ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၂

 

အခန်းကြီး - ၃၂

chapter 32

 

၁. ရုဗင်အမျိုးသားများနှင့် ဂဒ်အမျိုးသားများသည် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်တွင် ၎င်းတို့၏အမွေကို တောင်းခံခဲ့ကြသည်။ ၆. မောရှေသည် ၎င်းတို့ကို ဆုံးမသည်။ ၁၆. ၎င်းတို့သည် မောရှေနှစ်သက်မည့် သတ်မှတ်ချက်များကို တင်ပြခဲ့သည်။ ၃၃. မောရှေသည် ၎င်းတို့အား ထိုမြေကို ခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ ၃၉. ၎င်းတို့သည် ထိုမြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။

1 The Reubenites and Gadites sue for their inheritance on that side Jordan. 6 Moses reproveth them. 16 They offer him conditions to his content. 33 Moses assigneth them the land. 39 They conquer it.

 

၁. ရုဗင်အမျိုးသားများ

ရုဗင်အမျိုးသားများနှင့် ဂဒ်အမျိုးသားများသည် တဲတော်တောင်ဘက်တွင် စခန်းချခဲ့ကြသည်၊ ဖြစ်နိုင်ချေမှာ အိမ်နီးချင်းများအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ၊ ရှိမုန်အမျိုးနှင့် ၎င်းတို့ကြားတွင် ရှိခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂:၁၀–၁၄)။ ရုဗင်သည် ယာကုပ်၏သားဦးဖြစ်သောကြောင့် အမျိုးအနွယ်အဆင့်အတန်းအရ ဦးစွာဖော်ပြထားသည်။ နောက်ပိုင်းအခန်းကဏ္ဍများတွင် ဂဒ်အမျိုးကို ဦးစွာဖော်ပြထားပြီး၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းအမျိုးသည် ယော်ဒန်အရှေ့ဘက်တွင်အခြေချရန် ဦးဆောင်လှုပ်ရှားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ၃၈ နှစ်ကြာ အနီးကပ်နေထိုင်ခဲ့ရသဖြင့် အမြဲတမ်းနေရာတွင်လည်း အတူတကွနေရန် လွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။

1. Children of Reuben. The Reubenites and the Gadites were encamped on the south side of the tabernacle, probably not as neighbors, but with the tribe of Simeon between them (ch. 2:10–14). Reuben was Jacob’s first-born, and is, therefore, mentioned first, according to tribal seniority. In the following verses Gad is mentioned first, since that tribe took the initiative in the matter of settling on the east side of the Jordan. The fact of their having lived close together for 38 years tended to influence them to stay together in their permanent location.

 

သိုးနွားများစွာ

ဆိုလိုသည်မှာ ဣသရေလလူမျိုးအခြားများနှင့်နှိုင်းယှဉ်လျှင် သိုးနွားများစွာပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် သိုးနွားများစွာကို မည်သို့ရရှိခဲ့သည်ကို မဖော်ပြထားပါ (တရားသူကြီးမှတ်တမ်း ၅:၁၆, ၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။

Great multitude of cattle. That is, in comparison with the rest of the Israelites. How they came to be so rich in cattle is not stated (see Judges 5:16, 17).

 

ယာဇာမြေ

ဤအမည်သည် အခြားနေရာများတွင် မြို့တစ်မြို့၏အမည်အဖြစ်ပေါ်ထွက်လာသည်။ ၎င်းသည် ရဗ္ဗသမုန်မြို့၏ မြောက်ဘက်သို့မဟုတ် အနောက်မြောက်ဘက်တွင်ရှိသည်ဟု ယူဆရသည်။

The land of Jazer. This name appears elsewhere as that of a town. It is thought to have been north or northwest of Rabbath Ammon.

 

ဂိလဒ်မြေ

ဤသည်မှာ ယဗ္ဗုတ်ချောင်းမြစ်၏ မြောက်နှင့်တောင်ဘက်တွင်ရှိသော ခရိုင်တစ်ခု၏အမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၇:၂၅ တွင် ပထမဆုံးဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် မြေဆီလွှာကောင်းမွန်မှုကြောင့် ထင်ရှားသည်။ ဂိလဒ်အမည်သည် ဣသရေလလူမျိုးတို့ ယော်ဒန်အရှေ့ဘက်တွင်သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေအားလုံးကို တစ်ခါတစ်ရံဖော်ပြရာတွင် သုံးသည်။

The land of Gilead. The name of a district mentioned first in Gen. 37:25, lying north and south of the brook Jabbok. It was noted for its fertile soil. The name Gilead is sometimes used to denote all the territory occupied by Israel east of the Jordan.

 

သိုးနွားမွေးမြူရန်နေရာ

ဤနယ်မြေတွင် ဗာရှန်ဒေသပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းသည် သိုးနွားကောင်းမွန်မှုကြောင့် ထင်ရှားသည် (ဆာလံ ၂၂:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

A place for cattle. Included in this territory was Bashan, noted for its fine cattle (see Ps. 22:12).

 

၂. ဂဒ်

ဂဒ်အမျိုးသည် ၎င်းတို့၏အကြံအစည်ကို ဦးဆောင်တင်ပြခဲ့သည်။ မနာရှအား ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ၊ ၎င်းသည်လည်း သိုးနွားများစွာပိုင်ဆိုင်ထားပြီး ဂဒ်နှင့်ရုဗင်တို့နှင့်အတူ ယော်ဒန်အရှေ့ဘက်နယ်မြေတွင် အမွေခံခဲ့သည် (တရားဟောရား ၃:၁၂, ၁၃၊ ၄:၄၃၊ ၂၉:၈; ယောရှု ၁၂:၆၊ ၁၃:၂၉, ၃၁၊ ၁၄:၃၊ ၁၈:၇ ကိုကြည့်ပါ)။

2. Gad. Gad takes the initiative in proposing their idea. No mention is made of Manasseh, who also had much cattle and shared in the country east of Jordan with Gad and Reuben (see Deut. 3:12, 13; 4:43; 29:8; Joshua 12:6; 13:29, 31; 14:3; 18:7).

