Tuesday, September 22, 2026

ယောနဝတ္ထု

 

ယောနဝတ္ထု

နိဒါန်း

ခေါင်းစဉ်နှင့် စာရေးသူ

ဟေဗြဲဘာသာတွင် ဤကျမ်းကို ယောန ဟု ခေါ်ဆိုပြီး၊ “ချိုးငှက်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ပရောဖက်ယောန၏အမည်ဖြစ်သည်။ ယောနသည် ဇာဗုလုန်အမျိုးအနွယ်၏ နယ်မြေရှိ ဂါသဟေဖာမြို့မှ အမိတ္တဲ၏သားဖြစ်သည် (ယောန ၁း၁၊ ၄ရာ ၁၄း၂၅)။ အခြားပရောဖက်ပြုကျမ်းများစွာနှင့် မတူဘဲ ယောနဝတ္ထုတွင် စာရေးသူ၏အမည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ။ ဤကျမ်းသည် ယောန၏အကြောင်းကို ပြောပြသော်လည်း ပရောဖက်ကိုယ်တိုင်ထံမှ ရရှိသော အကြောင်းအရာများကို အသုံးပြု၍ အခြားသူတစ်ဦးက ရေးသားခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဤဇာတ်ကြောင်းကို တတိယပုဂ္ဂိုလ်အနေဖြင့် ရေးသားထားခြင်းကို ရှင်းပြနိုင်ပါသည်။

ခေတ်ကာလ

ယောနသည် ဘီစီ ရှစ်ရာစု၏ ပထမပိုင်းတွင်၊ အစ္စရေးရှင်ဘုရင် ယေရောဗောင် ဒုတိယ၏ အုပ်စိုးမှုကာလအတွင်း (ဘီစီ ၇၉၃–၇၅၃၊ ၄ရာ ၁၄း၂၃–၂၇) ပရောဖက်ပြုခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း တစ်ချိန်ချိန်၌ ဘုရားသခင်သည် ထိုခေတ်၏ အဓိကနိုင်ငံခြားအင်အားကြီးနိုင်ငံဖြစ်သော အာရှုရိပြည်သို့ ပရောဖက်ကို စေလွှတ်၍ နိနေဝေမြို့တွင် ပရောဖက်ပြုစေခဲ့သည်။ စာရေးသူက နိနေဝေသည် “ဖြစ်ခဲ့သည်” ဟု ဖော်ပြထားသည် (ယောန ၃း၃)။ အချို့က “ဖြစ်ခဲ့သည်” ဟူသော စကားလုံးအသုံးပြုမှုသည် ဤကျမ်းကို ရေးသားချိန်တွင် နိနေဝေသည် ကြီးမားသောမြို့ မဟုတ်တော့ကြောင်း ဆိုလိုသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်တွင် မြို့ကျဆုံးပြီးနောက်ကာလကို ညွှန်ပြပေလိမ့်မည်။ သို့သော် ဤကျမ်းကို မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၌ ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိခြင်းက အစ္စရေးနှင့် ရှမာရိတို့ အာရှုရိလက်သို့ ကျဆုံးသည့် ဘီစီ ၇၂၂ ခုနှစ်မတိုင်မီကာလကို ညွှန်ပြနေသည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာများ

ယေရောဗောင် ဒုတိယ၏ အုပ်စိုးမှုအတွင်း အစ္စရေးသည် နယ်မြေချဲ့ထွင်မှုနှင့် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကာလကို တွေ့ကြုံခဲ့သည်။ ထိုတိုးတက်မှုများကို ယောနက ဘုရားသခင်၏အလိုတော်အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့သည် (၄ရာ ၁၄း၂၅)။ သို့သော် ထိုကြွယ်ဝချမ်းသာသည့်ကာလအတွင်း အခြားပရောဖက်များက ပေါ်ပေါက်လာသော မတရားမှုများနှင့် အလွန်အကျွံ ပစ္စည်းဥစ္စာလိုက်စားမှုများကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့ကြသည် (အာ ၂း၆–၈၊ ၄း၁–၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုနောက်ခံအခြေအနေတွင် ယောနဝတ္ထုသည် အစ္စရေးအပေါ် ဘုရားသခင်၏ကောင်းချီးကို ကြေညာလိုသော်လည်း အခြားလူမျိုးများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ကောင်းမွန်သော ပါဝင်ဆောင်ရွက်မှုကိုမူ မလိုလားသော ပရောဖက်တစ်ဦးကို ဖော်ပြထားသည်။

နိနေဝေတွင် ယောန၏အမှုတော်ဆောင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သီးခြားလွတ်လပ်သော သမိုင်းအထောက်အထား မရှိပါ။ သို့သော် ထိုကာလအတွင်း အာရှုရိပြည်၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော အဖြစ်အပျက်အချို့သည် သူ၏အမှုတော်ကို ထင်ဟပ်စေနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် သူ၏သတင်းစကားကို လက်ခံနိုင်ရန် နောက်ခံအခြေအနေတစ်ရပ် ပေးနိုင်သည်ဟု အချို့က ယုံကြည်လောက်ဖွယ် အဆိုပြုကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် အဒါဒ်-နိရာရီ တတိယ (ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ ၈၁၀–၇၈၃) သည် ရိုးရာအယူဝါဒများမှ ခွဲထွက်သည့် ဘာသာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို စတင်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် အာရှုရဒန် (ခန့်မှန်းခြေ ဘီစီ ၇၇၂–၇၅၅) အုပ်စိုးစဉ်အတွင်း ကပ်ရောဂါများနှင့် နေကြတ်ခြင်းတစ်ရပ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအရာများကြောင့် နိနေဝေမြို့သားများသည် ယောန၏သတင်းစကားကို လက်ခံရန် စိတ်သဘောထားပြောင်းလဲလာနိုင်သည်။ ယောန ၃း၆ တွင် “နိနေဝေမင်းကြီး” ဟု ခေါ်ဆိုထားခြင်းသည် အင်ပါယာဘုရင်မဟုတ်ဘဲ ဒေသခံအုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ နိနေဝေသည် အာရှုရိ၏ မြို့တော်ဖြစ်လာခြင်းမှာ စေနခရိပ် (ဘီစီ ၇၀၅–၆၈၂) လက်ထက်မှသာ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ထိုအချိန်တွင် အင်ပါယာဘုရင်သည် ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ခြင်းမရှိသေးပါ။

ဓမ္မဗေဒနှင့် ရည်ရွယ်ချက်

ယောနဝတ္ထုသည် ၎င်း၏အရှည် သို့မဟုတ် အပြင်ပန်းရိုးရှင်းပုံက ထင်ရှားစေသည်ထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးနက်နဲသော ဓမ္မဗေဒကို တင်ပြထားသည်။ ၎င်းတွင် အဓိကနယ်ပယ်သုံးရပ် ပါဝင်သည်—ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးနှင့် လောကီလူမျိုးများ၊ ထို့ပြင် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်တို့ ဖြစ်သည်။

  • ၁။ ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ

ယောနသည် “ကောင်းကင်နှင့် ပင်လယ်ကိုလည်းကောင်း၊ ကုန်းကိုလည်းကောင်း ဖန်ဆင်းတော်မူသော ထာဝရဘုရား၊ ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဘုရားသခင်” ကို မိမိကြောက်ရွံ့ကိုးကွယ်ကြောင်း ပြောဆိုသောအခါ ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ မည်မျှကျယ်ပြန့်ကြောင်း အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည် (၁း၉)။ ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်သောကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ဖန်ဆင်းခြင်းအပေါ် အုပ်စိုးပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ကိုယ်တော်သည် ပင်လယ်ပေါ်သို့ လေပြင်းကြီးကို စေလွှတ်တော်မူသည် (၁း၄)။ ယောနကို မျိုရန် ငါးကြီးတစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်တော်မူသည် (၁း၁၇)။ ငါးကို ယောနအား ကုန်းခြောက်ပေါ်သို့ အန်ထုတ်စေရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည် (၂း၁၀)။ ယောန၏ဦးခေါင်းကို အရိပ်ပေးရန် အပင်တစ်ပင်ကို ပြင်ဆင်တော်မူသည် (၄း၆)။ ထိုအပင်ကို ဖျက်ဆီးရန် ပိုးတစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်တော်မူသည် (၄း၇)။ ထို့နောက် ယောန၏ဦးခေါင်းကို ရိုက်ခတ်စေရန် အရှေ့လေကို ပြင်ဆင်တော်မူသည် (၄း၈)။ အရေးကြီးသည်မှာ ထိုအခြေအနေတိုင်းတွင် ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ချက်ချင်းနာခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဘုရားသခင်သည် တရားသူကြီးအဖြစ်လည်း မိမိ၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ပြသတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်သည် ယောနအား နိနေဝေမြို့၏ ဆိုးညစ်မှုကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ပြီးဖြစ်သောကြောင့် ထိုမြို့ကို ပြစ်တင်ကြေညာရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည် (၁း၂)။ ထိုတာဝန်ကို ပြန်လည်အပ်နှံသောအခါ ယောနသည် မြို့ပျက်စီးမည့်အကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (၃း၄)။ သို့သော် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် တရားသူကြီးသည် နိနေဝေကို ပျက်စီးခြင်းမှ ကယ်တင်တော်မူသည် (၃း၁၀)။ ယောနကို ရေနစ်သေခြင်းမှ ကယ်တင်ရန် ငါးကို အသုံးပြုတော်မူသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည် (၁း၁၇၊ ၂း၁၀)။ မျှော်လင့်ချက်မရှိသည့်နေရာတွင် ဘုရားသခင်သည် လူတိုင်းအတွက် မျှော်လင့်ချက်ကို ဖန်ဆင်းတော်မူသည်။

  • ၂။ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးနှင့် လောကီလူမျိုးများ

ဤကျမ်း၏ အစွန်းရောက်သော အဓိကသတင်းစကားသည် တစ်ဖက်တွင် ဘုရားသခင်သည် မိမိရွေးချယ်ထားသောလူမျိုးနှင့် မည်သို့ဆက်ဆံတော်မူပြီး အခြားတစ်ဖက်တွင် လူမျိုးတို့နှင့် မည်သို့ဆက်ဆံတော်မူသည်ကို အလေးထားသည်။ စာရေးသူသည် ထင်ရှားသော နှိုင်းယှဉ်မှုများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများစွာမှတစ်ဆင့် ဤသတင်းစကားကို ဆက်သွယ်ထားသည်။

