ပါပီရပ်စ်များ၏ ထုတ်ဝေမှုသည် ဤရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ၏ တန်ဖိုးနှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်။ ဤစုစည်းမှုကို ဂျီနီဗာမြို့မှ စာပေဝါသနာရှင်နှင့် လူသားရေးရာပညာရှင် အင်မ်. မာတင် ဘွဒ်မာ (M. Martin Bodmer) ၏ အမည်ဖြင့် နာမည်ပေးထားပြီး၊ ၎င်းသည် ဂျီနီဗာမြို့ဆင်ခြေဖုံး ကိုလုံးနီ (Cologny) ရှိ ဘွဒ်မာ ကမ္ဘာ့စာပေစာကြည့်တိုက်၏ တည်ထောင်သူဖြစ်ပြီး၊ အီဂျစ်နိုင်ငံမှ ကုန်သည်တစ်ဦးထံမှ ၎င်းတို့ကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ဂန္တဝင်၊ အက်ဖရိုဖယ်၊ နှင့် ခရစ်ယာန်အစောပိုင်းလက်ရာများအပြင်၊ ဤစုစည်းမှုတွင် ဂရိဘာသာနှင့် ကော့ပတစ်ဘာသာဖြင့် ကျမ်းစာစာမူများ ပါဝင်သည်။ သစ္စာကျမ်း စာမူများသည် အလွန်အရေးကြီးသည်။

The value of these discoveries was rivaled by the publication of the Bodmer papyri in the mid-1950’s and early 1960’s. The collection was named after M. Martin Bodmer, a Genevan bibliophile and humanist, founder of the Bodmer Library of World Literature at Cologny, a suburb of Geneva, who purchased them from an Egyptian dealer. In addition to classical, apocryphal, and early Christian works, the collection contains Biblical manuscripts in Greek, as well as in Coptic. The New Testament manuscripts are of capital importance.

 

ဘွဒ်မာ ပါပီရပ်စ် နံပါတ် ၂ (P66) ကို ၁၉၅၆ တွင် ဂျီနီဗာတက္ကသိုလ်မှ ဂန္တဝင်စာပေပညာရှင် ဗစ်တာ မာတင် (Victor Martin) မှ ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ယောဟန် ၆:၁၂–၃၅အေ မှလွဲ၍ ၎င်းတွင် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ပထမ ၁၄ အခန်းကြီး (၁၄:၁၅ အထိ) ပါရှိသည်။ စာမူဆိုင်ရာ အချက်များအပေါ် အခြေခံ၍ မာတင်သည် ၎င်းကို သက္ကရာဇ် ၂၀၀ ခန့်တွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဗီယင်နာရှိ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်မှ ပါပီရပ်စ်စုစည်းမှုဒါရိုက်တာ ဟာဘတ် ဟန်ဂါ (Herbert Hunger) က ၎င်းကို ၂ ရာစုနှစ်အလယ်ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု အကြံပြုခဲ့သည်။ ဤသက္ကရာဇ်များအရ၊ ဤပါပီရပ်စ်သည် အောက်တွင်ဖော်ပြထားသော အန်ရှယ်စာမူများထက် ၁၂၅ နှစ်သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပို၍ ရှေးကျသည်။ ၎င်းသည် ကျမ်းစာပါပီရပ်စ်များအနက် အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းထားသော စာမူဖြစ်ပြီး၊ ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို မူလရေးသားပြီးနောက် ရာစုနှစ်တစ်ခုခန့်အကြာသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ၎င်းသည် ထိုခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ မူလစကားလုံးများကို သက်သေထူရာတွင် အရေးကြီးသော သက်သေဖြစ်သည်။ ထုတ်ဝေထားသော စာမျက်နှာ ၁၀၀ သည် ၆ လက်မမှ ၅ လက်မခွဲ အရွယ်အစားရှိသည်။ ၁၉၅၈ တွင် ကျန်ရှိသော စာရွက် ၄၆ ရွက်၏ အပိုင်းအစများကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာမူတစ်ခုလုံး၏ မိတ္တူပုံစံကို ၁၉၆၂ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

Bodmer Papyrus II, P⁶⁶, was published in 1956 by Victor Martin, professor of classical philology in the University of Geneva. With the exception of John 6:12–35^a, the publiaction contained the first 14 chapters (down to 14:15) of the Gospel of John. On paleographical grounds Martin dated the manuscript c. a.d. 200. Herbert Hunger, the director of papyrological collections in the National Library in Vienna, advocated an earlier date, about the middle of the second century. According to these dates, the papyrus is 125 years or more earlier than the great uncials listed below. It is the best preserved of all of the Biblical papyri and takes us back to about a hundred years after the fourth Gospel was originally written. It must therefore be regarded as an important witness to the original wording of that Gospel. The 100 pages published measure 6 by 5 1/2 inches. In 1958 the fragments of the remaining 46 pages of the papyrus were published. A facsimile of the entire manuscript was published in 1962.

 

ပါပီရပ်စ် ဘွဒ်မာ နံပါတ် ၁၄–၁၅ (P75) တွင် လုကာနှင့် ယောဟန်ကျမ်းများ၏ အဓိကအပိုင်းများ ပါရှိပြီး၊ ဗီ. မာတင်နှင့် ပီ. ကိုင်ဆာ (P. Kaiser) မှ ၁၉၆၁ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ဤတည်းဖြတ်သူများက ၎င်းကို သက္ကရာဇ် ၁၇၅ မှ ၂၂၅ အကြားတွင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် မူလစာရွက် ၁၄၄ ရွက်အနက် ၁၀၂ ရွက်ပါရှိပြီး၊ တစ်ရွက်လျှင် ၁၀ လက်မခွဲမှ ၅ လက်မ ၁/၈ အရွယ်အစားရှိသည်။ ၎င်းတွင် လုကာ ၃:၁၈ မှ ၁၈:၁၈ နှင့် လုကာ ၂၂:၄ မှ ယောဟန် ၁၅:၈ အထိ ပါရှိသည်။ ၎င်း၏စာသားသည် ကုဒစ် ဗာတီကန်နပ်နှင့် ကော့ပတစ်ဘာသာ၏ ဆာဟီးဒစ်စာမူများနှင့် အဓိကအားဖြင့် ကိုက်ညီသည်။ ၎င်းသည် P66 ထက် အနည်းငယ်ရှေးကျနိုင်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော စာသားပါရှိပုံရသည်။ ဤစာမူနှစ်ခုစလုံးသည် အလက်ဇန္ဒရိုင်ယန်စာသားအမျိုးအစားကို ထောက်ခံသော်လည်း၊ P75 သည် ကုဒစ် ဗာတီကန်နပ်နှင့် ကိုက်ညီပြီး၊ P66 သည် ကုဒစ် ဆီနိုင်တစ်နှင့် ပိုမိုနီးကပ်ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် အခြားစာမူများတွင် မတွေ့ရသော ဖတ်ရှုမှုများကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ P75 သည် လုကာခရစ်ဝင်ကျမ်း၏ ရှေးအကျဆုံးမိတ္တူဖြစ်ပြီး၊ ယောဟန်ကျမ်း၏ ဒုတိယရှေးအကျဆုံးဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် အလွန်တန်ဖိုးရှိသည်။ ဤစာမူများသည် အလက်ဇန္ဒရိုင်ယန်စာသားအမျိုးအစားသည် အနည်းဆုံး သက္ကရာဇ် ၂၀၀ တွင် တည်ရှိခဲ့သည်ကို ပြသသည်။

Papyrus Bodmer XIV–XV, P⁷⁵, containing major portions of Luke and John, was published by V. Martin and P. Kaiser in 1961. These editors dated it between a.d. 175 and 225. It consists of 102 of about 144 original pages, each measuring 10 1/2 by 5 1/8 inches. It contains Luke 3:18 to 18:18 and Luke 22:4 to John 15:8. Its text agrees in the main with Codex Vaticanus and the Sahidic manuscripts of the Coptic version. It may be slightly older than P⁶⁶ and seems to contain a better text. Both manuscripts support the Alexandrian text type, but whereas P⁷⁵ agrees with Codex Vaticanus, P⁶⁶ seems to be closer to Codex Sinaiticus, while at the same time preserving readings not found elsewhere in the manuscripts. P⁷⁵ contains the earliest known copy of the Gospel of Luke, and, probably, the next to the oldest of John. It is therefore of inestimable value. These MSS show that the Alexandrian type of text was in existence at least as early as a.d. 200.

 

Papyrus Bodmer VII–VIII, P72 တွင် ဂျုဒ်၊ ၁ ပေတရုနှင့် ၂ ပေတရု၏ အစောဆုံး လက်ရေးမူများ ပါရှိသည်။ ၎င်းတို့ကို အခြားသော စာရွက်စာတမ်းများနှင့်အတူ စုစည်းထားပြီး၊ စုစည်းထားသော စာအုပ်တွဲသည် လက်ရေးဆရာ လေးဦး၏ လက်ရာဖြစ်သည်။ ဤစာတမန်သုံးစောင်အပြင်၊ ဤစုစည်းမှုတွင် မာရီ၏ မွေးဖွားခြင်း၊ ကိုရိန္သုမြို့သို့ ပေါလ်ရေးသော အိုင်ဒီယိုဂရပ်ဖစ် စာများ၊ ဆောလမန်၏ ဆယ်တစ်ခုမြောက် အိုဒ်၊ မယ်လီတို၏ ပသခါပွဲအကြောင်း ဟောပြောချက်၊ ဓမ္မသီချင်းတစ်ပုဒ်၏ အပိုင်းအစ၊ ဖိလီယား၏ အာပိုလဂျီနှင့် ဆာလံ ၃၃ နှင့် ၃၄ တို့ ပါဝင်သည်။ ဤပါပီရပ်စ်စာအုပ်တွဲသည် တတိယရာစုနှစ်မှဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၅၉ ခုနှစ်တွင် မိုက်ကယ် တက်စတူးဇ်က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ စာတမန်များ၏ စာသားသည် Codex Vaticanus နှင့် Sahidic ဗားရှင်းနှင့် သိသိသာသာ တူညီသည်။

Papyrus Bodmer, VII–VIII, P⁷², contains the earliest known copies of Jude and 1 and 2 Peter. These were bound up with a miscellaneous assortment of other documents, the total codex representing the work of four different scribes. Besides the three epistles, the collection contains the Nativity of Mary, apocryphal correspondence of Paul to the Corinthians, the Eleventh Ode of Solomon, Melito’s Homily on the Passover, a fragment of a hymn, the Apology of Philias, and Psalms 33 and 34. This papyrus codex, dating from the third century, was published by Michael Testuz in 1959. The text of the epistles is substantially like that of Codex Vaticanus and the Sahidic version.

