ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၆

 

အခန်းကြီး - ၁၆

အခန်း ၁၆

chapter 16

 

၁ ဣသရေလလူမျိုးများသည် ဆင်သို့ရောက်လာကြသည်။ ၂ သူတို့သည် မုန့်မရှိခြင်းကြောင့် ညည်းညူကြသည်။ ၄ ဘုရားသခင်က သူတို့အား ကောင်းကင်မှ မုန့်ကိုပေးမည်ဟု ကတိပြုသည်။ ၁၁ ငုံးငှက်များကို စေလွှတ်ပြီး၊ ၁၄ မန္နတို့ကို ပေးပို့သည်။ ၁၆ မန္နစီမံပုံကို ညွှန်ကြားသည်။ ၂၅ ဥပုသ်နေ့တွင် မန္နကို ရှာမတွေ့ခဲ့ပါ။ ၃၂ မန္နတစ်အိုမာကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။

1 The Israelites come to Sin. 2 They murmur for want of bread. 4 God promiseth them bread from heaven. 11 Quails are sent, 14 and manna. 16 The ordering of manna. 25 It was not to be found on the sabbath. 32 An omer of it is preserved.

 

အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်ခွာခြင်း

The Exodus From Egypt

 

 

 

၁. သူတို့သည် ခရီးစတင်ခဲ့ကြသည်။ အီလင်မှ၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ဝါဒီဂါရန်ဒယ်တွင် ဣသရေလလူများသည် ရက်ပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ်များစွာ နေထိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ခရီးကို ဆက်လက်ထွက်ခွာခဲ့သည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၃:၁၀ အရ၊ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းထက် ပိုမိုပြည့်စုံသော ခရီးစဉ်တစ်ခုကို ဖော်ပြထားပြီး၊ နောက်ထပ်ရပ်နားရာနေရာမှာ အနီရင်ပင်လယ်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာသည် အနီရင်ပင်လယ်ကမ်းစပ်ရှိ အယ်လ်-မာခာဟူသော ကျယ်ပြန့်သော လွင်ပြင်ဖြစ်ပြီး၊ ဝါဒီမဂါရာရှိ အဲဂုတ္တုပြည်၏ ကြေးနီသတ္တုတွင်းများသို့ သွားရာလမ်းတွင် တည်ရှိသည်။

1. They took their journey. From Elim, perhaps in the Wadi Gharandel, where the Israelites probably spent several days, or possibly even weeks, the journey was resumed. According to Num. 33:10, where a more complete itinerary is presented than in Exodus, the next halting place was the Red Sea. This seems to have been in the wide plain el–Markha, which borders on the Red Sea and lies on the regular route to the Egyptian copper mines at Wadi Magâra.

 

ဆင်တောကန္တာရ ဆင်တောကန္တာရ၏ တည်နေရာနှင့်ပတ်သက်၍ ထင်မြင်ယူဆချက်များစွာ ရှိသည်။ အချို့သော မှတ်ချက်ပေးသူများက ဤဒေသကို ဆူးပင်များစွာရှိသဖြင့် ဤနာမည်ပေးခဲ့သည်ဟု ယူဆကြပြီး၊ ဆူးပင်များ၏ ဟေဗြဲအမည်မှာ ဆီနဲ ဖြစ်ပြီး ၎င်းနှင့် အလားသဏ္ဍာန်တူသည်။ အချို့ကမူ ဤနာမည်နှင့် ဆီနိုင်းတောင်ပေါ်ရှိ ဆင် ဟူသော လမင်းနတ်ဘုရားမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ဆင်တောကန္တာရကို (၁) တို့မြို့အနီးရှိ ခြောက်သွေ့ပြီး မြေယာကင်းမဲ့သော အယ်လ်-ကွါလွင်ပြင်၊ (၂) ဝါဒီမဂါရာရှိ ကြေးနီသတ္တုတွင်းချိုင့်ဝှမ်း၊ (၃) ဆီနိုင်းကျွန်းဆွယ်၏ အလယ်ဗဟိုရှိ ဂျီဘယ်လ်မူဆာမြို့မြောက်ဘက်ရှိ ဒဲ့ဘဲ့တ် အယ်ရ်-ရမ်လဲလွင်ပြင်၊ (၄) ဖီရန်အိုအေစစ်တို့ဖြစ်သည်ဟု အမျိုးမျိုးဖော်ပြထားသည်။ နောက်ဆုံးဖော်ပြထားသော နှစ်ခုသည် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသဖြင့် ပထမနှစ်ခုထက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှု နည်းပါးသည်။

The wilderness of Sin. Various opinions exist in regard to the location of the Sin desert. Some commentators have suggested that the name was given to this region because of multitudes of thorny bushes, whose name in Heb., seneh, is similar. Others think that this name, as well as that of Sinai itself, was derived from the name of the moon-god, Sin, who was worshiped on the Sinai Peninsula. The desert of Sin has been variously identified with (1) the dry, barren coastal plain of el–Qâa, north of the present port city of Tôr, (2) the copper mine valley Wadi Magâra, (3) the plain Debbet er–Ramleh, north of Jebel Musa in the heart of the Sinai Peninsula, and (4) the oasis Feiran. The two last-named localities deserve less consideration than the first two since they are rather far south.

 

ဒုတိယလ ဣသရေလလူများသည် အတိအကျ တစ်လတာ ခရီးလှည့်လည်ခဲ့ကြသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၂, ၆, ၁၁, ၁၂; တောလည်ရာ ၃၃:၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ရပ်နားရာနေရာ ခုနစ်ခု (တောလည်ရာ ၃၃:၅-၁၁) နှင့် တောကန္တာရတွင် သုံးရက်ခရီးသာ ဖော်ပြထားသဖြင့်၊ နေရာအများအပြားတွင် ကြာရှည်နေထိုင်ခဲ့ရသည် သို့မဟုတ် မဖော်ပြထားသော ရပ်နားရာနေရာများစွာ ရှိခဲ့ရသည် သို့မဟုတ် နှစ်ခုစလုံး ဖြစ်နိုင်သည်။

The second month. Israel had been on their way exactly one month (see ch. 12:2, 6, 11, 12; Num. 33:3). Since only seven camping places (Num. 33:5–11) and one journey of three days through a wilderness (Ex. 15:22) are mentioned, it is evident that there must have been prolonged stays at various places, or many campsites that are not mentioned, or both.

 

၃. အသားအိုးများ
အဲဂုတ္တုပြည်တွင် အသား၊ မုန့်၊ ငါး၊ နှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အစားအစာများကို ကျွန်ဘဝတွင်ပင် ရောက်ရှိခဲ့သဖြင့် (တောလည်ရာ ၁၁:၅)၊ ယခု သူတို့သည် မောရှေနှင့် အာရုန်ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ခဲ့ကြသည်။

3. The flesh pots. Accustomed in Egypt to a diet of meat, bread, fish, and vegetables (Num. 11:5), which had come to them even as slaves, they now rose up against Moses and Aaron.

 

၃ (၁ကော ၆:၂၀). ဣသရေလ၏ အတွေ့အကြုံတွင် အစာစားလိုစိတ်၏ အကျိုးဆက်များ

ဣသရေလလူမျိုးသည် ၎င်းတို့၏ အစာစားလိုစိတ်ကို ကန့်သတ်ခံရသည့်အခါတိုင်း၊ မကျေနပ်ဖြစ်ကြပြီး မောရှေ၊ အာရုန်နှင့် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်ကာ ညည်းညူညီးညံခဲ့သည်။ … ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ နှလုံးသားထဲတွင် ရှိသည်များကို ဖော်ထုတ်ရန် ၎င်းတို့ကို စမ်းသပ်နေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပြင်းထန်သော စမ်းသပ်မှုများကို ဖြတ်သန်းစေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ မအောင်မြင်သောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့ကို တူညီသော အချက်သို့ ပြန်လည်ယူဆောင်လာပြီး၊ အနည်းငယ် ပို၍ နီးကပ်စွာ၊ ပိုမိုပြင်းထန်စွာ စမ်းသပ်ခဲ့သည်။ …

chapter 16

3 (1 Cor. 6:20). Effects of Appetite in Israel’s Experience.—Whenever their appetite was restricted, the Israelites were dissatisfied, and murmured and complained against Moses and Aaron, and against God. … But God was proving His people. In order to develop what was in their hearts, He allowed them to pass through severe trials. When they failed, He brought them around to the same point again, trying them a little more closely and severely. …

 

အီဂျစ်တွင် ၎င်းတို့၏ အရသာသည် ယိုယွင်းပျက်စီးသွားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ အစာစားလိုစိတ်ကို သန့်ရှင်းပြီး ကျန်းမာသော အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား၊ ၎င်းတို့သည် ဧဒင်ဥယျာဉ်တွင် အာဒံနှင့် ဧဝအား ပေးထားသော ရိုးရှင်းသော အသီးအနှံများကို ခံစားနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၎င်းတို့ကို ဒုတိယဧဒင်ဥယျာဉ်တစ်ခုဖြစ်သည့် ကောင်းမွန်သော ပြည်ထဲသို့ တည်ထောင်ရန် ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်ပေးထားသော အသီးအနှံများနှင့် သီးနှံများကို ခံစားနိုင်ရန် ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အီဂျစ်တွင် ၎င်းတို့ အားကိုးခဲ့သော အဖျားတက်စေသော အစားအသောက်ကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား၊ ၎င်းသည် ၎င်းတို့ကို ကောင်းမွန်သော ပြည်သို့ ပို့ဆောင်ရာတွင် ကျန်းမာရေးနှင့် ပြည့်စုံစေလိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ အခြားလူမျိုးများသည် ဣသရေလ၏ ဘုရားသခင်ကို ဂုဏ်တင်ရန် ဖိအားပေးခံရပြီး၊ ၎င်း၏ လူများအတွက် အံ့ဖွယ်သော အမှုကို ပြုလုပ်ခဲ့သော ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းရန် ဖြစ်သည်။ ကောင်းကင်ဘုရားသခင်ကို အသိအမှတ်ပြုသော လူများသည် ပြည့်စုံသော ကျန်းမာရေးမရှိပါက၊ ဘုရားသခင်၏ နာမတော်သည် ဂုဏ်တင်ခြင်းမခံရပေ။

In Egypt their taste had become perverted. God designed to restore their appetite to a pure, healthy state, in order that they might enjoy the simple fruits that were given to Adam and Eve in Eden. He was about to establish them in a second Eden, a goodly land, where they might enjoy the fruits and grains that He would provide for them. He purposed to remove the feverish diet upon which they had subsisted in Egypt; for He wished them to be in perfect health and soundness when they entered the goodly land to which He was leading them, so that the surrounding heathen nations might be constrained to glorify the God of Israel, the God who had done so wonderful a work for His people. Unless the people who acknowledged Him as the God of heaven were in perfect soundness of health, His name could not be glorified.