အခန်းကြီး ၁ တွင် အယူမှားသော သင်္ဘောသားများက ဆုတောင်းနေချိန်၌ အစ္စရေးပရောဖက်ယောနက အိပ်ပျော်နေသည် (၁း၅)။ အစပိုင်းတွင် ယောနကို ခေါ်ရန် ဘုရားသခင်အသုံးပြုခဲ့သည့် ဟေဗြဲကြိယာများဖြစ်သော ထမြောက် နှင့် အော်ဟစ်ခေါ် ဟူသော စကားလုံးများကို အသုံးပြု၍ သင်္ဘောမှူးက ယောနကို အိပ်ရာမှ နှိုးပြီး မိမိ၏ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းရန် ပြောခဲ့သည် (၁း၆၊ အငယ် ၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အသက်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရပြီး မျှော်လင့်ချက် လျော့နည်းလာသောအခါ ဆုတောင်းခြင်းသည် အရေးကြီးဆုံး ခိုလှုံရာဖြစ်ကြောင်း သင်္ဘောမှူးက နားလည်ခဲ့သည်။ ဤအချက်တွင် အယူမှားသင်္ဘောသားများသည် ယောနထက် ဝိညာဉ်ရေးရာအရ ပိုမိုသိမြင်သူများကဲ့သို့ ထင်ရှားနေသည်။

ထို့အပြင် ဘုရားသခင်သည် တပါးအမျိုးသားများ၏ ဆုတောင်းခြင်းကိုလည်းကောင်း (၁း၁၄–၁၅)၊ အစ္စရေးလူမျိုး၏ ဆုတောင်းခြင်းကိုလည်းကောင်း (၂း၂) ဖြေကြားပြီး မုန်တိုင်းမှ နှစ်ဖက်စလုံးကို ကယ်တင်တော်မူသည်။ အခန်းကြီး ၁ တွင် ယောနသည် ဘုရားသခင်၏စကားတော်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့် အခန်းကြီး ၃ တွင် နိနေဝေသည် ဘုရားသခင်၏စကားတော်ကို အပြုသဘောဖြင့် တုံ့ပြန်ခြင်းတို့သည် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသည်။ အခန်းကြီးနှစ်ခုစလုံးတွင် သင်္ဘောပေါ်ရှိ တပါးအမျိုးသားသင်္ဘောမှူး (အခန်း ၁) နှင့် နိနေဝေ၏ တပါးအမျိုးသားမင်းကြီး (အခန်း ၃) တို့သည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို နှိမ့်ချစွာ လိုက်နာခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏လုပ်ဆောင်မှုများကို မိမိတို့အလိုအတိုင်း ချုပ်ကိုင်ရန် မကြိုးစားခဲ့ကြ (၁း၆၊ ၃း၉)။ ထိုအပြင် နိနေဝေကယ်တင်ခံရခြင်းသည် ယောနကို အမျက်ထွက်စေပြီး ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို လက်မခံခဲ့ (၄း၁–၃)။ ဤနှိုင်းယှဉ်မှုများနှင့် အခြားဆန့်ကျင်ဘက်များက ဘုရားသခင်၏ကရုဏာနှင့် ကျေးဇူးတော်ကို မိမိရွေးချယ်ထားသောလူမျိုးများသာ ခံစားသင့်သည်ဟူသော ယောန၏အမြင်ကို စိန်ခေါ်နေသည်။

  • ၃။ ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်

ယောနသည် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်၏ နက်နဲမှုကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြရာတွင် ကျေးဇူးတော်၊ သနားခြင်း၊ အမျက်ထွက်ရန် နှေးကွေးခြင်း၊ ကြင်နာခြင်းအလွန်များပြားခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းမပြုမီ ရေရှည်သည်းခံခြင်းတို့ကို အတည်ပြုထားသည် (၄း၂ခ)။ ပရောဖက်သည် ဘုရားသခင်၏ ထင်ရှားပြီးသား ကရုဏာတော်ကြောင့် မိမိမနာခံခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံရာတွင် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၄း၆–၇ ကို ကိုးကားခဲ့သည် (ယောန ၄း၂က)။

ဤကျမ်းတစ်အုပ်လုံး၏ ဇာတ်ကြောင်းသည် အခြားသူများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ကရုဏာကို ယောနငြင်းပယ်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်များပတ်လည်တွင် လည်ပတ်နေသည်။ ယောနသည် လူမျိုးတို့အား အသက်ရှင်ခြင်း၏ မျှော်လင့်ချက်ကို မပေးလိုခဲ့ပါ။ သို့သော် ယောနကိုယ်တိုင်က ဘုရားသခင်၏ကရုဏာကို ရရှိခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် သေခြင်းမှ သေချာပေါက်ရောက်တော့မည့် ယောနကို ကယ်တင်ရန် ငါးတစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်တော်မူခဲ့ပြီး၊ သူ၏ကနဦးခေါ်တော်မူခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော်လည်း ဒုတိယအကြိမ် ပြန်လည်ခေါ်တော်မူခြင်းဖြင့် အပြစ်ကို အလုံးစုံမဟုတ်သော်လည်း ခွင့်လွှတ်တော်မူခဲ့သည် (၃း၁)။

သူ၏အတွေ့အကြုံသည် နိနေဝေ၏အတွေ့အကြုံနှင့် ဆင်တူသည်။ နိနေဝေသားများသည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အပြစ်များရှိခဲ့သော်လည်း သူတို့နောင်တရသောအခါ ဘုရားသခင်က တုံ့ပြန်၍ ထိုမြို့ကို အတိအလင်း မဖျက်ဆီးတော့ဘဲ ခွင့်လွှတ်တော်မူခြင်းအားဖြင့် ကရုဏာတော်ကို ခံစားခဲ့ကြသည် (၃း၁၀)။ ဘုရားသခင်သည် အပြစ်သားတို့၏ ရိုးသားသောအော်ဟစ်ခြင်းကို ကြားတော်မူပြီး ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ နေတော်မူသည် (၃း၉–၁၀)။ အမှန်စင်စစ် ဘုရားသခင်၏ ပေါများလှသော ကရုဏာတော်သည် ကိုယ်တော်၏ချစ်ခင်ကြင်နာခြင်းကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အပြစ်ရှိသောလူသားများသည် နောင်တရ၍ ကိုယ်တော်ထံ ပြန်ပြေးလာသည့်အခါ မျှော်လင့်ချက်ကို ဆက်လက်ပေးနေသည်။

နိနေဝေ

နိနေဝေသည် အာရှုရိအင်ပါယာအတွင်းရှိ ကြီးမားသောမြို့ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအင်ပါယာသည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုနှင့် လူမဆန်မှုတို့ကြောင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ ပရောဖက်များသည် နိနေဝေ၊ အာရှုရိအပေါ် ဘုရားသခင်၏ အနာဂတ်တရားစီရင်ခြင်းကို မကြာခဏ ပရောဖက်ပြုခဲ့ကြသည်။ နာဟုံအနာဂတ္တိကျမ်းတစ်အုပ်လုံးသည် ထိုအကြောင်းအရာကို အဓိကထားသည် (မိက္ခာ ၅း၆၊ ဇေဖနိ ၂း၁၃ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ တိဂရစ်မြစ်အနီးတွင် တည်ရှိသော နိနေဝေသည် ရာစုနှစ်များစွာအတွင်း နိုင်ငံရေးအရ အလွန်အင်အားကြီးမားခဲ့သည်။ ယောန၏ခေတ်တွင် စေနခရိပ်လက်ထက် အာရှုရိမြို့တော်အဖြစ် ရွှေခေတ်သို့ မရောက်ရှိသေးသော်လည်း (ဘီစီ ၇၀၅–၆၈၂) အင်အားအတော်အတန် ရရှိပြီးဖြစ်သည်။ အာရှုရိတို့သည် မြောက်ပိုင်းအစ္စရေးနိုင်ငံကို ဘီစီ ၇၂၂ ခုနှစ်တွင် သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြပြီး၊ နိနေဝေမြို့ကိုယ်တိုင်သည် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်တွင် ဗာဗုလုန်နှင့် မေဒိတို့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့၏ လက်သို့ ကျဆုံးခဲ့သည်။

စာပေဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်များ

ယောနဝတ္ထုသည် သမ္မာကျမ်းစာထဲရှိ စာပေအနုပညာအရ အလွန်ကျွမ်းကျင်စွာ ရေးသားထားသော လက်ရာများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းကို အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုစီက နောက်တစ်စိတ်အပိုင်းကို ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်ထင်ဟပ်စေခြင်းတို့ဖြင့် အလွန်တိကျစွာ ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အခန်းကြီး ၁ နှင့် ၃၊ အခန်းကြီး ၂ နှင့် ၄ တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်သောအခါ ထိုအချက်သည် အထူးသဖြင့် ထင်ရှားသည်။ သို့သော် ထိုအတွဲများထက် ကျော်လွန်၍လည်း အရေးကြီးသော အပြန်အလှန်ဆက်နွှယ်မှုများ ရှိနေသည်။

အပြန်အလှန်ညီမျှဖွဲ့စည်းပုံများကို အသုံးပြုခြင်း (၁း၄–၁၆ ကိုကြည့်ပါ) သည် ကျွမ်းကျင်စွာ ဖန်တီးထားသော ဟန်ချက်ညီမှုနှင့် အချိုးညီမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အဓိကစကားလုံးများကို သိမ်မွေ့စွာ ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်း—ဥပမာ “ထမြောက်” နှင့် “ခေါ်ခြင်း/အော်ဟစ်ခြင်း”—သည် အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာများကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ စကားလုံးကစားနည်းများနှင့် အဓိပ္ပာယ်တစ်မျိုးထက်ပို၍ ရနိုင်သော စကားလုံးများ—ဥပမာ “ဖျက်ဆီးခြင်း”—ကို အသုံးပြုခြင်းသည် စာဖတ်သူအား စာသား၏ ပိုမိုနက်နဲသောအဓိပ္ပာယ်ကို သတိပြုစေသည်။ စာရေးသူသည် အခြားကျမ်းပိုဒ်များကို ရည်ညွှန်းသော အချက်များကို ဇာတ်ကြောင်းထဲတွင် အနုပညာမြောက်စွာ ထည့်သွင်းထားပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရာတွင် လမ်းညွှန်ပေးရန် နှိုင်းယှဉ်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများစွာကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နောက်ဆုံးတွင် မေးခွန်းအရေအတွက် များပြားစွာ ပါဝင်ခြင်း (၁း၁၀၊ ၃း၉၊ ၄း၁၁ ကိုကြည့်ပါ) က ဤကျမ်းသည် စာဖတ်သူများအား မည်သို့လုပ်ဆောင်ရမည်၊ မည်သို့ယုံကြည်ရမည်ကို ပြောပြခြင်းထက် ၎င်း၏ စိန်ခေါ်မှုရှိသော သတင်းစကားကို မည်သို့တုံ့ပြန်မည်နည်းဟု မေးမြန်းခြင်းကို ပို၍အလေးထားကြောင်း ပြသသည်။

အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်

၁း၁–၁၆

ဘုရားသခင်၏စကားတော်နှင့် ယောန၏တုံ့ပြန်မှု

ဘုရားသခင်သည် ယောနအား နိနေဝေသို့ သွားရန် အမိန့်ပေးသော်လည်း ယောနသည် မနာခံဘဲ သင်္ဘောဖြင့် ထွက်ပြေးခဲ့သည် (၁း၁–၃)။ မုန်တိုင်းကြီးတစ်ခုကြောင့် သင်္ဘောပျက်စီးမည့်အန္တရာယ် ဖြစ်လာပြီး ထိတ်လန့်နေသော အယူမှားသင်္ဘောသားများက ထိုမုန်တိုင်းကို ယောနအား အပြစ်ပေးရန် ဘုရားသခင် စေလွှတ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိလာကြသည် (အငယ် ၄–၇)။ ယောနသည် ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်ကြောင်း ဝန်ခံပြီး သင်္ဘောသားများအား မိမိကို ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချရန် တောင်းဆိုခဲ့သည် (အငယ် ၈–၁၅က)။ ပင်လယ်သည် ချက်ချင်းငြိမ်သက်သွားပြီး သင်္ဘောသားများသည် ထာဝရဘုရားကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည် (အငယ် ၁၅ခ–၁၆)။

၁း၁–၃။ ယောန၏ခေါ်တော်မူခြင်း

ယောနသည် ဆိုးညစ်သော အုပ်ချုပ်သူနှစ်ဦးဖြစ်သည့် အစ္စရေးဘုရင် ယေရောဗောင် ဒုတိယနှင့် နိနေဝေမင်းကြီးတို့လက်ထက်တွင် အမှုတော်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် အစ္စရေးအတွက် အောင်မြင်မှုကို ပရောဖက်ပြုရန် ဆန္ဒရှိပုံရသည် (၄ရာ ၁၄း၂၅)။ သို့သော် နိနေဝေအတွက်မူ တရားစီရင်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်။ အစ္စရေးနှင့် လူမျိုးများအပေါ် ထိုကဲ့သို့ ဆန့်ကျင်ဘက်သဘောထားများသည် ဤကျမ်းတစ်အုပ်လုံးတွင် ပေါ်ပေါက်နေသည်။

အခြားပရောဖက်များစွာကဲ့သို့ ယောနကို “ထာဝရဘုရား၏စကားတော်သည် သူ့ထံသို့ ရောက်လာသည်” ဟူသော ကြေညာချက်ဖြင့် မိတ်ဆက်ထားသည် (ဟောရှေ ၁း၁၊ ယောလ ၁း၁၊ မိက္ခာ ၁း၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထိုစကားစုသည် ဧလိယကို မိတ်ဆက်ရာတွင်လည်း အသုံးပြုထားသည် (၃ရာ ၁၇း၂–၃၊ ၈–၉)။ ထိုအချက်သည် ပရောဖက်နှစ်ဦး၏ အမှုတော်များအကြား ဆင်တူမှုများစွာထဲမှ ပထမဆုံးတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၃ရာ ၁၇း၉ တွင် ဧလိယအား ဘုရားသခင်ပေးသော အမိန့်သည် ယောနအား ပေးသောအမိန့်နှင့် စကားလုံးတူညီစွာ စတင်သည်—“ထ၍ သွားလော့” ဟူ၍ဖြစ်သည်။

ဤသမားရိုးကျ မိတ်ဆက်ပုံရှိသော်လည်း ယောန၏တုံ့ပြန်မှုသည် ဧလိယ၏တုံ့ပြန်မှုနှင့်သာမက အခြားပရောဖက်များအားလုံး၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့်ပါ ဆန့်ကျင်နေသည်။ သူသည် နိနေဝေ၏ ဆိုးညစ်မှုကို ကြေညာရန် ထိုမြို့သို့ သွားရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ ထိုအစား တာရှိရှသို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ အချို့က တာရှိရှကို ယနေ့ခေတ် စပိန်နိုင်ငံရှိ ဘေတိစ်မြစ်အနီးမှ တာတက်ဆော့စ်မြို့နှင့် တူညီသည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထိုယူဆချက် မှန်ကန်ပါက ယောနသည် နိနေဝေမှ အနောက်ဘက်သို့ အတတ်နိုင်ဆုံး ဝေးရာသို့ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် တာရှိရှသည် ကိလိကိယပြည်ရှိ တာရိသုမြို့ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများပြီး ထိုမြို့သည် တမန်တော်ပေါလု၏ မွေးရပ်မြေဖြစ်သည်။ အချို့ကျမ်းပိုဒ်များက တာရှိရှသည် ဂရိနိုင်ငံအနီးတွင် ရှိကြောင်း ထင်ရှားစေသည် (က ၁၀း၂–၄၊ ယေဇ ၂၇း၁၂–၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ မည်သည့်နေရာဖြစ်စေ တာရှိရှသည် အစ္စရေးပြည်ပြင်ပတွင်ရှိပြီး နိနေဝေနှင့် အလွန်ဝေးသည်။ ယောနသည် ထိုနေရာသို့ သွား၍ ထာဝရဘုရားထံမှ ထွက်ပြေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (ယောန ၁း၃)။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ထိုကဲ့သို့ ပြုခဲ့သည့် အခြားဇာတ်ကောင်မှာ မိမိညီအစ်ကိုကို သတ်ပြီးနောက် နောဒပြည်သို့ သွားခဲ့သော ကာဣနသာ ဖြစ်သည် (က ၄း၁၆)။ ထိုဆက်စပ်မှုက ယောန၏မနာခံမှု မည်မျှအလေးအနက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သို့သော် ထူးခြားစွာပင် စာသားသည် ယောနအဘယ်ကြောင့် မနာခံခဲ့ကြောင်းကို ချက်ချင်းမဖော်ပြသေးပါ။ စာရေးသူသည် ယောန၏အကြောင်းကို အနည်းငယ်ပိုမိုဖော်ပြပြီးမှ သိရှိစေလိုခြင်းဖြစ်သည်။

၁း၄–၁၆။ ယောန၏ထွက်ပြေးခြင်း

ယောန ၁း၄–၁၆ ကို အပြန်အလှန်ညီမျှဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။

က။ မုန်တိုင်းစတင်ခြင်း — အခြားဘုရားများကို ကိုးကွယ်ခြင်း (အငယ် ၄–၅က)

ခ။ ပစ္စည်းများကို ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချခြင်း (အငယ် ၅ခ)

ဂ။ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် သင်္ဘောမှူး၏ မျှော်လင့်ချက် (အငယ် ၅ဂ–၆)

ဃ။ အပြစ်ရှိသူကို ဆွေးနွေးခြင်း (အငယ် ၇က)

င။ ယောနသည် အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ခြင်း (အငယ် ၇ခ)

စ။ ယောနကို စစ်မေးခြင်း (အငယ် ၈)

ဆ။ အရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော ဘုရားသခင် (အငယ် ၉)

ယောနကို စစ်မေးခြင်း (အငယ် ၁၀က)

ယောနသည် အကြောင်းရင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ခြင်း (အငယ် ၁၀ခ)

အပြစ်ပေးခြင်းကို ဆွေးနွေးခြင်း (အငယ် ၁၁)

ကယ်တင်ခြင်းနည်းလမ်းကို ဖော်ပြခြင်း (အငယ် ၁၂–၁၃)

ယောနကို ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချခြင်း (အငယ် ၁၄–၁၅)

က မုန်တိုင်းအဆုံးသတ်ခြင်း ထာဝရဘုရားကို ကိုးကွယ်ခြင်း (အငယ် ၁၅ခ–၁၆)

ဤဖွဲ့စည်းပုံသည် အယူမှားသင်္ဘောသားများ ကိုးကွယ်ခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး အဆုံးတွင်လည်း သူတို့သည် ကိုးကွယ်ခြင်းဖြင့် ပြီးဆုံးကာ အလယ်ဗဟိုတွင် အရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော ဘုရားသခင်အပေါ် ယောန၏ ယုံကြည်ခြင်းဝန်ခံချက်ဖြင့် အဓိကကျသည်။ ထိုအချက်သည် ဤအပိုင်း၏ အဓိကလက္ခဏာဖြစ်သော အယူမှားသူများနှင့် ဘုရားသခင်၏ပရောဖက်တို့၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။

ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများ၏ အစသည် မိမိတို့ဘုရားများကို သင်္ဘောသားများ ကိုးကွယ်နေစဉ် မိမိ၏ဘုရားသခင်ထံမှ ထွက်ပြေးနေသော ပရောဖက်က အိပ်ပျော်နေခြင်းဖြစ်သည် (အငယ် ၅)။ အလွန်ထူးခြားသော အခန်းကဏ္ဍပြောင်းပြန်မှုတစ်ခုတွင် သင်္ဘောမှူးက ယောနကို နှိုးပြီး ဘုရားသခင်ထံ အော်ဟစ်ဆုတောင်းရန် ပြောရသည် (အငယ် ၆)။ ပုံမှန်အားဖြင့် ပရောဖက်က အခြားသူများအား ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေရန် ခေါ်ဆောင်သင့်သည်။ ထိုထက်ပို၍ ထူးခြားသည်မှာ သင်္ဘောမှူး၏စကားသည် ဘုရားသခင်က ယောနအား ပေးထားသော အမိန့်ကို ပြန်လည်ထပ်ခါထားခြင်းဖြစ်သည် (အငယ် ၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထာဝရဘုရား၏စကားတော်သည် ယောနထံသို့ ရောက်လာခဲ့သော်လည်း အစ္စရေးပရောဖက်မဟုတ်ဘဲ အယူမှားသင်္ဘောသားတစ်ဦးက ထိုစကားတော်ကို ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့သည်။