 

Papyrus Bodmer XVII, P74 ကို ၁၉၆၁ ခုနှစ်တွင် ရူဒိုးဖ် ကတ်ဆာ က ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် တမန်တော်များ၏အကျဉ်းချုပ်၊ ဂျိမ်း၊ ၁ ပေတရုနှင့် ၂ ပေတရု၊ ၂ ယောဟန်နှင့် ၃ ယောဟန်၊ ဂျုဒ် တို့၏ အပိုင်းအစများ ပါရှိသည်။ ၎င်းသည် ထိန်းသိမ်းမှု အခြေအနေ ညံ့ဖျင်းပြီး၊ ခုနှစ်ရာစုနှစ်မှ ဖြစ်သဖြင့် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော ပါပီရပ်စ်များထက် အရေးပါမှု နည်းပါးသည်။

Papyrus Bodmer XVII, P⁷⁴, was published in 1961 by Rudolphe Kasser. It contains portions of Acts, James, 1 and 2 Peter, 2 and 3 John, and Jude. It is in a poor state of preservation and does not have the importance of the papyri mentioned, since it comes from the seventh century.

 

ပါရှမန့်ပေါ်ရှိ အန်စီယယ်များ ၂၆၅ ကျော်ကို ယခုသိရှိထားပြီး၊ အချို့မှာ အပိုင်းအစငယ်များသာ ဖြစ်သည်။ မသိရှိရသေးသော သမ္မာကျမ်းစာ လက်ရေးမူများကို ပုံမှန်ရှာဖွေတွေ့ရှိလေ့ရှိသဖြင့်၊ သတ်မှတ်ထားသော နံပါတ်သည် ကြာရှည်မတိကျနိုင်ပါ။

Number and Symbols of Uncial Parchment Manuscripts. More than 265 uncials on parchment, some only small fragments, are now known. Since discoveries of unknown Bible manuscripts are regularly made, no given number is accurate for long.

 

ရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ ပညာရှင်များသည် အဓိက အန်စီယယ်များကို လက်တင်အက္ခရာ အကြီးများ (A, B, C စသည်) ဖြင့် သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့ ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ၊ လက်တင်အက္ခရာနှင့် မတူသော ဂရိအက္ခရာ အကြီးများဖြစ်သည့် Γ, Δ, Λ တို့ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ နောက်ထပ်သင်္ကေတများ လိုအပ်လာသောအခါ ဟီဘရူးအက္ခရာကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်၊ ပညာရှင်များသည် Codex Vaticanus ကို B သင်္ကေတဖြင့်၊ Koridethianus ကို ဂရိ Θ ဖြင့်၊ Sinaiticus ကို ဟီဘရူး א ဖြင့် သတ်မှတ်သည်။

For more than a century scholars have been accustomed to designate the principal uncials by capital letters of the Latin alphabet (A, B, C, etc.). When these were exhausted, they used those capital letters of the Greek alphabet that are different from the Latin letters, such as Γ, Δ, Λ, and when more symbols were desired, recourse was had to the Hebrew alphabet. Hence, scholars designate the famous Codex Vaticanus by the symbol B, the Koridethianus by the Greek Θ, and the Sinaiticus by the Hebrew א.

 

ဤသင်္ကေတများသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းပညာရှင်များအကြား ကျယ်ပြန့်စွာ လက်ခံထားသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အသုံးပြုမှုတွင် အားနည်းချက်များရှိသည်။ အကြောင်းမှာ အက္ခရာသုံးမျိုးပင်လျှင် အန်စီယယ်တိုင်းအတွက် သင်္ကေတတစ်ခုစီ ပေးရန် မလုံလောက်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ စာသားဝေဖန်ရေးပညာရှင် ကြီးကျယ်သူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော ကတ်စပါ ရန်နီ ဂရီဂိုရီက အန်စီယယ်တစ်ခုစီအား O1, O2, O3 စသည်ဖြင့် စဉ်ဆက်နံပါတ်ပေးသည့် နောက်ထပ်စနစ်တစ်ခုကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ဂရီဂိုရီ၏ စနစ်သည် ယခုအချိန်ထိ အကောင်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ လိုက်နာသူ အနည်းငယ်သာရှိသည်။ နောက်ထပ်ထင်ရှားသော ပညာရှင် ဟာမန်း ဗွန်ဆိုဒန်က နောက်ထပ်စနစ်တစ်ခုကို အကြံပြုခဲ့သော်လည်း၊ ပညာရှင်များက ၎င်းကို ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ခံခြင်းမရှိပါ။

Although these symbols have found such wide acceptance among New Testament scholars that they can scarcely be displaced, their use has disadvantages, since the letters of even three alphabets are not sufficient in number to furnish a symbol for every uncial. For this reason Caspar René Gregory, one of the greatest of textual critics, introduced another system, giving to each uncial a sequential number prefixed by O, as O1, O2, O3, etc. Although Gregory’s system is the best proposed thus far, it has found few adherents. Hermann von Soden, another noted scholar, suggested yet a different system, but scholars have not accepted it generally.

 

ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စာအုပ်အားလုံးပါဝင်သော လက်ရေးမူများသည် အနည်းငယ်သာရှိသည်။ သိရှိထားသော အန်စီယယ် ၁၉၀ ခန့်ရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အနက် ၄ ခုသာလျှင် မူလက စာအုပ်အားလုံးပါဝင်ခဲ့သည်။ သိရှိထားသော မီနူစကူးလ် ၂,၇၅၀ ခန့်အနက် ၄၆ ခုသာလျှင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံးပါရှိသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စာအုပ်အားလုံးကို တစ်အုပ်တည်းတွင် စုစည်းထားခြင်းသည် အဆင်မပြေဘဲ စရိတ်ကြီးမားသည်။ ထို့ကြောင့် လက်ရေးမူအများစုသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ အစိတ်အပိုင်းများသာ ပါရှိသည်၊ အထူးသဖြင့် ခရစ်ဝင်ကျမ်းများ၊ ပေါလ်၏ စာတမန်များ၊ သို့မဟုတ် ယေဘုယျစာတမန်များ ဖြစ်သည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် ပေါလ်၏ ရေးသားချက်များသည် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်တွင် ယေဘုယျစာတမန်များထက် ပို၍ အသုံးပြုခဲ့သောကြောင့်၊ ၎င်းစာအုပ်များသည် လက်ရေးမူများတွင် ပို၍ပါဝင်သည်။

Only a few manuscripts contain all the books of the New Testament. Although there are about 190 known uncials, only 4 of them originally contained all the books, and only 46 of some 2,750 known minuscules have the entire New Testament. A complete collection of all New Testament books in one volume was unwieldy and expensive. For this reason most manuscripts contain only parts of the New Testament, particularly the Gospels, the epistles of Paul, or the general epistles. Since the Gospels and Paul’s writings were in wider use in the early church than were the general epistles, these books occur in a greater number of manuscripts.

 

အဓိက အန်စီယယ်များ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာသားကို လေ့လာသူတစ်ဦးသည် သမ္မာကျမ်းလက်ရေးမူအားလုံးကို မမှတ်မိနိုင်သလို၊ အန်စီယယ်အားလုံးကိုပင် မမှတ်မိနိုင်ပါ။ သို့သော်၊ အသက်အကြီးဆုံးနှင့် ထင်ရှားသော လက်ရေးမူအချို့ကို သိထားသင့်သည်၊ ၎င်းတို့၏ သက်သေပေးချက်အပေါ် မူတည်၍ ဂရိဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စံပုံနှိပ်ထုတ်ဝေမှုများနှင့် RV, ASV, RSV ကဲ့သို့သော ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်များ ပြုလုပ်ထားသည်။

The Principal Uncials. No student of the New Testament text can remember all Bible manuscripts, and scarcely even all uncials. However, he should be acquainted with some of the oldest and most famous manuscripts on whose testimony standard printed editions of the Greek New Testament text and modern translations such as the RV, ASV, and RSV are based.

