ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၄

 

အခန်းကြီး - ၄

အခန်းကြီး ၄

chapter 4

 

၁ မောရှေ၏ တောင်ဝှေးသည် မြွေအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသည်။ ၆ သူ၏လက်သည် နူနာရောဂါဖြစ်သည်။ ၁၀ သူသည် စေလွှတ်ခြင်းကို ဝန်လေးသည်။ ၁၄ အာရုန်သည် သူ့ကိုကူညီရန် ခန့်အပ်ခြင်းခံရသည်။ ၁၈ မောရှေသည် ယေသကရောမှ ထွက်ခွာသည်။ ၂၁ ဖာရောဘုရင်ထံသို့ ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကား။ ၂၄ ဇိပ္ပိုရာသည် သူ၏သားကို အရေဖြတ်ပေးသည်။ ၂၇ အာရုန်သည် မောရှေနှင့်တွေ့ဆုံရန် စေလွှတ်ခြင်းခံရသည်။ ၃၁ လူများသည် သူတို့ကို ယုံကြည်ကြသည်။

1 Moses’ rod is turned into a serpent. 6 His hand is leprous. 10 He is loth to be sent. 14 Aaron is appointed to assist him. 18 Moses departeth from Jethro. 21 God’s message to Pharaoh. 24 Zipporah circumciseth her son. 27 Aaron is sent to meet Moses. 31 The people believeth them.

1. They will not believe. Moses’ previous question, following upon God’s promise of guidance and protection (ch. 3:13), had implied willingness to go and a desire for further information. Now it appears that Moses was still very much opposed to the idea of accepting the commission. Attempts have been made to defend him by explaining that he meant, “What if the people will not believe me?” etc. But his statement is emphatic and can neither be translated nor explained in this way. It is conceivable that since Jacob’s entry into Egypt, more than two centuries earlier, no divine revelation had been imparted to Israel, and doubt as to the validity of Moses’ claim to having received a divine commission might therefore easily arise.

 

၁၃။ ၎င်းသည် မြွေဖြစ်လာသည်။ မောရှေ၏ယုံကြည်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကတိပြုထားသော အနာဂတ်နိမိတ်လက္ခဏာ (အခန်းကြီး ၃:၁၂) ကို အားကိုးရန် လုံလောက်အားမရှိသေးသောကြောင့်၊ ဘုရားသခင်သည် သူ၏တာဝန်ကို အတည်ပြုရန် ချက်ချင်းနိမိတ်လက္ခဏာများကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤနိမိတ်လက္ခဏာသုံးခုသည် ဘုရားသခင်သည် မောရှေထံသို့ ထင်ရှားခဲ့သည်ကို ဣသရေလလူမျိုးတို့အား ယုံကြည်စေရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် မောရှေ၏ယုံကြည်ခြင်းကို အားဖြည့်ပေးကာ သူ၏မအောင်မြင်မှုကို ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖယ်ရှားပေးရန်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ဤတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် တန်ခိုးပေးအပ်ခဲ့သည်ဟူသော သက်သေဖြစ်သည်။

13. It became a serpent. Since Moses’ faith was not yet strong enough to rely on the future sign promised him (ch. 3:12), God provided immediate signs by which he might validate his mission. These three signs were intended to convince the Israelites of the fact that God had appeared to Moses, but served at the same time to strengthen Moses’ faith and dissipate his fear of failure. This was to be evidence that God had called Moses to be the leader of Israel and endowed him with the power to discharge this responsibility.

 

၄။ အမြီးဖြင့်။ မြွေဆွဲသူသည် မြွေကိုက်မည်မဟုတ်ရန် များသောအားဖြင့် မြွေကို လည်ပင်းမှ ကောက်ယူလေ့ရှိသည်။ မောရှေသည် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်မှုပြသရန် မြွေကို အမြီးမှ ကောက်ယူရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။

4. By the tail. A snake charmer will usually pick up his serpents by the neck, so they cannot bite him. Moses was instructed to demonstrate his trust in God by taking up the serpent by its tail.

 

၆။ သူ၏လက်သည် နူန်းရောဂါဖြစ်လာသည်။ နူန်းရောဂါသည် လုံးဝကုသ၍မရသည်ဟု ယူဆခံရသည် ၎င်း၏ချက်ချင်းပေါ်ထွက်လာမှုနှင့် ဖယ်ရှားမှုသည် အတွေ့အကြုံအားလုံးနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် သဘာဝလွန်တန်ခိုးဖြစ်သည်ဟု လက်ခံခံရမည်ဖြစ်သည်။ ဤနိမိတ်လက္ခဏာသည် မောရှေကို ဆန့်ကျင်သူ သို့မဟုတ် မနာခံသူသည် ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များကို ခံစားရလိမ့်မည်ဟူသော သတိပေးချက်အဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ ပထမအံ့ဖွယ်နိမိတ်လက္ခဏာ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ မောရှေသည် ဘုရားသခင်က ခေါ်ဆိုထားသော သူ၏လူမျိုးတို့၏ခေါင်းဆောင်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြရန်ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအံ့ဖွယ်နိမိတ်သည် ဘုရားသခင်၏တမန်အဖြစ် သူသည် တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန်လိုအပ်သောတန်ခိုးကို ပေးအပ်ခံရကြောင်း ထင်ရှားစေရန်ဖြစ်သည်။

6. His hand was leprous. Leprosy was regarded as absolutely incurable. Its instantaneous appearance and removal were contrary to all experience and would be accepted as evidence of supernatural power. This sign may also have served as a warning that he who resisted or disobeyed Moses would suffer grievous results. While the object of the first miracle was to prove that Moses was the man whom the Lord had called to be leader of His people, the second was to make it clear that as the messenger of God he was granted the power necessary for executing the task.

 

၈။ ပထမနိမိတ်လက္ခဏာ၏အသံ။ ဘုရားသခင်သည် ဤနိမိတ်လက္ခဏာများကို “အသံ” ရှိသည်ဟု ပုဂ္ဂိုလ်ပြုပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သူ၏ရွေးချယ်ထားသောကိရိယာဖြစ်သော မောရှေအတွက် ဘုရားသခင်ကိုယ်စား သက်သေထူရန်ဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာအရ လူသားတို့၏စိတ်နှလုံးဖြင့် နားထောင်လျှင် အရာအားလုံးတွင် “အသံ” ရှိသည်—နေ့ရက်၊ ညအခါ၊ ကောင်းကင်များ၊ သားရဲများ၊ မိုးကောင်းကင်မှငှက်များ၊ ငါးများ၊ နှင့်ကျောက်တုံးများပင်လျှင် သူတို့၏ဖန်ဆင်းရှင်၏အလိုတော်ကို ကြွေးကြော်ကာ လူသားတို့က နားထောင်သည်ဖြစ်စေ၊ မနားထောင်သည်ဖြစ်စေ အသံထွက်ပြီး ကြွေးကြော်ကြသည် (ဆာလံ ၁၉:၁-၃၊ ယောဘ ၁၂:၇, ၈၊ ဟဗက္ကုတ် ၂:၁၁၊ လုကာ ၁၉:၄၀ ကိုကြည့်ပါ)။

8. The voice of the first sign. God personified these signs as having a “voice,” for they were to bear witness for Him in the person of His chosen instrument. According to Scripture everything has a “voice,” if we will but listen with our hearts—the day, the night, the heavens, the beasts, the fowls of the air, the fishes, and even the very stones. They cry aloud and lift up their voices, proclaiming the will of their Maker, whether man will hear or whether he will not (see Ps. 19:1–3; Job 12:7, 8; Hab. 2:11; Luke 19:40).