သင်္ဘောသားများက ယောန၏အပြစ်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး နက်နဲစွာ စစ်မေးသောမေးခွန်းများကို မေးမြန်းမှသာ ယောနသည် နောက်ဆုံးတွင် မိမိ၏ယုံကြည်ခြင်းကို ဝန်ခံခဲ့သည် (အငယ် ၇–၉)။ အရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း သူ၏ဝန်ခံချက်သည် ထာဝရဘုရားထံမှ ထွက်ပြေးရန် သင်္ဘောပေါ် တက်ခဲ့ခြင်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါက အလွန်အနှစ်သာရမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည် (အငယ် ၃)။ သို့သော် ထိုဝန်ခံချက်သည် ဤကျမ်း၏ကျန်ရှိသော အပိုင်းအတွက် အခြေခံဖြစ်လာပြီး၊ ထိုဝန်ခံချက်၏ အကျိုးဆက်များကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသည့် အကြောင်းအရာဖြစ်လာသည်။

ထို့နောက် သင်္ဘောသားများသည် ထာဝရဘုရားထံ ဆုတောင်းကြသည်၊ ကိုယ်တော်ကို ကိုးကွယ်ကြသည်၊ ယဇ်ပူဇော်ကြသည်၊ သစ္စာကတိပြုကြသည် (အငယ် ၁၄၊ ၁၆)။ ဤအချက်သည် အပိုင်းအစတွင် သူတို့သည် မိမိတို့တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ခဲ့ကြခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ယောန၏အပြုအမူရှိနေသော်လည်း သူတို့သည် ယောန၏ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးကို ယုံကြည်လာကြသည်။ သို့သော် ယောနသည် အစ္စရေး၏ဘုရားသခင်ထံ ဆုမတောင်း၊ ယဇ်မပူဇော်၊ သစ္စာမပြုခဲ့ပါ။ မုန်တိုင်း၏အကြောင်းရင်းကို တိုက်ရိုက်မေးမြန်းသောအခါမှသာ ဘုရားသခင်၏အမည်ကို ပြောဆိုခဲ့သည်။ အယူမှားသင်္ဘောသားများသည် ဘုရားသခင်ခေါ်တော်မူသော ပရောဖက်ထက် ပိုမိုသင့်လျော်စွာ ပြုမူခဲ့ကြသည်။ ဤစိတ်မသက်မသာဖြစ်စေသော သုံးသပ်ချက်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဤကျမ်း၌ ပိုမိုအစွန်းရောက်သော ဖော်ထုတ်ချက်များ ပေါ်ပေါက်လာရန် လမ်းဖွင့်ပေးသည်။

သင်္ဘောမှူးသည် မုန်တိုင်းအတွင်း သင်္ဘောပေါ်ရှိလူအားလုံး မသေဆုံးစေရန် ယောန၏ဘုရားသခင်က ကရုဏာပြုကယ်တင်နိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်သောကြောင့် အိပ်ပျော်နေသော ယောနကို နှိုးခဲ့သည် (အငယ် ၆)။ သင်္ဘောမှူးသည် သင်္ဘောပေါ်ရှိ အသက်အားလုံးကို ကယ်တင်လိုသော်လည်း ထိုသို့ပြုရန် တောင်းဆိုခွင့်မရှိကြောင်း သိရှိသည်။ ဤသည်မှာ ဤကျမ်းတစ်အုပ်လုံးတွင် တွေ့ရမည့် မျှော်လင့်ချက်ဖော်ပြချက်များထဲမှ ပထမဆုံးဖြစ်သည် (၂း၁–၂၊ ၃း၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ယောနကို ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချရန် သူ၏ဆန္ဒသည် မိမိသေချင်သောဆန္ဒနှင့် တူညီကြောင်း၏ အပြည့်အဝအဓိပ္ပာယ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် သူက ထပ်မံထိုကဲ့သို့ ပြောဆိုသောအခါမှသာ ရှင်းလင်းလာသည် (၁း၁၂၊ ၄း၃၊ ၉)။

၁း၁၇–၂း၁၀

ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ယောန၏ချီးမွမ်းခြင်း

ဘုရားသခင်သည် ယောနကို မျိုရန် ငါးတစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်တော်မူသည် (၁း၁၇)။ ငါး၏ဝမ်းထဲမှ ယောနသည် ရေနစ်သေခြင်းမှ ကယ်တင်တော်မူသော ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းခဲ့သည် (၂း၁–၇)၊ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချခဲ့သည် (၂း၈)၊ ထာဝရဘုရားအား ယဇ်ပူဇော်မည်ဟု သစ္စာကတိပြုခဲ့သည် (၂း၉)။ ဘုရားသခင်၏အမိန့်အတိုင်း ငါးသည် ယောနကို ကုန်းခြောက်ပေါ်သို့ အန်ထုတ်ခဲ့သည် (၂း၁၀)။

၁း၁၇။ ငါးက ယောနကို မျိုခြင်း

ယောနဝတ္ထုသည် အခန်းကြီး ၁ တွင် အကြိမ်ကြိမ်ပေါ်လာသော အကြောင်းအရာဖြစ်သည့် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အလေးပေးထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏အချုပ်အခြာအာဏာအရ နိနေဝေကို ဆန့်ကျင်၍ အော်ဟစ်ရန် ယောနကို စေလွှတ်တော်မူသည် (အငယ် ၁)။ ယောနသည် တာရှိရှသို့ ထွက်ပြေးသောအခါ ပင်လယ်ပေါ်သို့ လေပြင်းကြီးကို စေလွှတ်တော်မူသည် (အငယ် ၄)။ ထို့နောက် မုန်တိုင်းကို ငြိမ်သက်စေတော်မူသည် (အငယ် ၁၅)။ ထို့အပြင် ပရောဖက်သည် ရေနစ်သေမည့်အခြေအနေမှ ကယ်တင်ရန် ယောနကို မျိုစေမည့် ငါးကြီးတစ်ကောင်ကို ပြင်ဆင်တော်မူသည်။ ယောနသည် ထိုငါးကြီးထဲတွင် “သုံးရက်နှင့် သုံးည” နေခဲ့သည် (အငယ် ၇)။ သူ၏အတွေ့အကြုံသည် ခရစ်တော်သည် “မြေကြီး၏အတွင်း၌” “သုံးရက်နှင့် သုံးည” နေမည့်အရာကို ကြိုတင်ညွှန်ပြသည် (မ ၁၂း၄၀)။

၂း၁–၁၀။ ယောန၏ဆာလံနှင့် ဘုရားသခင်၏တုံ့ပြန်မှု

ယောနသည် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းဟု ခေါ်သော ဆာလံပုံစံတစ်မျိုးကို ပြုခဲ့သည်။ ထိုဆာလံပုံစံကို အစ္စရေးလူမျိုးများက ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကြောင့် ရရှိခဲ့သော အထူးကယ်တင်ခြင်းများအတွက်၊ အထူးသဖြင့် ကိုးကွယ်သူများကို သေခြင်း သို့မဟုတ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းမှ ကယ်တင်သောအခါ ဘုရားသခင်ကို ကျေးဇူးတင်ရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ငါးအတွင်းမှပင် ထိုကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းကို ပြုခဲ့ခြင်းက ယောနသည် မိမိကို ရေနစ်သေခြင်းမှ ကယ်တင်ရန် ဘုရားသခင်၏နည်းလမ်းအဖြစ် ငါးကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ငါး၏အခန်းကဏ္ဍကို နားလည်ခြင်းသည် ယောနဝတ္ထုတစ်အုပ်လုံး၏ အကြောင်းအရာကို နားလည်ရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။

ထူးခြားသည်မှာ ဤဆာလံသည် ညည်းတွားဆုတောင်းခြင်း မဟုတ်ပါ (ဥပမာ ဆာလံ ၂၂၊ ၄၄)။ ညည်းတွားဆုတောင်းခြင်းတွင် ဆာလံရေးသူများသည် သေခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ရသောအခါ သို့မဟုတ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းကို ခံစားရသောအခါ ဘုရားသခင်ထံ တိုင်တန်းလေ့ရှိကြသည်။ ညည်းတွားဆုတောင်းခြင်းဖြစ်ခဲ့ပါက ယောနသည် ငါးကို ကယ်တင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အပြစ်ပေးခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်နေသည်ဟု ဆိုလိုပေလိမ့်မည်။

ယောန၏နိမိတ်

မဿဲ ၁၂း၃၉ တွင် ခရစ်တော်သည် နိမိတ်တောင်းဆိုမှုကို တုံ့ပြန်ရာ၌ ထိုမျိုးဆက်ရမည့် တစ်ခုတည်းသောနိမိတ်မှာ “ပရောဖက်ယောန၏နိမိတ်” ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည် (မ ၁၆း၄၊ လု ၁၁း၂၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယောနသည် ငါးထဲတွင် သုံးရက်နှင့် သုံးည နေခဲ့သကဲ့သို့ ကိုယ်တော်သည်လည်း မြေကြီးထဲတွင် ရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်သည် ယောနကဲ့သို့ပင် သေခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း သုံးရက်ကြာပြီးနောက် သေခြင်းမှ ကယ်တင်ခြင်းခံရမည်။ သို့သော် ထိုနှိုင်းယှဉ်ချက်သည် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသာ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ခရစ်တော်သည် “ယောနထက် သာ၍ကြီးမြတ်တော်မူသောသူ” ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (မ ၁၂း၄၁၊ လု ၁၁း၃၂)။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ ယောနသည် ခရစ်တော်၏သေခြင်းနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းကို ကြိုတင်ပုံဖော်ပြသသည် (ဟောရှေ ၆း၁–၃ ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ကြည့်ပါ)။

