Wednesday, September 30, 2026

နာဟုံအနာဂတ္တိကျမ်း-နာ-Nahum – Nah.



 



မာတိကာ (Table of Contents)
အခန်းကြီး - ၁
အခန်းကြီး - ၂
အခန်းကြီး - ၃

နာဟုံ

နိဒါန်း

ခေါင်းစဉ်နှင့် စာရေးသူ။

ဤကျမ်းသည် ၎င်း၏အဓိကအကြောင်းအရာနှင့် စာရေးသူအကြောင်းကို အစပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသည် (၁း၁)။ ဤကျမ်းကို အာရှုရိနိုင်ငံ၏ မြို့တော် နိနေဝေမြို့ကို ဆန့်ကျင်၍ ပရောဖက်ပြုချက်ကို ရေးသားခဲ့သော ဧလကုရှိအမျိုးသား နာဟုံအမည်ရှိ ပရောဖက်၏အမည်ဖြင့် ခေါ်တွင်ထားသည်။ နာဟုံဟူသောအမည်သည် နေဟမိအမည်၏ အတိုကောက်ပုံစံဖြစ်ပြီး “ယေဟောဝါ၏ နှစ်သိမ့်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ထာဝရဘုရားသည် နှစ်သိမ့်တော်မူသည်” ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဤနေရာ၌သာ ထိုအမည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်း၏အဓိပ္ပာယ်မှာ “နှစ်သိမ့်ခြင်း” သို့မဟုတ် “နှစ်သိမ့်မှု” ဖြစ်ပြီး၊ နိနေဝေမြို့ ပျက်စီးမည့်သတင်းသည် ယုဒလူတို့အတွက် နှစ်သိမ့်မှုဖြစ်လာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ပရောဖက်နှင့် ဤကျမ်းအတွက် သင့်လျော်သောအမည်ဖြစ်သည်။

ရေးသားသည့်အချိန်။

ပညာရှင်များသည် ဤကျမ်း၏ရေးသားသည့်အချိန်နှင့်ပတ်သက်၍ အမြင်ကွဲပြားကြသော်လည်း အထောက်အထားအချို့က ဘီစီ ခုနစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းမှ နှောင်းပိုင်းကာလအတွင်းသို့ အချိန်ကာလကို ကျဉ်းမြောင်းစွာ သတ်မှတ်ပေးနိုင်သည်။ ၃း၈–၁၀ တွင် အာရှုရိတို့၏လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သော သီဗ်မြို့ (နောအာမုန်) ပျက်စီးခြင်းကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် တိကျသော သမိုင်းဆိုင်ရာ အချိန်မှတ်တိုင်တစ်ခုကို ပေးသည်။ ဘီစီ ၆၆၃ ခုနှစ်ဟု ရက်စွဲတပ်ထားသော အာရှုရိကျူနီဖောင်းစာများတွင် အက်ရှုဗာနိပလ် (Ashurbanipal) (ဘီစီ ၆၆၉–၆၂၇) က ထိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ပရောဖက်သည် အာရှုရိကို အင်အားကြီးသောနိုင်ငံ၊ ၎င်း၏အာဏာအထွတ်အထိပ်နီးပါးသို့ ရောက်ရှိနေသောနိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး (၁း၁၂၊ ၂း၁၁–၁၃၊ ၃း၁၊ ၄)၊ ထိုအချိန်တွင် ယုဒပြည်ကိုလည်း ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားကြောင်း ဖော်ပြသည် (၁း၁၂–၁၃၊ ၁၅၊ ၂း၂)။ အာရှုရိအင်ပါယာသည် ဘီစီ ၆၂၇ ခုနှစ်တွင် အက်ရှုဗာနိပလ် သေဆုံးပြီးနောက် စတင်ကျဆင်းလာခဲ့သည်။ ထိုမတိုင်မီ မကြာမီဖြစ်သော ဘီစီ ၆၂၉ ခုနှစ်တွင် ယုဒဘုရင် ယောရှိ (ဘီစီ ၆၄၁–၆၀၉) သည် အလွန်ကြီးမားသော ဘာသာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ အာရှုရိတို့သည် ထိုဒေသကို တင်းကျပ်စွာ ဆက်လက်ထိန်းချုပ်နေသေးပါက ထိုကဲ့သို့သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ပြုလုပ်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် နာဟုံသည် ဘီစီ ၆၆၃ ခုနှစ်နှင့် ၆၂၉ ခုနှစ်ကြား၊ မနာရှေနှင့် ယောရှိမင်းများ အုပ်စိုးသည့်ကာလကြားတွင် ပရောဖက်ပြုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် နာဟုံသည် ဟဗက္ကုတ်၊ ဇေဖနိနှင့် အသက်ငယ်သော ယေရမိတို့နှင့် ခေတ်ပြိုင်ဖြစ်သည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာ။

နာဟုံကျမ်းသည် ယောနဝတ္ထု၏ နောက်ဆက်တွဲကျမ်းဖြစ်သည်။ သို့သော် နာဟုံသည် နိနေဝေအတွက် မည်သည့်မျှော်လင့်ချက်မျှ မပေးထားပေ။ ဘီစီ ၇၂၂ ခုနှစ်တွင် မြောက်ပိုင်းအစ္စရေးနိုင်ငံသည် အာရှုရိဘုရင်များ၏ ဦးဆောင်မှုဖြင့် ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ဆာဂုန်ဒုတိယ (Sargon II) (ဘီစီ ၇၂၁–၇၀၅) က ရှမာရိမြို့မှ ကျန်ရစ်သူများကို ဖယ်ရှား၍ ဗာဗုလုန်၊ မေဒိနှင့် ပါးရှားပြည်များတွင် နေရာချထားခဲ့သည်။ ဘီစီ ၇၀၀ ခန့်တွင် ဆန်နာခရိပ် (Sennacherib) (ဘီစီ ၇၀၅–၆၈၁) သည် အာရှုရိမြို့တော်ကို ဒူရ်-ရှာရုကင် (ခေါ်ဆဒ်) မှ နိနေဝေမြို့သို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သည်။ ဘီစီ ၆၇၀ ခုနှစ်တွင် ဆန်နာခရိပ်၏သား ဧဆာဟဒုန် (Esarhaddon) (ဘီစီ ၆၈၁–၆၆၉) သည် အခြားသိမ်းပိုက်ခံလူမျိုးများကို ရှမာရိနှင့် ဂါလိလဲပြည်သို့ ရွှေ့ပြောင်းနေရာချခဲ့သည် (၄ရာ ၁၇း၂၄၊ ဧဇ ၄း၂)။ ထိုအရာသည် ထိုဒေသကို ပိုမိုအားနည်းစေခဲ့သည်။ အာရှုရိတို့၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုသည် အင်ပါယာ၏အမြင့်ဆုံးကာလ၊ အက်ရှုဗာနိပလ် အုပ်စိုးစဉ်အချိန်တွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သည်။ နာဟုံသည် ထိုကာလအတွင်း ပရောဖက်ပြုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

