အာမုတ်

 

အာမုတ်

နိဒါန်း

ခေါင်းစဉ်နှင့် စာရေးသူ။ အဖွင့်ကျမ်းပိုဒ်တွင် ဤကျမ်းကို ပရောဖက်အာမုတ်ရေးသားသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏အမည်သည် ဟေဗြဲဘာသာစကားရှိ ‘amas ဟူသော ကြိယာမှ ဆင်းသက်လာပြီး “သယ်ဆောင်သည်”၊ “ထောက်ပံ့သည်”၊ “မြှောက်တင်သည်” သို့မဟုတ် “ကယ်တင်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်များရှိသည် (ထာဝရဘုရားအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဆာ၊ ၆၈း၁၉; ဟေရှာ၊ ၄၆း၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထိုအမည်သည် ဤကျမ်း၏သတင်းစကားကို ရည်ညွှန်းသည်။ နောင်တရ၍ ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ကာ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ချစ်မြတ်နိုးသူတို့ကို ထာဝရဘုရားသည် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်တော်မူမည်။ အာမုတ်သည် ဗက်လင်မြို့၏တောင်ဘက်ရှိ ခိုင်ခံ့သောမြို့ဖြစ်သော တေကောမြို့မှ ဖြစ်သည် (အာမုတ်၊ ၁း၁; ၆ရာ၊ ၁၁း၅ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူသည် အဓိကအားဖြင့် noqed အဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည် (၁း၁; ဤအသုံးအနှုန်းကို ဟေဗြဲကျမ်းစာတွင် အခြားတစ်နေရာ၌ ၄ရာ၊ ၃း၄ တွင်သာ တွေ့ရသည်)။ ထိုသူသည် သိုးများကို မွေးမြူခြင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့နိုင်သော သိုးထိန်းတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို ဣသရေလမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံအတွက် ပရောဖက်အဖြစ် ရွေးချယ်တော်မူခဲ့သည် (အာမုတ်၊ ၇း၁၅)။

နေ့ရက်။ အာမုတ်သည် ယုဒရှင်ဘုရင် ဩဇိမင်း (ဘီစီ ၇၉၂–၇၄၀) နှင့် ဣသရေလရှင်ဘုရင် ယေရောဗောင် ဒုတိယမင်း (ဘီစီ ၇၉၃–၇၅၃) တို့ နန်းစံသောအချိန်တွင် ပရောဖက်ပြုခဲ့သည် (၁း၁)။ ထို့ကြောင့် သူ၏အမှုတော်ကာလသည် ဘီစီ ၇၉၂ နှင့် ၇၅၃ ကြားတွင် ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာများ။ ယေရောဗောင် ဒုတိယမင်း၏ နန်းစံချိန်သည် နယ်မြေချဲ့ထွင်ခြင်း၊ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်နေသော အချိန်ကာလဖြစ်သည်။ သူသည် ဒမသက်အပါအဝင် ဣသရေလနိုင်ငံ၏ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ဒေသကို ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး လေဗောဟာမတ်၊ လောဒေဗာနှင့် ကာနိမ်၊ အာရဗာပင်လယ်/ချိုင့်ဝှမ်းတို့ကိုလည်း သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်ကို ပြသသော အမှတ်အသားဖြစ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဣသရေလ၏တည်ရှိမှုကို အချိန်အနည်းငယ် ပိုမိုတည်တံ့စေခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည် (၆း၁၃–၁၄; ၄ရာ၊ ၁၄း၂၃–၂၉)။ ဤနယ်မြေများအပေါ် လွှမ်းမိုးအုပ်ချုပ်နိုင်ခြင်းကြောင့် နိုင်ငံတော်သည် ၎င်း၏အာဏာနှင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု အမြင့်ဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည် (အာမုတ်၊ ၃း၁၀–၁၂၊ ၁၅; ၄း၁; ၅း၁၁၊ ၁၇; ၆း၄–၆၊ ၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုခေတ်ကာလမှ ရေးသားထားသော မှတ်တမ်းများကို ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြပြီး ထိုမှတ်တမ်းများတွင် အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော စပျစ်ရည်နှင့် ကောင်းမွန်သောဆီများကို မြို့တော်သို့ အခွန်အဖြစ် ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (၂း၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထိုအချက်သည် ထိုဒေသတွင် စပျစ်ရည်နှင့် ဆီများကို အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း နားလည်စေသည်။ သို့သော် ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသည်မှာ ယေရောဗောင် ဒုတိယမင်း၏ နန်းစံချိန်ကို ဘာသာရေးရောနှောကျင့်သုံးမှုက ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ထာဝရဘုရား၏ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းကို ဖောက်ပြန်စေပြီး တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကိုလည်း လွဲမှားစေခဲ့သည်။ အမှန်မှာ၊ ယေရောဗောင် ပထမမင်းက ရွှေနွားသငယ်နှစ်ကောင် ထားရှိရန် ဒန်နှင့် ဗေသလတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော ကြီးမားသည့် ဝတ်ပြုရာဗိမာန်များကြောင့် ရှမာရိသည် အပြစ်ပြုခဲ့သည် (၇း၁၃; ၈း၁၄; ၃ရာ၊ ၁၂း၂၅–၃၃; ၄ရာ၊ ၁၄း၂၄)။

ဓမ္မပညာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံသို့ အာမုတ်ကို စေလွှတ်၍ နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်းအကြောင်း သတင်းစကားကို ပေးတော်မူခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသတင်းစကားတွင် မျှော်လင့်ချက် လုံးဝကင်းမဲ့ခြင်းမရှိပါ။ ဤကျမ်းတွင် ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အဓိကအကြောင်းအရာ သုံးရပ်ရှိသည်။

၁။ ဘုရားသခင်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်း။ အာမုတ်ကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးကို ဖော်ပြ၍ ဖန်ဆင်းထားသောလောကတစ်ခုလုံးအပေါ် အရှင်သခင်ဖြစ်တော်မူကြောင်း ကြွေးကြော်သည့် လှပသော ချီးမွမ်းသီချင်း သုံးပုဒ် ပါရှိသည် (၄း၁၃; ၅း၈–၉; ၉း၅–၆)။ ဤတစ်ပါးတည်းသောဘုရားကို ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်သည် အရာခပ်သိမ်းအပေါ် အုပ်စိုးတော်မူသည်ဟူသော နားလည်မှုသည် သမိုင်းအတွင်း ကိုယ်တော်၏ ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်မှုကို ရှင်းပြပေးသည်။ အာမုတ်အတွက် ဘုရားသခင်သည် သဘာဝတရား၏ အရှင်ဖြစ်တော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်တော်သည် သဘာဝတရားကို ဖန်ဆင်းတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းကို ပြန်လည်ပျက်စီးစေနိုင်တော်မူသည် (၄း၁၃)။ ဒုတိယနှင့် တတိယမြောက် ချီးမွမ်းသီချင်းများကလည်း ထိုအယူအဆကိုပင် ဖော်ပြကြသည် (၅း၈–၉; ၉း၅–၆)။ သို့သော် ဖန်ဆင်းခြင်းလုပ်ရပ်နှင့် တရားစီရင်ခြင်းလုပ်ရပ်တို့ကြားတွင် ဗျာဒိတ်ပေးခြင်းလုပ်ရပ် ရှိသည်။ အလွန်မြင့်မြတ်၍ တန်ခိုးကြီးသော ဖန်ဆင်းရှင်ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့အား မိမိအလိုတော်အတိုင်း ပြောဆိုတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်သည် ဣသရေလလူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်တော်မူပြီး၊ တော၌ အနှစ်လေးဆယ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူကာ၊ ပရောဖက်များအားဖြင့် လမ်းညွှန်တော်မူခဲ့သည် (၂း၁၀–၁၁; ၃း၁)။ သို့သော် ကိုယ်တော်သည် လူမျိုးအပေါင်းတို့၏ အရှင်လည်းဖြစ်တော်မူပြီး သူတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ကြီးကြပ်၍ လမ်းညွှန်တော်မူသည် (၉း၇)။ လူမျိုးတို့ကို ပေါ်ပေါက်စေတော်မူသောသူ (၆း၁၄) နှင့် နှိမ့်ချတော်မူသောသူ (၂း၉) ဖြစ်သည့်အတွက် ထိုလူမျိုးတို့၏ နိုင်ငံရေးနှင့် စစ်ရေးဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုများကို ကိုယ်တော်က ထိန်းချုပ်တော်မူသည်။ ဣသရေလနှင့် လူမျိုးအပေါင်းတို့ကို တရားစီရင်တော်မူသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တရားသူကြီးအဖြစ် ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့အချင်းချင်း သင့်လျော်စွာ ဆက်ဆံကြရန် အလေးထားတော်မူပြီး ဆင်းရဲသားနှင့် အကူအညီလိုအပ်သူတို့အပေါ် ဖိနှိပ်မှုကို ဆန့်ကျင်တုံ့ပြန်တော်မူသည်။ လူမှုရေးအပြစ်များအပေါ် ကိုယ်တော်သည် လျစ်လျူရှုတော်မမူဘဲ မိမိလူတို့အား ဖြောင့်မတ်ခြင်း၌ အသက်ရှင်ရန် တောင်းဆိုတော်မူသည် (၅း၂၄)။

၂။ လူမှုရေးတရားမျှတမှု။ အာမုတ်သည် လူမှုရေးမတရားမှုများကို ဆန့်ကျင်ပြောဆိုပြီး ထာဝရဘုရား၏ အမြင်တွင် သင့်လျော်သော လူမှုရေးအပြုအမူ၏ အရေးကြီးမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဘာသာရေးကို အခြားလူသားများအား လေးစားခြင်းနှင့် ခွဲခြား၍ မရနိုင်ပါ။ အမှန်နှင့် မှန်ကန်သောအရာကို နားမလည်နိုင်သော ဣသရေလ၏ မစွမ်းဆောင်နိုင်မှုကို သူက ပြစ်တင်ရှုတ်ချသည် (၃း၁၀)။ ဘုရားသခင်သည် သူတို့အား တရားမျှတခြင်းကို မြစ်ရေကဲ့သို့ စီးဆင်းစေ၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို အစဉ်မပြတ် စီးဆင်းသော အားကြီးသည့် ချောင်းကဲ့သို့ ဖြစ်စေရန် မျှော်လင့်တော်မူခဲ့သည် (၅း၂၄)။ သို့သော် သူတို့သည် တရားမျှတခြင်းကို ခါးသီးခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲ၍ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို မြေပေါ်သို့ ပစ်ချခဲ့ကြသည် (၅း၇)။ သူတို့သည် တရားရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာ စုဆောင်းခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းတို့တွင် လွန်ကျူးခဲ့ကြသည်။ အာမုတ်သည် မြို့တံခါးဝရှိ တရားရုံးလုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ဝေဖန်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုနေရာတွင် ဆင်းရဲသားနှင့် အပြစ်မရှိသူတို့ကို အခွင့်အရေးမပေးဘဲ ဖိနှိပ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည် (၂း၆–၈)။ စီးပွားရေးအရ အာဏာရှိသူများသည် ဆင်းရဲသားတို့ကို အမြတ်ထုတ်ခဲ့ကြသည် (၅း၁၁)၊ သူတို့ကို ကာကွယ်ပြောဆိုသူတို့ကိုလည်း မုန်းတီးခဲ့ကြသည် (၅း၁၀)။ သူတို့သည် လာဘ်စားကြပြီး (၅း၁၂) တရားမျှတခြင်းကို အဆိပ်အတောက်အဖြစ်၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ဒေါနခါးသီးကဲ့သို့ ခါးသီးခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည် (၆း၁၂)။ ဆင်းရဲသားတို့သည် သူတို့၏ လောဘကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခခံခဲ့ရသောကြောင့် အာမုတ်သည် အထက်တန်းလွှာတို့၏ နေထိုင်မှုပုံစံကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချသည် (၄း၁)။

အခန်းကြီး ၁–၂ တွင် လူမျိုးအပေါင်းတို့အကြား လူမှုရေးမတရားမှု ပြဿနာကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဒမသက်ကို စစ်သုံ့ပန်းများအား ဆက်ဆံပုံကြောင့် ထာဝရဘုရားက ပြစ်တင်ရှုတ်ချတော်မူခဲ့သည် (၁း၃; ၄ရာ၊ ၁၀း၃၂–၃၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဂါဇာနှင့် ဧဒုံကို စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်အတွက် ကျွန်များကို ရောင်းချသောကြောင့် ပြစ်တင်တော်မူခဲ့သည် (အာမုတ်၊ ၁း၆၊ ၉)။ အမ္မုန်ကို ဂိလဒ်ပြည်ရှိ ကိုယ်ဝန်ဆောင်မိန်းမများ၏ ဝမ်းဗိုက်ကို ခွဲဖောက်ခဲ့သောကြောင့် ပြစ်တင်တော်မူခဲ့သည် (၁း၁၃)။ မောဘကို လူသေတို့၏ အလောင်းများကို လုံးဝမလေးစားသောကြောင့် ပြစ်တင်တော်မူခဲ့သည် (၂း၁)။ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ထိုသို့သော ရာဇဝတ်မှုများကို ဘုရားသခင်သည် လျစ်လျူရှုတော်မမူပါ။

အာမုတ်သည် ဣသရေလ၏ ဘာသာရေးကျင့်စဉ်များကိုလည်း တိုက်ခိုက်ဝေဖန်သည်။ အထက်တန်းလွှာတို့သည် ထာဝရဘုရားအား ယဇ်များစွာ ပူဇော်ကြသဖြင့် အလွန်ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းပုံ ပေါ်လွင်ခဲ့သည် (၄း၅; ၅း၂၁–၂၃)။ သို့သော် ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ ယဇ်များကို ပယ်ချတော်မူခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ဗေသလနှင့် ဂိလဂါလတွင် ပူဇော်ခဲ့ကြရုံသာမက (၄း၄) လူမှုရေးတရားမျှတမှုကို မကျင့်သုံးခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည် (၅း၂၃–၂၄)။ ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည့် လူမှုရေးမတရားမှုများသည် သူတို့၏ ပူဇော်သက္ကာများနှင့် သီချင်းများကို ညစ်ညမ်းစေခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်နှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆက်ဆံရေးသည် လူသားအချင်းချင်း ကျွန်ုပ်တို့ ဆက်ဆံပုံကို ပြောင်းလဲစေသင့်သည်။ ထိုသို့မဖြစ်ပါက ဘာသာရေး၏ အပြင်ပန်းပုံစံများကို ကျွန်ုပ်တို့ လိုက်နာနေလျှင်ပင် ဘုရားသခင်နှင့် မှန်ကန်စွာ ဆက်ဆံနေခြင်း မဟုတ်ပါ။

၃။ တရားစီရင်ခြင်းနှင့် မျှော်လင့်ချက်။ ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလတွင် ကျင့်သုံးနေသော လူမှုရေးမတရားမှုများကို အဆုံးသတ်တော်မူမည်။ အထက်တန်းလွှာတို့၏ ဇိမ်ခံအိမ်ကြီးများသည် ဖျက်ဆီးခံရမည် (၃း၁၅)၊ ချမ်းသာကြွယ်ဝသူတို့၏ မာနကြီးသော မယားများသည် သိမ်းသွားခြင်းခံရမည် (၄း၂–၃)။ ထာဝရဘုရားသည် ယေရောဗောင်မင်း၏ အမျိုးအနွယ်အပေါ် ဓားကို ထုတ်တော်မူမည် (၇း၉)၊ ဗေသလရှိ ယဇ်ပလ္လင်ကိုလည်း ဖျက်ဆီးတော်မူမည် (၃း၁၄)။ ထိုအရာကြောင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာမည် (၅း၁၆–၁၇)။ အာမုတ်သည် တရားစီရင်ခြင်း၏ ကိရိယာဖြစ်သော အာရှုရိကို အမည်တပ်၍ မဖော်ပြသော်လည်း စစ်ရေးအင်အားကြီးသော တန်ခိုးတစ်ရပ်သည် (၃း၁၁; ၅း၅; ၆း၁၄) လူတို့ကို သိမ်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည် (၅း၇၊ ၂၇; ၆း၇)။ ဣသရေလသည် သိမ်းသွားခြင်းခံရမည်ကို အာမုတ်သည် သံသယမရှိခဲ့ပါ (၇း၁၇)။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့ကို နောင်တရရန် ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရန် တတ်နိုင်သမျှ အားလုံးကို ပြုတော်မူခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် နားမထောင်ခဲ့ကြ (၄း၆–၁၁)။

