ရာဇဝင်ချုပ် ပထမစာစောင် နိဒါန်း အပိုင်း ၅

 

ဗိမာန်တော်လုပ်ငန်း စတင်ပြီးနောက် ရှမာရိလူများနှင့် ပြဿနာများ စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ယခင် အာရှုရိအင်ပါယာ၏ သိမ်းပိုက်ခံနယ်မြေ အမျိုးမျိုးမှ အာရှုရိရှင်ဘုရင် အမျိုးမျိုးတို့က အစ္စရေးနိုင်ငံဟောင်း၏ နယ်မြေအတွင်းသို့ အချိန်အမျိုးမျိုးတွင် ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ကြသော လူမျိုးပေါင်းစုံ ပေါင်းစပ်ထားသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ရုပ်တုဆင်းတု နတ်ဘုရားများကို ကိုးကွယ်ကြသည့်အပြင်၊ ပါလက်စတိုင်းသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ၎င်းတို့၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သော ယေဟောဝါကိုလည်း ကိုးကွယ်ကြသည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၇:၂၄-၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် အစကတည်းက ရန်လိုနေကြသည်မှာ သေချာပါသည်၊ အကြောင်းမှာ ဂျူးများ ဗာဗုလုန်မှ ပြန်လာသောအခါ ၎င်းတို့၏ ဘိုးဘေးပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်တောင်းဆိုခဲ့ကြရာ၊ ထိုပိုင်ဆိုင်မှုအချို့ကို ယုဒပြည် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရစဉ် ကာလအတွင်း ရှမာရိလူများက သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ပုံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရှမာရိလူများသည် ထိုမြေများမှ နှင်ထုတ်ခံရရုံသာမက၊ ဗိမာန်တော် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ပါဝင်ခွင့် သို့မဟုတ် ယေရုရှလင်ရှိ ဝတ်ပြုမှုတွင် မည်သည့်အခွင့်အရေးမျှ ငြင်းပယ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ပြန်လာကြသော ဂျူးများသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများနှင့် နီးကပ်စွာ ပေါင်းသင်းခြင်းသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေကြောင်း ခါးသီးသော သင်ခန်းစာကို ရရှိခဲ့ကြပြီး၊ ထိုရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကြောင့်ပင် ဘီစီ ၅၈၆ (ငါးရာ့ရှစ်ဆယ့်ခြောက်) ခုနှစ် ကပ်ဘေးကြီး ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထက်သန်သော ဂျူးများသည် ဗာဗုလုန်တွင် ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရစဉ် ကာလအတွင်း မိမိတို့၏ သင်ခန်းစာကို ရရှိခဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့ကြပြီး၊ မိမိတို့နှင့် မည်သို့မျှ ပတ်သက်လိမ့်မည်မဟုတ်ကြောင်း မြောက်ဘက်အိမ်နီးနားချင်းများအား ပြတ်သားစွာ ကြေညာခဲ့သောအခါ၊ ဘယ်သောအခါမျှ ပြန်လည်မစေ့စပ်နိုင်တော့သော လမ်းခွဲမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည် (ဧဇရ ၄:၁-၃)။ 

After the work on the Temple had started, trouble began with the Samaritans. They were a fusion of several nationalities that were brought into the country of the former kingdom of Israel at various times by different Assyrian kings from several conquered areas of the former Assyrian Empire. They served their own pagan gods, together with Jehovah, whose worship they had added to their pagan worship when they came to Palestine (see 2 Kings 17:24–33). They were doubtless already hostile, for when the Jews returned from Babylon they reclaimed their ancestral possessions, some of which probably had been occupied by the Samaritans during the years of Judah’s captivity. The Samaritans were not only expelled from those lands, but were denied any participation in the rebuilding of the Temple or any rights in the service at Jerusalem. The returning Jews had learned the hard lesson that close association with those who worship idols leads to idolatry, and it was idolatry that caused the catastrophe of 586 b.c. When the zealous Jews thus showed that they had learned their lesson during the years of captivity in Babylon and firmly announced to their northern neighbors that they would have nothing to do with them, a break came that was never healed (Ezra 4:1–3).

ဤဆုံးဖြတ်ချက်၏ ရလဒ်မှာ ရှမာရိလူများဘက်မှ တက်ကြွစွာ ရန်မူခြင်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် “ယုဒလူတို့၏ လက်ကို အားလျော့စေ၍ ဆောက်လုပ်ခြင်းအမှုကို နှောင့်ယှက်ကြ၏” (ဧဇရ ၄:၄)။ ဗိမာန်တော်တွင် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများ တုံ့ဆိုင်းသွားရခြင်း၏ နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ ရှမာရိလူများသည် “၎င်းတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် တိုင်ပင်မှူးမတ်များကို” ငှားရမ်းခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်ပြီး (ဧဇရ ၄:၅)၊ ၎င်းတို့သည် ကတိပြုထားသော တော်ဝင်ရန်ပုံငွေများ ပေးချေမှုကို တားဆီးရန် အောင်မြင်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ဒံယေလ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်၊ အကျပ်အတည်း အချိန်နာရီများတွင် ၎င်းတို့၏ ကိစ္စရပ်များကို မြှင့်တင်ပေးရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်ပေးရန် နန်းတော်တွင် ဂျူးအထောက်အပံ့ပေးသူ မရှိတော့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဒါရိမင်းသည် ကုရု၏ အမိန့်တော်ကို ပြန်လည်ဆန်းသစ်ခြင်းနှင့် အမိန့်တော်ကို မလိုက်နာပါက ငွေကြေးပြဋ္ဌာန်းချက်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ချိတ်ဆက်ထားသော ခြိမ်းခြောက်မှုများသည်၊ ကုရု၏ အမိန့်တော် ပျက်ပြားအောင် လုပ်ဆောင်ခံထားရသည်ကို သူ ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေပုံရသည် (ဧဇရ ၆:၈-၁၂)။

The result of this decision was an active hostility on the part of the Samaritans. They “weakened the hands of the people of Judah, and troubled them in building” (Ezra 4:4). Another reason for the slackening of the building activity at the Temple was that the Samaritans hired “counsellors against them” (Ezra 4:5), who apparently succeeded in preventing the payments of the promised royal funds. After the death of Daniel, there may have been no Jewish sponsor at the court to further their cause and defend their interests in hours of crisis. The threats that Darius connected with the renewal of Cyrus’ decree and its financial provisions in case it was not carried out, seem to indicate that he had discovered that Cyrus’ decree had been thwarted (Ezra 6:8–12).