 

၃. အတာရုတ်ဂဒ်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၃၄)။

3. Ataroth. Assigned to Gad (v. 34).

 

ဒိဗုန်ရှိဟုန်ဘုရင့်နိုင်ငံတွင်ရှိပြီး (အခန်းကြီး ၂၁:၃၀)၊ ဂဒ်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၃၄)။

Dibon. In the kingdom of Sihon (ch. 21:30), and also given to Gad (v. 34).

 

ယာဇာ အခန်းကြီး ၁ ကိုကြည့်ပါ။ ဂဒ်အမျိုးပိုင်သော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၃၄)။

Jazer. See v. 1. Another place belonging to Gad (v. 34).

 

နိမရာ အခန်းကြီး ၃၆ တွင် ဗက်နိမရာဟုခေါ်ပြီး၊ အဓိပ္ပာယ်မှာ “ကျားသစ်နေရာ” ဖြစ်နိုင်သည်။

Nimrah. Called Beth-nimrah in v. 36, meaning, perhaps, “the place of the leopard.”

 

ဟေရှဘုန်အာမောရိလူမျိုးများ၏ဘုရင် ရှိဟုန်၏မြို့တော်ဖြစ်ပြီး (အခန်းကြီး ၂၁:၂၆–၂၈)၊ ရုဗင်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၃၇)။

Heshbon. The capital of Sihon, king of the Amorites (ch. 21:26–28), and allotted to the Reubenites (v. 37).

 

ဧလျာလဲ ဟေရှဘုန်နှင့်ကပ်လျက်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး (အခန်းကြီး ၃၂:၃၇၊ ဟေရှယာ ၁၅:၄၊ ၁၆:၉၊ ယေရမိ ၄၈:၃၄)၊ ဖြစ်နိုင်ချေမှာ လက်ရှိ အယ်လ်အယ်လ်ဖြစ်ပြီး၊ ဟေရှဘုန်၏ အရှေ့မြောက်ဘက်တွင်ရှိသည်။

Elealeh. Mentioned as adjacent to Heshbon (Num. 32:37; Isa. 15:4; 16:9; Jer. 48:34). Probably the modern el–‘Al, just northeast of Heshbon.

 

ရှဗံ အခန်းကြီး ၃၈ တွင် ရှိဗမာ၊ ဟေရှယာ ၁၆:၈, ၉၊ ယေရမိ ၄၈:၃၂ တွင် စိဗမာဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် စပျစ်ခြံများကြောင့် ထင်ရှားသည်။

Shebam. Also given as Shibmah (v. 38) and Sibmah (Isa. 16:8, 9; Jer. 48:32). It was famous for its vineyards.

 

နဗို ရုဗင်အမျိုးအား ခွဲဝေပေးခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၃၈)။

Nebo. Allotted to the Reubenites (v. 38).

 

ဗွန် အခန်းကြီး ၃၈ တွင် ဗာလမယုန်ဟုဖော်ပြထားပြီး၊ ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ဗာလအမည်ကိုဖယ်ရှားရန် ဗွန်ဟုပြောင်းလဲခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် မောဘလူမျိုးတို့၏လက်သို့ ကျရောက်သောအခါ၊ ဗက်မယုန်ဟူသောအမည်အပြည့်အစုံကို ပြန်လည်သုံးစွဲခဲ့သည် (ယေရမိ ၄၈:၂၃)။ ယောရှု ၁၃:၁၇ တွင် ဗက်ဗာလမယုန်ဟုခေါ်သည်။ ၎င်းသည် ရုဗင်အမျိုးအား ဖြစ်နိုင်ချေခွဲဝေပေးခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ၎င်း၏အပျက်အစီးများကို မအင်ဟုခေါ်ပြီး၊ နဗိုတောင်မှ ၅ မိုင်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။

Beon. In v. 38 we find Baal-meon, which was changed to Beon by the Israelites in order to eliminate the name of Baal. Later, when it fell into the hands of the Moabites, they restored the full name, given as Beth-meon (Jer. 48:23). It is called Beth-baal-meon in Joshua 13:17. It was probably assigned to the Reubenites. Its ruins are known as Ma‘in today, about 5 mi. south of Mt. Nebo.

 

၄. ထာဝရဘုရားသည် သိမ်းပိုက်တော်မူသည်

ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းမြေကို ဣသရေလလူမျိုးတို့အား အမွေအဖြစ်ပေးရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂၁:၂၄, ၂၅)။

4. The Lord smote. That is, with the intention of giving it to His people for an inheritance (ch. 21:24, 25).

 

၆. သင်တို့သည် ဤနေရာတွင် ထိုင်နေမည်လော

ယော်ဒန်အရှေ့ဘက်နယ်မြေကို အလွယ်တကူသိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သောကြောင့်၊ ဂဒ်နှင့်ရုဗင်တို့သည် ယော်ဒန်အနောက်ဘက်ကို လျင်မြန်စွာ သိမ်းပိုက်နိုင်မည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။

6. Shall ye sit here? In view of the comparative ease with which the country east of the Jordan had been conquered, Gad and Reuben no doubt thought the country west of Jordan would be rapidly occupied.