အာမုတ်သည် ထိုဖျက်ဆီးခြင်းနေ့ကို “ထာဝရဘုရား၏နေ့” ဟု ခေါ်သည် (၅း၁၈၊ ၂၀)။ အာမုတ်ခေတ်က လူတို့၏ လူကြိုက်များသော ဓမ္မပညာအယူအဆအရ ထာဝရဘုရား၏နေ့ကို ဣသရေလ၏ ရန်သူများအပေါ် အနာဂတ်၌ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းနှင့် ဖျက်ဆီးခြင်းနေ့ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ လူတို့သည် ထိုနေ့ကို လွတ်မြောက်ခြင်းနေ့အဖြစ် မျှော်လင့်စောင့်စားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အာမုတ်က ထိုနေ့ကို ဣသရေလတို့၏ အပြစ်များကြောင့် ထာဝရဘုရားက ဣသရေလကို ရင်ဆိုင်တော်မူမည့်နေ့၊ မိမိလူတို့အတွက် မှောင်မိုက်ခြင်းနှင့် ဖျက်ဆီးခြင်းနေ့အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့သည် (၅း၁၈–၂၀; ၈း၃)။ ဘာသာရေးပွဲတော်များ အဆုံးသတ်သွားမည် (၈း၁၀)၊ ထူးဆန်းသော သဘာဝဖြစ်ရပ်များ ဖြစ်ပေါ်မည် (၈း၉)၊ မြေငလျင်ကြောင့် လူများစွာ သေဆုံးမည်၊ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတို့သည် ဓားဖြင့် အသတ်ခံရမည် (၉း၁)။ ဘုရားသခင်သည် အလွန်သေးငယ်သော အကြွင်းအကျန်အုပ်စုကိုသာ ထိန်းသိမ်းတော်မူမည်။ ပထမတွင် ထိုသူတို့ကို ဘေးအန္တရာယ်မှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများ (သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်) အဖြစ် ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် ထာဝရဘုရားကို ရှာဖွေရန် ဆန္ဒရှိသူများ (သစ္စာရှိသော အကြွင်းအကျန်) အဖြစ် ဖော်ပြသည် (၅း၆)။ သို့သော် ဣသရေလ၏ အပြစ်များ အလွန်ပြင်းထန်သောကြောင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သော အကြွင်းအကျန်များသည် နိုင်ငံတော်ကို ဆက်လက်တည်တံ့စေရန် လုံလောက်မည်မဟုတ်ပေ (၅း၁၄)။ သို့ရာတွင် မျှော်လင့်ချက်တစ်ရပ် ကျန်ရှိနေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ယောသပ်၏ အကြွင်းအကျန်ကို ကရုဏာပြုတော်မူနိုင်သည် (၅း၁၅)။

ထိုအရာသည် မျှော်လင့်ချက်ရှိသော အနာဂတ်အတွက် တံခါးဖွင့်ပေးသည်။ ထာဝရဘုရား၏နေ့သည် ဘုရားသခင်၏လူတို့ကို လုံးဝပျောက်ကွယ်စေခြင်းသို့ ရောက်စေမည်မဟုတ်။ အာမုတ်ကျမ်းသည် အပြုသဘောဆောင်သော မှတ်ချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (၉း၁၁–၁၅)။ ဘုရားသခင်သည် ဒါဝိဒ်၏နိုင်ငံတော်၊ စည်းလုံးညီညွတ်သော ဘုရင်စနစ်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်တော်မူမည်ဖြစ်ပြီး အနာဂတ်ဒါဝိဒ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ လူမျိုးတို့ကို ဆောင်ယူတော်မူမည်။ စစ်မှန်သော အနာဂတ်ကာလဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်တွင် လူမျိုးအပေါင်းမှ လူတို့ပါဝင်ပြီး ဒါဝိဒ်အသစ်နှင့် ပြုသော ပဋိညာဉ်အောက်ရှိ မေရှိယ၏ အုပ်ချုပ်မှုကို လိုလိုလားလား လက်ခံကြမည်။ ဒါဝိဒ်အသစ်၏ အုပ်ချုပ်မှုသည် မြေဩဇာကောင်းခြင်းနှင့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို ယူဆောင်လာမည်။ သိမ်းသွားခြင်းခံရသူတို့သည် မိမိတို့၏ပြည်သို့ ပြန်လာကြမည်ဖြစ်ပြီး ထိုပြည်မှ နောက်တစ်ဖန် မရွှေ့ပြောင်းခံရတော့ပါ (၉း၁၅)။ ထို့ကြောင့် တရားစီရင်ခြင်းကို ကြွေးကြော်သော အာမုတ်ကျမ်းသည် နောက်ဆုံးတွင် လူမှုရေး၊ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ တရားမျှတမှုကို အပြီးတိုင် အနာဂတ်တွင် တည်ထောင်မည့်အကြောင်း မျှော်လင့်ချက်သတင်းစကားဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

စာပေဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်များ။ အာမုတ်သည် ဣသရေလအပေါ် တရားစီရင်ခြင်းနှင့် အကြွင်းအကျန်တို့အတွက် မျှော်လင့်ချက်ကို ဆက်သွယ်ဖော်ပြရန် ထူးခြားသော ပရောဖက်ပြုချက်များ၊ ဆိုရိုးစကားများနှင့် ရူပါရုံမှတ်တမ်းများကို အသုံးပြုသည်။ ထိုအရာများတွင် ဂဏန်းအခြေပြု ပုံစံများ (၁း၃၊ ၆ ကိုကြည့်ပါ)၊ အဖြေကို မမျှော်လင့်ဘဲ မေးသော မေးခွန်းများ (၃း၃)၊ ဥပမာနှိုင်းယှဉ်ချက်များ (၄း၁)၊ လှောင်ပြောင်စကားများ (၄း၄–၅)၊ ရည်ညွှန်းချက်များ (၄း၁၀–၁၁) နှင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းများ (၅း၂) ပါဝင်သည်။

ဝေဖန်ရှင်းလင်းချက်

၁း၁–၂း၁၆

လူမျိုးများအပေါ် အဖွင့်မှတ်တမ်းနှင့် ပရောဖက်ပြုချက်များ

အဖွင့်မှတ်တမ်း (၁း၁–၂) အပြီးတွင် တမန်တော်ဆိုင်ရာ ပုံသေနည်း၏ ပထမဆုံးပေါ်ပေါက်မှု (၁း၃) က ဤပရောဖက်ပြုချက်၏ ဘုရားသခင်ထံမှ ဆင်းသက်လာသော မူလရင်းမြစ်ကို ကြေညာသည်။ ထာဝရဘုရားသည် စကားပြောတော်မူနေသည်။ ကိုယ်တော်သည် လူမျိုးရှစ်မျိုး၏ လွန်ကျူးမှုများကို ဖော်ထုတ်ပြီး သူတို့အပေါ် တရားစီရင်တော်မူသည်။ ထိုလွန်ကျူးမှုများတွင် ဥပဒေမဲ့မှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုကို ကျင့်သုံးခြင်း၊ အပြစ်မရှိသူတို့၏ အသက်နှင့် အားနည်းသူတို့၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ပေးသော ဘုံလူမှုရေးဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည် (ထွက်၊ ၂၃း၇; တရား၊ ၂၄း၁၄; သု၊ ၁၄း၃၁; ၂၂း၁၆)။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့အား လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ခြင်း၊ လူသေအလောင်းများကို မလေးမစားပြုခြင်း၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာကင်းမဲ့ခြင်းတို့ဖြင့် အထူးစွဲချက်တင်တော်မူသည် (အာမုတ်၊ ၁း၃–၂း၁၆; ဆာ၊ ၁၁း၅)။ ထိုသို့သော လွန်ကျူးမှုများကြောင့် ရေလွှမ်းမိုးခြင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် (က၊ ၆း၁၁၊ ၁၃)။ နောဧလက်ထက်ကဲ့သို့ ဘုရားသခင်သည် ယုတ်မာသောသူတို့ကို တစ်ဖန် အကြီးအကျယ် ဖျက်ဆီးတော်မူမည်။ လူမျိုးများအပေါ် ပရောဖက်ပြုချက်များတွင် အရေးကြီးသော အချက်သုံးချက် ပါဝင်သည်။ ပထမအချက်မှာ အတက်အကျဂဏန်းအစဉ် (“သုံး...လေး”) ဖြစ်ပြီး စက်ဆုပ်ဖွယ်ရာ လွန်ကျူးမှုသုံးရပ်နှင့် ဘုရားသခင်၏ သည်းခံခြင်းကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်သော စတုတ္ထမြောက် အထွတ်အထိပ်အခြေအနေကို စာရင်းပြုစုထားသည်။ ဒုတိယအချက်မှာ ဤပြန်လည်ရုပ်သိမ်း၍မရသော ပုံသေနည်းက ဘုရားသခင်သည် တရားစီရင်ခြင်းကို မတားဆီးတော့ရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီး အမျက်တော်ကို မလွဲမသွေ သွန်းလောင်းတော်မူမည်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးသည်။ တတိယအချက်မှာ ဘုရားသခင်သည် နေထိုင်သူတို့အား အာဏာနှင့် လုံခြုံမှုကို ပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသော အဆောက်အအုံများ—ဗိမာန်များ၊ ယဇ်ပလ္လင်များ၊ ခံတပ်များနှင့် နန်းတော်များ—ကို ပစ်မှတ်ထား၍ မီးဖြင့် ဖျက်ဆီးတော်မူမည်။

၁း၁–၂။ အဖွင့်မှတ်တမ်း။ အဖွင့်စကားသည် အခြားပရောဖက်ကျမ်းများတွင် ပိုမိုတွေ့ရသော “ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်” ဟူသော စကားအစား ဤကျမ်းကို “အာမုတ်၏ စကားများ” ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ယေရမိသာလျှင် ထိုပုံစံကို ထပ်မံအသုံးပြုသည် (ယေ၊ ၁း၁; ၃၆း၁၀; ၅၁း၆၄)။ သို့သော် ထိုဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်စကားများသည် ထာဝရဘုရားထံမှ သူ့ထံသို့ ရောက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ အာမုတ်တွင် ပရောဖက်မျိုးရိုးအရ ဂုဏ်သတင်းမရှိသော်လည်း သူသည် ဘုရားသခင်ကို လိုလိုလားလား နာခံခဲ့သည်။ အာမုတ် ၁း၂ သည် ဇိအုန်တောင်မှ ခြင်္သေ့ဟောက်သကဲ့သို့ ဘုရားသခင်ကို ဖော်ပြခြင်းအားဖြင့် ထာဝရဘုရား၏နေ့အကြောင်း ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာကို မိတ်ဆက်သည်။ ကိုယ်တော်၏ဟောက်သံကြောင့် အစ္စရေးသမိုင်းတွင် မိုးခေါင်ခြင်းမှ ကယ်တင်ခြင်းကြောင့် ကျော်ကြားသော ကရမေလတောင်ထိပ်တိုင်အောင် သဘာဝတရားသည် ညှိုးနွမ်းသွားသည် (၃ရာ၊ ၁၈း၄၁–၄၆)။ အစကတည်းက ဤကျမ်းသည် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းကို ပရောဖက်ပြုထားသည် (“ပရောဖက်များ၌ ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း” ကိုကြည့်ပါ)။

၁း၃–၈။ ဒမသက်နှင့် ဂါဇာ။ အာရံလူတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ဒေသဖြစ်သော ဂိလဒ်ကို ပိုင်ဆိုင်ရန် ဣသရေလမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံနှင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ ထိုတိုက်ပွဲများသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ယေရောဗောင် ဒုတိယမင်းက ထိုစစ်ပွဲများကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည် (၃ရာ၊ ၁၅း၁၆–၂၂; ၄ရာ၊ ၁၄း၂၈; ၆ရာ၊ ၁၆း၁–၆)။ အာမုတ်ကျမ်းတွင် ဂိလဒ်သည် ထိုမြေပြင်နှင့် ထိုဒေသတွင် နေထိုင်သူများကို ရည်ညွှန်းပြီး သူတို့သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော တိုက်ခိုက်မှုများကို ခံခဲ့ကြရသည်။ ဟာဇေလနှင့် ဗင်ဟာဒဒ်တို့သည် မတူညီသော ဘုရင်များကို ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ မင်းဆက်အမည်နှစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည် (အာမုတ်၊ ၁း၄)။ ဘုရားသခင်သည် အုပ်ချုပ်သူများနှင့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို တိုက်ရိုက်အပြစ်ပေးတော်မူမည်ဖြစ်သော်လည်း လူဦးရေအများစုကို ကိရမြို့သို့ သိမ်းသွား၍ သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်အဖြစ် ကျန်ရစ်စေမည် (အခန်းငယ် ၅; ၉း၇)။

ဖိလိတ္တိလူတို့သည် သန့်ရှင်းသောပြည်၏ အနောက်တောင်ဘက်ပိုင်းတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြပြီး မြို့ပြနိုင်ငံငါးခုပါဝင်သော အဖွဲ့ချုပ်တစ်ရပ်ကို တည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ မြို့တစ်မြို့စီတွင် အုပ်စိုးသူတစ်ဦးရှိပြီး အများစုမှာ ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းလွင်ပြင်တစ်လျှောက်တွင် တည်ရှိကြသည်။ ထိုမြို့ပြနိုင်ငံများအနက် ဂါဇာသည် အဓိကအင်အားကြီးသော မြို့ဖြစ်သည်။ တရားသူကြီးများခေတ်မှစ၍ ဤအဖွဲ့ချုပ်သည် ဣသရေလလူတို့နှင့် အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဒါဝိဒ်၊ ရှောလမုန်နှင့် ဩဇိမင်းတို့သည် သူတို့ကို အနိုင်ယူ၍ အုပ်စိုးခဲ့ကြသည်။ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်ရရှိရန် ဖိလိတ္တိလူတို့သည် ကျွန်ရောင်းဝယ်မှုနှင့် လူကုန်ကူးမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ယုဒပြည်သားတို့ကို ထိုသို့ပြုခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည် (၁း၆; ၆ရာ၊ ၂၈း၁၈; ယေဇ၊ ၂၇း၁၃; ယောလ၊ ၃း၆–၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူတို့သည် ကျွန်များကို ဧဒုံလူတို့ထံ ရောင်းချ၍ ကြေးနီတွင်းများတွင် အလုပ်လုပ်စေခဲ့ကြသည်။ အာရံလူတို့ကဲ့သို့ ဖိလိတ္တိလူတို့၏ အပြစ်ပေးခြင်းသည် အဓိကအားဖြင့် အဆောက်အအုံများနှင့် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားကို ပစ်မှတ်ထားမည်။ ကျန်ရှိသော ဖိလိတ္တိလူတို့ကို ဖျက်ဆီးခြင်းဟူသည် လူဦးရေအားလုံးကို ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ စစ်တပ်နှင့် ခေါင်းဆောင်များကို ရည်ညွှန်းသည် (အာမုတ်၊ ၁း၈)။

၁း၉–၁၂။ တုရုနှင့် ဧဒုံ။ တုရုသည် ဖိုနီးရှားမြို့ပြနိုင်ငံများ၏ အဓိကမြို့ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဖိုနီးရှားလူတို့ကို ကျွန်ရောင်းဝယ်မှုတွင် ပါဝင်ပတ်သက်ခဲ့သောကြောင့် စွဲချက်တင်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၉)။ သူတို့သည် ဖိလိတ္တိလူတို့နှင့်အတူ ဣသရေလလူတို့ကို ဆန့်ကျင်ရန် ကြံစည်ခဲ့ကြသည် (ဆာ၊ ၈၃း၄–၆)။ ထိုသို့ပြုခြင်းအားဖြင့် ဒါဝိဒ်၊ ရှောလမုန်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် အာဟပ်တို့နှင့် ပြုခဲ့သော ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြသည် (၂ရာ၊ ၅း၁၁; ၃ရာ၊ ၅း၁၊ ၇–၁၁; ၉း၁၃–၁၄; ၆ရာ၊ ၂း၁၁–၁၆)။ ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ဘုရားသခင်သည် မြို့ရိုးနှင့် ခံတပ်များအပေါ် မီးလောင်ကျွမ်းခြင်းကို စေလွှတ်တော်မူမည် (အာမုတ်၊ ၁း၁၀)။