အခြားတစ်ဖက်တွင်မူ ဂျူးများသည် မိမိတို့၏ စိတ်ပျက်စရာများကို စိတ်ဓာတ်ကြံ့ခိုင်စွာ ရင်ဆိုင်ရန် လုံလောက်သော ယုံကြည်ခြင်းကို မပြသခဲ့ကြပါ။ ရန်သူကို ညီညွတ်ပြီး ပြတ်သားသော အသွင်ဖြင့် ရင်ဆိုင်မည့်အစား၊ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို တတ်နိုင်သမျှ တစ်ဦးချင်း ကာကွယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြပြီး၊ မိမိတို့အဖို့ ခိုင်ခံ့သော အိမ်များကို ဆောက်လုပ်ကြကာ ယေရုရှလင်ရှိ လုပ်ငန်းကို မပြီးစီးဘဲ ထားခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကိစ္စရပ်အပေါ် ဤသို့ ယုံကြည်ခြင်း ကင်းမဲ့မှုသည် ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ မိုးခေါင်ရေရှားမှုနှင့် သီးနှံအထွက်နှုန်း မကောင်းခြင်း ကဲ့သို့သော ဘုရားသခင်၏ ပြစ်ဒဏ်ခတ်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၆, ၁၁)။ သို့သော်လည်း ကုရုနှင့် ခမ်ဗိုင်ဆီးတို့၏ စိုးစံမှုတစ်လျှောက်တွင် ဗိမာန်တော် တည်နေရာ၌ အချို့သော လုပ်ငန်းများကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပုံရသည်ကို ဒါရိမင်း၏ စိုးစံမှုအတွင်း ဂျူးတို့၏ စကားများမှ ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရပြီး၊ ၎င်းတို့က “[ကုရု၏] အချိန်မှစ၍ ယခုတိုင်အောင် ဆောက်လုပ်လျက်ရှိသော်လည်း မပြီးသေးပါ” ဟု ကြေညာခဲ့ကြသည် (ဧဇရ ၅:၁၆)။

The Jews, on the other hand, had not shown enough faith to meet their disappointments with fortitude. Instead of offering to the enemy a united and determined front, they tried individually to defend themselves as well as they could, built solid houses for themselves, and left the work at Jerusalem undone. This lack of faith in God’s cause resulted in divine punishments such as inflation, drought, and bad harvests (Haggai 1:6, 11). Some work, however, seems to have been done at the Temple site throughout the reigns of Cyrus and Cambyses, as we learn from the words of the Jews who declared, during Darius’ reign, that since the “time [of Cyrus] even until now hath it been in building, and yet it is not finished” (Ezra 5:16).

ဘီစီ ၅၂၅ (ငါးရာ့နှစ်ဆယ့်ငါး) ခုနှစ်တွင် ခမ်ဗိုင်ဆီးသည် အီဂျစ်နိုင်ငံသို့ သွားရာလမ်း၌ ပါလက်စတိုင်းကို ဖြတ်ကျော်သောအခါ၊ ဂျူးတို့၏ ကိုယ်စားလှယ်များသည် ၎င်းတို့၏ ဆက်လက်သစ္စာရှိမှုကို အာမခံရန် ကမ်းရိုးတန်းမြို့တစ်မြို့၌ တစ်နေရာရာတွင် သူ့ကို တွေ့ဆုံခဲ့ကြဖွယ်ရှိသည်။ သက်သေအထောက်အထား မရှိသော်လည်း၊ အီဂျစ်နိုင်ငံ အယ်လဖန်တိုင်နီရှိ ဂျူးစာရွက်စာတမ်းများက ခမ်ဗိုင်ဆီးသည် အီဂျစ်လူတို့ထက် ဂျူးတို့အပေါ် ပိုမိုလိုလားသော သဘောထားရှိခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်၊ ၎င်းကို သူသည် အယ်လဖန်တိုင်နီရှိ အီဂျစ်ဗိမာန်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း ထိုကျွန်းပေါ်ရှိ အိမ်နီးနားချင်း ဂျူးဗိမာန်ကိုမူ မထိပါးဘဲ ထားခဲ့ခြင်းဟူသော အချက်မှ သိရှိနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ၎င်းတို့၏ မိခင်နိုင်ငံရှိ ဂျူးတို့အပေါ် ရန်လိုသောအမှု မပြုခဲ့ဟု ကောက်ချက်ချခြင်းမှာ တရားမျှတပါသည်။ ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းတွင် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော မည်သည့် စိတ်ပျက်စရာမဆိုသည် အဆင့်နိမ့်အရာရှိများနှင့် ၎င်းတို့၏ ပါလက်စတိုင်း အိမ်နီးနားချင်းများထံမှ လာခြင်းဖြစ်ရမည်၊ ၎င်းတို့သည် ရှင်ဘုရင်သည် စစ်ဆင်ရေးများတွင် ပါဝင်နေပြီး ဝေးကွာနေသောကြောင့် ဂျူးတို့အပေါ် ရန်လိုသော လုပ်ဆောင်မှုများသည် အပြစ်ပေးခြင်းခံရမည်မဟုတ်ဟု ခံစားခဲ့ကြရပုံရသည်။ ဂျူးတို့၏ ဤရန်သူများသည် အင်ပါယာတစ်ခုလုံးတွင် ခမ်ဗိုင်ဆီး၏ အလွန်ရေပန်းမစားမှုကိုလည်း သတိပြုမိကြပြီး၊ ဤသို့သော ဘုရင်ဆန့်ကျင်ရေး စိတ်ဓာတ်များကို ၎င်းတို့၏ အကျိုးအမြတ်အတွက် မည်သို့အသုံးချရမည်ကို သိရှိခဲ့ကြသည်၊ ၎င်းကို အာဏာလုယူသူ စမဲဒီးစ် လက်ထက်တွင် ဂျူးတို့၏ ဆောက်လုပ်ရေးအားလုံး အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့ရသည့် သမိုင်း၏ နောက်တစ်ဆင့်ကို ဆွေးနွေးရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့မြင်ရပါလိမ့်မည်။