 

ဣသရေလလူမျိုးသည် ဘုရားသခင်၏ လိုအပ်ချက်များကို လိုက်နာခဲ့ပါက၊ ၎င်းတို့သည် ကျန်းမာသော သားမြေးများကို ရရှိခဲ့လိမ့်မည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်လမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ နှလုံးသားများ၏ စိတ်ကူးများအတိုင်း လျှောက်လှမ်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ အစာစားလိုစိတ်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ အရသာနှင့် ဆန္ဒများကို လိုက်လျှောက်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့်၊ တော၌ ၎င်းတို့၏ အလောင်းများ ပြန့်ကျဲခဲ့သည်။ အီဂျစ်မှ ထွက်ခွာလာသော စစ်သည်တော်ခြောက်သိန်းနှင့် အမျိုးသမီးများ၊ ကလေးများအပါအဝင် လူအုပ်ကြီးတစ်ခုလုံးတွင်၊ ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သူသည် နှစ်ဦးသာရှိခဲ့သည် (မူရင်းစာမူ ၆၉, ၁၉၁၂)။

If the Israelites had submitted to God’s requirements, they would have had a healthy posterity. But they chose to follow their own way, walking after the imagination of their own hearts. They gratified their appetites and consulted their own tastes and wishes. As a result, the wilderness was strewn with their dead bodies. Of all the vast multitude that left Egypt, six hundred thousand mighty men of war, besides women and children, only two entered the promised land (MS 69, 1912).

 

၄. မုန့်ကို ရွာသွန်းပေးမည်

ဤညည်းညူမှုများတွင် ဘုရားသခင်၏ ရွေးချယ်ထားသော လူများအပေါ် သည်းခံမှုနှင့် ကရုဏာသည် ထူးခြားသည်။ သူတို့၏ စိတ်နေစိတ်ထားများသည် အဲဂုတ္တုပြည်တွင်ရှိစဉ်ကကဲ့သို့ ကျွန်စိတ်ဓာတ်နှင့် ယုံကြည်ခြင်းမဖွံ့ဖြိုးသေးသည်ကို အသိအမှတ်ပြုပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် သူတို့၏ ညည်းညူမှုကို စိတ်ဆိုးမနှောင့်ယှက်ဘဲ၊ သူတို့ဒုက္ခရောက်တိုင်း အကူအညီပေးပို့ခဲ့သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ရာတွင် သူတို့အား ဘုရားသခင်ခန့်အပ်ထားသော ခေါင်းဆောင်များကို ယုံကြည်ရန်နှင့် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်းရှိရန် လေ့ကျင့်ပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။

4. I will rain bread. The patience and kindness of God toward His chosen people in these instances of murmuring is remarkable. Recognizing that their minds were still as servile and their faith as undeveloped as when they were in Egypt, God did not show Himself offended at their murmuring but sent help each time they were in trouble. In so doing it was His purpose to train them to trust their divinely appointed leaders and to have faith in Him.

 

ဤနေရာတွင်နှင့် သမ္မာကျမ်းစာတွင် အခြားနေရာများတွင် (ဒုတိယသား ၈:၃; နေဟမိ ၉:၁၅; ဆာလံ ၇၈:၂၃-၂၅; ၁၀၅:၄၀; ယောဟန် ၆:၃၁) ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်သည် အံ့ဖွယ်အမှုတစ်ခုအဖြစ်သာ ရှင်းပြနိုင်သည်။ ခေတ်သစ်ကျမ်းစာဖွင့်ဆိုသူအချို့၏ “မန္နာ” (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၁၅) သည် အပင်ပိုးမွှားများ၏ ထွက်ကျသောအရာဖြစ်သည်ဟူသော ရှင်းပြချက်သည် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ၁၉၂၇ ခုနှစ်တွင် ဂျေရုဆလင်ရှိ ဟီဗြူးတက္ကသိုလ်မှ အက်ဖ်.အက်စ်.ဘိုဒန်ဟိုင်းမားက ဤခေါ်ဆိုသော “မန္နာ” ကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ၊ ဆီနိုင်းတောကန္တာရရှိ တမာရစ်ပင်များပေါ်တွင် အပင်ပိုးမွှားများ၊ ဆီကာဒါများ၊ နှင့် အခွံပိုးမွှားများက ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်ပိုလျှံများကို ပျားရည်စက်များအဖြစ် ထုတ်လွှတ်ပြီး ၎င်းတို့သည် နှင်းခဲကဲ့သို့ အမှုန်များအဖြစ် အငွေ့ပျံသွားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဂျိုးဆီဖပ်စ် (အန်တီကွီးတီးစ် iii. ၁. ၆) က ဆီနိုင်းတွင် ယခုထိတွေ့ရှိနေသည်ဟူသော “မန္နာ” ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။ ထွက်မြောက်ရာ ၁၆ ၏ ဖော်ပြချက်ကို လက်ခံပါက၊ တမာရစ်ပင်မှ “မန္နာ” သည် ဣသရေလလူများ ၄၀ နှစ်ကြာ စားသုံးခဲ့သော အံ့ဖွယ်အစားအစာမဖြစ်နိုင်ပါ။ ကောင်းကင်မန္နာသည် တစ်နှစ်ပတ်လုံး ပေးအပ်ခဲ့သော်လည်း၊ ကတိထားရာပြည်သို့ ရောက်ရှိသည်နှင့် ရပ်တန့်သွားသည် (ယိရှုယ ၅:၁၂)။ တမာရစ် “မန္နာ” သည် ဆီနိုင်းတွင် ဇွန်နှင့် ဇူလိုင်လများတွင်သာ တွေ့ရှိရသည်။ ဤအပင်မှ “မန္နာ” ၏ ပမာဏသည် အလွန်နည်းပါးပြီး လူများစွာကို ကျွေးမွေးရန် မဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်သည် တစ်နိုင်ငံလုံးကို သူ၏ မန္နာဖြင့် နှစ်ပေါင်း ၄၀ နီးပါး ကျွေးမွေးခဲ့သည်။ ထို့ပြင်၊ သမ္မာကျမ်းမန္နာသည် ဥပုသ်နေ့မှလွဲ၍ နောက်တစ်နေ့အထိ သိမ်းဆည်းထားနိုင်ခြင်းမရှိ (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၁၉, ၂၀)၊ သို့သော် ဖုတ်နိုင်သည် (အခန်းကြီး ၂၃)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ တမာရစ် “မန္နာ” သည် ရက်ပေါင်းများစွာ သိမ်းဆည်းထားနိုင်သော်လည်း ဖုတ်ရန်အတွက် အသုံးမပြုနိုင်ပြီး၊ ချက်ပြုတ်ရန်သာ အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤကွဲပြားမှုများသည် မန္နာကို ဆီနိုင်း၏ သဘာဝထုတ်ကုန်အဖြစ် ရှင်းပြသော ခေတ်သစ်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို လက်ခံခြင်းသည် သမ္မာကျမ်းမှတ်တမ်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြစ်သည်ကို ပြသသည်။ အံ့ဖွယ်အမှုများကို ရှောင်ရှားရန်ရည်ရွယ်ထားသော ဤခေတ်သစ်ရှင်းပြချက်များနှင့် အခြားသော ရှင်းပြချက်များသည် ထပ်မံထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် မထိုက်တန်ပါ။

The phenomenon described here and elsewhere in the Bible (Deut. 8:3; Neh. 9:15; Ps. 78:23–25; 105:40; John 6:31) can be satisfactorily accounted for only as a miracle. The explanation of certain modern Bible expositors that the “manna” (Ex. 16:15) was the secretion of various plant lice is preposterous. Examining this so-called “manna” in 1927, F. S. Bodenheimer, of the Hebrew University of Jerusalem, found that various plant lice, cicadas, and scale insects feed on the tamarisk trees of the Sinai wilderness and excrete their excess carbohydrates in the form of honeydew drops. The latter evaporate into particles resembling hoar frost. This is supposed to be the “manna” that Josephus (Antiquities iii. 1. 6) said was still found on Sinai in his time. Acceptance of the narrative of Ex. 16 precludes the possibility that the “manna” of the tamarisk can have been the miraculous food on which the Israelites lived for 40 years. The heavenly manna was provided throughout the year, but ceased as soon as they entered the Promised Land (Joshua 5:12). The tamarisk “manna” is found on Sinai only during the months of June and July. The quantity of this plant “manna” is extremely small and could not possibly serve to feed many people, whereas God fed a whole nation with His manna for almost 40 years. Furthermore, the Biblical manna could not be preserved even to the next day, except on Sabbath (Ex. 16:19, 20), but could be baked (v. 23). In contrast, tamarisk “manna” can be kept for several days, but cannot be used for baking purposes, though it can be cooked. These points of difference show that acceptance of the modern interpretation, which explains the manna as a natural product of Sinai, means rejection of the Biblical record. This and other modern explanations, all of which are made with the purpose of escaping anything of a miraculous nature, do not deserve further consideration.

That I may prove them. That the rain of manna was designed by God as a means of education is apparent from these words. The miraculous provision of food was to train the people to respect and obey His holy law.