 

၇. စိတ်ဓာတ်ကျစေခြင်း
စကားလုံးအရ “ဆန့်ကျင်ခြင်း”၊ “ဖယ်ကျဉ်ခြင်း” ဟုဆိုလိုသည်။ မောရှေသည် ဤအမျိုးနှစ်ခု၏လုပ်ရပ်များသည် အခြားအမျိုးများအား ယော်ဒန်မြစ်ကိုမဖြတ်ကျော်ရန် ဦးဆောင်လမ်းပြပေးမည်ကို စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် သူလျှိုများ၏ ယုံကြည်မှုမရှိသောအစီရင်ခံစာကြောင့် တစ်မျိုးဆက်လုံး တော၌သေဆုံးခဲ့ရသည့်အဖြစ်နှင့် ဆင်တူမည်ဖြစ်သည်။

7. Discourage. Literally, “oppose,” “alienate.” Moses feared that the action of the two tribes would lead the other tribes to refuse to cross the Jordan. The effect would then be much like that of the faithless report of the spies that resulted in a whole generation perishing in the wilderness.

 

၈. သင်တို့၏ဘိုးဘေးများ

ဤအမျိုးနှစ်ခု၏ဘိုးဘေးများသာမက လူမျိုးတစ်ခုလုံး၏ဘိုးဘေးများကိုဆိုလိုသည်။

8. Your fathers. Not merely the ancestors of the two tribes, but of the whole nation.

 

ကဒေရှဗာနဲ အခန်းကြီး ၁၃:၃, ၂၆ ကိုကြည့်ပါ။

Kadesh-barnea. See ch. 13:3, 26.

 

၉. ဧရှကောလချိုင့်ဝှမ်း အခန်းကြီး ၁၃:၂၁–၂၃ ကိုကြည့်ပါ။ သူလျှိုများသည် ဣသရေလလူမျိုးတို့၏စိတ်နှလုံးကို ကတိထားရာမြေသို့ဝင်ရောက်ခြင်းမှ လှည့်ဖျားခဲ့ပြီး၊ ရန်သူသည် ၎င်းတို့ရင်ဆိုင်နိုင်ရန် အလွန်အားကောင်းသည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁၃:၃၁)။

9. The valley of Eshcol. See ch. 13:21–23. The spies turned the hearts of Israel from entering the Land of Promise, depicting the enemy as altogether too strong for them to cope with (ch. 13:31).

 

၁၀. ထာဝရဘုရား၏အမျက်တော် အခန်းကြီး ၁၄:၂၁, ၂၈ ကိုကြည့်ပါ။

10. The Lord’s anger. See ch. 14:21, 28.

 

၁၁. လူများထဲမှတစ်ဦးမျှ အခန်းကြီး ၁၄:၂၂, ၂၃, ၂၉, ၃၅ ကိုကြည့်ပါ။

11. None of the men. See ch. 14:22, 23, 29, 35.

 

၁၂. ကေနဇိ အခန်းကြီး ၁၄:၂၄ ကိုကြည့်ပါ။ ဤအမည်ကို ယောရှု ၁၄:၆, ၁၄ တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် ကေနဇ်မှဆင်းသက်လာသည် (ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၆:၁၅, ၄၂၊ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၁:၃၆, ၅၃)။ ကေနဇ်သည် ဩသံယလနှင့် ကာလပ်၏ ဘုံဘိုးဘေးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဩသံယလ၏ဖခင်သည် ဤအမည်ကိုယူခဲ့သည်။ ယေဖုန္နဲကို ကေနဇိဟုခေါ်သည် (ယောရှု ၁၄:၁၄)။

12. The Kenezite. See ch. 14:24. The same name is given in Joshua 14:6, 14. It is derived from Kenaz (see Gen. 36:15, 42; 1 Chron. 1:36, 53). It is possible that Kenaz was a common ancestor of Othniel and Caleb, from whom Othniel’s father took the name. Jephunneh is called a Kenezite (Joshua 14:14).

 

အပြည့်အဝ ဆိုလိုသည်မှာ “လုံးလုံးလျားလျား” (အခန်းကြီး ၁၄:၂၄, ၃၀, ၃၈ ကိုကြည့်ပါ)။

Wholly. That is, “altogether” (see ch. 14:24, 30, 38).

 

၁၄. အပြစ်ရှိသောလူမျိုးတိုးပွားခြင်း
ပိုမိုကောင်းမွန်သောဘာသာပြန်မှာ “အပြစ်ရှိသောလူမျိုးများစု” ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင်ဘာသာပြန်ထားသော “တိုးပွားခြင်း” ဟူသော ဟီဘရူးစကားလုံးသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အခြားနေရာတွင်မတွေ့ရပါ။ မောရှေသည် ဤတောင်းဆိုမှုကြောင့် အလွန်စိတ်ပူပန်ခဲ့သည်။

14. An increase of sinful men. Better, “a brood of sinful men.” The Hebrew word here translated “increase” is not found elsewhere in the OT. Moses was greatly disturbed by this appeal.

 

၁၅. အကယ်၍ သင်တို့လှည့်ပြန်လျှင်

၎င်းတို့၏ဘိုးဘေးများပြုခဲ့သကဲ့သို့ တော၌သေဆုံးခဲ့ရသည်။

15. If ye turn away. As their fathers had done, and perished in the wilderness.

 

ဤလူမျိုးအားလုံးကို ဖျက်ဆီးခြင်း

လူမျိုးတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ပြီး ကာနာန်ပြည်အပေါ် ၎င်းတို့၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ခိုင်မာစေရန် ငြင်းဆိုနိုင်သည်။ ယောရှုအာမှ စစ်မှုထမ်းရန်မှ လွတ်မြောက်ပြီး ၎င်း၏ဆုတောင်းပေးမှုဖြင့်၊ ဤအမျိုးများသည် ညီအစ်ကိုများအား အချို့သောအကြောင်းမရှိဘဲ ဘုရားသခင်၏အမျက်တော်ကျရောက်မည်ကို စိုးရိမ်စေသည့် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (ယောရှု  ၂၂:၁–၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။

Destroy all this people. The people might then refuse to go over Jordan and consolidate their claim on Canaan. After their release from military service by Joshua, with his blessing, these same tribes precipitated an incident that led their brethren to fear, though without warrant, a visitation of God’s wrath (see Joshua 22:1–29).