 

Codex Vaticanus သည် ယခုသိရှိထားသော သမ္မာကျမ်း၏ အသက်အကြီးဆုံး ပါရှမန့်စာအုပ်တွဲ နှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဗာတီကန်စာကြည့်တိုက်သို့ မည်သို့ရောက်ရှိလာသည်ကို မသိရသော်လည်း၊ ၁၄၈၁ ခုနှစ်တွင် ထိုစာကြည့်တိုက်၏ ပထမဆုံးစာရင်းပြုစုမှုတွင် Codex Vaticanus ပါဝင်ပြီးဖြစ်သည်။ ရာစုနှစ်များစွာကြာ ၎င်းကို အသုံးမပြုခဲ့ဘဲ၊ ဗာတီကန်အာဏာပိုင်များသည် ၎င်းကို လေ့လာလိုသော ပညာရှင်များထံမှ တစ်ခါတစ်ရံ ဖုံးကွယ်ထားခဲ့သည်။ အကြိမ်များစွာ ကြိုးစားပြီးနောက်၊ ဂျာမန်စာသားဝေဖန်ရေးပညာရှင် ကွန်စတန်တင် တစ်ရှင်ဒေါ့ဖ်က ၁၈၆၇ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ထုတ်ဝေမှုကို ခွင့်ပြုချက်ရရှိခဲ့သည်။ ၁၉၀၄ ခုနှစ်တွင် သိပ္ပံနည်းကျ ကျေနပ်ဖွယ် ဖက်ဆီမီလီ ပုံတူပွားထုတ်ဝေမှုတစ်ခု ထွက်ပေါ်လာပြီး၊ ဤတန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော စာရွက်စာတမ်းကို ပညာရှင်အားလုံးအတွက် ရရှိနိုင်စေခဲ့သည်။

Codex Vaticanus (B). The Codex Vaticanus is one of the two oldest parchment codices of the Bible now known. How it found its way into the Vatican Library is unknown, but in 1481, when the first catalogue of that library was made, the Codex Vaticanus already was part of it. For several centuries it remained unused, and Vatican authorities occasionally even withheld it from scholars who wished to consult it. After many fruitless efforts the German textual critic, Constantin Tischendorf, finally succeeded in obtaining permission for its publication, which occurred in 1867. A scientifically satisfactory facsimile reproduction appeared in 1904, making this priceless document available to all scholars.

 

လက်ရှိစာအုပ်တွဲတွင် စာရွက် ၇၅၉ ရွက်ပါရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ၁၄၂ ရွက်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းပါရှိသည်။ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများ၊ တမန်တော်များ၏အကျဉ်းချုပ်၊ ယေဘုယျစာတမန်များနှင့် ပေါလ်၏စာများသည် ဟီးဗြဲ ၉:၁၄ အထိ ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဟီးဗြဲ၏ ကျန်ရှိသည့်အပိုင်း၊ ၁ တိမောသေ၊ တိတု၊ ဖိလေမုန်နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့ ပျောက်ဆုံးနေသည်။ စာရွက်များသည် ၉ လက်မအရွယ်ရှိပြီး၊ တစ်ရွက်လျှင် သုံးကော်လံ၊ တစ်ကော်လံလျှင် ၄၂ ကြောင်းပါရှိသည်။ လက်ရေးသည် သပ်ရပ်လှပပြီး စတုတ္ထရာစုနှစ်၏ စတိုင်ဖြစ်သည်။ ဤလက်ရေးမူသည် ရှစ်ရာစုနှစ်မှ ဆယ်ရာစုနှစ်ကြားတွင် နောက်ပိုင်းလက်တစ်ဦးက မှိန်ဖျော့သွားသော စာသားကို ပြန်လည်ရေးထားခြင်းနှင့် ဒိုင်ယာကရစ်တစ်အမှတ်အသားများ ထည့်သွင်းခြင်းဖြင့် ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင်၊ ဤမသိရှိရသော လက်ရေးဆရာသည် စာသားဝေဖန်ရေးပညာရှင်အဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ သူ့အတွက် မသင့်လျော်ဟု ထင်ရသော စကားလုံးများနှင့် အက္ခရာများကို ပြန်ရေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်ဆင်သူ နှစ်ဦးက နောက်ထပ်ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

The extant codex consists of 759 leaves, of which 142 contain the New Testament. The Gospels, the Acts, the general epistles, and Paul’s letters up to Heb. 9:14 are preserved. The remainder of Hebrews, 1 Timothy, Titus, Philemon, and Revelation are missing. The pages are 9 by 9 in. in size, containing three columns of 42 lines each. The writing is neat and elegant and is in the style of the 4th century. The manuscript has unfortunately suffered through additions by a later had sometime between the 8th and 10th centuries, which retraced script that had become faint, and added diacritical markings. Furthermore, this unknown scribe acted as a textual critic by refusing to retrace such words and letters as seemed to him out of place. Two later correctors made even further alterations. See illustration facing p. 129.

 

CODEX SINAITICUS (א, တစ်ခါတစ်ရံ S သင်္ကေတဖြင့်လည်း ဖော်ပြသည်၊ အထူးသဖြင့် ဟီဘရူးအက္ခရာ ဖောင့်မရှိသော ပရင်တာများအတွက်) ဤလက်ရေးမူသည် သမ္မာကျမ်း၏ အသက်အကြီးဆုံး ပါရှမန့်စာအုပ်တွဲ နှစ်ခုအနက် ဒုတိယဖြစ်သည်။ တစ်ရှင်ဒေါ့ဖ်က ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် စိန့်ကက်သရင်း ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်း၌ စွန့်ပစ်စာရွက်ခြင်းတွင် ၎င်း၏ ၁၂၉ ရွက်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အနက် ၄၃ ရွက်ကို ထိုအချိန်တွင် ယူဆောင်သွားနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် လိပ်ဇစ်မြို့ရှိ တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၅၃ ခုနှစ်တွင် ဒုတိယအကြိမ် ရှာဖွေမှုတွင် အောင်မြင်မှုမရခဲ့သော်လည်း၊ ၁၈၅၉ ခုနှစ်တွင် တတိယအကြိမ် နေထိုင်စဉ် ၎င်း၏ ကျန်ရှိသော လက်ရေးမူကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ တစ်ရှင်ဒေါ့ဖ်၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်မှုဖြင့်၊ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းက ၎င်းစာအုပ်တွဲကို ရုရှားဘုရင် အလက်ဇန္ဒါး II ထံ လှူဒါန်းခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို စိန့်ပီတာစဘတ်ရှိ အင်ပီရီယယ်စာကြည့်တိုက်တွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်အစိုးရသည် ၎င်းကို ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ပေါင် ၁၀၀,၀၀၀ ဖြင့် ရောင်းချခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်မှစ၍ ၎င်းသည် ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် ရှိနေသည်။ ၁၈၆၂ ခုနှစ်တွင် တစ်ရှင်ဒေါ့ဖ်က Sinaiticus ကို ဖက်ဆီမီလီ အမျိုးအစားဖြင့် အတွဲလေးတွဲဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် ဓာတ်ပုံပုံတူပွားထုတ်ဝေမှုတစ်ခု ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။

Codex Sinaiticus (א, sometimes indicated by the symbol S, especially by printers who do not have a font of Hebrew letters). This manuscript is the second of the two oldest parchment codices of the Bible. Tischendorf discovered 129 leaves of it in a wastepaper basket in the monastery of St. Catherine at Mt. Sinai in 1844. Of these, he was able to take away at the time 43 leaves, which came into the possession of the library of the University of Leipzig. After a second search in 1853, which proved fruitless, he finally succeeded in discovering the remainder of the manuscript during a third stay at the monastery in 1859. Through Tischendorf’s mediation, the monastery donated the codex to Alexander II, czar of Russia, who placed it in the Imperial Library at St. Petersburg. In 1933 the Soviet Government sold it to Great Britain for œ100,000, and since that time it has been in the British Museum in London. In 1862 Tischendorf published the Sinaiticus in facsimile type in four monumental volumes. A photographic reproduction appeared in 1911. See illustration facing p. 129.

 

ဤစာအုပ်တွဲတွင် စာရွက် ၃၄၆ ရွက်ပါရှိပြီး၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံးသည် ၎င်းတို့အနက် ၁၄၅ ရွက်တွင် ပါရှိသည်။ ထို့အပြင်၊ အိုင်ဒီယိုဂရပ်ဖစ်သော ဗာနဗတ်၏စာနှင့် ဟာမတ်၏ သိုးထိန်းကျမ်း၏ သုံးပုံတစ်ပုံလည်း ပါဝင်သည်။ စာရွက်များသည် ၁၇ လက်မ နှင့် ၁၅ လက်မ အရွယ်ရှိပြီး၊ တစ်ရွက်လျှင် ကော်လံ ၄ ခုနှင့် တစ်ကော်လံလျှင် ၄၈ ကြောင်းပါရှိသည်။ လက်ရေးသည် Vaticanus နှင့် ဆင်တူသော်လည်း၊ အနည်းငယ်လျှော့ဂရုစိုက်ထားပြီး၊ လက်သုံးဦးမှ ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ထားသည်။ ဤလက်ရေးမူသည် စတုတ္ထရာစုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ Vaticanus ထက် အနည်းငယ်နောက်ကျဖွယ်ရှိသည်။

This codex consists of 346 leaves; the complete New Testament occupies 145 of these. Also included are the apocryphal Letter of Barnabas and one third of the Shepherd of Hermas. The pages measure 17 by 15 in., and contain 4 columns of 48 lines each. The script, although similar to that of Vaticanus, is somewhat less carefully executed, and contains many corrections made by three different hands. This manuscript was written in the 4th century, probably somewhat later than Vaticanus.