ဧဒုံသည် ဧသော၏ အခြားအမည်ဖြစ်သည် (က၊ ၂၅း၃၀)။ သူသည် မိမိ၏အစ်ကို ယာကုပ်နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်နေခဲ့သည် (က၊ ၂၇း၄၀)။ ဧဒုံလူတို့သည် သူတို့၏ဘိုးဘေးခေတ်မှစ၍ ဣသရေလလူတို့အပေါ် ညီရင်းအစ်ကိုမဆန်စွာ ပြုမူခဲ့ကြပြီး အာမုတ်ခေတ်နှင့် ထိုနောက်ပိုင်းအချိန်များအထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် (ဩဗဒိ၊ ၁၀–၁၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလလူတို့အပေါ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ခြင်းနှင့် သေစေနိုင်သော နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းတို့အတွက် သူတို့ကို စွဲချက်တင်တော်မူသည် (အာမုတ်၊ ၁း၁၁)။ စီရင်ချက်အဖြစ် မီးလျှံသည် နိုင်ငံတော်၏ အဓိကခံတပ်များကို လောင်ကျွမ်းစေမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတော် ပြိုလဲခြင်းနှင့် အမြဲတမ်းရှုံးနိမ့်ခြင်းကို အချက်ပြမည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ မီးသည် စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုကို ရည်ညွှန်းသည်။

၁း၁၃–၂း၃။ အမ္မုန်နှင့် မောဘ။ အမ္မုန်လူတို့သည် လောတ၏သားဖြစ်သော ဗင်အမ္မိမှ ဆင်းသက်လာသူများဖြစ်သည် (က၊ ၁၉း၃၀–၃၈)။ ခါနာန်ပြည်ကို သိမ်းပိုက်ချိန်တွင် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူတို့အား သူတို့ကို မတိုက်ခိုက်ရန် အတိအလင်း အမိန့်ပေးတော်မူခဲ့သည် (တရား၊ ၂း၁၉၊ ၃၇)။ ထိုအခွင့်ထူးရှိသော်လည်း အမ္မုန်လူတို့သည် ဣသရေလလူတို့အပေါ် မကြာခဏ ရန်လိုမုန်းတီးခဲ့ကြပြီး သူတို့၏ နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည် (သူကြီး၊ ၁၁; ၁ရာ၊ ၁၁; ၂ရာ၊ ၁၀း၁–၁၉; ၆ရာ၊ ၂၀း၁–၃၀)။ ထိုအခြေအနေသည် ဩဇိမင်းက သူတို့ကို အနိုင်ယူသည်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည် (၆ရာ၊ ၂၆း၈; ၂၇း၅)။ သူတို့သည် ဂိလဒ်မှ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဣသရေလမိန်းမများကို လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်သည့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော လုပ်ရပ်ကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြသည် (အာမုတ်၊ ၁း၁၃)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ မီးသည် သူတို့၏ စစ်ရေးကာကွယ်ရေးများနှင့် နိုင်ငံရေးအဆောက်အအုံများကို လောင်ကျွမ်းစေမည်။ ရှင်ဘုရင်နှင့် သူ၏အရာရှိများသည် သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်အဖြစ် သိမ်းသွားခြင်းခံရမည် (အခန်းငယ် ၁၄–၁၅)။

မောဘသည် ဗင်အမ္မိ၏ ညီအစ်ကိုဖြစ်ပြီး မောဘလူတို့၏ ဘိုးဘေးဖြစ်သည် (က၊ ၁၉း၃၀–၃၈)။ မောဘနှင့် ဧဒုံသည် လောတနှင့် ဣဇာက်တို့မှတစ်ဆင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်ကြသည်။ ကျမ်းစာသမိုင်းတွင် သူတို့ကို ဣသရေလအပေါ် မိတ်မဆွေပြုသော အင်အားကြီးနှစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (သူကြီး၊ ၁၁း၁၇–၁၈)။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် ရှုံးနိမ့်ကြမည် (ထွက်၊ ၁၅း၁၅; တော၊ ၂၄း၁၇; ၆ရာ၊ ၁၈း၂)။ တစ်ကြိမ်တွင် ဧဒုံရှင်ဘုရင်သည် ဣသရေလရှင်ဘုရင် ယောရံနှင့် ယုဒရှင်ဘုရင် ယောရှဖတ်တို့နှင့်အတူ မောဘကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ရန် ပူးပေါင်းခဲ့သည်။ ထိုမဟာမိတ်ဖွဲ့မှုကြောင့် မောဘရှင်ဘုရင် မေရှသည် မိမိ၏သားအကြီးကို မီးရှို့ရာယဇ်အဖြစ် ပူဇော်ခဲ့သည် (၄ရာ၊ ၃း၂၆–၂၇)။ ဧဒုံရှင်ဘုရင်၏ အရိုးများကို မီးရှို့ခြင်းသည် အလွန်ကြီးမားသော မုန်းတီးမှုကို သက်သေပြသည် (အာမုတ်၊ ၂း၁)။ ထိုအသုံးအနှုန်းကို အများအားဖြင့် အသုံးပြုပုံအရ မောဘ၏ ဖျက်ဆီးခြင်းသည် စစ်တပ်၊ စစ်သားများ၊ ခေါင်းဆောင်များ သို့မဟုတ် ခံတပ်များကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (အခန်းငယ် ၂; တော၊ ၂၂း၁၄; သူကြီး၊ ၃း၂၈–၂၉; ၄ရာ၊ ၃း၂၂–၂၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူတို့၏ လွန်ကျူးမှုများကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ ခံတပ်များကို မီးရှို့၍ သူတို့၏ ရှင်ဘုရင်နှင့် အရာရှိများကို ဖျက်ဆီးတော်မူမည် (အာမုတ်၊ ၂း၂–၃)။

၂း၄–၅။ ယုဒ။ ထာဝရဘုရားသည် တစ်ပါးအမျိုးသားတို့ကို လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့သော အလွန်တိကျသော လွန်ကျူးမှုများကြောင့် စွဲချက်တင်ခဲ့သော်လည်း ယုဒကိုမူ သူ၏တရားတော်ကို ma’asam (“မထီမဲ့မြင်ပြုသည်၊ ပယ်ချသည်”) သောကြောင့် ပြစ်တင်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၄)။ သို့သော် ပြစ်ဒဏ်၏သဘောသဘာဝကြောင့် ယုဒသည် တစ်ပါးအမျိုးသားတို့နှင့်အတူ တူညီသော ကံကြမ္မာအောက်တွင် ရှိလာသည်။ ယုဒသည် တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ဖောက်ပြန်စေခြင်းအားဖြင့် မနာခံခဲ့သည်။ ma’as (“မထီမဲ့မြင်ပြုသည်၊ ပယ်ချသည်”) ဟူသော စကားသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များ၌ အမြစ်တွယ်နေသော တရားမျှတခြင်း၊ ကောင်းမြတ်ခြင်းနှင့် ကရုဏာ၏ တန်ဖိုးများကို ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းကို ဆိုလိုသည် (ထွက်၊ ၁၈း၁၆၊ ၂၀; တရား၊ ၅း၁–၂၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အာမုတ်ကျမ်းတွင် ထိုအရာသည် မမှန်သောကျိန်ဆိုခြင်း၊ လှည့်ဖြားခြင်း၊ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူခြင်း၊ အတင်းအဓမ္မတောင်းခံခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း၊ လူသတ်ခြင်းနှင့် သွေးထွက်သံယိုမှုတို့ကဲ့သို့သော အမှားများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မမှန်သော ပရောဖက်များ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အရာရှိများ၏ မုသားများသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို လွှမ်းမိုးသွားခဲ့သည် (အာမုတ်၊ ၂း၄)။ ထိုမုသားများသည် အမှန်တရား၏ အသွင်အပြင်ကို လှည့်ဖြားစွာ ဆောင်ထားသော စကားပြောပုံနှင့် အပြုအမူပုံစံကို ကိုယ်စားပြုသည် (ဟော၊ ၄း၁–၂၊ ၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အခြားလူမျိုးများနည်းတူ ယုဒ၏စီရင်ချက်တွင်လည်း သူ၏နန်းတော်များကို မီးရှို့ခြင်း ပါဝင်သည်။

၂း၆–၁၆။ ဣသရေလ။ ယခင်ပရောဖက်ပြုချက်များသည် ဣသရေလမြောက်ပိုင်းနိုင်ငံအပေါ် ပြည့်စုံစွာ စွဲချက်တင်ရန် လမ်းခင်းပေးသည်။ ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလကို တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ လွန်ကျူးမှုများနှင့် သဘောသဘာဝတူသော ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခဲ့သည်ဟု စွဲချက်တင်တော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် အားနည်းသူတို့ကို အမြတ်ထုတ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပို၍ဆိုးရွားသည်မှာ ဣသရေလလူတို့သည် ထိုရာဇဝတ်မှုများကို မိမိတို့လူမျိုးအချင်းချင်းအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ တရားတော်သည် တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ထိုရာဇဝတ်မှုများကို ဥပဒေဆိုင်ရာ နောက်ခံအခြေအနေဖြင့် ကြည့်မြင်သင့်သည်။ အပြစ်ရှိသူဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အမြဲတမ်း အများကိန်းဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး အစိုးရ၊ လူမှုရေးအဆင့်မြင့်လူတန်းစားများနှင့် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်အထက်တန်းလွှာတို့ကို မကြာခဏ ကိုယ်စားပြုသည်။ အာမုတ်သည် မြို့တံခါးဝတွင် မကြာခဏ ကျူးလွန်ခဲ့သော ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း ရာဇဝတ်မှုများကို မှတ်တမ်းတင်သည်။ ထိုနေရာသည် တရားရုံးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး၊ မြို့ပြရေးရာများ၏ ဗဟိုနေရာဖြစ်သည် (၃း၁၀; ၅း၇၊ ၁၀၊ ၁၂၊ ၁၅)။ ဣသရေလ၏ ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အာမုတ်က ဣသရေလသည် မိမိတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင်ကို မေ့လျော့၍ စွန့်ပယ်ခဲ့ကြောင်း (ဟော၊ ၂း၁၃; ၈း၁၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)၊ ကိုယ်တော်၏ တရားတော်နှင့် ပရောဖက်ပြုချက်စကားကို ပုန်ကန်ခဲ့ကြောင်း၊ ကိုယ်တော်နှင့်ပြုသော ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်သည် (အာမုတ်၊ ၂း၁၁–၁၂; ၇း၁၃; ၄ရာ၊ ၁၇း၁၅–၁၆; ၁၈း၁၂; ဟော၊ ၇း၁၃; ၈း၁; တော၊ ၁၂း၆; တရား၊ ၁၈း၁၅ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ လွန်ကျူးမှုများတွင် မိန်းကလေးတစ်ဦးနှင့် အမျိုးသားတစ်ဦးသာမက သူ၏ဖခင်ပါ လိင်ဆက်ဆံခြင်း (အာမုတ်၊ ၂း၇; က၊ ၁၉း၃၀–၃၈; ဝတ်၊ ၁၈း၆၊ ၉; ၂၀း၁၇) နှင့် နာဇရိလူတို့၏ ပညတ်တော်ကို ချိုးဖောက်ခြင်း (အာမုတ်၊ ၂း၁၁–၁၂; တော၊ ၆း၃၊ ၂၁) တို့ ပါဝင်သည်။

ဣသရေလလူတို့ အချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အာမုတ်သည် အားနည်းဆုံးလူများအား တရားမျှတမှု မပေးဘဲ အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားဘက်သို့ လိုက်၍ လာဘ်ပေးလာဘ်ယူမှုများနှင့် မမှန်ကန်သော ချိန်တွယ်ခြင်းများအားဖြင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို ပျိုးထောင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်သည် (အာမုတ်၊ ၂း၇–၈; ၄း၁; ၅း၁၂; ၈း၄–၅; ဟော၊ ၁၂း၇၊ ၈; ဝတ်၊ ၁၉း၁၅၊ ၃၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို မကာကွယ်နိုင်သူများကို ကာကွယ်ပေးသော ဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြသည် (ထွက်၊ ၂၃း၇; တရား၊ ၂၄း၁၄; သု၊ ၁၄း၃၁; ၂၂း၁၆)။ တစ်နည်းအားဖြင့် သူတို့သည် ကြင်နာခြင်းနှင့် ရက်ရောခြင်းကို ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့ကြသည် (တရား၊ ၁၅း၇၊ ၁၁; ဟော၊ ၆း၄)။ ဖြောင့်မတ်သူ၊ အကူအညီလိုအပ်သူနှင့် ဆင်းရဲသားတို့ကို ငွေအနည်းငယ်ဖြင့် ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခြင်း၊ သူတို့အပေါ် အခွန်အခများ ကောက်ခံခြင်း၊ သူတို့ထံ ချေးပေးသောငွေအပေါ် အတိုးတောင်းခြင်း (အာမုတ်၊ ၂း၈; ၅း၁၁; ထွက်၊ ၂၂း၂၂–၂၄; သု၊ ၁၇း၂၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ) နှင့် ချေးငွေအတွက် အပေါင်ပစ္စည်းများကို ညအိပ်ချိန်တွင် ထိန်းသိမ်းထားခြင်းတို့ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည် (အာမုတ်၊ ၂း၈; တရား၊ ၂၄း၁၂–၁၃၊ ၁၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

အာဏာ၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် လုံခြုံမှုတို့ကြောင့် သူတို့သည် မိမိတို့၏ အမြစ်များနှင့် ထာဝရဘုရားသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ခါနာန်ပြည်သို့ ခရီးတစ်လျှောက် လမ်းပြတော်မူခဲ့ပုံကို မေ့လျော့ခဲ့ကြသည်။ သူတို့ ဖိနှိပ်ခံရ၍ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခံရသောအခါ ဘုရားသခင်သည် သူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူခဲ့သည်။ သူတို့သည် မိဘမဲ့များနှင့် အိုးအိမ်မဲ့များ ဖြစ်ခဲ့သောအခါ ကိုယ်တော်သည် သူတို့အား အမွေခံမြေကို ပေးတော်မူခဲ့သည် (အာမုတ်၊ ၂း၉–၁၀)။ ယခုမူ သူတို့ကိုယ်တိုင် ဖိနှိပ်သူများနှင့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းသူများ ဖြစ်လာသောကြောင့် ဘုရားသခင်သည် တုံ့ပြန်ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ထာဝရဘုရား၏နေ့တွင် နိုင်ငံတော်အပေါ် ပျက်စီးခြင်းနှင့် သေခြင်းကို ဆောင်ယူတော်မူမည်။ လျင်မြန်သူ၊ ခွန်အားကြီးသူ၊ စစ်သူရဲ၊ လေးသမား၊ ပြေးလွှားရာတွင် လျင်မြန်သူ၊ မြင်းစီးသူနှင့် သတ္တိခိုင်မာသူတို့အားလုံး ကျဆုံးကြမည်။ သို့သော် ဖျက်ဆီးခြင်းသည် အလွန်ပြင်းထန်သော်လည်း အနာတရရရှိနေသော အကြွင်းအကျန်တစ်စုသည် ဣသရေလ၏ ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်ရေးအတွက် မျှော်လင့်ချက်အဖြစ် ကျန်ရှိမည်။

၃း၁–၆း၁၄

ဣသရေလအပေါ် ပရောဖက်ပြုချက်များ

၃း၁–၁၅

ပျက်စီးခြင်းနှင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခြင်း

အာမုတ် ၃း၁–၁၅ သည် ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာ၊ အပြစ်များအတွက် တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးခြင်းနှင့် အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ဖြစ်ပျက်သွားသော အကြွင်းအကျန်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းတို့ကို ဖော်ပြထားသည်။