ယောနသည် ရှေအိုးလ် ဟုခေါ်သော “သင်္ချိုင်း၊ သေခြင်း၊ သို့မဟုတ် တွင်း” ၏ နက်နဲရာမှ မိမိအော်ဟစ်ခြင်း (ယောန ၂း၂၊ ဆာ ၈၆း၁၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ဘုရားသခင်၏အဖြေ (ယောန ၂း၂၊ ဆာ ၁၂၀း၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ ရေလှိုင်းများက မိမိအပေါ် လွှမ်းမိုးတိုက်ခတ်သည့် ခံစားချက် (ယောန ၂း၃၊ ဆာ ၄၂း၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) နှင့် ထာဝရဘုရား၏မျက်မှောက်တော်မှ မိမိဖယ်ရှားခံရခြင်း (ယောန ၂း၄၊ ဆာ ၃၁း၂၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) တို့ကို ဖော်ပြရန် အခြားဆာလံများတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသော စကားအသုံးအနှုန်းများကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ယောနဝတ္ထုတစ်လျှောက်တွင် အခြားဆာလံများနှင့် ဆင်တူသောအချက်များစွာလည်း တွေ့ရသည်။

ထိုဆင်တူမှုများက ယောနသည် သင့်လျော်စွာ မည်သို့ကိုးကွယ်ရမည်ကို သိရှိသူဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ သင်္ဘောသားများအား ပြောသောစကားကလည်း သူ၏ဓမ္မဗေဒဆိုင်ရာ အသိပညာကောင်းမွန်ကြောင်း ပြသသည် (ယောန ၁း၉)။ သူသည် မှန်ကန်သောအစ္စရေးလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ကြောင်း ကြေညာပြီး၊ ကယ်တင်ရန် ဘုရားသခင်ထံ အော်ဟစ်ကာ၊ ကိုယ်တော်ထံမှ ထွက်ပြေးနေစဉ်မှာပင် ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ ယောနသည် မှန်ကန်သောယုံကြည်ခြင်း ရှိသော်လည်း ထိုယုံကြည်ခြင်းမှ ပေါ်ထွက်လာသင့်သည့် အကျိုးဆက်များအတိုင်း အသက်ရှင်ရန် ရုန်းကန်နေရသည်။ ဤအကြောင်းအရာကို ဤနေရာတွင် စတင်မိတ်ဆက်ထားခြင်းသည် ကျမ်း၏အဆုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်မည့် အထွတ်အထိပ်ဖြစ်ရပ်အတွက် လမ်းဖွင့်ပေးသည်။

ယောန၏ဆာလံသည် နက်ရှိုင်းသောရေများထဲသို့ ဆင်းသက်သွားစဉ် မိမိ၏အတွေးများနှင့် အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ သေခြင်း၏ အမှန်တကယ်ခြိမ်းခြောက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာဒုက္ခနှင့် ဆင်းရဲခြင်းသည် ထာဝရဘုရားထံ အကူအညီတောင်းရန် သူ့ကို လှုံ့ဆော်ခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားသည် သူ၏ဆုတောင်းခြင်းကို ဖြေကြားတော်မူကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုသို့ဆိုခြင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် သူ့အသက်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ငါးကြီးကို စေလွှတ်တော်မူခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်သည် (၂း၂)။ ထို့နောက် သူ၏ကြောက်မက်ဖွယ်အတွေ့အကြုံကို ထပ်မံဖော်ပြသော်လည်း ဤတစ်ကြိမ်တွင် ဘုရားသခင်၏မျက်မှောက်တော်မှ အပြီးအပိုင် ထုတ်ပယ်ခံရမည်ကို အမှန်တကယ်ကြောက်ရွံ့ကြောင်း ဖော်ပြသည် (အငယ် ၃–၄)။ သို့သော် ယောနသည် ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်ဘက်သို့ မျက်နှာမူ၍ ထာဝရဘုရားထံ ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူ၏သေစေနိုင်သော အတွေ့အကြုံကို ထပ်မံဖော်ပြပြီး (အငယ် ၅–၆ခ) နောက်ဆုံးတွင် ငါးကို စေလွှတ်ခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို သင်္ချိုင်းတွင်းမှ ကယ်တင်တော်မူကြောင်း အတည်ပြုသည် (အငယ် ၆ဂ)။ ထာဝရဘုရားသည် ယောန၏ဆုတောင်းခြင်းကို ကြားတော်မူပြီး သန့်ရှင်းသောဗိမာန်တော်မှ ဖြေကြားတော်မူသည် (အငယ် ၇)။ ယောနသည် ဆာလံကို အဆုံးသတ်ရာတွင် ထာဝရဘုရားအပေါ် မိမိ၏ကတိကဝတ်ကို ပြန်လည်အတည်ပြုပြီး ရုပ်တုများထက် ဘုရားသခင်၏သာလွန်မှုကို ကြေညာကာ မိမိကို ကယ်တင်တော်မူခြင်းအတွက် ထာဝရဘုရားအား ကျေးဇူးတင်သည့် သစ္စာကတိကို ပြုသည် (အငယ် ၇–၉)။ ဤဆာလံသည် ဆုတောင်းခြင်း၏ ထိရောက်မှုနှင့် ကောင်းကင်သန့်ရှင်းရာဌာနတော်ကို ယုံကြည်ခြင်းကဲ့သို့သော သူ၏မှန်ကန်သည့်ယုံကြည်ခြင်းကို ပြသသည် (အငယ် ၇၊ ဆာ ၂၀း၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

ယောန၏အတွေ့အကြုံသည် သင်္ဘောသားများ၏ အတွေ့အကြုံနှင့် ဆင်တူသည်။ သူတို့သည် အသက်အန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ရပြီး ထာဝရဘုရားထံ အော်ဟစ်ခဲ့ကြသည် (ယောန ၁း၁၄)။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို ကြားပြီး ကယ်တင်တော်မူသည် (၁း၁၅)။ ယောနသည်လည်း သေခြင်းနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင်ရပြီး ထာဝရဘုရားထံ အော်ဟစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ၏အသံကို ကြားပြီး ကယ်တင်တော်မူသည် (၂း၂)။ ဘုရားသခင်သည် တပါးအမျိုးသားများနှင့် အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ ဆုတောင်းခြင်းကို တူညီစွာ ဖြေကြားတော်မူသည်။ ငါး၏ဝမ်းထဲ၌ ရှိနေသော ယောနမသိသေးသော်လည်း သင်္ဘောပေါ်ရှိ ထိုသင်္ဘောသားများသည်လည်း ထာဝရဘုရားထံ ယဇ်ပူဇော်၍ သစ္စာကတိပြုခဲ့ကြသည် (၁း၁၆)။ ပရောဖက်နှင့် သင်္ဘောသားများသည် ယောန၏ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးနှင့် အာဏာကို မြင်တွေ့ခဲ့ကြသောကြောင့် တူညီသောနည်းလမ်းဖြင့် တုံ့ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ဤကယ်တင်ခြင်းခံရသော အစ္စရေးလူမျိုးသည် နောက်ပိုင်းတွင် ကယ်တင်ခြင်းလိုအပ်နေသော တပါးအမျိုးသားများအပေါ် မည်သို့တုံ့ပြန်မည်ကို ဤကျမ်း၏ကျန်ရှိသောအပိုင်းက ဖော်ပြပေးသည်။

ဤအပိုင်းတစ်ခုလုံးသည် ငါးက ယောနကို မျိုခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ငါးက သူ့ကို အန်ထုတ်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (၁း၁၇)။ ငါး၏ဘုရားသခင်အပေါ် နာခံခြင်းသည် ယောန၏မနာခံခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး ဤကျမ်း၏ပထမပိုင်းအတွက် သင့်လျော်သော အဆုံးသတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

၃း၁–၁၀

ဘုရားသခင်၏စကားတော်နှင့် နိနေဝေ၏တုံ့ပြန်မှု

ယောနသည် နိနေဝေသို့ သွားရန် ဘုရားသခင်၏ ပြန်လည်ခေါ်တော်မူခြင်းကို နာခံခဲ့သည် (၃း၁–၃)။ သူသည် မြို့ပျက်စီးတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပရောဖက်ပြုခဲ့သည်။ မင်းကြီးက သူတို့နောင်တရခြင်းသည် အပြစ်ဒဏ်ကို ရှောင်လွှဲစေနိုင်မည်ဟု မျှော်လင့်သောကြောင့် လူတို့သည် နောင်တရခဲ့ကြသည် (အငယ် ၄–၉)။ ဘုရားသခင်သည် သူတို့၏နောင်တကို လက်ခံပြီး မြို့ကို မဖျက်ဆီးတော့ပါ (အငယ် ၁၀)။

၃း၁–၄။ ယောနသည် ဘုရားသခင်၏စကားတော်ကို ဟောပြောခြင်း

အငယ် ၁–၃ သည် အခန်းကြီး ၁ တွင် ယောန၏ပထမဆုံးခေါ်တော်မူခြင်း၌ အသုံးပြုထားသော စကားအသုံးအနှုန်းများကို ပြန်လည်ထင်ဟပ်စေသည်။ ဒုတိယအကြိမ် ထာဝရဘုရား၏စကားတော်သည် ယောနထံသို့ ရောက်လာပြီး နိနေဝေသို့သွားကာ လူတို့အား ဘုရားသခင်၏သတင်းစကားကို ကြေညာရန် အမိန့်ပေးသည်။ သို့သော် ဤတစ်ကြိမ်တွင် တာရှိရှသို့ ထွက်ပြေးမည့်အစား ယောနသည် ဘုရားသခင်ကို နာခံပြီး နိနေဝေသို့ သွားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏စကားတော်အပေါ် ယောန၏ တုံ့ပြန်မှုနှစ်မျိုးအကြား ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေက သေခြင်းမှ ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းသည် သူ့အပေါ် နက်နဲစွာ သက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်ကို ချီးမွမ်းပြီး ကိုယ်တော်အား အမှုဆောင်မည်ဟု ကတိပြုပြီးသားဖြစ်သည် (၂း၉)။ ယခု သူသည် ကိုယ်တော်ကို နာခံခဲ့သည်။