 

၁၆. သိုးခြံ

ခြောက်သွေ့သောကျောက်တုံးများဖြင့်တည်ဆောက်ထားပြီး၊ ကျောက်ခဲများကို စုဆောင်းထားပြီး အမိုးမရှိပါ။

16. Sheepfolds. Constructed of dry stone courses, field stones gathered together, and with no roof.

 

မြို့များ

ဖြစ်နိုင်ချေမှာ မြေပေါ်တွင်ရှိပြီးသား အာမောရိလူမျိုးများ၏နေအိမ်များကို ပြန်လည်ပြုပြင်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအစီအစဉ်၏အားနည်းချက်မှာ ၎င်းတို့၏ဇနီးများ၊ ကလေးများနှင့် သိုးနွားများကို အသစ်သိမ်းပိုက်ထားသော ရန်လိုသောနယ်မြေတွင် အကာအကွယ်ပေးရန် အင်အားကောင်းသော လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့မရှိဘဲ ထားခဲ့ရန်မဖြစ်နိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

Cities. Probably repaired Amorite dwellings already on the ground. A weakness of this plan was that their women and children and their cattle and sheep could scarcely be left in newly conquered, hostile territory without a strong, well-armed force to protect them.

 

၁၇. လက်နက်ကိုင်ဆောင်ပြီး အဆင်သင့်ဖြစ်နေသည်

စကားလုံးအရ “စစ်တိုက်ရန်အတွက် တပ်ဆင်ထားပြီး၊ အလျင်အမြန်သွားနေသည်” ဟုဆိုလိုသည်။ ဤသည်မှာ ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ရာတွင် နှောင့်နှေးမှုမရှိဘဲ၊ အဓိကတပ်ဖွဲ့ရှေ့တွင် ရှေ့ပြေးတပ်သို့မဟုတ် အဆင့်မြင့်တပ်ဖွဲ့အဖြစ် လုပ်ဆောင်မည်ဟူသော ကတိဖြစ်သည် (တရာဟောရာကျမ်း ၃:၁၈၊ ယောရှုအာ ၄:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

17. Ready armed. Literally, “equipped for war, hastening.” This was a promise not to delay in any way the crossing of the Jordan, but to act as a forward unit or advance guard before the main host (see Deut. 3:18; Joshua 4:12).

 

ဒေသခံများ
ယခင်က ထိုနယ်မြေကိုသိမ်းပိုက်ထားသော အာမောရိလူမျိုးများနှင့် မောဘလူမျိုးများဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၂၁:၂၆)။

The inhabitants. The Amorites and Moabites, who previously occupied the territory (ch. 21:26).

 

၁၈. အထိ။ ကာနန်ပြည်သိမ်းပိုက်မှု ပြီးဆုံးသည်အထိ နိုင်ငံအတွက် ၎င်းတို့၏တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ တရားဟောရာ ၃၃:၂၁ အရ ဂဒ်သည် ၎င်း၏ပထမအပိုင်း ဖြစ်သည့် ရှိဟုန်နှင့် ဩဂတို့၏ နယ်မြေကို သိမ်းယူခဲ့ပြီး၊ ထာဝရဘုရား၏ အမိန့်ကို လိုက်နာခဲ့သည်—၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ညီအစ်ကိုများအား ကာနန်ပြည်သိမ်းပိုက်ရာတွင် ကူညီရန် ၎င်းတို့၏ကတိကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။

18. Until. A promise to stay by their duty to the nation until the conquest of Canaan was completed. According to Deut. 33:21 Gad had secured his first part, that is, the territory of Sihon and Og, and executed the command of the Lord—they kept their promise to help their brethren occupy Canaan.

 

၁၉. ကျွန်ုပ်တို့သည် အမွေမခံယူပါ။ ၎င်းတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်တွင် အမွေခံယူလိုသည့်ဆန္ဒကို ငြင်းဆိုသည်။ ဤယော်ဒန်ဘက်။ ဟေဗြဲစကားလုံးတစ်ခုတည်းကို “ဟိုဘက်” နှင့် “ဤဘက်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်သည်။ ၎င်းသည် “ဖြတ်ကျော်သွားရန်”၊ “ဖြတ်သန်းသွားရန်” ဟူသော ကြိယာမှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဆင်းသက်လာသော နာမ်စကားလုံးသည် “ဟိုဘက်ရှိ နယ်မြေ” ကို ဆိုလိုပြီး အများကိန်းယောက်ျားကတ္တားပုံစံဖြင့် ဟေဗြဲလူမျိုးများအတွက် သုံးသည်။

19. We will not inherit. They disavow any desire to claim inheritance west of Jordan.

This side Jordan. The same Hebrew word is translated “yonder side” and also “this side.” It is from the verb “to pass over,” “to go through.” The derived noun means “the region beyond,” and in the plural masculine form is applied to the Hebrews.