 

၉။ ရေ။ အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် နိုင်ငံ၏ချမ်းသာမှု၏အရင်းအမြစ်အဖြစ် နိုင်းမြစ်ကို ကိုးကွယ်ခဲ့သည်။ နိုင်းမြစ်၏အသက်ပေးသောရေကို သွေးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးနိုင်သောတန်ခိုးသည် အီဂျစ်၏ဘုရားများအပေါ် တန်ခိုးရှိမှုနှင့် အီဂျစ်ပြည်ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သောတန်ခိုးကို ဆိုလိုသည်။ ဤနိမိတ်လက္ခဏာမှ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ရန်သင်ယူရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဖါရောဘုရင်နှင့် အီဂျစ်လူမျိုးတို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ထိုနိမိတ်လက္ခဏာဖြင့် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ရန် ဦးဆောင်ခံရမည်ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၇:၁၅-၁၉)။ ထို့ကြောင့် မောရှေသည် ဘုရားသခင်၏အမိန့်တော်ကို ထမ်းဆောင်ရုံသာမက သူ၏တန်ခိုးဖြင့်လည်း ပြည့်စုံခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်က သူ၏လူမျိုးထံသို့ စေလွှတ်သော ပထမဆုံးပရောဖက်နှင့် အံ့ဖွယ်ပြုလုပ်သူဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ခရစ်တော်၏ပုံစံဖြစ်လာသည် (ဒုတိယသြဝါဒကျမ်း ၁၈:၁၅၊ ယောဟန် ၁:၄၅၊ တမန်တော် ၃:၂၂)။

9. The water. Egyptians worshiped the Nile as the source of national prosperity. Power to turn the life-giving water of the Nile into blood would imply power over the gods of Egypt and power to desolate the land of Egypt. From this sign Israel was to learn trust in God, while Pharaoh and the Egyptians were afterward by the same sign to be led to fear Him (ch. 7:15–19). Thus Moses was not only entrusted with the word of God but also endowed with His power. He was the first prophet and worker of miracles to be sent by God to His people, and thus became a type of Christ (Deut. 18:15; John 1:45; Acts 3:22).

 

၁၀။ ကျွန်ုပ်သည် ပညာရှိစွာ ပြောဆိုနိုင်သူမဟုတ်။ “စကားနှင့်အကျင့်တွင် တန်ခိုးကြီးသူ” (တမန်တော် ၇:၂၂) ဖြစ်ခဲ့သူသည် ပြောဆိုရာတွင် အခက်အခဲရှိသည်ဟု ဆိုခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏တာဝန်ကို အောင်မြင်စေမည်ဟူသော ကတိတော်နှင့် မသင့်လျော်ပုံရသည်။ အီဂျစ်ပြည်မှ ကာလရှည်ထွက်ခွာနေရပြီး မီဒျန်ပြည်တွင် နေထိုင်စဉ်အီဂျစ်ဘာသာစကားကို မပြောခဲ့ရခြင်းကြောင့် ဖါရောဘုရင်ထံသို့ သွားရန် အရည်အချင်းမပြည့်မီဟု ခံစားရခဲ့သော်လည်း၊ သူသည် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်သင့်သည်။ မောရှေသည် မီဒျန်လူမျိုးများနှင့်နေထိုင်ခဲ့သောကြောင့် ဟေဗြဲဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုရန် ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ သို့သော် မီဒျန်ကျောက်စာများသည် ရှေးဟေဗြဲဘာသာစကားနှင့် အနည်းငယ်သာ ကွာခြားသောကြောင့် ဤသည်မှာ အကြောင်းမဟုတ်ပေ။ မောရှေသည် ဟေဗြဲအက္ခရာအချို့ကို အသံထွက်ရာတွင် အခက်အခဲရှိသည်ဟူသော ဂျူးရိုးရာဓလေ့သည်လည်း အထောက်အထားမရှိပေ။

10. I am not eloquent. That he who had been “mighty in words and in deeds” (Acts 7:22) should claim difficulty in speaking seems unwarranted, in view of God’s promise to prosper his mission. His long absence from Egypt and the fact that he had not spoken its language during the sojourn in Midian without doubt made him feel unqualified to go before Pharaoh, but he should have been ready to trust in God. It has been suggested that Moses feared to speak in Hebrew because he had been living among the Midianites. This cannot have been the reason, however, since Midianite inscriptions differ but little from ancient Hebrew. The Jewish tradition that Moses had difficulty in pronouncing certain Hebrew letters, has no substantiation either.

 

၁၀။ မိမိကိုယ်ကို အမှုထဲသို့ ထည့်သွင်းရန် ကြောက်ရွံ့ခြင်း။—မောရှေ၏ ပြင်ဆင်မှုနှင့် စမ်းသပ်မှုကာလပြီးဆုံးသောအခါ၊ အစ္စရေးကို လွတ်မြောက်စေရန် ထပ်မံသွားရန် အမိန့်ပေးခံရပြီး၊ သူသည် မိမိကိုယ်ကို မယုံကြည်သူ၊ စကားပြောနှေးသူ၊ ရှက်တတ်သူဖြစ်ခဲ့သည်။ “ကိုယ်တော်သည် အဘယ်သူဖြစ်သနည်း၊ ဖာရိုထံသို့ သွားရမည်လော၊ အစ္စရေးလူမျိုးကို အီဂျစ်မှ ကယ်ထုတ်ရမည်လော” ဟု သူကပြောခဲ့သည်။ သူသည် ချက်ချင်းစကားပြောနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းကို အကြောင်းပြခဲ့သည်။ သူသည် အီဂျစ်တပ်များ၏ ဗိုလ်ချုပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ စကားပြောတတ်ကြောင်း သေချာပေါက် သိခဲ့သည်။ သို့သော် သူသည် မိမိ၏အမှုထဲသို့ မိမိကိုယ်ကို ထည့်သွင်းမည်ကို ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည် (MS ၁၁၊ ၁၉၀၃)။

10. Fearful of Bringing Self Into Work.—When, after Moses’ time of preparation and trial was over, he was once more told to go and deliver Israel, he was self-distrustful, slow of speech, timid. “Who am I,” he said, “that I should go unto Pharaoh, and that I should bring forth the children of Israel out of Egypt?” He pleaded as an excuse a lack of ready speech. He had been the general of the armies of Egypt, and he certainly knew how to speak. But he was afraid that he would bring self into his work (MS 11, 1903).

 

၁၂။ ငါသည် သင်၏နှုတ်နှင့်အတူရှိမည်။ ဘုရားသခင်သည် မောရှေနှင့် မိတ်ဆွေတစ်ဦးကဲ့သို့ စိတ်ရှည်စွာ ဆင်ခြင်ပေးခဲ့သည်။ လူသားတို့၏နှုတ်ကို ဖန်ဆင်းတော်မူသောသူသည် ချောမွေ့စွာ ပြောဆိုနိုင်သောစွမ်းရည်ကို ပေးအပ်နိုင်သည်မှာ ဧကန်ပင်ဖြစ်သည်။

12. I will be with thy mouth. God patiently reasoned with Moses as with a friend. He who had made man’s mouth was certainly able to impart the ability to speak fluently.

 

၁၃။ ကျေးဇူးပြု၍ စေလွှတ်ပါ။ မောရှေ၏အကြောင်းပြချက်အားလုံးသည် မမှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြခံရသောအခါ၊ သူ၏အကြောင်းပြချက်များနောက်ကွယ်ရှိ ဖုံးကွယ်ထားသော ရည်ရွယ်ချက်များသည် ထင်ရှားလာသည်။ ပထမတွင် သူ၏စွမ်းရည်ကို သံသယဖြစ်ပုံရသည်မှာ ယခုအခါ ဘုရားသခင်ကို မယုံကြည်မှုအဖြစ် ထင်ရှားလာသည် (အခန်းကြီး ၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ လက်တွေ့အားဖြင့် သူသည် သွားရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏တာဝန်ပေးအပ်ချက်ကို သူ၏တိုတောင်းပြီး ရိုင်းစိုင်းနိုင်သည့် အကြမ်းဖျဉ်ဖြေကြားချက်သည် ဟေဗြဲဘာသာစကားတွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာထက် ပို၍ပြတ်သားသည်။

13. Send, I pray thee. When all the excuses Moses could offer were proved invalid, his hidden motives in making them became obvious. What had at first appeared to be doubt of his own ability was now revealed as distrust of God (see v. 19). For practical purposes he refused to go. His curt, almost rude, answer to the divine commission is even more emphatic in Hebrew than in English.

 

၁၄။ ထာဝရဘုရား၏အမျက်တော်။ အသုံးပြုထားသော ထုတ်ဖော်ချက်သည် ပြင်းထန်သော်လည်း ဘုရားသခင်သည် မနှစ်သက်ခြင်းသာဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုပေမည်။ သူသည် မောရှေအား အခြားပြစ်ဒဏ်မပေးဘဲ၊ မောရှေတစ်ဦးတည်းထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်ကို လူနှစ်ဦးအကြား ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။

14. The anger of the Lord. The expression used is strong but probably means no more than that God was displeased. He did not punish Moses otherwise than by dividing between the two men the responsibility Moses was to have had alone.