ယောနသည် နိနေဝေကို ရက်ပေါင်းလေးဆယ်အတွင်း ဖျက်ဆီးမည်ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (၃း၄)။ “ဖျက်ဆီး” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် ဟေဗြဲကြိယာတစ်ခုတည်းကိုပင် သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့များကို ဘုရားသခင် “ဖျက်ဆီးတော်မူသည်” ဟု ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုထားသည် (က ၁၉း၂၉)။ ယောနသည် လူတို့အား နောင်တရရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်းမပြုသောကြောင့် နိနေဝေ၏ ပျက်စီးခြင်းသည်လည်း သေချာသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ ယောနကို ကယ်တင်ရန် သုံးရက်ကြာခဲ့သည် (ယောန ၁း၁၇)။ သူသည် တရားစီရင်ခြင်းသတင်းကို ဟောပြောရန်လည်း သုံးရက်ကြာခဲ့သည် (၃း၃)။ သို့သော် နိနေဝေသည် ပျက်စီးခြင်းကို စောင့်ရန် ရက်ပေါင်းလေးဆယ် ရရှိခဲ့သည်။ သို့တိုင် မြို့သည် ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး ပထမနေ့မှာပင် နောင်တရခဲ့သည် (အငယ် ၄–၅)။ နိနေဝေ၏ ချက်ချင်းနောင်တရခြင်းသည် ယောန၏ နောက်ကျသောနာခံမှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

ယောနသည် ဘီစီ ရှစ်ရာစု၏ ပထမပိုင်းတွင် အမှုတော်ဆောင်ခဲ့သော်လည်း (၄ရာ ၁၄း၂၅) နိနေဝေ၏အနာဂတ်ကံကြမ္မာကို နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အခြားမြို့နှစ်မြို့၏ အဖြစ်အပျက်များနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ အစ္စရေး၏မြို့တော် ရှမာရိနှင့် ယုဒ၏မြို့တော် ယေရုရှလင်တို့သည် မိမိတို့၏အပြစ်များအတွက် ဘုရားသခင်၏ အပြစ်ပေးခြင်းကြောင့် အသီးသီး ဘီစီ ၇၂၂ နှင့် ၅၈၆ ခုနှစ်တို့တွင် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည် (၄ရာ ၁၈း၉–၁၂၊ ၂၅း၁–၁၀)။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်လူမျိုးကိုပင် မနှမြောခဲ့လျှင် အယူမှားသော မတရားမှုနှင့် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှု၏ဗဟိုဖြစ်သည့် နိနေဝေကို ပို၍မနှမြောနိုင်ဟု ယူဆရပေမည်။ သို့သော် ယောနဝတ္ထု၏ ကျန်ရှိသောအပိုင်းက ဤယူဆချက်အပေါ် အံ့သြဖွယ်တုံ့ပြန်ချက်ကို ပေးထားသည်။

၃း၅–၁၀။ နိနေဝေ နောင်တရခြင်းနှင့် ဘုရားသခင် ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ခြင်း

ယောန၏ဟောပြောခြင်းအပေါ် နိနေဝေ၏ အံ့အားသင့်ဖွယ် တုံ့ပြန်မှုသည် ပရောဖက်များ၏ အခြားအမှုတော်များ၊ အထူးသဖြင့် ယေရမိ၏ဟောပြောခြင်းအပေါ် ယေရုရှလင်၏တုံ့ပြန်မှုနှင့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆန့်ကျင်နေသည်။ ယေရမိ ၃၆ တွင် ယေရမိသည် ယေရုရှလင်မြို့အား အပြစ်မှ နောင်တရစေရန် ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းကို ကြိုတင်သတိပေးခဲ့သည်။ နောင်တရခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်ပြီး (ယေ ၃၆း၃) နိနေဝေတွင် ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယုဒဘုရင် ယောယကိမ်သည် ယေရမိ၏ဟောပြောခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သောကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ကြိုတင်ခြိမ်းခြောက်ထားသော ဘေးအန္တရာယ်များကို ဖြစ်ပေါ်စေတော်မူသည် (ယေ ၃၆း၃၁)။ ထိုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် နိနေဝေမင်းကြီးသည် မိမိ၏လူများအား ဘုရားသခင်ထံ အရေးတကြီး အော်ဟစ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (ယောန ၃း၈)။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ခြိမ်းခြောက်ထားသော ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ နိနေဝေကို မဖျက်ဆီးခဲ့ပါ (အငယ် ၁၀)။

ယောန ၃း၄ သည် နိနေဝေ နောင်တရနိုင်ခြေရှိကြောင်းကို သိမ်မွေ့စွာ ဖော်ပြထားသည်။ ယောနက နိနေဝေကို “ဖျက်ဆီးမည်” ဟု ကြေညာခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် မျှော်လင့်ချက်မရှိသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အကယ်၍ သင်္ဘောမှူး (၁း၆)၊ သင်္ဘောသားများ (၁း၁၄)၊ မင်းကြီး (၃း၉) နှင့် နောက်ဆုံး ထာဝရဘုရား (၄း၁၀) တို့အသုံးပြုသော “ပျက်စီးသည်” ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့ပါက ထိုသို့ပင် အဓိပ္ပာယ်ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် “ဖျက်ဆီး” ဟူသော စကားလုံးတွင် အဓိပ္ပာယ်နှစ်မျိုး ရှိသည်။ “ဖျက်ဆီးခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် “လှန်ပစ်သည်” ဟု ဆိုနိုင်သကဲ့သို့ (က ၁၉း၂၉) “လှည့်ပြောင်းသည်” ဟုလည်း အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သည်။ ဥပမာ ယေရမိ ၃၁း၁၃ တွင် ဘုရားသခင်သည် ဝမ်းနည်းခြင်းကို ဝမ်းမြောက်ခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးမည်ဟု ကတိပြုတော်မူသည်။ အမှန်စင်စစ် ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော ပုံစံ၌ ထိုစကားလုံး၏ အသုံးပြုမှုအားလုံးသည် “ဖျက်ဆီးခြင်း” ထက် “လှည့်ပြောင်းခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ နိနေဝေ နောင်တမရမီတွင် ယောန၏စကားသည် မြို့ကို ဖျက်ဆီးမည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော်လည်း အမှန်တွင် မြို့သည် ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ယောန၏စကားများသည် ယောနမျှော်လင့်ထားသည့်နည်းလမ်းမဟုတ်သော်လည်း အမှန်တကယ် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ နိနေဝေ၏နောင်တရခြင်းက ဖြစ်နိုင်ခြေနှစ်ရပ်အနက် မည်သည့်အရာ ဖြစ်ပေါ်မည်ကို ဆုံးဖြတ်ပေးခဲ့သည်။

နိနေဝေ၏ ဘုရားသခင်အပေါ် တုံ့ပြန်မှုသည် နောက်ပိုင်းယေရုရှလင်၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်သော်လည်း အခန်းကြီး ၁ ရှိ အယူမှားသင်္ဘောသားများ၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆင်တူသည်။ သင်္ဘောသားများသည် “ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့၍” “ယဇ်ပူဇော်ကြသည်” (ယောန ၁း၁၆)။ နိနေဝေသားများသည် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်၍ အစာရှောင်ခြင်းကို ကြေညာကြသည် (၃း၅)။ သင်္ဘောမှူးနှင့် နိနေဝေမင်းကြီးတို့၏ အပြုအမူများလည်း ဆင်တူသည်။ သင်္ဘောမှူးသည် မသိလိုက်ဘဲ ဘုရားသခင်၏ကိုယ်ပိုင်စကားများကို ပရောဖက်တစ်ဦးက “ထာဝရဘုရား၏စကားတော်” ကို ပြောသကဲ့သို့ ပြန်လည်ပြောဆိုခဲ့သည် (၁း၆၊ ၁း၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မင်းကြီးက နိနေဝေကို နောင်တရ၍ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ခေါ်ဆိုခြင်းသည် အစ္စရေးအား နောင်တရရန် ပရောဖက်များ မကြာခဏခေါ်ဆိုခြင်းနှင့် ဆင်တူသည် (၃း၈၊ ယောလ ၂း၁၂–၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယောန ၃း၈ တွင် မင်းကြီးက လူတို့အား မိမိတို့၏ဆိုးညစ်သောလမ်းများမှ လှည့်ပြန်ရန် သို့မဟုတ် စွန့်လွှတ်ရန် တိုက်တွန်းရာ၌ အသုံးပြုသော စကားလုံးများသည် ယေရမိအား ဘုရားသခင်ပေးသော အမိန့်များတွင်လည်း တွေ့ရသည် (ယေ ၃၆း၃၊ ၇၊ ၂၆း၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် ယောန ၃ နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေပြီးဖြစ်သည်။

မင်းကြီး၏အပြုအမူသည် ယောန၏အပြုအမူနှင့်လည်း ဆန့်ကျင်သည်။ အခန်းကြီး ၁ တွင် ထာဝရဘုရား၏စကားတော်သည် ယောနထံသို့ ရောက်လာပြီး ချက်ချင်းထွက်ခွာရန် အမိန့်ပေးခဲ့သော်လည်း (ဟေဗြဲအဓိပ္ပာယ်အရ “ထ၍ သွား”) ယောနသည် ထာဝရဘုရား၏မျက်မှောက်တော်မှ ထွက်ပြေးရန် ချက်ချင်းထ၍ သွားခဲ့သည် (၁း၂–၃)။ ၃း၆ တွင် မင်းကြီးသည် ဘုရားသခင်ထံမှလာသော သတင်းစကားကို ကြားသောအခါ ရာဇပလ္လင်ပေါ်မှ ချက်ချင်းထ၍ မြို့သူမြို့သားများအား နောင်တရရန်၊ ပြုပြင်ရန်နှင့် ဘုရားသခင်ထံ အရေးတကြီး အော်ဟစ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည် (အငယ် ၈)။ နိနေဝေသည် ယေရုရှလင်ထက် ပိုမိုတုံ့ပြန်လွယ်ခဲ့ပြီး၊ သင်္ဘောသားများနှင့် နိနေဝေမင်းကြီးတို့သည်လည်း ယောနထက် ပိုမိုတုံ့ပြန်လွယ်ခဲ့ကြသည်။