၃း၁–၈။ တရားစီရင်ခြင်း၏ ဗျာဒိတ်တော်။ အာမုတ် ၃း၁–၈ တွင် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်တော်မူခဲ့သော ဣသရေလလူတို့ကို ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ကို ထုတ်ဖော်ပြခြင်းသည် ထိုကျေးဇူးတော်ကို လက်ခံရရှိသူတို့ဘက်မှ သစ္စာရှိရန် တောင်းဆိုသည် (အခန်းငယ် ၁–၂)။ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း၊ တော၌ ခရီးသွားစဉ် မိမိလူတို့အား စောင့်ရှောက်တော်မူခြင်း၊ သိနာတောင်၌ ပဋိညာဉ်ပြုခြင်းနှင့် ပြည်တော်ကို အမွေအဖြစ် ပေးတော်မူခြင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်ကို သက်သေခံကြသည်။ ဣသရေလ၏ ရွေးချယ်ခံရခြင်းသည် အခြေအနေမရှိသော ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးကို နိုင်ငံတော်အား ပေးထားခြင်းမဟုတ်ပါ။ ပဋိညာဉ်သည် ဘုရားသခင်၏ ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့် အပြုအမူတို့ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်ရန် သူတို့ထံမှ တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ရွေးနှုတ်ရှင်အဖြစ် ဘုရားသခင်သည် မိမိလူတို့ကို ဆုံးမပဲ့ပြင်ရန် အခွင့်အရေးရှိတော်မူသည်။

အာမုတ်သည် အကြောင်းနှင့် အကျိုးများကို စာရင်းပြုစုပြီး ပုံရိပ်မှ လက်တွေ့အခြေအနေသို့ ရွေ့လျားစေခြင်းအားဖြင့် တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးသည့် တရားစီရင်ခြင်းကို အနုပညာမြောက်စွာ ဖော်ပြထားသည်။ ခြင်္သေ့၊ မုဆိုးနှင့် တံပိုးပုံရိပ်များသည် ဘုရားသခင်က ဣသရေလကို သိုးထိန်းအဖြစ် ဆက်လက်ဦးဆောင်ရန် ငြင်းပယ်တော်မူခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေမည့်အစား မိမိတို့၏လမ်းများတွင် မိမိတို့ကိုယ်ကို ရှုပ်ထွေးစွာ ချည်နှောင်ထားကြသောကြောင့် မမျှော်လင့်ထားသောအရာ ဖြစ်ပေါ်လာမည်။ ဘုရားသခင်သည် ဆာလောင်နေသော ခြင်္သေ့ကဲ့သို့လည်းကောင်း၊ ထောင်ချောက်ဆင်ထားသော မုဆိုးကဲ့သို့လည်းကောင်း သူတို့ကို ဆန့်ကျင်တော်မူမည်။ ဣသရေလသည် ကိုယ်တော်၏သားကောင် ဖြစ်လာမည် (အခန်းငယ် ၃–၅)။

တံပိုးမှုတ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူအဖြစ် ရောက်ရှိလာခြင်းကို ကြေညာသည်။ ယခင်က ဘုရားသခင် ကိုယ်တိုင် ထင်ရှားပြခြင်းသည် လူတို့အထဲ၌ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ဖြစ်စေ၍ သူတို့အပြစ်မပြုစေရန် ဖြစ်ခဲ့သည် (ထွက်၊ ၂၀း၂၀)။ သို့သော် မကြာမီအနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပေါ်မည့် နောက်ထပ်ဘုရားသခင်ထင်ရှားပြခြင်းသည် နိုင်ငံတော်အပေါ် ပျက်စီးခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းမည်။ ယခင်က လူတို့သည် အံ့သြကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် တုန်လှုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း ယခုတွင် မိမိတို့အသက်အတွက် ကြောက်လန့်တုန်လှုပ်ကြမည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် မိမိအစီအစဉ်များကို မသိဘဲ အမှောင်ထဲတွင် ကျန်ရစ်စေရန် မိမိလူတို့ကို မထားခဲ့ပါ။ တရားစီရင်ခြင်းကို အကောင်အထည်မဖော်မီ ပရောဖက်တစ်ပါးကို သူတို့ထံ စေလွှတ်၍ လာမည့်ဘေးအန္တရာယ်ကို သတိပေးကာ နောင်တရရန် တိုက်တွန်းတော်မူခဲ့သည် (အာမုတ်၊ ၃း၇–၈; ၅း၄–၆)။ ပရောဖက်ပြုခြင်းကို ဆန့်ကျင်သူများ ရှိနေသော်လည်း (၂း၁၂) ဘုရားသခင်သည် နောက်ဆုံးတွင် မိမိ၏သတင်းစကားကို အောင်မြင်စွာ ပေးပို့တော်မူမည်။

၃း၉–၁၂။ ပြစ်ဒဏ်နှင့် အကြွင်းအကျန်အတွက် ကတိတော်။ ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ခြင်းမပြုမီ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလ၏ ဥပဒေနှင့်အညီ မျက်မြင်သက်သေများကို ခေါ်ယူတော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုအတွက် ပြစ်မှုထင်ရှားစေရန် သက်သေနှစ်ဦး လိုအပ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၉; တရား၊ ၁၇း၆; ၁၉း၁၅; ၃ရာ၊ ၂၁း၁၀ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဖိလိတ္တိလူတို့နှင့် အဲဂုတ္တုလူတို့ကို ခေါ်ယူခြင်းမှာ သူတို့သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် လူသိများသော ဖိနှိပ်သူများ ဖြစ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ပြစ်ဒဏ်၏ တရားဝင်မှုကို ထောက်ခံရန် သင့်လျော်သော သက်သေခံချက် ပေးနိုင်ကြမည်။ ခံတပ်များအတွင်း မတရားရယူထားသော လုယက်ပစ္စည်းများကို စုဆောင်းထားသူတို့အပေါ် ထာဝရဘုရားသည် တရားစီရင်တော်မူမည် (အာမုတ်၊ ၃း၁၀)။ မြေကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ရန်၊ စည်းစိမ်ဥစ္စာများကို သိမ်းယူရန်နှင့် နန်းတော်များကို လုယက်ရန် ရန်သူတစ်ဦးကို ကိုယ်တော်၏ ကိရိယာအဖြစ် စေလွှတ်တော်မူမည် (အခန်းငယ် ၁၁)။

ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလတို့ ကြုံတွေ့ရမည့်အရာကို အလွန်ဆာလောင်သော ခြင်္သေ့နှင့် ရင်ဆိုင်ရသော သိုးထိန်းတစ်ဦး၏ အတွေ့အကြုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် ထာဝရဘုရားကို သိုးထိန်းနှင့် ခြင်္သေ့နှစ်မျိုးစလုံးအဖြစ်၊ ပြစ်တင်ရှုတ်ချသူနှင့် မိမိလူတို့ကို ကာကွယ်သူနှစ်မျိုးစလုံးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ အမျက်တော်ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် အပြစ်ရှိသော နိုင်ငံတော်ခေါင်းဆောင်များကို အလွန်အမင်း ပျက်စီးစေတော်မူမည်ဖြစ်၍ နိုင်ငံတော် ပြန်လည်ထူထောင်ရန် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် အကြွင်းအကျန်ပင် မလုံလောက်တော့မည် (၉း၈၊ ၁၀)။ သို့သော် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် စိတ်ဒဏ်ရာနှင့် ဆုံးရှုံးမှုများမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်များကို သိုးထိန်းက ထိခိုက်ဒဏ်ရာရပြီး ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ ပျက်စီးနေသော သိုးတစ်ကောင်ကို ကယ်တင်သကဲ့သို့ ဘုရားသခင် ကယ်တင်တော်မူမည် (၃း၁၂)။

ရှေးခေတ်တွင် တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်က အိမ်မွေးတိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို သတ်ခဲ့ပါက ငှားရမ်းထားသော သိုးထိန်းသည် ထိုဆုံးရှုံးမှုအတွက် သက်သေခံအထောက်အထားကို တင်ပြရသည်။ ကယ်တင်ရရှိသော အလွန်သေးငယ်သည့် အစိတ်အပိုင်းများပင် သိုးထိန်းက ထိုတိရစ္ဆာန်ကို ခိုးယူမထားကြောင်း သက်သေပြနိုင်သည်။ ထိုနည်းတူ အိပ်ရာ၏ထောင့်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းနှင့် အိပ်ရာ၏ခြေရင်းကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် ရှမာရိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာအနည်းငယ်မျှသာ ကျန်ရှိမည်ကို ညွှန်ပြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအာဏာကို ဖယ်ရှားပြီး သူတို့၏ ပစ္စည်းဥစ္စာအရင်းအမြစ်များကို လျော့နည်းစေတော်မူသော်လည်း ထိခိုက်ပျက်စီးပြီး အသုံးဝင်မှုအလွန်နည်းသော အကြွင်းအကျန်တစ်စု ကျန်ရှိမည်။

ပြည်၌ ကျန်ရှိသူများတွင် သာမန်လူတန်းစားများနှင့် အထက်တန်းလွှာများ ပါဝင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုပြည်တွင် သိုးထိန်းများ၊ လယ်သမားများ၊ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်လာသော စစ်သားများ၊ စစ်ပွဲမှ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများ၊ ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုသူများ၊ နန်းတော်အဆိုတော်များနှင့် သေဆုံးသွားသော အရာရှိများ၏ ဆွေမျိုးများ နေထိုင်ကြမည် (၁း၂; ၂း၁၄–၁၆; ၅း၃; ၅း၁၆; ၆း၉–၁၀; ၈း၃; ၂ရာ၊ ၃၀း၁၊ ၆–၁၂; ၆ရာ၊ ၃၄း၆–၉)။ ပြည်နှင်ခံရသူများထဲတွင် အဓိကအားဖြင့် ဘာသာရေး၊ စစ်ရေးနှင့် နိုင်ငံရေး အထက်တန်းလွှာများနှင့် သူတို့၏မိသားစုများ ပါဝင်မည် (အာမုတ်၊ ၄း၁–၃; ၄ရာ၊ ၁၇း၂၇–၂၈)။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် သူတို့ကို သစ္စာရှိသော နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်အဖြစ် ပြောင်းလဲရန် ရည်ရွယ်တော်မူသည် (အာမုတ်၊ ၅း၁၄–၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။

၃း၁၃–၁၅။ ဣသရေလအပေါ် သက်သေအထောက်အထား။ ဘုရားသခင်သည် နိုင်ငံတော်အပေါ် စွဲချက်တင်ရန် သက်သေအထောက်အထားများကို ဆက်လက်တင်ပြပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်မည့် ပြစ်ဒဏ်ကို ပိုမိုအသေးစိတ် ဖော်ပြတော်မူသည်။ ကျူးကျော်သူများ၏ အမည်ကို မဖော်ပြသော်လည်း ဤနေရာတွင် သူတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ အောင်နိုင်သူများသည် နိုင်ငံတော်၏ ဘာသာရေးနှင့် နိုင်ငံရေးဗဟိုဌာနများကို ဖြိုဖျက်ပြီး ယဇ်ပလ္လင်နှင့် ၎င်း၏ ဦးချိုများကို ဖျက်ဆီးကာ ဗေသလရှိ ဝတ်ပြုရာဌာနကို ပျက်စီးစေမည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ကျူးကျော်သူသည် အထက်တန်းလွှာတို့၏ ခမ်းနားသော နေအိမ်များ၊ စံအိမ်များနှင့် ဆင်စွယ်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော အိမ်များကိုလည်း ဖျက်ဆီးမည် (အခန်းငယ် ၁၅; ၃ရာ၊ ၂၂း၃၉)။ ရှမာရိတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော တူးဖော်လေ့လာမှုများမှ ထိုနေရာများ၏ ဇိမ်ခံကြွယ်ဝမှုနှင့် ဆင်စွယ်အလှဆင်ပစ္စည်းများ အများအပြားရှိခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိထားသည်။ မကြာမီရောက်ရှိလာမည့် ပျက်စီးခြင်းနှင့် အကြွင်းအကျန်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခြင်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ သဘောသဘာဝနှစ်ရပ်ဖြစ်သော တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ဖော်ပြသည်။

၄း၁–၁၃

နောင်တရရန် ငြင်းပယ်ခြင်း

ဤပရောဖက်ပြုချက်သည် ဣသရေလအပေါ် ဘုရားသခင်၏ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း၍မရသော တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးခြင်းကို အကြောင်းပြသည်။ ဘုရားသခင်၏ သတိပေးချက်အမျိုးမျိုး ရှိခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် အလွန်ဆိုးရွားသော ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အကျင့်ပျက်မှုများမှ နောင်တရရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူထုတစ်ရပ်လုံးနှင့် အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတို့ကို ဖိနှိပ်ခဲ့သော ဣသရေလအာဏာပိုင်များကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချတော်မူသည်။

၄း၁–၃။ လူမှုရေးအထက်တန်းလွှာများအပေါ် တရားစီရင်ခြင်း။ “ဗာရှန်၏နွားမများ” ဟူသော သတ်မှတ်ချက်သည် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ဗာရှန်ဟုခေါ်သော မြေဩဇာကောင်းသည့် လွင်ပြင်ကို သတိရစေသည်။ ထိုနေရာတွင် နွားများသည် အစာဝကာ ဝဖြိုးကျန်းမာကြသည် (အခန်းငယ် ၁; တရား၊ ၃၂း၁၄; ဆာ၊ ၂၂း၁၂; ယေဇ၊ ၃၉း၁၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ “နွားမများ” သည် ယေဘုယျအားဖြင့် ရှမာရိမြို့ရှိ အဓိကအမျိုးသမီးများကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်ကြသည်။ သို့သော် ဆင်းရဲသားများ၏ အကျိုးအမြတ်ကို စားသုံးကာ မိမိတို့ကိုယ်ကို ဝဖြိုးစေသော အလွန်အကျွံအခွင့်အရေးရရှိထားပြီး ဆန့်ကျင်ဖီဆန်သော ခေါင်းဆောင်များကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (ဟော၊ ၄း၄–၆၊ ၁၆; ၅း၁; ၁၀း၁၁)။ ဗာရှန်သည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။

သူတို့၏ မတရားရယူထားသော စည်းစိမ်ဥစ္စာကို အတူစားသောက်ပျော်ပါးရန် ဆန္ဒရှိသော ခင်ပွန်းများ/သခင်များသည် အစိုးရအဖွဲ့အတွင်းရှိ သူတို့နှင့် အဆင့်တူသူများ ဖြစ်နိုင်သည် (အာမုတ်၊ ၄း၁)။ အဒေါန် (“သခင်”၊ “အရှင်”) ဟူသော ဘွဲ့အမည်သည် အစေခံနှင့် သခင်တို့၏ ဆက်ဆံရေးကိုသာ မဆိုလိုဘဲ လေးစားအပ်ပြီး ဂုဏ်ပြုအပ်သော လူမှုရေးအဆင့်တူသူကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (က၊ ၂၃း၆၊ ၁၁; ၃၂း၅–၆၊ ၁၈; ၃၃း၈)။ ဤနေရာတွင် ထိုအဓိပ္ပာယ်ကို ရည်ရွယ်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ဖိနှိပ်သူတို့အပေါ် လာမည့်ပြစ်ဒဏ်ကို ငါးမျှားချိတ်များဖြင့် ဖော်ပြသော နာကျင်ဖွယ်ပုံရိပ်ကို အသုံးပြုတော်မူသည်။ ထိုငါးမျှားချိတ်များသည် စစ်ရေးအရ ရှုံးနိမ့်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (အာမုတ်၊ ၄း၂–၃)။

၄း၄–၅။ မှားယွင်းသော ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း။ ထာဝရဘုရားသည် နောက်တစ်ဆင့်တွင် ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် လိုအပ်သော လွန်ကျူးမှုများကို စာရင်းပြုတော်မူသည်။ ပထမလွန်ကျူးမှုမှာ သူတို့၏ ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ နှစ်မျိုးနှစ်စားဖြစ်မှု ဖြစ်သည်။ တိရစ္ဆာန်ယဇ်များ၊ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့နှင့် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းရာ ပူဇော်သက္ကာများ၊ စိတ်လိုလက်ရ ပူဇော်သက္ကာများကို ဆက်ကပ်ခြင်းဖြင့် ပြသသော အခမ်းအနားဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအပြုအမူများကို ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူအစား ထားခဲ့ကြသည်။