 

လေဝိအာရုန်။ ဘုရားသခင်သည် အာရုန်ကို “လေဝိ” ဟု အဘယ်ကြောင့် ခေါ်ဆိုခဲ့သည်ကို မရှင်းလင်းပေ။ အချို့က ဣသရေလလူမျိုးများထဲတွင် တူညီသောအမည်ရှိသူများရှိပြီး ၎င်းကို ခွဲခြားရန် ဤသတ်မှတ်ချက်လိုအပ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် “သင်၏အစ်ကို” ဟူသောစကားလုံးများသည် ဤကိစ္စတွင် လုံလောက်မည်မဟုတ်သလားဟု မရှင်းလင်းပေ။ အချို့က ၎င်းသည် သူ၏လူမျိုးအား ဘုရားသခင်၏အထူးဝတ်ပြုရေးအတွက် နောင်တွင် သန့်ရှင်းပြုလုပ်ခြင်းကို ကြိုတင်ပြသသည်ဟု ယူဆကြသည်။

Aaron the Levite. It is not clear why God here spoke of Aaron as “the Levite.” Some have suggested that there were others by the same name among the Israelites and that this designation was necessary to distinguish him. But it is not clear why the words “thy brother” would not have been sufficient in this case. Others have thought the designation anticipates the future consecration of his tribe to God’s special service.

 

သူသည်ထွက်လာသည်။ အာရုန်သည် မောရှေထံသို့ မီဒျန်ပြည်တွင် သွားရောက်လည်ပတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ပြီး၊ သူထွက်ပြေးခဲ့ရသောဘုရင်သေဆုံးမှုကို အကြောင်းကြားရန်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂:၁၅, ၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ဘုရားသခင်က သွားရန် ညွှန်ကြားမချင်း အာရုန်သည် သူ၏ခရီးကို စတင်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပေ (အခန်းကြီး ၄:၂၇)။

He cometh forth. It has been suggested that Aaron planned to visit Moses in Midian to inform him of the death of the king from whom he had fled (see ch. 2:15, 23). Under any circumstances, Aaron did not start on his journey until God instructed him to go (ch. 4:27).

 

၁၆။ သင်၏ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ။ ဘုရားသခင်သည် လူနှစ်ဦးစလုံးနှင့်အတူရှိမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်—မောရှေနှင့်အတူ ဘုရားသခင်ထင်ရှားပြသသည်ကို တိကျစွာဖော်ပြရန်နှင့် အာရုန်နှင့်အတူ ရှင်းလင်းပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိစွာ ပြောဆိုရန်ဖြစ်သည်။ မောရှေ၏ရာထူးသည် ပို၍ဂုဏ်ယူစရာဖြစ်သော်လည်း၊ အာရုန်၏ရာထူးသည် လူများအတွက် ထိုသို့ဖြစ်ပုံရသည်။

16. Thy spokesman. God promised to be with both men—with Moses that he might express accurately what God revealed to him, and with Aaron that he might speak clearly and persuasively. Moses’ position was the more honorable, though Aaron’s may have seemed so to the people.

 

ဘုရားသခင်အစား။ အခန်းကြီး ၇:၁ တွင် ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား သူ၏အစ်ကိုသည် သူ၏ပရောဖက် သို့မဟုတ် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်မည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်သည် မောရှေအပေါ်တွင် တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ အာရုန်သည် မောရှေ၏စကားများကို ဘုရားသခင်၏စကားများအဖြစ် လက်ခံပြီး မောရှေမှာထားသမျှကို လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်သည်။

Instead of God. In ch. 7:1 God promised Moses that his brother should be his prophet or spokesman. Divine inspiration was to rest upon Moses. Aaron was to accept Moses’ words as the words of God and do all that Moses bade him.

 

၁၇။ ဤတောင်ဝှေးကို ယူသွားပါ။ မောရှေသည် မည်သည့်တောင်ဝှေးကိုမဆို ယူဆောင်ရန် မညွှန်ကြားခံရဘဲ၊ မြွေအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ပြီးသော ထိုတောင်ဝှေးကို ယူဆောင်ရန် ညွှန်ကြားခံရသည်။ “နိမိတ်လက္ခဏာများ” ဟူသော ဗဟုဝစ်သည် အီဂျစ်ပြည်အပေါ်သို့ ကျရောက်မည့် ဘေးဒဏ်များကို ညွှန်ပြပြီး၊ သူ့ထံပေးအပ်ခဲ့သော နိမိတ်လက္ခဏာသုံးခုအနက် တစ်ခုသာလျှင် တောင်ဝှေးဖြင့် ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။

17. Take this rod. Moses was bidden to take, not any rod, but the particular one that had already been transformed into a serpent. The plural, “signs,” points to the plagues that were to fall upon Egypt, since only one of the three signs thus far given him was to be performed with the rod.

 

၁၈။ ကျွန်ုပ်ကို သွားခွင့်ပြုပါ။ မောရှေသည် သူ၏ခရီး၏မည်သို့သောရည်ရွယ်ချက်ကို ယေသရိုထံတွင် မဖော်ပြခဲ့ပေ၊ အကြောင်းမှာ ယေသရိုသည် သူ၏ဇနီးနှင့်သားသမီးများကို လိုက်ပါခွင့်ပြုရန် ငြင်းဆန်မည်ကို ကြောက်ရွံ့ခဲ့ပြီး၊ သူ၏အီဂျစ်ပြည်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိမှုသတင်းသည် သူဖါရောဘုရင်ထံသို့ မရောက်ရှိမီတွင် ရောက်ရှိသွားမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သူ၏တာဝန်ကို ပို၍ခက်ခဲစေနိုင်သည်။

18. Let me go. Moses did not mention to Jethro the real object of his journey, for fear that Jethro would refuse permission for his wife and children to accompany him, and possibly also that a report of his return to Egypt might reach the court before he was ready to appear there, thus making his mission more difficult.

 

၁၉။ သွား၍ ပြန်လာပါ။ မောရှေသည် အီဂျစ်သို့ ပြန်သွားရန် ပြင်ဆင်နေစဉ်၊ ဘုရားသခင်သည် ဖာရိုနှင့် သူ၏အသက်ကို ရှာဖွေသူများအားလုံး သေဆုံးသွားပြီဖြစ်၍ မိမိ၏ ကိုယ်လုံခြုံရေးအတွက် မစိုးရိမ်ရန် အာမခံချက်ဖြင့် ဒုတိယအကြိမ် သူ့ထံသို့ ထင်ရှားပြခဲ့သည်။

19. Go, return. As Moses made preparations to return to Egypt, the Lord appeared to him a second time with reassurance that he need not fear for his personal safety, since Pharaoh and all those who had sought his life were now dead.

 

၂၀။ သူ၏သားများ။ မောရှေတွင် သားနှစ်ဦးရှိသည် (အခန်း ၁၈:၃၊ ၄)၊ဂါရှုံ၊ သူ၏မွေးဖွားမှုကို အခန်း ၂:၂၂ တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ဧလိဧဇာ၊ သူသည် မွေးကင်းစ ကလေးဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ နောက်ဆုံးတစ်ဦးသည် မောရှေ ဂျယ်ရိုအိမ်သို့ ပြန်လာပြီးနောက် မွေးဖွားဖြစ်ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ အခန်း ၂:၂၂ တွင် ဟိုရက်တောင်တွင် ဘုရားသခင်ထင်ရှားပြမှုမတိုင်မီ သားတစ်ဦးသာ မွေးဖွားခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

20. His sons. Moses had two sons (ch. 18:3, 4), Gershom, whose birth is mentioned in ch. 2:22, and Eliezer, who was probably but an infant. The latter seems to have been born since Moses’ return to Jethro’s home, inasmuch as ch. 2:22 speaks of but one son born to him prior to the divine manifestation at Mt. Horeb.