When Cambyses crossed Palestine on his way to Egypt in 525 b.c., representatives of the Jews may have met him somewhere in one of the coastal towns to assure him of their continued loyalty. There is no evidence, but the Jewish documents of Elephantine in Egypt indicate that Cambyses was more favorably disposed toward the Jews than to the Egyptians, as can be learned from the fact that he destroyed the Egyptian temple on Elephantine, but left the neighboring Jewish temple on the same island unmolested. Hence, we are justified in concluding that he did nothing hostile to the Jews in their homeland. Any frustration they experienced in their work must have come from lower officials, and their Palestinian neighbors, who may have felt that the hostile activity against the Jews would remain unpunished, since the king was far away engaged in military campaigns. These enemies of the Jews were also aware of the great unpopularity of Cambyses throughout the empire and knew how to use these antiroyal feelings to their advantage, as we shall see in discussing the next phase of history, the interruption of all Jewish building under the usurper, Smerdis.

စမဲဒီးစ် လက်ထက်တွင် ဗိမာန်တော် ဆောက်လုပ်ခြင်း အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရခြင်း။— ခမ်ဗိုင်ဆီး၏ ရေပန်းမစားမှုသည် မည်မျှကြီးမားသနည်းဟူမူ၊ ဘီစီ ၅၂၂ (ငါးရာ့နှစ်ဆယ့်နှစ်) ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ (ဆယ့်တစ်) ရက်နေ့တွင် မီးဒီးယားလူ ဂေါမာတက မိမိကိုယ်ကို ခမ်ဗိုင်ဆီး၏ ညီဖြစ်သူ ဘာဒီယာ သို့မဟုတ် စမဲဒီးစ် ဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုကာ မိမိကိုယ်ကို ရှင်ဘုရင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သောအခါ၊ သူသည် အင်ပါယာ၏ ကြီးမားသော အစိတ်အပိုင်းရှိ လူသားတို့၏ လက်ခံမှုကို ချက်ချင်း ရရှိခဲ့သည်။ ဤအရာ၏ သက်သေကို ဗာဗုလုန်မြို့တွင် စမဲဒီးစ်အတုဟု ခေါ်သော ဘာဒီယာ၏ စိုးစံမှုအတွင်း ခမ်ဗိုင်ဆီး မကွယ်လွန်မီက ရက်စွဲတပ်ထားသော ဗာဗုလုန် စာရွက်စာတမ်းများတွင် တွေ့ရှိရသည်။ ထိုနှစ် စက်တင်ဘာလ ၂၉ (နှစ်ဆယ့်ကိုး) ရက်နေ့တွင် သူ မကွယ်လွန်မီအထိ၊ ဇိုရိုအက်စထရီယံခေတ်မတိုင်မီက ဘာသာရေးဟောင်းကို သက်ဝင်ယုံကြည်သူ ဘာဒီယာအတုသည် ဘာသာရေးအသစ်ကို နှိပ်ကွပ်ရန် ပြင်းထန်သော ကြိုးပမ်းမှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ဒါရိမင်းက သူ၏ ရှည်လျားသော ဘီဟစ္စတွန် ကျောက်စာတွင် စွပ်စွဲထားသည့်အတိုင်း သူသည် ဗိမာန်တော်များကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည် (ဇိုရိုအက်စထရီယံ ဗိမာန်များ ဖြစ်ပုံရသည်)။

The Interruption of the Temple Building Under Smerdis.—Cambyses’ unpopularity was so great that when the Median Gaumata, on March 11, 522 b.c., proclaimed himself king, on the claim that he was Bardiya, or Smerdis, the brother of Cambyses, he was immediately accepted by the inhabitants of a great part of the empire. The proof of this is found in Babylonian documents dated before the death of Cambyses in the reign of Bardiya, as the false Smerdis was called in Babylonia. Until his death on September 29 of the same year the false Bardiya, a follower of the old pre-Zoroastrian religion, evidently made vigorous attempts to stamp out the new religion. He had temples destroyed (presumably Zoroastrian), as Darius charged in his long Behistun inscription.

ဂျူးတို့အပေါ် ရန်လိုသော အစိတ်အပိုင်းများသည် ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ဗိမာန်တော် ဆောက်လုပ်ခြင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခြင်းမပြုရန် တားမြစ်သည့် အမိန့်တော်ကိုလည်းကောင်း၊ ဆောက်လုပ်ပြီးသားအရာများကို ဖျက်ဆီးရန်ပင် ခွင့်ပြုသည့် အမိန့်တော်ကိုလည်းကောင်း ထိုလိမ်လည်သူထံမှ မည်မျှလွယ်ကူစွာ ရယူနိုင်ခဲ့ကြသည်ကို နားလည်ရန် မခက်ခဲပါ။ ထိုကဲ့သို့သော အမိန့်တော်သည် မိမိထောက်ခံသော ဘာသာရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုဖြစ်စေသည့် ဘာသာရေးအားလုံးကို နှိပ်ကွပ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဗိမာန်တော်များကို ဖျက်ဆီးသည့် စမဲဒီးစ်၏ မူဝါဒနှင့် ကိုက်ညီပါလိမ့်မည်။ ဂျူးတို့အပေါ် သူ၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် ၎င်းတို့သည် မိမိဖျက်ဆီးလိုသော ယခင် ပါရှန်းဘုရင်များထံမှ မျက်နှာသာရရှိခဲ့ကြခြင်းဟူသော အချက်ကြောင့်လည်း တွန်းအားပေးခြင်း ခံရနိုင်သည်။

It is not difficult to understand how elements hostile toward the Jews could easily secure from the impostor a decree prohibiting the continuation of the building of the Temple at Jerusalem, and perhaps even permitting the destruction of what had already been built. Such a decree would be in harmony with Smerdis’ policy of destroying temples, probably with the purpose of stamping out all religions that were a threat to the religion he advocated. His action against the Jews may also have been motivated by the fact that they had received favors from the preceding Persian kings whose work he wished to wreck.

