နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် သက်တမ်းရှိသော ဒေါက်တာ ဂျွန် ရှာဖန်ဘာ့ဂ်နှင့် ဒေါက် ဘက်ချလော်တို့၏ ဆီးချိုရောဂါနှင့် သွေးတိုးရောဂါကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေနိုင်ပုံ

နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော် သက်တမ်းရှိသော ဒေါက်တာ ဂျွန် ရှာဖန်ဘာ့ဂ်နှင့် ဒေါက် ဘက်ချလော်တို့၏ ဆီးချိုရောဂါနှင့် သွေးတိုးရောဂါကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေနိုင်ပုံ

မိတ်ဆွေတို့အားလုံး မင်္ဂလာပါ။ ကျွန်တော်ကတော့ သင်းအုပ်ဆရာ ဒေါက် ဘက်ချလော် ဖြစ်ပါတယ်။ Amazing Facts Spotlight အစီအစဉ်ရဲ့ အထူးအစီအစဉ်လေးကို ကြိုဆိုပါတယ်။ ဒီအစီအစဉ်ဟာ ဒေါက်တာ ဂျွန် ရှာဖန်ဘာ့ဂ်နဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းတဲ့ အစီအစဉ်တွဲရဲ့ ဒုတိယပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့အကြိမ်မှာ အသက်ရှည်စေဖို့ အဓိကသော့ချက် ခုနစ်ချက်ထဲက အချို့အကြောင်းကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီနေ့မှာတော့ သွေးတိုးရောဂါနဲ့ ဆီးချိုရောဂါကို ဘယ်လိုပြန်လည်ကောင်းမွန်စေနိုင်သလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒေါက်တာ ဂျွန်ရေ၊ အခုလို ပြန်လည်လာရောက်ပေးတဲ့အတွက် အရမ်းဝမ်းသာပါတယ်။

ဒေါက်တာ ရှာဖန်ဘာ့ဂ်ဟာ ဆေးပညာနယ်ပယ်မှာ အချိန်အတော်ကြာ ပါဝင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး ဆေးကျောင်းကို ၁၉၄၇ ခုနှစ်မှာ ဘွဲ့ရခဲ့တယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။

ဒါဆို ဆေးပညာနယ်ပယ်မှာ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ကျော်တောင် အတွေ့အကြုံရှိနေပြီပေါ့။ ပြီးတော့ အမ်ဒီဘွဲ့ရ ဆရာဝန်တစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်နားလည်ထားသလောက်ဆိုရင် အမျိုးသားကာကွယ်ရေးဌာနနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ဌာနတစ်ခုမှာလည်း ပါဝင်ခဲ့တယ်မဟုတ်လား။ အဲဒါ ဘာဌာနလဲ။

ဌာနအချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ အာဟာရကော်မတီမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါဆို ကောင်းမွန်တဲ့ကျန်းမာရေးရရှိဖို့ လိုအပ်တဲ့အရာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး အတွေ့အကြုံအများကြီးရှိခဲ့တာပေါ့။ ပြီးတော့ သင်ကိုယ်တိုင်လည်း ပြောသလို လက်တွေ့ကျင့်သုံးနေသူတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဘဝတစ်လျှောက်လုံး သက်သတ်လွတ်စားလာခဲ့တယ်၊ ဆေးလိပ်မသောက်ဘူး၊ အရက်မသောက်ဘူး။ အခုထိ ညဘက်မှာတောင် ကိုယ်တိုင်ကားမောင်းနေသေးတယ်။ သွားတုလည်း မတပ်ထားဘူး။ မျက်စိကလည်း နှစ်ဆယ်နှစ်ဆယ်နီးပါး မြင်နိုင်တယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

သင်က ကျွန်တော်ထက် ဆံပင်တောင် ပိုများသေးတယ်။ ဘဝအပေါ်မှာလည်း အလွန်အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အမြင်ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် သင်လုပ်နေတဲ့အရာက အလုပ်ဖြစ်နေတယ်လို့ ထင်ရပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် လူတွေက သင့်ရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို သိချင်ကြတာ သဘာဝပါပဲ။ ပိုမိုရှည်လျားပြီး အားကောင်းကာ ပြည့်ဝတဲ့အသက်တာကို ရရှိဖို့ ဘာတွေလုပ်ရမလဲဆိုတာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့မှာတော့ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါအကြောင်း ပြောကြရအောင်။

နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါက သေဆုံးမှုကို ဖြစ်စေတဲ့ နံပါတ်တစ်အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

ကျန်တဲ့ သေဆုံးမှုဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်း ငါးခုကို ပေါင်းလိုက်တာထက်တောင် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါက ပိုများတယ်လို့ ကျွန်တော်နားလည်ထားပါတယ်။ ပြီးရင် ကင်ဆာ၊ အဲဒီနောက်မှာ အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ အခြားအဓိကသေဆုံးမှုအကြောင်းရင်းတွေ ရှိတယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။

ဒီနေ့ ဆွေးနွေးချင်တဲ့ အဓိကအချက်ကတော့ ဆီးချိုရောဂါအမျိုးအစားများစွာနဲ့ သွေးတိုးရောဂါ၊ ဒါမှမဟုတ် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကိုတောင် ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါမှန်ပါသလား။

မှန်ပါတယ်။ Dean Ornish လုပ်ခဲ့သလို သွေးကြောနံရံမှာ အဆီများစုပုံပြီး ကျဉ်းမြောင်းလာတဲ့ အခြေအနေကိုတောင် ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်နိုင်ပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒီလိုလုပ်ဖို့ အဓိကသော့ချက်တွေက ဘာတွေလဲ။

ရှောင်ရှားရမယ့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေတဲ့ အချက် ခုနစ်ချက်ရှိပါတယ်။ အရက်၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ လှုပ်ရှားမှုမရှိခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ချခြင်း၊ အသားအလွန်အကျွံစားခြင်းနဲ့ သကြားအလွန်အကျွံစားခြင်းတို့ကို ရှောင်ရပါမယ်။ နောက်ထပ် နှစ်ချက်ကိုလည်း ထည့်လိုက်ကြပါတယ်။ အဲဒါတွေက သွေးထဲမှာ ကိုလက်စထရောများခြင်းနဲ့ သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ခြင်းတို့ပါ။

အခုလေးတင် ထုတ်လွှင့်မှုမစခင် ဖုန်းထဲမှာ တစ်ခုတွေ့လို့ လူတွေကို မျှဝေချင်ပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ မျက်စိကွယ်မှုကို ဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါရှိတဲ့ အရွယ်ရောက်သူတွေဟာ နှလုံးရောဂါနဲ့ လေဖြတ်ရောဂါကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေ နှစ်ဆပိုများတယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ သန်းနဲ့ချီတဲ့လူတွေဟာ ပထမအမျိုးအစား ဆီးချိုရောဂါရှိနေကြတယ်။ အစောပိုင်းလက္ခဏာတွေက သတိမထားမိလောက်အောင် ပျော့ပျောင်းတတ်လို့ လူအများကြီးက ကိုယ့်မှာရောဂါရှိနေမှန်းတောင် မသိကြဘူး။ ဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေရဲ့ တစ်ဝက်လောက်က ရောဂါရှိမှန်း မသိကြဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလည်း ကျွန်တော်တို့ မထုတ်လွှင့်ခင်က ပြောခဲ့ကြသလို ဆီးချိုရောဂါဟာ ကပ်ရောဂါတစ်ခုလို ဖြစ်လာနေပါတယ်။ အခု မြောက်အမေရိကမှာရော ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာပါ တဟုန်ထိုး တိုးပွားလာနေတယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။

အဲဒီနှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါကို လျှော့ချပေးနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ဖြစ်စေတဲ့ အချက်ခုနစ်ချက်ကြောင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါကို ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချနိုင်ပြီး ဆီးချိုရောဂါကို ၈၈ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချနိုင်တယ်လို့ ဆိုတာ အံ့ဩစရာပါပဲ။

အလွန်အံ့ဩစရာကောင်းပါတယ်။

ဆေးဝါးတစ်မျိုးမျှမသုံးဘဲ လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲရုံနဲ့ပဲ ဖြစ်နိုင်တာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။

ကျွန်တော် သင့်စာရွက်စာတမ်းတွေထဲမှာ ဖတ်ဖူးသလိုပဲ၊ လူတစ်ယောက်က အဝလွန်တဲ့အဆင့်မရောက်သေးဘဲ ကိုယ်အလေးချိန်များနေတယ်ဆိုရင်တောင် ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ တိုးလာတယ်မဟုတ်လား။

မှန်ပါတယ်။

အဝလွန်တဲ့အမျိုးအစားထဲကို ရောက်သွားရင် အဲဒီဖြစ်နိုင်ခြေက အဆနှစ်ဆယ်တောင် တိုးလာပါတယ်။

မှန်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဆီးချိုရောဂါမဖြစ်အောင် ကာကွယ်ဖို့ လူတစ်ယောက် လုပ်နိုင်တဲ့ အရေးကြီးဆုံးအရာတွေထဲက တစ်ခုက ကိုယ်အလေးချိန်ကို ထိန်းချုပ်ဖို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်များခြင်းတို့ဟာ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ ဖြစ်ပွားနှုန်းကို မြင့်နေစေတဲ့ အဓိကအချက်သုံးခု ဖြစ်နေဆဲလို့ ပြောရမလား။

ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒီအရာတွေကို လုံလောက်အောင် မလျှော့ချနိုင်သေးလို့ပါ။ ဆေးလိပ်သောက်မှုကိုတော့ လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီနိုင်ငံမှာ အရွယ်ရောက်သူတွေရဲ့ ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ဆေးလိပ်သောက်ကြပါတယ်။

ကယ်လီဖိုးနီးယားမှာတော့ ၉ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒါက ကောင်းကောင်းလုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဆီးချိုရောဂါ တိုးလာတာ၊ သွေးတိုးရောဂါ တိုးလာတာနဲ့ အထူးသဖြင့် ကလေးတွေမှာ ကိုယ်အလေးချိန်များလာတာတွေကြောင့် နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေက မြင့်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

သင်မျှဝေပေးနေတဲ့အရာတွေကို ကြည့်ရင် အဝလွန်ခြင်းဟာ သွေးတိုးရောဂါနဲ့ ဆီးချိုရောဂါဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဆိုတာ ထင်ရှားပါတယ်။ အကြီးမားဆုံးအကြောင်းရင်းက ဘာဖြစ်မလဲ။ အမေရိကန်လူမျိုးတွေရဲ့ အစားအစာထဲမှာ ဘာက အဓိကလဲ။ လေ့ကျင့်ခန်းမလုံလောက်တာလား၊ သကြားအလွန်အကျွံစားတာလား။

အစားအစာစားချိန်တွေကြားမှာ စားသောက်တာက နံပါတ်တစ်ပါ။

အံ့ဩစရာပဲ။

လူအများကြီးဟာ အစားအစာစားချိန်ကလွဲပြီး ဘယ်အချိန်မှာမှ မစားဘူးဆိုရင် ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်ကို ပြန်ရောက်နိုင်ကြပါတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်ရင် သူတို့ထဲက သုံးပုံနှစ်ပုံလောက်တောင် ပုံမှန်ကိုယ်အလေးချိန်ကို ပြန်ရောက်နိုင်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

ဒါက နံပါတ်တစ်ပေါ့။

နံပါတ်နှစ်က လေ့ကျင့်ခန်းပါ။

နံပါတ်သုံးက သက်သတ်လွတ်အစားအစာ ဖြစ်ပါတယ်။ သက်သတ်လွတ်အစားအစာက ဆီးချိုရောဂါဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ သွေးတိုးရောဂါဖြစ်ခြင်းကို ကာကွယ်ပေးတယ်၊ ကိုယ်အလေးချိန်များခြင်းကိုလည်း ကာကွယ်ပေးတယ်။

ကျွန်တော်တို့ဟာ အစားအစာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မစဉ်းစားဘဲနဲ့တောင် တစ်နေ့မှာ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါင်း ၄၀၀ လောက် ချနေကြတယ်။

အံ့ဩစရာပါပဲ။

ဒါကြောင့် လူတွေ ကိုယ်အလေးချိန်မများအောင် ဘယ်လိုနေထိုင်ရမလဲဆိုတာ သင်ကြားပေးဖို့ အပြုအမူပြောင်းလဲစေတဲ့ နည်းစနစ်တွေက အရေးကြီးပါတယ်။ အဲဒါဟာ မြောက်အမေရိကမှာ လူတွေရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အကြီးမားဆုံးအခက်အခဲတွေထဲက တစ်ခုပါ။

ကလေးတွေမှာ အဝလွန်ခြင်းဟာလည်း ကပ်ရောဂါတစ်ခုလို ဖြစ်နေတယ်လို့ နားလည်ထားတယ်။ ရာခိုင်နှုန်းကိုတော့ မမှတ်မိတော့ဘူး။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဆိုဒါအချိုရည်တွေက အရည်ပျော်သကြားလုံးလိုပါပဲ။ ကလေးတွေဟာ ဆိုဒါကို အမြဲသောက်နေကြသလိုပဲ ထင်ရပါတယ်။ အဲဒါက ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို တိုးစေပါတယ်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ဆီးချိုရောဂါရှိသူတွေမှာ ဆီးချိုရောဂါမတွေ့ရှိခင် ခုနစ်နှစ်လောက်ကတည်းက သွေးတိုးရောဂါ ရှိနေတတ်ပါတယ်။

အခု ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးနေကြတာက ဒီကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကြောင့် အရွယ်မတိုင်မီ သေဆုံးမှုတွေ အများကြီးဖြစ်ရုံတင်မကဘူး။ နှလုံးရောဂါ၊ ကင်ဆာ၊ ဆီးချိုရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်းတို့ကြောင့် နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးကိုပါ ထိခိုက်ပြီး နိုင်ငံကို အကြွေးပေါ်ကျစေတယ်လို့ ဆိုရမလား။