နာဟုံ၏ပရောဖက်ပြုချက်သည် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်တွင် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင် အာရှုရိနိုင်ငံနှင့် ၎င်း၏ဘုရင် ဆင်ရှာအိရှကုန် (Sin-shar-ishkun) (ဘီစီ ၆၂၃–၆၁၂) တို့သည် ကီယာဇရေစ် (Cyaxares) (ဘီစီ ၆၂၅–၅၈၅) ဦးဆောင်သော မေဒိလူမျိုးများနှင့် နဘိုပိုလာဆာ (Nabopolassar) (ဘီစီ ၆၂၆–၆၀၅) ဦးဆောင်သော ဗာဗုလုန်လူမျိုးများ ပူးပေါင်းဖွဲ့စည်းထားသော အင်အားစု၏လက်ချက်ဖြင့် ကျဆုံးခဲ့သည်။ အာရှုရိလူအနည်းငယ်သည် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်တွင် နိနေဝေမြို့မှ လွတ်မြောက်၍ ဟာရန်မြို့သို့ ထွက်ပြေးကာ အာရှုရိ၏ဘုရင်အသစ်အဖြစ် အာရှုရုဗလိပ်ဒုတိယ (Ashur-uballit II) (ဘီစီ ၆၁၂–၆၀၉) ကို ဘုရင်တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် ဟာရန်မြို့လည်း ဗာဗုလုန်တို့၏လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာကြောင့် ဗာဗုလုန်သည် ရှေးခေတ်အရှေ့အနီးဒေသတွင် အင်အားအကြီးဆုံး အင်ပါယာဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဓမ္မပညာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။

နာဟုံကျမ်း၏ အဖွင့်စကားသည် ဤကျမ်း၏သတင်းကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြသည်—ဘုရားသခင်၏ ကြောက်မက်ဖွယ်အာဏာတော်သည် အမျက်ဒေါသနှင့် တရားစီရင်ခြင်းတွင် ထင်ရှားသည်။ ဘုရားသခင်သည် ယုဒပြည်သို့ မိန့်တော်မူသော်လည်း သတင်းစကားမှာ နိနေဝေနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ အာရှုရိတို့အပေါ် လက်စားချေခြင်းကို ထင်ရှားစွာ ဝမ်းမြောက်စွာဖော်ပြထားခြင်းက ဘုရားသခင်၏အကျင့်စရိုက်ကို ဖော်ပြပြီး၊ ဤကျမ်းက မည်သို့သောဘုရားသခင်ကို ဖော်ပြသနည်းဟူသော မေးခွန်းကို စာဖတ်သူအား မေးစေသည်။ အဖြေသည် နာဟုံကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော အဓိကအကြောင်းအရာနှစ်ရပ်ဖြစ်သည့် တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းတို့တွင် တွေ့ရသည်။

၁။ နိနေဝေအပေါ် တရားစီရင်ခြင်း။

ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ရန်အတွက် နာဟုံကျမ်းကို ယောနဝတ္ထုပြီးနောက် ဖတ်ရမည်။ ယောနဝတ္ထုတွင် ဘုရားသခင်သည် မည်သူမျှ ပျက်စီးခြင်းသို့ မရောက်စေလိုသော ကရုဏာနှင့် စိတ်ရှည်ခြင်းရှိတော်မူသော ဘုရားသခင်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ဘီစီ ရှစ်ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ ချစ်ခြင်းကရုဏာသည် ယောနကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာခန့်ကြာပြီးနောက် ဘုရားသခင်သည် မိမိရွေးချယ်ထားသော လူမျိုးတို့သာမက ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူမျိုးများ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကိုပါ လုံလောက်စွာ မြင်တော်မူခဲ့ပြီဖြစ်သည်။

နာဟုံသည် နိနေဝေကို လူသတ်သွေးချောင်းစီးရာမြို့၊ လှည့်စားမှုနှင့် လုယက်မှုတို့ပြည့်နှက်သောမြို့အဖြစ် ရည်ညွှန်းသည် (၃း၁)။ ထို့အပြင် ထိုမြို့ကို စုန်းအတတ်ပြုသော ပြည့်တန်ဆာမအဖြစ်လည်း ဖော်ပြသည် (၃း၄)။ ဘုရားသခင်က နိနေဝေနှင့် ၎င်း၏ဘုရားများကို ကာရတ် ဟူသောစကားလုံးဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုစကားလုံး၏ စာလုံးအတိုင်းအဓိပ္ပာယ်မှာ “ဖြတ်ပစ်သည်” ဖြစ်ကာ လုံးဝပျက်စီးခြင်းကို ညွှန်ပြသည် (၁း၁၄–၁၅)။ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပြင်းထန်သည့် မိန့်ခွန်းတစ်ရပ်တွင် နာဟုံသည် နိနေဝေ၏ စစ်ရေးအကြမ်းဖက်မှု၏သဘောသဘာဝကို ဖော်ပြကာ တစ်ခဏတည်းတွင် ပျက်စီးခြင်းနှင့် သေခြင်းမြင်ကွင်းကို ရေးဆွဲပြီး (၃း၃) နောက်တစ်ခဏတွင် ပြည့်တန်ဆာနိနေဝေ၏ အဝတ်အချည်းစည်းဖြင့် အရှက်ခွဲခံရခြင်းကို ဖော်ပြသည် (၃း၅–၇)။

အပြစ်ဒဏ်အဖြစ် အခြားလူမျိုးများသည် အာရှုရိတို့ကို တိုက်ခိုက်ကြမည်ဖြစ်ပြီး၊ သူတို့ကိုယ်တိုင် ကျင့်သုံးခဲ့သော စစ်ပွဲ၏ရက်စက်မှုကို ပြန်လည်ခံစားကြရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအထဲတွင် သူတို့၏သားသမီးများကို ရက်စက်စွာ ဖျက်ဆီးခြင်းလည်း ပါဝင်သည် (၃း၁၀၊ “ပရောဖက်ပြုကျမ်းများ၏ နိဒါန်း” ကိုကြည့်ပါ၊ “ပရောဖက်များ၌ ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်း” စာမျက်နှာ ၉၈၁ ကိုကြည့်ပါ)။ နိနေဝေသည် နောင်တရရန် အခွင့်အရေးရခဲ့သော်လည်း ခွင့်လွှတ်ခြင်းအချိန်သည် ကျော်လွန်သွားပြီဖြစ်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ဘုရားသခင်က ထိုမျှလောက်ဆိုးယုတ်သောမြို့အပေါ် တရားမျှတမှုသည် အောင်မြင်ရမည်ဟု ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ မျှော်လင့်ချက်လုံးဝမရှိတော့သော အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