ဂျူးတို့၏ ရန်သူများသည် ထိုကဲ့သို့သော အမိန့်တော်ကြောင့် အလွန်ဝမ်းမြောက်ကြမည်မှာ သေချာပြီး၊ ၎င်းကို ဆောက်လုပ်ပြီးသားအရာများအပေါ် တိုက်ခိုက်ရန် ၎င်းတို့၏ အခွင့်အာဏာအဖြစ် အသုံးပြုကြမည်ဖြစ်သည်။ အနှစ် ၂ (နှစ်) အကြာတွင် ဗိမာန်တော် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးကို ပြန်လည်စတင်သောအခါ တိုက်မြစ်အသစ်တစ်ခုကို ချရခြင်း (ဟဂ္ဂဲ ၂:၁၈, ၁၉) ဟူသော အချက်မှ ဤအရာကို ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ ယေရုရှလင်မြို့ကို တိုက်ခိုက်စဉ်အတွင်း ရုံးသုံးမော်ကွန်းတိုက်များ ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ အနှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” ဘုရင်ခံ တတ်နဲက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သောအခါ၊ ဂျူးများသည် ၎င်းတို့၏ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းကို တရားမျှတစေရန် မည်သည့် စာရွက်စာတမ်း သက်သေကိုမျှ မပြသနိုင်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ နှုတ်ကတိများကို အတည်ပြုရန်အတွက် ဗာဗုလုန်မြို့ရှိ တော်ဝင်ဖိုင်များကို ကိုးကားခဲ့ကြရသည် (ဧဇရ ၅:၁၃ မှ ၆:၂)။

The enemies of the Jews would undoubtedly be delighted with such a decree, and would use it as their authority for an attack upon what had already been built. This can be concluded from the fact that it was necessary to lay a new foundation (Haggai 2:18, 19) when the rebuilding of the Temple was begun again two years later. The official archives seem to have been destroyed during the attack on Jerusalem, for the Jews were not able to produce any documentary evidence to justify their building activity when Tatnai, the governor of “Across the River,” a few years later made an investigation. Reference had to be made to the royal files in Babylonia for corroboration of their verbal claims (Ezra 5:13 to 6:2).

စမဲဒီးစ် စိုးစံခဲ့သော ၆ (ခြောက်) လတာ ကာလနှင့် အင်ပါယာအတွင်း တည်ငြိမ်သော နိုင်ငံရေး အခြေအနေများ ပြန်လည်မရောက်ရှိမီအထိ ဒါရိမင်းက ထီးနန်းအတွက် ဟန်ဆောင်သူ အများအပြားကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ရသည့် နောက်ဆက်တွဲ လများသည် ဂျူးတို့အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်စရာ အချိန်များ ဖြစ်ခဲ့ရမည်။ ပရောဖက် ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိတို့ ဖော်ပြထားသော အခြေအနေများက ဒါရိမင်း၏ ဒုတိယနှစ် (ဘီစီ ၅၂၀/၁၉) တွင် စတင်ခဲ့သော ထိုလူတို့၏ အမှုတော်မတိုင်မီ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဘေးဒုက္ခအချို့ကို ကျွန်ုပ်တို့အား နားလည်စေနိုင်သည်။ ဂျူးတို့အတွက်မူ ကုရုနှင့် ခမ်ဗိုင်ဆီးကဲ့သို့ပင် မိမိတို့၏ မိတ်ဆွေဖြစ်ရန် မျှော်လင့်နိုင်သည့် ဇိုရိုအက်စထရီယံဘာသာဝင် ဒါရိမင်းသည် ခက်ခဲသော နိုင်ငံရေးအခြေအနေကို အောင်မြင်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး အခေမင်းနစ်အင်ပါယာ၏ ထီးနန်းပေါ်တွင် ခိုင်မာစွာ အခြေစိုက်နိုင်ခဲ့သည်ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ ကြီးစွာသော သက်သာရာရမှု ဖြစ်ခဲ့ရမည် ဖြစ်သည်။

The six months of the reign of Smerdis and the succeeding months in which Darius had to fight for the throne against several pretenders, until stable political conditions returned to the empire, must have been anxious times for the Jews. The conditions described by the prophets Haggai and Zechariah allow us to understand some of the calamities that preceded the ministry of those men, whose work started in the second year of Darius (520/19 b.c.). For the Jews it must have been a great relief when they saw that Darius, a Zoroastrian who could be expected to be their friend as Cyrus and Cambyses had been, became master of the difficult political situation and was firmly settled on the throne of the Achaemenid empire.