သူတို့သည် ဣသရေလသမိုင်းတစ်လျှောက် ဘာသာရေးအရေးပါသော နေရာများဖြစ်သည့် ဗေသလနှင့် ဂိလဂါလရှိ ဝတ်ပြုရာနေရာများတွင် ထိုဘာသာရေးအခမ်းအနားများကို နေ့စဉ်ပြုလုပ်ကြပြီး သုံးရက်တစ်ကြိမ် ပြုလုပ်ကြသည် (က၊ ၁၂း၈; ၂၈း၁၀–၂၂; ၃၅း၁–၈; ယောရှု၊ ၄း၁၉–၂၀; ၅း၂–၁၂; ၁ရာ၊ ၇း၁၅–၁၇; ၁၁း၁၄–၁၅)။ ထိုနှစ်နေရာအနက် အာမုတ်ခေတ်တွင် ဗေသလသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ အဓိကအမျိုးသားဝတ်ပြုရာဌာန ဖြစ်သည် (အာမုတ်၊ ၇း၁၃; ၃ရာ၊ ၁၂း၂၆–၃၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများကို ဝတ်ပြုရာဌာနများသို့ ယူဆောင်လာခြင်းအားဖြင့် အပြစ်ကျူးလွန်ရန် လှောင်ပြောင်သည့်ပုံစံဖြင့် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းသည် တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ပြက်ရယ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ခေါင်းဆောင်များသည် ခွင့်လွှတ်ခြင်းရရှိစေသော သတ်မှတ်ထားသည့် ဘာသာရေးအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်ပြီးနောက်တွင်ပင် အပြစ်ကို ဆက်လက်ကျူးလွန်နိုင်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြပုံရသည်။ အံ့အားသင့်ဖွယ်ကောင်းသည်မှာ သူတို့သည် အားနည်းသူများအပေါ် မတရားပြုခြင်းနှင့် အမြတ်ထုတ်ခြင်းတို့ကို ဖုံးကွယ်ရန် ထိုအခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်သည်။

ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဘာသာရေးကျင့်စဉ်များကို ဉာဏ်ဖြင့်လက်ခံခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးရာစိတ်ကို နိုးကြားစေနိုင်သော်လည်း ထိုအရာများသာဖြင့် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ လုံလောက်ခြင်းမရှိပါ။ သို့သော် နောင်တရခြင်း၊ ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်နှင့်အညီ ကိုယ်ကျင့်တရားရှိစွာ အသက်ရှင်ခြင်းတို့နှင့် ပေါင်းစပ်ပါက ကောင်းချီးမင်္ဂလာ ဖြစ်လာသည်။ သီအိုရီအရ မှန်ကန်သော ထိုဘာသာရေးသည် သူတို့၏အသက်တာများအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှု အလွန်နည်းပါးခဲ့ခြင်းမှာ အလွန်ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသော အခြေအနေဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပရောဖက်သည် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြုအမူတို့အကြား ကွဲပြားနေခြင်းကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ပြစ်တင်ရှုတ်ချသည်။

သို့သော် အခြားပရောဖက်များက ဣသရေလ၏ ကျဆုံးခြင်းအကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို စာရင်းပြုကြသော်လည်း (၄ရာ၊ ၁၇း၅–၂၃; ဟော၊ ၂း၈၊ ၁၅၊ ၁၉; ၄း၁၇) အာမုတ်သည် ထိုအရာကို အထူးအလေးမထားပါ (သို့သော် အာမုတ်၊ ၅း၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် ပြဿနာ၏ အဓိကအကြောင်းရင်းကို ကိုင်တွယ်ထားသည်။ ထိုအရာမှာ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စံနှုန်းများကို ခွဲခြားထားခြင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ ထာဝရဘုရားကို အမှန်တကယ် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိသော အပြင်ပန်းအခမ်းအနားဆန်သည့် ဘာသာရေးဖြစ်ပြီး ထိုအရာက ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် လူသားတို့၏ စံနှုန်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည် (၅း၄–၆၊ ၂၅–၂၆)။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်နေရာတွင် အခြားအရာကို အစားထိုးသည်။ ပညတ်တော်မဲ့ခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်ခြင်းတို့သည် ထိုပုံသဏ္ဌာန်ကို ပျက်စီးစေသည်။

၄း၆–၁၁။ လူတို့၏ နောင်တမရခြင်း။ ဘုရားသခင်၏ ပြန်လည်ပေးဆပ်မှုကို လိုအပ်စေသော ဒုတိယလွန်ကျူးမှုမှာ မိမိဆန္ဒအလျောက် ခေါင်းမာစွာ နောင်တမရခြင်း ဖြစ်သည်။ အာမုတ်ကို မစေလွှတ်မီ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူတို့၏ အပြစ်များကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချရန်၊ သူတို့အား နောင်တရစေရန်နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ယာယီဘေးအန္တရာယ် ခုနစ်မျိုးကို စေလွှတ်တော်မူခဲ့သည်။ ဘေးအန္တရာယ်တစ်ခုစီသည် တရားစီရင်ခြင်းမတိုင်မီ သတိပေးချက်တစ်ရပ် ဖြစ်ပြီး ထိုသတိပေးချက်ကို လိုက်နာပါက နောက်ထပ်ဘေးအန္တရာယ်ကိုလည်းကောင်း၊ နောက်ဆုံးတွင် တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးခြင်းကိုလည်းကောင်း ပယ်ဖျက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ဝမ်းနည်းစရာမှာ ထိုဘေးအန္တရာယ်အားလုံးသည် ထိရောက်မှုမရှိခဲ့ပါ။

ပထမဦးစွာ ဘုရားသခင်သည် ပြည်တစ်ဝန်းလုံးကို ဖုံးလွှမ်းသော အစာခေါင်းပါးခြင်းကို စေလွှတ်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၆)။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသော မိုးခေါင်ခြင်းကို စေလွှတ်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၇–၈; ၃ရာ၊ ၁၇း၁၊ ၇; ၁၈း၅–၆)။ မေလနှင့် ဇွန်လတွင် ရိတ်သိမ်းချိန်မတိုင်မီ နောက်ဆုံးမိုးကို သုံးလကြာ တားဆီးတော်မူသောကြောင့် သီးနှံထွက်ရှိမှု မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ ထို့အပြင် ရေတွင်းများနှင့် ရေကန်များ ခြောက်သွေ့သွားသောကြောင့် အချို့လူတို့သည် အခြားနေရာများတွင် ရေရှာဖွေရန် လိုအပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် သူတို့၏ ရေငတ်မှုကို မပြေစေနိုင်ခဲ့ကြပါ။

ထိုပျက်စီးမှုများ ရှိနေသော်လည်း ဧလိယ၊ လူခုနစ်ထောင်၊ ဇာရတ္တမြို့မှ မုဆိုးမနှင့် ဩဗဒိကဲ့သို့ ဖြောင့်မတ်သူများကို ဘုရားသခင် စောင့်ရှောက်ကာ ကာကွယ်တော်မူခဲ့ကြောင်း အထောက်အထားရှိသည် (၃ရာ၊ ၁၇း၁–၂၄; ၁၈း၃–၄၊ ၇–၈၊ ၁၂၊ ၁၆; ၁၉း၁၈)။ တတိယနှင့် စတုတ္ထဘေးဒဏ်များသည် စပါးသီးနှံများကို ထိခိုက်စေသည် (အာမုတ်၊ ၄း၉)။ သီးနှံများကို ခြောက်သွေ့ညှိုးနွမ်းစေသော လေပြင်းများနှင့် မှိုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် (က၊ ၄၁း၆; ဟဂ္ဂဲ၊ ၂း၁၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အရှေ့ဘက်မှ ပူပြင်းခြောက်သွေ့သော ကန္တာရလေများနှင့် အနောက်ဘက်မှ စိုစွတ်သောလေများကြောင့် သီးနှံများ ခြောက်သွေ့ညှိုးနွမ်းခဲ့ကြသည်။ ကျိုင်းကောင်များသည် ပြည်၏ အရေးကြီးဆုံး စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များဖြစ်သော ဥယျာဉ်များ၊ စပျစ်ခြံများ၊ သဖန်းပင်များနှင့် သံလွင်ပင်များကို ကိုက်စားဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။

ပဉ္စမဘေးဒဏ်ဖြစ်သော ကပ်ရောဂါသည် အဲဂုတ္တုပြည်ရှိ တိရစ္ဆာန်များနှင့် လူဦးရေကို ထိခိုက်ခဲ့သော အလားတူဘေးအန္တရာယ်ကို ရည်ညွှန်းသည် (အာမုတ်၊ ၄း၁၀; ထွက်၊ ၉း၃–၇၊ ၁၅)။ ဆဋ္ဌမအနေဖြင့် ထာဝရဘုရားသည် စစ်ပွဲအတွင်း လူငယ်စစ်သားများနှင့် သူတို့၏ သိမ်းယူထားသော မြင်းများကို သတ်တော်မူသည်။ အားလုံးထဲတွင် အဆိုးရွားဆုံးသော ဘေးအန္တရာယ်သည် နောက်ဆုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည် (အာမုတ်၊ ၄း၁၁)။ ထာဝရဘုရားသည် ထိုပျက်စီးခြင်းကို သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့တို့၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အရာနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည် (က၊ ၁၉း၂၅၊ ၂၉)။ ထိုသို့ဖြင့် ဣသရေလပြည်၏ အချို့ဒေသများသည် စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည့် အပျက်အစီးအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိသွားကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။ သို့သော် လူအများစုသည် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ကြသည်။ အချို့မြေများနှင့် ပိုင်ဆိုင်မှုများ ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာတော်၏ အမှတ်အသားအဖြစ် ခေါင်းဆောင်များနှင့် လူထုကို သေခြင်းဘေးမှ မီးထဲမှ ဆွဲထုတ်ထားသော မီးတုတ်ကဲ့သို့ ကယ်တင်တော်မူသည် (အာမုတ်၊ ၄း၁၁)။ ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာဟူသော သဘောသဘာဝနှစ်ရပ်သည် ဘုရားသခင်၏လူတို့အတွက် အမြဲမျှော်လင့်ချက် ပေးသည်။

၄း၁၂–၁၃။ ထာဝရဘုရားနှင့် တွေ့ဆုံခြင်း။ လူတိုင်းမြင်နိုင်ရန် သက်သေအထောက်အထားများကို တင်ပြပြီးနောက် ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလလူတို့သည် မိမိဆန္ဒအလျောက် ပြောင်ပြောင်တင်းတင်း လွန်ကျူးမှုများကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်းနှင့် မိမိထံပြန်လာရန် ခေါ်တော်မူခြင်းကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြောင်း အပြစ်ရှိကြောင်း သတ်မှတ်တော်မူသည်။ သတိပေးချက်များစွာကို လျစ်လျူရှုပြီးနောက် သူတို့သည် ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လာရန် အခွင့်အရေးကို ဆုံးရှုံးခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ပြစ်ဒဏ်ကို အတည်ပြုတော်မူသည်။ နောက်ထပ်တရားစီရင်ခြင်းကြေညာချက်ကို စေလွှတ်တော့မည်မဟုတ်တော့ဘဲ နောက်ဆုံးအချိန် ရောက်လာပြီဖြစ်သည်။

ဤအခြေအနေသည် အဲဂုတ္တုပြည်အပေါ် ကျရောက်ခဲ့သော ဘေးဒဏ်များနှင့် ဆင်တူသည်။ ဖာရောဘုရင်သည် ဘေးဒဏ်များ၏ သတိပေးချက်များကို နားမထောင်ဘဲ စိတ်နှလုံးကို ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် ထာဝရဘုရားသည် သားဦးများ သေဆုံးခြင်းဖြစ်သည့် အဆိုးရွားဆုံးဘေးဒဏ်ကို ဆောင်ကြဉ်းတော်မူခဲ့သည်။ အံ့အားသင့်ဖွယ်အားဖြင့် တစ်ချိန်က အဲဂုတ္တု၏ ဖိနှိပ်မှုကို ခံခဲ့ရသူများသည် ယခုတွင် ဖိနှိပ်သူများ၊ ဖာရောဘုရင်၏ သရုပ်သကန်များ ဖြစ်လာကြသည်။ နောက်တစ်ကြိမ် နောင်တရရန် ခေါ်ဆိုမည့်အစား ထာဝရဘုရားသည် သူတို့ကို “ထာဝရဘုရား၏နေ့” ဟူသော ဘုရားသခင်ထင်ရှားပြမည့်နေ့၊ ဘုရားသခင်၏ တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးသည့်နေ့သို့ ခေါ်တော်မူသည် (၄း၁၂)။ ဖန်ဆင်းရှင်နှင့် စစ်သူရဲအဖြစ် (အခန်းငယ် ၁၃) ကိုယ်တော်သည် အထက်တန်းလွှာများဖြစ်သော သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်များကို အင်အားသုံး၍ ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရန် ရန်သူနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ဣသရေလအပေါ် စစ်ဆင်စေမည် (၃း၁၁; ၄း၂–၃)။ ကျိန်ဆိုသည့် ပုံသေနည်းသည် ထာဝရဘုရား၏နေ့၏ ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း၍မရနိုင်ခြင်းနှင့် အဆုံးသတ်ပြတ်သားခြင်းကို အလေးပေးသည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ သန့်ရှင်းခြင်းကို အမှီပြု၍ ကျိန်ဆိုတော်မူပြီ (၄း၂)။

၅း၁–၂၇

တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာ

အာမုတ် ၅း၁–၂၇ သည် “ထာဝရဘုရား၏နေ့” ပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် ဖြောင့်မတ်သော အကြွင်းအကျန်ကို တည်ထောင်ခြင်းတို့အားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ဖော်ပြသည်။ ရှေးဣသရေလလူတို့သည် တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်ကျင့်သဘောလက္ခဏာများအဖြစ် နားလည်ခဲ့ကြသည် (ယောဘ၊ ၃၇း၂၃; ဆာ၊ ၃၃း၅; ၈၉း၁၄; ၁၀၃း၆; ဟေရှာ၊ ၅း၁၆; ယေ၊ ၉း၂၄)။ ထိုအရာများကို ဘုရားသခင်သည် မိမိလူတို့ထံမှလည်း တောင်းဆိုတော်မူသည် (ဆာ၊ ၇၂း၁; ၁၀၆း၃; ယေဇ၊ ၁၈း၅; မိက္ခာ၊ ၆း၈; ဇာ၊ ၇း၉)၊ အထူးသဖြင့် ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးထံမှ တောင်းဆိုတော်မူသည်။ ဤသဘောလက္ခဏာများသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း စည်းစနစ်ကို ညီညွတ်စွာ ထိန်းသိမ်းရန် အထောက်အကူပြုသည်။

တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာသည် အဓိကအားဖြင့် တရားမျှတမှုကို တည်ထောင်ခြင်း၊ ကိုယ်ကျင့်တရားကို ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းနှင့် အားနည်းသူတို့ကို ကာကွယ်ကယ်တင်ခြင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်။ တရားသူကြီးနှင့် ပညတ်တရားပေးသူအဖြစ် ဘုရားသခင်သည် မောရှေနှင့် အာရုန်တို့အား အသုံးပြု၍ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ဖော်ပြသော ပညတ်တရားများကို မိမိလူတို့အား ပေးတော်မူခဲ့သည် (ဆာ၊ ၉၉း၆–၇; ဟေရှာ၊ ၃၃း၂၂)။ နောင်လာမည့် ဘုရင်တိုင်းအား ကိုယ်တော်ကို ကြောက်ရွံ့၍ ပညတ်တော်များကို နာခံရန်၊ ထိုပညတ်တော်များကို နှလုံးသားထဲတွင် သင်ယူကာ မိမိအသက်တာတစ်လျှောက် နေ့စဉ်ဖတ်ရှုရန် အမိန့်ပေးတော်မူခဲ့သည် (တရား၊ ၁၇း၁၄–၂၀)။ အာမုတ်ကျမ်းတွင် တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်မှာ ပညတ်တော်မဲ့ခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်ခြင်း ဖြစ်သည် (အာမုတ်၊ ၃း၁၀; ၆း၃)။ လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ အခြေခံတိုင်များကို ထိုသို့လွန်ကျူးခြင်းသည် တရားစီရင်ခြင်း၊ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းတို့၏ အခြေအနေအတွင်း ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို လှုပ်ရှားစေသည်။

