ကဗျာနှင့် ဉာဏ်ပညာကျမ်းများ

 

ကဗျာနှင့် ဉာဏ်ပညာကျမ်းများ

ဟေဗြဲကဗျာနှင့် ဉာဏ်ပညာကျမ်းများအကြောင်း နိဒါန်း

မရင်းနှီးသော မူရင်းဘာသာစကားတစ်ခုမှ ဒုတိယဘာသာစကားတစ်ခုသို့ ကဗျာ၏အလှအပနှင့် ၎င်း၏ဝိသေသလက္ခဏာများကို လွှဲပြောင်းဖော်ပြရန် ခက်ခဲသည်။ ဟေဗြဲကဗျာ၏ အလှအပအပြည့်အစုံကို မူရင်းဟေဗြဲဘာသာစကားအားဖြင့်သာ အပြည့်အဝခံစားနိုင်သည်။ သို့သော် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် ယင်း၏အကြောင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ပုံတို့ကို များစွာသင်ယူနိုင်ပါသည်။ ဤဘာသာပြန်များသည် ဟေဗြဲကဗျာ၏ သဘောသဘာဝကို ထိန်းသိမ်းရန် ဖြစ်နိုင်သမျှ အားလုံးကို ပြုလုပ်ထားကြပါသည်။

ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ကဗျာကျမ်းများ

အစဉ်အလာအားဖြင့် ယောဘဝတ္ထု၊ ဆာလံကျမ်း၊ သုတ္တံကျမ်း၊ ဒေသနာကျမ်း၊ ရှောလမုန်သီချင်းနှင့် ယေရမိမြည်တမ်းစကားတို့ကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ကဗျာကျမ်းများဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ဟေဗြဲကျမ်းစာတွင် ဤကဗျာကျမ်းများကို ketubim (အရေးအသားများ) အတွင်း ထားရှိပြီး၊ ယင်းသည် ဟေဗြဲကျမ်းဂန်၏ သုံးပိုင်းခွဲခြားမှု—ပညတ်တရား၊ ပရောဖက်များနှင့် အရေးအသားများ—အနက် တတိယပိုင်းဖြစ်သည်။ ပထမကျမ်းသုံးကျမ်းဖြစ်သော ယောဘဝတ္ထု၊ ဆာလံကျမ်းနှင့် သုတ္တံကျမ်းတို့ကို sipre ’emet (သမ္မာတရား၏ကျမ်းများ) သို့မဟုတ် ရိုးရိုးကဗျာကျမ်းများဟု စုစည်းခေါ်ဆိုကြသည်။ ဒုတိယကျမ်းသုံးကျမ်းဖြစ်သော ဒေသနာကျမ်း၊ ရှောလမုန်သီချင်းနှင့် ယေရမိမြည်တမ်းစကားတို့မှာ megillot—ဂျူးတို့၏ ဘာသာရေးပွဲတော်များအတွင်း အစဉ်အလာအားဖြင့် ဖတ်ရှုကြသည့် စာလိပ်ငါးစောင် (ရုသဝတ္ထုနှင့် ဧသတာဝတ္ထုတို့လည်း ပါဝင်သည်)—၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ ကဗျာကျမ်းများနှင့် megillot တို့အပြင် ketubim တွင် သမိုင်းကျမ်းတိုများလည်း ပါဝင်သည်။ ယင်းတို့မှာ ပရိုတက်စတင့်ကျမ်းဂန်တွင် ပရောဖက်ကျမ်းများအတွင်း ထားရှိသော ဒံယေလအနာဂတ္တိကျမ်း၊ ဟေဗြဲကျမ်းစာတွင် မူလက ကျမ်းတစ်ကျမ်းတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းထားသော ဧဇရမှတ်စာနှင့် နေဟမိမှတ်စာ၊ ထို့အပြင် မူလက ကျမ်းတစ်ကျမ်းတည်းဖြစ်ခဲ့သော ရာဇဝင်ချုပ်ကျမ်းနှစ်စောင်တို့ ဖြစ်သည်။ ပရိုတက်စတင့်ကျမ်းဂန်တွင် ယင်းကျမ်းများကို ကဗျာကျမ်းများ၏ အပိုင်း၌ ထည့်သွင်းထားသော်လည်း ယေရမိနှင့်အတူ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ပရောဖက်ကျမ်းများအတွင်း ထားရှိသော ယေရမိမြည်တမ်းစကားမှာ ချွင်းချက်ဖြစ်သည်။

ကဗျာနှင့် စကားပြေ

ဟေဗြဲကဗျာကို စဉ်းစားသောအခါ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော ကဗျာဖြင့် လုံးဝနီးပါး သို့မဟုတ် အများအားဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် ကျမ်းခြောက်ကျမ်းကို ပုံမှန်အားဖြင့် အာရုံစိုက်ကြသည်။ သို့သော် ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ ကျန်အပိုင်းတစ်လျှောက်တွင်လည်း ကဗျာများကို အလွန်မကြာခဏ တွေ့ရသောကြောင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ မည်မျှသောအပိုင်းသည် ကဗျာဖြစ်ပြီး မည်မျှသောအပိုင်းသည် စကားပြေဖြစ်သနည်းဟု ပညာရှင်များက မေးမြန်းလာကြသည်။ အချို့က အစဉ်အလာအရ သုံးပုံတစ်ပုံဟု ဆိုကြသော်လည်း အချို့က ဓမ္မဟောင်းကျမ်းအများစုကို ကဗျာအဖြစ် ရေးသားထားသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့အပြင် စကားပြေနှင့် ကဗျာအကြား တမင်ဖန်တီးထားသော ခွဲခြားမှုဟူသော အယူအဆသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ စာပေလေ့လာမှုတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဆွေးနွေးလာကြပြီး ဇာတ်ကြောင်းဝေဖန်လေ့လာမှုအတွင်းတွင်လည်း စစ်ဆေးလေ့လာခဲ့ကြသည်။ ကဗျာကျမ်းခြောက်ကျမ်းအပြင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ပရောဖက်စာပေများနှင့် ပင်တေတုခေါ် ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းအတွင်း၌ပင် ကဗျာ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍကို အသိအမှတ်ပြုလာကြသည်။ ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းတွင် အလွန်အရေးကြီးသော ကဗျာပိုဒ်များစွာ ပါဝင်သည်။

၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များမှစ၍ ဟေဗြဲကဗျာလေ့လာမှုသည် ပြန်လည်နိုးကြားလာခဲ့ပြီး ယင်းကို စာပေဝေဖန်လေ့လာမှု၏ နောက်ခံအခြေအနေအတွင်း နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။ စာပေဝေဖန်လေ့လာမှုသည် သမိုင်းဆိုင်ရာဝေဖန်လေ့လာမှု၏ ရလဒ်များ—သို့မဟုတ် ရလဒ်မရှိခြင်း—အပေါ် တိုးပွားလာသော မကျေနပ်မှုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ အစောပိုင်း ဟေဗြဲကဗျာနိဒါန်းများသည် နည်းစနစ်နှင့် ဟန်ပန်ကို အာရုံစိုက်ခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီက လေ့လာမှုများသည် ကဗျာနှင့် စကားပြေကို မည်သို့ခွဲခြားမည်နည်း၊ ထိုသို့ခွဲခြားနိုင်ပါသလောဆိုသည့် ကဗျာသဘောတရားဆိုင်ရာ မေးခွန်းများကို အာရုံစိုက်လာကြသည်။ ရှေးဟောင်းဟေဗြဲကဗျာနှင့် စကားပြေတို့တွင် ခေတ်သစ်စာပေအယူအဆများကို တိုက်ရိုက်အသုံးချ၍ မရနိုင်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ ဤဆွေးနွေးမှုတွင် အရေးကြီးသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ်မှာ ကဗျာဆန်သော စကားစုများ၏ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုဖြစ်ပြီး၊ အင်္ဂလိကန်ဂိုဏ်းအုပ် ရောဘတ် လိုးသ်က ၁၇၅၃ ခုနှစ်တွင် ယင်းကို ဟေဗြဲကဗျာ၏ အဓိကအကျဆုံး နိယာမအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

လိုးသ်၏ အစောပိုင်းနှင့် အနည်းငယ် စက်ယန္တရားဆန်သော အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များထက် များစွာကျော်လွန်၍ ယခုအခါ ပညာရှင်များသည် အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု၏ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ရှုပ်ထွေးမှုများနှင့် သဒ္ဒါ၊ စကားလုံးအသုံးအနှုန်း၊ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အသံဗေဒအဆင့်များတွင် ၎င်း၏ ခေတ်မီဆန်းပြားသော လုပ်ဆောင်ပုံတို့ကို အသိအမှတ်ပြုလာကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဟေဗြဲကျမ်းစာတွင် ကဗျာနှင့် စကားပြေကို ခွဲခြားနိုင်စေသည့် ဝိသေသလက္ခဏာများကို ၎င်းတို့ပေါ်ပေါက်သည့် အကြိမ်ရေကို အခြေခံ၍ စာရင်းပြုစုနိုင်လာကြသည်။ ယင်းတို့မှာ—