 

၂၀. ထာဝရဘုရားရှေ့မှာ။ ယေဟိုဝါသည် စစ်ပွဲ၏ဘုရားအဖြစ် မှတ်ယူပြီး၊ ရန်သူများကို ရှုပ်ထွေးစေရန် ချီတက်လာသော လူမျိုးရှေ့တွင် သွားသည် (တောလည်ရာ ၂၁:၁၄၊ ယောရှု ၄:၅၊ ၁၁-၁၃၊ ၆:၈၊ ၉၊ တရားသူကြီး ၅:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။

20. Before the Lord. Jehovah is looked upon as a God of battles, going before the marching nation to confound their enemies (see Num. 21:14; Joshua 4:5, 11–13; 6:8, 9; Judges 5:23).

 

၂၂. အပြစ်ကင်းစင်သည်။ ဤသို့ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် “သန့်ရှင်းရန်”၊ “ပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ရန်” ဟူသော ကြိယာမှဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ဒုတိယအဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုနှစ်သက်သည်။ ထာဝရဘုရားရှေ့မှာ သင်တို့၏ပိုင်ဆိုင်မှု။ ဆိုလိုသည်မှာ ထာဝရဘုရား၏ အပြည့်အဝထောက်ခံမှုဖြင့် ဖြစ်သည်။

22. Guiltless. The word thus translated is from the verb “to be clean,” “to be exempt from punishment.” The second meaning is preferable here.

Your possession before the Lord. That is, with the full approval of the Lord.

 

၂၃. သင်တို့၏အပြစ်သည် သင်တို့ကို ရှာတွေ့လိမ့်မည်။ စကားလုံးအတိုင်း ဆိုရသော် “သင်တို့၏အပြစ်ကို သိကြလော့၊ ၎င်းသည် သင်တို့ကို ရှာတွေ့လိမ့်မည်”။ ဘုရားသခင်သည် ကာဣန်အား မိန့်တော်မူရာတွင် တူညီသောအတွေးကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ “အပြစ်သည် တံခါးဝတွင် လှဲနေသည်” (ကမ္ဘာဦး ၄:၇)။

23. Your sin will find you out. Literally, “and know ye your sin which will find you.” God expressed the same idea in addressing Cain: “Sin lieth at the door” (Gen. 4:7).

 

၂၅. ကျွန်ုပ်၏သခင်အမိန့်ပေးသည်အတိုင်း။ မောရှေပြောခဲ့သည်မှာ ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်အကြံပြုခဲ့သည့်အတိုင်း (အခန်းကဏ္ဍ ၁၇) ဖြစ်ပြီး၊ ဤသည်မှာ အရှေ့တိုင်းဆန်သော ထိတွေ့မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။

25. As my lord commandeth. A typically Eastern touch, as that which Moses stated was precisely what they themselves had suggested (v. 17).

 

၂၆. ဂိလဒ်မြို့များ။ ယခင်က ရန်သူများသိမ်းပိုက်ထားသော ခိုင်ခံ့သောနေရာများဖြစ်သည်။

26. Cities of Gilead. Such fortified places as were formerly occupied by the enemy.

 

၂၇. လူတိုင်းလက်နက်ကိုင်ဆောင်ထားသည်။ ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်တွင် တပ်စွဲထားရန်နှင့် ဣသရေလလူမျိုးများ၏ အဓိကတပ်ဖွဲ့နှင့်အတူ ယော်ဒန်မြစ်ကိုဖြတ်ကျော်ရန် စစ်ရေးတပ်ဖွဲ့အဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်သည်။

27. Every man armed. For garrison duty east of Jordan and an expeditionary force to accompany the main body of the Israelites over the Jordan.

 

၂၈. ဧလျာဇာ အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ မောရှေသည် ယော်ဒန်မြစ်ကို မဖြတ်ကျော်နိုင်မည်ကို သိသောကြောင့်၊ ရုဗင်နှင့် ဂဒ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ကတိကို ထမ်းဆောင်ကြရန် ဧလျာဇာနှင့် ယောရှုအပေါ်တွင် တာဝန်ပေးခဲ့သည် (ယောရှု ၁:၁၃၊ ၁၄၊ ၂၂:၁-၆ ကိုကြည့်ပါ)။

28. Commanded Eleazar. Moses knew he would not cross the Jordan, and therefore placed upon Eleazar and Joshua the responsibility to see that Reuben and Gad carried out their promises (see Joshua 1:13, 14; 22:1–6).

 

၂၉. ဂိလဒ်ပြည်။ ဂိလဒ်တစ်ခုလုံးသည် ဤအချိန်တွင် ၎င်းတို့လက်ထဲတွင် လုံးဝမရှိသေးပါ။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏မိသားစုများအတွက် ဘေးကင်းသောခိုလှုံရာနေရာများအဖြစ်သာမက၊ နယ်မြေကို အပြည့်အဝသိမ်းပိုက်ရန် ခိုင်ခံ့သောအချက်များအဖြစ်လည်း မြို့အများအပြားကို ခိုင်ခံ့စေခဲ့သည်။

29. The land of Gilead. The whole of Gilead was scarcely in their possession at this point. They were fortifying a number of cities, not only as safe refuges for their families, but also as strong points from which to complete subjection of the land.

 

၃၀. ဖြတ်ကျော်သွားရန်။ အခန်းကဏ္ဍ ၁၇ တွင်မှတ်တမ်းတင်ထားသော ၎င်းတို့၏ကတိကို ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ထမ်းဆောင်ရမည်။ သို့မဟုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် ယော်ဒန်မြစ်အနောက်ဘက်တွင် နေထိုင်ရန် အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်ခံရလိမ့်မည်။

30. Pass over. Their promise as recorded in v. 17 must be honorably carried out; otherwise they would be compelled to live on the west side of the Jordan.