၂။ ဘုရားသခင်၏လူတို့အတွက် ကယ်တင်ခြင်း။

ဆိုးယုတ်သောလူမျိုးတစ်မျိုးအပေါ် ဘေးဒဏ်နှင့် ပျက်စီးခြင်းအကြောင်း ပရောဖက်ပြုချက်များအကြား ယုဒအတွက် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာဆိုင်ရာ ကတိတော်များကိုလည်း ရောယှက်ဖော်ပြထားသည်။ နာဟုံကျမ်းတစ်လျှောက်တွင် ဘုရားသခင်၏အမျက်နှင့် တရားစီရင်ခြင်းတို့ ပြည့်နှက်နေသော်လည်း မိမိသားသမီးများကို ထိခိုက်စေသူတို့အား အပြစ်မပေးဘဲ ဘုရားသခင်သည် ရပ်တန့်နေမည်မဟုတ်ဟူသော နှစ်သိမ့်မှုလည်း ပါရှိသည်။ မိမိအမျက်ထွက်ရန် နှေးကွေးတော်မူပုံနှင့် ကိုက်ညီစွာ ကိုယ်တော်၏တန်ခိုးတော်သည် ကြီးမားလှသည် (၁း၃)။ ဒုက္ခနှင့် အခက်အခဲကာလများတွင် ကိုယ်တော်သည် ခိုလှုံရာဖြစ်တော်မူသည် (၁း၇)။

ထို့ကြောင့် နိနေဝေအပေါ် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်း၏ရလဒ်အနေဖြင့် ယုဒအတွက် ကယ်တင်ခြင်းရောက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏လူတို့သည် တစ်ဖန် မိမိတို့၏သန့်ရှင်းသောပွဲတော်များကို ဝမ်းမြောက်စွာ ကျင်းပနိုင်ကြမည်ဖြစ်သည် (၁း၁၅)။ သို့သော် ဤသတင်းစကားတွင် ယုဒပြည်၌ ဖိနှိပ်မှုနှင့် ဆိုးယုတ်မှုများကို ထိန်းချုပ်ခြင်းမရှိဘဲ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေပါက နောက်ဆုံးတွင် နိနေဝေ၏ကံကြမ္မာကို ယုဒတို့လည်း ဝေမျှခံစားရနိုင်ကြောင်း သတိပေးချက်တစ်ရပ် ပါဝင်သည်။ ယနေ့အတွက်လည်း ထိုသတင်းစကားသည် အလားတူပင်ဖြစ်သည်—ဘုရားသခင်သည် ဖိနှိပ်မှုနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုကို သည်းခံတော်မမူပါ။ နာဟုံကျမ်းသည် ဘုရားသခင်၏ အလုံးစုံသောအချုပ်အခြာအာဏာကို ကြေညာသည်။ ကိုယ်တော်သည် သမိုင်း၏သခင်၊ သဘာဝတရား၏သခင်နှင့် ကံကြမ္မာတို့၏သခင်ဖြစ်တော်မူသည်။ ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်းသာ မိမိလူတို့အတွက် အနာဂတ်ကို ပေးတော်မူနိုင်သည်။

မျှော်လင့်ချက်နှင့် အာရှုရိကျဆုံးခြင်းတို့၏ ဆက်နွှယ်မှုသည် အနည်းဆုံး နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်တစ်ရပ်ကို ညွှန်ပြသည်။ နာဟုံကျမ်းတွင် ဒုက္ခနှင့် ဆင်းရဲခြင်းသည် နောက်တစ်ဖန် ပြန်မလာတော့ဟူသော ဘုရားသခင်၏ကတိတော်သည် ထိုမျှော်လင့်ချက်၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်သည် အာရှုရိကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆိုးယုတ်မှုထက်ပင် ကျော်လွန်၍ ဆိုးယုတ်မှု၏အဆုံးကို ကြေညာတော်မူသည်။ ဘုရားသခင်သည် ထိုအရာကို လုံးဝအဆုံးသတ်တော်မူမည်ဟူသော စကားဖြင့်လည်း ထိုကတိတော်ကို အားဖြည့်ထားသည် (၁း၉)။

ကျမ်း၏အဆုံးတွင် ဘုရားသခင်သည် အာရှုရိ၏ဆိုးယုတ်မှုကို အလုံးစုံနှင့်ဆိုင်သော စကားလုံးများဖြင့် ဖော်ပြတော်မူသည်။ ၎င်း၏ရက်စက်မှုသည် လူတိုင်းကို ထိခိုက်စေခဲ့သည် (၃း၁၉)။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းသည် အာရှုရိ၏ လုံးဝပျက်စီးခြင်းကို အမြဲတစေ အလေးပေးဖော်ပြသည် (၁း၁၄–၁၅၊ ၂း၁၀)။ ထို့နောက် ယာကုပ်၏ ဂုဏ်အသရေနှင့် တင့်တယ်ခြင်း ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာမည် (၂း၂)။ ဩဗဒိအနာဂတ္တိကျမ်းရှိ ဧဒုံကဲ့သို့ပင် နာဟုံကျမ်းရှိ အာရှုရိသည် ရှေးခေတ်အင်ပါယာတစ်ခုထက် ပိုမိုသောအရာကို ကိုယ်စားပြုနေပုံရသည်။ ၎င်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဘုရားသခင်၏လူတို့ကို ဖိနှိပ်ခဲ့သော အဓိကရန်သူကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးတော်သည် ထိုရန်သူကို အပြီးတိုင်ဖျက်ဆီးပြီး မိမိလူတို့အတွက် ငြိမ်သက်ခြင်းရှိသော ခေတ်သစ်တစ်ခုကို ဆောင်ကြဉ်းပေးမည် (၁း၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အာရှုရိကို ဘုရားသခင်၏ အဆုံးစွန်သောရန်သူ၏ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော ဟေရှာယသည်လည်း ဤနောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်ကို အလားတူ အသံပြုခဲ့သည်။ လာမည့် မေရှိယသည် အာရှုရိကို အဆုံးသတ်စေမည်ဟု သူကြေညာခဲ့သည် (ဟေရှာ ၁၀း၂၀–၃၄)။

စာပေဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ။

နာဟုံကျမ်းတွင် အာရှုရိကို ဆန့်ကျင်သည့် “အမင်္ဂလာ” ပရောဖက်ပြုချက်များစွာ ပါဝင်သည် (ဟေရှာ ၁၃–၂၃၊ ယေ ၄၆–၅၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပရောဖက်သည် ပြင်းထန်သောခံစားချက်များနှင့် မြင်ကွင်းများကို ဖော်ပြရန် ကဗျာဆန်သောစကားနှင့် ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ထိရောက်သောပုံရိပ်များကို အသုံးပြုသည်။ အသံအခြေပြု စကားလုံးကစားနည်းများ၊ ဥပစာများ (နာဟုံ ၂း၁၁–၁၂)၊ ဥပမာနှိုင်းယှဉ်ချက်များ (၁း၁၀၊ ၂း၈၊ ၃း၁၂)၊ ထပ်ခါတလဲလဲအသုံးပြုခြင်း (၂း၁၁–၁၃၊ ၃း၁၅–၁၇) နှင့် တိုတောင်းပြီး မကြာခဏ အဆက်မပြတ်ပြောသကဲ့သို့ ပြတ်တောင်းပြတ်တောင်းဖြစ်သော စကားစုများကို အသုံးပြုထားသည်။ နာဟုံ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် စစ်ပွဲကဗျာများဖြစ်ပြီး၊ စော်ကားလှောင်ပြောင်သည့် အကြောင်းအရာများနှင့် ဘုရားသခင်ကို မြင့်မြတ်သော စစ်သည်တော်အဖြစ် ရည်ညွှန်းသော ပုံရိပ်များ ပါဝင်သည် (၁း၂–၁၁)။ ၎င်းတို့သည် အာရှုရိအတွက် ကယ်တင်ခြင်းအကြောင်း လုံးဝမဖော်ပြဘဲ မလွဲမသွေဖြစ်မည့် တရားစီရင်ခြင်းကို ဆက်သွယ်ပေးသည်။


အခန်းကြီး - ၁

၁း၁

နိဒါန်း

ခေါင်းစဉ်နှစ်မျိုးပါသော အဖွင့်ခေါင်းစဉ်သည် နောက်ဆက်တွဲအကြောင်းအရာကို ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ နာဟုံ၏ရူပါရုံ၏ “စာအုပ်” အဖြစ်လည်းကောင်း မိတ်ဆက်ပေးသည်။ ပရောဖက်ပြုကျမ်းများ၏ အခြားမည်သည့်အဖွင့်ခေါင်းစဉ်တွင်မျှ အကြောင်းအရာကို စာအုပ်၊ စာရေးသားချက်၊ စာလိပ် ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် စကားလုံးဖြင့် မရည်ညွှန်းထားပေ။ ဟေဗြဲစကားလုံး မတ်ဆာ သည် “ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၊ ပရောဖက်ပြုချက်၊ ဗျာဒိတ်တော်” ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး အဖွဲ့အစည်းတစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ရာအကြောင်း သို့မဟုတ် ထိုအရာကိုဆန့်ကျင်၍ ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသော ကြေညာချက်ကို ဆိုလိုသည်။ ဤနေရာတွင် နိနေဝေကို ရည်ညွှန်းသည်။ ခါဇုန် ဟူသော “ရူပါရုံ” ဆိုသည့်စကားလုံးကိုလည်း ဟေရှာယနှင့် ဩဗဒိတို့၏ ပရောဖက်ပြုကျမ်းအဖွင့်ခေါင်းစဉ်များတွင် တွေ့ရသည်။ စာရေးသူသည် ရူပါရုံ၏အရင်းအမြစ်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း ၎င်းသည် ဘုရားသခင်ထံမှ ရရှိသော ဗျာဒိတ်တော်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။

နာဟုံ၏မွေးရပ်မြေဖြစ်သော ဧလကုရှိ၏တည်နေရာကို မသိရပေ။ ရှေးအစဉ်အလာအရ ထိုနေရာကို ရှိမောင်အနွယ်၏ နယ်မြေ သို့မဟုတ် ဂါလိလဲပြည်တွင် ရှိသည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး၊ ကပေရနောင်မြို့ ဖြစ်နိုင်သည်ဟုလည်း ဆိုကြသည်။ ကပေရနောင်ဟူသောအမည်၏ စာလုံးအတိုင်းအဓိပ္ပာယ်မှာ “နာဟုံ၏ရွာ” ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းအစဉ်အလာအရ ထိုနေရာကို အီရတ်နိုင်ငံ၊ မိုဆူးလ်မြို့အနီးရှိ အယ်လ်ကွတ်ရှ်မြို့ဟု ဆိုကြသည်။ ယနေ့ခေတ် “အာရှုရိခရစ်ယာန်များ” ထိန်းသိမ်းထားသော ဤတောင်တန်းဒေသသည် ခေတ်သစ်ကာလ၏ ၁၉၄၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအထိ ရှင်သန်ခဲ့သော ဂျူးလူမျိုးအသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခု၏ နေအိမ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

၁း၂–၈

မြင့်မြတ်သော စစ်သည်တော်ကို ချီးမွမ်းသော ဆာလံ

နာဟုံသည် မိမိ၏ပရောဖက်ပြုချက်ကို ဘုရားသခင်သည် မနာလိုသောဘုရား (၁း၂၊ ထွက် ၂၀း၅၊ ၃၄း၁၄) နှင့် လက်စားချေတော်မူသောဘုရား (နာဟုံ ၁း၂၊ တရား ၃၂း၃၅၊ ၄၃၊ ဟေရှာ ၁း၂၄) ဖြစ်တော်မူသော်လည်း အမျက်ထွက်ရန် နှေးကွေးတော်မူကြောင်း ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စတင်သည် (နာဟုံ ၁း၃)။ ကိုယ်တော်၏ မနာလိုခြင်းနှင့် လက်စားချေခြင်းတို့သည် တရားမျှတသော အမျက်ထွက်ခြင်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသည် (ဆာ ၉၄)။ ကိုယ်တော်သည် လေပြင်းမုန်တိုင်းနှင့် မုန်တိုင်းထဲ၌ ပေါ်လာတော်မူသည် (နာဟုံ ၁း၃၊ ယေ ၂၃း၁၉၊ ၃၀း၂၃)။ ပင်လယ်ကို ဆုံးမတော်မူသည် (နာဟုံ ၁း၄၊ ဆာ ၁၀၆း၉)။ ကိုယ်တော်၏မျက်မှောက်တော်၌ တောင်များတုန်လှုပ်၍ တောင်ကုန်းများ အရည်ပျော်ကြသည် (နာဟုံ ၁း၅၊ ဆာ ၁၈း၇၊ ၄၆း၆၊ ယေ ၄း၂၄၊ အာ ၉း၅)။