အဲဒါမှန်ပါတယ်။ အရင်ခေတ်က လူတစ်ယောက်ဟာ အသက်တာရဲ့ နောက်ဆုံးနှစ်အနည်းငယ်မှာ နေမကောင်းဖြစ်တယ်၊ အသက်ကြီးလာတယ်၊ နောက်ဆုံးရောဂါဖြစ်ပြီး သေဆုံးတယ်။ အခုတော့ လူတွေဟာ သူတို့ရဲ့အသက်တာ နောက်ဆုံးနှစ် ၃၀ လောက်ကို ဆေးဝါးတွေနဲ့ ရုန်းကန်ရင်း နေမကောင်းဖြစ်နေကြတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ်အခြေအနေအရ အမေရိကန်လူမျိုးတစ်ဦးဟာ တစ်နှစ်ကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအတွက် ဒေါ်လာ ၁၂,၀၀၀ ကျော် ပေးဆောင်နေရတယ်လို့ နားလည်ထားပါတယ်။ နိုင်ငံရဲ့ ဘတ်ဂျက် ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအတွက် သုံးစွဲနေရပါတယ်။ လူတိုင်းက ကိုယ့်ကျန်းမာရေးကို ကောင်းကောင်းစောင့်ရှောက်ကြမယ်ဆိုရင် တိုင်းပြည်မှာရှိတဲ့ လူတိုင်းအနေနဲ့ တခြားအရာတွေအတွက် သုံးစွဲနိုင်မယ့် ငွေဘယ်လောက်များ ရှိလာမလဲဆိုတာ စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ဒီလိုဆိုရင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းကြီး ရှိတော့မှာမဟုတ်ပါဘူး။

လူအများကြီးက တကယ်မလိုအပ်တဲ့ ဆေးဝါးတွေ သောက်နေကြတယ်လို့ သင်ပြောနေတာလား။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဥပမာ စတက်တင်ဆေးတွေပါ။

အဲဒါတွေက သွေးထဲမှာ ကိုလက်စထရောကို လျှော့ချဖို့ သုံးတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ လူတိုင်းရဲ့ သွေးထဲက ကိုလက်စထရောကို လျှော့လိုက်ရင် နှလုံးရောဂါ မဖြစ်တော့ဘူးလို့ ကျွန်တော်တို့ ထင်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒါဟာ မှားယွင်းတဲ့အယူအဆ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ၂၀၁၅ ခုနှစ်ထုတ် ကမ္ဘာ့နှလုံးရောဂါဆိုင်ရာ ဂျာနယ်မှာလည်း ဒါဟာ အမှားဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ လူနာတွေကို အဲဒါဟာ အမှားဖြစ်တယ်လို့ ပြောသင့်ပါတယ်။ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချဖို့ ကျွန်တော်တို့ တကယ်လိုအပ်တာက လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ၈၀ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ချနိုင်ပြီး စတက်တင်ဆေးထက်တောင် ပိုကောင်းပါတယ်။

လူတစ်ယောက် ဆရာဝန်နဲ့တွေ့တဲ့အခါ ပျမ်းမျှ ဆေးခန်းတွေ့ချိန်က ဘယ်လောက်ကြာပါသလဲ။

အခုဆို အုပ်စုလိုက်ဆေးကုသတဲ့နေရာတွေ အများကြီးရှိလာပါပြီ။ အဲဒီအုပ်စုရဲ့ ခေါင်းဆောင်က “ငွေကြေးအရ အကျိုးအမြတ်ရဖို့ လူနာတစ်ယောက်ကို ၁၀ မိနစ်အတွင်း တွေ့ရမယ်” လို့ ပြောတတ်ပါတယ်။ အဲဒီလောက်နဲ့ ပညာပေးဖို့ မလုံလောက်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် သူတို့က အလွယ်တကူ ဖြေရှင်းဖို့ ဆေးစာရေးပေးလိုက်ကြပြီး လူနာတွေကို အဲဒီဆေးစာတွေကနေ ဘယ်လိုလွတ်မြောက်နိုင်မလဲဆိုတာ မသင်ကြားပေးကြပါဘူး။

စတက်တင်ဆေးတွေနဲ့ပတ်သက်ရင်လည်း လူနာတွေကို ဆေးပေးမယ့်အရင် လူနေမှုပုံစံကို ပြောင်းလဲဖို့ ကြိုးစားသင့်တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက သူတို့ဟာ ဆေးသောက်တဲ့သူတွေနဲ့ မသောက်တဲ့သူတွေရဲ့ အသက်ရှည်မှုကို လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

အဲဒီဆေးသောက်နေတဲ့သူတွေက ပိုကောင်းလာသလား။ ပိုအသက်ရှည်သလား။

နှလုံးရောဂါမရှိတဲ့ လူ ၉၃ ရာခိုင်နှုန်းအတွက်တော့ သူတို့ ပိုအသက်ရှည်တာ မတွေ့ရပါဘူး။

နှလုံးရောဂါမရှိတဲ့သူကို ဆေးတစ်လုံးပေးပြီး “ဒီဆေးကို တစ်သက်လုံး သောက်ရမယ်” လို့ ပြောတာက အဓိပ္ပာယ်မရှိဘူးပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒါက မဆီလျော်ပါဘူး။

ပြီးတော့ ဆေးဝါးအားလုံးနီးပါးမှာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ရှိတတ်တယ်မဟုတ်လား။

ရှိပါတယ်။

စတက်တင်ဆေးတွေရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေထဲမှာ ဘာတွေရှိလဲ။

ကြွက်သားကြွက်တက်တာက အဓိကတစ်ခုပါ။

အဲဒါကြောင့် ကွူးအင်ဇိုင်း ကျူတန်ကို အသုံးပြုကြတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒါကို သက်သာအောင် ကူညီဖို့ပါ။

ဒါဆို ကြွက်သားကြွက်တက်လာပြီး အဲဒီကြွက်တက်မှုအတွက် နောက်ထပ်ဆေးတစ်မျိုး သောက်ရတယ်။ နောက်တစ်မျိုးဆေးက နောက်ထပ်ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်စေပြီး အဲဒါက ဆင့်ကဲသက်ရောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။ လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းနဲ့ အဲဒီအရာအားလုံးကို ဖယ်ရှားနိုင်ပါတယ်။

အခု အမျိုးသမီးတွေ စတက်တင်ဆေး သောက်နေကြတာကို ကြည့်ပါ။ သူတို့မှာ ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ၇၁ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမြင့်ပြီး အမျိုးသားတွေထက် သုံးဆခွဲ ပိုများပါတယ်။

အံ့ဩစရာပါပဲ။ အဲဒီစတက်တင်ဆေးတွေ သောက်နေရင် ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ အများကြီးပိုမြင့်တယ်ပေါ့။

ကံကောင်းတာက စတက်တင်ဆေး စတင်ညွှန်ကြားပြီး တစ်နှစ်အကြာမှာ လူ ၅၅ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ဆက်သောက်နေကြပါတယ်။

ဒါက တကယ်တော့ ကောင်းတဲ့အရာပဲ။

ဟုတ်ပါတယ်။ နှလုံးရောဂါရှိတဲ့ လူ ၇ ရာခိုင်နှုန်းလောက်မှာတော့ စတက်တင်ဆေးတွေက အကျိုးရှိပါတယ်။