 

CODEX ALEXANDRINUS (A) ရာစုနှစ်များစွာကြာ ဤအန်စီယယ်သည် ဥရောပတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် သိရှိထားသော တစ်ခုတည်းသော ရှေးဟောင်းသမ္မာကျမ်း လက်ရေးမူဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ပဉ္စမရာစုနှစ်တွင် အီဂျစ်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ၁၆၂၁ ခုနှစ်တွင် ထင်ရှားသော ဂရိဘိုးဘေး ဆီရီးလ် လူကာက ၎င်းကို အလက်ဇန္ဒရီးယားမှ ကွန်စတန်တီနိုပယ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ကွန်စတန်တီနိုပယ်ဘိုးဘေးအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရချိန်တွင် ဖြစ်သည်။ ခုနစ်နှစ်အကြာ ၁၆၂၈ ခုနှစ်တွင် ၎င်းကို အင်္ဂလန်ဘုရင် ချားလ်စ် I ထံ လက်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ၁၇၅၇ ခုနှစ်တွင် ဂျော့ဂ်ျ II က ၎င်းကို ဗြိတိသျှပြတိုက်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ ၎င်း၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာသားကို ၁၇၈၆ ခုနှစ်တွင် စာလုံးပုံစံဖြင့် ပထမဆုံးထုတ်ဝေခဲ့ပြီး၊ ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် ဓာတ်ပုံပုံတူပွားထုတ်ဝေမှုတစ်ခု ထွက်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၁၉၀၉ ခုနှစ်တွင် အတိုင်းအတာလျှော့ထားသော ဒုတိယအကြိမ်ထုတ်ဝေမှုကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

Codex Alexandrinus (A). For several centuries this uncial was the only ancient Bible manuscript generally known in Europe. It was written in the 5th century in Egypt. In 1621 the well-known Greek patriarch Cyril Lucar took it from Alexandria to Constantinople upon his appointment to the patriarchate of the latter city. Seven years later he presented it to King Charles I of England. In 1757 George II installed it in the British Museum. Its New Testament text was first published in 1786 in type, a photographic reproduction was produced in 1879, and a second edition was issued on a reduced scale in 1909.

 

ဤလက်ရေးမူတွင် စာရွက် ၇၇၃ ရွက်ပါရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ဓမ္မသစ်ကျမ်းသည် ၁၄၄ ရွက်တွင် ပါရှိသည်။ စာရွက်များသည် ၁၂.၅ လက်မ နှင့် ၁၀.၅ လက်မ အရွယ်ရှိပြီး၊ တစ်ရွက်လျှင် ကော်လံ ၂ ခုနှင့် တစ်ကော်လံလျှင် ၅၀ ကြောင်းပါရှိသည်။ လက်ရေးသည် လေးလံပြီး ကြီးမားသည်။ မဿဲ ၁–၂၄၊ ယောဟန်၏ စာရွက်နှစ်ရွက်နှင့် ၂ ကောရိန္သု၏ စာရွက်သုံးရွက်တို့ ပျောက်ဆုံးနေသည်။ ကျမ်းစံစာအုပ်များအပြင်၊ Alexandrinus တွင် ရောမမြို့မှ ကလီမန့်၏ စာတမန်နှစ်စောင်လည်း ပါဝင်သည်။

The manuscript comprises a total of 773 leaves, of which the New Testament accounts for 144. The leaves are 12 1/2 by 10 1/2 in., and carry two columns of 50 lines each. The script is heavy and large. Missing from the manuscript are chapters 1–24 of Matthew, two leaves of John, and 3 leaves of 2 Corinthians. In addition to the canonical books of the New Testament, Alexandrinus also contains the two epistles of Clement of Rome. See illustration facing p. 129.

 

CODEX EPHRAEMI RESCRIPTUS (C) ဤပါလီမ်ပ်စက်သည် မူလက ကွန်စတန်တီနိုပယ်တွင်ရှိခဲ့ပြီး၊ ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တီနိုပယ်သည် တူရကီများလက်သို့ ကျရောက်သောအခါ ဖလောရင့်သို့ ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ဆယ့်ခြောက်ရာစုနှစ်တွင် ကက်သရင်း ဒီ မယ်ဒီစီ သည် ပြင်သစ်ဘုရင် ဟင်နရီ II ၏ သတို့သမီးဖြစ်လာသောအခါ၊ ဤလက်ရေးမူကို သူမ၏ မင်္ဂလာဆောင်လက်ဆောင်အဖြစ် ရရှိခဲ့ပြီး ပါရီမြို့သို့ ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခုအခါ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်တွင် ရှိသည်။ မူလက ပဉ္စမရာစုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့သော ဤလက်ရေးမူ၏ စာသားကို ဆယ့်နှစ်ရာစုနှစ်တွင် ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီး၊ ဆီးရီးယားအသင်းတော်ဖခင် ဧဖရာမ်၏ စာတမ်း ၃၈ ခုဖြင့် အစားထိုးခဲ့သည်။ ၎င်းစာအုပ်တွဲသည် ၎င်း၏ နာမည်ကို ဧဖရာမ်ထံမှ ရရှိခဲ့သည်။ စာသားကို ဖတ်မရဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း၊ တစ်ရှင်ဒေါ့ဖ်က နှစ်နှစ်ကြာ စိတ်ရှည်လက်ရှည် လုပ်ဆောင်ပြီးနောက်၊ ဤလက်ရေးမူကို အောင်မြင်စွာ ဖတ်ရှုနိုင်ခဲ့ပြီး ၁၈၄၃ ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏ ဓမ္မသစ်ကျမ်းအပိုင်းကို ဖက်ဆီမီလီ အမျိုးအစားဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

Codex Ephraemi Rescriptus (C). This palimpsest was originally in Constantinople, from where it was taken to Florence when Constantinople fell to the Turks in 1453. When Catherine de’ Medici became the bride of Henry II of France in the 16th century, she received this manuscript as part of her dowry and took it to Paris, where it is now in the National Library. Originally written in the 5th century, the text of this manuscript was erased in the 12th century and replaced by 38 treatises of the Syrian Church Father Ephraem, from whom the codex received its name. Although the original text had been declared illegible, Tischendorf, after patiently working two years, successfully deciphered the manuscript and published its New Testament portion in facsimile type in 1843.

 

ဤလက်ရေးမူတွင် စာရွက် ၂၀၉ ရွက်ပါရှိပြီး၊ ၎င်းတို့အနက် ၆၄ ရွက်တွင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အပိုင်းများနှင့် ၁၄၅ ရွက်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းပါရှိသည်။ စာရွက်များသည် ၁၂.၅ လက်မ နှင့် ၁၉.၅ လက်မ အရွယ်ရှိပြီး၊ တစ်ရွက်လျှင် ကော်လံတစ်ခုသာ ပါရှိသည်။ ၂ သက်သာလောနိမှတပါး ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စာအုပ်တိုင်းပါရှိသော်လည်း၊ မည်သည့်စာအုပ်မျှ ပြည့်စုံမှုမရှိပါ။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ငါးပုံသုံးပုံခန့်သာ လက်ရှိတည်ရှိသည်။

The manuscript consists of 209 leaves, of which 64 contain sections of the Old Testament, and 145 of the New. These leaves are 12 1/2 by 19 1/2 in., and carry only one column to the page. Every book of the New Testament is represented with the exception of 2 Thessalonians and 2 John, but none is perfect; thus only about five eighths of the New Testament is extant.

 

CODEX FREERIANUS (W) ဤစာအုပ်တွဲကို စတုတ္ထရာစုနှစ်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် ပဉ္စမရာစုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများသာ ပါရှိသည်။ ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် မစ္စတာ ချားလ်စ် အယ်လ် ဖရီးယားက ၎င်းကို ကိုင်ရိုတွင် ဝယ်ယူခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခုအခါ ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ ဖရီးယားအနုပညာပြခန်းတွင် ရှိသည်။ ဤလက်ရေးမူသည် ၎င်း၏ စာသားတွင် ထူးခြားသော ထူးထူးခြားခြားမှုများ ပြသထားသည်။ မဿဲ၊ လုကာ ၈:၁၃ မှ လုကာ ၂၄:၅၃၊ နှင့် ယောဟန် ၁:၁ မှ ယောဟန် ၅:၁၂ တို့သည် ဘိုင်ဇန်တိုင်း စာသားအမျိုးအစားကို ပြသသည်။ လုကာနှင့် ယောဟန်၏ ကျန်ရှိသည့်အပိုင်းများသည် Vaticanus နှင့် Sinaiticus မှ တင်ပြသော စာသားနှင့် ကိုက်ညီသည်။ မာကု ၁:၁ မှ မာကု ၅:၃၀ သည် အနောက်တိုင်း စာသားအမျိုးအစားကို ဖော်ပြပြီး၊ မာကု၏ ကျန်ရှိသည့်အပိုင်းသည် ကယ်ဆရာအမျိုးအစားဖြစ်သည်။ မာကု၏ နိဂုံးတွင် နောက်ထပ်ထူးခြားချက်တစ်ခုမှာ “ဖရီးယားလိုဂျီယွန်” ဟုခေါ်သော ဗားရှင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို မာကု ၁၆:၁၄ တွင် ဆွေးနွေးထားသည်။

Codex Freerianus (W). This codex was written toward the end of the 4th or in the early 5th century and contains the Gospels only. In 1906 Mr. Charles L. Freer bought it in Cairo. It is now in the Freer Gallery of Art, Washington, D.C. This manuscript shows strange peculiarities in its text. Matthew, Luke 8:13 to Luke 24:53, and John 1:1 to John 5:12 exhibit the Byzantine type of text; the rest of Luke and of John agree with the text presented by the Vaticanus and Sinaiticus; Mark 1:1 to Mark 5:30 reveals a Western type of text, and the remainder of Mark, a Caesarean. (See below for a further discussion of these various types of text.) Another variant in the ending of Mark is the so-called “Freer Logion,” for a discussion of which see on Mark 16:14.