ဘုရားသခင်အတွက် အဲလ် နှင့် သခင်အတွက် ဗာအလ် ဟူသော စကားလုံးများကို အသုံးပြုထားခြင်း (နာဟုံ ၁း၂) သည် ခါနာန်ဘာသာရေးအယူအဆများကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး၊ မည်သူသည် စစ်မှန်သောဘုရားသခင်နှင့် သခင်ဖြစ်တော်မူသည်ကို ပြသရန် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်ကို ပင်လယ်များ၊ မြစ်များ (အခန်းငယ် ၄)၊ မုန်တိုင်းများ (အခန်းငယ် ၃) နှင့် မီး (အခန်းငယ် ၆) တို့နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြထားခြင်းကလည်း ထိုအချက်ကို ပိုမိုထောက်ခံသည်။ ရေ၊ ပင်လယ်၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်း၊ မုန်တိုင်းနှင့် မီး သို့မဟုတ် လျှပ်စီးတို့၏ အလားတူပုံရိပ်များကို ဆာလံ ၂၉ တွင်လည်း တွေ့ရသည်။ ဣသရေလ၏ဘုရားသခင်သည် ခါနာန်၏ ဗာအလ်မဟုတ်ဘဲ မြောက်ပိုင်းယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ရှိ ဘာရှန်၏ မြေသြဇာကောင်းသောဒေသများနှင့် ကြွယ်ဝသောစားကျက်မြေများ၊ မြေထဲပင်လယ်ဘေးနှင့် အောက်ဂါလိလဲပြည်အနီးရှိ လှပသော ကရမေလတောင်၊ ဇာတိပကတိကောင်းမွန်သော အာရဇ်ပင်များပေါက်ရာ တောင်တန်းဒေသဖြစ်သည့် လေဗနုန်တို့ကို ထိန်းချုပ်တော်မူသောဘုရားဖြစ်သည် (နာဟုံ ၁း၄၊ ဟေရှာ ၃၃း၉)။

ဘုရားသခင်၏အမျက်တော်သည် ရန်သူတို့အပေါ် မီးကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းတော်မူသော်လည်း ထိုအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ခါဆာ ဟူသော “ယုံကြည်သည်၊ ခိုလှုံသည်” ဟူသောအဓိပ္ပာယ်ရှိသည့်စကားလုံးနှင့်အညီ ကိုယ်တော်ကို ယုံကြည်ခိုလှုံသူတို့အတွက် ကိုယ်တော်သည် ခိုလှုံရာနှင့် ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်တော်မူသည် (နာဟုံ ၁း၇–၈၊ ဆာ ၂၇း၁၊ ၃၇း၃၉၊ ဟေရှာ ၁၇း၁၀၊ ယေ ၁၆း၁၉)။

၁း၉–၂း၂

နိနေဝေအပေါ် တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ယုဒကို ကယ်တင်ခြင်း

ဆာရာ ဟူသော “ဒုက္ခ၊ ဆင်းရဲခြင်း၊ စိတ်ဆင်းရဲခြင်း” အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့်စကားလုံးနှင့်ဆိုင်သော ဘုရားသခင်၏ကတိတော်သည် ထိုဒုက္ခသည် နောက်တစ်ဖန် ပြန်မလာတော့မည်ဟု ဆိုခြင်းအားဖြင့် အာရှုရိတို့အား မိမိလူတို့ကို နောက်တစ်ကြိမ် ညှဉ်းဆဲရန် အခွင့်အရေးပေးတော့မည်မဟုတ်ကြောင်း ဖော်ပြသည် (၁း၉)။ အမှန်အားဖြင့် အာရှုရိ၏ ကြီးမားသောအာဏာသည် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မကြာမီ သမိုင်းမှတ်တမ်းစာမျက်နှာများမှ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ အာရှုရိသည် ဘုရားသခင်၏ အဓိကရန်သူကို ကိုယ်စားပြုသည်ဆိုပါက ဤကတိတော်သည် ကာလအဆုံးတွင် ဆိုးယုတ်မှုကို ထာဝရဖျက်ဆီးခြင်းနှင့်လည်း သက်ဆိုင်မည် (မာလ ၄း၁၊ ဗျာ ၂၀–၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဟေဗြဲစကားလုံး ဆာရာ သည် “ဒုက္ခ” သို့မဟုတ် “ဆင်းရဲခြင်း” သာမက “အခက်အခဲ၊ စိတ်သောက” နှင့် “ဘေးအန္တရာယ်” ကိုပင် ဆိုလိုသည်။ ဟေရှာယသည်လည်း နောက်ဆုံးကာလတွင် ဒုက္ခနှင့် အခက်အခဲအားလုံး အဆုံးသတ်မည့်အကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (ဟေရှာ ၆၅း၁၆)။ ဘုရားသခင်၏စကြဝဠာတွင် အပြစ်သည် နောက်တစ်ဖန် မည်သည့်အခါမျှ အကျည်းတန်စွာ ပေါ်ထွက်လာတော့မည်မဟုတ် (မဟာတိုက်ပွဲ စာမျက်နှာ ၅၀၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

နာဟုံ၏ပရောဖက်ပြုချက်ကာလတွင် အာရှုရိသည် မိမိ၏အာဏာအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိနေသကဲ့သို့ ထင်ရသည် (နာဟုံ ၁း၁၂က)။ သမိုင်းအရ ထိုအချိန်သည် အက်ရှုဗာနိပလ် (ဘီစီ ၆၆၉–၆၂၇) အုပ်စိုးချိန်ဖြစ်နိုင်ခြေ အများဆုံးဖြစ်သည်။ အာရှုရိသည် အစ္စရေးနှင့် ယုဒနှစ်နိုင်ငံစလုံးကို ပြင်းထန်စွာ ဖိနှိပ်ခဲ့သည် (၄ရာ ၁၆း၇–၈၊ ၁၈း၁၃–၁၆၊ ဟေရှာ ၇း၁၈–၂၅)။ ယောရှိမင်း အုပ်စိုးသည့်အချိန်အထိလည်း ဖိနှိပ်မှုမလျော့ခဲ့ပေ။ မနာရှေမင်း အုပ်စိုးစဉ်တွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် ယုဒပြည်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး (၆ရာ ၃၃း၁၁) သူ့ကို တိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကဲ့သို့ ဘာဗုလုန်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်က မိမိလူတို့အား နောက်တစ်ဖန် ဒုက္ခမပေးတော့မည်ဟု ကတိပေးတော်မူခဲ့သည် (နာဟုံ ၁း၁၂)။ ထိုအစား ဖိနှိပ်သူ အာရှုရိကို အဆုံးသတ်တော်မူမည် (၁း၁၃–၁၄)။