(၁) စကားလုံးအနည်းငယ်ဖြင့် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြခြင်း၊
(၂) ကြိယာပုံစံများကို ချန်လှပ်ခြင်း၊
(၃) အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု၊
(၄) စကားလုံးတွဲများ၊
(၅) ပုံရိပ်ဖော်ပြချက်၊
(၆) ခန့်မှန်းရခက်သော ကာလအစီအစဉ်နှင့် စကားလုံးအစီအစဉ်၊
(၇) သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဆက်စပ်ညွှန်ပြချက်များ မရှိခြင်း၊
(၈) အဓိကကြိယာမတိုင်မီ အစိတ်အပိုင်းများကို ရှေ့တင်ထားခြင်း၊
(၉) ကဗျာဆန်သော ဟောပြောချက်ကို ၎င်း၏ နောက်ခံအကြောင်းအရာမှ သီးခြားခွဲထုတ်ထားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

ဤစာရင်းသည် လုံးဝပြည့်စုံသည် မဟုတ်ပါ။ အခြားပညာရှင်များကလည်း ဤအကြောင်းအရာကို ဘာသာစကားဆိုင်ရာနှင့် စာရင်းအင်းဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှ ချဉ်းကပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသူတို့က စကားပြေတွင် တွေ့ရသော အမှုန်စကားလုံးသုံးမျိုး—အတိအကျအဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြသည့် ဆောင်းပါး he (“ထို”၊ “အဆိုပါ”)၊ ဆက်စပ်နာမ်စား ’asher (“ထိုအရာ”၊ “အဘယ်အရာ”၊ “အဘယ်သူ”) နှင့် အတိအကျအရာဝတ္ထုကို ဖော်ပြသည့် အမှတ်အသား ’et (အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်မထား)—တို့သည် ဟေဗြဲကဗျာတွင် သိသိသာသာ မရှိကြောင်း ထောက်ပြကြသည်။ ထို့ကြောင့် ငါးထက်နည်းသော အရေအတွက်သည် ကဗျာဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်ပြီး၊ ဆယ့်ငါးထက်များပါက စကားပြေဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ အလယ်အလတ်အပိုင်းဖြစ်သော ငါးမှ ဆယ့်ငါးအထိအတွက်မူ စကားပြေနှင့် ကဗျာနှစ်မျိုးလုံး ရောနှောနေသော ပရောဖက်ပြုဟောပြောချက်ဟူသည့် အမျိုးအစားသစ်တစ်ရပ်ကို အဆိုပြုကြသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် စကားပြေနှင့် ကဗျာအကြား ကွာခြားချက်သည် အမျိုးအစားကွာခြားခြင်းထက် အဆင့်အတန်းကွာခြားခြင်းနှင့် ပိုမိုသက်ဆိုင်ပုံရပြီး၊ ပညာရှင်များသည် ထိုခြားနားချက်ကို ပိုမိုဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ခွဲခြားနိုင်မည့် နည်းလမ်းများကို ရှာဖွေနေကြသည်။

စကားပြေနှင့် ကဗျာတို့၏ ကွဲပြားမှုများသည် ကဗျာအများစုပါဝင်သော ကျမ်းများနှင့် စကားပြေအများစုပါဝင်သော ကျမ်းများအကြားသာ ဖြစ်ပေါ်သည်မဟုတ်ဘဲ ဟေဗြဲကျမ်းစာတစ်ခုလုံးတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းသည် ဟေဗြဲကဗျာလေ့လာမှုအတွက် နှစ်သက်ဖွယ်နယ်ပယ်မဟုတ်ခဲ့ပါ။ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ဟန်ပန်သည် အဓိကအားဖြင့် ဖော်ပြချက်နှင့် ပညတ်ချက်ပါသော ဇာတ်ကြောင်းများ၊ ထို့အပြင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဟောပြောချက်အချို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းအတွင်းတွင် အဓိကကဗျာကြီး လေးပုဒ်ရှိသည်—(က၊ ၄၉၊ ထွက်၊ ၁၅၊ တော၊ ၂၃–၂၄၊ တရား၊ ၃၂–၃၃)—နှင့် ယင်းတို့သည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အရေးကြီးသောနေရာများတွင် တွေ့ရသည်။ ထို့အပြင် အခြားကဗျာပိုဒ်ငယ်များစွာလည်း ရှိသည်—(က၊ ၂း၂၃၊ ၃း၁၄–၁၉) မှစတင်၍ တွေ့ရသည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ ကျန်အပိုင်းတစ်လျှောက် ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်လာသဖြင့် ပညာရှင်များက “ထည့်သွင်းကဗျာ” ဟူသော ဝေါဟာရကို စတင်အသုံးပြုလာကြသည်။ ယင်းသည် အရေးကြီးသော ဘာသာရေးဆိုင်ရာအချက်ကို အလေးပေးဖော်ပြရန် သို့မဟုတ် ထင်ရှားစေရန် စကားပြေအတွင်း တမင်တကာနှင့် မဟာဗျူဟာကျကျ ထည့်သွင်းထားသော ကဗျာကို ဆိုလိုသည်။

ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်း၏ ပြင်ပတွင် နောက်ထပ်ကောင်းမွန်သော ဥပမာတစ်ခုမှာ ယောနဝတ္ထု၏ အခန်း ၂ ဖြစ်ပြီး ယင်းကို ယောန၏ ဆာလံဟုလည်း ခေါ်ကြသည်။ ယခင်က ပညာရှင်အချို့က ယင်းကို နောက်ပိုင်းတွင် ထပ်မံဖြည့်စွက်ထားခြင်းဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယခုအခါ ဤထည့်သွင်းကဗျာသည် ပရောဖက်ပြုကျမ်းတစ်ခုလုံး၏ ဇာတ်ကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အခန်းနှစ်ခန်းရှိသည်—(သူကြီး၊ ၄–၅)—ထိုအခန်းများသည် တူညီသောအဖြစ်အပျက်ကို တစ်ကြိမ်တွင် စကားပြေအဖြစ်နှင့် နောက်တစ်ကြိမ်တွင် ကဗျာအဖြစ် ရည်ညွှန်းထားသောကြောင့် ဟေဗြဲကဗျာနှင့် စကားပြေအကြား သိမ်မွေ့သော ကွာခြားချက်များကို စိတ်ဝင်စားဖွယ်နည်းဖြင့် ဖော်ပြသည်။ အဖြစ်အပျက်မှာ ဟာဇော်မင်းကြီး ယာဗိန်၏ ခါနာန်စစ်တပ်တပ်မှူး သိသရကို ဟေဗာ၏ဇနီး ယာအေလက ရဲရင့်စွာ သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဤဆွေးနွေးမှုအတွက် ကွာခြားချက်များကို ထင်ရှားစေရန် အခန်းတစ်ခန်းစီမှ ကျမ်းပိုဒ်တစ်ပိုဒ်စီကိုသာ ရွေးချယ်ထားသည်။

သူကြီး ၄း၁၉

ထိုသူက သူ့အား၊ “ရေကို အနည်းငယ်ပေးပါ။ ရေငတ်သည်” ဟုဆို၏။ ထိုအခါ သူမသည် နို့ဘူးကိုဖွင့်၍ သူ့အားသောက်စေပြီး သူ့ကိုဖုံးအုပ်လေ၏။ (စာရေးသူ၏ ဘာသာပြန်ချက်)

သူကြီး ၅း၂၅

ရေကို သူတောင်း၏၊ နို့ကို သူမပေး၏။ မင်းများသောက်ရန် သင့်တော်သောဖလား၌ နို့ချဉ်ကို ယူလာ၏။ (စာရေးသူ၏ ဘာသာပြန်ချက်)

မူရင်းဟေဗြဲဘာသာစကားတွင် စကားပြေ၌ စကားလုံး ဆယ့်လေးလုံးရှိပြီး ကဗျာ၌ စကားလုံး ရှစ်လုံးသာရှိသည်။ စကားပြေမူသည် ဇာတ်လမ်းကို အစဉ်လိုက်ပြောပြပြီး၊ သိသရသည် သူမ၏တဲအတွင်းသို့ ဝင်လာသောအခါ ယာအေလက သူ့အား ပေးခဲ့သည့်အရာကို အထူးအာရုံစိုက်ဖော်ပြထားသည်။ သူ့အား လုံခြုံနေသည်ဟု ထင်မှတ်စေရန် လှည့်ဖြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူသည် ရေအနည်းငယ်တောင်းခဲ့သော်လည်း သူမက နို့ပေးပြီးနောက် စောင်ဖြင့် ဖုံးအုပ်ပေးခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တူ အဖြစ်အပျက်ကို ဖော်ပြသော ကဗျာမူသည် အပြိုင်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်ပေါ်နေသော ဆန့်ကျင်ဘက်များဖြင့် လုပ်ဆောင်ပြီး “ရေ” နှင့် “နို့” ကို ယှဉ်တွဲထားကာ ထိုစကားလုံးများကို ဆန့်ကျင်ဘက် ကြိယာနှစ်ခုဖြစ်သော “တောင်း” နှင့် “ပေး” မတိုင်မီ ရှေ့တင်ထားသည်။ တတိယနှင့် စတုတ္ထစာကြောင်းများ—cola ဟုခေါ်သည်—သည် အစပိုင်းဆန့်ကျင်ဘက်ကို ပိုမိုပြင်းထန်စေပြီး ဖလားသည် မင်းများအတွက် အထူးပြုလုပ်ထားသော အိုးဖြစ်ကြောင်းနှင့် နို့သည် ခဲကျဲနေသော နို့ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ယင်းသည် မင်းမျိုးမင်းနွယ်များအတွက် သင့်လျော်သော အဆီပြည့်နို့ချဉ်တစ်မျိုး ဖြစ်နိုင်သည်။ စာသားနှစ်ခုသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အထောက်အကူပြုသော်လည်း ထပ်တလဲလဲဖြစ်နေသည်ဟူသော ခံစားချက်မရှိပါ။ ထို့အပြင် ကဗျာသည် စကားလုံးများစွာ လျော့နည်းသော်လည်း အနည်းငယ်ကွဲပြား၍ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဇာတ်လမ်းကိုပင် ပြောပြသည်။ ထို့ကြောင့် ဟေဗြဲကဗျာသည် ဇာတ်ကြောင်းအကြောင်းအရာ၏ စာပေအလှဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် ကဗျာဆန်စွာ ပြန်လည်ဖော်ပြခြင်းမျှသာ မဟုတ်ပါ။