 

သူတို့ကို မြည်းပေါ်တင်ထားသည်။ ရှေးခေတ်အီဂျစ်လူမျိုးများသည် တိရစ္ဆာန်ပေါ်တွင် မစီးကြသော်လည်း၊ နိုင်ငံခြားသားများ၊ အထူးသဖြင့် ကလေးများနှင့် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များကို မြည်းစီးသည်ဟု မကြာခဏပုံဖော်ခဲ့သည်။ ဤစကားလုံးပုံသည် မောရှေသည် သူ၏အီဂျစ်ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို စွန့်လွှတ်ပြီး ဆီမီးတစ်လူမျိုး၏ နေ့စဉ်ဘဝပုံစံကို လက်ခံခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Set them upon an ass. The ancient Egyptians themselves never rode on animals, though they often depicted foreigners, particularly children and noblemen, as riding donkeys. This word picture suggests that Moses had given up his former Egyptian customs and adopted the Semitic way of life.

 

ဘုရားသခင်၏တောင်ဝှေး။ မောရှေ၏တောင်ဝှေး (အခန်း ၄:၂) သည် အံ့ဖွယ်အမှုများ (အခန်း ၃ နှင့် ၄) ကြောင့် “ဘုရားသခင်၏တောင်ဝှေး” ဖြစ်လာခဲ့သည်။

The rod of God. Moses’ rod (ch. 4:2) had become the “rod of God” as a result of the miracles recorded in vs. 3 and 4.

 

၂၁။ ထိုအံ့ဖွယ်အမှုများအားလုံး။ ဘုရားသခင်သည် မောရှေထံသို့ ထပ်မံထင်ရှားပြခဲ့သည်၊ မီဒီယန်မှ မထွက်ခွာမီ သို့မဟုတ် အီဂျစ်သို့သွားရင်း လမ်းတွင်ဖြစ်သည်။ ဤအခါတွင် ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား အီဂျစ်တွင် မျှော်လင့်ရမည့်အရာများကို အသိပေးခဲ့သည်။ “ထိုအံ့ဖွယ်အမှုများအားလုံး” ဟူသော စကားရပ်သည် အခန်း ၂ မှ ၉ တွင် ဖော်ပြထားသော နိမိတ်သုံးခုကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ဖာရိုရှေ့မှာ ပြုလုပ်ရမည့် အံ့ဖွယ်အမှုများအားလုံးကို ရည်ညွှန်းသည်။

21. All those wonders. Once more God appeared to Moses, either before he left Midian or on the way to Egypt. Upon this occasion God imparted to Moses information concerning what he must expect in Egypt. The expression “all those wonders” does not refer alone to the three signs mentioned in vs. 2–9, but to all the miracles he was to perform in the presence of Pharaoh.

 

သူ၏စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေမည်။ ခရစ်တော်၏ မျိုးစေ့ပြည်တင်သူနှင့် မျိုးစေ့ဥပမာတွင်၊ မြေအမျိုးမျိုးထဲသို့ ဖြန့်ကြဲသော မျိုးစေ့များအကြား ကွဲပြားမှုမရှိသလို၊ ဖြန့်ကြဲပုံတွင်လည်း ကွဲပြားမှုမရှိခဲ့ပါ။ အရာအားလုံးသည် မြေအမျိုးအစားတစ်ခုစီမှ မျိုးစေ့အား လက်ခံပုံပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ထိုနည်းတူ၊ ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးခိုင်မာမှုသည် ဘုရားသခင်၏လုပ်ဆောင်ချက်မဟုတ်ဘဲ၊ သူကိုယ်တိုင် တမင်ရွေးချယ်မှုဖြစ်သည် (PP ၂၆၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ထပ်ခါတလဲလဲ သတိပေးချက်များနှင့် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးပြသမှုများဖြင့် ဖာရို့၏အမှားများကို ညွှန်ပြရန်၊ သူ၏စိတ်နှလုံးကို နူးညံ့စေရန်၊ ဘုရားသခင်၏အလိုတော်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဦးဆောင်ရန် အလင်းရောင်ပေးပို့ခဲ့သည် (DA ၃၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးပြသမှုတစ်ခုစီသည် သူလိုချင်သည့်အတိုင်း ပြုလုပ်ရန် ပိုမိုဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ပြီး၊ အလင်းရောင်ကို မထီမဲ့မြင်ပြုကာ ငြင်းပယ်ခဲ့သဖြင့်၊ နောက်ဆုံးတွင် ထိုအလင်းရောင်ကို ခံစားမှုမရှိတော့ဘဲ၊ အလင်းရောင်ကို ရုပ်သိမ်းခံရသည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေသည်မှာ အလင်းရောင်ကို သူကိုယ်တိုင် ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်ပါးအမျိုးသားများပင်လျှင် ဖာရိုနှင့် အီဂျစ်လူများသည် သူတို့၏စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေသူများဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်မဟုတ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည် (၁ ရာ. ၆:၆)။

Harden his heart. In Christ’s parable of the sower and the seed there was no difference between the seed scattered in one kind of soil and that sown in the others, or yet in the manner in which it was sown. Everything depended upon the reception given the seed by each type of soil. In like manner, the hardening of Pharaoh’s heart was in no way an act of God, but rather a deliberate choice on his own part (see PP 268). By repeated warnings and displays of divine power God sent light designed to point out to Pharaoh the error of his ways, to soften and subdue his heart, and to lead him to cooperate with His will (see DA 322). But each successive manifestation of divine power left him more determined to do as he pleased. Refusing to be corrected, he despised and rejected the light, until he became insensitive to it, and the light was finally withdrawn. It was thus his own resistance to the light that hardened his heart. Even the heathen recognized the fact that it was Pharaoh and the Egyptians themselves who hardened their hearts, and not God (1 Sam. 6:6).

 

ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးခိုင်မာမှုကို ဘုရားသခင်လုပ်ဆောင်သည်ဟု ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသည်ကို မှတ်ချက်ပေးသူများက အမျိုးမျိုးနားလည်ခဲ့ကြသည်။ ဤသို့သော ဖော်ပြချက်များစုစုပေါင်း ဆယ်ခုရှိသည်။ ရှစ်ခု (အခန်း ၄:၂၁၊ ၉:၁၂၊ ၁၀:၂၀, ၂၇၊ ၁၁:၁၀; ၁၄:၄, ၈, ၁၇) သည် “ခိုင်မာစေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ခဇပ်” ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုထားပြီး၊ ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးသည် မလှုပ်ရှားဘဲ၊ ဣသရေလအပေါ် သူ၏ခံစားချက်များ မပြောင်းလဲစေရန် ဘုရားသခင်က လုပ်ဆောင်မည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အခန်း ၇:၃ တွင် နောက်ထပ်ဟီဘရူးစကားလုံး “ခါရှာ” ကို အသုံးပြုထားပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးကို “မာကျစ်” သို့မဟုတ် “ခံစားမှုမရှိစေ” လုပ်ဆောင်မည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အခန်း ၁၀:၁ တွင် တတိယစကားလုံး “ကဗတ်” ကို အသုံးပြုထားပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးကို “လေးလံ” သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်၏လွှမ်းမိုးမှုကို ခံစားမှုမရှိစေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤစကားလုံးများကို အကြောင်းအမျိုးမျိုးအရ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန်အသုံးပြုထားသည်ကို အကြောင်းအရာကို လေ့လာခြင်းဖြင့် ထင်ရှားသည်။

Commentators have differed widely in their understanding of the hardening of Pharaoh’s heart, here attributed to God. There are altogether ten such statements. Eight of them (Ex. 4:21; 9:12; 10:20, 27; 11:10; 14:4, 8, 17) use the word chazaq, which means that the Lord would make Pharaoh’s heart “firm” so that it would not move, and that his feelings toward Israel would not change. In ch. 7:3 another Hebrew word, qashah, is used, which implies that the Lord would make Pharaoh’s heart “hard” or “unfeeling.” In ch. 10:1 a third word, kabed, is used, meaning that God had made Pharaoh’s heart “heavy,” or insensible to divine influence. That the different words are used more or less interchangeably becomes evident from a study of the context.