ဤအခန်း၏ အထွတ်အထိပ်သည် နိနေဝေ၏နောင်တရခြင်းအပေါ် ဘုရားသခင်၏တုံ့ပြန်မှုဖြစ်သည်။ နိနေဝေသားများသည် မိမိတို့၏ဆိုးညစ်သောလမ်းများမှ လှည့်ပြန်ခဲ့ကြပြီး ဘုရားသခင်သည် ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ နေတော်မူသည် (အငယ် ၁၀)။ လူတို့သည် မိမိတို့၏အပြုအမူကို ပြောင်းလဲခဲ့ကြသောကြောင့် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောင်းလဲတော်မူသည်။ မင်းကြီးသည် ဘုရားသခင် လှည့်ပြန်၍ ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့မည်လောဟု မေးမြန်းသောအခါ မျှော်လင့်ခဲ့သည့်အရာကို အတိအကျ ရရှိခဲ့သည် (အငယ် ၉)။ သူ၏မျှော်လင့်ချက်သည် သင်္ဘောမှူး၏ ဘုရားသခင်ထံမှ ကယ်တင်ခြင်းရရန် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ပဲ့တင်ထပ်နေသည် (၁း၆)။ အယူမှားသူတစ်ဦးဖြစ်သော်လည်း မင်းကြီးသည် အံ့ဖွယ်ကောင်းသော ဝိညာဉ်ရေးရာထိုးထွင်းသိမြင်မှုကို ပြသခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် ကျေးဇူးတော်ကို ဖော်ပြခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို မကြာခဏ ပြောင်းလဲတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည် (ယေ ၁၈း၈၊ ၂၆း၃၊ ၂ရာ ၂၄း၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၂း၁၄ တွင် ယောန ၃း၁၀ နှင့် အလွန်ဆင်တူသော ကျမ်းပိုဒ်တစ်ခု၌ ထာဝရဘုရားသည် မိမိလူမျိုး အစ္စရေးအပေါ် ဆောင်ကြဉ်းမည်ဟု ပြောထားသော ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ နေတော်မူသည်။ ယခင်က အစ္စရေးအတွက် ဘုရားသခင်ပြုခဲ့သည့်အရာကို ယခု နိနေဝေအတွက်လည်း ပြုတော်မူသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်သည် အစ္စရေးအပေါ် အပြစ်ဒဏ်ပေးမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ထားရာမှ မကြာခဏ ပြန်လည်ရပ်တန့်တော်မူသည်။ သို့သော် ယောနဝတ္ထုက ဘုရားသခင်၏ကရုဏာသည် မိမိ၏ပဋိညာဉ်လူမျိုးများထက် ကျော်လွန်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည်။

ယောနနှင့် နိနေဝေတို့၏ အတွေ့အကြုံများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆင်တူသည်။ ကျမ်း၏အစတွင် ယောနသည် မနာခံ၍ ဘုရားသခင်၏မျက်မှောက်တော်မှ ထွက်ပြေးသောကြောင့် ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းကို ခံထိုက်သူဖြစ်သည်။ သူသည် ဒေါသထန်သောပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချခံရသောအခါ သေခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ငါးကို စေလွှတ်၍ သူ့ကို မျိုစေခြင်းဖြင့် ကယ်တင်တော်မူသည်။ ယောနကဲ့သို့ပင် နိနေဝေသည်လည်း မိမိ၏ဆိုးညစ်မှုကြောင့် ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းကို ခံထိုက်သူဖြစ်သည်။ ရက်ပေါင်းလေးဆယ်အတွင်း ဖျက်ဆီးခံရမည်ဟု ယောနက ပရောဖက်ပြုသောအခါ သူတို့သည်လည်း သေခြင်းနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ သူတို့ကိုလည်း ကယ်တင်တော်မူသည်။ ဘုရားသခင်သည် ယုဒလူဖြစ်စေ တပါးအမျိုးသားဖြစ်စေ လူတိုင်းအား ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ကျေးဇူးတော်နှင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ပေးတော်မူသည် (ဧ ၂း၈)။

၄း၁–၁၁

ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ယောန၏ကန့်ကွက်ခြင်း

နောက်ဆုံးအခန်းကို အပိုင်းသုံးပိုင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အပိုင်းတိုင်း၏အဆုံးတွင် ဘုရားသခင်က ယောနအား မေးခွန်းတစ်ခု မေးတော်မူသည် (၄း၄၊ ၉၊ ၁၁)။ ယောနသည် ဒုတိယမေးခွန်းကိုသာ ဖြေခဲ့သည်။ ပထမနှင့် ဒုတိယမေးခွန်းတို့သည် ယောနအမျက်ထွက်ခွင့်ရှိမရှိကို စိန်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ တတိယမေးခွန်းသည် နိနေဝေအပေါ် ထာဝရဘုရား၏ သနားခြင်းကို ကာကွယ်ပေးသည်။ ထိုအချက်သည် ယောနအမျက်ထွက်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်သည်။

၄း၁–၄။ ယောန၏အမျက်နှင့် ဘုရားသခင်၏ပထမမေးခွန်း

ဘုရားသခင်သည် ယောနကို ကယ်တင်တော်မူသောအခါ ယောနသည် အလွန်ကျေးဇူးတင်ခဲ့သည် (၂း၁–၉)။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် နိနေဝေကို ကယ်တင်တော်မူသောအခါ ယောနသည် အလွန်အမျက်ထွက်ခဲ့သည် (၄း၁)။ ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများနှင့် ပြည့်နေသော ဤကျမ်းတွင် ဤအချက်သည် အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ယောန၏အမျက်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုထားခြင်းသည် နိနေဝေ၏နောင်တရခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ ဘေးဒဏ်မချမှတ်တော့ခြင်းတို့ကို ပြန်လည်ရည်ညွှန်းပြီး ယောနသည် ထိုအရာနှစ်ခုစလုံးကြောင့် အမျက်ထွက်ခဲ့ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။

နိနေဝေမင်းကြီးသည် လူတို့အား မိမိတို့၏ဆိုးညစ်သောလမ်းများမှ လှည့်ပြန်ရန် ပြောခဲ့သည် (၃း၈)။

သူတို့သည် မိမိတို့၏ဆိုးညစ်သောလမ်းများမှ လှည့်ပြန်ခဲ့ကြသည် (၃း၁၀)။

ဘုရားသခင်သည် ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ နေတော်မူသည် (၃း၁၀)။

သို့သော် ယောနသည် အလွန်မနှစ်သက်ခဲ့ပြီး အမျက်ထွက်ခဲ့သည် (၄း၁)။

ယောနသည် နိနေဝေ၏နောင်တရခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ ဘေးဒဏ်မချမှတ်တော့ခြင်းတို့ကို အလွန်မနှစ်သက်ဘဲ အမျက်ထွက်ခဲ့သည်။ ၄း၁ ကို တိုက်ရိုက်အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြလျှင် “ယောနအတွက် မကောင်းသောအရာ—အလွန်မကောင်းသောအရာ—ဖြစ်၍ သူသည် အမျက်ထွက်၏” ဟု ဆိုနိုင်သည်။ သူ၏အမျက်သည် ဤကျမ်းတွင် ဒုတိယအကြိမ် ဆုတောင်းရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့ပြီး ထိုဆုတောင်းခြင်းက နောက်ထပ် ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပထမဆုတောင်းခြင်းတွင် ယောနသည် အသက်ရှင်လိုကြောင်း ဆုတောင်းခဲ့သည် (၂း၂၊ ၆)။ ဒုတိယဆုတောင်းခြင်းတွင်မူ သေလိုကြောင်း ဆုတောင်းခဲ့သည် (၄း၃)။ မိမိ၏ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အသက်ရှင်လိုသော ကျေးဇူးတင်ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် နိနေဝေကယ်တင်ခံရခြင်းအတွက် သေချင်လောက်အောင် အမျက်ထွက်ခြင်းတို့အကြား ဤမျှကြီးမားသော ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေကို မည်သည့်အရာက ရှင်းပြနိုင်မည်နည်း။

ယောန၏ပြဿနာသည် သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ အသိပညာ သို့မဟုတ် ဓမ္မဗေဒဆိုင်ရာ နားလည်မှုမရှိခြင်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ မိမိယုံကြည်ချက်၏ အကျိုးဆက်များကို လက်ခံနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ အစပိုင်းတွင် တာရှိရှသို့ အဘယ်ကြောင့်ထွက်ပြေးခဲ့ကြောင်း နောက်ဆုံးတွင် ဝန်ခံခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏အကျင့်စရိုက်ကို နားလည်သောကြောင့် မနာခံခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ ချစ်ခြင်း၊ ကျေးဇူးပြုခြင်းနှင့် သည်းခံခြင်းအပါအဝင်၊ ခြိမ်းခြောက်ထားသော အပြစ်ဒဏ်များကိုပင် ပြန်လည်ရပ်တန့်နိုင်သော ဘုရားသခင်၏အကျင့်စရိုက်များကို ဖော်ပြထားသည့် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၄း၆–၇ ကို ကိုးကားခဲ့သည် (ယောန ၄း၂ခ)။ ဘုရားသခင်သည် ယောနထင်မှန်းထားသည့်အတိုင်းပင် ပြုတော်မူသည် (အငယ် ၂)—ဘေးဒဏ်ကို မချမှတ်တော့ဘဲ နေတော်မူသည် (၃း၁၀)။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ချီးမွမ်းရန် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၄း၆–၇ ကို အခြားနေရာများတွင် ကိုးကားခဲ့ကြသည် (တော ၁၄း၁၈၊ နေဟ ၉း၁၇၊ ဆာ ၈၆း၁၅၊ ၁၀၃း၈၊ ၁၄၅း၈၊ ယောလ ၂း၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ယောနသည် ဘုရားသခင်ကို အပြစ်တင်ရန် ထိုကျမ်းပိုဒ်ကို ကိုးကားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် အစ္စရေးအတွက် ပေးတော်မူသော ကျေးဇူးတော်ကို ယခု နိုင်ငံခြားသားများအတွက်လည်း ပေးတော်မူသည်။ ယောနသည် ထိုအချက်ကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းနိုင်လောက်အောင် ဓမ္မဗေဒဆိုင်ရာ အသိပညာရှိသော်လည်း လက်ခံနိုင်လောက်အောင် ကရုဏာမရှိခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် သူသည် အလွန်အမျက်ထွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ယောန၏ဝန်ခံချက်သည် သင်္ဘောသားများအား သူ့ကို ပင်လယ်ထဲသို့ ပစ်ချရန် ပြောခဲ့ခြင်း၏အကြောင်းရင်းကိုလည်း ရှင်းလင်းပေးသည် (ယောန ၁း၁၂)။ ထိုအရာသည် သေခြင်းသေချာပေါက် ဖြစ်စေနိုင်သည်။ နိနေဝေမှ ထွက်ပြေးနေစဉ်တွင် သူ့တွင် သေချင်သောဆန္ဒရှိခဲ့ပြီး နိနေဝေသို့ ရောက်သွားပြီးနောက်တွင်လည်း ထိုဆန္ဒရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ထွက်ပြေးသည်ဖြစ်စေ သွားသည်ဖြစ်စေ၊ ဘုရားသခင်၏စကားတော်ကို မနာခံသည်ဖြစ်စေ နာခံသည်ဖြစ်စေ၊ နိနေဝေကို ကယ်တင်ခြင်းမခံရစေဘဲ သေခြင်းကိုသာ လိုလားခဲ့သည်။ ယောနသည် ထာဝရဘုရား သင်ပေးလိုသော သင်ခန်းစာကို လက်မခံလိုခဲ့ပါ။