 

၅. ဆဋ္ဌမနေ့၌။ ဤတွင် မောရှေသည် သုဒ္ဓံ ၅ တွင် ဖော်ပြထားသော စမ်းသပ်မှု၏ သဘောသဘာဝကို အကျဉ်းချုံး ဖော်ပြထားသည်။ “ဆဋ္ဌမနေ့” ဟူသော စကားလုံးသည် ဖန်ဆင်းခြင်းရက်သတ္တပတ်၏ ဆဋ္ဌမနေ့ (ကမ္ဘာဦး ၁:၃၁) ကို ချက်ချင်းသတိရစေပြီး၊ ထိုအခါသမယတွင်သာ ဤအသုံးအနှုန်းကို ယခင်က တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ခြောက်ရက်အတွင်း ဖန်ဆင်းခြင်းလုပ်ငန်းကို ပြီးစီးခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂:၁-၃)။ ကမ္ဘာဦး ၂:၁-၃ နှင့် ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၈-၁၁ တို့နှင့် ပေါင်းစပ်စဉ်းစားသောအခါ၊ ဤကိုးကားချက်သည် ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် သိနာတောင်တွင် ပညတ်ပေးခြင်းမပြုမီ ရက်သတ္တပတ်စက်ဝန်းကို သိရှိခဲ့ကြောင်း (ကမ္ဘာဦး ၂၉:၂၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ) ရှင်းလင်းစွာ ညွှန်ပြသည်။ မန္နာမကျရောက်သော သတ္တမနေ့သည် “ထာဝရဘုရားအတွက် သန့်ရှင်းသောဥပုသ်နေ့” (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၂၂-၃၀) ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေ့တွင် လူများသည် “အနားယူ” ရမည် (သုဒ္ဓံ ၃၀)။ ဟေဗြဲဘာသာတွင် ဥပုသ်ဟူသောစကားလုံးသည် “အနားယူခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သုဒ္ဓံ ၂၃ နှင့်ဆက်စပ်၍ သုဒ္ဓံ ၅ သည် သတ္တမနေ့တစ်ခုတည်းသာလျှင် “သန့်ရှင်းသောဥပုသ်” ဟူသောအမည်ရှိပြီး၊ ကျန်ရက်ခြောက်ရက်ကို ပထမနေ့၊ ဒုတိယနေ့၊ တတိယနေ့ စသည်ဖြင့် ဂဏန်းစဉ်ဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။

5. On the sixth day. Here Moses indicates briefly the nature of the test implied in v. 5. Mention of “the sixth day” immediately reminds one of the sixth day of creation week (Gen. 1:31), the only previous occurrence of this expression, and thus of the fact that in six days God completed His work of creation (Gen. 2:1–3). Considered together with Gen. 2:1–3 and Ex. 20:8–11, this reference clearly points to the fact that the Hebrews knew of the weekly cycle prior to the giving of the law at Sinai (cf. Gen. 29:28). The seventh day, on which no manna fell, was “the holy sabbath unto the Lord” (Ex. 16:22–30), and on it the people were to “rest” (v. 30). In Hebrew, the word Sabbath means “rest.” In conjunction with v. 23, v. 5 indicates that only the seventh day had a name, “the holy sabbath,” whereas the other six days were designated by ordinals, as the first, second, third day, etc.

 

နှစ်ဆများများ။ ဆဋ္ဌမနေ့တွင် မန္နာနှစ်ဆများများ ကျရောက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နှစ်ဆများများ စုဆောင်းရမည် (PP ၂၉၆)။ ဥပုသ်နေ့အတွက် ပြင်ဆင်ရန် ဤရက်သတ္တပတ်အလိုက် တွေးတောမှုနှင့် လုပ်ဆောင်မှုသည် ဣသရေလလူမျိုးများအတွက် ဥပုသ်နေ့၏ အရေးပါမှုကို သင်ခန်းစာပေးရန်ဖြစ်သည်။

Twice as much. Twice as much manna was to fall on the sixth day, and they were to gather twice as much (PP 296). This weekly thought and activity required in preparation for the Sabbath was to be to Israel a lesson on the importance of the Sabbath day.

 

၆. ထိုအခါ သင်တို့သိလိမ့်မည်။ ဣသရေလလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ ညည်းညူမှုများကို ဘုရားသခင်ကြားတော်မူပြီး ထည့်သွင်းစဉ်းစားခဲ့ကြောင်း ပထမဆုံး သက်သေအဖြစ် မောရှေနှင့် အာရုန်တို့က ၎င်းတို့အား မိန့်မှာထားသည့်နေ့၏ ညနေခင်းတွင် သိမ်းငှက်များ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည် (သုဒ္ဓံ ၁၂၊ ၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

6. Then ye shall know. The first evidence the Israelites would have that God had heard and considered their complaints, would be the descent of the quails in the evening of the day on which Moses and Aaron addressed them (see vs. 12, 13).

 

၇. ထာဝရဘုရား၏ ဘုန်းတော်။ ဤစကားလုံးများသည် မောရှေနှင့် အာရုန်၏ မိန့်ခွန်းပြီးနောက် ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်ထင်ရှားခြင်းကို (သုဒ္ဓံ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) မဟုတ်ဘဲ၊ မနက်ခင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော မန္နာ၏ အံ့ဖွယ်မိုးရွာခြင်းကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ထိုအခါတွင် ဘုရားသခင်၏ ကြီမြတ်သောတန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအသရေကို ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်ရမည်ဖြစ်သည်။

7. The glory of the Lord. These words do not apply to the manifestation of divine glory that immediately followed Moses and Aaron’s address (see v. 10), but to the miraculous rain of manna in the morning, an act in which God’s great power and glory would be evident.

 

မိမိတို့သည် အဘယ်သို့ရှိသနည်း။ လူများ၏ ညည်းညူမှုသည် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်သော မောရှေနှင့် အာရုန်တို့အား ဦးတည်ခဲ့သော်လည်း၊ အမှန်တကယ်မှာ ထာဝရဘုရားကို ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြစ်သည်။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက်များကိုသာ လိုက်နာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ ညည်းညူမှုကို ကြားတော်မူကြောင်း သက်သေအဖြစ် ဘုန်းတော်ကို ထင်ရှားစေမည်။ ဤဘုန်းတော်ထင်ရှားခြင်းကို သုဒ္ဓံ ၈ တွင် ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်။

What are we? The murmuring of the people directed at Moses and Aaron as their leaders was in reality against the Lord. Moses and Aaron had but carried out His instructions. God would therefore manifest His glory to the people, as evidence that He had heard their murmuring. This manifestation of divine power is more fully explained in v. 8.

 

၈. ညနေခင်းတွင် အသား။ ဤသုဒ္ဓံ၏ အကြောင်းအများစုသည် ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော ထပ်လောင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လူများ၏ ညည်းညူမှုများကို တိုက်ရိုက်ဖြေကြားသည့် အရေးကြီးသော ထပ်လောင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ညည်းညူမှုတွင် ၎င်းတို့သည် အဲဂုတ္တုနိုင်ငံ၏ “အသားအိုးများ” နှင့် “မုန့်” ကို တောင့်တကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည် (သုဒ္ဓံ ၃)။ ယခု ၎င်းတို့သည် အသားနှင့် မုန့်ကို “ပြည့်ဝစွာ” ရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် အဲဂုတ္တုနိုင်ငံတွင်ရှိသည့်အရာများကို တောကန္တာရတွင် ထောက်ပံ့နိုင်ကြောင်း၊ ထို့ထက်ပို၍ပင် ပြသမည်ဖြစ်သည်။

8. In the evening flesh. Much of this verse is a repetition of statements previously made. However, there is an important addition, in direct answer to the murmurings of the people. In their complaint they had mentioned the “flesh pots” and the “bread” of Egypt, for which they longed (v. 3). Flesh and bread they would now have “to the full.” God would demonstrate that He could supply in the desert what Egypt possessed, and more.

 

၉. ထာဝရဘုရားရှေ့တော်၌ ချဉ်းကပ်ကြလော့။ ကတိထားထားသော အစာမပေးမီ၊ မောရှေသည် လူများအား ၎င်းတို့သည် ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ခဲ့သူမှာ ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရန် ထာဝရဘုရားရှေ့တော်သို့ လာရောက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ မောရှေနှင့် အာရုန်၏ လုပ်ရပ်များကို မေးခွန်းထုတ်ခံရသဖြင့်၊ ဘုရားသခင်သည် ၎င်း၏ သစ္စာရှိကျွန်များ၏ လုပ်ရပ်ကို အတည်ပြုပြီး ၎င်းတို့၏ ကတိကို ဂုဏ်ပြုမည်ကို လူများအား ပြသရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။

9. Come near before the Lord. Before the promised food should be given, Moses required the people to present themselves before the Lord, in recognition that He was the one against whom they had rebelled. Inasmuch as the conduct of Moses and Aaron had been called in question, it was necessary for God to show the people that He approved the action of His faithful servants and would honor their promise.

 

၁၀. နာခံမှုမရှိခြင်း၏ အကျိုးဆက်

ခရစ်တော်သည် တိမ်တိုက်များဖြင့် ဖုံးလွှမ်းထားစဉ် ပေးအပ်ခဲ့သော သွန်သင်ချက်များအားလုံးကို နာခံခဲ့ပါက၊ ယုဒလူမျိုးသည် ကမ္ဘာပေါ်ရှိ အခြားလူမျိုးနှင့် လူများအားလုံးထက် ဘုရားသခင်ကို ဂုဏ်တင်ရန် ထင်ရှားစွာ ရပ်တည်နိုင်ခဲ့လိမ့်မည်။ ယေရုဆလင်မြို့သည် ဖျက်ဆီးခံရရန် မလိုအပ်ခဲ့ပေ။ သို့သော် ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို လျစ်လျူရှုခဲ့ပြီး၊ ထိုပညတ်တော်များကို အမှတ်ယူသည်ဟု ဆိုခဲ့သည် (စာတစ်စောင် ၁၉၅, ၁၉၉၉)။

10. Cost of Disobedience.—If all the teachings given by Christ when enshrouded in the pillar of cloud, had been obeyed, the Jewish nation would have stood forth to glorify God above every nation and people upon the face of the earth. Jerusalem need not have been destroyed. But she disregarded the commandments of God, while professedly regarding them (Letter 195, 1899).