 

ဖာရိုကိုယ်တိုင်သည် သူ၏စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေသည်ဟူသော ဖော်ပြချက်များလည်း ဆယ်ခုရှိသည်။ လေးခု (အခန်း ၇:၁၃, ၂၂၊ ၈:၁၉၊ ၉:၃၅) သည် “ခိုင်မာစေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ခဇပ်” ကို အသုံးပြုထားပြီး၊ ငါးခု (အခန်း ၇:၁၄။ ၈:၁၅, ၃၂၊ ၉:၇, ၃၄) သည် “လေးလံစေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ကဗတ်” ကို အသုံးပြုထားပြီး၊ တစ်ခု (အခန်း ၁၃:၁၅) သည် “မာကျစ်စေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော “ခါရှာ” ကို အသုံးပြုထားသည်။ ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးခိုင်မာမှုသည် ဘုရားသခင်၏ ဣသရေလကို လွှတ်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုကို လျစ်လျူရှုခြင်းတွင် ပထမဆုံး ထင်ရှားသည်။ သူ၏ငြင်းပယ်မှုသည် အီဂျစ်ပညာရှင်များက အတုယူနိုင်သော ဘေးဒဏ်များတွင်သာ ကန့်သတ်မထားဘဲ၊ ပညာရှင်များကိုယ်တိုင်က “ဘုရားသခင်၏လက်ချောင်း” ဟု အသိအမှတ်ပြုသော ဘေးဒဏ်များကိုပါ ထည့်သွင်းသည် (အခန်း ၈:၁၉)။ ၎င်းသည် အီဂျစ်လူများအပေါ် ကျရောက်သော်လည်း ဣသရေလလူများအပေါ် မကျရောက်သော စတုတ္ထနှင့် ပဉ္စမဘေးဒဏ်များပြီးနောက်လည်း ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်၊ ဤအချက်ကို ဘုရင်အား အသိပေးခဲ့သည် (အခန်း ၉:၇)။ သူ၏စိတ်နှလုံးခိုင်မာမှုသည် မောရှေနှင့် အာရုန်အား ဘေးဒဏ်ဖယ်ရှားပေးရန် ကတိပြုခဲ့သော်လည်း ကတိဖျက်သောအခါ၊ နှင့် သူသည် အပြစ်ပြုမိခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံရသည့်အခါတွင် ပို၍ထင်ရှားသည် (အခန်း ၉:၂၇)။ ထို့ကြောင့် မောရှေသည် အီဂျစ်သို့မရောက်မီ၊ ဘုရားသခင်က ဖာရို့၏စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေမည်ဟု ပြောခဲ့သည့်အခါ (အခန်း ၄:၂၁)၊ ဘုရားသခင်သည် ဘုရင်၏ ဘုရားသခင်အား နာခံရန်နှင့် ဣသရေလလူများကို လွှတ်ပေးရန် ဆက်လက်ငြင်းပယ်မှုကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။

There are also ten statements to the effect that Pharaoh hardened his own heart. Four of them (chs. 7:13, 22; 8:19; 9:35) use the word chazaq, “to make firm,” five (chs. 7:14; 8:15, 32; 9:7, 34) the word kabed, “to make heavy,” and one (ch. 13:15) the word qashah, “to make hard.” The hardening of Pharaoh’s heart was evident first of all in the fact that he paid no attention to the demand of the Lord to let Israel go. His refusal was not restricted to the plagues the Egyptian magicians were able to imitate, but included those which the magicians themselves acknowledged to be “the finger of God” (ch. 8:19). It continued also after the fourth and fifth plagues, which fell upon the Egyptians but not upon the Israelites, a fact of which the king was informed (ch. 9:7). The hardening of his heart was demonstrated even more clearly when he broke his promise to let Israel go on condition that Moses and Aaron would remove the plague, and when he was forced to confess that he had sinned (ch. 9:27). Thus when Moses was told, before reaching Egypt, that the Lord would harden Pharaoh’s heart (ch. 4:21), God referred to the continued refusal of the king to obey Him and release the Israelites.

 

ဘုရားသခင်သည် ဆိုးသွမ်းသူများ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခသေဆုံးမှုတွင် မနှစ်သက်ဘဲ၊ လူအားလုံး နောင်တရပြီး ကယ်တင်ခြင်းခံရကြစေရန် ဆန္ဒရှိသည် (ယေဇကျေလ ၃၃:၁၁၊ ၁ တိ. ၂:၄; ၂ ပေ. ၃:၉)၊ နှင့် သူ၏နေရောင်သည် ဆိုးသွမ်းသူများနှင့် ဖြောင့်မတ်သူများအပေါ် ထွန်းလင်းစေသည် (မဿဲ ၅:၄၅)။ သို့သော် နေရောင်သည် မတူညီသော ပစ္စည်းများကို ၎င်းတို့၏သဘာဝအလိုက် မတူညီစွာ သက်ရောက်သည်—ဥပမာ၊ ဖယောင်းကို အရည်ပျော်စေပြီး ရွံ့ကို မာကျစ်စေသည်—ထိုနည်းတူ၊ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုသည် စိတ်နှလုံး၏အခြေအနေအလိုက် မတူညီသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နောင်တရသော အပြစ်သားသည် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်ကို ကယ်တင်ခြင်းနှင့် နှလုံးပြောင်းလဲခြင်းသို့ ဦးဆောင်ခွင့်ပြုသော်လည်း၊ နောင်တမရသူသည် သူ၏စိတ်နှလုံးကို ပို၍ခိုင်မာစေသည်။ ဘုရားသခင်၏ကရုဏာတော်၏ ထင်ရှားပြမှုတစ်ခုတည်းသည် တစ်ဦးအတွက် ကယ်တင်ခြင်းနှင့် အသက်ရှင်ခြင်းသို့ ဦးဆောင်ပြီး၊ နောက်တစ်ဦးအတွက် တရားစီရင်ခြင်းနှင့် သေခြင်းသို့ ဦးဆောင်သည်—တစ်ဦးစီသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ရွေးချယ်မှုအလိုက် ဖြစ်ပေါ်သည်။

God takes no pleasure in the suffering and death of the wicked, but rather desires that all men repent and be saved (Eze. 33:11; 1 Tim. 2:4; 2 Peter 3:9), and causes His sun to shine upon the evil and the good (Matt. 5:45). But as the sun affects different materials in different ways, according to their own nature—it melts wax and hardens clay, for instance—so the influence of the Spirit of God upon the hearts of men produces different effects according to the condition of the heart. The repentant sinner allows God’s Spirit to lead him to conversion and salvation, but the impenitent hardens his heart more and more. The very same manifestation of the mercy of God leads in the case of the one to salvation and life, and in that of the other to judgment and death—to each according to his own choice.

 

၂၁။ အလင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် နှလုံးကို မာကျောစေသည်။—ဖာရိုသည် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်၏ ကြီးမြတ်သောအမှုကို မြင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ကျွန်ဖြစ်သူမှတစ်ဆင့် ပြုလုပ်ခဲ့သော အံ့ဖွယ်အမှုများကို မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် သူသည် ဘုရားသခင်၏အမိန့်ကို နာခံရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားစွာ “အစ္စရေးကို လွှတ်ပေးရန် ငါသည် သူ၏အသံကို နာခံရမည့် ထာဝရဘုရားသည် အဘယ်သူနည်း” (ထွက်မြောက်ရာ ၅:၂) ဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်မှုများ ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ကျရောက်လာသည်နှင့်အမျှ၊ သူသည် ခိုင်မာသော ခုခံမှုတွင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ အလင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် သူသည် မာကျောလာပြီး အာရုံမခံစားနိုင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏အစီအမံသည် သူ၏တန်ခိုးကို ထင်ရှားပြသနေသော်လည်း၊ ဤထင်ရှားမှုများကို အသိအမှတ်မပြုခြင်းသည် ဖာရိုအား ပိုမိုကြီးမားသော အလင်းကို ဆန့်ကျင်ရန် နှလုံးမာကျောစေသည့် နည်းလမ်းဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ထင်ရှားသောဆန္ဒထက် မိမိ၏အတွေးအမြင်များကို မြှင့်တင်သူများသည် ဖာရိုကဲ့သို့ “ငါသည် သူ၏အသံကို နာခံရမည့် ထာဝရဘုရားသည် အဘယ်သူနည်း” ဟု ပြောနေသည်။ အလင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းတိုင်းသည် နှလုံးကို မာကျောစေပြီး နားလည်မှုကို မှောင်မိုက်စေသည်။ ထို့ကြောင့် လူများသည် မှန်ကန်မှုနှင့် မမှန်ကန်မှုကို ခွဲခြားရန် ပိုမိုခက်ခဲလာပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် ပိုမိုရဲရင့်လာကြသည် (MS ၃၊ ၁၈၈၅)။

21. Rejection of Light Hardens Heart.—Pharaoh saw the mighty working of the Spirit of God; he saw the miracles which the Lord performed by His servant; but he refused obedience to God’s command. The rebellious king had proudly inquired, “Who is the Lord, that I should obey his voice to let Israel go? … [Ex. 5:2].” And as the judgments of God fell more and more heavily upon him, he persisted in stubborn resistance. By rejecting light from heaven, he became hard and unimpressible. The providence of God was revealing His power, and these manifestations, unacknowledged, were the means of hardening Pharaoh’s heart against greater light. Those who exalt their own ideas above the plainly specified will of God, are saying as did Pharaoh, “Who is the Lord, that I should obey His voice?” Every rejection of light hardens the heart and darkens the understanding; and thus men find it more and more difficult to distinguish between right and wrong, and they become bolder in resisting the will of God (MS 3, 1885).