ဤအပိုင်းသည် ဤအခန်းတွင် ဘုရားသခင်က ယောနအား မေးသော မေးခွန်းသုံးခုအနက် ပထမမေးခွန်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ “သင်သည် အမျက်ထွက်ခြင်းသည် သင့်အဖို့ သင့်တော်သလော” (၄း၄)။ အဖြေမှာ သေချာပေါက် “မသင့်တော်” ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယောန၏အဖြေကို နောက်အပိုင်းအဆုံးအထိ ဆိုင်းငံ့ထားခြင်းဖြင့် ၎င်း၏အကျိုးသက်ရောက်မှုကို ပိုမိုမြင့်မားစေသည်။

၄း၅–၉။ ယောန၏အမျက်နှင့် ဘုရားသခင်၏ဒုတိယမေးခွန်း

ယောနဝတ္ထုတွင် ထင်ရှားသော ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများ မကြာခဏတွေ့ရပြီး ဤစာပိုဒ်တွင် ထိုသို့သော အတွဲသုံးတွဲ ပါဝင်သည်။ ပထမဆန့်ကျင်ဘက်အတွဲသည် ကျမ်းအတွင်းမှ ဖြစ်သည်။ မြို့အတွင်းတွင် နိနေဝေမင်းကြီးသည် နောင်တရပြီး မြို့ကယ်တင်ခံရမည်ကို မျှော်လင့်၍ မြေမှုန့်နှင့် ပြာပေါ်တွင် ထိုင်ခဲ့သည် (၃း၆)။ တစ်ချိန်တည်းတွင် မြို့ပြင်၌ ယောနသည် တဲတစ်လုံးလုပ်၍ ထိုအောက်တွင် ထိုင်ပြီး မြို့ဖျက်ဆီးခံရမည်ကို လိုလားခဲ့သည် (၄း၅)။ ယောနထိုင်နေစဉ် ဘုရားသခင်သည် အပင်တစ်ပင်ကို ကြီးထွားစေ၍ ယောနအား အပူဒဏ်မှ အရိပ်ပေးစေခဲ့သည်။ အပင်အပေါ် ယောန၏တုံ့ပြန်မှုသည် နိနေဝေ၏ပြောင်းလဲခြင်းအပေါ် သူ၏တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်သည်။ ယောနသည် အပင်အတွက် အလွန်ဝမ်းမြောက်ခဲ့သော်လည်း (အငယ် ၆) နိနေဝေကယ်တင်ခံရခြင်းအတွက်မူ အလွန်စိတ်ဆိုးခဲ့သည် (အငယ် ၁)။

ဒုတိယနှင့် တတိယဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများသည် ယောနဝတ္ထုထက် ကျော်လွန်သော အကြောင်းအရာများနှင့် ဆက်စပ်သည်။ ယောနကဲ့သို့ပင် ဧလိယသည် အပင်အောက်တွင် ထိုင်၍ သေလိုကြောင်း ဆုတောင်းခဲ့သည် (၃ရာ ၁၉း၄)။ သို့သော် ဧလိယသည် အစ္စရေးဘုရင်နှင့် မိဖုရားတို့ ဘုရားသခင်ထံမှ လမ်းလွဲ၍ သူ၏သတင်းစကားကို နားမထောင်သောကြောင့် သေလိုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယောနကမူ နိနေဝေမင်းကြီးသည် သူ၏သတင်းစကားကို နားထောင်ပြီး သူနှင့် သူ၏လူတို့ နောင်တရခဲ့ကြသောကြောင့် သေလိုခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အာဗြဟံသည် သောဒုံနှင့် ဂေါမောရကဲ့သို့ အယူမှားဆိုးညစ်သော မြို့များကို ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဘုရားသခင်နှင့် အချေအတင်ဆွေးနွေးခဲ့သည်။ အနည်းငယ်သော ဖြောင့်မတ်သူများ ကျန်ရှိနေပါက ထိုမြို့များကို ထိန်းသိမ်းလိုသောကြောင့် ဖြစ်သည် (က ၁၈း၂၃–၃၃)။ ယောနကမူ လူအများ နောင်တရခဲ့သည့်တိုင် အယူမှားဆိုးညစ်သော နိနေဝေမြို့ကို ဖျက်ဆီးစေလိုခဲ့သည်။

ဤကျမ်းအတွင်းနှင့် ကျမ်းပြင်ပရှိ ဇာတ်ကောင်များနှင့် ထိုမျှပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်ဘက်အခြေအနေများသည် ယောန၏ အမြင်ကျဉ်းမြောင်းသော အုပ်စုလိုက်ခွဲခြားအမြင်ကို ရယ်စရာကောင်းအောင် ဖော်ပြနေသည်။ သူသည် အမှန်တကယ်ပင် အဓိပ္ပာယ်မဲ့သော ချိုးငှက်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ပြုမူနေခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် အပင်သေသွားခြင်းအပေါ် ယောနအမျက်ထွက်ခွင့်ရှိမရှိကို ထပ်မံမေးတော်မူသည် (၄း၉က)။ ဤတစ်ကြိမ်တွင် ယောနက မိမိအမျက်ထွက်ခွင့် အပြည့်အဝရှိကြောင်း ပြန်ဖြေခဲ့သည် (အငယ် ၉ခ)။ ထိုအရာက သူသည် မိမိကိုယ်ကိုသာ အလေးထားပြီး အခြားသူများ ကယ်တင်ခံရခြင်းအတွက် ဝမ်းမြောက်ရန် မလိုလားကြောင်း အတည်ပြုသည်။

ဤကျမ်းတွင် ယောနကို ပျော်ရွှင်စေသောအရာ နှစ်ခုရှိသည်—မိမိ၏ကယ်တင်ခြင်း (၂း၁–၉) နှင့် မိမိ၏ဦးခေါင်းကို အရိပ်ပေးသော အပင် (၄း၆) ဖြစ်သည်။ သူ့ကို အမျက်ထွက်စေသောအရာ နှစ်ခုမှာ နိနေဝေ၏ကယ်တင်ခြင်း (အငယ် ၁) နှင့် အပင်သေဆုံးခြင်း (အငယ် ၈–၉) ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်က သူ့ကို ကယ်တင်သောအခါ သို့မဟုတ် သူ့အတွက် ပံ့ပိုးပေးသောအခါ ဝမ်းမြောက်သော်လည်း ဘုရားသခင်က အခြားသူများကို ကယ်တင်သောအခါ သို့မဟုတ် သူ့ထံမှ ပံ့ပိုးပေးမှုကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်းသောအခါ အမျက်ထွက်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိကဲ့သို့ အစ္စရေးလူမျိုးများအပြင် အခြားမည်သူ့ကိုမျှ အလေးထားတော်မူသည်ဆိုသော အယူအဆကို ယောန လက်မခံလိုခဲ့ပါ။

၄း၁၀–၁၁။ ယောန၏အမျက်နှင့် ဘုရားသခင်၏နောက်ဆုံးမေးခွန်း

ကျမ်း၏အဆုံးတွင် ဘုရားသခင်သည် ယောနအား စိန်ခေါ်မှုရှိသော အချက်တစ်ခုကို စဉ်းစားရန် မေးတော်မူသည်။ ယောနသည် မိမိမဖန်ဆင်း၊ မဖျက်ဆီးခဲ့သော အပင်အပေါ် သနားခဲ့ကြောင်း ဘုရားသခင်က သူ့အား သတိပေးတော်မူသည်။ ထို့နောက် ယောနသည် အပင်တစ်ပင်အပေါ် ထိုမျှလောက် စိုးရိမ်ပါက ဘုရားသခင်သည် နိနေဝေမြို့အပေါ် အဘယ်ကြောင့် သနားခြင်းမပြုသင့်သနည်းဟု မေးတော်မူသည်။ နိနေဝေမြို့သည် ယောန၏အပင်နှင့် ထိုအပင်ပေးသောအရိပ်ထက် အလွန်ပို၍ အရေးကြီးကြောင်း ယောနနားလည်စေရန် ဘုရားသခင်အလိုရှိတော်မူသည်။

ဤမေးခွန်းဖြင့် ကျမ်းသည် အဆုံးသတ်ပြီး ပထမအမြင်တွင် မပြည့်စုံသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အကြောင်းမှာ ယောန၏အဖြေကို ကျွန်ုပ်တို့ မကြားရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကျမ်းသည် အဖြေမပေးထားသော မေးခွန်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခြင်းသည် ယောနမည်သို့ဖြေခဲ့နိုင်သည်ကို ခန့်မှန်းရန် မဟုတ်ဘဲ စာဖတ်သူများကို ထိုမေးခွန်းကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဖြေဆိုရန် စိန်ခေါ်ခြင်းဖြစ်သည်။ တမန်တော်ပေါလုသည်လည်း စကားလုံးကွဲပြားစွာ အသုံးပြု၍ ထိုမေးခွန်းကိုပင် မေးခဲ့သည် (ရော ၃း၂၉)။ တစ်ပါးတည်းသော ဘုရားသခင်သည် တပါးအမျိုးသားတို့၏ ဘုရားသခင်လည်း မဟုတ်သလော။ ကိုယ်တော်သည် လူတိုင်းအား မျှော်လင့်ချက်ကို ပေးတော်မူသလော၊ သို့မဟုတ် အနည်းငယ်သောသူတို့ကိုသာ ပေးတော်မူသလော။ ဤမေးခွန်းများ၏အဖြေသည် ယောနဝတ္ထု၏ သတင်းစကား၏ အဓိကအချက်တွင် တည်ရှိသည်။

 

No comments:

Post a Comment