ဟေဗြဲကဗျာ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများ

ခေတ်သစ်သမ္မာကျမ်းစာဘာသာပြန်မူများ၏ ရှုမြင်ပုံမှတစ်ဆင့် ဟေဗြဲကဗျာကို နားလည်ရာတွင် ကန့်သတ်ချက်များရှိကြောင်း စာဖတ်သူသည် အသိအမှတ်ပြုရမည်။ သို့သော် ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်သူများသည် ဟေဗြဲကဗျာ၏ လုပ်ဆောင်ပုံကို ပိုမိုနားလည်လာကြသဖြင့် မူရင်းဘာသာစကား၏ ရှုပ်ထွေးမှုများ လုံးဝပျောက်ကွယ်မသွားစေရန် ထိန်းသိမ်းနိုင်လာကြသည်။ အသံတူညီမှုများကို ဘာသာပြန်ရန် ခက်ခဲသော်လည်း ဟေဗြဲကဗျာ၏ အရေးအကြီးဆုံးအချက်ဖြစ်သော အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုအသုံးပြုခြင်းကို ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်များတွင် အများအားဖြင့် ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ အောက်ပါ ဟေဗြဲကဗျာ၏ ဝိသေသလက္ခဏာများသည် အများအားဖြင့် ခေတ်သစ်အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်များအပေါ် အခြေခံထားပြီး မူရင်းဘာသာစကားရှိ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော် ကြွယ်ဝမှုကို ခေတ်သစ်စာဖတ်သူအတွက် လုံလောက်စွာ ခြုံငုံဖော်ပြပေးသည်။

ကဗျာစာကြောင်းများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော အပြင်အဆင်

ခရစ်နှစ် ၁၀ ရာစုအထိ ရက်စွဲသတ်မှတ်နိုင်သော ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ရှေးအကျဆုံး ပြည့်စုံသော ဟေဗြဲလက်ရေးမူများတွင် စကားပြေနှင့် ခွဲခြားနိုင်ရန် ကဗျာပိုင်းများကို cola (colon ၏ အများကိန်း) ဟုခေါ်သော ကဗျာစာကြောင်းများအဖြစ် စီစဉ်ထားပြီး ပုဒ်ဖြတ်အမှတ်အသားများ သို့မဟုတ် နေရာလွတ်များ သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုထားသည်။ ဤနည်းကို စာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံဟု ခေါ်သည်။ ခရစ်နှစ် ၆ ရာစုမှ ၁၁ ရာစုအတွင်း ဟေဗြဲကျမ်းစာ၌ သရသံများကို ထည့်သွင်းရေးသားလာသောအခါ—မူလရေးသားထားသော ဟေဗြဲစာတွင် ဗျည်းများသာ ပါဝင်သောကြောင့်—မဆောရက်ဟုခေါ်သော ဂျူးပညာရှင်များ၏ မျိုးဆက်များက colon တစ်ကြောင်း၏ နယ်နိမိတ်ကို ဖော်ပြသည့် ခွဲခြားပုဒ်ဖြတ်အမှတ်အသားစနစ်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုအမှတ်အသားများကို စကားပြေနှင့် ကဗျာကို ခွဲခြားရန် အဓိကပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အသံထွက်ဖတ်ကြားရာတွင် အထောက်အကူပြုရန် ဖြစ်သောကြောင့် စာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံသည် ကဗျာကို သတ်မှတ်ရန် စံသတ်မှတ်ချက်တစ်ခုမျှသာ ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် တာလ်မုဒ်တွင် လက်ရေးမူများအတွင်း bicolon တစ်ခု—ကဗျာတွင် စာကြောင်းနှစ်ကြောင်း သို့မဟုတ် cola နှစ်ခုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကျမ်းပိုဒ်—၏ ခွဲခြားမှုကို colon တစ်ကြောင်းကို စာမျက်နှာ၏ ညာဘက်အစွန်းနှင့် တန်းညှိ၍ အခြားတစ်ကြောင်းကို ဘယ်ဘက်အစွန်းနှင့် တန်းညှိထားခြင်းဖြင့် ဖော်ပြကြောင်း ညွှန်ပြထားသည်။ ထိုနှစ်ကြောင်းအကြားတွင် နေရာလွတ်တစ်ခု ချန်ထားသည်။ ရှေးခေတ်လက်ရေးမူအများစုသည် ဤအပြင်အဆင်ကို လိုက်နာကြပြီး ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ ရှေးအကျဆုံး ပြည့်စုံသော လက်ရေးမူများတွင်လည်း ဤစာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံကို တွေ့ရသည်။ ရှေးခေတ်ဘာသာပြန်များဖြစ်သော စက်ပ်တွားဂျင့်သည်လည်း ဟေဗြဲလက်ရေးမူများ၏ ဤစာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံကို လိုက်နာထားသည်။ ခေတ်သစ်ဘာသာပြန်မူအများစုသည်လည်း ရှေးခေတ်လက်ရေးမူများ၏ စာကြောင်းဖွဲ့စည်းပုံကို အခြေခံ၍ စကားပြေနှင့် ကဗျာတို့၏ ကွာခြားချက်ကို စာကြောင်းများကို အပြည့်အဝတန်းညှိထားခြင်းနှင့် အတွင်းသို့ချိုး၍ ခွဲရေးထားခြင်းတို့ဖြင့် ဖော်ပြကြသည်။

ကဗျာအတိုင်းအတာ

ဟေဗြဲကဗျာ၏ အတိုင်းအတာသည် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်သော စာကြောင်းများတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သည့် အသံဆိုင်ရာ ဖြစ်စဉ်များကို ပုံစံတစ်ခုအဖြစ် စီစဉ်ပေးသည်။ ဟေဗြဲကဗျာ၏ အတိုင်းအတာနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ပညာရှင်များအကြား အကြီးအကျယ် သဘောကွဲလွဲစေသော အကြောင်းအရာတစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဟေဗြဲကဗျာ၏ အတိုင်းအတာကို သတ်မှတ်ရာတွင် အကြီးမားဆုံး အတားအဆီးမှာ ရှေးခေတ်ဟေဗြဲဘာသာစကား၏ မူရင်းအသံထွက်ကို ခေတ်သစ်တွင် မသိရှိတော့ခြင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ မူရင်းတွင် ဗျည်းများကိုသာ ရေးသားခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်အတိုင်းအတာဆိုင်ရာ သီအိုရီများသည် ဆီးမစ်ဘာသာစကားမဟုတ်သော ဘာသာစကားများ သို့မဟုတ် ခေတ်သစ်ဘာသာစကားများမှ ဆင်းသက်လာသော အတိုင်းအတာစနစ်ကို အတင်းအကျပ် ထည့်သွင်းခြင်းထက် စာကြောင်းများအကြား တူညီမှုများကို အလေးပေးကြသည်။

ထိုသို့ဆိုခြင်းသည် ဟေဗြဲကဗျာတွင် စည်းချက်မရှိဟု မဆိုလိုပါ။ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုကြောင့် စည်းချက်တစ်မျိုး ပေါ်ပေါက်လာသည်။ အကြောင်းမှာ colon တစ်ကြောင်းတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် စကားလုံးသုံးလုံး ပါဝင်ပြီး ကဗျာစာကြောင်းတစ်ကြောင်းတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် နှစ်ကြောင်း (bicolon)၊ တစ်ခါတစ်ရံ သုံးကြောင်း (tricolon)၊ ရှားပါးစွာ လေးကြောင်း (quadrocolon) ပါဝင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

သဒ္ဒါဖွဲ့စည်းပုံ

ဟေဗြဲကဗျာ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံသည် စကားပြေ၏ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ကွာခြားပြီး တိုတောင်းကျစ်လျစ်သော သဘောသဘာဝကို ပြသသည်။ ကဗျာစာကြောင်းများသည် စကားပြေဝါကျများထက် ပိုမိုတိုတောင်း၍ ကျစ်လျစ်သည်။ ထို့အပြင် ဆာလံကျမ်းမှအပ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ ကဗျာများသည် ကျမ်းပိုဒ်သုံးဆယ်ထက် ကျော်လွန်လေ့မရှိသကဲ့သို့ ဟေဗြဲကျမ်းစာတွင် မော်ကွန်းကဗျာများလည်း မရှိပါ။ ကဗျာစာကြောင်းများအကြား ကူးပြောင်းမှုများကို မကြာခဏ ဖော်ပြထားခြင်းမရှိဘဲ ဆက်စပ်စကားလုံးများလည်း ချန်လှပ်ထားသည်။ မကြာခဏဆိုသကဲ့သို့ ကြိယာကို ချန်လှပ်ထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဒုတိယစာကြောင်းတွင် ကြိယာမပါဘဲ ပထမစာကြောင်းရှိ ကြိယာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို သွယ်ဝိုက်၍ နားလည်ရသည်။ ဆာလံ ၄၉း၃ တွင် ကောင်းစွာမြင်နိုင်သည်—