 

၁၂. ညနေခင်းတွင်။ စကားလုံးအရ “ညဉ့်နှစ်ခုကြား” (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၆ ကိုကြည့်ပါ)။ သင်တို့သည် အသားစားရလိမ့်မည်။ ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလလူမျိုးများအတွက် အသားကို ရှားရှားပါးပါး ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် နှစ်ကြိမ်မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ တစ်ကြိမ်မှာ ဤဆင်တောကန္တာရတွင်ဖြစ်ပြီး၊ နောက်တစ်ကြိမ်မှာ ပါရန်တောကန္တာရရှိ ကိဗရုတ်ဟတ္တာဝတွင်ဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၁၁:၃၁-၃၄)။ ဣသရေလလူမျိုးသည် အသားအစာကို အမှန်တကယ် မလိုအပ်ခဲ့ပေ၊ အကြောင်းမှာ “ကောင်းကင်၏ စပါး” (ဆာလံ ၇၈:၂၄) သည် ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်အားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းရန် လုံလောက်ခဲ့သည်။

12. At even. Literally “between the two evenings” (see on ch. 12:6).

Ye shall eat flesh. It was only on rare occasions that the Lord provided flesh for the Israelites. But two are recorded, the one here in the Wilderness of Sin and another at Kibroth-hattaavah in the Wilderness of Paran (Num. 11:31–34). Israel was not in actual need of flesh food, since the “corn of heaven” (Ps. 78:24) was adequate to supply all their needs.

 

၁၃. သိမ်းငှက်များ။ အချို့ဝေဖန်သူများက “သိမ်းငှက်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသောစကားလုံးကို ပျံသန်းသောငါးများ သို့မဟုတ် ကျိုင်းကောင်များဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ ဆာလံ ၇၈:၂၇ တွင် “အမွှေးအတောင်ရှိသောငှက်များ” ဟု ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြထားသည်။ ယခုအခါ “သိမ်းငှက်” ဟူသောစကားလုံးသည် မှန်ကန်သည်ဟု ယေဘုယျသဘောတူထားသည်။ ဤသိမ်းငှက်သည် အလျား ၁၀ လက်မခန့်ရှိသော ဂိမ်းငှက်ဖြစ်ပြီး Coturnix communis ဟုခေါ်ဆိုကာ၊ ဖီးဆန့်များ၊ ပါးထရစ်များ၊ နှင့် ဂရော့စ်များနှင့် တူညီသောမျိုးစုံတွင်ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် အမေရိကန်သိမ်းငှက်နှင့် ဆင်တူသည်။ ငှက်ဗေဒပညာရှင်များက ရိုမေးနီးယား၊ ဟန်ဂေရီ၊ နှင့် ရုရှားတောင်ပိုင်းမှ သိမ်းငှက်များ၏ အနောက်ဘက်မြေထဲပင်လယ်ဖြတ်ကျော်၍ မြောက်အာဖရိကသို့ ကြီးမားသော ပြောင်းရွှေ့မှုများကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဆိုင်းနိုင်းမှ သိမ်းငှက်ထောင်ပေါင်းများစွာကို ဥရောပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့ခဲ့သည်။ ရှေးအဲဂုတ္တုပုံများစွာတွင် လူများသည် သိမ်းငှက်များ အနားယူရာ ချုံပုတ်များပေါ်တွင် လက်နှင့်ဖမ်းသောပိုက်များဖြင့် သိမ်းငှက်များကို လိုက်လံဖမ်းဆီးနေပုံကို ပြသထားသည်။

13. Quails. Some commentators have explained the word translated “quails” as meaning either flying fish or locusts, but Ps. 78:27 makes it clear that “feathered fowls” are meant. It is now generally agreed that the word “quail” is correct. This quail is a game bird about 10 in. in length, the Coturnix communis, and belongs to the same order as pheasants, partridges, and grouse. It resembles the American quail. Ornithologists have reported great migrations of quail from Romania, Hungary, and southern Russia, across the eastern Mediterranean to North Africa. From Sinai thousands of quail a day have been exported to the markets of Europe. Many ancient Egyptian pictures show the people hunting quail with hand nets thrown down over bushes where quail are resting.

 

၁၄, ၁၅. တော၌ အစားအသောက်သည် ဣသရေလလူမျိုးကို ပိုမိုထိန်းချုပ်နိုင်စေခဲ့သည်

ဣသရေလလူမျိုးသည် အီဂျစ်တွင် ၎င်းတို့ အကျွမ်းတဝင်ရှိခဲ့သော အစားအသောက်ကို ပေးခဲ့ပါက၊ ၎င်းတို့သည် ယနေ့ကမ္ဘာကြီးတွင် ပြသထားသည့် ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရသော စိတ်ဓာတ်ကို ပြသခဲ့လိမ့်မည်။ ဤခေတ်ကာလတွင် လူသားများ၏ အစားအသောက်တွင် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးအား စားခွင့်မပြုခဲ့သော အရာများစွာ ပါဝင်သည်။ ယနေ့လူသားမိသားစုသည် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးအား အီဂျစ်လူမျိုး၏ အစားအသောက်နှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို စားခွင့်ပြုခဲ့ပါက ဖြစ်လာနိုင်သည့် ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည် (စာတစ်စောင် ၄၄, ၁၉၀၃)။

14, 15. Wilderness Diet Made Israel More Manageable.—If the Israelites had been given the diet to which they had been accustomed while in Egypt, they would have exhibited the unmanageable spirit that the world is exhibiting today. In the diet of men and women in this age there are included many things that the Lord would not have permitted the children of Israel to eat. The human family as it is today is an illustration of what the children of Israel would have been if God had allowed them to eat the food and follow the habits and customs of the Egyptians (Letter 44, 1903).

 

၁၄. သေးငယ်သောအဝိုင်းအရာ။ နှင်းကျတစ်မျှတည်းတွင် နေထွက်လာသောအခါ အငွေ့ပျံသွားပြီး၊ အိတ်ထဲတွင် အလွယ်တကူ စုဆောင်းနိုင်သော သိမ်မွေ့သော သေးငယ်သည့်အရာတစ်ခုကျန်ရစ်သည်။ ၎င်းကို ဤနေရာတွင် “ရေခဲမှုန်များ” နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားပြီး၊ အခြားနေရာ (တောလည်ရာ ၁၁:၇) တွင် “ဗျံစေ့” နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည်။

14. A small round thing. When the dew evaporated before the rising sun, there remained a delicate small substance that could easily be gathered in bags. It is compared here to “hoar frost” and elsewhere (Num. 11:7) to “coriander seed.”

 

၁၅. ၎င်းသည် မန္နာဖြစ်သည်။ “မန္နာ” ဟူသော ဟေဗြဲစကားလုံးနှစ်လုံး man hu’ ကို ဤသို့ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ ၎င်းသည် ပညာရှင်များအတွက် ရှည်လျားစွာ စိတ်ရှုပ်ထွေးဖွယ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ မန္နာဟူသော စကားလုံးသည် ကောင်းကင်မုန့်၏ အမည်အဖြစ် ဘာသာပြန်ရန် ခက်ခဲသည်၊ ၎င်းသည် သုဒ္ဓံ ၃၁ တွင် ပထမဆုံးပေါ်ထွက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် အချို့က ၎င်းကို “၎င်းသည် လက်ဆောင်ဖြစ်သည်” ဟု ဘာသာပြန်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းသည်လည်း ယုံကြည်အားရဖွယ်မရှိပေ။ ဖြစ်နိုင်ခြေအရှိဆုံးသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ LXX ၏ “ဤသည်မည်သည်နည်း” ဖြစ်ပြီး၊ ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် ချက်ချင်းဆက်လက်ဖော်ပြထားသော “အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ၎င်းမည်သည်မည်ကဲ့သို့မသိ” ဟူသော စကားလုံးများဖြင့် ထောက်ခံထားသည်။ သို့သော် ဟေဗြဲဘာသာတွင် “မည်သည်” ဟူသောစကားလုံးသည် mah ဖြစ်ပြီး man မဟုတ်သောကြောင့်၊ အာရမိတ်စကားအသုံးအနှုန်းသည် စာသားကို လွှမ်းမိုးခဲ့သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့သည်။ သို့သော် အာရမိတ်ဘာသာတွင် man သည် “မည်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်မဟုတ်ဘဲ “မည်သူ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ F. M. Th. Böhl ကမူ man သည် “မည်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ရှေးဟောင်း ဆီမီးတစ်ဘာသာစကားလုံးဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဘီစီ ၁၄ ရာစုတွင် ရေးသားခဲ့သော ပါလက်စတိုင်း အမာရ်နာစာလွှာများတွင် manna အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် ဤတိုတောင်းသောစကားစုကို “ဤသည်မည်သည်နည်း” (LXX) သို့မဟုတ် “၎င်းသည် ဘာလဲ” (RSV) ဟု မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်ဟု ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ ဤအာမေဋ္ဌမျိုးကွဲသည် ဟေဗြဲလူမျိုးများသည် မရင်းနှီးသော အရာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသောအခါ အံ့သြမှုကို ဖော်ပြသည်။

15. It is manna. The two Hebrew words man hu’, thus translated, were long a puzzle to scholars. The word man could hardly be translated as the name of the heavenly bread, which appears first in v. 31. Some therefore translated the expression, “It is a gift,” but this again is far from convincing. The most probable interpretation is that of the LXX, “What is this?” a rendering supported by the words immediately following, “for they wist not what it was.” But since the Hebrew for “what” is mah and not man, it was suggested that Aramaic usage had influenced the text; yet the Aramaic man does not mean “what” but “who.” F. M. Th. Böhl, however, has shown that the form man was an old Semitic particle meaning “what.” It appears as manna, in the Palestinian Amarna Letters, documents written in the 14th century b.c. We may therefore conclude that this short phrase is properly translated, “What is this?” (LXX), or “What is it?” (RSV). This exclamation reveals the surprise of the Hebrews when they discovered the unfamiliar substance.