သူတို့ အသက် ခုနစ်နှစ်၊ ရှစ်နှစ် ပိုရှည်ကြတယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဆေးသောက်ရင် ပိုရှည်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဘယ်သူတွေက အဲဒီအုပ်စုထဲမှာ ပါသလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မသိကြပါဘူး။ ကိုလက်စထရောအဆင့်ကို အခြေခံပြီး ဆုံးဖြတ်နေကြတာပါ။ ကိုလက်စထရောအဆင့်ဟာ သွေးကြောနံရံမှာ အဆီစုပုံပြီး ကျဉ်းမြောင်းနေသူကို ခွဲခြားသိနိုင်ဖို့ နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။

ဒါဆို သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ခြင်းနဲ့ သွေးကြောနံရံမှာ အဆီစုပုံခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါတို့အကြား ဆက်နွယ်မှုရှိတယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။

ကျွန်တော် နားလည်ထားတာက ဆီးချိုရောဂါဟာ အမျိုးသမီးတွေအတွက် ရင်သားကင်ဆာထက်တောင် ပိုကြီးမားတဲ့အန္တရာယ် ဖြစ်တယ်လို့ သင်ပြောနေတာပဲ။

ဟုတ်ပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေဟာ ရင်သားကင်ဆာထက် ဆီးချိုရောဂါကြောင့် ပိုစောပြီး သေဆုံးနိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်လူဦးရေရဲ့ ၁၀.၅ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ဆီးချိုရောဂါရှိပါတယ်။ အလွန်မြင့်မားတဲ့နှုန်းပါ။

အဲဒီနှုန်းက ရုတ်တရက် မြင့်တက်သွားတာ ဘာကြောင့်လဲ။

ကိုဗစ်ရောဂါ ဝင်လာခဲ့တာကြောင့်ပါ။

အဲဒီအချိန်မှာ တခြားရောဂါတွေကို မစောင့်ကြည့်နိုင်ခဲ့ကြဘူးပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ လူတွေက အိမ်ထဲမှာ ထိုင်နေကြပြီး လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ကြတော့ဘူး။ အဲဒါကြောင့် ကိုယ်အလေးချိန်ပိုတက်လာပြီး ဆီးချိုရောဂါပိုဖြစ်လာကြတယ်။ ပြီးတော့ အိမ်ထဲမှာထိုင်ရင်း ပိုစားကြပြန်တယ်။

အဲဒါက တကယ်အံ့ဩစရာပါပဲ။ လူဦးရေရဲ့ ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ဟာ သူတို့အများစုမှာ မဖြစ်သင့်တဲ့ရောဂါတစ်ခုနဲ့ ရုန်းကန်နေရတယ်လို့ တွေးကြည့်ရင် အံ့ဩစရာပါပဲ။

ကလေးဘဝမှာ ဖြစ်တဲ့ ဆီးချိုရောဂါအချို့တော့ ရှိပါတယ်။

ပထမအမျိုးအစားလား။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူအများစုက ဒုတိယအမျိုးအစား ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ကြပါတယ်။

ပထမအမျိုးအစားလည်း တိုးလာတယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတာတော့ တိတိကျကျ မသိသေးပါဘူး။

အခုအစောပိုင်းမှာ စကားပြောတုန်းက သက်သတ်လွတ်စားခြင်းနဲ့ ဆေးရွက်ကြီးကင်းစင်ခြင်းသာမက အခြားလူနေမှုပုံစံဆိုင်ရာအချက်တွေကိုလည်း လေ့လာထားတဲ့ သုတေသနအချို့ကို ပြသမယ့် ဆလိုက်အနည်းငယ် ရှိတယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်က အစားအစာ၊ အရက်နဲ့ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးတွေကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ထည့်ပြောပါတယ်။

အဲဒါက ဘာကိုဆိုလိုတာလဲ။

အခြားစကားနဲ့ပြောရရင် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်ရဲ့ အနာရောဂါငြိမ်းခြင်းအမှုတော် စာအုပ် စာမျက်နှာ ၃၃၄ မှာ ဒီလိုရေးထားပါတယ်။ “စားပွဲပေါ်မှာ ဝိုင် ဒါမှမဟုတ် အရက်တစ်မျိုးမျိုး တင်ထားတာကို မလုပ်ချင်တဲ့သူအများအပြားဟာ အရက်ပြင်းပြင်း သောက်ချင်စိတ်ဖြစ်လာစေတဲ့ အစားအစာတွေကိုတော့ စားပွဲပေါ်မှာ ပြည့်နှက်အောင် တင်ထားကြတယ်။ အဲဒီလိုအစားအစာတွေကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့သွေးဆောင်မှုကို ခုခံဖို့ဆိုတာ အလွန်ခက်ခဲသွားပါတယ်။”

ဒါကြောင့် အစားအသောက်နဲ့ အရက်သောက်သုံးမှုဆိုင်ရာ အကျင့်ဆိုးတွေဟာ ကျန်းမာရေးကို ဖျက်ဆီးပြီး အရက်စွဲလမ်းမှုအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒီအကြောင်းကို သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေရှိမရှိ လေ့လာခဲ့ကြတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ Loma Linda မှာရှိတဲ့ ကျွန်တော်တို့ အာဟာရဌာနရဲ့ အကြီးအကဲ ဒေါက်တာ Register က အဲဒီအချက်အတွက် သိပ္ပံနည်းကျ သက်သေရှိမရှိ သိချင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကြွက်တွေနဲ့ စမ်းသပ်လေ့လာဖို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။

သူက အစားအစာတစ်မျိုးကို ပြင်ဆင်ခဲ့ပြီး အဲဒါကို “ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်အစားအစာဆိုး” လို့ ခေါ်ပါတယ်။ အဲဒါက ကျန်းမာရေးမကောင်းတဲ့ အစားအစာတွေပါ။

ကြွက်တွေဟာ အရည်တစ်ခု သောက်ရမယ်ဆိုရင် ရေကိုပဲ သောက်ကြတယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။

ကြွက်တိုင်းက အရက်ကို မသောက်သင့်ဘူးဆိုတာ သိကြတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။ လူသားတွေကတော့ အဲဒါကို မသင်ယူရသေးဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကြွက်တိုင်းက သိပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒီကြွက်တွေကို အစားအစာဆိုးတွေ ကျွေးလိုက်ရင် ဘာဖြစ်သလဲ။

အဲဒီလိုအစားအစာတွေ စားနေတဲ့အခါ အရက်ကို တောင့်တလာကြပါတယ်။

အဲဒါက အံ့ဩစရာပါပဲ။

ဒီမှာ ဒိုးနပ်နဲ့ ကော်ဖီ၊ မုန်ညင်းနဲ့ သခွားသီးချဉ်ပါတဲ့ ဟော့ဒေါ့၊ အချိုရည်၊ ပန်းသီးပိုင်နဲ့ ကော်ဖီ၊ ချိုတဲ့ပေါင်မုန့်၊ စပက်ဂက်တီနဲ့ အသားလုံး၊ ပြင်သစ်ပေါင်မုန့်၊ ပဲစိမ်း၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်သုပ်၊ ချောကလက်ကိတ်နဲ့ ကော်ဖီ၊ ညနေခင်းအတွက် အချိုမုန့်သုံးထုပ်၊ သကြားလုံးနဲ့ ကော်ဖီတို့ ပါပါတယ်။