ငါ့နှုတ်သည် ပညာစကားကို ပြောလိမ့်မည်၊

ငါ့နှလုံး၏ စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်းသည် ဉာဏ်ဖြစ်လိမ့်မည်။

ပထမစာကြောင်းရှိ “ပြော” ဟူသော ကြိယာကို ဒုတိယစာကြောင်းတွင် ချန်လှပ်ထားသော်လည်း အပြိုင်ဖြစ်သော စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းစလုံး၏ သွယ်ဝိုက်ပါဝင်သော လုပ်ဆောင်ချက်မှာ ထိုကြိယာပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် “စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း” သည် ပြောဆိုခြင်းမပြုသောကြောင့် ဘာသာပြန်သူများသည် အခြားနည်းလမ်းများကို ရွေးချယ်ကြပြီး အထက်ပါအခြေအနေတွင် “ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ဖြည့်စွက်ထားကြသည်။ သို့သော် ဟေဗြဲဘာသာတွင် ထိုသို့မဟုတ်ပါ။ အကြောင်းမှာ hagut (“စဉ်းစားဆင်ခြင်ခြင်း”) ဟူသော နာမ်သည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို အသံထွက်ဖတ်ခြင်း သို့မဟုတ် ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်းကို ရည်ညွှန်းသောကြောင့် “ပြောဆိုခြင်း” ကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည် (ဆာ၊ ၁း၂၊ ၁၄၃း၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု

ယခင်က ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဟေဗြဲကဗျာ၏ အရေးအကြီးဆုံး ဝိသေသလက္ခဏာမှာ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုဖြစ်ပြီး၊ ရောဘတ် လိုးသ်က ၁၇၅၃ ခုနှစ်တွင် သူ၏ ဟေဗြဲတို့၏ မြင့်မြတ်သောကဗျာအကြောင်း ဟောပြောချက်များ တွင် ပထမဆုံး ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သူ၏ ဟေရှာယ—ဝေဖန်ပိုင်း၊ ဘာသာဗေဒပိုင်းနှင့် ရှင်းလင်းချက်ဆိုင်ရာ မှတ်စုများပါဝင်သော ပဏာမစာတမ်းနှင့် ဘာသာပြန်အသစ် တွင် ဖော်ပြထားသော သူ၏ဂန္ထဝင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ “ကျမ်းပိုဒ်တစ်ပိုဒ် သို့မဟုတ် စာကြောင်းတစ်ကြောင်းနှင့် အခြားတစ်ကြောင်းအကြား ဆက်စပ်ညီညွတ်မှုကို အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုဟု ငါခေါ်သည်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ လိုးသ်သည် အစပိုင်းတွင် ဟေဗြဲကဗျာ၏ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုကို အမျိုးအစားသုံးမျိုး ခွဲခြားခဲ့သော်လည်း ထိုခွဲခြားမှုများသည် နယ်ပယ်အကန့်အသတ်ရှိပြီး အနည်းငယ် စက်ယန္တရားဆန်ကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် ထင်ရှားလာသည်။

၁။ အဓိပ္ပာယ်တူ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု — ဒုတိယစာကြောင်းသည် ပထမစာကြောင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်—

အို လူမျိုးအပေါင်းတို့၊ ထာဝရဘုရားကို ချီးမွမ်းကြလော့။

အို လူစုအပေါင်းတို့၊ ထိုဘုရားကို ချီးမွမ်းကြလော့။ (ဆာ၊ ၁၁၇း၁)

၂။ ဆန့်ကျင်ဘက် အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု — ဒုတိယစာကြောင်းသည် ပထမစာကြောင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်—

ပညာရှိသောသားသည် အဘကို ဝမ်းမြောက်စေ၏။

မိုက်သောသားမူကား အမိ၏ ဝမ်းနည်းခြင်းဖြစ်၏။ (သု၊ ၁၀း၁)

၃။ ပေါင်းစပ်ဖြည့်စွက် အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု — ဒုတိယစာကြောင်းသည် ပထမစာကြောင်းကို ပြည့်စုံစေခြင်း၊ ဖြည့်စွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ချဲ့ထွင်ခြင်းပြုသည်—

သူသည် ငါ့ကို ပွဲခံရာအိမ်သို့ ဆောင်သွားစေ။

ငါ့အပေါ်၌ သူ၏အလံသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြစ်စေ။ (သီ၊ ၂း၄)

ဤပထမအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှစ၍ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု၏ အယူအဆသည် အစဉ်မပြတ် ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပြီး ဟေဗြဲကဗျာတွင် အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုသည် ပိုမိုရှုပ်ထွေး၍ အဆင့်အမျိုးမျိုးတွင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားလာသည်။ ယခုအခါ ပိုမိုခေတ်မီသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ—အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုဆိုသည်မှာ တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ကပ်လျက်ရှိသော စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းတွင် သဒ္ဒါဆိုင်ရာ၊ စကားလုံးအသုံးအနှုန်းဆိုင်ရာ၊ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာနှင့် အသံဗေဒဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများ ထပ်တလဲလဲ ပေါ်ပေါက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုပြန်လည်ပေါ်ပေါက်မှုသည် တူညီမှုအပြည့်အဝ ဖြစ်ခဲသည်။ စာကြောင်းများအကြား ဆက်စပ်မှုသည် ဟေဗြဲစာသား၏ စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းကို တူညီစေရုံမျှမက စာကြောင်း A ကို စာကြောင်း B မှတစ်ဆင့် ပိုမိုအားကောင်းစေခြင်း၊ ထောက်ပံ့ပေးခြင်း သို့မဟုတ် ပိုမိုပြင်းထန်စေခြင်းလည်း ပြုလုပ်သည်။ ထို့ကြောင့် အောက်ပါဥပမာများတွင် ဟေဗြဲကဗျာ၏ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ဘာသာစကားဆိုင်ရာ လက္ခဏာများနှင့် ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသည်။

၄။ စကားလုံးတွဲများ — ယင်းတို့သည် မကြာခဏ အတူတကွ တွဲဖက်အသုံးပြုသော ဝေါဟာရများဖြစ်သည်။ ယူဂါရစ်ကဗျာကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းသည် ဟေဗြဲကဗျာရှိ စကားလုံးတွဲများကို လေ့လာမှုကို တိုးတက်စေခဲ့သည်။ ယူဂါရစ် သို့မဟုတ် ရာ့စ်ရှမ်ရာသည် ဆီးရီးယားမြောက်ပိုင်းရှိ ရှေးဟောင်းဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပြီး သမ္မာကျမ်းစာဟေဗြဲဘာသာစကားနှင့် ဆင်တူမှုများစွာရှိသော အက္ခရာစနစ်သုံး ဆီးမစ်ဘာသာစကားကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဟေရှာယ ၁း၂ တွင် ဤသို့ဆိုသည်—

အိုကောင်းကင်ဘုံ၊ နားထောင်လော့။

အိုမြေကြီး၊ အာရုံပြုလော့။

“ကောင်းကင်—မြေကြီး” ဟူသော စကားလုံးတွဲကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတစ်လျှောက် ဖန်ဆင်းခံကမ္ဘာကို အဓိကဖော်ပြသည့် အသုံးအနှုန်းအဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။ ယင်းသည် ဖန်ဆင်းခံစကြဝဠာတစ်ခုလုံးကိုဖြစ်စေ၊ စကြဝဠာ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်အစိတ်အပိုင်းများကိုဖြစ်စေ ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုသည်။ စကားလုံးတွဲများကို ကဗျာမဟုတ်သော စာသားများတွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ဥပမာ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁ တွင် “ကောင်းကင်—မြေကြီး” ကို merism အဖြစ် အသုံးပြုထားသည်။ ယင်းသည် ဆန့်ကျင်ဘက် စကားလုံးနှစ်လုံးကို အသုံးပြု၍ တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်ပြီး ဖန်ဆင်းခြင်းမှတ်တမ်း၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာကို ညွှန်ပြသည်။

၅။ သဒ္ဒါဆိုင်ရာ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု — ဤအပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုပုံစံတွင် သဒ္ဒါဆိုင်ရာ ဝါကျဖွဲ့စည်းပုံများသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု ဆက်စပ်နေပြီး အပြည့်အဝတူညီလေ့မရှိပါ။ ဆာလံ ၆း၅ တွင် ကြေညာချက်တစ်ခုကို မေးခွန်းတစ်ခုနှင့် အပြိုင်ထားသည်—

အကြောင်းမူကား သေခြင်း၌ ကိုယ်တော်ကို အောက်မေ့ခြင်းမရှိပါ။

သင်္ချိုင်းတွင်း၌ အဘယ်သူသည် ကိုယ်တော်ကို ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းမည်နည်း။