 

၃၁. ထိုသို့ပြုမည်။ ၎င်းတို့သည် မောရှေအား ၎င်းတို့၏ကတိကို (အခန်းကဏ္ဍ ၂၅) ထပ်မံအတည်ပြုပြီး၊ ၎င်းတို့၏သစ္စာရှိမှုကို သက်သေပြရန် ယေဟိုဝါ၏နာမကို ခေါ်ဆိုသည်။

31. So will we do. They reiterate and confirm their promise to Moses (v. 25), invoking the name of Jehovah as evidence of their good faith.

 

၃၂. ဤယော်ဒန်ဘက်။ ဧလျာဇာနှင့် ယောရှုရှေ့မှာ ၎င်းတို့၏ယခင်ကတိများကို အတည်ပြုရင်း၊ ၎င်းတို့သည် ဂိလဒ်ပြည်တွင်ရှိနေသောကြောင့် ယော်ဒန်မြစ်အရှေ့ဘက်ကို “ဤဘက်” ဟု ပြောဆိုသည်။

32. This side Jordan. Confirming their former promises in the presence of Eleazar and Joshua, they speak of the east side of Jordan as “this side,” for they were in the land of Gilead.

 

၃၃. မနာရှေအနွယ်တစ်ဝက်။ ဤလူများသည် စစ်သည်များအဖြစ် လူသိများသည် (ယောရှု ၁၇:၁)။ နေရာလွတ်ရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့လည်း ဂိလဒ်တွင် ပိုင်ဆိုင်မှုရရှိခဲ့သည်။ အခန်းငယ် ၃၉ မှသိရသည်မှာ မနာရှေအနွယ်တစ်ဝက်သည် ဂိလဒ်သိမ်းပိုက်မှုတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ အချို့အပိုင်းများကို တစ်ဦးတည်း သိမ်းပိုက်ခဲ့ပေမည်။ ဆိဟုန်။ ဆိဟုန်နှင့် အောဂတို့၏ နယ်မြေများသည် ဣသရေလလူမျိုးများက ပထမဆုံးသိမ်းပိုက်ခဲ့သော နယ်မြေများဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာရှိလူများကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၂၁:၂၄, ၂၉၊ ၂ရာဇဝင် ၁၅:၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။

33. Half the tribe of Manasseh. These people were known as warriors (Joshua 17:1); and inasmuch as there was room, they too were granted a possession in Gilead. It is evident from v. 39 that the half tribe of Manasseh had cooperated in the conquest of Gilead, and perhaps unaided had subdued certain portions.

Sihon. The territories of Sihon and Og were the first to be taken over by the Israelites, and the people taken subjected (see Num. 21:24, 29; 2 Kings 15:29).

 

၃၄. ဂဒ်တည်ဆောက်သည်။ အခန်းငယ် ၃၄-၃၈ တွင်ဖော်ပြထားသော မြို့စာရင်းသည် အခန်းငယ် ၃ ၏ စာရင်းနှင့် နီးကပ်စွာ ကိုက်ညီသည်။ ထပ်မံပြီးပြည့်စုံသော စာရင်းကို ယောရှု ၁၃:၂၄-၂၈ တွင် တွေ့ရသည်။ ဒိဗုန်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် မောဘုံကျောက်စာတွေ့ရှိခဲ့သော နေရာဖြစ်သည်။ ဤမြို့သည် အကြိမ်ကြိမ် လက်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ဂဒ်အား ခွဲဝေပေးထားသည်။ ယောရှု ၁၃:၁၇ တွင် ရုဗင်အတွက် စာရင်းပြုထားသည် (တောလည်ရာ ၂၁:၃၀၊ ဟေရှာယ ၁၅:၂၊ ယေရမိ ၄၈:၁၈, ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤမြို့များတည်ဆောက်ခြင်းသည် စစ်ပွဲ၏ဖျက်ဆီးမှုများကို ပြုပြင်ခြင်းသဘောမျိုးဖြစ်ရမည်။ မြို့သူမြို့သားများကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း မြို့များကို မဖျက်ဆီးခဲ့ပေ (တရားဟောရာ ၂:၃၄, ၃၅)။ ယေရောဗမ်သည် ရှေခင်မြို့ကို “တည်ဆောက်ခဲ့သည်” ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း၊ တကယ်တမ်းတွင် ၎င်းကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (၁ရာဇဝင် ၁၂:၂၅)။ အဇရိသည် ဧလတ်မြို့ကို ယုဒပြည်သို့ ပြန်လည်ပေးအပ်ရာတွင် “တည်ဆောက်ခဲ့သည်” (၂ရာဇဝင် ၁၄:၂၂)။ အတာရုတ်။ ဒိဗုန်မြို့မှ မိုင် ၇ မိုင်ခန့် မြောက်ဘက်ရှိ ခေတ်သစ် အတ္တရုစ်ဖြစ်သည်။ အရိုအာ။ ဆိဟုန်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သော အမောရိမြို့တစ်မြို့ (တရားဟောရာ ၂:၃၆၊ ၃:၁၂၊ ၄:၄၈)။ ခေတ်သစ်အမည်မှာ အရာအာအီရ်ဖြစ်ပြီး၊ အရ်နုန်မြစ်အနီး၊ ခေတ်သစ်ဒိဗုန်မြို့မှ မိုင် ၃ မိုင်ခန့် တောင်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဤအမည်ကို ယောရှု ၁၃:၂၅၊ တရားသူကြီး ၁၁:၃၃၊ ၁ရာဇဝင် ၃၀:၂၈ တွင်လည်း တွေ့ရသည်။

34. Gad built. The list of cities named in vs. 34–38 corresponds closely with that of v. 3. An additional and more complete list is found in Joshua 13:24–28.