၅း၁–၉။ ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းနှင့် ခေါ်တော်မူခြင်း။ တိုတောင်းသော ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းတစ်ရပ်တွင် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံသည် နောက်တစ်ဖန် ပြန်လည်မထနိုင်တော့ကြောင်း ပရောဖက်က ကြေညာသည်။ မြို့များနှင့် ရွာများ ပျက်စီးသွားပြီးနောက် လူဦးရေ၏ ဆယ်ရာခိုင်နှုန်းသာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်မည် (အခန်းငယ် ၂–၃)။ ထိုငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းကို အခြေခံ၍ ထာဝရဘုရားသည် လူတို့ကို ကိုယ်တော်ကို ရှာဖွေရန်နှင့် မှားယွင်းသောဝတ်ပြုရာဗဟိုဌာနများဖြစ်သော ဗေသလနှင့် ဂိလဂါလသို့ မသွားရန် ခေါ်တော်မူသည်။ ဂိလဂါလသည် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး ဗေသလသည် လုံးဝပျက်စီးသွားမည် (အခန်းငယ် ၄–၅)။ လူတို့ အသက်ရှင်လိုပါက ထာဝရဘုရား၏ အရေးတကြီးခေါ်တော်မူခြင်းကို နာခံရမည်။ ထိုသို့မဟုတ်ပါက ယောသပ်၏အိမ်ကို မီးကဲ့သို့ ထွက်ပေါ်၍ ဝါးမျိုတော်မူမည် (အခန်းငယ် ၆)။ လူတို့က တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို မြေကြီးပေါ်တွင် ဖောက်ပြန်စေသောကြောင့် ထိုမီးကို ငြိမ်းသတ်နိုင်မည်မဟုတ်။

ထာဝရဘုရားကို ရှာဖွေခြင်းသည် နောင်တရခြင်း၊ ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လာခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကိုအားကိုးခြင်း၊ လူ့အင်အား သို့မဟုတ် ဘာသာရေးစနစ်ကို အားကိုးခြင်းအစား ကိုယ်တော်၏ ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်းကို ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းကို ဆိုလိုသည် (၄း၆၊ ၈–၁၁; ၅း၄–၆၊ ၂၂–၂၃; ၆း၁၊ ၁၃)။ ထိုအရာသည် ကိုယ်ကျင့်တရားရှိသော အသက်တာအတွက် လုံးဝဆက်ကပ်အပ်နှံခြင်းကိုလည်း ဆိုလိုသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာကို ရှာဖွေချစ်မြတ်နိုးခြင်း ဖြစ်သည် (၅း၇၊ ၂၄; ၆း၁၂)။ အပြစ်ရှိသော ဣသရေလနိုင်ငံသည် မလွဲမသွေ အဆုံးသတ်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း ဘုရားသခင်သည် လူတစ်ဦးချင်းစီအတွက် အသက်ကို ကမ်းလှမ်းတော်မူသည်။ မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းထိန်းသိမ်းတော်မူသော ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် ထာဝရဘုရားသည် အင်အားကြီးသူတို့ကို ဖျက်ဆီးရန်နှင့် မိမိရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် တန်ခိုးရှိတော်မူသည် (၅း၉)။

၅း၁၀–၁၅။ အပြစ်၊ ထာဝရဘုရားနှင့် အကြွင်းအကျန်။ ထာဝရဘုရားကို ရှာဖွေရန် ပိုမိုတိကျသော အကြောင်းရင်းများကို အာမုတ်က ဖော်ပြသည်။ ထိုအကြောင်းရင်းအားလုံးသည် အာဏာရှိသူတို့၏ အပြစ်များပေါ်တွင် အခြေခံသည်။ မြို့တံခါးများသည် ဆင်းရဲသားနှင့် အကူအညီလိုအပ်သူတို့ တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေနိုင်သည့် နေရာများဖြစ်သော်လည်း အာဏာရှိသူတို့သည် တရားမျှတမှုကို စိတ်မဝင်စားကြပါ။ အမှန်တရားကို ပြောဆိုသူများကို သူတို့ မုန်းတီးကြသည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ အာဏာရှိသူများသည် ဆင်းရဲသားတို့ကို အမြတ်ထုတ်ကြသည်။ သူတို့သည် လှပသောအိမ်များ ဆောက်လုပ်ရန်နှင့် ကောင်းမွန်သောစပျစ်ခြံများ စိုက်ပျိုးရန် စည်းစိမ်ဥစ္စာများကို တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်စွာ စုဆောင်းကြသည်။ သို့သော် မကြာမီရောက်ရှိလာမည့် ဘေးအန္တရာယ်ကြောင့် ထိုအိမ်များတွင် နေထိုင်ရမည်မဟုတ်သကဲ့သို့ ထိုစပျစ်ခြံများမှ စပျစ်ရည်ကိုလည်း သောက်ရမည်မဟုတ်။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၌ ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်မှု မရှိကြောင်းနှင့် ဆင်းရဲသားတို့ကို အလွဲသုံးစားပြုကြောင်း ကောင်းစွာသိတော်မူသည်။ လူအများသည် ထိုကဲ့သို့သော မကောင်းသော အခြေအနေများအောက်တွင် တိတ်တဆိတ် ဆင်းရဲခံခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ ထိုအခြေအနေမှ လွတ်မြောက်ရန် တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းမှာ လူတို့သည် ရပ်တန့်၍ မကောင်းမှုအစား ကောင်းမှုကို ရှာဖွေရန် ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ပြုလျှင် သူတို့သည် အသက်ရှင်နိုင်မည် (အခန်းငယ် ၁၄)။

ထာဝရဘုရားကို ရှာဖွေရန် ခေါ်တော်မူခြင်းသည် အကြွင်းအကျန်အကြောင်းအရာသို့ ပြန်လည်ရွှေ့ပြောင်းပေးသည်။ အခန်းငယ် ၁–၃ တွင် မိတ်ဆက်ခဲ့သော သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်သည် ဖြောင့်မတ်သော နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန် ဖြစ်လာနိုင်ပြီး သူတို့၏တည်ရှိမှုကို ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု အသိအမှတ်ပြုကြမည် (အခန်းငယ် ၁၄–၁၅)။ ဤနေရာတွင် ဟေဗြဲစကားလုံး အူလိုင် (“ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်”၊ “ဖြစ်နိုင်သည်”) သည် “မျှော်လင့်ချက်ဖြင့်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်ပြီး ဘုရားသခင်၏ ရက်ရောမှုနှင့် ကရုဏာ၌ အမြစ်တွယ်သော မျှော်လင့်ချက်ကို ဖော်ပြကာ ထိုအရာသည် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေရှိကြောင်း ဆိုလိုသည် (က၊ ၁၆း၂; ၃၂း၂၁; ၁ရာ၊ ၉း၇; ၁၄း၆၊ ၁၂–၁၄; ဇေဖနိ၊ ၂း၃)။ မြို့တံခါးဝ၌ တရားမျှတခြင်း ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း၏ မျှော်လင့်ချက်သည် သူတို့၌ တည်ရှိသည်။

၅း၁၆–၂၇။ ထာဝရဘုရား၏နေ့။ ထာဝရဘုရားသည် ပြည်တစ်ဝန်းလုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်မည့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းသံကို ဖော်ပြ၍ ထာဝရဘုရား၏နေ့ကို ကြေညာတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၆)။ ထိုနေ့ရောက်လာမည်ကို မျှော်လင့်သူတို့သည် နေ့သစ်၏ အလင်းကို မျှော်လင့်ခဲ့ကြသော်လည်း အံ့အားသင့်စွာ အပြည့်အဝ မှောင်မိုက်ခြင်းကို ရရှိကြမည် (အခန်းငယ် ၁၈)။ ထိုနေ့၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာများကို ထာဝရဘုရားသည် ခြင်္သေ့ထံမှ ပြေးသော်လည်း ရှေ့တွင် ဝက်ဝံကို တွေ့ရခြင်း၊ သို့မဟုတ် အိမ်ထဲသို့ ဝင်၍ လုံခြုံပြီဟု ထင်သော်လည်း နံရံကို မှီသောအခါ မြွေကိုက်ခံရခြင်းတို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၉)။ ဣသရေလရှိ ဖိနှိပ်သူများနှင့် သူတို့၏ အာဏာနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာရင်းမြစ်များကို ဖျက်ဆီးရန် စစ်ရေးရှုံးနိမ့်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂–၃၊ ၉) နှင့် အာရံနယ်မြေထက် ကျော်လွန်သော ပြည်နှင်ဒဏ် (အခန်းငယ် ၂၇) ကို ဆောင်ကြဉ်းတော်မူမည် (အခန်းငယ် ၁၇)။

အာမုတ် ၅ ၏ နောက်ဆုံးပိုင်းသည် ထာဝရဘုရား၏နေ့အခြေအနေအတွင်း ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းအကြောင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်။ ထိုအဖြစ်အပျက် ဖြစ်ပေါ်ရသည့် နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ကို ပေးထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ မိမိလူတို့သည် ဘာသာရေးအခမ်းအနားများကို တရားမျှတခြင်းနှင့် ခွဲခြားထားသောကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ နှစ်စဉ်ပွဲတော်များ၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများနှင့် ချီးမွမ်းသီချင်းများကို ပယ်ချတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၂၁–၂၄)။ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများ၏ တန်ဖိုးမှာ အကန့်အသတ်ရှိကြောင်း အလေးပေးရန် မေးခွန်းပုံစံဖြင့် မေးတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ တော၌ လှည့်လည်ခဲ့သည့်ကာလအတွင်း လူတို့နှင့် ဘုရားသခင်အကြား ဆက်ဆံရေးခိုင်မာခဲ့ပြီး ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများကို အလေးမထားခဲ့ကြပါ။ ထို့ကြောင့် နာမည်ခံဘာသာရေးအခမ်းအနားများထက် ဖြောင့်မတ်သော အသက်တာက ဦးစားပေးဖြစ်သည်။

အခန်းငယ် ၂၆ သည် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲသည်။ ထိုအရာသည် “ဝတ်ပြုရာဌာန”၊ “တဲတော်” သို့မဟုတ် “ရုပ်တုအတွက် အောက်ခံခုံ” ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သော်လည်း နက္ခတ်ဆိုင်ရာ ဘုရားများ၏ သီးခြားအမည်နှစ်ခုကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေပိုများသည်။ ထာဝရဘုရား၏နေ့တွင် လူတို့နှင့် သူတို့၏ဘုရားများသည် အတူတကွ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရမည်။

၆း၁–၁၄

အတွင်းစိတ်မှ ပေါ်ထွက်သော သဘောထားများ

ဤပရောဖက်ပြုချက်သည် ဇိအုန်ရှိ ထင်ရှားသော အထက်တန်းလွှာများ (၂း၄–၅ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ရှမာရိရှိ ထင်ရှားသော အထက်တန်းလွှာများ (၃း၁၂၊ ၁၅; ၄း၁ ကိုကြည့်ပါ) ထံသို့ ရည်ညွှန်းထားသည်။ သူတို့သည် စိုးရိမ်ပူပန်မှုမရှိဘဲ လုံခြုံအေးချမ်းစွာ နေထိုင်ကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် အာမုတ်သည် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအပြစ်ကို အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို တားဆီးပြီး ဘုရားသခင်၏အသံကို ပိတ်ပင်ထားသော အဓိကသဘောထားများကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချသည်။

၆း၁–၈။ အေးချမ်းစွာ နေထိုင်သူများ။ ဣသရေလလူတို့သည် ပစ္စည်းဥစ္စာချမ်းသာခြင်း၊ စစ်ရေးအင်အားနှင့် စနစ်တကျဖွဲ့စည်းထားသော ဘာသာရေးတို့က ပေးနိုင်သမျှ သက်သာခြင်း၊ သက်တောင့်သက်သာရှိခြင်းနှင့် လုံခြုံမှုအားလုံးကို ခံစားနေကြသည်။ သို့သော် အာမုတ်သည် သူတို့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဖြစ်ပျက်နေသည့်အရာကို စဉ်းစားရန်၊ ကာလနေဟုလည်း ခေါ်သော ကာလနေ၊ ဟာမတ်နှင့် ဂါသမြို့များသို့ သွား၍ ကြည့်ရှုရန် ခေါ်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၂)။ အာရှုရိလူတို့သည် ကာလနေမြို့နှင့် ဟာမတ်မြို့ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကြပြီး ဂါသမြို့သည် ယုဒရှင်ဘုရင် ဩဇိမင်း၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည် (၆ရာ၊ ၂၆း၆)။ ဣသရေလလူတို့သည် ထိုရှုံးနိမ့်ခဲ့သော နိုင်ငံများထက် သာလွန်သူများ သို့မဟုတ် ပိုမိုကောင်းမွန်သော အခြေအနေရှိသူများ မဟုတ်ကြပါ။ သူတို့လည်း မကြာမီ အာရှုရိတို့၏ ထိုးနှက်တိုက်ခိုက်မှုကို ခံရမည်။

ပျော်ပါးခြင်းနှင့် အလွန်အကျွံသုံးစွဲခြင်းတို့သည် ဣသရေလလူ့အဖွဲ့အစည်း၏ ထင်ရှားသော လက္ခဏာများ ဖြစ်လာသည်။ ဇိမ်ခံခြင်းကို တစ်ကိုယ်ကောင်းဆန်စွာ လိုက်စားခြင်း၊ အလုပ်မလုပ်ဘဲ နေခြင်း၊ အလွန်အကျွံစားသောက်ခြင်း၊ အလွန်အကျွံသောက်စားခြင်းနှင့် တေးဂီတဖြင့် ပျော်ပါးခြင်းတို့သည် ဘုရားသခင်နှင့် မိတ်သဟာယဖွဲ့ခြင်းကို အဟန့်အတားဖြစ်စေသည်။ ချမ်းသာသူတို့သည် အဖိုးတန်ဆင်စွယ်များဖြင့် အလှဆင်ထားသော အိပ်ရာများပေါ်တွင် လျောင်းကြပြီး အကောင်းဆုံးအသားများကို စားသုံးကာ စပျစ်ရည်ကို အလွန်အကျွံ သောက်သုံးကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် စောင်းများဖြင့် တီးခတ်သော သာယာနာချိုသော တေးဂီတကို နားထောင်ကြသည်။ သူတို့သည် မိမိကိုယ်ကို အကောင်းဆုံးဆီများဖြင့် လိမ်းကျံပြီး မိမိကိုယ်ကိုအားကိုးနိုင်မှုနှင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု၏ အမှတ်အသားအဖြစ် အလှကုန်များကို အသုံးပြုကြသည် (အာမုတ်၊ ၆း၄–၆)။

အခန်းငယ် ၃ တွင် အာမုတ်သည် ယောမ် ရာ ဟူသော စကားကို ထာဝရဘုရား၏နေ့အတွက် အခြားအမည်တစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ရာ ဟူသော စကားသည် မကြာခဏ “မကောင်းမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း “ဘေးအန္တရာယ်”၊ “ပျက်စီးခြင်း” သို့မဟုတ် “ဘေးဒုက္ခ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်လည်း ရနိုင်သည်။ တရားမျှတခြင်းနှင့် ကရုဏာမရှိခြင်း (အခန်းငယ် ၃၊ ၁၂) အပြင် အခွင့်ထူးရရှိထားသူများ၏ သဘောထားနှင့် မကြာမီကျရောက်လာမည့် ဘေးအန္တရာယ်အပေါ် လုံးဝဂရုမစိုက်ခြင်း (အခန်းငယ် ၆) တို့သည် ဘုရားသခင်၏ ဝင်ရောက်စီရင်ခြင်းကို ဖြစ်စေသည်။