 

ဤပြဿနာ၏ နောက်ဆုံးဖြေရှင်းချက်သည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းကို ထွက်မြောက်ခြင်းပြီးနောက် ရာစုနှစ်များစွာအကြာတွင် ရေးသားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ကြောင်း သက်သေများစွာထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသို့သော စကားလုံးများနှင့် အသုံးအနှုန်းများသည် ဘီစီ ဒုတိယထောင်စုနှစ်အလယ်ပိုင်းမှ စာရွက်စာတမ်းများတွင်သာ တွေ့ရှိရပြီး၊ ပထမထောင်စုနှစ်တွင် ရေးသားသူတစ်ဦးသည် ထွက်မြောက်ခြင်းအချိန်တွင် ၎င်းတို့၏ တည်ရှိမှုကို မသိရှိခဲ့ပေ။ ထွက်မြောက်ရာဇာတ်လမ်းကို ထိုဖြစ်ရပ်ကြီး၏ ခေတ်ပြိုင်တစ်ဦးက ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ခေတ်ကာလ၏ အသုံးအနှုန်းများကို သိရှိပြီး ၎င်းကို မည်သို့အသုံးပြုရမည်ကို သိခဲ့သည်။

The final solution of this problem, noted above, is one of the many evidences that the Pentateuch was not written many centuries after the Exodus, as so many modern scholars believe. Words and expressions like this, found only in documents from the middle of the second millennium b.c., would not have been used by a writer in the first millennium, for he would have been unaware of their existence at the time of the Exodus. The story of the Exodus was written by a contemporary of that great event, one who was acquainted with the phraseology of his own time, and who knew how to use it.

 

၎င်းတို့သည် ၎င်းမည်သည်မည်ကဲ့သို့မသိ။ ဤရှင်းပြသောစကားစုသည် ဟေဗြဲလူမျိုးများ၏ ယခင်အာမေဋ္ဌမျိုးကွဲသည် အံ့သြမှုနှင့် မေးမြန်းမှုတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ ၎င်းတို့သည် “၎င်းသည် မန္နာဖြစ်သည်” ဟု မပြောနိုင်ပေ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ၎င်းမည်သည်မည်ကဲ့သို့မသိခဲ့ပြီး၊ မောရှေသည် ၎င်းသည် ကောင်းကင်မှမုန့်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့အား ပြောပြရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းသည် ဘုရားသခင်ထံမှ ပေးပို့သောအစာဖြစ်ကြောင်း ချက်ချင်းသိခဲ့လျှင်၊ မောရှေသည် ၎င်းတို့အား ထိုသို့ပြောပြရန် မလိုအပ်ခဲ့ပေ။

They wist not what it was. This explanatory phrase shows that the preceding exclamation of the Hebrews was one of astonishment and inquiry. They could not have said, “It is manna,” when they did not know what it was, and Moses had to tell them that it was bread from heaven. If they had realized at once that it was the food sent them by God, there would have been no need for Moses to tell them so.

 

၁၆. လူတစ်ဦးအတွက် အိုမာတစ်ခု။ အိုမာသည် ဧဖာ၏ ဆယ်ပုံတစ်ပုံ (သုဒ္ဓံ ၃၆) ဖြစ်ပြီး၊ ဆိုလိုသည်မှာ ခြောက်ပုံသုံးပုံသုံးလီတာ (၂.၂ လီတာ) ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်ပထမရာစုနှစ်တွင် ဟေဗြဲအကြွေစေ့များပေါ်တွင် မကြာခဏပုံဖော်ထားသော ခွက်သည် သီးနှံသစ်မှ ဘာလီအိုမာကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ လယ်ကွင်းမှ ပထမဦးဆုံးသီးနှံအဖြစ် ဗိမာန်၌ ပူဇော်ကမ်းပါသည်။

16. An omer for every man. The omer was the 10th part of an ephah (v. 36), that is, 2 dry qt. (2.2 l.). It is thought that the cup often depicted on Hebrew coins of the first Christian century represents the omer of barley from the new crop, presented at the Temple as an offering from the first fruits of the field.

 

၁၈. ၎င်းကို တိုင်းတာသောအခါ။ မောရှေ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပြီး၊ ဣသရေလလူမျိုးများသည် အစာသစ်ကို စုဆောင်းခဲ့သည်။ ၎င်းကို တိုင်းတာသောအခါ၊ တစ်ဦးချင်းစုဆောင်းခဲ့သော ပမာဏမည်မျှပင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းသည် မိသားစုတွင်ရှိသည့် လူဦးရေအတိုင်း အိုမာအတိအကျဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် အစာကို ထောက်ပံ့ပေးရုံသာမက လူတိုင်းသည် လုံလောက်သော အစုအဝင်ကို ရရှိစေရန် ဂရုစိုက်ခဲ့သည်။

18. When they did mete it. Obeying Moses’ directions, the Israelites gathered the new food. Upon measuring it they found that, whatever the quantity actually gathered by anyone, it was exactly as many omers as there were persons in the family. God thus not only provided food in a miraculous manner but took care that everyone enjoyed an ample share.

 

၁၉. မည်သူမျှ ၎င်းကို မထားခဲ့ရ။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးများအတွက် ၎င်းတို့မလုပ်ဆောင်ခဲ့ရသော အစာကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့အား ပျင်းရိစေလိုမထားခဲ့ပေ။ အစာရရှိရန် ၎င်းတို့သည် နေ့စဉ်စုဆောင်းရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင်၊ “နေထွက်သောအခါ ပူပြင်းလာသောအခါ” မန္နာသည် အရည်ပျော်သွားသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် စောစောထရမည် (သုဒ္ဓံ ၂၁)။ လယ်ကွင်းများကို ထယ်ထိုးရန် သို့မဟုတ် သီးနှံများကို ရိတ်သိမ်းရန် မလိုအပ်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ အစာကို စုဆောင်းရန် စောစောထရမည်ဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်စဉ်၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်အားလုံးကို လူများ၏ အကျိုးအတွက်နှင့် လေ့ကျင့်ရန်အတွက် ဘုရားသခင်က စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။ နှောင်းပိုင်းအိပ်သူများ၏ ဆုလာဘ်မှာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုနှင့် လိုအပ်မှုဖြစ်သည် (သုတ္တံကျမ်း ၆:၉-၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။

19. Let no man leave of it. God had provided the Israelites with food for which they had not labored, but He did not want them to become lazy. They must gather every day in order to have anything to eat. Furthermore, they must rise early, since the manna melted “when the sun waxed hot” (v. 21). Although there were no fields to plow or harvests to bring in, the fact that they must arise early to gather their food shows that God planned every detail of this phenomenon for the people’s benefit and training. Poverty and want are the reward of those who sleep late (see Prov. 6:9–11).

 

၂၀. ၎င်းသည် ပိုးမွှားများပေါက်ဖွားခဲ့သည်။ မန္နာကို သိုထားခြင်း၏ ဤရလဒ်သည် သဘာဝလွန်ဖြစ်ပြီး၊ မနာခံသူများအတွက် ပြစ်ဒဏ်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက်များကို ဂရုမစိုက်ဘဲ လျစ်လျူရှုသည့်အလေ့အကျင့်ကို ထိရောက်စွာ ဟန့်တားခဲ့သည်။

20. It bred worms. This result of storing up the manna was also probably supernatural. It served as a punishment to the disobedient, and effectively checked the practice of carelessly ignoring God’s instructions.

 

၂၁. ၎င်းသည် အရည်ပျော်သွားသည်။ အခန်းငယ် ၁၉ တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။

21. It melted. See on v. 19.

 

၂၂. နှစ်ဆများများ။ ဆဋ္ဌမနေ့တွင် နောက်ထပ်အံ့ဖွယ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ မောရှေအား လူများသည် သောကြာနေ့တွင် အခြားနေ့များထက် နှစ်ဆစုဆောင်းရမည်ဟု ဘုရားသခင်က ထုတ်ဖော်ပြီးဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၅)၊ ဤသတင်းကို မောရှေက လူများထံ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ “သူတို့သည် နှစ်ဆစုဆောင်းခဲ့သည်” ဟု ဆိုထားသည်။ သို့သော် မန္နာ၏ အံ့ဖွယ်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်ပြီး သာအာဒါးနေ့တွင် မန္နာမကျရောက်မည့်အချက်ကို မည်သည့်အချက်မျှ မထုတ်ဖော်ရသေးပါ။ သောကြာနေ့မနက်တွင် နှစ်ဆစုဆောင်းခြင်းဖြင့် လူများသည် ယခုအချိန်အထိ ပေးထားသော ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာခဲ့သည်။ သို့သော် တစ်ပတ်အတွင်း အတွေ့အကြုံများအရ ကျန်ရှိသောမန္နာသည် နံနက်မတိုင်မီ ပုပ်သိုးသွားမည်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၂၀)။ ဤပြဿနာကို မျိုးနွယ်ခေါင်းဆောင်များက မောရှေထံ ယခုအခါ တင်ပြခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် သာအာဒါးနှင့် ပတ်သက်သော တိကျသောညွှန်ကြားချက်များကို ယခုအချိန်အထိ ရွှေ့ဆိုင်းထားပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ တစ်ပတ်အစောပိုင်းတွင် ၎င်းတို့သည် မလိုအပ်ခဲ့ပေ။

22. Twice as much. On the sixth day another miracle occurred. It had already been revealed to Moses that the people were to gather twice as much on Friday as on other days (v. 5), and this information Moses had passed on to the people, for “they gathered twice as much.” But nothing had as yet been revealed concerning its miraculous preservation, nor as to the fact that none would fall on the Sabbath. By gathering a double amount Friday morning the people had complied with instructions thus far given. But experience during the week had shown that any left over would spoil before morning (v. 20). This problem the tribal leaders now brought before Moses. Apparently, God delayed specific instructions concerning the Sabbath until this very time, since they had not been necessary earlier in the week.