သတင်းကောင်းဆောင်သူ၏ ခြေတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုသူသည် နိနေဝေ၏ မကြာမီကျဆုံးမည့်သတင်းနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်လာမည့် ဘုရားသခင်၏လူတို့ ငြိမ်သက်ခြင်းရှိ၍ တစ်ဖန် ပွဲတော်များကျင်းပနိုင်မည့် ကာလအကြောင်း သတင်းဆောင်လာသောကြောင့် ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၅)။ ယောရှိမင်း အုပ်စိုးသည့် ဆယ့်ရှစ်နှစ်မြောက်တွင် ယုဒပြည်သည် ယခင်က မဖြစ်ဖူးသည့်အတိုင်း ပသခါပွဲကို ကျင်းပခဲ့သည် (ဘီစီ ၆၂၂၊ ၄ရာ ၂၃း၂၁–၂၅)။ သူ၏အုပ်စိုးမှုအဆုံးတွင် အာရှုရိအင်ပါယာသည် လုံးဝပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။ ခြေတို့သည် သတင်းကောင်းဆောင်လာသည်ဟူသော အကြောင်းအရာကို ဟေရှာ ၅၂း၇ တွင်လည်း တွေ့ရပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဗာဗုလုန်တို့ထံမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ကြေညာသည်။ ရောမ ၁၀း၁၅ တွင်လည်း ဤအကြောင်းအရာကို ထပ်မံတွေ့ရသော်လည်း ထိုအခါ သတင်းကောင်းဆောင်သူသည် အပြစ်မှ လွတ်မြောက်ခြင်းအကြောင်းကို သတင်းပေးသူဖြစ်သည်။

အာရှုရိသည် လူမျိုးများကို အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်းဖြင့် အရပ်ရပ်သို့ ပြန့်ကျဲစေခဲ့သည်။ ဘီစီ ၇၂၂ ခုနှစ်တွင် အစ္စရေးသည် ထိုအရာ၏သားကောင်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဘီစီ ၇၀၁ ခုနှစ်တွင် ယုဒပြည်၏ အများအပြားသည် ပျက်စီးခဲ့သည်။ သို့သော် အခြားလူမျိုးတစ်မျိုးသည် အာရှုရိကို ပြန့်ကျဲစေရန် ရောက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် အစ္စရေးနှင့် ယုဒနှစ်နိုင်ငံစလုံးအပေါ် အာရှုရိကို ကြိမ်နှင့် ဒဏ်ပေးသောတုတ်အဖြစ် အသုံးပြုတော်မူခဲ့သော်လည်း (ဟေရှာ ၁၀း၅၊ ၂၄) ယာကုပ်၏ဂုဏ်အသရေကို ပြန်လည်တည်ထောင်တော်မူမည် (နာဟုံ ၂း၂)။ ထိုအရာသည် ကြွလာမည့် မေရှိယအားဖြင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းတွင် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်မည် (ရော ၉း၄–၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။


အခန်းကြီး - ၂

၂း၃–၁၃

နိနေဝေပျက်စီးမည့် အနာဂတ်ရူပါရုံ

ပရောဖက်ပြုချက်သည် ယာကုပ်၏ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းမှ (၂း၂) နိနေဝေမြို့ကို လာမည့်တိုက်ခိုက်မှုအတွက် ခံတပ်တည်ဆောက်ကာ ကာကွယ်ရန် ပြင်ဆင်နေသော မြို့၏အသေးစိတ်ဖော်ပြချက်သို့ ရွေ့လျားသွားသည် (အခန်းငယ် ၅)။ ဘီစီ ၆၁၅ ခုနှစ်တွင် ဗာဗုလုန်တို့သည် အာရှုရိ၏ အနီးအနားရှိ အာရှုရမြို့ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သော်လည်း သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ နောက်နှစ်တွင် မေဒိတို့သည် ထိုမြို့ကို အောင်မြင်စွာ သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်တွင် မေဒိနှင့် ဗာဗုလုန်တို့ ပူးပေါင်းအဖွဲ့သည် နိနေဝေမြို့ကို သုံးလကြာ ဝိုင်းရံပြီးနောက် မြို့ကျဆုံးခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းသုတေသန တူးဖော်မှုများမှ နိနေဝေမြို့၏ တံခါးဆယ့်ငါးပေါက်အနက် အရှေ့ဘက် ဟာလဇီတံခါး၏ ကြိုတင်ခံတပ်တည်ဆောက်ထားသော ကျဉ်းမြောင်းသည့်နေရာနှစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထိုနေရာအတွင်း၌ပင် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ်တိုက်ပွဲတွင် ကျဆုံးခဲ့သော အာရှုရိစစ်သည်များစွာ၏ အကြွင်းအကျန်များကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

နဘိုပိုလာဆာသည် မုန်းတီးဖွယ် အာရှုရိရန်သူအပေါ် မိမိအောင်ပွဲကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။ “ကျွန်ုပ်သည် အာရှုရိပြည်ဖြစ်သော စူဘာရတုမြေကို သတ်ဖြတ်ဖျက်ဆီးခဲ့သည်။ ရန်သူ့မြေကို အပျက်အစီးပုံများနှင့် အပျက်အစီးများအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ အာရှုရိသည် အဝေးကာလများမှစ၍ လူမျိုးအပေါင်းတို့ကို အုပ်စိုးခဲ့ပြီး၊ မိမိ၏လေးလံသောထမ်းပိုးဖြင့် ပြည်သူတို့ကို ဒုက္ခပေးခဲ့သည်။ ထိုသူ၏ခြေတို့ကို အက္ကဒ်ပြည် [ဗာဗုလုန်] မှ ကျွန်ုပ်ပြန်လှည့်စေခဲ့ပြီး၊ သူ၏ထမ်းပိုးကို ချွတ်ပစ်ခဲ့သည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။