 

CODEX BEZAE CANTABRIGIENSIS (D) ဤလက်ရေးမူသည် ဆဌမရာစုနှစ်မှ အန်စီယယ်ဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများနှင့် တမန်တော်များ၏အကျဉ်းချုပ်ကို ဂရိနှင့် လက်တင်ဘာသာနှစ်မျိုးဖြင့် ပါရှိသည်။ ၎င်းသည် တစ်ချိန်က ပြင်သစ်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမား သီအိုဒိုးရပ်စ် ဘီဇာ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၅၈၁ ခုနှစ်တွင် ၎င်းကို ကိန်းဘရစ်ချ်တက္ကသိုလ်စာကြည့်တိုက်သို့ လက်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နှစ်ဘာသာဖြစ်မှုသည် ၎င်းကို တောင်ပိုင်းပြင်သစ် သို့မဟုတ် တောင်ပိုင်းအီတလီမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ အထူးသဖြင့် လုကာ၏ ရေးသားချက်များတွင်၊ ဤလက်ရေးမူသည် ရှေးဟောင်း ဆီးရီးယားနှင့် ရှေးဟောင်း လက်တင်ဘာသာပြန်များတွင်လည်း တွေ့ရှိရသော ထူးခြားသော ထူးထူးခြားခြားမှုများ ပြသထားသည်။ ၎င်းတွင် ဟာကွက်များစွာလည်း ပါရှိသည်။

Codex Bezae Cantabrigiensis (D). This manuscript is an uncial of the 6th century containing the Gospels and Acts in both Greek and Latin. It takes its name from the fact that it was once the property of the French Reformer Theodorus Beza, who in 1581 presented it to the library of the University of Cambridge. Its bilingual character points either to southern France or to southern Italy as its place of origin. Especially in Luke’s writings this manuscript shows strange peculiarities that are found also in Old Syriac and Old Latin translations. It also contains many gaps.

 

CODEX CLAROMONTANUS (D) ဤလက်ရေးမူသည် D သင်္ကေတဖြင့်လည်း သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ၎င်းတွင် ပေါလ်၏ စာတမန်များသာ ပါရှိပြီး Codex Bezae တွင်မပါရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည်လည်း တစ်ချိန်က ဘီဇာ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤလက်ရေးမူသည် ၎င်းတစ်ချိန်က ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ကလာမောင်တို ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှ နာမည်ရရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခုအခါ ပါရီမြို့ရှိ အမျိုးသားစာကြည့်တိုက်တွင် ရှိသည်။ Bezae ကဲ့သို့ပင်၊ Claromontanus သည် ဆဌမရာစုနှစ်မှဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် Bezae ၏ အဖော်အတွဲတစ်ခုဖြစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Codex Claromontanus (D). The letter D is also assigned to this bilingual manuscript, since it contains only Paul’s epistles, which Codex Bezae does not have, and it also once belonged to Beza. The manuscript takes its name from the monastery of Clermont, to which it at one time belonged. It is now in the National Library in Paris. Like Bezae, Claromontanus is from the 6th century and was probably once a companion volume to it.

 

CODEX KORIDETHIANUS (Θ) ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းများ၏ အန်စီယယ်သည် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော လက်ရေးမူများနှင့် များစွာကွဲပြားသည်။ ၎င်းသည် နောက်ကျမွေးဖွားခဲ့ပြီး၊ ဂရိဘာသာကို အနည်းငယ်သာ ကျွမ်းကျင်သော မဖြစ်မနေ လက်ရေးဆရာတစ်ဦးက ကိုးရာစုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဗွန်ဆိုဒန်က ၎င်းကို ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး သတိပြုမိခဲ့သော်လည်း၊ ၁၉၁၃ ခုနှစ်တွင် ဘီးယားမန်းနှင့် ဂရီဂိုရီက ထုတ်ဝေခဲ့ပြီးမှသာ ၎င်းသည် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ ၎င်း၏ နာမည်သည် ၎င်းကို ယခင်ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သော ကောက်ကပ်စ်ရှိ ကိုရီဒသီ ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမှ ဆင်းသက်လာသည်။

Codex Koridethianus (Θ). This uncial of the Gospels differs in many respects from those already mentioned. It is of late origin, having been written probably in the 9th century by an unskilled scribe who had only a rudimentary knowledge of Greek. Von Soden noticed it first in 1906, but it did not become well known until Beermann and Gregory published it in 1913. Its name is derived from the monastery of Koridethi in the Caucasus, where it formerly was kept. It is now at Tiflis in the U.S.S.R. Koridethianus is a valuable manuscript because its text, particularly of Mark, is of the Caesarean type, which goes back at least to the third century.

 

မိုင်နစ်စကျူးလ် မိုင်နစ်စကျူးလ် စုစုပေါင်း ၂,၇၅၀ ကျော်ကို လေ့လာရန်ရရှိနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏တန်ဖိုးသည် အန်စီယယ်လ်များထက် များစွာနည်းပါးသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် နောက်ပိုင်းရာစုနှစ်များမှဖြစ်သည်။ မိုင်နစ်စကျူးလ် ၄၆ ခုသာ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံးပါရှိပြီး၊ ကျန်အားလုံးသည် အစိတ်အပိုင်းများသာပါရှိသည်၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်းများကို များသောအားဖြင့် တွေ့ရသည်။ မိုင်နစ်စကျူးလ်များကို အာရဗီဂဏန်းများဖြင့် ခွဲခြားသတ်မှတ်သည်။

Minuscules. Although there are more than 2,750 minuscules available for study, their value is far less than that of the uncials, because they are of rather late date. Only 46 minuscules contain the whole New Testament; all others carry only parts of it, the Gospels being represented most often. Minuscule manuscripts are identified by Arabic numerals.

 

မိုင်နစ်စကျူးလ်အများစုသည် နောက်ပိုင်းမူလဖြစ်သော စာသားအမျိုးအစားကို ဖော်ပြသော်လည်း၊ အချို့သည် အလွန်စောသောစာမူများ၏ မိတ္တူဖြစ်ပုံရသည်။ ဥပမာ၊ မိုင်နစ်စကျူးလ် ၃၃ သည် ကိုဒက်စ်ဗက်တီကာနပ်စ်နှင့် အနီးကပ်တူညီသော စာသားရှိသည်။ အချို့မိုင်နစ်စကျူးလ်များသည် မိသားစုများဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ ဥပမာ ၁, ၁၁၈, ၁၃၁, နှင့် ၂၀၉ တို့သည် ကာဆိုမ်း ကျမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သော အော်ရဂျင်း၏ ဂရိဓမ္မသစ်ကျမ်းနှင့် ဆင်တူသော မူလပုံစံသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်ဟု ကာဆိုပ် လိတ်က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်၊ ၎င်းကို ယေဘုယျအားဖြင့် ကီဆာရီယန်စာသားဟု ခေါ်သည်။ အိုင်းရစ်ပညာရှင် ဒဘလျူအိပ်ချ် ဖာရာက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော နောက်ထပ်ဆက်စပ်မိသားစုတစ်ခုမှာ မိုင်နစ်စကျူးလ် ၁၃, ၆၉, ၁၂၄, နှင့် ၃၄၆ တို့ဖြစ်သည်။

Although most minuscules reveal a type of text that is of late origin, there are some that apparently are copies of very early manuscripts. Minuscule 33, for example, has a text that is almost identical with that of Codex Vaticanus. Some minuscules form families, like 1, 118, 131, and 209, which Kirsopp Lake discovered go back to an archetype similar to the Greek New Testament that Origen used in Caesarea, generally called the Caesarean text. Another related family was discovered by the Irish scholar W. H. Farrar, minuscules 13, 69, 124, and 346.

 

လက်ရှင်နရီ လက်ရှင်နရီများသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ကျမ်းစာသင်ခန်းစာများကို ၎င်းတို့၏သင့်လျော်သောအစီအစဉ်အတိုင်း ပါရှိသော စာအုပ်များဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားကျောင်းနှစ်အတွင်း ဝတ်ပြုပဌနာပွဲများတွင် ဖတ်ရှုရန်ဖြစ်သည်။ အချို့တွင် ဥပုသ်နေ့နှင့် တနင်္ဂနွေနေ့များအတွက်သာ သင်ခန်းစာများပါရှိပြီး၊ အချို့တွင် ရက်သတ္တပတ်နေ့များအတွက်လည်း ပါရှိသည်။ လက်ရှင်နရီ စာမူများ၏ လူသိများသော အရေအတွက်သည် ၂,၁၃၅ သို့ရောက်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် မူရင်းစာသားပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရာတွင် တန်ဖိုးနည်းပါးသော်လည်း၊ အများစုသည် နောက်ပိုင်းမိတ္တူများဖြစ်သောကြောင့်၊ ၎င်းတို့သည် အချို့ဖတ်ရှုမှုများ၏ မူလပေါက်ဖွားရာနေရာနှင့် ပထဝီဝင်ပျံ့နှံ့မှုကို ခြေရာခံရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းစာမူများရေးသားခဲ့သော ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းများနှင့် ဘုရားကျောင်းများကို မကြာခဏသိရှိထားသည်။

Lectionaries. Lectionaries are books containing the New Testament scriptural lessons in their proper sequence, to be read in worship services during the church year. Some contain the lections for the Sabbaths and Sundays only, while others include those for weekdays, as well. The number of known lectionary manuscripts has reached 2,135. Although their value for the reconstruction of the original text is very small, since most of them are rather late copies, they do aid in helping to trace the places of origin and the geographical spread of certain readings, as the monasteries and churches in which these manuscripts were written are often known.