 

(မဿဲ ၁၂:၃၁, ၃၂)။ ဘုရားသခင်သည် ဖာရိုကို မိမိကိုယ်ကို လက်ထဲသို့ အပ်နှင်းခဲ့သည်

(Matt. 12:31, 32). God Gave Pharaoh Into Hands of Self

 

(မဿဲ ၁၂:၃၁, ၃၂)။ ဘုရားသခင်သည် ဖာရိုကို မိမိကိုယ်ကို လက်ထဲသို့ အပ်နှင်းခဲ့သည်။—အီဂျစ်ဘုရင်သည် ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးကို ဆန့်ကျင်သော သက်သေထပ်လောင်းတိုင်းသည် သူ့ကို ပိုမိုခိုင်မာပြီး ဆက်လက်တည်ရှိသော ဆန့်ကျင်မှုသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အမှုသည် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ အကန့်အသတ်ရှိသော လူသားသည် အနန္တဘုရားသခင်၏ ထင်ရှားသောဆန္ဒကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဤကိစ္စသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ကို ဆန့်ကျင်သောအပြစ်၏ ထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။ “လူသည် မည်သည်ကို ကြဲသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုအရာကိုပင် ရိတ်ရလိမ့်မည်။” တဖြည်းဖြည်း ဘုရားသခင်သည် သူ၏ဝိညာဉ်တော်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့သည်။ သူ၏ထိန်းချုပ်တန်ခိုးကို ဖယ်ရှားလိုက်ပြီး၊ ဘုရင်ကို အားလုံးထဲမှ ဆိုးရွားဆုံးသော အာဏာရှင်ဖြစ်သည့် မိမိကိုယ်ကို လက်ထဲသို့ အပ်နှင်းခဲ့သည် (RH ဇူလိုင် ၂၇၊ ၁၈၉၇)။

(Matt. 12:31, 32). God Gave Pharaoh Into Hands of Self.—Every additional evidence of the power of God that the Egyptian monarch resisted, carried him on to a stronger and more persistent defiance of God. Thus the work went on, finite man warring against the expressed will of an infinite God. This case is a clear illustration of the sin against the Holy Ghost. “Whatsoever a man soweth, that shall he also reap.” Gradually the Lord withdrew His Spirit. Removing His restraining power, He gave the king into the hands of the worst of all tyrants,—self (RH July 27, 1897).

 

(ဂလာတိ ၆:၇)။ ဖာရိုသည် ခိုင်မာမှုကို ကြဲခဲ့ပြီး၊ ခိုင်မာမှုကို ရိတ်ခဲ့သည်

(Gal. 6:7). Pharaoh Sowed Obstinacy, Reaped Obstinacy

 

(ဂလာတိ ၆:၇)။ ဖာရိုသည် ခိုင်မာမှုကို ကြဲခဲ့ပြီး၊ ခိုင်မာမှုကို ရိတ်ခဲ့သည်။—“လူသည် မည်သည်ကို ကြဲသည်ဖြစ်စေ၊ ထိုအရာကိုပင် ရိတ်ရလိမ့်မည်။” ဖာရိုသည် ခိုင်မာမှုကို ကြဲခဲ့ပြီး၊ ခိုင်မာမှုကို ရိတ်ခဲ့သည်။ သူကိုယ်တိုင် ဤမျိုးစေ့ကို မြေကြီးထဲသို့ ထည့်ခဲ့သည်။ ၎င်းမျိုးစေ့၏တိုးတက်မှုကို ဘုရားသခင်သည် အသစ်သောတန်ခိုးဖြင့် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် မလိုအပ်သလို၊ ပြောင်းဖူးစေ့၏တိုးတက်မှုကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ရန် မလိုအပ်ပေ။ မျိုးစေ့သည် ပေါက်ရောက်ပြီး အသီးထွက်ရန်အတွက် လိုအပ်သည်မှာ ၎င်းကို စေ့စပ်ရန်နှင့် ပေါက်ရောက်ရန်သာ ဖြစ်သည်။ ရိတ်သိမ်းမှုသည် ကြဲခဲ့သော မျိုးစေ့၏သဘောကို ဖော်ပြသည် (MS ၁၂၆၊ ၁၉၀၁)။

(Gal. 6:7). Pharaoh Sowed Obstinacy, Reaped Obstinacy.—“Whatsoever a man soweth, that shall he also reap.” Pharaoh sowed obstinacy, and he reaped obstinacy. He himself put this seed into the soil. There was no more need for God by some new power to interfere with its growth, than there is for Him to interfere with the growth of a grain of corn. All that is required is that a seed shall be left to germinate and spring up to bring forth fruit after its kind. The harvest reveals the kind of seed that has been sown (MS 126, 1901).

 

ပုန်ကန်မှုသည် ပုန်ကန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် ပုန်ကန်မှုသည် ပုန်ကန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။—ရောဂါဘယဆေးနှင့် ရပ်တန့်သွားပြနောက်၊ ဘုရင်သည် ဣသရေလလူမျိုးကို လွှတ်မပေးရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ ပုန်ကန်မှုသည် ပုန်ကန်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဘုရင်သည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး အဆက်မပြတ် ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြင့် အလွန်မာကျောလာခဲ့ပြီး၊ သူ၏ တစ်ခုလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်၏ ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာ ပြသမှုများကို ပုန်ကန်မှုဖြင့် ထကြွလာခဲ့သည် (၃အက်စ်ဂျီ ၂၁၅)။

Rebellion Produces Rebellion

Rebellion Produces Rebellion.—After the plague was stayed, the king refused to let Israel go. Rebellion produces rebellion. The king had become so hardened with his continual opposition to the will of God, that his whole being rose in rebellion to the awful exhibitions of His divine power (3SG 215).

 

ဣသရေလသည် ဖာရိုဘုရင် သေရလျှင်တောင် ထိန်းသိမ်းခံရမည် ဣသရေလသည် ဖာရိုဘုရင် သေရလျှင်တောင် ထိန်းသိမ်းခံရမည်။—ဖာရိုဘုရင်သည် သခင်ဘုရားကို ဆန့်ကျင်ပြီး သူ၏ နှလုံးကို မာကျောစေခဲ့သည်။ သူသည် မြင်တွေ့ခဲ့ရသော နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်သော အမှုများကို မပြောဘဲ၊ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် သူ့ရှေ့သို့ ထပ်မံရောက်လာလျှင် သေရမည်ဟု ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ အကယ်၍ ဘုရင်သည် ဘုရားသခင်ကို ပုန်ကန်မှုတွင် မာကျောမသွားခဲ့လျှင်၊ အသက်ရှင်သော ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို ခံစားရပြီး နှိမ့်ချခံရလိမ့်မည်။ သူသည် ထိုသို့သော အံ့ဖွယ်များကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး၊ နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်များကို တိုးပွားစေနိုင်သော ဘုရားသခင်သည် ဖာရိုဘုရင်ကို သတ်ရလျှင်တောင် သူ၏ ရွေးချယ်ထားသော ကျွန်များ၏ အသက်ကို ထိန်းသိမ်းမည်ကို သိလိမ့်မည် (အလားတူ၊ ၂၂၀)။

Israel Would Be Preserved, Even if Pharaoh Had to Die

Israel Would Be Preserved, Even if Pharaoh Had to Die.—Pharaoh hardened his heart against the Lord and he ventured, notwithstanding all the signs and mighty wonders he had witnessed, to threaten that if Moses and Aaron appeared before him again they should die. If the king had not become hardened in his rebellion against God, he would have been humbled under a sense of the power of the living God who could save or destroy. He would have known that He who could do such miracles, and multiply His signs and wonders, would preserve the lives of His chosen servants, even if He should have to slay the king of Egypt (Ibid., 220).