၆။ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု — ဤနေရာတွင် စကားလုံးများ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို အလေးပေးပြီး အဓိပ္ပာယ်တူအုပ်စုတစ်ခုတည်းတွင် ပါဝင်ခြင်းကဲ့သို့သော ဆက်နွယ်မှု သို့မဟုတ် အစဉ်လိုက်ဖွဲ့စည်းပုံများကို ဖန်တီးသော ဆက်နွယ်မှု နှစ်မျိုးစလုံး ဖြစ်နိုင်သည်။ ဆာလံ ၁၁၁း၆ တွင် ဤသို့ဆိုသည်—

သူ၏လက်ရာတို့၏ တန်ခိုးကို မိမိလူတို့အား ပြတော်မူ၏။

လူမျိုးတို့၏ အမွေကို သူတို့အား ပေးတော်မူခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်၏။

“မိမိလူတို့” နှင့် “လူမျိုးတို့” အကြား ဆက်စပ်မှုသည် အဓိပ္ပာယ်နယ်ပယ်တစ်ခုတည်းဖြစ်သော “လူစုများနှင့် လူအမျိုးအစားများ” အတွင်း ပါဝင်သောကြောင့် အမျိုးအစားတူ ဆက်စပ်မှုဖြစ်သည်။ သို့သော် ယင်းဝေါဟာရများသည် အစဉ်လိုက်ဖြစ်ပေါ်သော တိုးတက်မှုရှိသောကြောင့်လည်း ဆက်နွယ်နေသည်။ “မိမိလူတို့” (ဣသရေလ) မှ “လူမျိုးတို့” သို့ ကူးပြောင်းသွားခြင်းက အခြားလူမျိုးများအကြား ဣသရေလ၏ အထူးရွေးချယ်ခံရခြင်းကို ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။

၇။ အသံဆိုင်ရာ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှု — တူညီသော သို့မဟုတ် ဆင်တူသော ဗျည်းအသံများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းနှင့် တူညီသော သို့မဟုတ် ဆင်တူသော သရအသံများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းတို့သည် အများဆုံးတွေ့ရသော အသံဆိုင်ရာ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုနှစ်မျိုးဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘာသာစကားတစ်ခုမှ အခြားဘာသာစကားတစ်ခုသို့ ဘာသာပြန်ရာတွင် ယင်းတို့သည် အများအားဖြင့် ပျောက်ကွယ်သွားကြသည်။ ဥပမာ ဟေရှာယ ၂၂း၅ ၏ ပထမပိုင်း ဟေဗြဲစာသားတွင် mehumah—mebusah—mebukah ဟူသော အသံထပ်ခါတလဲလဲမှုများ ပြည့်နှက်နေသော စကားစုတစ်ခု ပါဝင်သည်။ မူရင်းအသံဆိုင်ရာ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်း၍ ယင်းကို “ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ခြင်း၊ နင်းချေခြင်းနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာနေ့” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။

ဘာသာစကားဆိုင်ရာ တူညီမှုကို ဖော်ဆောင်၍ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သော နည်းလမ်းများစွာရှိကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ဤဖြစ်စဉ်များ၏ စုစည်းမှု သို့မဟုတ် သိပ်သည်းမှုက အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုရှိနေကြောင်းနှင့် ထိုကြောင့် ဟေဗြဲကဗျာဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။

ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်ခြင်း

ဤကဗျာနည်းစနစ်သည် အပြိုင်ဖြစ်သော စာကြောင်းနှစ်ကြောင်း (bicolon) သို့မဟုတ် သုံးကြောင်း (tricolon) ၏ အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုထက် ကျော်လွန်၍ စကားလုံးများနှင့် စကားစုများကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းကို အထူးရည်ညွှန်းသည်။ ဆာလံ ၁၂၂ သည် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းနှင့် ပြန်လည်ပေါ်ပေါက်ခြင်းအပေါ် အခြေခံထားသော ကဗျာနည်းစနစ်များစွာ ပါဝင်သောကြောင့် ကောင်းသောဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။

၁။ အဓိကစကားလုံးများ — မူရင်းဟေဗြဲဘာသာတွင် တူညီသော စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားလုံးများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းက ကဗျာ၏ သတင်းစကားအပေါ် အာရုံစူးစိုက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဆာလံ ၁၂၂ တွင် “ယေရုရှလင်” ဟူသော စကားလုံးကို သုံးကြိမ်ဖော်ပြထားပြီး (ဆာ၊ ၁၂၂း၂၊ ၃၊ ၆) ဟေဗြဲဘာသာတွင် yerushalaim ဟု ခေါ်သည်။ ထို့အပြင် “ငြိမ်သက်ခြင်း” ဟူသော စကားလုံးကိုလည်း သုံးကြိမ်ဖော်ပြထားသည် (ဆာ၊ ၁၂၂း၆၊ ၇၊ ၈)။ ဟေဗြဲဘာသာတွင် shalom ဟုခေါ်သော ထိုစကားလုံးနှစ်လုံးစလုံးသည် တူညီသော အမြစ်စကားလုံး (shlm) မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ထိုအချက်က ဆာလံ ၁၂၂ ၏ သတင်းစကားဖြစ်သော ဗိမာန်တော်မှ ထွက်ပေါ်လာသော ယေရုရှလင်၏ ငြိမ်သက်ခြင်းကို ချက်ချင်း ထင်ရှားစေသည်။

၂။ အစနှင့်အဆုံး ဆက်စပ်ဖွဲ့စည်းမှု — ကဗျာ၏အစနှင့် အဆုံးအကြား ဆက်စပ်မှုက ဘောင်တစ်ခု သို့မဟုတ် စာအုပ်တစ်အုပ်ကို အစနှင့်အဆုံးမှ ထိန်းထားသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသော နည်းစနစ်တစ်ရပ်ကို ဖန်တီးပြီး အကြောင်းအရာဆိုင်ရာ မူဘောင်တစ်ရပ်အဖြစ် မကြာခဏ ဆောင်ရွက်သည်။ အခန်းငယ် ၁ နှင့် ၉ တွင်ပါသော “ထာဝရဘုရား၏အိမ်တော်” သည် ဆာလံ ၁၂၂ ကို ဘောင်ခတ်ပေးပြီး ၎င်း၏ အဓိကအကြောင်းအရာကို ညွှန်ပြသည်။

၃။ အစပြုစကား ထပ်တူအသုံးပြုခြင်း — ဆက်တိုက်ဖြစ်သော စာကြောင်းများသည် တူညီသော စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားစုဖြင့် စတင်သည်။ အခန်းငယ် ၄ နှင့် ၅ တို့သည် နေရာပြ ဟေဗြဲကြိယာဝိသေသန sham ဖြင့် တူညီစွာ စတင်ကြသည်။ ယင်းက ဘုရားကျောင်းသို့ ဘုရားဖူးများ ယေရုရှလင်သို့ တက်ကြွသွားခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ထို့အပြင် အခန်းငယ် ၈ နှင့် ၉ တို့သည် lema‘an ဟူသော ဆက်စပ်စကားလုံးဖြင့် စတင်ကြပြီး သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည့်အရာ၏ ရလဒ်များကို ညွှန်ပြသည်။

၄။ အဆုံးစကားကို အစပြန်ပြုခြင်း — ဤသည်မှာ စာကြောင်းတစ်ကြောင်း၏ နောက်ဆုံးစကားလုံးကို နောက်စာကြောင်း၏ ပထမဆုံးစကားလုံးအဖြစ် ထပ်မံအသုံးပြုသော စကားလုံးဖွဲ့စည်းနည်းဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၂ သည် “ယေရုရှလင်” ဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီး အခန်းငယ် ၃ သည် ထိုစကားလုံးဖြင့် စတင်သည်။ အခန်းငယ် ၄၏ ပထမပိုင်းသည် “အနွယ်များ” ဖြင့် အဆုံးသတ်ပြီး ဒုတိယပိုင်းသည် ထိုစကားလုံးဖြင့်ပင် စတင်သည်။

၅။ အဆုံးသို့ ကြိုတင်ညွှန်းခြင်း — ဆက်တိုက်ဖြစ်သော စာကြောင်းများသည် တူညီသော စကားလုံး သို့မဟုတ် စကားစုဖြင့် အဆုံးသတ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဥပမာ ဟေရှာယ ၄၀း၁၃–၁၄ တွင် ကျမ်းပိုဒ်နှစ်ခုစလုံးသည် yodi‘enu (“သူ့အား သိစေတော်မူသည်”) ဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

၆။ ချက်ချင်း ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်း — ဟေရှာယ ၄၀း၁ တွင် “နှစ်သိမ့်” ဟူသော စကားလုံးကို နှစ်ကြိမ် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုထားပြီး ကျမ်းစာ၏ ဒုတိယပိုင်းတွင် ဇိအုန်ကို နှစ်သိမ့်မည့်အကြောင်းကို စတင်မိတ်ဆက်ပေးသည်။