မိမိကိုယ်ကိုယုံကြည်မှုနှင့် ကိုယ်ကျိုးအတွက် အလွန်အကျွံ လိုက်စားခြင်းတို့သည် ဘုရားသခင်အတွက် နေရာအနည်းငယ်သာ ချန်ထားခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၈)။ ရှမာရိ၏ စစ်တပ်သည် ဘုရားသခင်နှင့် ကွာဝေးပြီး မိမိတို့၏ စစ်ရေးအကျိုးစီးပွားနောက်သို့ လိုက်ခဲ့ကြသည်။ လောဒေဗာနှင့် ကာနိမ်တို့ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းကို မိမိတို့၏ စစ်ရေးအင်အား၏ သက်သေအဖြစ် သူတို့ယူဆခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ မာနကို စက်ဆုပ်ရွံရှာတော်မူပြီး (ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းပုံစံတစ်ရပ်၊ အခန်းငယ် ၈; သု၊ ၈း၁၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ) နန်းတော်နှင့် မြို့ကို ဖျက်ဆီးရန် အသင့်ရှိတော်မူသည် (အာမုတ်၊ ၅း၂၁–၂၃; ၆း၈)။

၆း၈–၁၄။ အိမ်များကို ဖြိုဖျက်ခြင်း။ အခြားနိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို အသုံးပြု၍ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလကို ဒူးထောက်စေတော်မူမည်။ ရန်သူသည် သူတို့၏အိမ်များကို ဖြိုဖျက်မည်၊ မတရားသော ခေါင်းဆောင်များ၊ သူတို့၏မယားများနှင့် သားသမီးများကို သုတ်သင်မည်၊ လူတို့ကိုလည်း သိမ်းသွားခြင်းခံရစေမည် (၆း၇–၉၊ ၁၁; ၇း၁၇)။ ထိုဖိနှိပ်မှုသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်နှင့် တောင်ဘက်နယ်နိမိတ်များဖြစ်သော ဟာမတ်ဝင်ပေါက်/လေဗောဟာမတ်မှ အာရဗာချိုင့်ဝှမ်းအထိ ရောက်ရှိမည် (၆း၁၄; ၄ရာ၊ ၁၄း၂၅)။ ယခင်က ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ခဲ့သော မြေများအားလုံးကို သူတို့ ဆုံးရှုံးကြမည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်၏ အမှတ်အသားအဖြစ် အကြွင်းအကျန်တစ်စု အသက်ရှင်ကျန်ရစ်မည်။ ထိုအကြွင်းအကျန်တွင် သေဆုံးသွားသော ခေါင်းဆောင်များအတွက် သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းအခမ်းအနားကို ပြုလုပ်ပေးမည့် ဆွေမျိုးများ ပါဝင်မည် (၁ရာ၊ ၃၁း၁၂–၁၃; ၆ရာ၊ ၁၆း၁၄; ၂၁း၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ သေခြင်း၏ ညစ်ညမ်းမှုကြောင့် သေဆုံးသူတို့၏အိမ်များတွင် ထာဝရဘုရား၏နာမတော်ကို ခေါ်ကြမည်မဟုတ် (အာမုတ်၊ ၆း၉–၁၀)။

၇း၁–၈း၁၄

ဘုရားသခင်၏ တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးခြင်းဆိုင်ရာ ရူပါရုံများ

၇း၁–၁၇

ဣသရေလအတွက် ကရုဏာနှင့် မကောင်းမှုပြုသူများအတွက် တရားမျှတခြင်း

အာမုတ် ၇း၁–၁၇ ရှိ ရူပါရုံများသည် ဘုရားသခင်က မိမိလူတို့ကို တရားစီရင်ရန် သဘာဝလောကနှင့် လူသားရေးရာများကို ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် အသုံးပြုတော်မူခြင်းကို အာရုံစိုက်ဖော်ပြသည်။ ထာဝရဘုရားသည် ဣသရေလ၏ အပြစ်ကို ပယ်ဖျက်တော်မမူဘဲ ပြစ်ဒဏ်ကို လျော့ပါးစေတော်မူသည်။ ပိုင်ဆိုင်မှုများနှင့် မကောင်းမှုပြုသူများကို ဖျက်ဆီးရန်နှင့် အခြားသူများကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ရာတွင် တရားမျှတခြင်းနှင့် ကြင်နာခြင်းနှစ်ရပ်စလုံးကို ဖော်ပြတော်မူသည်။ အာမုတ်သည် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်ကြောင်း ယုံကြည်ကိုးစားသည်။

၇း၁–၆။ ကျိုင်းကောင်များနှင့် မီး။ အာမုတ်မြင်ခဲ့သော ကျိုင်းကောင်ဘေးသည် စိုက်ပျိုးမြေများကို ခြိမ်းခြောက်မည်။ နောက်ကျသော သီးနှံသည် နွေဦးနှောင်းပိုင်း မိုးရေများအပြီး ရိတ်သိမ်းသော သီးနှံဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁; ထွက်၊ ၁၀း၁၅)။ ထိုသီးနှံတွင် ဟင်းသီးဟင်းရွက်များနှင့် အခြားစပါးမဟုတ်သော ထွက်ကုန်များ ပါဝင်သည်။ ထိုသီးနှံများကို ကျိုင်းကောင်များ တိုက်ခိုက်ပါက စိုက်ပျိုးရေးဘေးအန္တရာယ်ကြီး ဖြစ်ပေါ်လာမည်။ ထိုအရာသည် လူဦးရေတစ်ရပ်လုံး သေဆုံးပြီး အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သော အကြွင်းအကျန်ပင် မရှိတော့နိုင်သည့်အထိ ဆိုးရွားသော အစာခေါင်းပါးခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် အာမုတ်သည် လူတို့အတွက် ကြားဝင်တောင်းပန်ပြီး ဘုရားသခင်သည် သူ၏တောင်းပန်ချက်ကို နားထောင်တော်မူသည်။

လောင်ကျွမ်းသော မီးနှင့် အပူရှိန်တို့သည် မြေဆီလွှာကို ခြောက်သွေ့စေပြီး မိုးခေါင်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်။ ထိုအခြေအနေများကြောင့်လည်း အစာငတ်မွတ်ခြင်းနှင့် လူတို့၏ သုတ်သင်ခံရခြင်းတို့ ဖြစ်ပေါ်မည်။ ထို့ကြောင့် အာမုတ်သည် အကြွင်းအကျန်အတွက် ထပ်မံကြားဝင်တောင်းပန်ပြီး ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာတော်ဖြင့် သူ၏တောင်းပန်ချက်ကို နားထောင်တော်မူသည်။ ဤရူပါရုံများသည် ဘုရားသခင်သည် မိမိလူတို့အပေါ် ကရုဏာပြရန် အသင့်ရှိတော်မူကြောင်း ဖော်ပြသည်။

၇း၇–၉။ ချိန်ညှိကြိုး။ အာမုတ်၏ တတိယရူပါရုံကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် ခက်ခဲသည်။ အကြောင်းမှာ ဟေဗြဲစကားလုံး အာနက် ၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ မသေချာသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးသည် ဤကျမ်းပိုဒ်တွင်သာ ပေါ်ပေါက်သည်။ ပညာရှင်များသည် “သံဖြူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အလားတူ အက္ကဒ်စကားလုံးကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသော်လည်း ထိုအဓိပ္ပာယ်သည် အာမုတ်ကျမ်း၏ အခြေအနေနှင့် မည်သို့ကိုက်ညီမည်ကို အငြင်းပွားနေကြဆဲ ဖြစ်သည်။ ဒေါင်လိုက်အတိုင်း တည့်မတ်သောနံရံ တည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုသည့် “ချိန်ညှိကြိုး” ဟူသော ဘာသာပြန်ချက်သည် ဤအခြေအနေနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသည်။ ချိန်ညှိကြိုးတွင် သံဖြူဖြင့် ပြုလုပ်ထားနိုင်သည့် အလေးတုံးတစ်ခု ပါရှိသည်။ ထိုအရာကြောင့် “သံဖြူ” ဟူသော စကားသည် ချိန်ညှိကြိုးကို ရည်ညွှန်းသော စကားအသုံးအနှုန်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ရူပါရုံတွင် ထိုချိန်ညှိကြိုးသည် ဘုရားသခင်က မိမိလူတို့ကို စစ်ဆေး၍ သူတို့သည် ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာအရ ဖြောင့်မတ်တည့်မတ်ခြင်း ရှိ၊ မရှိ သတ်မှတ်တော်မူခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့၏အပြစ်များကို ဆက်လက်လျစ်လျူရှုခြင်း သို့မဟုတ် ခွင့်လွှတ်ခြင်း ပြုတော့မည်မဟုတ် (အခန်းငယ် ၈)။ ထာဝရဘုရားသည် စစ်သူရဲအဖြစ် ရောက်ရှိလာ၍ ယေရောဗောင်၏ မင်းဆက်ကို ဆန့်ကျင်ရန် ဓားကို ထုတ်တော်မူမည်ဖြစ်ပြီး သူတို့၏ ဝတ်ပြုရာနေရာများစွာကို ဖျက်ဆီးတော်မူမည် (အခန်းငယ် ၉)။

၇း၁၀–၁၇။ ပြစ်ဒဏ်။ ယေရောဗောင်မင်းနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ် အာမဇိတို့သည် အာမုတ်၏ သတင်းစကားကို ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြင့် တုံ့ပြန်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့နှင့် သူတို့၏အမျိုးအနွယ်တို့သည် သေဒဏ်ကို ခံရမည်။ အာရှုရိသည် နိုင်ငံကို သိမ်းပိုက်ပြီး လူဦးရေ၏ အချို့ကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးမည် (၇း၁၁၊ ၁၇; ၄ရာ၊ ၁၅း၂၉; ၁၈း၉–၁၂)။

၈း၁–၁၄

နွေရာသီသီး ရူပါရုံ

အာမုတ်၏ စတုတ္ထရူပါရုံသည် ဣသရေလ၏ အဆုံးသတ်ခြင်းကို ကြေညာသည်။ ရူပါရုံ၏ အကြောင်းအရာကိုယ်တိုင်၏နောက်တွင် ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်ကို ရှင်းပြသော ပရောဖက်ပြုချက် သုံးခုပါဝင်ပြီး တစ်ခုစီသည် “ထိုနေ့၌” သို့မဟုတ် အလားတူစကားဖြင့် စတင်သည် (အခန်းငယ် ၉၊ ၁၁၊ ၁၃)။

၈း၁–၈။ ပျက်စီးခြင်းနေ့။ ရူပါရုံ၏ သတင်းစကားသည် စကားလုံးကစားနည်းတစ်ရပ်ပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ဟေဗြဲစကားလုံး ကာယစ် (“နွေရာသီသီး”) နှင့် ကက်စ် (“အဆုံး”) တို့သည် စာလုံးပေါင်းပုံနှင့် အသံထွက်တွင် ဆင်တူကြသည်။ ဣသရေလသည် ရိတ်သိမ်းရန် အသင့်ဖြစ်နေသော နွေရာသီသီးတစ်လုံးကဲ့သို့ ဖြစ်သော်လည်း ထိုရိတ်သိမ်းခြင်းသည် နိုင်ငံတော်၏ အဆုံး၊ နိုင်ငံတော်ပြိုလဲခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည် (အခန်းငယ် ၁–၃)။ ယခုတစ်ကြိမ် အာမုတ်သည် တရားစီရင်ခြင်းကို သဘာဝဖြစ်ရပ်များနှင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းတို့နှင့်အတူ လူသေအလောင်းများ အများအပြားရှိနေသည့် အစုလိုက်သတ်ဖြတ်ခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြသည်။ နေရာတိုင်းတွင် အလောင်းများ ပုံနေသော်လည်း ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏အပြစ်နှင့် ပုန်ကန်မှုကို အသိအမှတ်ပြုရန် အားလုံးကို တိတ်ဆိတ်စေရန် တောင်းဆိုတော်မူမည်။ သူတို့ကြုံတွေ့နေရသမျှကို သူတို့၏ ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ နှစ်မျိုးနှစ်စားဖြစ်မှုအတွက် ပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ဘုရားသခင်က ဆောင်ကြဉ်းတော်မူသောကြောင့် မည်သူမျှ ဘုရားသခင်၏နာမတော်ကို ခေါ်ကြမည်မဟုတ် (အခန်းငယ် ၃; ၅း၁၃; ၆း၁၀ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက်များကို လျစ်လျူရှု၍ ဘာသာရေးအယူဝါဒနှင့် အခမ်းအနားများကိုသာ အာရုံစိုက်ခြင်းသည် ပညတ်တော်မဲ့ခြင်းနှင့် အကြမ်းဖက်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ လဆန်းနေ့တွင် (တော၊ ၂၉း၇; ၄ရာ၊ ၄း၂၃; ဟေရှာ၊ ၆၆း၂၃; ဟော၊ ၂း၁၁) ဣသရေလလူတို့သည် အပတ်စဉ်ဥပုသ်နေ့တွင် ပြုသကဲ့သို့ အလုပ်နှင့် ကုန်သွယ်မှုကို ရပ်နားကြသည် (အာမုတ်၊ ၈း၅; ထွက်၊ ၂၀း၈–၁၁; ၂၃း၁၂; ၃၁း၁၅; ဝတ်၊ ၂၃း၃)။ သို့သော် တရားမျှတခြင်း၊ ကရုဏာနှင့် မှန်ကန်သော ချိန်ခွင်၊ အလေးနှင့် အတိုင်းအတာများ အသုံးပြုရန် တောင်းဆိုသော ပညတ်တော်များကို ချိုးဖောက်ကြသည် (အာမုတ်၊ ၈း၅; ဝတ်၊ ၁၉း၃၅–၃၆; သု၊ ၁၁း၁; ယေဇ၊ ၄၅း၁၀–၁၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

ကုန်သည်များသည် ပုံမှန် သုံးဆယ့်ကိုးလီတာထက် သေးငယ်သော ဧဖာဖြင့် စပါးကို တိုင်းတာရောင်းချကြပြီး၊ ပုံမှန် ဆယ့်တစ်ဂရမ်ထက် ပိုလေးသော ရှေကယ်ဖြင့် ငွေကို တိုင်းတာကြသည်။ ထိုလိမ်လည်မှုကြောင့် ဝယ်သူသည် ကုန်ပစ္စည်းနည်းနည်းသာ ရရှိပြီး ငွေပိုပေးရသည်။ ကုန်သည်များသည် ဆင်းရဲသားတို့အတွက် အစားအစာအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော ကျန်ရစ်သော စပျစ်သီးများကိုလည်း ရောင်းချကြသည် (အာမုတ်၊ ၈း၆; ထွက်၊ ၂၃း၁၁; ဝတ်၊ ၁၉း၁၀; ၂၃း၂; တရား၊ ၁၅း၉)။ ထာဝရဘုရားသည် လူတို့၏အပြစ်များကို မေ့လျော့ခြင်း သို့မဟုတ် လျစ်လျူရှုခြင်း ပြုမည်မဟုတ်ဘဲ ထိုအတိုင်း တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်တော်မူမည်။ ပရောဖက်၏ ကြေညာချက်သည် သူတို့၏နှလုံးသားများထဲ၌ ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ဖြစ်စေသင့်သော်လည်း သူတို့သည် ထိခိုက်မှုမရှိသကဲ့သို့ ဆက်လက်နေထိုင်ကြပုံရသည် (အာမုတ်၊ ၈း၇–၈)။

၈း၉–၁၀။ သဘာဝနှင့် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း။ ဘုရားသခင်၏ တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးခြင်းသည် မြေငလျင်နှင့် နေကြတ်ခြင်းတို့၏ ပုံစံဖြင့် ဖြစ်ပေါ်မည် (၈း၉)။ ရေများ လှုပ်ရှားတက်ကြွခြင်း၊ လှိုင်းထခြင်းနှင့် ပြန်လည်ကျဆင်းခြင်းတို့၏ ပုံရိပ်သည် မြေငလျင်အတွင်း မြေမျက်နှာပြင် တက်ခြင်းနှင့် ကျခြင်းကို ဖော်ပြသည် (၉း၅)။ ရှေးခေတ်လူတို့သည် နေကြတ်ခြင်းကို ဘုရားများ၏ အမျက်တော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုဘေးအန္တရာယ်များသည် ပုံမှန်အခြေအနေများကို လုံးဝပြောင်းပြန်လှန်ပစ်မည်။ လူတို့၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းကို အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုသူ အမျိုးသမီးများသည်ပင် ငိုချင်းများကို သီဆိုကြမည်။ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများသည် ဝမ်းနည်းခြင်း၊ အမျိုးသားဘေးအန္တရာယ်နှင့် ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်မှုဆုံးရှုံးခြင်းကို ဖော်ပြရန် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်း အခမ်းအနားများကို ပြုလုပ်ကြမည် (၈း၁၀; ယေ၊ ၉း၁၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