 

၂၂။ ဣသရေလသည် ငါ၏သားဖြစ်သည်။ ဣသရေလကို ဘုရားသခင်၏သားဦးဟု ကြေငြာရာတွင် မောရှေသည် အီဂျစ်ဘုရင်အား ရင်းနှီးသောဘာသာစကားကို အသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။ ဖာရိုတစ်ဦးစီသည် မိမိကိုယ်ကို နေနတ်ဘုရား အမန်ရာ၏သားဟု ယူဆသည်။

22. Israel is my son. In declaring Israel to be God’s first-born son Moses was to use language familiar to the Egyptian king. Each Pharaoh considered himself the son of the sun-god Amen-Ra.

 

 

၂၃။ ငါသည် သင်၏သားကို သတ်မည်။ ဤခန့်မှန်းချက်၏ ပြည့်စုံမှုကို အခန်း ၁၂:၂၉ တွင် ကြည့်ပါ။ မောရှေသည် အခြားသော ဆွဲဆောင်မှုနည်းလမ်းများအားလုံး ကုန်ဆုံးပြီးမှ၊ ဘုရင်နှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ်တွေ့ဆုံမှုဖြစ်ကြောင်း သိရှိသည့်အခါတွင် (အခန်း ၁၀:၂၉၊ ၁၁:၄, ၅၊ PP ၂၇၃) ဤခြိမ်းခြောက်မှုကို မပြောခဲ့ပါ။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရာတွင် သူသည် အီဂျစ်သို့ပြန်လာပြီးနောက် လက်ခံရရှိသော အထူးညွှန်ကြားချက်များစွာထဲမှ တစ်ခုကို လိုက်နာခဲ့ပုံရသည် (အခန်း ၆:၁၁၊ ၇:၉, ၁၅, ၁၉; စသည်)။

23. I will slay thy son. For fulfillment of this prediction see ch. 12:29. Moses did not utter this threat till all other means of persuasion had been exhausted, in what he knew to be his last interview with the king (chs. 10:29; 11:4, 5; PP 273). In doing so he apparently carried out one of the many special directives received after his return to Egypt (chs. 6:11; 7:9, 15, 19; etc).

 

၂၄။ တည်းခိုရာတွင်။ “တည်းခိုရာ” ဟူသော ဘာသာပြန်သည် လွဲမှားစေသည်။ မီဒီယန်နှင့် အီဂျစ်ကြားတွင် တည်းခိုရာများ သို့မဟုတ် ခရီးသွားအိုးအိမ်များ မရှိခဲ့ပါ။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော ဟီဘရူးစကားလုံးသည် “ညဉ့်အိပ်ရာနေရာ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် (ယောရှု ၄:၃, ၈၊ ဟဲရှာယ ၁၀:၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။ RSV တွင် “လမ်းတွင် တည်းခိုရာ” ဟု ဖတ်ရသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် မိသားစုမှ ညဉ့်အချိန်တွင် ရပ်နားထားသော ရေတွင်း သို့မဟုတ် ရေသွင်းရာနေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

24. In the inn. The translation “inn” is misleading. There were no inns or even caravansaries on the way between Midian and Egypt. The Hebrew word used here has rather the meaning of “a place where the night is spent” (cf. Joshua 4:3, 8; Isa. 10:29). The RSV reads, “at a lodging place on the way.” The incident probably took place at a well or watering place where the family had stopped for the night.

 

သူ့ကိုသတ်ရန် ကြံစည်သည်။ အချို့က မောရှေသည် ယာကုပ်အား ပင်နီလတွင် တွေ့ကြုံခဲ့သော အတွေ့အကြုံနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ယူဆကြသည် (ကမ္ဘာ ၃၂:၂၄–၃၂)။ အချို့ကမူ မောရှေအား ရုတ်တရက် ပြင်းထန်သော ဖျားနာမှုတစ်ခု ကျရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို သူနှင့် ဇိပ္ပိုရာတို့က ဘုရားသခင်၏ပညတ်တစ်ခုကို မလိုက်နာသည့်အတွက် ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ တကယ်တော့၊ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးသည် မောရှေအား သတ်ရန် ရည်ရွယ်သည့်ပုံဖြင့် ခြိမ်းခြောက်သောပုံစံဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည် (PP ၂၅၅)။

Sought to kill him. Some have thought that Moses had an experience similar to Jacob’s at Peniel (Gen. 32:24–32). Others have suggested that a sudden, severe illness befell him, which he and Zipporah recognized as a punishment of God for failure to carry out one of His commandments. Actually, an angel appeared to Moses in a threatening manner, as if he intended to kill him (PP 255).

 

၂၅။ ဇိပ္ပိုရာသည် ခဲသည့်ကျောက်တစ်လုံးကို ယူသည်။ အီဂျစ်ဆရာဝန်များသည် ကျောက်ဓားများကို မကြာခဏအသုံးပြုကြသည်။ ယောရှု ၅:၂ အရ ဤဓားများသည် အရေဖြတ်ခြင်းထုံးတမ်းကို ပြုလုပ်ရာတွင် ပုံမှန်အသုံးပြုသော ကိရိယာများဖြစ်သည်။

25. Zipporah took a sharp stone. Egyptian surgeons commonly used stone knives. According to Joshua 5:2 these were also the usual instruments for performing the rite of circumcision.

 

အရေဖြတ်ခဲ့သည်။ မောရှေသည် သူ၏သားနှစ်ဦးနှင့်အတူ အီဂျစ်သို့ ပြန်လာခဲ့သည် (အခန်း ၄:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ သားအကြီး ဂေရှုံသည် အာဗြဟံအား ဘုရားသခင်၏ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း အရေဖြတ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီဖြစ်သည် (ကမ္ဘာ ၁၇:၁၀–၁၄)။ သားငယ် ဧလိဧဇာတွင် ဤထုံးတမ်းကို လျစ်လျူရှုခဲ့သည် (PP ၂၅၆)။ အရေဖြတ်ခြင်း၏လိုအပ်မှုကို မယုံကြည်သည့် ဇိပ္ပိုရာသည် ဧလိဧဇာကို သတ်မှတ်ထားသောအချိန်တွင် အရေဖြတ်ရန် မောရှေ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ကောင်းကင်တမန်၏ထင်ရှားမှုသည် သူမ၏ဆန့်ကျင်မှုသည် မောရှေအား ထုံးတမ်းကို မလိုက်နာရန် ဆင်ခြေမပေးကြောင်း ထင်ရှားစေသည်။ ယခုအခါ သူမ၏ခင်ပွန်း၏အသက်အန္တရာယ်ရှိနေသဖြင့် သူမကိုယ်တိုင် ထုံးတမ်းကို လိုက်နာရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။

Cut off the foreskin. Moses returned to Egypt with his two sons (see Ex. 4:20). Evidently Gershom, the elder, had been circumcised in accordance with God’s instructions to Abraham (Gen. 17:10–14). In the case of Eliezer, the younger son, this rite had been neglected (PP 256). Not believing in the necessity of circumcision, Zipporah had resisted her husband’s intention to circumcise Eliezer at the appointed time. The appearance of the angel made it clear that her opposition did not excuse Moses from administering the rite. Now that her husband’s life was in danger she found it necessary to carry out the operation herself.

 

သွေးထွက်သောခင်ပွန်း။ ဤစကားလုံးများသည် ရှုတ်ချမှုဖော်ပြချက်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဇိပ္ပိုရာသည် ဘုရားသခင်အား နာခံလိုစိတ်ဖြင့်မဟုတ်ဘဲ၊ သူမ၏ခင်ပွန်း၏အသက်ကို ကယ်တင်ရန် မလွှဲမရှောင်သာ ထုံးတမ်းကို လိုက်နာခဲ့သည်ကို ပြသသည်။ သူမ၏အဓိပ္ပာယ်မှာ မောရှေသည် သူမ၏သားများ၏သွေးထွက်ရန် လိုအပ်သော ရိုင်းစိုင်းသည်ဟု သူမယူဆသည့် အမျိုးသားဓလေ့တစ်ခုကို လိုက်နာရန် ညံ့ဖျင်းသော ခင်ပွန်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုပုံရသည်။

A bloody husband. These words are clearly an expression of reproach. They show that Zipporah performed the rite grudgingly, not from a desire to obey God, but of necessity, to save her husband’s life. Her meaning seems to be that Moses was a poor sort of husband, on whose behalf it was necessary to shed the blood of her sons in compliance with a national custom she regarded as barbarous.