အစားအစာဆိုးတွေပါပဲ။

ဟုတ်ပါတယ်။ သူက အဲဒါတွေအားလုံးကို ကြိတ်စက်ထဲမှာ ရေနဲ့ ရောပြီး ကြိတ်လိုက်တယ်။ ပြီးတော့ ခြောက်အောင်လုပ်ပြီး ကြွက်တွေကို ကျွေးပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့အစားအစာနဲ့ နှိုင်းယှဉ်လေ့လာတဲ့အခါ ကြွက်တွေက အဲဒီအစားအစာကို စားပြီး အရက်စသောက်လာကြပါတယ်။

ဒီမှာ ဆလိုက်တစ်ခုရှိပြီး အဲဒီမှာ ကြွက်တွေကို ပြထားပါတယ်။ မျဉ်းရဲ့အမြင့်က သူတို့သောက်နေတဲ့ အရက်ပမာဏကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့အစားအစာပေါ်မှာ ရှိတဲ့အခါ အရက်ကို မသောက်ကြဘူး။ ရေပဲ သောက်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစားအစာဆိုးတွေကို ပေးလိုက်တဲ့အခါ အရက်နည်းနည်း စသောက်လာကြပါတယ်။

အဲဒါက ၁၂ ပတ်ကြာ လေ့လာမှုတစ်ခုပါ။ သတ္တမပတ်ရောက်တဲ့အချိန်မှာ သူတို့က အရက်ကို အလွန်အမင်း စွဲလမ်းတဲ့ကြွက်တွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ အစားအစာကို ဘယ်လိုပဲ ပြောင်းပေးပြောင်းပေး အရက်ကို အမြဲလိုအပ်လာကြတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

ပြီးတော့ သူတို့ကို ကောင်းမွန်တဲ့အစားအစာဆီ ပြန်ထားလိုက်တဲ့အခါ အရက်သောက်တာကို ရပ်လိုက်ကြပါတယ်။

သူတို့က ရေပဲ ပြန်သောက်ကြတယ်ပေါ့။

စိတ်ဝင်စားစရာပါပဲ။

တကယ်စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းပါတယ်။

အဲဒီနောက် အရက်စွဲနေခဲ့တဲ့ ကြွက်တွေကို အချင်းချင်း တွဲပေးပြီး မျိုးဆက်သစ်တွေ ရလာအောင် လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီအရက်စွဲနေခဲ့တဲ့ ကြွက်တွေရဲ့ သားသမီးတွေက သူတို့ရဲ့မိဘတွေ အရက်စွဲမှုကနေ ပြန်လည်လွတ်မြောက်သွားပြီးဖြစ်သော်လည်း အရက်ကို ပိုနှစ်သက်ကြပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒါက ဒီအရာကို သူတို့ရဲ့ ဒီအန်အေထဲအထိ သက်ရောက်စေပြီး နောက်မျိုးဆက်ကို လက်ဆင့်ကမ်းပေးတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ မိဘတွေ အရက်သောက်ခဲ့ကြလို့ ကလေးကြွက်တွေက အရက်သောက်ဖို့ ပိုလိုလားလာကြပါတယ်။

အခု အဲဒါ ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာကို ဇီဝဓာတုဗေဒနည်းအရ တိတိကျကျ သိလာပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့စားတဲ့ ပရိုတင်းထဲမှာ မရှိမဖြစ် အမိုင်နိုအက်ဆစ် ၈၉ မျိုး ရှိပြီး အဲဒီထဲက ၆ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က ဖီနိုင်းလယ်နင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ဖီနိုင်းလယ်နင်းက တိုင်ရိုစင်းကို ဖြစ်စေတယ်။ တိုင်ရိုစင်းက ဒိုပါမင်းကို ဖြစ်စေတယ်။ ဒိုပါမင်းက ဘိန်းပင်ထဲမှာရှိတဲ့ အရာတစ်မျိုးကို ဖြစ်စေပါတယ်။

အဲဒါက ဘိန်းလိုမျိုးပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒီအရာကို ကာဗွန် ၁၄ နဲ့ ရေဒီယိုသတ္တိကြွစမ်းသပ်တဲ့အခါ ကာဗွန် ၁၄ ရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းက ဆီးထဲမှာ မော်ဖင်း၊ ကိုဒိန်း၊ နော်မော်ဖင်း ဒါမှမဟုတ် နော်ကိုဒိန်းလို အရာတွေအဖြစ် ထွက်လာပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒါ ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲ။

ဒိုပါမင်းရောက်သွားတဲ့အခါ ဦးနှောက်ထဲမှာ အစားအစာတွေကို နှစ်သက်စေတဲ့ လှုံ့ဆော်မှုဗဟိုဌာနတစ်ခု ရှိပါတယ်။ အဲဒီဒိုပါမင်းက နောက်ထပ်အရာတစ်ခု ဖြစ်စေပါတယ်။ အဲဒါက အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေတဲ့ အယ်လ်ဒီဟိုက်တစ်မျိုးပါ။

ဒါဆို ခန္ဓာကိုယ်က အဲဒါကို အက်ဆစ်ပုံစံအဖြစ် အလျင်အမြန် ပြောင်းပစ်တာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရက်နည်းနည်း ဝင်လာရင် အဲဒီဖြစ်စဉ်ကို တားဆီးပေးပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒါက ပိုပြီး ဘိန်းဆန်တဲ့အရာတွေ ဖြစ်လာအောင် လုပ်ပေးတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီနည်းလမ်းအတိုင်းပဲ ဖြစ်ရမယ်လို့ မဟုတ်ပါဘူး။ နောက်တစ်လမ်းကြောင်းကို သွားပြီး ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အခြေခံတည်ဆောက်မှုအတွက် လိုအပ်တဲ့ ကိုအင်ဇိုင်း အေ၊ အက်စီတိုင်ကိုအင်ဇိုင်း အေ စတာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလိုဖြစ်ဖို့ ကောင်းမွန်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ အများကြီးလိုပါတယ်။ အစားအစာဆိုးတွေကို စားတဲ့အခါ အဲဒီကောင်းမွန်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေ အားလုံးကို မရနိုင်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် ဘိန်းဆန်တဲ့အရာတွေ ပိုဖြစ်လာတတ်တယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူတို့က အရက်ပိုသောက်လာကြပါတယ်။

သူတို့ခန္ဓာကိုယ်က ရရှိနေတဲ့ ဘိန်းဆန်တဲ့အရာက အရက်ကို တောင်းဆိုနေတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ အဆုံးမရှိတဲ့ စက်ဝန်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ်။

အခု ဒီအကြောင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး နောက်ထပ်အရာတစ်ခုကိုလည်း သိလာပါပြီ။ အဲဒါမှန်ကြောင်းကို သက်သေပြနိုင်ပါတယ်။ အရက်စွဲနေတဲ့ အဲဒီကြွက်တွေကို မော်ဖင်း ထိုးပေးလိုက်တဲ့အခါ သူတို့က ရေကိုပဲ သောက်ကြပါတယ်။