 

ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ရှေးဟောင်းစာမူများ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာမူများနှင့်ပတ်သက်သော အကျဉ်းချုပ်အနေဖြင့်၊ ပညာရှင်များသည် မူရင်းရေးသားသူများနှင့် သိပ်မဝေးသော စာမူအချို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ဗက်တီကာနပ်စ်နှင့် ဆီနိုင်တီကပ်စ်ဟူသော ကြီးမားသော အန်စီယယ်လ်များသည် တမန်တော်များနောက် ၂၅၀ နှစ်ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ဘီတီနှင့် ဘော့ဒ်မာပါပိုင်ရပ်စ်များသည် တစ်ရာစုနှစ်ပိုစောသောအချိန်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်၊ ထို့ကြောင့် မူရင်းရေးသားမှုနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ရှေးအကျဆုံးမိတ္တူများထုတ်လုပ်မှုကြားတွင် ၁၀၀ နှစ်ကျော်သာရှိသည်။ ဤအချက်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းပညာရှင်သည် ရှေးဂရိစာပေလက်ရာများဖြစ်သော ဆိုဖိုကလီး၊ အက်စခီလပ်စ်၊ ယူရီပိုင်ဒီး၊ အရစ္စတိုဖန်းနီး၊ ပလေတို စသည့်သူများ၏ လေ့လာသူများထက် ပိုမိုကံကောင်းသည်။ ဥပမာ၊ ထိုစာရေးဆရာများ၏ လက်ရာများသည် ၎င်းတို့သေဆုံးပြီး ၁၂ မှ ၁၆ ရာစုနှစ်အကြာ အလယ်ခေတ်မိုင်နစ်စကျူးလ်များမှသာ သိရှိရသည်။ လက်တင်စာပေလက်ရာများသည် များသောအားဖြင့် ၎င်းတို့၏စာရေးဆရာများနှင့် ၅၀၀ မှ ၇၀၀ နှစ်အကွာတွင်ရှိသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာမူများသည် မူရင်းများနှင့် များစွာပိုမိုနီးကပ်သောကြောင့်၊ ခေတ်သစ်ပညာရှင်များ၏ ဂရိဓမ္မသစ်ကျမ်းထုတ်ဝေမှုများသည် မူရင်းစာရေးဆရာများ၏ စာမူများနှင့် မည်သည့်အရေးကြီးသောအချက်တွင်မျှ မကွဲပြားကြောင်း အားကိုးအားထားပြုနိုင်သည်။

A summary of available New Testament manuscripts reveals that scholars are in the possession of some manuscripts that are not far removed in time from the original authors. The great uncials, Vaticanus and Sinaiticus, were written about 250 years after the apostles, and the Beatty and Bodmer Papyri go back a century earlier, so that there is a gap of little more than 100 years between the writing of the originals and the production of our earliest extant copies. In this respect the New Testament scholar is in a much more fortunate position than the student of other famous Greek works of antiquity. For example, the writings of Sophocles, Aeschylus, Euripides, Aristophanes, Plato, and others are known only through medieval copies written in minuscules, 12 to 16 centuries after the death of their authors. Copies of Latin works are removed usually 500 to 700 years from their authors. Because New Testament manuscripts go back so much nearer to the originals, modern scholarly editions of the Greek New Testament can be depended upon as not varying in virtually any important point from the manuscripts of the original writers.

 

ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ရှေးဟောင်းဘာသာပြန်များ ခရစ်ယာန်သင်ကြားမှုများ ဂရိစကားမပြောသောနိုင်ငံများသို့ ပျံ့နှံ့သွားသောအခါ၊ ဒေသသုံးဘာသာစကားဖြင့် ဘုရားကျောင်း၏ သန္ဓိဌာန်ကျမ်းစာများကို ဘာသာပြန်ရန်လိုအပ်လာသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ဒုတိယရာစုနှစ်အကုန်တွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းကို ဆီးရီးယားမြောက်ပိုင်းနှင့် အထက်မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင် ပြောဆိုသော အာရမိတ်ဘာသာစကားတစ်မျိုးဖြစ်သော ဆီးရီယက်သို့ ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။ အီတလီနှင့် မြောက်အာဖရိကရှိ ခရစ်ယာန်များအတွက် လက်တင်ဘာသာသို့ ထိုအချိန်တွင်ပင် ဘာသာပြန်ခဲ့သည်၊ အထက်အီဂျစ်ရှိ ယုံကြည်သူများအတွက် ကော့ပ်တစ်ဘာသာသို့လည်း အေဒီ ၂၀၀ မတိုင်မီ ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်၊ အများစုမှာ အစောပိုင်းအလယ်ခေတ်တွင်၊ ဂေါသစ်၊ အာမေးနီးယား၊ ဂျော်ဂျီယား၊ အီသီယိုးပီးယား၊ နှင့် အာရဗီဘာသာသို့ ဘာသာပြန်မှုများပြုလုပ်ခဲ့သည်။

The Ancient Translations of the New Testament.—When Christian teaching spread into countries where Greek was not spoken, versions of the sacred writings of the church in the vernacular were needed. Hence, probably toward the end of the 2d century, the New Testament was translated into Syriac, a form of Aramaic spoken in northern Syria and Upper Mesopotamia. For the Christians of Italy and Northern Africa translations were made into Latin about the same time, and for the believers of Upper Egypt, into Coptic also probably before a.d. 200. Later, mostly during the early Middle Ages, translations were made into Gothic, Armenian, Georgian, Ethiopic, and Arabic.

 

ဆီးရီယက်၊ ရှေးလက်တင်၊ နှင့် ကော့ပ်တစ်ဘာသာပြန်များသည် စာသားသုတေသနအတွက် တန်ဖိုးကြီးမားသည်။ ၎င်းတို့၏အရေးပါမှုမှာ ၎င်းတို့သည် ရှိရှိသမျှ ဂရိစာမူများထက် စောပိုင်းတွင်ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဒုတိယရာစုနှစ်အကုန်တွင် ရှိခဲ့သော စာသားအမျိုးအစားများကို သက်သေထူသည်။ ၎င်းတို့သည် သတ်မှတ်ထားသော ပထဝီဧရိယာများမှဖြစ်သောကြောင့်၊ အချို့ထူးခြားသောဖတ်ရှုမှုများနှင့် စာသားကွဲပြားမှုများ၏ မူလပေါက်ဖွားရာနေရာကို ဖော်ပြရာတွင်လည်း အထောက်အကူပြုသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏အသုံးဝင်မှုသည်လည်း ကန့်သတ်ချက်များရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ မည်သည့်ဘာသာပြန်မှု မူရင်းကို အပြည့်အဝသစ္စာရှိစွာ ပြန်ဆိုနိုင်ခြင်းမရှိပြီး၊ ဤရှေးဟောင်းဘာသာပြန်များသည် နောက်ပိုင်းမိတ္တူများတွင်သာ ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အခြားစာမူများကဲ့သို့ သူတို့၏ကိုယ်ပိုင်စာသားသမိုင်းရှိသည်။ အာရဗီ၊ အင်္ဂလို-ဆက်ဆွန်၊ ဝါလ်ဒင်စီယန်၊ နှင့် ရှေးဂျာမန်ကဲ့သို့ နောက်ပိုင်းအလယ်ခေတ်ဘာသာပြန်များတွင်လည်း ထိုကန့်သတ်ချက်များရှိသည်။ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့သည် ဂရိစာသားထက် လက်တင်ဗူလ်ဂိတ်မှ ဘာသာပြန်ထားသော ဘာသာပြန်များဖြစ်သည်။

The most ancient versions, Syriac, Old Latin, and Coptic, have great value for textual research. Their importance lies in the fact that they were made earlier than any extant Greek manuscript. Thus they serve as witnesses to the textual types that existed toward the end of the 2d century. Since they come from limited geographical areas, they are also helpful in revealing the place of origin of certain peculiar readings and textual variants. However, their usefulness is also subject to limitations in that no translation is a faithful rendering of the original, and these ancient translations are extant only in later copies which, like all other manuscripts, have their own textual histories. The same limitations are shared by later medieval translations such as the Arabic, Anglo-Saxon, Waldensian, and Old German. Some of these, indeed, were translations of translations, having been taken from the Latin Vulgate rather than the Greek text.

 

ရှေးလက်တင်ဘာသာပြန်များ ဤဘာသာပြန်များသည် ဂျရုမ်းက ဗူလ်ဂိတ်ကို လေးရာစုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် မထုတ်ဝေမီကတည်းက ရှိခဲ့သည်။ စာမူတစ်ခုစီသည် အခြားစာမူများနှင့် များစွာကွဲပြားသည်။ အော်ဂပ်စတင်က ဤအချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ဟီဘရူးကျမ်းစာကို ဂရိဘာသာသို့ ဘာသာပြန်သူများ၏ အရေအတွက်ကို (အနှစ်ခုနစ်ဆယ်) သိရှိထားသော်လည်း၊ လက်တင်ဘာသာပြန်များပြုလုပ်သူများ၏ အရေအတွက်ကို ထိုသို့မပြောနိုင်ဟု မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ ရှေးလက်တင်ဘာသာပြန်စာမူ ၅၀ ထက်နည်းသော စာမူများသည် လေးရာစုနှစ်မှ ဆယ်သုံးရာစုနှစ်အထိ ရှိသည်။ ၎င်းတို့၏စာသားသည် ဘီဇီအေး၏ ဂရိစာသားနှင့် အနီးကပ်ဆက်စပ်နေပြီး၊ အချို့သောအချက်များတွင် ရှေးဆီးရီယက်ဘာသာပြန်နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ ရှေးလက်တင်ဘာသာပြန်များကို မကြာခဏသုံးသော အီတာလာဟူသော အမည်သည် မမှန်ကန်ပြီး၊ အော်ဂပ်စတင်၏ အသုံးအနှုန်းတစ်ခုကို နားလည်မှုလွဲမှားခြင်းအပေါ် အခြေခံထားသည်၊ သူသည် ဤအသုံးအနှုန်းကို ဗူလ်ဂိတ်အတွက် အမှန်တကယ်အသုံးပြုခဲ့သည်။

Old Latin Translations. These translations date from the time before Jerome produced the Vulgate late in the 4th century. Each manuscript varies widely from all the others. Augustine, commenting on this fact, said that the number was known of those who translated the Hebrew Bible into Greek (the Seventy), but that this could not be said of the number of those who had made Latin translations. Fewer than 50 manuscripts of these Old Latin translations are known, coming from the 4th to the 13th century. Their text is closely related to the Greek text of Bezae, and in some respects to that of the Old Syriac translation. The name Itala, frequently applied to the Old Latin translations, is incorrect, and is based on a misunderstanding of an expression of Augustine, who actually used this term for the Vulgate.