ဒါရိမင်း ပထမ လက်ထက်တွင် ဗိမာန်တော် ဆောက်လုပ်ခြင်းကို ပြန်လည်စတင်ခြင်းနှင့် ပြီးစီးခြင်း။— အင်ပါယာအတွင်း စနစ်တကျ အခြေအနေများ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသောအခါ၊ ဗိမာန်တော်တွင် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ခဲ့ရသော လုပ်ငန်းများကို ပြန်လည်စတင်ရန် လှုံ့ဆော်မှုအသစ်တစ်ခုကို အစပျိုးရန် ပရောဖက် ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိဟူသော လူ ၂ (နှစ်) ဦးကို ဘုရားသခင်က ပေါ်ထွန်းစေခဲ့သည်။ ဟဂ္ဂဲ အခန်းကြီး ၁ (တစ်ခု) သည် ဒါရိမင်း၏ ၂ (နှစ်) ခုမြောက်သောနှစ်၊ ၆ (ခြောက်) လမြောက်သောလ (ဧလုလလ) ၁ (တစ်) ရက်နေ့တွင် လူတို့၏ လောကီနှင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ခေါင်းဆောင်များဖြစ်ကြသော ဇေရုဗဗေလနှင့် ယေရွှာတို့ထံသို့ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သတင်းစကားဖြင့် စတင်သည်။ ဟဂ္ဂဲသည် ဗိမာန်တော် ဆောက်လုပ်ခြင်းတွင် အစပျိုးမှုအသစ်တစ်ခုကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် လူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ထက်သန်မှု ကင်းမဲ့ခြင်းအတွက် ကြိမ်းမောင်းကာ၊ ၎င်းတို့ ကြုံတွေ့ရသော ဘေးဒုက္ခများသည် ၎င်းတို့၏ ပျင်းရိခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်ကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၂-၁၁)။ အပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် (ထိုလ၏ ၂၄ ရက်နေ့၌) ခေါင်းဆောင်များနှင့် လူတို့သည် သတိပေးချက်ကို နာခံရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည် (ဟဂ္ဂဲ ၁:၁၂-၁၅)။ ဟဂ္ဂဲ၏ ဤရက်စွဲ ၂ (နှစ်) ခုကို နွေဦးမှ နွေဦးသို့ နှစ်တွက်ချက်မှုအရ ယေဘုယျအားဖြင့် ဘီစီ ၅၂၀ (ငါးရာ့နှစ်ဆယ်) ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၂၉ (နှစ်ဆယ့်ကိုး) ရက်နှင့် စက်တင်ဘာလ ၂၁ (နှစ်ဆယ့်တစ်) ရက်နေ့ဟု သတ်မှတ်ကြသည် (စာမျက်နှာ ၉၉ နှင့် တခြားသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များအတွက် မှတ်စု ၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဟဂ္ဂဲသည် ၇ (ခုနစ်) လမြောက်သောလ ၂၁ (နှစ်ဆယ့်တစ်) ရက်နေ့၊ သက္ကနိပွဲ (တဲတော်ပွဲ) ၏ အဆုံးပိုင်းဖြစ်သော ဘီစီ ၅၂၀ (ငါးရာ့နှစ်ဆယ်) ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၁၇ (ဆဲ့ခုနစ်) ရက်နေ့ဝန်းကျင်တွင် လူများနှင့် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ယခုအကြိမ်တွင်မူ သူသည် ကြိမ်းမောင်းသောစကား မပြောဘဲ စိတ်အားထက်သန်စွာ ရှိကြရန် မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ရှောလမုန်ဗိမာန်တော်နှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် သေးငယ်ပုံရသော ဤဗိမာန်တော်အသစ်၏ ဘုန်းအသရေသည် အမှန်တကယ်အားဖြင့် ယခင်ဗိမာန်တော်ကို သာလွန်လိမ့်မည်ဟု သူက ၎င်းတို့အား အာမခံခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၂:၃-၉)။ သူသည် ဤဗိမာန်တော်တွင် ပြီးမြောက်မည့် ယေရှုခရစ်၏ အမှုတော်ကို ဤသို့ ပရောဖက်ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ အပတ်အနည်းငယ်အကြာ ၈ (ရှစ်) လမြောက်သောလတွင် ဗျာဒိတ်ရူပါရုံများ ရှိသည့် ပရောဖက် ဇာခရိသည် ဟဂ္ဂဲနှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည် (ဇာခရိ ၁:၁ နှင့် နောက်ပိုင်း)။

Resumption and Completion of the Temple Building Under Darius I.—When orderly conditions had returned to the empire, two men, the prophets Haggai and Zechariah, were raised up by God to initiate a new drive for a resumption of the interrupted work on the Temple. The first chapter of Haggai begins with a prophetic message to Zerubbabel and Jeshua, the secular and spiritual leaders of the people, on the 1st of the 6th month (Elul) of the 2d year of Darius. Haggai appealed for a new start in building the Temple, rebuking the people at the same time for their lack of faith and zeal, and pointing out that calamities they experienced were the result of their slackness Haggai 1:2–11. Several weeks later (on the 24th of the same month) the leaders and the people decided to heed the admonition (Haggai 1:12–15). These two dates of Haggai are generally considered to be August 29 and September 21, 520 b.c., by a spring-to-spring reckoning of the year (see p. 99 and note 12 for alternate interpretations). Haggai addressed the people and their leaders on the 21st of the 7th month, toward the end of the Feast of Tabernacles, approximately October 17, 520 b.c. This time he had no words of rebuke, but told them to be of good courage. He assured them that the glory of this new Temple, which seemed insignificant in comparison with Solomon’s, would actually surpass it (Haggai 2:3–9). He thus prophesied of the work of Jesus Christ that would be accomplished in this Temple. Several weeks later, in the 8th month, Zechariah, a prophet of apocalyptic visions, joined Haggai (Zech. 1:1 ff.).

ဘီစီ ၅၂၀ (ငါးရာ့နှစ်ဆယ်) ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၁၈ (ဆယ့်ရှစ်) ရက်နေ့တွင် တိုက်နေရာ၌ လုံလောက်သော ပဏာမလုပ်ငန်းများ ပြီးစီးခဲ့သဖြင့် တိုက်မြစ်ကျောက်အသစ်ကို ချနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုကဲ့သို့သော နေ့သည် အထူးပွဲတော်များနှင့် အမြဲချိတ်ဆက်နေလေ့ရှိပြီး၊ ဟဂ္ဂဲသည် ဤအခွင့်အရေးကို အသုံးပြု၍ တစ်ခုမှာ နံနက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်နိုင်ပြီး အခြားတစ်ခုမှာ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဖြစ်နိုင်သည့် မိန့်ခွန်း ၂ (နှစ်) ခုကို မြွက်ကြားခဲ့သည်။ သူ၏ ပထမဆုံး မိန့်ခွန်းတွင် လူတို့၏ ဆန်းသစ်သော ထက်သန်မှုအတွက် ဆုလာဘ်အဖြစ် ဤနေ့မှစ၍ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့အား ကောင်းချီးပေးမည်ဟု အာမခံခဲ့သည်။ သူသည် တိုက်မြစ်ကျောက်ချသည့် ဤရက်စွဲကို မှတ်သားထားရန်နှင့် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ကတိတော်များကို တည်စေပြီး ၎င်းတို့၏ ပူပန်ဖွယ် နိုင်ငံရေးနှင့် စီးပွားရေး အခြေအနေများကို ပြောင်းလဲပေးမည်လားဟူသည်ကို စောင့်ကြည့်ရန် ၎င်းတို့အား စိန်ခေါ်ခဲ့သည် (ဟဂ္ဂဲ ၂:၁၅-၁၉)။ ဒုတိယမိန့်ခွန်းတွင် ဘုရားသခင်သည် မိမိလူမျိုးအတွက် ဘာတွေစီစဉ်နေသလဲဟူသော နောက်ထပ် ကတိတော်များ ပါဝင်သည်။ ဤကတိတော်များသည် အခြေအနေအပေါ် မူတည်ပါသည် (ဟဂ္ဂဲ ၂:၂၀-၂၃)။

On December 18, 520 b.c., sufficient preliminary work on the site had been done so that a new foundation stone could be laid. Such a day was always connected with special festivities, and Haggai used this opportunity to deliver two speeches, one probably in the morning, the other in the afternoon. In his first address he assured the people that God would bless them from this day on as a reward for their renewed zeal. He challenged them to mark this date of the laying of the foundation stone and to see whether God would keep His promises and bring a change in their distressing political and economic situation (Haggai 2:15–19). The second speech contained further promises of what god was planning to do for His people. These promises were conditional (Haggai 2:20–23).