၈း၁၁–၁၄။ မျှော်လင့်စောင့်စားခြင်း။ “နေ့ရက်များ ရောက်လာလိမ့်မည်” ဟူသော စကားဖြင့် စတင်သော အာမုတ် ၈း၁၁–၁၄ ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သည် ထာဝရဘုရား၏နေ့၏ ကြားကာလတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြပုံရသည် (၅း၁–၃၊ ၁၄–၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုကာလသည် ပရောဖက်ပြုချက်နှင့် ဝတ်ပြုရာဌာနများ မရရှိနိုင်တော့ခြင်းကြောင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ နိုးကြားခြင်းနှင့် အရေးကြီးသော ရွေးချယ်မှုများ ပြုလုပ်ရမည့်အချိန် ဖြစ်သည် (၈း၁၁; ၃ရာ၊ ၈း၄၆–၅၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ကျေးဇူးတော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်အဖြစ် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူတို့သည် နောက်ထပ်အခွင့်အရေးတစ်ရပ် ရရှိမည်။ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ဘာသာရေးအာဏာများ ကျဆုံးခြင်းသည် သူတို့အား စမ်းသပ်ခြင်း၊ လှုပ်ခတ်ခြင်းနှင့် စစ်ထုတ်ရွေးချယ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖြတ်သန်းစေမည် (အာမုတ်၊ ၉း၉)။ ထိုအရာသည် မိမိတို့၏ဇာတိပြည်၌ဖြစ်စေ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရစဉ်ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်မည်။

ဝတ်ပြုရာဌာန၊ ဧဖုတ်၊ တေရဖိမ် သို့မဟုတ် ဗျာဒိတ်မေးမြန်းရန် နည်းလမ်းမရှိတော့သောကြောင့် ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်ရန် မလွယ်ကူတော့မည် (ဟော၊ ၃း၄; ၅း၆)။ လူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ စွန့်ပစ်ခြင်းကို ခံစားကြရမည်။ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် အချို့သူတို့သည် ဘုရားသခင်အပေါ် မျှော်လင့်ချက် ဆုံးရှုံးကြမည်။ သို့သော် အခြားသူများသည် နောင်တရ၍ မိမိတို့၏အပြစ်များကို ဝန်ခံကာ ကယ်တင်ခြင်းရရှိရန်နှင့် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ခြင်းကို မျှော်လင့်ကြမည် (ဒံ၊ ၉း၃–၁၉ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထိုကာလတစ်လျှောက်လုံး ဘုရားသခင်သည် အချိန်နှင့် ကာလများအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာရှိတော်မူမည်။ သမိုင်းအတွင်း လုပ်ဆောင်မှုအသစ်တစ်ရပ်ကို စတင်ရန် သင့်လျော်သောအချိန်ကို စောင့်ဆိုင်းကာ မိမိလူတို့ကို ပြန်လည်စည်းလုံးစေပြီး အရာခပ်သိမ်းကို အသစ်ပြန်လည်တည်ထောင်တော်မူမည် (အာမုတ်၊ ၉း၁၁–၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။

ထိုကာလအတွင်း ဒန်နှင့် ဗေသလ၌ ဘာသာရေးရောနှောဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုကို ကျင့်သုံးသူများနှင့် ဗေရရှေဘသို့ ဘုရားဖူးသွားသူများသည် အပြစ်စီရင်ခံရသူများထဲတွင် ပါဝင်ကြမည် (၈း၁၃–၁၄; ၂း၁၁; ၄း၁၀; ၅း၂; ၃ရာ၊ ၁၂း၂၈–၃၀; ဟော၊ ၈း၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဟောရှေသည် စွန့်ပစ်ခံရသော ဣသရေလ၏ ပျက်စီးခြင်းကို လူတို့ ရေငတ်၍ သေဆုံးသည့် ရေမရှိသော မြေခြောက်ကဲ့သို့ နှိုင်းယှဉ်ထားသည် (ဟော၊ ၂း၃; ယေဇ၊ ၁၉း၁၂–၁၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် အာမုတ် ၈း၁၃ ရှိ ရေငတ်၍ သေဆုံးခြင်း၏ ပုံရိပ်သည် နောင်တမရသော အပြစ်သားတို့၏ ဝမ်းနည်းဖွယ် သေဆုံးခြင်းကို ဖော်ပြသော ဥပမာအဖြစ် အသုံးပြုထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

၉း၁–၁၅

အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခြင်းနှင့် အသစ်ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များ

ကျမ်းသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံအပေါ် တရားစီရင်ခြင်းကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခြင်း (၉း၁–၆) ဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီးနောက် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းနှင့် မျှော်လင့်ချက်ဆိုင်ရာ ကတိတော်များကို ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၇–၁၅)။ လူသားတို့က ဘုရားသခင်၏ စကားကိုသာ နားထောင်မည်ဆိုလျှင် ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာနှင့် ကျေးဇူးတော်ကို ဘယ်သောအခါမျှ ကုန်ဆုံးစေတော်မမူ။

၉း၁–၆။ တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်။ အာမုတ်ကျမ်း၏ နောက်ဆုံးအခန်းသည် ဣသရေလအပေါ် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း၏ အဆုံးသတ်ပြတ်သားမှုကို အလေးပေး၍ စတင်သည်။ ထိုတရားစီရင်ခြင်းသည် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော အချုပ်အခြာအာဏာရှင်အဖြစ် ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် ဆောင်ကြဉ်းတော်မူမည့် ထိုးနှက်ချက် ဖြစ်သည်။ အာမုတ်သည် မြောက်ပိုင်းဝတ်ပြုရာဌာန၏ ယဇ်ပလ္လင်အနီးတွင် ဘုရားသခင်ရပ်နေတော်မူသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ထိုနေရာတွင် ကိုယ်တော်သည် အပြစ်ဖြေခြင်းအတွက် ကြားဝင်ပေးသူအဖြစ် မဟုတ်ဘဲ ဝတ်ပြုရာဌာနနှင့် ဘာသာရေး၊ နိုင်ငံရေးအရ အပြစ်ရှိသူများကို ဖျက်ဆီးရန် အသင့်ရှိသော ရန်သူအဖြစ် ရပ်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁; ၇း၇; ထွက်၊ ၁၇း၉ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

ထာဝရဘုရားသည် မိမိလူတို့နှင့် အဆက်အသွယ်အားလုံးကို အဆုံးသတ်တော်မူမည်။ ရှေယောလ (“သင်္ချိုင်း”၊ “အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာ”၊ “ငရဲ”) မှ ကောင်းကင်အထိလည်းကောင်း၊ ကရမေလတောင်ထိပ်မှ ပင်လယ်အောက်ခြေအထိလည်းကောင်း ကိုယ်တော်၏ တရားစီရင်ခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရန် ထွက်ပြေးပုန်းရှောင်နိုင်သော နေရာမရှိ (အာမုတ်၊ ၉း၂–၃)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် ကိုယ်တော်၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ တည်ရှိခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

၉း၇–၁၀။ တရားစီရင်ခြင်းနှင့် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခြင်း။ ဘုရားသခင်၏ ဘက်မလိုက်ခြင်းသည် လူမျိုးအားလုံးအပေါ် သက်ရောက်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလနှင့် လူမျိုးများ—ကုရှလူတို့၊ ဖိလိတ္တိလူတို့နှင့် အာရံလူတို့—ကို တစ်မျိုးစီအလိုက် ထွက်မြောက်စေခဲ့သကဲ့သို့ “ထာဝရဘုရား၏နေ့” တွင် သူတို့၏ ရာဇဝတ်မှုများအတွက် တစ်ဦးချင်းစီ တာဝန်ခံစေတော်မူမည်။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံသည် အဆုံးသတ်သွားမည်။

အာမုတ်ကျမ်းတွင် “ဣသရေလ” ဟူသောအမည်ကို “ယာကုပ်” ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုထားသည် (၃း၁၃; ၆း၈; ၇း၂၊ ၅; ၈း၇; ၉း၈)။ “ဣဇာက်” ဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုထားသည် (၇း၉၊ ၁၆)။ “ငါ၏လူ ဣသရေလ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံကိုသာ တိတိကျကျ ရည်ညွှန်းသည် (ဟော၊ ၁၁း၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဣသရေလသည် ပစ္စည်းဥစ္စာနှင့် လူသားဆုံးရှုံးမှု၊ ဖိနှိပ်မှုတို့ကို ခံရမည်ဖြစ်သော်လည်း သမိုင်းဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်တစ်စုသည် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရသောနေရာတွင်လည်းကောင်း၊ မိမိတို့၏ပြည်တွင်လည်းကောင်း အသက်ရှင်ကျန်ရစ်မည်။ ထိုသူတို့သည် စစ်ဆေးအကဲဖြတ်ခြင်းနှင့် ရွေးချယ်ခြင်းဆိုင်ရာ စစ်ထုတ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖြတ်သန်းကြမည် (အာမုတ်၊ ၅း၃; ၉း၈–၉; ၈း၁၁–၁၂ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

ဘုရားသခင်သည် ထိုလုပ်ငန်းစဉ်ကို စပါးကို ထိန်းသိမ်းထားပြီး အမှိုက်များကို ဖယ်ရှားပေးသော ဆန်ကာတစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်တော်မူသည်။ နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို မျှော်လင့်စောင့်စားနေသည့် ကာလတစ်လျှောက်လုံး ကိုယ်တော်သည် အမှိုက်များဖြစ်သော အပြစ်သားများကို ပျက်စီးစေရန် ဖယ်ရှားပြီး ကောင်းသောစပါးဖြစ်သော ထာဝရဘုရားထံ ပြန်လည်ဆက်ကပ်ထားသော ဖြောင့်မတ်သူများကို ထိန်းသိမ်းကာ နောက်ဆုံးကာလနိုင်ငံတော်၏ အဖွဲ့ဝင်များအဖြစ် ပါဝင်စေတော်မူမည်။

၉း၁၁–၁၅။ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း။ ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးသတင်းစကားသည် မိမိလူတို့ကို ကယ်တင်ပြီး ဖြောင့်မတ်သော ခေါင်းဆောင်များကို ပေးတော်မူမည့် ကတိတော်ကို ဆက်သွယ်ပေးသည် (သု၊ ၂း၂၁–၂၂ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ကိုယ်တော်သည် နန်းတော်၊ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ပြည်၏ ပေါများသော မြေဩဇာကောင်းခြင်းတို့ကို ပြန်လည်တည်ထောင်တော်မူမည် (ဝတ်၊ ၂၆း၅ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ “ထိုနေ့” နှင့် “နေ့ရက်များ ရောက်လာလိမ့်မည်” ဟူသော စကားများသည် တုံ့ပြန်အပြစ်ပေးခြင်းအချိန်ကိုသာ မဆိုလိုဘဲ နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းအချိန်ကိုလည်း ဆိုလိုသည်။

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဒါဝိဒ်၏ တဲတော်/အမိုးအကာ/တဲငယ်ကို ဤနေရာတစ်ခုတည်းတွင်သာ တွေ့ရသည်။ ထိုအရာသည် ဘုရင်၏နေအိမ်ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းသည်။ “ဒါဝိဒ်၏အိမ်” ဟူသော စကားနှင့် အဓိပ္ပာယ်တူ ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဒါဝိဒ်၏ မင်းဆက်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်သည် (၂ရာ၊ ၃း၁၊ ၈၊ ၁၀; ၃ရာ၊ ၁၂း၁၉–၂၀; ၆ရာ၊ ၁၀း၁၉)။ သို့မဟုတ် ဒါဝိဒ်လက်အောက်တွင် စည်းလုံးညီညွတ်ခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင် ပြိုလဲသွားသော နိုင်ငံတော်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ထာဝရဘုရားသည် မေရှိယဖြစ်သော ဒါဝိဒ်အသစ်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ပြန်လည်တည်ထောင်မည်ဟု ဆိုလိုခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

နိုင်ငံတော် တည်ထောင်ပြီးနောက် သူ၏ အမွေဆက်ခံသူများသည် ဧဒုံ၏ ဖြောင့်မတ်သော အကြွင်းအကျန်နှင့် အခြားလူမျိုးအပေါင်းတို့အပေါ် အာဏာရရှိမည်။ ဘုရားသခင်၏နာမတော်ကို ခံယူထားသော လူမျိုးများသည် ကိုယ်တော်ပိုင်သူများသာမက ကိုယ်တော်နှင့် ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေးရှိရန် လိုအပ်သော ဘာသာရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တန်ဖိုးများဖြစ်သည့် စောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ကရုဏာနှင့် တရားမျှတခြင်းတို့ကိုလည်း လက်ခံကျင့်သုံးကြမည် (အာမုတ်၊ ၉း၁၂; တရား၊ ၂၈း၈–၁၀; သု၊ ၂၁း၃; ဟေရှာ၊ ၆၃း၁၉; ဟော၊ ၂း၁၉; ၁၂း၇; ယောလ၊ ၂း၃၂; ဇာ၊ ၇း၉)။

အာမုတ်သည် ဧဒုံကို ဂေါယိမ် (“လူမျိုးများ”၊ “တစ်ပါးအမျိုးသားများ”) အုပ်စုတွင် အထူးထည့်သွင်းဖော်ပြသည် (၃ရာ၊ ၈း၄၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ယာကုပ်နှင့် အစောပိုင်းအသင်းတော်သည် တစ်ပါးအမျိုးသားများသည် ယုဒလူများအဖြစ်သို့ ဦးစွာပြောင်းလဲရန် မလိုအပ်ဘဲ ဘုရားသခင်၏လူများအကြား အပြည့်အဝအဖွဲ့ဝင်အဖြစ် လက်ခံခံရနိုင်ကြောင်း သက်သေအဖြစ် ဤကျမ်းပိုဒ်ကို နားလည်ခဲ့ကြသည် (တမန်တော်၊ ၁၅း၁၃–၂၁)။ ဤအကြွင်းအကျန်သည် ယောသပ်၏ အကြွင်းအကျန်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ လူများ ဖြစ်လာမည်။

အကြွင်းအကျန်ဟူသော အကြောင်းအရာသည် ဤကျမ်း၏ အခန်းတိုင်းတွင် တွေ့ရသည် (အာမုတ်၊ ၁း၅၊ ၁၅; ၂း၁၆; ၃း၁၂; ၄း၂–၃၊ ၆–၁၁; ၅း၃၊ ၁၃–၁၇၊ ၂၇; ၆း၇၊ ၉–၁၀; ၇း၈–၉၊ ၁၁၊ ၁၇; ၈း၃၊ ၈၊ ၁၀–၁၂; ၉း၈–၁၅)။ နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ အကြွင်းအကျန်သည် အဖွဲ့ဝင်များသည် ဖြောင့်မတ်သူများ ဖြစ်ကြသောကြောင့် သီးခြားအုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း လူမျိုးစုအားလုံးမှ လူများ ပါဝင်ကြသောကြောင့် အားလုံးပါဝင်သည့် အဖွဲ့လည်း ဖြစ်သည်။ ဣသရေလ၊ ယုဒ၊ ဧဒုံနှင့် လူမျိုးအပေါင်းတို့မှ ဖြောင့်မတ်သူများသည် ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးကာလနိုင်ငံတော်ကို အမွေခံကြမည်။

မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ ပြိုလဲမည့်အကြောင်း ပျက်စီးခြင်းပရောဖက်ပြုချက်များနှင့် ပြည့်နှက်နေသော အာမုတ်ကျမ်းသည် လူမှုရေးမတရားမှု၊ ကိုယ်ကျင့်တရားဖောက်ပြန်မှုနှင့် ပုန်ကန်သောအပြစ်တို့ ပြည့်နှက်နေသော ကမ္ဘာတွင် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်၏ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲကို ကြေညာသော မျှော်လင့်ချက်သတင်းစကားဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။