စိတ်ဝင်စားစရာပဲ။

သူတို့ခန္ဓာကိုယ်က တောင့်တနေတဲ့အရာကို ရရှိပြီးသားဖြစ်လို့ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။

အဓိကအချက်ကတော့ အစားအစာ၊ အထူးသဖြင့် အဲဒီအစားအစာဆိုးတွေက ကြွက်တွေကို စွဲလမ်းသူတွေ ဖြစ်လာစေတယ်ဆိုတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

အဝလွန်ခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး အသစ်တွေ့ရှိထားတဲ့ အရာတစ်ခုလည်း ရှိပါတယ်။ အဲဒီလူတွေကို အိုပီယိတ်တားဆေးတစ်မျိုး ပေးလိုက်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အဲဒီဘိန်းဆန်တဲ့အရာတွေ မဖြစ်နိုင်အောင် တားလိုက်ရင် သူတို့အရင်က တောင့်တခဲ့တဲ့ အစားအစာတွေကို မစားချင်တော့ပါဘူး။

ဆိုလိုတာက သူတို့က မမှန်ကန်တဲ့အစားအစာတွေ၊ သကြားအလွန်အကျွံနဲ့ အဆီအလွန်အကျွံတွေကို စားတဲ့အခါ သူတို့ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဘိန်းဆန်တဲ့အရာတွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ အဲဒါကို တားလိုက်ရင် အဲဒီအစားအစာတွေကို မတောင့်တတော့ဘူးပေါ့။

အံ့ဩစရာပါပဲ။ ဒီအရာတွေကို သူတို့ဆီကို တွန်းပို့နေတဲ့ အတွင်းပိုင်းယန္တရားတစ်ခု တကယ်ရှိနေတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။

အခု ကျွန်တော်တို့ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ သွေးတိုးရောဂါကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ခြင်းအကြောင်း ပြောနေကြပါတယ်။ သွေးတိုးရောဂါနဲ့ အဝလွန်ခြင်းတို့နဲ့လည်း ဆက်စပ်နေတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ သင်တွေ့ဖူးတဲ့သူတွေထဲမှာ အင်ဆူလင်ထိုးနေရတဲ့ ဆီးချိုလူနာတစ်ယောက်က အစားအစာကို ပြောင်းလဲပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ကျသွားတဲ့အတွက် ဆေးမလိုတော့တဲ့အခြေအနေကို ရောက်သွားတာမျိုး ရှိပါသလား။

ဟုတ်ပါတယ်။ Weimar မှာ ဒီလိုအဖြစ်အပျက်တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။ ဒီအဖွဲ့အစည်းငယ်လေးမှာ Newstart အစီအစဉ်တွေ လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။ အစားအစာပြောင်းပေးတယ်၊ လေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ်ထဲ ထည့်ပေးတယ်၊ အဲဒီနောက် ဆေးဝါးတွေကနေ လွတ်မြောက်လာနိုင်ကြပါတယ်။

ဒါဆို ကိုယ့်ဆီးချိုရောဂါကို တကယ်ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့သူတွေရဲ့ ဖြစ်ရပ်လေ့လာမှုတွေ အများကြီးရှိတယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ လူတိုင်းအတွက် အဲဒီလိုဖြစ်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ မပြောပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အများစုမှာတော့ လူနေမှုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းက အဲဒီလိုအကျိုးရှိစေနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါက အဝလွန်ခြင်းနဲ့ သွေးပေါင်ချိန်မြင့်ခြင်းကိုလည်း ကူညီပေးမှာ သေချာပါတယ်။

အဲဒါက အသက်ရှည်စေမယ့်အကြောင်း ဘာလေ့လာမှုတွေ ရှိပါသလဲ။

၁၉၉၀ ခုနှစ်မှာ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုမှာ ဒေါက်တာ Ornish က နှလုံးသွေးကြောတွေ ပိတ်ဆို့နေတဲ့ လူနာအုပ်စုတစ်စုကို ယူပြီး လေ့လာခဲ့ပါတယ်။ သူက သူတို့အိမ်တံခါးရှေ့ကို နေ့တိုင်း အစားအစာပို့ပေးပြီး တစ်နှစ်ကြာတဲ့အခါ ပြန်စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလူနာတွေရဲ့ ၈၂ ရာခိုင်နှုန်းမှာ သွေးကြောနံရံမှာ စုပုံနေတဲ့ အဆီတွေ ပြန်လည်လျော့ကျလာတာကို တွေ့ရပါတယ်။

အံ့ဩစရာပဲ။

သူတို့တစ်နေ့ကို ကိုလက်စထရော ၁၂ မီလီဂရမ်ပဲ ရရှိပြီး စားသုံးတဲ့ကယ်လိုရီထဲမှာ ပြည့်ဝအဆီက ၅ ရာခိုင်နှုန်းပဲ ရှိပါတယ်။

ဒါဆို အဲဒါက အကျိုးသက်ရောက်စေတာပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ အစားအစာကို မှန်မှန်စားမယ်ဆိုရင်၊ ဆိုလိုတာက သက်သတ်လွတ်အစားအစာကို စားမယ်ဆိုရင်၊ အဲဒီပြဿနာတွေကို မဖြစ်အောင် ကာကွယ်နိုင်ပြီး ရှိပြီးသားပြဿနာတွေကိုတောင် ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်နိုင်ပါတယ်။

ဒါဆို အပြင်မှာရှိတဲ့ သက်သတ်လွတ်အစားအစာကို စတင်စားချင်တဲ့သူ၊ ပုံမှန်အမေရိကန်အစားအစာနဲ့ ကြီးပြင်းလာတဲ့သူတစ်ယောက်ကို ဘာအကြံပေးမလဲ။ ပထမဆုံး ဘာလုပ်သင့်လဲ။

အဓိကနံပါတ်တစ်အရာက အသားစားတာကို လျှော့ချရမယ်။

ရုတ်တရက် လုံးဝဖြတ်ပစ်ရမှာလား။

မဟုတ်ပါဘူး။ တဖြည်းဖြည်းချင်း လုပ်ရပါမယ်။

ဥပမာ နေ့တိုင်းစားနေရာက တစ်ပတ်ကို ငါးရက်ပဲ အသားစားပါ။ အဲဒီကနေ သုံးရက်အထိ လျှော့ချပြီး တစ်နှစ်အတွင်း အသားလုံးဝမစားတော့တဲ့အဆင့်ကို တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲသွားပါ။

ဒါက နံပါတ်တစ်ပါ။

အစားအစာစားပွဲမှာ ထိုင်ပြီး အစားအစာစားချိန်မှာပဲ စားရမယ်။ အစားအစာစားချိန်တွေကြားမှာ မစားရပါဘူး။

အခု သင်သိထားသင့်တာက ဆီးချိုရောဂါဟာ သေစာရင်းမှာ သက်သတ်လွတ်မစားသူတွေမှာ သက်သတ်လွတ်စားသူတွေထက် ၃.၆ ဆ ပိုပြီး တွေ့ရပါတယ်။