၇။ ထပ်ခါဆိုခြင်း — အပိုင်းခွဲတစ်ခုစီ၏ အဆုံးတွင် စကားစုတစ်ခုကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ဆာလံ ၁၃၆ တွင် “ကရုဏာတော်သည် အစဉ်အမြဲတည်၏” ဟူသော စကားစုကို ကျမ်းပိုဒ်တစ်ခုစီ၏ အဆုံး၌ နှစ်ဆယ့်ခြောက်ကြိမ် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုထားသည်။ ယင်းသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ဖွဲ့စည်းထားသော အပြန်အလှန်သီဆိုသည့် ထပ်ခါဆိုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤဆာလံကို သီဆိုဖျော်ဖြေစဉ် အသင်းတော်က တုံ့ပြန်သီဆိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးဖြစ်သည်။

၈။ ကြက်ခြေခတ်ဖွဲ့စည်းမှု — ဤနည်းစနစ်တွင် စာကြောင်းများကို ကြက်ခြေခတ်ပုံစံ (ABB’A’ သို့မဟုတ် ABCB’A’) ဖြင့် စီစဉ်ထားပြီး အပြင်ဘက်စာကြောင်းများအကြား ဆက်စပ်မှုကြောင့် အလယ်ဗဟိုကို အာရုံစူးစိုက်စေသည်။ ကြက်ခြေခတ်ဖွဲ့စည်းပုံသည် ကဗျာတစ်ပုဒ်၏ နယ်နိမိတ်ကိုပင် ကျော်လွန်နိုင်သည်။ ဥပမာ ဆာလံ ၁၅–၂၄ သည် ဒုတိယ “ပညတ်တရားဆိုင်ရာ ဆာလံ” ဖြစ်သော ဆာလံ ၁၉ ကို ဗဟိုပြု၍ ကြက်ခြေခတ်ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖန်တီးထားသည်။ ယင်းက ဆာလံကျမ်းတစ်ကျမ်းလုံးကို ကဗျာ ၁၅၀ ပုဒ်အကြား ရှုပ်ထွေးသော အပြန်အလှန်ဆက်နွယ်မှုများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ကြက်ခြေခတ်ဖွဲ့စည်းပုံများသည် ကဗျာစာသားများတွင်သာ ကန့်သတ်ထားခြင်းမရှိပါ။

၉။ အက္ခရာအစဉ်ကဗျာ — အက္ခရာအစဉ်ကဗျာတွင် ဆက်တိုက်ဖြစ်သော စာကြောင်းတစ်ကြောင်းစီ သို့မဟုတ် စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်စီသည် ဟေဗြဲအက္ခရာစဉ်၏ နောက်ထပ်အက္ခရာတစ်လုံးဖြင့် စတင်သည်။ အကျော်ကြားဆုံး အက္ခရာအစဉ်ကဗျာဖြစ်သော ဆာလံ ၁၁၉ တွင် စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်စီ၌ ကျမ်းပိုဒ်ရှစ်ပိုဒ် ပါဝင်ပြီး ထိုကျမ်းပိုဒ်ရှစ်ပိုဒ်စလုံးသည် ဟေဗြဲအက္ခရာစဉ်၏ တူညီသော အက္ခရာဖြင့် စတင်သည်။ ထို့နောက် နောက်စာပိုဒ်ရှိ စာကြောင်းရှစ်ကြောင်းသည် အက္ခရာစဉ်၏ နောက်ထပ်အက္ခရာတစ်လုံးဖြင့် စတင်သည်။

ပုံရိပ်ဖော်ပြခြင်း

ဟေဗြဲကဗျာ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်မှာ ပုံရိပ်ဖော်ပြချက်များကို အသုံးပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံရိပ်ဖော်ပြခြင်းကို အသုံးပြုရာတွင် ကဗျာဆရာသည် နှိုင်းယှဉ်ဥပမာနှင့် ဥပစာတို့ကဲ့သို့ နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြု၍ နားထောင်သူ သို့မဟုတ် စာဖတ်သူ၏ စိတ်ထဲတွင် ပုံရိပ်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးသည်။

၁။ နှိုင်းယှဉ်ဥပမာ — နှိုင်းယှဉ်ဥပမာသည် အရာတစ်ခုကို အခြားအရာတစ်ခုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး like သို့မဟုတ် as ဟူသော ပုံစံကို အသုံးပြု၍ နှိုင်းယှဉ်မှုကို တိတိကျကျ ဖော်ပြသည်။ ဥပမာ သုတ္တံ ၂၅း၂၅ တွင် “ပင်ပန်းသောဝိညာဉ်အတွက် ရေအေး” သည် အဝေးမှရရှိသော သတင်းကောင်းနှင့် တူကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

၂။ ဥပစာ — ဥပစာသည် စကားလုံးအဆင့်နှင့် ဝါကျအဆင့်နှစ်ခုစလုံးတွင် လုပ်ဆောင်သော တမင်ရည်ရွယ်ထားသည့် အလင်္ကာစကားပုံစံတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဥပစာ၏ ရိုးရှင်းသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ သွယ်ဝိုက်သော နှိုင်းယှဉ်မှုဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲကဗျာသည် ပုံရိပ်ဖော်ပြခြင်းအတွက် သင့်လျော်သည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်း၏ အများဆုံးအသုံးပြုသော စာပေနည်းစနစ်ဖြစ်သည့် အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုသည် စာကြောင်းနှစ်ကြောင်းအကြား နှိုင်းယှဉ်မှုကို သွယ်ဝိုက်စွာ ဖော်ပြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဆာလံ ၂၃ တွင် ကဗျာ၏ ပထမပိုင်း၌ ဘုရားသခင်ကို သိုးထိန်းအဖြစ် ဖော်ပြပြီး ဒုတိယပိုင်း၌ မင်းမြတ်အိမ်ရှင်အဖြစ် ဖော်ပြသည်။ အခန်းငယ် ၄ သည် ဥပစာနှစ်ခုအကြား ဆက်စပ်ရာနေရာအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပြီး ကဗျာ၏အလယ်တွင် ကပ်လျက်ရှိသော ကဗျာစာကြောင်းများအတွင်း ပုံရိပ်နှစ်ခုစလုံးကို ထပ်နေအောင် ဖော်ပြသည်။ ဘုရားသခင်နှင့်ပတ်သက်သော ဘာသာစကားသည် မကြာခဏ ဥပစာဆန်သော သဘောသဘာဝရှိကြောင်း သတိပြုရန် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်။ ယင်းက မသိရှိနိုင်သော ဘုရားသခင့်အဖြစ်မှန်ကို သိကျွမ်းရင်းနှီးသော ပုံရိပ်များဖြင့် ဖော်ပြခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်။

ကဗျာနှင့် ဉာဏ်ပညာ

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ ကဗျာစာသားများ၏ အစုအဝေးအတွင်း ဉာဏ်ပညာစာပေသည် ထင်ရှားသောနေရာတစ်ခုကို ရရှိထားသည်။ ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ အဓိက ဉာဏ်ပညာကျမ်းများမှာ ယောဘဝတ္ထု၊ သုတ္တံကျမ်းနှင့် ဒေသနာကျမ်းတို့ ဖြစ်သည်။ ပညာရှင်အချို့သည် ရှောလမုန်သီချင်းကိုလည်း ဤအုပ်စုတွင် ထည့်သွင်းကြသည်။ သို့သော် ထိုကဗျာကျမ်းတွင် ဉာဏ်ပညာအပေါ် တိတိကျကျ အာရုံစိုက်ထားမှု မရှိသကဲ့သို့ “ဉာဏ်ပညာ” ဟူသော စကားလုံးကိုလည်း လုံးဝအသုံးမပြုထားသောကြောင့် ထိုသို့ထည့်သွင်းခြင်းအပေါ် သဘောတူညီမှုမရှိသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းများအပြင် ဆာလံကျမ်းတွင် ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ ဆာလံများစွာ ရှိသည် (ဥပမာ ဆာ၊ ၁၊ ၃၄၊ ၃၇၊ ၄၉၊ ၇၃၊ ၁၁၁၊ ၁၁၂)။ ထို့အပြင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတစ်လျှောက် ဉာဏ်ပညာနှင့်သက်ဆိုင်သော အယူအဆများနှင့် အကြောင်းအရာများ ပါဝင်သည့် ကျမ်းပိုဒ်များလည်း ရှိသည် (ဥပမာ က၊ ၃၇–၅၀၊ ၁ရာ၊ ၂၅း၂–၄၂၊ ဟေရှာ၊ ၂၆၊ အာ၊ ၃း၃–၈)။