ယခုအခါတွင် စမဲဒီးစ်အတု ထုတ်ပြန်ခဲ့ဖူးသော မည်သည့် ရန်လိုသည့် အမိန့်တော်ကိုမျှ အတင်းအကြပ် မလုပ်ဆောင်ရဲကြတော့သော ရန်သူများထံမှ နောက်ထပ် အနှောင့်အယှက် မရှိတော့ပုံရသည်။ ဒါရိမင်းသည် ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ရပ်ကို မိမိ၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ဆန့်ကျင်တင်ပြခြင်းအဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပါလိမ့်မည်။

There was apparently no more interference from enemies, who would not dare now to enforce any hostile decree that the false Smerdis might have issued. Darius would interpret such an act as being directed against his administration.

ရုတ်တရက် “မြစ်ဤဘက်ကမ်း ဘုရင်ခံ တတ်နဲ” သည် (မက်ဆိုပိုတေးမီးယား ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” ဟု ခေါ်သော ပြည်နယ်) သူ၏ အရာရှိအဖွဲ့တစ်ခုလုံးနှင့်အတူ ယေရုရှလင်မြို့သို့ (ဧဇရ ၅:၃) ပုံမှန်စစ်ဆေးရေး ခရီးစဉ်ဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ ဒါရိမင်း၏ အစောပိုင်းနှစ်များအတွင်း “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” နှင့် “ဗာဗုလုန်” နယ်မြေများ၏ ဘုရင်ခံမှာ ဥရှ်တာနီ ဖြစ်ကြောင်း ကာလရှည်ကြာစွာ သိရှိထားခဲ့ကြသဖြင့်၊ တတ်နဲသည် သူ၏ ပါရှန်းအမည်၏ အာရမိတ်ပုံစံ ဖြစ်ရမည်ဟု ထင်မြင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း မကြာသေးမီက ထုတ်ဝေခဲ့သော ဗာဗုလုန်မြို့မှ သပ်ပုံစာလုံးရွှံ့ပြားတစ်ခုအရ ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် မှားယွင်းကြောင်း ထင်ရှားလာခဲ့ပြီး၊ ဥရှ်တာနီသည် ကြီးမားသော ပြည်နယ် ၂ (နှစ်) ခုကို ကိုယ်တိုင် ထိရောက်စွာ မအုပ်ချုပ်နိုင်သောကြောင့် တတ်နဲသည် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” အုပ်ချုပ်ရေးတွင် ဥရှ်တာနီ၏ လက်အောက်ခံ အရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။

Suddenly came “Tatnai, governor on this side of the river” (the province called “Beyond the River” from the Mesopotamian point of view), with his whole staff of officers, to Jerusalem (Ezra 5:3), probably on a routine tour of inspection. Since it had been known for a long time that the satrap of the territories of “Beyond the River” and “Babylonia” during the early years of Darius was Ushtani, it was thought that Tatnai must have been an Aramaic form of his Persian name. However, a recently published cuneiform tablet from Babylon has revealed that this interpretation is incorrect, and that Tatnai was Ushtani’s subordinate in the administration of “Beyond the River,” since Ushtani could not effectively administer two large provinces personally.

တတ်နဲသည် အကောင်းဆုံး ပါရှန်းရိုးရာအတိုင်း ဘက်လိုက်မှုမရှိဘဲ စေ့စပ်သေချာသော အရာရှိတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ဗိမာန်တော်တည်နေရာတွင် တက်ကြွစွာ ဆောက်လုပ်နေမှုများကို မြင်သောအခါ၊ သူသည် သဘာဝအတိုင်း တော်ဝင်ခွင့်ပြုချက်ကို တောင်းခံခဲ့သည်။ ဂျူးလူကြီးများက ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ကြသည်—ထိုအချိန်တွင် ဘုရင်ခံအဖြစ် ဇေရုဗဗေလသည် အရာရှိအသစ်၏ သဘောထားကို မသိနိုင်သောကြောင့် ပညာရှိစွာဖြင့် နောက်ကွယ်တွင်သာ နေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့က နေဗုခဒ်နေဇာ ဖျက်ဆီးခဲ့သော ပထမဗိမာန်တော်အကြောင်း၊ ဗာဗုလုန်မြို့တွင် ၎င်းတို့၏ ကာလရှည်ကြာ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ခံရမှုအကြောင်းနှင့် ကုရုလက်ထက်တွင် ၎င်းတို့ ပြန်လာခဲ့ကြပုံအကြောင်း သမိုင်းကို ပြောပြခဲ့ကြပြီး၊ ကုရုသည် ဗိမာန်တော် ဘဏ္ဍာများကို ၎င်းတို့အား ပြန်လည်ပေးအပ်ခဲ့ကာ ဗိမာန်တော် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခွင့်ပြုသည့် အမိန့်တော်ကိုလည်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ တတ်နဲသည် ဂျူးတို့၏ တည်ကြည်မှုအပေါ် ကောင်းမွန်သော အထင်အမြင်ရှိခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ သမိုင်းကို ယုံကြည်ခဲ့ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ၎င်းတို့အား လောလောဆယ်တွင် လုပ်ငန်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခွင့် ပြုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ အခိုင်အမာဆိုချက်များကို သက်သေပြရန်အတွက် ရုံးသုံး စာရွက်စာတမ်း ခွင့်ပြုချက်ကို မပြသနိုင်ခဲ့ကြသောကြောင့်—ထိုခွင့်ပြုချက်မှာ ရှမာရိလူများက ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် ခိုးယူခြင်း ခံခဲ့ရပုံရသည်—သူသည် ရှင်ဘုရင်ထံသို့ ထိုကိစ္စတစ်ခုလုံး၏ အစီရင်ခံစာကို ပေးပို့ခဲ့သည်။ ဤအရာတွင် သူသည် ဂျူးခေါင်းဆောင်များ၏ အမည်များကို ပူးတွဲဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ဗာဗုလုန်မြို့ရှိ မော်ကွန်းတိုက်များတွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်နှင့် ဂျူးတို့အပေါ် သူ၏ သဘောထားနှင့် စပ်လျဉ်း၍ တော်ဝင်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို တောင်းခံခဲ့သည် (ဧဇရ ၅:၃-၁၇)။