ဒါဆို သက်သတ်လွတ်စားခြင်းက ဆီးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချရာမှာ အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ပါဝင်တယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ သွေးတိုးရောဂါအတွက်လည်း အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ပါဝင်ပါတယ်။ အပင်ကရတဲ့ ပရိုတင်းတွေက တိရစ္ဆာန်ကရတဲ့ ပရိုတင်းတွေလို သွေးပေါင်ချိန်ကို မြင့်တက်စေတဲ့ သဘောမရှိပါဘူး။

ပြီးတော့ အဝလွန်ခြင်းအတွက်လည်း အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ပါဝင်မယ်ထင်ပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

ဒါဆို သွေးတိုးရောဂါနဲ့ ဆီးချိုရောဂါကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ အဓိကသော့ချက်တွေကို နားထောင်နေတဲ့ မိတ်ဆွေတွေအတွက် အကျဉ်းချုပ်ပြောရမယ်ဆိုရင် ဘာတွေလဲ။

အဓိကသော့ချက်က သက်သတ်လွတ်စားဖို့ပါပဲ။ အဲဒါက အဓိကအချက် ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ အထက်မှာပြောခဲ့သမျှ အရာအားလုံး ပါဝင်ပါတယ်။ ပြီးတော့ လေ့ကျင့်ခန်းပိုလုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ အခု လူတွေဟာ လေ့ကျင့်ခန်းပိုလုပ်ဖို့ အမှန်တကယ် လိုအပ်နေကြပါတယ်။

ကျွန်တော် မမှားရင် လူတွေရဲ့ သွားတွေနဲ့ အစာခြေစနစ်ကို ကြည့်ရင် ဂေါ်ရီလာလိုမျိုး သက်သတ်လွတ်အစားအစာနဲ့ ပိုပြီးကိုက်ညီတယ်လို့ လေ့လာမှုတွေက ပြထားတယ်မဟုတ်လား။

တချို့တိရစ္ဆာန်တွေမှာ လူ့အစာခြေစနစ်လောက် မရှုပ်ထွေးတဲ့ အစာခြေစနစ်တွေ ရှိကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ခန္ဓာကိုယ်ဟာ တကယ်တော့ သက်သတ်လွတ်အစားအစာအတွက် ဖန်ဆင်းထားတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။

အဲဒီအချက်အတွက် သက်သေတွေက လုံလောက်မှုမရှိသေးပေမဲ့ အဲဒါမှန်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ လူသားတွေဟာ သက်သတ်လွတ်စားဖို့ ဖန်ဆင်းခံရတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ပြီးတော့ သက်သတ်လွတ်စားသူတွေမှာ သွေးတိုးရောဂါ၊ အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါသာမက ကင်ဆာအမျိုးအစားအချို့လည်း နည်းပါးတယ်ဆိုတာကို အထောက်အထားတွေက ပြသနေပြီလို့ ထင်ပါတယ်။

အဲဒါမှန်ပါတယ်။

လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တဲ့သူတွေမှာ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းပါတယ်။

ဒါဆို လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းက အဲဒါကို လျှော့ချပေးတယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ ကင်ဆာဟာ သေဆုံးမှုဖြစ်စေတဲ့ ဒုတိယအကြီးဆုံးအကြောင်းရင်းဆိုတော့ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းက နံပါတ်တစ်နဲ့ နံပါတ်နှစ် အဓိကသေဆုံးမှုအကြောင်းရင်းနှစ်ခုစလုံးကို ကူညီပေးနိုင်ပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တယ်ဆိုတာ ဘောလုံးကစားတာမျိုး၊ အပြင်းအထန် အားကစားလုပ်တာမျိုး မလိုအပ်ဘူးပေါ့။

မလိုပါဘူး။ အပြင်ထွက်ပြီး လှုပ်ရှားရုံနဲ့ ရပါတယ်။ အခုခေတ်မှာ လူတွေဟာ ဒစ်ဂျစ်တယ်လူနေမှုပုံစံကြောင့် အချိန်အများကြီး ထိုင်နေကြပါတယ်။

အခု သင်သိထားသင့်တာက အောက်ပါအချက်သုံးခုကို လုပ်မယ်ဆိုရင် သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းသွားပါတယ်။ ပထမအချက်က အစားအစာထဲမှာ လီနိုလီအစ်အက်ဆစ် လုံလောက်စွာ ရရှိဖို့ပါ။ အဲဒါက မပြည့်ဝအဆီအမျိုးအစားထဲက မရှိမဖြစ်အဆီအက်ဆစ်တစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

အပင်ကရတဲ့အရာတွေပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ အပင်တွေကရတဲ့ အဆီအက်ဆစ်တွေပါ။ တိရစ္ဆာန်တွေနဲ့ ပြုလုပ်ထားတဲ့ စမ်းသပ်မှုတွေမှာ အဲဒါကို လုံလောက်စွာပေးရင် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့ကျတာကို တွေ့ရပါတယ်။

ပိုတက်စီယမ်ကိုလည်း အများကြီး ရရှိနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါက သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေထဲမှာ ရှိပါတယ်။

ဆိုဒီယမ်က ပြဿနာဖြစ်စေတာ မဟုတ်ဘူးလား။

ဆားက ပြဿနာဖြစ်စေတာ မဟုတ်ဘူးလား။

ပိုတက်စီယမ်နဲ့ ဆိုဒီယမ် အချိုးဟာ နှစ်နဲ့တစ် ဖြစ်သင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်အစားအစာထဲမှာတော့ အဲဒီအချိုးက ပြောင်းပြန်ဖြစ်နေပါတယ်။ ပိုတက်စီယမ်ထက် ဆိုဒီယမ်က နှစ်ဆလောက် ပိုများနေပါတယ်။

ဒါဆို အပင်ကရတဲ့ အစားအစာတွေ ပိုစားနေမယ်ဆိုရင် ဆိုဒီယမ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဆားက အန္တရာယ်ဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအချက်တစ်ခု မဟုတ်တော့ဘူးလို့ ပြောနေတာလား။

ဟုတ်ပါတယ်။ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကနေ ပိုတက်စီယမ် ပိုရပါတယ်။ လိုအပ်တဲ့ လီနိုလီအစ်အက်ဆစ်ကိုလည်း ပိုရပါတယ်။ ပြည့်ဝအဆီအစား မှန်ကန်တဲ့အဆီကို ရရှိပါတယ်။ အစားအစာထဲမှာ အမျှင်ဓာတ်လည်း ပိုရပါတယ်။

ဥပမာ တစ်နေ့ကို အမျှင်ဓာတ် ၁၂ ဂရမ် စားနေရာကနေ ၂၄ ဂရမ်အထိ ပြောင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် သွေးတိုးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ တစ်နေ့ကို အမျှင်ဓာတ် ၁၂ ဂရမ်နဲ့ ၂၄ ဂရမ်ကို နှိုင်းယှဉ်ရင် ၁၂ ဂရမ်ပဲစားသူတွေမှာ သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေက ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများပါတယ်။

ဒါဆို သက်သတ်လွတ်အစားအစာစားတဲ့သူတွေက အမျှင်ဓာတ်ပိုရဖို့ ပိုလွယ်တယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ ဥရောပမှာရှိတဲ့ သက်သတ်လွတ်စားသူတွေနဲ့ EPIC Oxford လေ့လာမှုမှာ ပါဝင်တဲ့သူတွေကို Adventist Health Study မှာရှိတဲ့ သက်သတ်လွတ်စားသူတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ထားပါတယ်။