 

ဗူလ်ဂိတ် ရှေးလက်တင်ဘာသာပြန်များ၏ ကွဲပြားမှုကြီးမားမှုကြောင့် ပြည့်စုံသောပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုတစ်ခု လိုအပ်လာသည်။ ၎င်းကို ဂျရုမ်းက သူ၏သူငယ်ချင်း ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး ဒမားဆပ်စ်၏ ထောက်ပံ့မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဂျရုမ်းသည် ဥရောပအမျိုးအစားဖြစ်သော ရှေးလက်တင်စာသားကို အသုံးပြုပြီး ဂရိစာမူများနှင့်အညီ ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းအတွက် အေဒီ ၃၈၂ ခန့်တွင် စတင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၄၀၅ တွင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကိုလည်း ဘာသာပြန်ခဲ့သည်။ သူ၏လုပ်ငန်းကို ရောမမှ ထောက်ပံ့ခဲ့သောကြောင့်၊ ဂျရုမ်း၏ ဘာသာပြန်သည် ယခင်ဗားရှင်းများကို တဖြည်းဖြည်းအစားထိုးခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် “ဗူလ်ဂိတ်” ဟူသော ဂုဏ်ပြုခေါင်းစဉ်ကို ရရှိခဲ့သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ဘုံတစ်ခု” ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်း၏လက်ခံမှုသည် ၎င်း၏စာသားတွင် အချို့ပြင်ဆင်မှုများမရှိမချင်း မသေချာခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့်၊ ယနေ့သိရှိထားသော ဗူလ်ဂိတ်သည် ဂျရုမ်း၏ လက်ရာသကသက်မဟုတ်ပေ။ ဗူလ်ဂိတ်ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ ဝေဖန်ပိုင်းခြားထုတ်ဝေမှုကို အောက်စဖို့ဒ်တွင် အင်္ဂလိကန်ပညာရှင်များက ၁၈၉၉-၁၉၅၄ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၀၇ မှစ၍ ဘန်နီဒစ်တင်းပညာရှင်များသည် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသော လက်တင်ကျမ်းစာတစ်ခုအပေါ် လုပ်ဆောင်နေပြီး၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစာအုပ်အများစုကို ထုတ်ဝေပြီးဖြစ်သည်။

The Vulgate. The great differences between the various Old Latin translations necessitated a complete revision. This was undertaken by Jerome under the sponsorship of his friend Pope Damascus. Jerome used an Old Latin text of European type and corrected it in accordance with Greek manuscripts. He began his work on the New Testament about a.d. 382. By 405 he had also made a translation of the Old Testament. Since his work was sponsored by Rome, Jerome’s translation gradually replaced earlier versions, and finally received the honored title of Vulgate, “the common one.” Its acceptance, however, was not secured until its text had experienced some modifications. Hence, the Vulgate, as known today, is by no means purely the product of Jerome. A critical edition of the Vulgate New Testament was published at Oxford by a group of Anglican scholars (1899–1954). Since 1907, Benedictine scholars have been at work on a revised Latin Bible; most of the Old Testament books have been published.

 

ရှေးဆီးရီယက်ဘာသာပြန်များ ကျမ်းစာကို ဆီးရီယက်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်မှုသမိုင်းသည် လက်တင်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်မှုများနှင့် ဆင်တူမှုများစွာရှိပြီး၊ မူလမသိရှိရသော အစောပိုင်းဘာသာပြန်များသည် နောက်ဆုံးတွင် အသိအမှတ်ပြုထားသော စံဗားရှင်းတစ်ခုသို့ လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။

Old Syriac Translations. The history of Bible translations into Syriac shows great similarities to that of translations into Latin inasmuch as early translations of obscure origin finally gave way to a recognized standard version.

 

ဒိုင်ယတ်ဆာရွန် ဒိုင်ယတ်ဆာရွန်သည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်၏ သဟဇာတဖြစ်သော စာအုပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယရာစုနှစ်ဒုတိယပိုင်းတွင် တတ်ရှင်းက ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏အမည်သည် “လေးခုမှတဆင့်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်၏ သဟဇာတဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဆီးရီးယန်ဘုရားကျောင်းသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်အစား ဒိုင်ယတ်ဆာရွန်ကို နီးပါးသီးသန့်အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ တတ်ရှင်း၏လက်ရာ၏ ဆီးရီယက်မိတ္တူမရှိပါ။ ၎င်းကို အာရဗီ၊ လက်တင်၊ ဒတ်ချ်၊ နှင့် ဂရိစာသား၏ စာရွက်တစ်ရွက်မှ လွတ်လပ်သောဘာသာပြန်များမှသာ သိရှိရသည်။ ဒိုင်ယတ်ဆာရွန်ကို ဆီးရီယက်သို့မဟုတ် ဂရိဘာသာဖြင့် မူရင်းရေးသားခဲ့သလားဟူသော မေးခွန်းသည် မဖြေရှင်းရသေးပါ။

The Diatessaron. The Diatessaron is a Gospel harmony prepared by the apologist Tatian probably in the second half of the 2d century. Its name probably means literally, “through four,” implying that it is a harmony of the four Gospels. Although for several centuries the Syrian church used the Diatessaron almost exclusively instead of the four Gospels, no Syriac copy of Tatian’s work is extant. It is known only from some free translations into Arabic, Latin, Dutch, and from one leaf of a Greek text. The question as to whether or not the Diatessaron was written originally in Syriac or in Greek is not settled.

 

ကျူရီတိုနီယမ်ဆီးရီယက် ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းစာမူသည် အီဂျစ်ရှိ ကော့ပ်တစ်ဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ၁၈၄၂ တွင် ဗြိတိသျှပြတိုက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းကို ပဉ္စမရာစုနှစ်တွင် ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ခေတ်သစ်တည်းဖြတ်သူ ဒဘလျူ ကျူရီတွန်၏ အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းလေးစောင်၏ ဘာသာပြန်ဖြစ်ပြီး၊ အေဒီ ၂၀၀ ခန့်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

The Curetonian Syriac. This manuscript of the Gospels, found in a Coptic monastery in Egypt, came into the possession of the British Museum in 1842. It was written in the 5th century, and is named after its modern editor, W. Cureton. The translation of the four Gospels, of which it is a copy, was made about a.d. 200.

 

ဆီနိုင်တစ်ဆီးရီယက် ဤခရစ်ဝင်ကျမ်းစာမူသည် ၁၈၉၂ တွင် စိန့်ကက်သရင်းဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းတွင် မစ္စစ် အေ အက်စ် လူးဝစ်နှင့် မစ္စစ် အေ ဒီ ဂစ်ဘဆင်တို့က ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပါလင်ပ်ဆက်ဖြစ်ပြီး၊ ကျူရီတိုနီယမ်ဆီးရီယက်မှ ထိန်းသိမ်းထားသော ဘာသာပြန်ထက် ပိုစောသော ဘာသာပြန်တစ်ခုကို တင်ပြသည်။

The Sinatic Syriac. This manuscript of the Gospels was discovered by Mrs. A. S. Lewis and Mrs. A. D. Gibson in the monastery of St. Catherine at Mt. Sinai in 1892. It is a palimpsest, and presents a translation that is probably earlier than that preserved by the Curetonian Syriac.

 

ရှေးဆီးရီယက်ဗားရှင်း၏ တမန်တော်များ၏လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ပေါလုစာများ၏ စာမူမရှိပါ။ ၎င်းကို အရှေ့ဖခင်များ၏ ကိုးကားချက်များမှသာ သိရှိရပြီး၊ တမန်တော်များ၏လုပ်ဆောင်ချက်များအတွက် အာမေးနီးယားဘာသာဖြင့်သာ ထိန်းသိမ်းထားသော အက်ဖရိမ်၏ ဝေဖန်ချက်မှသာ သိရှိရသည်။

No manuscript of the Old Syriac version of Acts and the Pauline epistles is extant. It is known only through citations by Eastern Fathers and, in the case of Acts, by Ephraim’s commentary preserved only in Armenian.

 

ပါရှစ်တာ ဤဗားရှင်းသည် “ရိုးရှင်း” သို့မဟုတ် “ဘုံ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ပဉ္စမရာစုနှစ်အစတွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ဆီးရီးယန်ဘုရားကျောင်းများ နက်စတိုရီယန်နှင့် မိုနိုဖီဆိုက်အဖြစ် အေဒီ ၄၃၁ တွင် ခွဲထွက်ပြီးနောက်တွင်လည်း ဆီးရီယက်ဗူလ်ဂိတ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤဗားရှင်းတွင် ယေဘုယျစာများ လေးစောင် (၂ ပေတရု၊ ယုဒ၊ ၂ ယောဟန်၊ ၃ ယောဟန်) နှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့ မပါရှိပါ။ ၎င်း၏စာမူ ၃၅၀ ကျော်ကို သိရှိထားပြီး၊ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့သည် ပဉ္စမသို့မဟုတ် ဆဌမရာစုနှစ်မှဖြစ်သည်။

The Peshitta. This version, whose name means “simple” or “common” was produced about the beginning of the fifth century and became the Syriac Vulgate even after the Syriac churches split into Nestorian and Monophysite branches in a.d. 431. This version lacked four of the general epistles (2 Peter, Jude, 2 and 3 John) and Revelation. More than 350 manuscripts of it are known, of which several date from the 5th or 6th centuries.