 

၂၃. နက်ဖြန်။ မောရှေသည် ဘုရားသခင်က မန္နာကို သာအာဒါးနေ့ကို သန့်ရှင်းစေရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်ကို သဘောပေါက်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၄)။ လူများသည် သာအာဒါးနှင့် ပတ်သက်၍ မသိကြသည့်ပုံပေါက်ပြီး၊ မောရှေ၏ ညွှန်ကြားချက်များနှင့် မန္နာအသစ်မကျရောက်မည်ဟူသော ညွှန်ကြားချက်များရှိသော်လည်း၊ အချို့သည် သာအာဒါးနေ့တွင် မန္နာရှာဖွေရန် ကြိုးစားခဲ့သည်မှာ၊ အီဂျစ်နိုင်ငံတွင် နေထိုင်စဉ်အတွင်း ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသောနေ့ကို အတော်အတန်မေ့လျော့ခဲ့ကြသည်ကို ပြသသည်။ လုပ်အားကြမ်းကြီးကြပ်သူများ၏ ပြင်းထန်သောလိုအပ်ချက်များသည် သာအာဒါးစောင့်ထိန်းမှုတွင် ပေါ့လျော့မှု၏ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်ခဲ့သည် (PP 258)။

23. To morrow. Moses realized that God had bestowed the manna in such a way that the Sabbath was to be sanctified thereby (v. 4). The apparent ignorance of the people concerning the Sabbath, together with Moses’ instructions regarding it and the fact that some attempted to find a fresh supply of manna on Sabbath in spite of instructions that none would fall, shows that the Israelites had largely lost sight of God’s holy day during their sojourn in Egypt. The rigorous requirements of the taskmasters had primarily been responsible for this laxity in Sabbath observance (PP 258).

 

သင်တို့ဖုတ်လိုသည်ကို ဖုတ်ပါ။ ခေတ်သစ်အင်္ဂလိပ်ဘာသာဖြင့် “သင်တို့ပြုတ်လိုသည်ကို ပြုတ်ပါ” (RSV)။ အစားအစာပြင်ဆင်မှုအားလုံးကို သာအာဒါးနေ့မစတင်မီ ပြီးစီးရမည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မောရှေသည် လူများအား သာအာဒါးနေ့တွင် မီးမညှူရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည် (အခန်း ၃၅:၃)၊ အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ်တွင် ဤစည်းမျဉ်းကို ချိုးဖောက်သူတစ်ဦးကို ကျောက်ခဲနှင့်ပစ်သတ်ခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၁၅:၃၂–၃၆)။ ပါဝင်သောမူအရ သာအာဒါးနေ့တွင် အခြားအချိန်တွင် လုပ်ဆောင်နိုင်သော မည်သည့်အလုပ်မျိုးကိုမဆို မလုပ်ရပါ။ သဲကန္တာရပတ်ဝန်းကျင်၏ ပူနွေးသောရာသီဥတုတွင် သာအာဒါးနေ့တွင် နွေးသောအစားအစာစားရန် ကျန်းမာရေးအတွက် မလိုအပ်ခဲ့ပါ။ အကယ်၍ ၎င်းသည် လိုအပ်ခဲ့ပါက၊ သာအာဒါးနေ့သည် လူသားများ၏ အကျိုးအတွက် ဖန်တီးထားသည်ဟူသော မူအရ (မာကု ၂:၂၇, ၂၈)၊ “သာအာဒါးနေ့တွင် ကောင်းမှုပြုရန် တရားဝင်သည်” (မဿဲ ၁၂:၁၂) ဟူသောမူအရ ဘုရားသခင်က ခွင့်ပြုခဲ့မည်ဖြစ်သည်။ ဖုတ်ခြင်းနှင့် ပြုတ်ခြင်းကို ကျန်းမာရေးကို မထိခိုက်စေဘဲ ရပ်တန့်နိုင်သည့်အတွက်၊ လူများသည် သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် ရိုးရာခြင်းကြားတွင် “ခြားနားချက်” ကို သင်ယူရန် ဘုရားသခင်က ၎င်းတို့ကို တားမြစ်ခဲ့သည် (ယေဇကျေလ ၂၂:၂၆)။ ယနေ့ခေတ်တွင်၊ သာအာဒါးအတွက် သောကြာနေ့တွင် ပြင်ဆင်နိုင်သမျှကို ပြင်ဆင်သင့်သည် (6T 355)၊ သို့သော် သာအာဒါးနေ့အစားအစာများသည် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်ပြီး စားချင်စဖွယ်ဖြစ်ရမည် (6T 359)။

Seethe that ye will seethe. In modern English, “Boil what you will boil” (RSV). All preparation of the food was to be completed before the Sabbath began. Later, Moses instructed the people not even to kindle a fire on the Sabbath day (ch. 35:3), and upon at least one occasions a man was stoned to death for violating this regulation (Num. 15:32–36). The principle involved was that no labor of any kind should be performed on the Sabbath which could as well be done at some other time. In the warm desert climate it was not essential to health to eat warm food on the Sabbath day. Had it been necessary to do so God would have permitted it, in harmony with the principle that the Sabbath was designed for the benefit of man (Mark 2:27, 28), and that “it is lawful to do well on the sabbath days” (Matt. 12:12). Since baking and boiling could be dispensed with, without injury to health, God prohibited them in order that the people might learn to put a “difference between the holy and profane” (Eze. 22:26). In our day, whatever can be done on Friday in preparation for the Sabbath should be done then (6T 355), yet at the same time Sabbath meals should be both healthful and appetizing (6T 359).

 

၂၄. ၎င်းတို့သည် ၎င်းကို သိမ်းဆည်းထားသည်။ လူအများစုသည် လိုက်နာခဲ့ပြီး၊ သာအာဒါးအတွက် ဖယ်ထားသော မန္နာအပိုင်းသည် “ပိုးမွှားမပေါက်ဖွားဘဲ” သို့မဟုတ် “အနံ့မဆိုးသွားသည့်” အံ့ဖွယ်အသစ်တစ်ခုကို တွေ့ကြုံခဲ့သည်။ လေးဆယ်နှစ်ကြာ ဤအပတ်စဉ်လုပ်ငန်းစဉ်သည် လူများအား သောကြာနေ့ကို သာအာဒါးအတွက် ပြင်ဆင်သည့်နေ့အဖြစ် ပြုလုပ်ရန်နှင့် သာအာဒါးနေ့ကို အနားယူသည့်နေ့အဖြစ် အမှန်တကယ်ဖြစ်စေရန် သင်ပေးခဲ့သည်။

24. They laid it up. Most of the people obeyed, and experienced a new miracle when that portion laid aside for the Sabbath neither “bred worms” nor “stank.” For 40 years this weekly procedure taught the people to make Friday a day of preparation for the Sabbath, and to make the Sabbath itself truly a day of rest.

 

၂၅. ယနေ့သည် သာအာဒါးဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် “ယနေ့သည် ထာဝရဘုရား၏ သာအာဒါးဖြစ်သည်”။ ဟီဘရူးစာသားတွင် “သာအာဒါး” ဟူသော တိကျသောနာမ်စားမပါရှိသော်လည်း၊ သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံသည် ထိုသို့ဘာသာပြန်ဆိုရန် ခွင့်ပြုသည်။ ဟီဘရူးစကားလုံး “သာအာဒါး” ဟူသော ပုံစံသည် ပညတ်တရားစဉ်လယ်တွင်လည်း ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ KJV သည် ၎င်းကို “သာအာဒါး” ဟု သင့်လျော်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၀)။ သို့သော် နှစ်ခုစလုံးတွင် တိကျသောဘာသာပြန်ဆိုမှုသည် “သာအာဒါး” ဟု ဖြစ်ရမည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် “သာအာဒါး” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုခြင်းသည် လုံးဝခွင့်ပြုနိုင်သည်။

25. To day is a sabbath. Or, “Today is the Lord’s sabbath.” Although the definite article “the” does not appear in the Hebrew text, the grammatical construction permits such a translation. The same Hebrew word form, “a sabbath,” appears also in the fourth commandment, where the KJV renders it, appropriately, “the sabbath” (Ex. 20:10). In both instances, however, a strict translation would require that it be rendered “a sabbath.” At the same time “the sabbath” would be entirely permissible.

 

ဤစာသားတွင် သို့မဟုတ် ၎င်း၏အကြောင်းအရာတွင် သာအာဒါးကို ဣသရေလလူများအား ယခုမှစတင်ပေးအပ်ခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည့်အရာမရှိပါ၊ အချို့သူများက ထင်မှတ်ထားသည့်အတိုင်း။ အမှန်တကယ်တွင်၊ ၎င်းတို့သည် သာအာဒါးကို သိရှိပြီးဖြစ်သော်လည်း ၎င်းကို စောင့်ထိန်းရာတွင် ဂရုမစိုက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုထားသည် (အခန်းငယ် ၁၆:၄)။ ထို့ကြောင့် သာအာဒါးပညတ်ကို ပြန်လည်သက်တမ်းတိုးပြီး ၎င်း၏သန့်ရှင်းသောနေ့အဖြစ် စောင့်ထိန်းမှုကို အားဖြည့်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၇, ၂၈ ကို ကြည့်ပါ)။

There is nothing either in this text or in its context to indicate that the Sabbath was now given to the Israelites for the first time, as some have supposed. In fact, it is implied that they already knew of the Sabbath, but had grown careless in its observance (ch. 16:4). The Sabbath command was therefore renewed and its observance as a holy day reinforced (see on vs. 27, 28).

 

ဟီဘရူးစကားလုံး “ရှဗ္ဗတ်” သည် “အနားယူခြင်း” ဟု ဤနေရာတွင် မှန်ကန်စွာ “သာအာဒါး” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားပြီး၊ အခန်းငယ် ၂၃, ၂၆ နှင့် အခန်း ၂၀:၁၀ တွင် “သာအာဒါး” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ သို့သော် အခန်းငယ် ၂၉ နှင့် အခန်း ၂၀:၈ တွင် ဟီဘရူးစာသားတွင် “ဟရှဗ္ဗတ်” ဟု ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို “သာအာဒါး” ဟု မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်။ “သာအာဒါး” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ခုနှစ်ရက်မြောက်နေ့ကို အလုပ်လုပ်ရာတွင် ယခင်ရက်ခြောက်ရက်နှင့် ခွဲခြားပြသည်။ “သာအာဒါး” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဖန်ဆင်းခြင်းအပတ်၏ ခုနှစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် ဘုရားသခင်၏ အနားယူခြင်းကို အမှတ်ရစေသည့် သန့်ရှင်းသောအနားယူသည့်နေ့အဖြစ် ခုနှစ်ရက်မြောက်နေ့၏ ထူးခြားသောသဘောကို ဖော်ပြသည်။

The Hebrew expression shabbath, “rest,” here correctly rendered “a sabbath,” is translated in vs. 23 and 26 and in ch. 20:10 as “the sabbath.” However, in v. 29 and ch. 20:8 the Hebrew text reads hashshabbath, which is correctly translated “the sabbath.” The expression “a sabbath”—“a rest”—describes how the seventh day is distinguished from the preceding six as regards labor. “The sabbath”—“the rest”—describes the distinctive character of the seventh-day rest; namely, a rest memorializing the rest of God on the seventh day of creation week, and thus a holy rest day.