ဝေါဟာရ

ဟေဗြဲစကားလုံး khokmah သည် ယောဘဝတ္ထုတွင် ဆယ့်ရှစ်ကြိမ်၊ သုတ္တံကျမ်းတွင် သုံးဆယ့်ကိုးကြိမ်နှင့် ဒေသနာကျမ်းတွင် နှစ်ဆယ့်ရှစ်ကြိမ် ပေါ်ပေါက်ပြီး ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ ဉာဏ်ပညာစာပေကို ဖွဲ့စည်းပေးသည့် အဓိကဝေါဟာရဖြစ်သည်။ ယင်းကို “ဉာဏ်ပညာ”၊ “ကျွမ်းကျင်နိုင်စွမ်း”၊ “ကျွမ်းကျင်မှု”၊ “အတွေ့အကြုံ”၊ “ကောင်းမွန်သော အမြော်အမြင်” နှင့် အခြားဝေါဟာရအမျိုးမျိုးဖြင့် ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဉာဏ်ပညာနှင့် ဆက်နွယ်သော အခြားစကားလုံးများမှာ binah (“နားလည်ခြင်း”၊ ဥပမာ သု၊ ၁း၂) နှင့် tushiyyah (“မှန်ကန်သော ဉာဏ်ပညာ” သို့မဟုတ် “အောင်မြင်မှု”၊ ဥပမာ သု၊ ၂း၇) တို့ဖြစ်သည်။ အဓိပ္ပာယ်ဆိုင်ရာအားဖြင့် khokmah သည် သီအိုရီဆိုင်ရာ အသိပညာ သို့မဟုတ် ဒဿနနယ်ပယ်တွင် မပါဝင်ဘဲ ဘဝ၏ အခြေခံအဖြစ်မှန်များ၊ လူသားတို့နှင့် ဘုရားသခင်၏ ဆက်ဆံပုံနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်သူများအဖြစ် လူသားတို့၏ အခန်းကဏ္ဍကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ယင်းကို မကြာခဏ လေ့လာစောင့်ကြည့်ခြင်းနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်းမှတစ်ဆင့် ရရှိပြီး လူမှုရေး၊ ဝိညာဉ်ရေးနှင့် သဘာဝလောက၏ အစီအစဉ်ကို နားလည်စေရန် အထောက်အကူပြုသော ကောက်ချက်များကို ဆွဲထုတ်ခြင်းအားဖြင့်လည်း ရရှိသည်။

အကြောင်းအရာများ

“ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း” နှင့် ဉာဏ်ပညာအကြား နီးကပ်သော ဆက်နွယ်မှုရှိပြီး သုတ္တံ ၁း၇ တွင် အလွန်ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်— “ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းသည် ပညာ၏ အစအဦးဖြစ်၏” (ယောဘ၊ ၂၈း၂၈၊ ဆာ၊ ၁၁၁း၁၀၊ သု၊ ၉း၁၀၊ ၁၅း၃၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရားနှင့် ဆက်ဆံရေးသည် ဉာဏ်ပညာအတွက် စတင်ရာအချက်ဖြစ်သကဲ့သို့ ကိုယ်တော်သည် ဉာဏ်ပညာ၏ ဦးတည်ရာလည်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်နှင့် ဉာဏ်ပညာတို့၏ နီးကပ်သော ဆက်စပ်မှုသည် ဉာဏ်ပညာ၏ လျှို့ဝှက်နက်နဲမှုနှင့် တစ်သက်တာလုံး လိုက်စားရန် အရေးကြီးမှုတို့ကို ဖော်ပြသည်။ ထိုသို့လိုက်စားရာတွင် ရွေးချယ်မှုများကို ဘုရားသခင်၏ ရှုမြင်ချက်များက အုပ်ချုပ်သည်။ သို့သော် ဉာဏ်ပညာ၏ အခြားအကြောင်းအရာများသည် ဘဝ၏ နယ်ပယ်အားလုံးကို ထိတွေ့သည်။

ချမ်းသာကြွယ်ဝခြင်းနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားခြင်းသည် ဉာဏ်ပညာစာပေ၏ ဒုတိယအကြီးမားဆုံး အကြောင်းအရာဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းမြတ်ခြင်းနှင့် မကောင်းမှုတည်ရှိခြင်းဆိုင်ရာ မေးခွန်း၊ ထို့အပြင် တင်းကျပ်ပြီး ကွဲပြားခြားနားမှုမရှိသော ပြစ်ဒဏ်ပေးဆပ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူအဆ၏ အမှားများနှင့် ဆက်နွယ်သည် (ယောဘ၊ ဆာ၊ ၇၃၊ ဒေ၊ ၇း၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

ဉာဏ်ပညာကဗျာ၏ တတိယအဓိကအကြောင်းအရာကို လူသားတို့၏ အပြုအမူနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များကို အကဲဖြတ်ရာတွင် တွေ့ရသည်။ သုတ္တံကျမ်း၏ ပထမအခန်းများသည် ဖခင်နှင့်သားတို့၏ သွန်သင်ပေးသော စကားဝိုင်းမှတစ်ဆင့် လူသားအပြုအမူ၏ စံနှုန်းများကို ချမှတ်ပေးသည် (သု၊ ၁–၉)။ ယင်းသည် သုတ္တံ ၈ တွင် ဉာဏ်ပညာကို ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကဲ့သို့ ဖော်ပြပြီး ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြရာတွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည် (သု၊ ၈း၂၂–၃၁)။

သမိုင်းနှင့် လူမှုရေးနောက်ခံ

အဓိက ဉာဏ်ပညာကျမ်းသုံးကျမ်း၏ ရေးသားသည့်အချိန်နှင့် ရေးသားသူတို့ကို စဉ်းစားကြည့်သောအခါ ဉာဏ်ပညာစကားများသည် ရှေးခေတ်အရှေ့အနီးဒေသနှင့် ဣသရေလတို့၏ ကိုယ်ပိုင် နှုတ်ဖြင့်ပြောဆိုသော အစဉ်အလာများနှင့် စာပေအစဉ်အလာများတွင် အစောပိုင်းကတည်းက ပါဝင်ခဲ့သော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ယောဘဝတ္ထုကို မောရှေ ရေးသားခဲ့ခြင်းကို အကြောင်းပြချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် သတ်မှတ်နိုင်ပြီး အယ်လင်ဝှိုက်က ယင်းကျမ်းရေးသားခြင်းကို မောရှေသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ဣသရေလလူမျိုးတို့ကို မထုတ်ဆောင်မီ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၁၅ ရာစု၏ ပထမနှစ်ဝက်အတွင်း မိဒျန်တော၌ နေခဲ့သည့် အနှစ်လေးဆယ်နှင့် ဆက်စပ်ထားသည်။

အဲဂုတ္တုပြည်တွင် ရရှိခဲ့သော သူ၏အစောပိုင်းပညာရေးက အဲဂုတ္တု ဉာဏ်ပညာစာပေနှင့် ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ အယူအဆများ—ဥပမာ သမ္မာတရားနှင့် ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်ကို ကိုယ်စားပြုသော ma’at ၏ စကြဝဠာဆိုင်ရာ နိယာမ—နှင့် အနီးကပ် ထိတွေ့စေခဲ့သည်။ ယင်းအယူအဆများသည် ခရစ်တော်မပေါ်မီ တတိယထောင်စုနှစ်အထိ ရှေးကျသည်။ ထို့အပြင် အဲဂုတ္တုပြည်ရှိ ဉာဏ်ပညာစာပေသည် တော်ဝင်နန်းတော်နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်နွယ်နေပြီး ယင်းသည် သုတ္တံကျမ်းနှင့် ဒေသနာကျမ်းတို့ကို ရှောလမုန်ရေးသားသည်ဟူသော အစဉ်အလာတွင်လည်း ထင်ဟပ်နေသည်။ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၁၁၅၀ ခုနှစ်ခန့်က ရေးသားထားသော သင်ခန်းစာဆန်သည့် အဲဂုတ္တု ဉာဏ်ပညာစာသားဖြစ်သော အမင်နမိုပက်၏ သွန်သင်ချက် ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုသည် သုတ္တံ ၂၂း၁၇–၂၄း၃၄ နှင့် ဆင်တူမှုရှိသည်။ ထို့အပြင် ဖာရောဘုရင်၏ သမီးနှင့် လက်ထပ်ခြင်းအားဖြင့် အဲဂုတ္တုပြည်နှင့် ရှောလမုန်၏ ဆက်နွယ်မှုသည် (၃ရာ၊ ၃း၁) စာပေနှင့် သမိုင်းနှစ်မျိုးစလုံးတွင် ထင်ရှားသည်။

မက်ဆိုပိုတေးမီးယား ဉာဏ်ပညာလက်ရာအချို့သည် ယောဘဝတ္ထုရှိ ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတမှုကို မေးခွန်းထုတ်သည့် အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ဥပမာ ခရစ်တော်မပေါ်မီ ၁၅၀၀–၁၂၀၀ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရေးသားထားသော ရှေးဗာဗုလုန် “ဖြောင့်မတ်သူ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရသူ၏ ကဗျာ” ဖြစ်သည်။ သို့သော် နှိုင်းယှဉ်လေ့လာမှုအားလုံးတွင်ကဲ့သို့ ဆင်တူမှုများနှင့် ကွာခြားမှုများကို ဂရုတစိုက် အကဲဖြတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး သမ္မာကျမ်းစာစာတမ်းများသည် သမ္မာကျမ်းစာပြင်ပရှိ စာတမ်းများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ခံခဲ့ရသည်ဟု ချက်ချင်းယူဆခြင်း မပြုသင့်ပါ။ ဟေဗြဲယဉ်ကျေးမှုတွင် ဉာဏ်ပညာကို မင်းမျိုးမင်းနွယ်များ (ဒံ၊ ၁း၄)၊ တရားသူကြီးများ (၃ရာ၊ ၃း၂၈)၊ ဆရာများနှင့် ပညာရှိများ (ယေ၊ ၁၈း၁၈) နှင့် ကလေးများ (သု၊ ၁း၈) ကို သွန်သင်ရန် အသုံးပြုခဲ့ပြီး တော်ဝင်နန်းတော်၏ နယ်ပယ်ထက် များစွာကျော်လွန်ခဲ့သည်။