 

ကော့ပ်တစ်ဘာသာပြန်များ ခရစ်ယာန်ခေတ်တွင် အီဂျစ်၏ ဒေသသုံးဘာသာစကားကို ကော့ပ်တစ်ဟု ခေါ်သည်။ အောက်အီဂျစ်တွင်သုံးသော ကော့ပ်တစ်ဒေသိယစကားကို ဘိုဟဲရစ်ဟု ခေါ်ပြီး၊ အထက်အီဂျစ်တွင် လူသုံးများသော ဒေသိယစကားကို ဆာဟီဒစ်ဟု ခေါ်သည်။ ဘိုဟဲရစ်ဘာသာဖြင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းစာမူ ၁၂၀ ကျော်ကို သိရှိထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ကိုးရာစုနှစ်မှ ဆယ်နှစ်ရာစုနှစ်အထိ ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကွဲပြားမှုအနည်းငယ်သာရှိပြီး၊ ဗက်တီကာနပ်စ်နှင့် ဆီနိုင်တီကပ်စ်ဟူသော ကြီးမားသော ဂရိစာမူများမှ ကိုယ်စားပြုထားသော စာသားအမျိုးအစားကို သစ္စာရှိစွာ ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ထားသည်။

The Coptic Translations. The native language of Egypt in Christian times is known as Coptic. The Coptic dialect used in Lower Egypt was called Bohairic, and that current in Upper Egypt was termed Sahidic. More than 120 New Testament manuscripts in Bohairic, dating probably from the 9th century to the 12th, are known. These show few variants and are faithful reproductions of the type of text represented by the great Greek manuscripts, the Vaticanus and the Sinaiticus.

 

ဆဟီးဒစ်ဘာသာပြန်မူတစ်ခုလည်း ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် ဘိုဟဲရစ်ဘာသာပြန်မူနှင့် စာသားပုံစံတွင် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ကိုဒတ်စ်ဘီဇဲ၊ ရှေးဟောင်း လက်တင်နှင့် ရှေးဟောင်း ဆီးရီးယက်ဘာသာပြန်များတွင် တွေ့ရှိရသည့် စာသားများလည်း ပါဝင်သည်။ ဆဟီးဒစ်သစ္စာခံစာပေများ၏ စာမူများသည် ဘိုဟဲရစ်ဘာသာဖြင့်ရှိသည့်စာမူများလောက် မများပြားပါ။ ၎င်းတို့သည် ပဉ္စမရာစုမှ နဝမရာစုအထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဤကော့ပ်တစ်ဘာသာပြန်များကို မည်သည့်အချိန်တွင် မူလထုတ်လုပ်ခဲ့သည်ကို အတိအကျ မသိရသေးသော်လည်း၊ ဆဟီးဒစ်ဘာသာပြန်မူသည် တတိယရာစုအစတွင် ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ ဘိုဟဲရစ်ဘာသာပြန်မူသည် အနည်းငယ်နောက်ကျမှ ပေါ်ထွက်လာသည်ဟု ယူဆရသည်။

A Sahidic translation is also extant that is closely related in textual form to the Bohairic version. At the same time it also contains readings found in Codex Bezae, in Old Latin and in Old Syriac translations. Extant manuscripts of the Sahidic New Testament are not so plentiful as those in Bohairic. They date probably from the 5th to the 9th century. It is not settled just when these Coptic translations were originally made, but it seems probable that the Sahidic appeared in the early 3d century, and the Bohairic a little later.

 

ဘုရားကျောင်းဖခင်များ၏ ကိုးကားချက်များ ဘုရားကျောင်းဖခင်များသည် သစ္စာခံစာပေများကို လွတ်လပ်စွာ အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ စာအုပ်များတွင် ကိုးကားချက်အများအပြား တွေ့ရှိရသည်။ ဂျပ်စတင်မာတီက ၃၀၀ ခန့်၊ အိုင်ရီနီးယပ်စ် ၁၈၀၀၊ အလက်ဇန္ဒြီးယား၏ ကလီမန့် ၂၄၀၀၊ တာတူလီယန် ၇၀၀၀ ကျော်၊ အိုရီဂျင် ၁၈၀၀၀ နီးပါး တို့သည် သစ္စာခံစာပေများမှ တိုက်ရိုက် သို့မဟုတ် သွယ်ဝိုက်၍ ကိုးကားခဲ့သည်။ ရှေးခရစ်ယာန်စာပေများတွင် သစ္စာခံစာပေများ၏ ကိုးကားချက်များသည် စာသားလေ့လာမှုအတွက် ရှေးဘာသာပြန်များနှင့် တူညီသော တန်ဖိုးရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ဒုတိယနှင့် တတိယရာစုများတွင် ရေးသားခဲ့သော စာအုပ်များသည် ရှိရှိသမျှ သမ္မာကျမ်းစာစာမူများထက် ပိုမိုရှေးကျသည်။ ထို့ပြင် ဘုရားကျောင်းဖခင်များ မည်သည့်အချိန်နှင့် မည်သည့်နေရာတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်ကို များသောအားဖြင့် သိရှိထားပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ကိုးကားချက်များ၏ သဘောသဘာဝသည် မူကွဲများနှင့် စာသားပုံစံများ၏ မူလအချိန်နှင့် နေရာကို ရှာဖွေရာတွင် မကြာခဏ အထောက်အကူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် မြောက်အာဖရိကတွင် ရေးသားခဲ့သော ဆိုက်ပရီယန်၏ စာသားအမျိုးအစားသည် ထိုဒေသတွင် သာမန်ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသည်။ ထိုနည်းတူ၊ အလက်ဇန္ဒြီးယားနှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ကဲဆရာရီးယားတွင် နေထိုင်ခဲ့သော အိုရီဂျင်၏ ကိုးကားချက်များသည် အလက်ဇန္ဒြီးယား သို့မဟုတ် ကဲဆရာရီးယား ပြန်လည်ပြင်ဆင်မှုများနှင့် သက်ဆိုင်မှုမရှိပေ။ ဘုရားကျောင်းဖခင်များ၏ စာအုပ်များတွင် ကိုးကားချက်များနှင့် သစ္စာခံစာပေများ၏ စာမူများအကြား သဘောတူညီမှုများ တွေ့ရှိသောအခါ၊ ၎င်းစာမူများသည် ထိုဖခင်များ ရေးသားခဲ့သည့် အချိန်နှင့် နေရာတွင် သာမန်ဖြစ်သော စာသားအမျိုးအစားကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

Quotations of the Church Fathers.—The Church Fathers used the New Testament freely, as may be seen from the great number of quotations found in their works. Justin Martyr, in his writings, uses 300 direct or indirect New Testament quotations; Irenaeus, 1,800; Clement of Alexandria, 2,400; Tertullian, more than 7,000; Origen, almost 18,000. New Testament quotations in early Christian literature have about the same value for textual study as the early translations, since works composed in the 2d and 3d centuries are older than most extant Bible manuscripts. Furthermore it is usually known when and where the Church Fathers lived, and the character of their quotations is therefore often a help in finding the place and approximate time of origin of certain variants and types of text. Thus it is reasonable to conclude that the type of text used by Cyprian, who wrote in North Africa, was probably a text common in that part of the world. Similarly, the text quoted by Origen, who lived first in Alexandria and later in Caesarea, was not probably either the Alexandrian or Caesarean recension. When agreements are found between quotations in the works of the Church Fathers and certain New Testament manuscripts, it may be concluded that the latter represent a text type common at the time and place those particular Fathers wrote.

 

သို့သော် ဘုရားကျောင်းဖခင်များ၏ ကိုးကားချက်များကို အသုံးပြုမှုတွင် ကန့်သတ်ချက်များရှိသည်ကို သတိမထားမိပါက မဖြစ်ပေ။ ကိုးကားချက်အများစုသည် တိုတောင်းပြီး၊ အရေးကြီးသော သစ္စာခံစာပေအချို့ကို ဘယ်သောအခါမှ ကိုးကားမထားပါ။ ထို့ပြင် စာရေးသူတစ်ဦးဦးသည် မှတ်ဉာဏ်မှ ကိုးကားခဲ့သလား သို့မဟုတ် တကယ်ကူးယူခဲ့သလားကို မသိရပါ။ ထို့ကြောင့် ဖခင်များတွင် တွေ့ရှိရသည့် မူကွဲတိုင်းကို စာသားအမျိုးအစားတစ်ခုအတွက် အရေးကြီးသော သက်သေအဖြစ် ကြေညာခြင်းသည် လွဲမှားစေနိုင်သည်။ ဖခင်များ၏ စာအုပ်များပါရှိသော စာမူများသည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ပို့ဆောင်ရေးသမိုင်းရှိပြီး၊ မူရင်းစာအုပ်များကို အမြဲတမ်း သစ္စာရှုပြီး ကိုယ်စားမပြုနိုင်ကြောင်းလည်း သတိရရမည်။

However, it should not be overlooked that the use of quotations in the Church Fathers has its limitations. Most of the quotations are short, some important New Testament passages are never quoted, and it is not known whether a given writer quoted from memory or actually copied. It is therefore misleading to declare every variant found in the Fathers to be an important witness for a certain textual type. It should also be remembered that the manuscripts containing the works of the Fathers have had their own history of transmission, and may not always faithfully represent the original writings.

 

ပုံနှိပ်ထုတ်ဝေခဲ့သော ဂရိသစ်ကျမ်းစာမူရင်းနှင့် စာသားဝေဖန်ခြင်းဆိုင်ရာ သမိုင်းကို ဆွေးနွေးရန်အတွက် စာမျက်နှာ ၁၄၀ မှ ၁၄၆ အထိ ကြည့်ပါ။

For a discussion of the history of the printed Greek New Testament text and of textual criticism see pp. 140–146.