Tatnai showed himself to be an impartial and conscientious official in the best Persian tradition. Seeing the industrious building activities at the Temple site, he naturally asked for the royal permit. The elders of the Jews replied—while Zerubbabel as governor wisely kept himself in the background, since he could not know the attitude of the new official. They told the story of the destruction of the first Temple by Nebuchadnezzar, their long captivity in Babylonia, and their return under Cyrus, mentioning also that he had given back to them the Temple treasures, and issued a decree permitting the rebuilding of the Temple. Tatnai was favorably impressed by the sincerity of the Jews and evidently believed their story, for he allowed them to continue their work for the time being. However, since they had been unable to produce an official written permit as proof of their claims—the permit had probably been destroyed or stolen by the Samaritans—he sent to the king a report of the whole case. To this he appended the names of the Jewish leaders, requesting an investigation in the archives of Babylon, and a royal decision concerning his attitude toward the Jews (Ezra 5:3–17).

တတ်နဲ၏ အစီရင်ခံစာကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ဗာဗုလုန်မြို့ရှိ အစိုးရဖိုင်များကို ရှာဖွေခဲ့ကြသည်။ ဗာဗုလုန်မြို့ရှိ မော်ကွန်းတိုက်များတွင် ထိုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မည်သည့်စာရွက်စာတမ်းမျှ မတွေ့ရှိရပြီးနောက်၊ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေး တာဝန်ခံ အရာရှိများသည် ၎င်းတို့၏ ရှာဖွေမှုကို ဧကဗာတန်မြို့အထိ တိုးချဲ့ခဲ့ကြသောအခါ ပါရှန်းတို့၏ စေ့စပ်သေချာမှုသည် နောက်တစ်ကြိမ် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကုရု၏ အမိန့်တော် ရုံးသုံးမိတ္တူကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ရှင်ဘုရင်ထံသို့ ယူဆောင်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ အမိန့်တော်တွင် ဆောက်လုပ်ရေး အသုံးစရိတ်များကို တော်ဝင်ရန်ပုံငွေမှ ပေးချေရန် ပြဋ္ဌာန်းထားသဖြင့်၊ အမိန့်တော် ထုတ်ပြန်ပြီးကတည်းက ယေရုရှလင် ဗိမာန်တော်အတွက် ငွေမည်မျှ သုံးစွဲခဲ့ပြီးပြီနည်းဟူသော မေးခွန်း ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရမည် ဖြစ်သည်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ တန်ဖိုးအနည်းငယ် သို့မဟုတ် မည်သည့်အရာမျှ ပေးချေခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း ထင်ရှားလာသောအခါ ဒါရိမင်းသည် အမျက်ထွက်ခဲ့ရမည် ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုကဲ့သို့သော ပျက်ကွက်မှုသည် အချို့သော တော်ဝင်အမိန့်တော်များ ဘေးဖယ်ထားခြင်း ခံရပြီး ၎င်းတို့၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ မလိုက်နာဘဲ ရှိနေသည်ကို ပြသနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူ၏ အမိန့်တော်အသစ်ကို မလိုက်နာပါက ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ပြစ်ဒဏ်များ ခံရမည်ဟူသော ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပါဝင်ကာ၊ တတ်နဲထံသို့ သူ၏ ပြန်ကြားချက်ကို ပုံမှန်ထက် ထူးခြားစွာ ပြတ်သားထက်မြက်သော လေသံဖြင့် ရေးစပ်ရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဤအရာကြောင့် ဖြစ်ရမည်။ ဤအမိန့်တော်အသစ်က ပထမဦးစွာ တတ်နဲအနေဖြင့် ဂျူးတို့၏ လုပ်ငန်းကို မည်သို့မျှ နှောင့်ယှက်ခြင်းမပြုရန်၊ ဒုတိယဦးစွာ ကုရု ကတိပြုခဲ့သော အသုံးစရိတ်များကို ယခုအခါတွင် “မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း” ပြည်နယ်၏ အခွန်ဘဏ္ဍာမှ ပေးချေရန်၊ နှင့် တတိယဦးစွာ ဂျူးများသည် ၎င်းတို့၏ ဘာသာရေး ဝတ်ပြုမှုများတွင် ရှင်ဘုရင်နှင့် သူ၏ သားတော်များ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရန် ဆုတောင်းပေးရမည်ဟု တောင်းဆိုခဲ့သည် (ဧဇရ ၆:၁-၁၂)။

After the receipt of Tatnai’s report the government files of Babylon were searched. Once more the Persian conscientiousness became apparent when the officials charged with the investigation extended their search to Ecbatana after the archives of Babylon failed to produce any documents on the case. Finally the official copy of Cyrus’ decree was found and taken to the king. The question must then have arisen as to how much money had been spent on the Jerusalem Temple since the issuance of the decree, for it provided for payment of the building expenses from royal funds. When an investigation revealed that little or nothing had ever been paid, Darius must have been angry, for such failure showed how certain royal decrees were sidetracked and their provisions not carried out. This must have been the reason that his reply to Tatnai was composed in an unusually sharp tone, and that it contained threats of terrible punishments if his new decree were not carried out. This new edict demanded, first, that Tatnai refrain from any interference with the work of the Jews; second, that the expenses promised by Cyrus be now paid from the revenue of the province of “Beyond the River”; and third, that the Jews, in their religious services, should pray for the well-being of the king and his sons (Ezra 6:1–12).