Dibon. The place where the Moabite stone was found in 1868. This city constantly changed hands. Here it is allotted to Gad. In Joshua 13:17 it is listed for Reuben (see also Num. 21:30; Isa. 15:2; Jer. 48:18, 22).

The building of these cities must have been more of the nature of repairing the ravages of war. The inhabitants were destroyed, but not the cities (Deut. 2:34, 35). Compare this with the experience of Jeroboam, who is recorded as having “built” Shechem, when actually he rebuilt it (1 Kings 12:25). Similarly, Azariah “built” Elath upon restoring it to Judah (2 Kings 14:22).

Ataroth. The modern Attarus, about 7 mi. to the north of Dibon, the modern Dhiban.

Aroer. An Amorite city conquered by Sihon (Deut. 2:36; 3:12; 4:48). The modern name of this city is ’Arā‘ir, which is situated near the river Arnon, 3 mi. south of the modern Dhiban. The same name is found in Joshua 13:25; Judges 11:33; 1 Sam. 30:28.

 

၃၅. အက်ထရော့သ်၊ ရှိုဖန်။ မဖော်ပြရသေးပါ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အက်ထရော့သ်-ရှိုဖန်ဟူသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်ပေမည်။ ယာဇာ။ “အကူအညီပေးခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အခန်းငယ် ၃ ၏ ယာဇာနှင့် ညီမျှသည်။ ယုဂဗဟာ။ ယခု ဂျုဘိဟတ်ဖြစ်ပြီး၊ ရာဘတ်အမ္မုန်မှ မိုင် ၆ မိုင်ခန့် အနောက်မြောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။

35. Atroth, Shophan. Not yet identified. Perhaps a single city, Atroth-Shophan.

Jaazer. Meaning “helpful.” Equivalent to the Jazer of v. 3.

Jogbehah. Now Jubeihât, some 6 mi. northwest of Rabbath Ammon.

 

၃၆. ဗက်နိမရာ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ခေတ်သစ် တဲလ်အယ်လ်-ဘလိဘီလ်ဖြစ်ပြီး၊ ယော်ဒန်မှ မိုင် ၆ မိုင်ခန့် အရှေ့ဘက်နှင့် သေမင်းပင်လယ်မှ မိုင် ၈ မိုင်ခန့် မြောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ဗက်ဟာရန်။ အချို့က ခေတ်သစ် တဲလ်အီခ်တနူဟုဆိုကြပြီး၊ ယော်ဒန်မြစ်ဝမှ မိုင် ၇ မိုင်ခန့် အရှေ့မြောက်ဘက်တွင် ရှိသည်။ ခံတပ်မြို့များ။ နောက်ကျန်ရစ်မည့် မိန်းမများနှင့် ကလေးများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ သိုးများအတွက် ခြံများ။ ၎င်းတို့ကို ပြင်ပခံတပ်များ၏ ကာကွယ်မှုအတွင်း တည်ဆောက်မည်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ မောဘုံလူမျိုးများသိထားသည့်အတိုင်း ကောင်းမွန်သော စားကျက်နယ်မြေဖြစ်သည် (၂ရာဇဝင် ၃:၄)။

36. Beth-nimrah. Perhaps the modern Tell el–Bleibil, 6 mi. east of the Jordan and some 8 mi. north of the Dead Sea.

Beth-haran. Said by some to be the modern Tell Iktanû, some 7 mi. northeast of the mouth of the Jordan River.

Fenced cities. For the protection of the women and children to be left behind with their garrisons.

Folds for sheep. These would be built within the protection of the outer fortifications. This was excellent country for grazing, as the Moabites were fully aware (2 Kings 3:4).

 

၃၇. ရုဗင်တည်ဆောက်သည်။ စစ်ပွဲတွင် ပျက်စီးခဲ့သော မြို့များကို ပြုပြင်ပြီး နေထိုင်နိုင်ရန်နှင့် လုံခြုံအောင်ပြုလုပ်ခြင်း သဘောဖြစ်သည်။

ဟေရှဘုန်။ အကြိမ်များစွာ ပြောင်းလဲခဲ့သော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။ အခန်း ၂၁:၂၅ တွင် အမောရိလူမျိုးများလက်ထဲတွင် ရှိသည်။ ယောရှု ၁၃:၁၇ တွင်၊ ဤနေရာတွင်ကဲ့သို့ ရုဗင်က ထိန်းချုပ်ထားသည်။ ယောရှု ၂၁:၃၉ တွင် ဂဒ်သည် ပိုင်ဆိုင်သူဖြစ်သည်။ မောဘုံသည် ဟေရှာယ ၁၅:၄၊ ၁၆:၉၊ ယေရမိ ၄၈:၂ အရ ၎င်းကို ပြန်လည်ပိုင်ဆိုင်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အမ္မုန်လူမျိုးများ၏ အာဏာအောက်သို့ ရောက်သည် (ယေရမိ ၄၉:၁-၃)။

 ကိရ်ယာသိမ်။ ဧမိမ်ဟုခေါ်သော ဧရာမလူမျိုးများ၏ မြို့အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၄:၅)။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အယ်လ်-ကရိယတ်ဖြစ်ပြီး၊ ဒိဗုန်နှင့် သေမင်းပင်လယ်ကြားတွင် ရှိသည်။

37. Reuben built. Again the idea is that of repairing and making habitable and secure, cities that had been damaged in war.

Heshbon. Another city that had manychanges of fortune. In ch. 21:25 it is in the possession of the Amorites. In Joshua 13:17, as here, Reuben has control of it. In Joshua 21:39 Gad is the possessor. Moab again possesses it according to Isa. 15:4; 16:9; Jer. 48:2. Eventually it comes under the power of the children of Ammon (Jer. 49:1–3).