ဥရောပမှာရှိတဲ့သူတွေက တိရစ္ဆာန်တွေကို မသတ်ချင်လို့ သက်သတ်လွတ်စားကြတာပါ။

ဟုတ်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးအတွက် သက်သတ်လွတ်စားမယ်ဆိုရင်တော့ အမျှင်ဓာတ်ပိုရတယ်၊ ဗီတာမင် စီ ပိုရတယ်။ သူတို့က အသားကို ဖယ်လိုက်ရုံပဲ ဖြစ်ပေမဲ့ အစေ့အဆန် ဒါမှမဟုတ် အမျှင်ဓာတ်ကို ပိုမရကြဘူး။

ဒါပေမဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် လုပ်တာဆိုရင်တော့ မုန့်ဖြူကို ကင်စားတာအစား ဂျုံလုံးပေါင်မုန့်ကို ကင်စားတယ်။ အဲဒီထဲမှာ အာဟာရဓာတ်ပိုများပြီး ဖွဲနုတွေကလည်း ကျန်နေပါတယ်။

ဒါကြောင့် သက်သတ်လွတ်စားသူတွေအကြားမှာတောင် ကွာခြားချက်အတော်များပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။ ကျန်းမာရေးအတွက် သက်သတ်လွတ်စားသူတွေက အစေ့အဆန်တွေ ပိုစားကြတယ်၊ အမျှင်ဓာတ်လည်း ပိုရကြပါတယ်။

ဆရာဝန်တစ်ဦးဖြစ်တာအပြင် သင်ဟာ ယုံကြည်ခြင်းရှိသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ယုံကြည်ခြင်းနဲ့ ဆေးပညာကို သီးခြားခွဲခြားထားဖို့ အရမ်းဂရုစိုက်တယ်လို့ ကျွန်တော်သိပါတယ်။ ယုံကြည်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်ပိုင်သက်သေခံချက်တွေဟာ ဓာတ်ခွဲခန်း ဒါမှမဟုတ် သိပ္ပံနည်းကျလေ့လာမှုတစ်ခုမှာ တကယ်အတည်ပြုနိုင်တဲ့ အရာမျိုးမဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ သင်က ယုံကြည်ခြင်းရှိသူတစ်ဦးအနေနဲ့ သင့်ရဲ့သိပ္ပံဆိုင်ရာ အသိပညာနဲ့ ယုံကြည်ခြင်းကို ပေါင်းစပ်ထားတယ်။ သင့်မှာလည်း အလွန်အပြုသဘောဆောင်တဲ့ သဘောထားရှိတယ်။ သင်နဲ့ ကျွန်တော် သိကျွမ်းတာ အတော်ကြာပါပြီ။ သင်က အမြဲပြုံးနေတယ်၊ အမြဲရယ်တတ်တယ်၊ ဟာသဉာဏ်ကောင်းတယ်။ အဲဒီအရာတွေကလည်း ဆေးပညာအရ အကျိုးရှိတယ်မဟုတ်လား။

ဟုတ်ပါတယ်။ အကျိုးရှိပါတယ်။

ကျွန်တော့်မှာ မိတ်ဆွေကောင်းတစ်ယောက်ရှိပါတယ်။ မကြာသေးခင်က သူ့မြေးနဲ့ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကောင်လေးက အမြဲစိတ်ဓာတ်ကျနေတယ်။ အရက်စွဲနေတယ်။ စိတ်ဓာတ်လည်းကျနေတယ်။ ကျွန်တော် သူ့ကို ကူညီဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်တော် သူ့ကို ဒီလိုပြောတယ်။ “မနက်အိပ်ရာနိုးလာတဲ့အခါတိုင်း ကျွန်တော် အရမ်းစိတ်လှုပ်ရှားတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ ဒီနေ့ ဘုရားသခင်က ကျွန်တော့်ဆီကို ဘယ်သူ့ကို ပို့ပြီး ကူညီခွင့်ပေးမလဲဆိုတာ သိချင်လို့ပါ” လို့ ပြောတယ်။

သူ့ကိုယ်သူပဲ အာရုံစိုက်နေမယ့်အစား တခြားလူတွေကို ကူညီဖို့ အာရုံပြောင်းလိုက်မယ်ဆိုရင် သူ့ရဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျနေတဲ့အခြေအနေအတွက် အများကြီး အကျိုးရှိမယ်ဆိုတဲ့ အတွေးကို သူရစေချင်ပါတယ်။

လူအများကြီးဟာ ကိုယ့်အတွင်းကိုပဲ အာရုံစိုက်နေကြလို့ စိတ်ဓာတ်ကျမှုနဲ့ ရုန်းကန်နေကြရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သင်ကတော့ နေ့တိုင်း အိပ်ရာနိုးတဲ့အခါ “အရှင်ဘုရား၊ ဒီနေ့ ကိုယ်တော်က ကျွန်တော့်ကို ကူညီပြီး အားပေးစေချင်တဲ့သူ တစ်ယောက်ယောက် ရှိမှာပဲ” လို့ ပြောတယ်။

အဲဒီလိုလုပ်တိုင်း တစ်ယောက်ယောက်နဲ့ တွေ့ရတယ်လို့ ထင်ရပါတယ်။

ဟုတ်ပါတယ်။

အဲဒါက သင့်ကို ပျော်ရွှင်မှုနဲ့ ကျေနပ်မှုကို ပေးတယ်ပေါ့။

ဟုတ်ပါတယ်။ သူတို့က ကိုယ့်ကိုယ်ကို အသုံးဝင်အောင် လုပ်ထားမယ်ဆိုရင် ဘုရားသခင်ကလည်း သူတို့ကို ဒီလောကမှာ ဆက်ရှိနေစေဖို့ ပိုပြီးဆန္ဒရှိမယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

[ရယ်သံ]

ဒါကြောင့် သင်ဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အသုံးဝင်အောင် လုပ်ထားပြီး ဘုရားသခင်ကလည်း သင့်ကို အသက်ရှည်စွာ ကောင်းချီးပေးထားတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ဒါဟာ စကားမစပ် သမ္မာကျမ်းစာထဲက ကတိတော်တစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကောင်းပါပြီ။ ဒေါက်တာ ရှာဖန်ဘာ့ဂ်ရေ၊ ဒီနေ့အတွက် ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ ပါဝင်ပေးတဲ့အတွက် အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

ပြီးတော့ မိတ်ဆွေတို့ရေ၊ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Amazing Facts Spotlight အစီအစဉ်ကို အတူတကွ ပါဝင်နားဆင်ပေးတဲ့အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒီအစီအစဉ်ကို သင့်မိတ်ဆွေတွေနဲ့ မျှဝေပေးပါ။ YouTube မှာ Like လုပ်ပေးပါ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ သတင်းကောင်းကို ပိုမိုပျံ့နှံ့အောင် အတူတကွ လုပ်ဆောင်ကြရအောင်။

 

 မူရင်းလင့်

https://youtu.be/TvLBiMBqG1E?si=MYvOsV8MDooGL5lU