နာဟုံက ထိုမြို့သည် ပြည်နှင်ဒဏ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခံရမည်ဟု ပရောဖက်ပြုခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၇)။ ဤအရာသည် နိနေဝေမြို့၏နေထိုင်သူများကို သေချာစွာ ရည်ညွှန်းသော်လည်း အာရှုရိလူတို့၏ ဘာသာရေးအသက်တာကို လွှမ်းမိုးထားသော ဗိမာန်တော်နှင့် ဆက်စပ်သည့် ပြည့်တန်ဆာဝတ်ပြုမှုတို့ကြောင့် ထင်ရှားသော မြို့နတ်ဘုရားမ အိရှတာ (Ishtar) ကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ သူမ၏ သင်္ကေတတိရစ္ဆာန်ဖြစ်သော ခြင်္သေ့သည် နိနေဝေမြို့တွင် အထူးသဖြင့် အက်ရှုဗာနိပလ် အုပ်စိုးချိန်တွင် အလွန်ထင်ရှားခဲ့သည်။ သူ၏ မြောက်ပိုင်းနန်းတော်သည် မြို့ရိုးအတွင်းရှိ ကျယ်ပြန့်သောနေရာများတွင် ကျင်းပခဲ့သော ခြင်္သေ့အမဲလိုက်ပွဲများ၏ ရုပ်ကြွပန်းပုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ အမဲလိုက်ပွဲအဆုံးတွင် သတ်ဖြတ်ထားသော ခြင်္သေ့များကို အိရှတာထံ ဆက်ကပ်ပြီး ဘုရင်က သေဆုံးနေသောသားကောင်များ၏ ဦးခေါင်းများပေါ်သို့ အရည်များ လောင်းချခဲ့သည်။

နာဟုံအသုံးပြုသော ခြင်္သေ့ပုံရိပ်သည် အာရှုရိအယူဝါဒတွင် ခြင်္သေ့၏ အဓိပ္ပာယ်အဆင့်အမျိုးမျိုးကို အခြေခံထားသည်။ အာရှုရိသည် ခြင်္သေ့က သားကောင်ကို ကိုက်ဖြတ်သကဲ့သို့ မိမိ၏သားကောင်များကို ကိုက်ဖြတ်ခဲ့သော်လည်း ယခုအခါ အာရှုရိကိုယ်တိုင် ကိုက်ဖြတ်ခံရမည် (အခန်းငယ် ၁၁–၁၂)။ မြို့၏ အံ့မခန်းကြွယ်ဝမှုများကိုလည်း လုယက်ခံရမည် (အခန်းငယ် ၉)။ အင်အားပြင်းထန်သော စကားလုံးများကို အသုံးပြု၍ နာဟုံသည် မြို့ကို လူသူကင်းမဲ့သော၊ လုယက်ခံထားရသော၊ ပျက်စီးဆုံးရှုံးနေသော မြို့အဖြစ် ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ ဟေဗြဲဘာသာတွင် စကားလုံးသုံးလုံးသည် အသံတူညီသောပုံစံရှိပြီး ပထမနှစ်လုံးသည် အမြစ်တူကြသည်။ ထိုစကားလုံးများမှာ ဘုကာ (“ဗလာဖြစ်ခြင်း၊ လုယက်ခြင်း”)၊ မေဘုကာ (“ဗလာကျင်းခြင်း၊ လုယက်ခံရခြင်း”) နှင့် မေဗုလကာ (“ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်း”) တို့ဖြစ်ကြပြီး၊ ဗလာဖြစ်ခြင်းသည် လုံးဝပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းကို ဖော်ပြကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ရသည်။


အခန်းကြီး - ၃

၃း၁–၁၉

နိနေဝေ၏အပြစ်နှင့် ပျက်စီးခြင်း

သွေးချောင်းစီးရာမြို့အတွက် ကျိန်ခြင်းနှင့် မြည်တမ်းခြင်းဆိုင်ရာ ကြေညာချက်ဖြစ်သော ဟေဗြဲစကားလုံး ဟွိုင် (“အမင်္ဂလာ”) သည် ဤပရောဖက်ပြုချက်၏ နောက်ဆုံးအာရုံစူးစိုက်ရာကို အကျဉ်းချုပ် မိတ်ဆက်ပေးသည် (၃း၁)။ “အမင်္ဂလာ” ဟူသော စကားလုံးတစ်လုံးတည်းအတွင်း အာရှုရိရင်ဆိုင်ရမည့် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာများ ပါဝင်နေပြီး၊ နိနေဝေကို သွေးချောင်းစီးရာမြို့ဟု သတ်မှတ်ခြင်းက ထိုအမင်္ဂလာများ ချမှတ်ခံရခြင်း၏ အကြောင်းပြချက်ကို ပေးသည်။

၃း၁–၄။ နိနေဝေအပေါ် အမင်္ဂလာ။

မြို့၏ပျက်စီးခြင်းကို တရားမျှတစေသော စွဲချက်သုံးရပ်ကို မြို့အပေါ် တင်ပြထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ သွေးထွက်သံယိုအကြမ်းဖက်မှု (အခန်းငယ် ၁)၊ လှည့်စားတတ်သော ပြည့်တန်ဆာအကျင့် (အခန်းငယ် ၄၊ ဟေဇကိမင်း၏လူတို့ကို အာရှုရိတို့ လိမ်လည်ပြောဆိုခဲ့ခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ ၄ရာ ၁၈း၃၁–၃၂) နှင့် ခြင်္သေ့ကဲ့သို့ လူမျိုးများကို လုယက်ခြင်း (နာဟုံ ၂း၁၁–၁၂၊ ဟေရှာ ၁၀း၁၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) တို့ဖြစ်သည်။ အကျိုးဆက်များသည် အပြစ်များနှင့် ကိုက်ညီသည်။ နိနေဝေသည် အကြမ်းဖက်သောအဆုံးကို ရင်ဆိုင်ရမည်။ အာရှုရိဘုရင်များသည် မိမိတို့၏ရန်သူများ၏ ဦးခေါင်းများဖြင့် ပိရမစ်များ တည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း ဝါကြွားခဲ့သကဲ့သို့ ယခုအခါ မရေတွက်နိုင်သော အလောင်းများက လမ်းများကို ပြည့်စေလိမ့်မည်။ မြို့သည် လိမ်လည်သော ပြည့်တန်ဆာမနှင့် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ဖော်ထုတ်ခံရ၍ အရှက်ခွဲခံရမည် (ယေ ၁၃း၂၂၊ ၂၆ ရှိ ယေရုရှလင်နှင့် ဟေရှာ ၄၇း၁–၃ ရှိ ဗာဗုလုန်တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အာရှုရိတို့ လုယက်ယူခဲ့သမျှသည်လည်း သူတို့ထံမှ ပြန်လည်လုယက်ခံရမည်။