 

၂၆. ရက်ခြောက်ရက်။ ဤစကားလုံးများသည် ပညတ်တရားစဉ်လယ်၏ စတုတ္ထပညတ်နှင့် ဆင်တူသည်။ ဤနေရာတွင် သာအာဒါးကို သန့်ရှင်းသောအနားယူသည့်နေ့အဖြစ်သာမက၊ ၎င်းမတိုင်မီ အလုပ်လုပ်သည့်ရက်များကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရားသခင်၏ လူသားများအတွက် အစီအစဉ်တွင် ဤအလုပ်လုပ်ရက်ခြောက်ရက်သည် သာအာဒါးနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် အနည်းဆုံးအရေးပါသည်။ ၎င်းတို့ကို လူသားများအတွက် အသုံးပြုရန် ပေးထားသည်။ သို့သော် တစ်ပတ်၏ ခုနှစ်ရက်မြောက်နေ့သည် သန့်ရှင်းသည် (အခန်းငယ် ၂၃)။ ၎င်းကို ပညတ်တရားစဉ်လယ်တွင် သတ်မှတ်ထားသော ဘုရားသခင်၏ စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အသုံးပြုရမည်။

26. Six days. These words are similar to those of the fourth commandment of the Decalogue. Here, mention is made not only of the Sabbath as a day of holy rest but also of the days of work preceding it. In God’s plan for man these six working days are of no less significance than is the Sabbath. They have been given to man for his own use. But the seventh day of the week is holy (v. 23). It should be spent in accordance with divinely given regulations as specified in the fourth commandment.

 

သာအာဒါး။ ဤနေရာတွင် ဟီဘရူးစာသားသည် တိကျသောနာမ်စား အသုံးပြုထားသည် (အခန်းငယ် ၂၅, ၂၈ ကို ကြည့်ပါ)။ “သာအာဒါး” သည် ဖန်ဆင်းခြင်းအပတ်၏ အဆုံးတွင် သတ်မှတ်ထားသော သန့်ရှင်းသောအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်ကပင် ၎င်းသည် “သာအာဒါး” ဖြစ်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၀:၁၁)။

The sabbath. Here the Hebrew text uses the definite article (see on vs. 25, 28). “The sabbath” is a sacred institution ordained at the close of creation week. Even then it was “the” Sabbath (ch. 20:11).

 

၂၇. လူအချို့။ အစဉ်အလာအတိုင်း၊ မောရှေပြောသည်ကို မယုံသူများသည် မန္နာကျရောက်သလားဟု ကိုယ်တိုင်ကြည့်ရှုလိုသူများ သို့မဟုတ် ခိုင်မာသောဆန္ဒဖြင့် ပညတ်ကို တမင်ချိုးဖောက်သူများ ရှိခဲ့သည်။

27. Some of the people. As usual, there were some who either did not believe what Moses had said and wanted to see for themselves whether manna had fallen, or intentionally violated the commandment out of a stubborn desire to have their own way.

 

၂၈. သင်တို့ ဘယ်အချိန်ထိ ငြင်းဆန်မည်နည်း။ မောရှေအား ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ပြောဆိုရာတွင်၊ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးတစ်ခုလုံးနှင့် မနာခံသူတစ်ဦးချင်းစီကို အထူးသဖြင့် ဟီဘရူးဘာသာတွင် “ငြင်းဆန်” ဟူသော ကြိယာ၏ ဗဟုဝစ်နမူနာကို အသုံးပြုထားသည်။ မန္နာကို ပထမဆုံးပေးအပ်သည့်နေ့တွင် မနာခံမှုတစ်ခုရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၂၀)၊ သို့သော် ယခုအခါ ပို၍ဆိုးရွားသော မနာခံမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့ကို တရားသူကြီးအဖြစ် ပြောဆိုရင်း၊ ဤသို့သော အပြစ်ရှိသောအပြုအမူများကို ဘယ်အချိန်တွင် အဆုံးသတ်မည်နည်း၊ မနာခံမှုဖြင့် မည်သည့်အရာမျှ မရရှိနိုင်ကြောင်း သင်ယူမည်လဲဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ ဣသရေလ၏ နောက်ပိုင်းသမိုင်းသည် ဤအရေးကြီးသောသင်ခန်းစာကို သင်ယူရန် “ဘယ်လောက်ကြာ” ကြာမည်ကို ရှင်းလင်းစွာ ပြသသည်။ ဘုရားသခင်၏ “ဘယ်လောက်ကြာ” ဟူသော မေးခွန်းသည် ၎င်းတို့သည် သာအာဒါးကို ချိုးဖောက်နေသည်ကို အချိန်အတော်ကြာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မတော်မတရားလုပ်နေသည်ကို သိရှိထားကြသည်ဟု ဆိုလိုသည် (အခန်းငယ် ၂၅, ၂၇ ကို ကြည့်ပါ)။

28. How long refuse ye? In speaking to Moses personally, God addresses the nation as a whole and its disobedient individuals in particular. This is evident from the use in the Hebrew of the plural form of the verb “refuse.” There had already been one act of disobedience the day the manna was first given (v. 20), but now one of a more serious nature occurred. God, addressing them as Judge, asks them to face the question of when He might expect sinful conduct such as this to end, and when they would learn that they could gain nothing by disobedience. The later history of Israel shows clearly how “long” it would take them to learn this important lesson. God’s question, “How long,” etc., implies that they had for a considerable time been doing this very thing—breaking the Sabbath, in full knowledge of the fact that they were doing what was wrong (see on vs. 25, 27).

 

၂၉. ကြည့်ပါ။ ဘုရားသခင်၏ စိတ်ရှည်မှုသည် ခိုင်မာသောလူများအပေါ် အံ့ဖွယ်ဖြစ်ပြီး၊ စိတ်မရှည်သူများအတွက် အရေးကြီးသော သင်ခန်းစာတစ်ခုကို သင်ပေးသည်။ ဣသရေလ၏ ထပ်ခါတလဲလဲ ညည်းညူမှုများနှင့် မနာခံမှုများအတွက် အမြဲတမ်း ပြစ်ဒဏ်ပေးမည့်အစား၊ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့နှင့် ဆင်ခြင်ပြီး၊ ၎င်း၏ လိုအပ်ချက်များ၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ရှင်းပြသည်။ သာအာဒါးသည် သန့်ရှင်းသောအနားယူသည့်နေ့ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းနှင့် မပက်သက်ရ။ ထို့ကြောင့် ယခင်နေ့တွင် အစားအစာနှစ်ဆပေးထားသည်။

29. See. The patience of God toward His stubborn people is amazing, and teaches an important lesson to us who tend to be impatient. Instead of always punishing Israel for their repeated murmurings and acts of disobedience, God condescends to reason with them, explaining the purpose of His requirements. The Sabbath was a holy day of rest, with which they were not to tamper; hence, the double portion of food the day before.

 

လူတိုင်း နေရာတွင်နေပါ။ ဣသရေလလူများအား သာအာဒါးနေ့တွင် မန္နာရှာရန် သို့မဟုတ် အခြားရည်ရွယ်ချက်များအတွက် စခန်းမှထွက်မသွားရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ထိုနေ့တွင် ၎င်းတို့၏အချိန်ကို အိမ်တွင် အနားယူရင်း သန့်ရှင်းသောအကြောင်းအရာများကို တွေးတောရင်း အသုံးပြုရမည်။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူများအား “သန့်ရှင်းသော” နေ့များတွင် ဝတ်ပြုရန် စုရုံးရန် ညွှန်ကြားခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (အခန်း ၁၂:၁၆)၊ ဤအလေ့အကျင့်သည် အခြားသန့်ရှင်းသောနေ့များတွင်လည်း အစဉ်တစိုက်အသုံးပြုခဲ့သည် (လေဝီစဉ်ကါး ၂၃:၂–၄, ၇, ၈, ၂၁, ၂၄, ၂၇, ၃၅–၃၇)။ နောက်ပိုင်းတွင် ဂျူးလူမျိုးများသည် သာအာဒါးနေ့တွင် မြို့များ သို့မဟုတ် ရွာများမှ ထွက်ခွာခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော တင်းကြပ်သောစည်းမျဉ်းများကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ မည်သူမျှ ကျူးဘစ် ၂၀၀၀ ထက် ပိုဝေးသော ခရီးသွားခွင့်မပြုပါ၊ ၎င်းသည် မိုင်သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်ဖြစ်သည်။ သစ္စာကျမ်းတွင် ဤအကွာအဝေးကို “သာအာဒါးနေ့ခရီး” ဟု ခေါ်ဆိုသည် (တမန်တော်ဝတ္ထု ၁:၁၂)။ သမ္မာကျမ်းခေတ်မှစ၍ ဂျူးလူမျိုးများသည် လူလုပ်သာအာဒါးစည်းမျဉ်းများကို တင်းကြပ်စွာ လိုက်နာခဲ့သည်၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်က ပျော်ရွှင်ဖွယ်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ထားသော သာအာဒါးသည် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာခဲ့သည် (ဟေရှာယ ၅၈:၁၃)။

Abide ye every man. The Israelites were directed to remain in camp on the Sabbath, and not to go out for manna or for any other purpose. Their time on that day was to be spent in rest at home and in meditation upon sacred themes. God had already instructed Israel to assemble for worship on days designated as “holy” (ch. 12:16), a practice that was consistently applied to other “holy” days (see Lev. 23:2–4, 7, 8, 21, 24, 27, 35–37). In postexilic times the Jews set up and enforced strict regulations concerning the leaving of cities or villages on the Sabbath. No one was permitted to travel farther than 2,000 cubits, or approximately two thirds of a mile. In the NT this distance is commonly referred to as “a sabbath day’s journey” (Acts 1:12). Endless, man-made Sabbath regulations have been strictly followed by orthodox Jews even since Bible times, with the result that the Sabbath, designed by God to be a delight (Isa. 58:13), became a burden.