 

၂၆။ ထို့ကြောင့် သူ့ကိုလွှတ်လိုက်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဇိပ္ပိုရာ၏ နောက်ကျလုပ်ဆောင်မှုကို လက်ခံပြီး မောရှေကို ပြန်လည်ထူထောင်ပေးခဲ့သည်။ အရေဖြတ်ခြင်းကြောင့်။ ကောင်းကင်တမန်သည် မောရှေကို လွှတ်လိုက်သောအခါ၊ ဇိပ္ပိုရာသည် သူမ၏ရှုတ်ချသောစကားများကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ရှင်းပြရာတွင်၊ စကားလုံးအရ “အရေဖြတ်ခြင်းများကြောင့်” ဟု ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ သူမသည် ဂေရှုံအပေါ် မီဒီယန်တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော အရေဖြတ်ခြင်းနှင့် ဧလိဧဇာအပေါ် ပြုလုပ်ခဲ့သော အရေဖြတ်ခြင်းကို စိတ်ထဲထားဖြစ်ပုံရသည်။

26. So he let him go. God accepted Zipporah’s tardy act and restored Moses.

Because of the circumcision. When the angel released Moses, Zipporah repeated her reproachful words, adding in explanation, literally, “because of the circumcisions.” She may have had in mind the one performed in Midian on Gershom as well as that on Eliezer.

 

၂၇။ တောသို့သွားပါ။ အာရုန်အား ဤညွှန်ကြားချက်ကို မောရှေသည် မီဒီယန်မှ မထွက်ခွာမီ အချိန်အတန်ကြာပေးခဲ့ရမည်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် မောရှေသည် သူ၏ယောက္ခမထံမှ ထွက်ခွာပြီးမကြာမီ၊ ဆီနာအိုင်ကျွန်းဆွယ်၏ အလယ်ဗဟိုရှိ ဟိုရက်တောင်တွင် တွေ့ဆုံခဲ့သည် (အခန်း ၃:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ အာရုန်အား ပေးခဲ့သော ညွှန်ကြားချက်များသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ အကျဉ်းချုပ်မှတ်တမ်းထက် ပိုမိုပြည့်စုံခဲ့သည်မှာ အမှန်ပင်ဖြစ်သည်။ တောသည် အီဂျစ်နယ်စပ်မှ ဆီနာအိုင်ကျွန်းဆွယ်မှတစ်ဆင့် အာရေဗျသို့ ဆန့်ထွက်နေသောကြောင့်၊ ဘုရားသခင်သည် သူ၏ညီအစ်ကိုနှင့် တွေ့ဆုံရန် သွားရမည့်လမ်းကို တိကျစွာ ပြောပြခဲ့ရမည်ဖြစ်သည်။

27. Go into the wilderness. This instruction to Aaron must have been given some time before Moses left Midian, for they met at Horeb, in the heart of the Sinai Peninsula (see on ch. 3:1), soon after Moses’ departure from his father-in-law. It is equally certain that the directions given Aaron were more complete than the brief record of Exodus indicates. Inasmuch as the wilderness extended from the border of Egypt through the Sinai Peninsula and into Arabia, God must have told him precisely the way he was to take in order to meet his brother.

 

၂၉။ အကြီးအကဲများအားလုံး။ အကြီးအကဲများနှင့်ပတ်သက်၍ အခန်း ၃:၁၆ ကိုကြည့်ပါ။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့တွင် အနွယ်နှင့် မိသားစုအကြီးအကဲများကို ခေါ်ယူရန် အာဏာမရှိသော်လည်း၊ ဤလူများသည် ၎င်းတို့၏ဖိတ်ခေါ်မှုကို တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

29. All the elders. As to the elders, see on ch. 3:16. Though Moses and Aaron had no authority to call the tribal and family heads together, these men responded to their invitation.

 

၃၀။ အာရုန်သည် ပြောဆိုခဲ့သည်။ အာရုန်သည် “ပြောရေးဆိုရေးသမား” (အခန်း ၁၆) အဖြစ် သူ၏တာဝန်များကို ချက်ချင်းစတင်ခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏လွတ်မြောက်မှုကို ပြီးမြောက်ရန် သူ၏ညီအစ်ကိုကို ခေါ်ယူခဲ့သည်ဟု အကြီးအကဲများအား ကြေငြာခဲ့သည်။ အာရုန်သည်လည်း၊ မောရှေမဟုတ်ဘဲ (အခန်း ၁၇) ကျွန်ုပ်တို့မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း၊ နိမိတ်များကို ပြုလုပ်ခဲ့သည် (PP ၂၆၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် ဤအာဏာပိုင်ဆိုင်မှုကို အမိန့်ပေးခဲ့သည် သို့မဟုတ် အတည်ပြုခဲ့ပုံရသည်။ နောက်ပိုင်းအခါများတွင် အာရုန်သည် ဘုရားသခင်မှ အံ့ဖွယ်အမှုများကို ပြုလုပ်ရန် အကြိမ်ပေါင်းများစွာ လိုအပ်ခဲ့သည် (အခန်း ၇:၁၉; ၈:၅, ၁၆)။

30. Aaron spake. Aaron entered at once upon the duties of his office as “spokesman” (v. 16), declaring to the elders the fact that God had called his brother to accomplish their deliverance. Aaron also, and not Moses as we should have expected (v. 17), performed the signs (see PP 263). God apparently either ordered or approved this delegation of power. On later occasions we find Aaron more than once required by God to work the miracles (chs. 7:19; 8:5, 16).

၃၁။ လူများသည် ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်၏ နောက်ထပ်သက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဣသရေလလူများ၏ မယုံကြည်သည့်သဘောထားနှင့် ပြတ်သားစွာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်၊ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ “ဘုရားသခင်ကို မယုံကြည်ခဲ့ဘဲ၊ သူ၏ကယ်တင်ခြင်းကို မယုံကြည်ခဲ့ကြပါ” (ဆာ. ၇၈:၂၂)။ လွတ်မြောက်မှုအတွက် ၎င်းတို့၏တောင့်တမှုနှင့် ဤအံ့ဖွယ်တန်ခိုးပြသမှုများသည် အကြီးအကဲများထံမှ အပြုသဘောဆောင်သော တုံ့ပြန်မှုကို ရရှိခဲ့သည်။

31. The people believed. This was another evidence of divine favor. It stands in marked contrast with the usually incredulous attitude of the Israelites, who so often “believed not in God, and trusted not in his salvation” (Ps. 78:22). Their longing for deliverance and these manifestations of miraculous power won a favorable response from the elders.

 

သူတို့သည် ဦးညွှတ်ခဲ့ကြသည်။ လူများ၏ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ၎င်းကို ဖော်ပြရာတွင် ဝတ်ပြုခြင်းသည် ဘိုးဘေးများအား ဘုရားသခင်၏ကတိတော်သည် ၎င်းတို့၏စိတ်နှလုံးထဲတွင် ရှင်သန်နေသေးကြောင်း သက်သေပြသည်။ ၎င်းတို့၏ယုံကြည်ခြင်းသည် နောက်ပိုင်းစမ်းသပ်မှုကို မခံနိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ပထမဆုံးခံစားချက်ဖော်ပြမှုအနေဖြင့်၊ ၎င်းသည် ဣသရေလသည် ဘုရားသခင်၏ခေါ်ဆိုမှုကို လိုက်နာရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း သက်သေပြသည်။

They bowed their heads. The faith of the people, and the worship in which it was expressed, proved that the promise of God to the fathers still lived in their hearts. Though their faith did not stand the subsequent test, yet, as the first expression of their feelings, it bore witness to the fact that Israel was willing to follow the call of God.

 

ellen g. white comments

1-31 PP 253-257

1, 3, 4 PP 253

6-8 PP 254

10 4T 314

10-14 PP 254

14 PP 320

15-17 PP 254

16 3T 293

18 PP 255

19 SR 111

21 PP 268

22, 23 DA 51; PP 273

24 PP 255

25, 26 PP 256

27-31 PP 257