၃း၅–၁၇။ နိနေဝေအား လှောင်ပြောင်ခြင်း။

ဘုရားသခင်က မိမိသည် နိနေဝေအား ဆန့်ကျင်တော်မူကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (၃း၅)။ ဤအယူအဆကို ၂း၁၃ တွင် ပထမဆုံး တွေ့ရပြီး မြို့ကို ဖျက်ဆီးရန် ထာဝရဘုရား၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဖော်ပြသည်။ ဖြတ်သန်းသွားသူများသည် အာရှုရိဖျက်ဆီးခဲ့သော ရန်သူမြို့များစွာကဲ့သို့ နိနေဝေသည် အပျက်အစီးများဖြစ်နေကြောင်း အမှန်အတိုင်း အတည်ပြုကြမည် (၃း၇)။ အခန်းငယ် ၈–၁၀ တွင် နောအာမုန်မြို့ကျဆုံးခြင်းကို ဖော်ပြထားခြင်းသည် အက်ရှုဗာနိပလ်က ဘီစီ ၆၆၃ ခုနှစ်တွင် အီဂျစ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ခြင်းကို ရောင်ပြန်ဟပ်သည်။ နောအာမုန်ဟူသောအမည်၏ စာလုံးအတိုင်းအဓိပ္ပာယ်မှာ “အာမုန်နတ်ဘုရား၏မြို့” ဖြစ်သည် (ယေ ၄၆း၂၅၊ ယေဇ ၃၀း၁၄–၁၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဂရိလူတို့က သီဗ်ဟု ခေါ်သော ထိုမြို့တွင် အာမုန်၏ ကြီးမားသော ကာနက်ဘုရားကျောင်းတော် ရှိခဲ့သည်။ အီဂျစ်၊ ပုတ (အများအားဖြင့် လစ်ဗျား သို့မဟုတ် ဆိုမာလီယာဟု ယူဆရသည်) နှင့် လုဗိမ် (လစ်ဗျားလူမျိုးများအတွက် အခြားကဗျာဆန်သောအမည်) တို့နှင့် မဟာမိတ်ဖြစ်ခြင်းက သီဗ်မြို့ကို ကျဆုံးမီတွင် မည်သူမျှ မနိုင်နိုင်သောမြို့ကဲ့သို့ ထင်ရစေခဲ့သည်။ အာရှုရိတို့သည် သီဗ်မြို့ကို ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း နိနေဝေမြို့ကိုလည်း ပြုခံရမည်။ အက်ရှုဗာနိပလ်သည် “ဖမ်းဆီးထားသောခေါင်းဆောင်ကို ခွေးကြိုးဖြင့်ချည်၍ နိနေဝေမြို့ အရှေ့ဘက်တံခါးရှိ ခွေးလှောင်အိမ်တွင် နေစေခဲ့သည်” ဟူသကဲ့သို့ နိနေဝေ၏ အကြီးအကဲများသည်လည်း သံကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ခံရမည်။

နာဟုံသည် နိနေဝေ၏ အင်အားအကောင်းဆုံးလူများကို အိရှာ ဟူသောစကားလုံးဖြင့် ခေါ်ဆိုသည် (စာလုံးအတိုင်းအဓိပ္ပာယ်မှာ “မိန်းမများ” ဖြစ်သည်၊ နာဟုံ ၃း၁၃)။ ထိုခေတ်၏ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ စော်ကားမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သော ဤအသုံးအနှုန်းသည် သူတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာပိုင်းဆိုင်ရာ အားနည်းမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဟေရှာယသည်လည်း အီဂျစ်လူတို့ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် ထိုစကားလုံးကို အသုံးပြုထားသည် (ဟေရှာ ၁၉း၁၆)။ နာဟုံသည် မီးသည် နိနေဝေ၏တံခါးများရှိ သံတိုင်များကို ဝါးမျိုလိမ့်မည်ဟု ပရောဖက်ပြုခဲ့ပြီး၊ အမှန်တကယ်ပင် ဟာလဇီတံခါးသည် ဘီစီ ၆၁၂ ခုနှစ် တိုက်ပွဲတွင် မီးလောင်ခဲ့သည်။ ထိုအကြွင်းအကျန်များကို နောက်ပိုင်းတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင်များက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။

၃း၁၈–၁၉။ မျှော်လင့်ချက်မဲ့သော နိနေဝေ၏ ပျက်စီးခြင်း။

ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းသည်မှာ ယုဒပြည်သည်လည်း နိနေဝေကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ကယ်တင်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ အပြစ်ဒဏ်အဖြစ် ဗာဗုလုန်တို့သည်လည်း ယုဒပြည်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး ပြည်နှင်ဒဏ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ကြသည်။ ဘီစီ ၅၈၇ ခုနှစ် ဗာဗုလုန်တို့၏ တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ယုဒပြည်၏အခြေအနေကို ဖော်ပြထားသော အခြားမှတ်တမ်းများတွင်လည်း နိနေဝေ၏ နောက်ဆုံးနေ့ရက်များနှင့် အလွန်ဆင်တူသော ပုံရိပ်များကို အသုံးပြုထားသည်။ ထိုအရာများတွင် ကလေးများအပေါ် ကျရောက်သော ဘေးဒဏ်များ (ဟေရှာ ၅၁း၂၀၊ မြည် ၂း၁၉၊ ၄း၁–၂)၊ မကောင်းသော သိုးထိန်းများဖြစ်သော ခေါင်းဆောင်များ (ယေ ၂၃း၁–၂၊ ယေဇ ၃၄း၂–၁၀) နှင့် ဖြတ်သန်းသွားသူများ လက်ခုပ်တီးခြင်း (မြည် ၂း၁၅) တို့ ပါဝင်သည်။

ယောနဝတ္ထု၏အဆုံးတွင် ဘုရားသခင်သည် နိနေဝေအား သနားသင့်မသင့်၊ ထိုမြို့အပေါ် စိုးရိမ်သင့်မသင့်ဟု မေးခွန်းပုံစံဖြင့် မေးတော်မူသည် (ယောန ၄း၁၁)။ ထိုအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် နာဟုံကျမ်း၏အဆုံးတွင် နိနေဝေ၏ မရပ်မနားရက်စက်မှုကြောင့် မည်သူမျှ မခံစားခဲ့ရသေးသနည်းဟု မေးမြန်းသည် (နာဟုံ ၃း၁၉)။ ဘုရားသခင်သည် နိနေဝေကို ကယ်တင်ရန် မိမိ၏မြင့်မြတ်သောလက်တော်ကို ဆန့်တော်မူခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် သူတို့သည် ကိုယ်တော်၏ကယ်တင်ခြင်းကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆုံးရှုံးမှုသည် လူသားသမိုင်းစာမျက်နှာများတွင် ထာဝရသင်ခန်းစာတစ်ရပ်အဖြစ် ကျန်ရှိနေသည်။ ထိုအရာသည်လည်း နိနေဝေ၏အတွေ့အကြုံအားဖြင့် ဆိုးယုတ်သောသူတို့၏ နောက်ဆုံးပြိုလဲခြင်းကို မျှော်လင့်နိုင်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့အတွက် မျှော်လင့်ချက်ဖြစ်စေသည်။

 



No comments:

Post a Comment