Kirjathaim. Recorded as the city of a giant people called Emims (Gen. 14:5). Probably el–Qereiyât, between Dhiban and the Dead Sea.

 

၃၈. နီဗို။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ “ပရောဖက်ပြုခြင်း” နှင့ “ပရောဖက်” ဟူသော ဟီဘရူးစကားလုံးများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ခိရ်ဘတ်အယ်လ်-မခိယတ်ဖြစ်ပြီး၊ ဟေရှဘုန်မှ မိုင် ၅ မိုင်ခန့် အနောက်တောင်ဘက်နှင့် မောရှေသေဆုံးခဲ့သော နီဗိုတောင်အနီး၊ သေမင်းပင်လယ်၏ မြောက်ဘက်အဆုံးမှ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသည် (တရားဟောရာ ၃၂:၄၉ ကိုကြည့်ပါ)။ အမည်များပြောင်းလဲခြင်း။ စာသားအရ “အမည်ပြောင်းလဲခြင်း”။ နီဗိုနှင့် ဗာလမုန်တို့၏ အမည်များကို ၎င်းတို့တွင် ကိုးကွယ်မှုဗဟိုပြုထားသော ဘုရားများကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ သို့သော် ရှေးအမည်များသည် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည် (ယောရှု ၁၃:၁၇၊ယေဇကျေလ ၂၅:၉)။ ရှိဗမာ။ အခန်းငယ် ၃ ကိုကြည့်ပါ။ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ပြုပြင်ခြင်း သို့မဟုတ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း သဘောဖြစ်သည် (၁ရာဇဝင် ၉:၁၇၊ ၂ရာဇဝင် ၁၁:၆ ကိုကြည့်ပါ)။

38. Nebo. Probably related to the Hebrew words “to prophesy” and “prophet.”

Probably Khirbet el–Mekhaiyet, about 5 mi. southwest of Heshbon and near Mt. Nebo, where Moses died (see Deut. 32:49), east of the north end of the Dead Sea.

Names being changed. Literally, “changed of name.” The names of Nebo and Baal-meon were changed because they stood for the gods whose worship was centered there. The ancient names, however, persisted (Joshua 13:17; Eze. 25:9).

Shibmah. See on v. 3.

Builded. Again, in the sense of repairing or rebuilding (see 1 Kings 9:17; 2 Chron. 11:6).

 

၃၉. ဂိလဒ်။ ဤနေရာတွင် ဖြစ်နိုင်သည်မှာ မြောက်ဘက်အပိုင်းကိုသာ ရည်ညွှန်းပြီး၊ အခန်းငယ် ၁, ၂၆, ၂၉ တွင်ကဲ့သို့ ယေဘုယျသဘောမဟုတ်ပေ။

39. Gilead. Perhaps the reference here is to the northern part only, and not in the more general sense as in vs. 1, 26, 29.

 

၄၁. ယါဣရ်။ ယါဣရ်သည် မနာရှေသားမခီရ်၏ သမီးနှင့်လက်ထပ်ခဲ့သော ဟေဇရုန်၏သား ဆေဂပ်၏သားဖြစ်သည် (၁ရာဇဝင် ၂:၂၁, ၂၂)။ ဟာဝုတ်ယါဣရ်။ စာသားအရ “ယါဣရ်၏မြို့များ” ဖြစ်ပြီး၊ ယောရှု ၁၃:၃၀ တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤသို့မဟုတ်အခြား ခံတပ်မပါသော ရွာအုပ်စုများကို တရားသူကြီး ၁၀:၄၊ ၁ရာဇဝင် ၄:၁၃၊ ၁ရာဇဝင် ၂:၂၂, ၂၃ တွင် ဖော်ပြထားသည်။

41. Jair. Jair was the son of Segub, the son of Hezron, who had married the daughter of Machir (1 Chron. 2:21, 22), a son of Manasseh.

Havoth-jair. Literally, “the towns of Jair,” as in Joshua 13:30. These, or possibly other, groups of unwalled villages are mentioned in Judges 10:4; 1 Kings 4:13; 1 Chron. 2:22, 23.

 

၄၂. နိုဗဟ်။ တရားသူကြီး ၈:၁၁ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ။ ထင်ရှားသော မင်းသားတစ်ဦးဖြစ်ပေမည်။ ကိနတ်။ ဂလိလရေကန်မှ မိုင် ၆၀ ခန့် အရှေ့ဘက်တွင်ရှိသော ကာနဝတ်ဟု ဖော်ထုတ်ထားသည် (၁ရာဇဝင် ၂:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းကို နိုဗဟ်ဟုခေါ်သည်။ မြို့ ၆၀ ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပေမည်။ ယါဣရ်သည် စစ်ဆင်ရေးခေါင်းဆောင်အနေဖြင့် မြို့ ၂၃ မြို့ကို ကိုယ်တိုင်ထိန်းသိမ်းထားပြီး၊ ကျန်မြို့များကို သူနှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သောသူများအကြား ခွဲဝေခဲ့သည်။ နိုဗဟ်သည် ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

42. Nobah. Compare Judges 8:11. Evidently a prominent prince.

Kenath. Identified with Qanawât, some 60 mi. due east of the Sea of Galilee (see 1 Chron. 2:23).

Called it Nobah. It is probable that 60 towns were taken. Jair, as the leader of the expedition, kept 23 for himself and divided the remainder among those who took part with him in the campaign. Nobah was one of these.

 

 

၁၂ စာမျက်နှာ ၅၂၄

g. white comments

12 PP 524