 

၂၉ (အခန်း ၂၀:၈–၁၁). အံ့ဖွယ်သော အမှုဖြင့် ဥပုသ်နေ့ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်

ဘုရားသခင်သည် တော၌ လှည့်လည်သွားလာစဉ် လေးဆယ်နှစ်ကြာ ဥပုသ်နေ့ဥပဒေကို အံ့ဖွယ်သော အမှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည် (မူရင်းစာမူ ၇၇, ၁၉၉၉)။

29 (ch. 20:8–11). Miracle Preserved Sabbath.—By a miracle God preserved the Sabbath law through the forty years of wilderness wandering (MS 77, 1899).

 

၃၀. လူများသည် အနားယူခဲ့သည်။ သာအာဒါးနံနက်တွင် မန္နာမတွေ့ရသဖြင့်၊ ရှာဖွေရန်ထွက်သွားသူများကို ဆုံးမခံရပြီး၊ လူများသည် သာအာဒါးနေ့တွင် အနားယူစတင်ခဲ့သည်။

30. The people rested. Finding no manna Sabbath morning, and rebuked for going out to find it, the people began to rest on the Sabbath day.

 

၃၁. ဣသရေလအိမ်တော်။ အချို့သော ရှေးအကျဆုံးဗားရှင်းများဖြစ်သော LXX၊ ဆီးရီးယား၊ နှင့် အာရဗီဘာသာပြန်များတွင် “အိမ်တော်” အစား “သားသမီးများ” ဟု ဖတ်ရှုထားသည်။ “ဣသရေလသားသမီးများ” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုသည် “ဣသရေလအိမ်တော်” ထက် မူရင်းနှင့် ပိုမိုနီးကပ်နိုင်သည်။

31. The house of Israel. Some of the oldest versions, such as the LXX, the Syriac, and the Arabic translation, read “children” instead of “house.” It is possible that the reading “children of Israel” is closer to the original than “house of Israel.”

 

မန္နာ။ ဤအမည်၏ ရှင်းလင်းချက်ကို ယခုအချိန်အထိ မည်သူမျှ လက်ခံထားခြင်းမရှိပါ။ အချို့က ၎င်းသည် “လက်ဆောင်” ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်ဟု အကြံပြုထားသော်လည်း၊ ၎င်းသည် “၎င်းသည် ဘာလဲ” ဟူသော အံ့အားသင့်ဖွယ် မူရင်းအော်သံ “မန်ဟူ” မှ ဆင်းသက်လာဖွယ်ရှိသည် (အခန်းငယ် ၁၅ ကို ကြည့်ပါ)။

Manna. No explanation of this name yet proposed has met with general acceptance. Some have suggested that it may mean “gift,” but it is more probable that the word owes its origin to the original exclamation of astonishment, man hu’, “What is it?” (see on v. 15).

 

ပဲစေ့စံ့လျှင်နှင့်တူသည်။ အရှေ့အနီးတွင် ရိုင်းစိုင်းစွာ ပေါက်ရောက်သော ဆေးဖက်ဝင်အပင် ကိုရီယန်ဒရမ် ဆာတီဗမ်။ ၎င်း၏ မွှေးကြိုင်သောအသီးကို “ပဲစေ့စံ့လျှင်” ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်နှင့် ဆေးဖက်ဝင်အတွက် အသုံးပြုသည်။ အဆိုပါအစေ့၏ အရောင်သည် ဖြူဖျော့ဖြူဖျော့ သို့မဟုတ် အဝါရောင်မီးခိုးရောင်ဖြစ်သည်။ တောလည်ရာ ၁၁:၇ တွင် ၎င်းကို ဘဒဲလျံသီးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည် (ဖန်ဆင်းရာ ၂:၁၂ ကို ကြည့်ပါ)။

Like coriander seed. An herb, Coriandrum sativum, which grows wild in the Near East. Its aromatic fruit, called “coriander seed,” is used for seasoning and medicinal purposes. The color of the seed is whitish or yellow-gray. In Num. 11:7 it is compared with the bdellium (see on Gen. 2:12).

 

ဝေဖာများ။ ဤဘာသာပြန်ထားသော ဟီဘရူးစကားလုံးသည် သမ္မာကျမ်းတွင် ဤနေရာတွင်သာ ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်မသေချာပါ။ LXX သည် ၎င်းကို “အင်ဂရစ်” ဟူသော စကားလုံးဖြင့် ဘာသာပြန်ဆိုထားပြီး၊ ဂရိစာပေအရင်းအမြစ်များအရ ၎င်းသည် ဂျုံမှုန့်၊ ဆီ၊ နှင့် ပျားရည်ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ကိတ်မုန့်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဣသရေလလူများသည် မန္နာကို ပျားရည်နှင့်ဖုတ်ထားသော ကိတ်မုန့်ကဲ့သို့ အရသာရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၃၁) နှင့် ဆီနှင့်ဖုတ်ထားသည့်အတိုင်း အရသာရှိသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၁၁:၈)။

Wafers. The Hebrew word thus translated appears only here in the Bible, and is of uncertain meaning. The LXX renders it by the word egkris, according to Greek literary sources, designates a cake made of flour, oil, and honey. The Israelites described the manna as tasting like cakes with honey (Ex. 16:31) and as if baked with fresh oil (Num. 11:8).

 

၃၃. အိုးတစ်လုံးယူပါ။ ဤညွှန်ကြားချက်ကို တဲတော်တည်ဆောက်ပြီးနောက်တွင် ပေးအပ်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၃၄)၊ သို့သော် မန္နာနှင့်ပတ်သက်သော အကြောင်းအရာအားလုံးကို တစ်နေရာတည်းတွင် စုစည်းရန် ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည်။ “အိုး” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသော စကားလုံးသည် အီဂျစ်စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ အိုးကြီးတစ်လုံးကို ဆိုလိုသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ၎င်းသည် သေတ္တာနှင့်လိုက်ဖက်ရန် ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော သတ္တုအိုးတစ်လုံးကို ရည်ညွှန်းပုံရသည် (ဟီဘရူး ၉:၄ ကို ကြည့်ပါ)။

33. Take a pot. This command was given after the erection of the tabernacle (v. 34), but is related here in order to bring all subject matter bearing on the manna together in one place. The word translated “pot” is from an Egyptian word meaning a rather large jar. Here, however, it seems to have been used to designate a metal vessel, made of gold to match the ark (see Heb. 9:4).

 

၃၄. သက်သေခံချက်။ ဤအမည်ကို ဘယ်သောအခါမျှ မပေးထားသော ပဋိညာဉ်သေတ္တာမဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ လက်ချောင်းဖြင့် ရေးထိုးထားသော ကျောက်ပြားနှစ်ချပ်ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၅:၁၆–၂၁; ၄၀:၂၀; စသည်)။ မန္နာအိုးကို ကျောက်ပြားနှစ်ချပ်ရှေ့တွင် သေတ္တာအတွင်း၌ ထားခဲ့သည် (ဟီဘရူး ၉:၄)။

34. The Testimony. Not the ark of the covenant, to which this name is never given, but the two tables of stone engraved by the finger of God (chs. 25:16–21; 40:20; etc.). The pot of manna was laid up inside the ark (Heb. 9:4) in front of the two tables of stone.

 

၃၅. လေးဆယ်နှစ်။ ဤဖော်ပြချက်ကို မောရှေက သူ၏သေဆုံးမှုမတိုင်မီ ရေးသားခဲ့သည် သို့မဟုတ် ယောရှုကဲ့သို့ ဝိညာဉ်အရ လှုံ့ဆော်ခံရသူတစ်ဦးက ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ မောရှေ၏ ရေးသားမှုကို ထောက်ခံသည့်အချက်မှာ “သူတို့သည် လူနေထိုင်ရာပြည်သို့ရောက်သည်အထိ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပြီး၊ “သူတို့သည် ခါနာန်ပြည်၏ နယ်နမိတ်သို့ ရောက်သည်အထိ” ဟု ထပ်လောင်းဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် ယော်ဒန်မြစ်ကို ဖြတ်ကူးခြင်းကို ရည်ညွှန်းရန် မလိုအပ်ဘဲ၊ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ နယ်မြေများကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ ရေးသားသူသည် မောရှေ၏ သက်တမ်းနီးကပ်လာချိန်တွင် ရေးသားဖွယ်ရှိသည့်ပုံစံဖြင့် ရေးသားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းရေးသားသူတစ်ဦးသည် ပို၍တိကျစွာ ဖော်ပြဖွယ်ရှိပြီး၊ ယောရှုကဲ့သို့ (ယောရှု ၅:၁၀–၁၂) မန္နာရပ်တန့်သွားသည့် အတိအကျအချိန်ကို မှတ်သားဖွယ်ရှိသည်။

35. Forty years. This statement was either written by Moses shortly before his death or added by an inspired scribe, probably Joshua. In favor of Moses’ authorship is the expression “until they came to a land inhabited,” to which is added, “until they came unto the borders of the land of Canaan.” This need not refer to the crossing of the Jordan, but to the lands east of the Jordan. The author writes exactly as Moses might be expected to have written toward the close of his life. A later writer would have been more specific, and would probably have noted, as Joshua did in his book (Joshua 5:10–12), the exact time when the manna ceased.

 

ဧဖာ။ ခန့်မှန်းခြေ ၅ ဂါလံခန့်နှင့် ညီမျှသည်။

Ephah. Equivalent to about 5 gal.

 

ellen g. white comments

1-36 PP 292-297

1, 2 PP 292

2, 3 SR 126

3 CH 111; Ed 38; MH 311; PP 292; SR 128; 1T 129; 3T 171; 6T 372; 9T 159, 160

4, 5 PP 294

7 3T 86

8, 9 PP 294

10, 13-15 PP 295

14-21 SR 129

15 MH 200; MM 267

16-23 PP 295

22-26 PK 181; SR 130

23 6T 355

24-26 PP 296

28 DA 283; PP 297

31 PP 295

33 EW 32

35 CH 111; DA 385; PK 181; PP 297; 3T 340