စာပေပုံစံများ

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းရှိ ဉာဏ်ပညာကဗျာများသည် ၎င်းတို့၏ သွန်သင်ချက်များကို ဆက်သွယ်ပေးရန် စာပေပုံစံအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။

၁။ စကားပုံများ — ဟေဗြဲဝေါဟာရ mashal (“စကားပုံ”) သည် စကားပုံ သို့မဟုတ် ဉာဏ်ပညာစကားအတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဝေါဟာရဖြစ်သည်။

၂။ သတိပေးဆုံးမခြင်း — သတိပေးဆုံးမခြင်းသည် အမိန့်တစ်ရပ်အဖြစ် (သု၊ ၁၆း၃) သို့မဟုတ် တားမြစ်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ် (သု၊ ၃၀း၁၀) ပေါ်ပေါက်နိုင်သည်။

၃။ ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ စကားပုံ — ယင်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကိန်းဂဏန်းပုံစံတစ်ခုကို လိုက်နာပြီး (သု၊ ၃၀း၁၈–၁၉) ဖြေရှင်းပြီးသည့်အခါ ဖြေရှင်းသူအတွက် အကျိုးကျေးဇူးရရှိစေသော ပဟေဠိတစ်ခုနှင့် ဆင်တူသည် (သူကြီး၊ ၁၄း၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ စကားပုံသည် ဖော်ပြထားသည့် အမှုများထက် ပိုမိုများပြားသော အမှုများရှိကြောင်း ညွှန်ပြသကဲ့သို့ ဖြစ်ပြီး စာဖတ်သူကို ထိုအမှုများကို ရှာဖွေရန် လှုံ့ဆော်ပေးသည်။

၄။ အပြောအဆိုမေးခွန်း — ထိုမေးခွန်းတွင် သွယ်ဝိုက်၍ သိသာထင်ရှားသော အဖြေတစ်ခု ပါရှိသည် (သု၊ ၃၀း၄)။

၅။ တိုက်တွန်းဆုံးမခြင်း — ယင်းသည် မိဘများ၏ သွန်သင်ဆုံးမမှုအခြေအနေတွင် မကြာခဏ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပိုမိုရှည်လျားလေ့ရှိသည် (သု၊ ၁း၈–၁၉)။

၆။ ပုဂ္ဂိုလ်ပြုဖော်ပြခြင်း — ဉာဏ်ပညာကို သုတ္တံ ၁–၉ တွင် ဉာဏ်ပညာမိန်းမနှင့် မိုက်မဲခြင်းမိန်းမတို့ကဲ့သို့ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

၇။ ဆွေးနွေးပြောဆိုခြင်း — ဆွေးနွေးပြောဆိုမှုသည် ဉာဏ်ပညာနှင့် ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတမှုကို လူသားတို့ နားလည်ပုံများကို တင်ပြခြင်းနှင့် ပြန်လည်ဆန့်ကျင်တင်ပြခြင်းတို့ကို ဖော်ပြပြီး နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင်၏ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပြုပြင်ပေးခြင်းသို့ ရောက်ရှိသည် (ယောဘ၊ ၃–၄၁)။

၈။ ပုံပြင်၊ ဒဏ္ဍာရီ၊ အလင်္ကာပုံပြင် — ဤစာပေနည်းစနစ်များသည် ဉာဏ်ပညာဆိုင်ရာ သမ္မာတရားများကို ဆက်သွယ်ပေးရန် ဇာတ်ကြောင်းပုံစံများကို မကြာခဏ ခံယူကြသည် (၂ရာ၊ ၁၂၊ သု၊ ၇း၆–၂၇)။

ဟေဗြဲကဗျာ၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အတိုင်းအတာ

ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတစ်လျှောက် ဟေဗြဲကဗျာ၏ ဖြန့်ကျက်မှုနှင့် ထင်ရှားအရေးပါမှုသည် စကားပြေကို အနုပညာဆန်စွာ အလှဆင်ခြင်းထက် ပိုမိုသော အရာတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းရှိ အဓိကကဗျာလေးပုဒ်ကို ဥပမာအဖြစ် ယူနိုင်သည်။ ကမ္ဘာဦး ၄၉ (ယာကုပ်၏ ကောင်းချီးပေးခြင်း)၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၅ (ပင်လယ်နီသီချင်း)၊ တောလည်ရာ ၂၃–၂၄ (ဗာလမ်၏ ပရောဖက်ပြုချက်များ) နှင့် တရားဟောရာ ၃၂–၃၃ (မောရှေ၏သီချင်း) တို့ဖြစ်သည်။ ဤအပိုင်းလေးခုတွင် စကားပြေမှ ကဗျာသို့ စိတ်ဝင်စားဖွယ် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို သတိပြုမိခဲ့ကြပြီး ဝေဖန်ရှုမြင်ချက်အရ ကဗျာပိုင်းများကို အကြားထည့်သွင်းထားသည့် စာသားများ၊ နောက်ပိုင်းဖြည့်စွက်ချက်များ သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်းထပ်မံဖြည့်စွက်ထားသော အကြောင်းအရာများအဖြစ် မကြာခဏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ယနေ့တွင် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသူများ တိုးများလာကာ ဤကဗျာပိုင်းများ၏ မဟာဗျူဟာကျသော တည်နေရာနှင့် ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်း၏ စာပေဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလုံးအတွင်း ၎င်းတို့၏ ဘာသာစကားဆိုင်ရာ ပေါင်းစည်းမှုကို အသိအမှတ်ပြုလာကြသည်။ ယင်းတို့သည် သက်ဆိုင်ရာကျမ်းတစ်ကျမ်းစီ၏ အတွင်းဖွဲ့စည်းပုံနှင့် ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းတစ်ခုလုံး၏ အကြီးစားဖွဲ့စည်းပုံတို့တွင် မရှိမဖြစ် အခြေခံအုတ်မြစ်တစ်ခုဖြစ်ကြောင်း ပြသနိုင်သည်။ ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလုံးတွင် ဤကျမ်းပိုဒ်များ၏ အခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုအသေးစိတ် ဆွေးနွေးထားသည်ကို “ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းအကြောင်း နိဒါန်း” စာမျက်နှာ ၁၂၀ တွင် ကြည့်ရှုနိုင်သည်။

သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် လေးနက်မြင့်မြတ်ခြင်းကို ကဗျာဖြင့် မကြာခဏ ဖော်ပြကြောင်း ပညာရှင်များက သတိပြုမိကြသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အထူးသဖြင့် သန့်ရှင်း၍ လေးနက်မြင့်မြတ်သောအရာများကို ကဗျာဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ပထမဆုံးကျမ်းငါးကျမ်းကဲ့သို့ပင် စာအုပ်ငါးအုပ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသော ဆာလံကျမ်းသည် ဘုရားသခင်၏ သမိုင်းတစ်လျှောက် လုပ်ဆောင်ချက်များ—ဖန်ဆင်းခြင်း၊ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းနှင့် အောင်နိုင်ခြင်း—ကို အစဉ်မပြတ် ပြန်လည်ဖော်ပြပြီး တစ်လျှောက်လုံးတွင် အနာဂတ္တိနှင့် မေရှိယဆိုင်ရာ အရိပ်အမြွက်များလည်း ပါဝင်သည်။ ဟေဗြဲကဗျာသည် အပြိုင်ဖွဲ့စည်းမှုနှင့် အခြားစာပေနည်းစနစ်အားလုံးကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် စကားပြေက တစ်ခါတစ်ရံ မလုပ်ဆောင်နိုင်သော အရာတစ်ခုကို လုပ်ဆောင်ပေးသည်—သတင်းစကားကို ပိုမိုမြင့်မား၍ အားကောင်းလာစေခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ အရေးကြီးဆုံး အကြောင်းအရာအချို့ကို ဟေဗြဲကဗျာဖြင့် ရေးသားထားသည်။

အဓိကသတင်းစကားများကိုလည်း ကဗျာဖြင့် ထိန်းသိမ်းထားခြင်းက ထိုသတင်းစကားကို လူအများထံ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖြန့်ဝေရန် ဘုရားသခင်၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ညွှန်ပြသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ကဗျာပိုင်းများကို ဖတ်ရှုခြင်းအားဖြင့် ထိုသတင်းစကားကို လူတို့ထံ မျှဝေပေးခဲ့သည်။ ကဗျာ၏ တိုတောင်းကျစ်လျစ်မှုနှင့် အယူအဆများ၊ အသံများနှင့် စကားလုံးများကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းတို့က နားထောင်သူများအတွက် ဘုရားသခင်၏ သွန်သင်ချက်ကို မှတ်သားရန်နှင့် မိမိတို့၏သားသမီးများထံ လက်ဆင့်ကမ်းရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေခဲ့သည်။ ကဗျာသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၊ ပရောဖက်များ၊ ဆရာများနှင့် မိဘများ၏ သွန်သင်ပေးမှုဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍကို အထောက်အကူပြုခဲ့ပြီး၊ မျိုးဆက်သစ်များသည် မိမိ၏လူတို့အပေါ် ဘုရားသခင်ပြသခဲ့သော အံ့ဖွယ်မေတ္တာ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို မည်သည့်အခါမျှ မမေ့လျော့စေရန် သူတို့က သေချာစေခဲ့ကြသည်။