အစိုးရ၏ ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုနှင့် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်များ၊ ပရောဖက် ဟဂ္ဂဲနှင့် ဇာခရိတို့၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ ပံ့ပိုးမှုတို့ဖြင့် လူတို့သည် ကြီးစွာသော ထက်သန်မှုနှင့် ဝမ်းမြောက်မှုတို့ဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပုံရသည်။ ဒါရိမင်း၏ ၆ (ခြောက်) ခုမြောက်သောနှစ်၊ အာဒါလ ၃ (သုံး) ရက်နေ့တွင် စီမံကိန်းတစ်ခုလုံး ပြီးစီးခဲ့ပြီး အပ်နှံပွဲ အခမ်းအနားများကို ကျင်းပခဲ့ကြသည် (ဧဇရ ၆:၁3-၁၅)။ ဤသည်မှာ နွေဦး သို့မဟုတ် ဆောင်းဦး တွက်ချက်မှုအရ ဘီစီ ၅၁၅ (ငါးရာ့တစ်ဆယ့်ငါး) ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၂ (ဆယ့်နှစ်) ရက်နေ့ ဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၅၂၀ (ငါးရာ့နှစ်ဆယ်) ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် ဒုတိယတိုက်မြစ်ကျောက်ချချိန်မှစ၍ အမှန်တကယ် ကြာမြင့်ချိန်မှာ ၄ (လေး) နှစ်နှင့် ၃ (သုံး) လ ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ရှောလမုန်က သူ၏ ဗိမာန်တော်ဝင်းကြီးကို ဆောက်လုပ်ပြီးစီးရန် လိုအပ်ခဲ့သော အချိန်ထက် ၂ (နှစ်) နှစ်နှင့် ၃ (သုံး) လ လျော့နည်းသည်။ ဆောက်လုပ်ရေးကာလ ပိုမိုတိုတောင်းရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ယေရုရှလင်မြို့၏ မြောက်ဘက်တောင်ကုန်းရှိ မညီညာသော မြေပြင်ပေါ်တွင် ကျယ်ပြန့်သော ပလပ်ဖောင်းတစ်ခု ရရှိစေရန် ရှောလမုန် တည်ဆောက်ခဲ့သော ကြီးမားလှသော အောက်ခြေအဆောက်အအုံများ၏ အစိတ်အပိုင်းအချို့ကို ဆက်လက်အသုံးပြုနိုင်ခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကုရုနှင့် ခမ်ဗိုင်ဆီးတို့၏ စိုးစံမှုအောက်တွင် ရရှိထားသော ဆောက်လုပ်ရေး ပစ္စည်းအမြောက်အမြား အဆင်သင့်ရှိနေခြင်းကြောင့်လည်းကောင်း ဖြစ်သည်မှာ သေချာပါသည်။

With the material support of the government and the spiritual support of their leaders and the prophets Haggai and Zechariah, the people seem to have worked with great zeal and joy. The whole project was finished by the 3d of Adar in the 6th year of Darius, when the dedication ceremonies were held (Ezra 6:13–15). This was, by either spring or fall reckoning, March 12, 515 b.c. The actual interval from the laying of the second foundation in December, 520 b.c., was 4 years and 3 months. This was 2 years and 3 months less than Solomon had needed to complete the building of his Temple compound. The reason for the shorter building period lay undoubtedly in the fact that part of the tremendous substructures that Solomon had built to provide a wide platform on the uneven terrain of the northeastern hill of Jerusalem were still usable, and that much building material, procured under the reigns of Cyrus and Cambyses, was available.

ဗိမာန်တော်အသစ် အပ်နှံခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သည့် ပွဲတော်များအကြောင်းနှင့် နောက်လတွင် ကျင်းပသော တဆေးမဲ့မုန့်ပွဲအကြောင်း ဖော်ပြပြီးနောက် (ဧဇရ ၆:၁၆-၂၂)၊ ကျမ်းစာမှတ်တမ်းများသည် ဇေရဇ်မင်း (အာရွှေရုမင်း) ခေတ်အထိ တိတ်ဆိတ်သွားခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း နိုင်ငံအများအပြား၏ တည်ရှိနေသော မှတ်တမ်းများမှ ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည့်အတိုင်း၊ အင်ပါယာ၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးအတွက် အကျိုးရှိစေခဲ့သော ဒါရိမင်း၏ စိုးစံမှုအတွင်း ဂျူးတို့သည် ကြီးပွားချမ်းသာခဲ့ကြသည်ဟု မှတ်ယူနိုင်သည်။

After the description of the festivities connected with the dedication of the new Temple and the celebration of the Feast of Unleavened Bread in the following month (Ezra 6:16–22,), the Biblical records become silent until the time of Xerxes. Yet, it can be taken for granted that the Jews prospered during the reign of Darius, whose rule was beneficial for all parts of the empire, as we know from the extant records of several countries.

ဇေရဇ်ဘုရင်ကြီး၏ အုပ်ချုပ်မှုအတွင်း အရေးကြီးသော ကာလများ။— ဧသတာကျမ်းတွင် ဇေရဇ်မင်းကြီး (Xerxes) နန်းစံ တစ်ဆယ့်နှစ် (၁၂) နှစ်မြောက်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ကြီးမားသည့် အကျပ်အတည်းတစ်ခုအကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤနေရာတွင် အကျဉ်းချုပ် ရှင်းလင်းတင်ပြရုံဖြင့် လုံလောက်ပါသည်။ ရှုရှန် (ကျမ်းစာလာ ရွှေရှန်) နန်းတော်တွင် အလုပ်လုပ်နေသော ဂျူးလူမျိုး တံခါးစောင့် အရာရှိ မော်ဒကဲအပေါ် ဘုရင်ကြီး၏ တိုင်ပင်ဖက် အမတ်ကြီး ဟာမန်၏ တစ်ကိုယ်ရေ အငြိုးအတေးကြောင့် တစ်ကိုယ်လုံးရှိ ဂျူးလူမျိုးအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် အစီအစဉ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်လောကီသမိုင်းပညာရှင်များ၏ ဖော်ပြချက်များအရ စိတ်ဓာတ်မတည်ငြိမ်ဘဲ စည်းကမ်းမဲ့တတ်သော စရိုက်ရှိသည်ဟု လူသိများသည့် ဘုရင်ကြီးသည် ထိုအစီအစဉ်၏ နောက်ကွယ်က အကြောင်းရင်းများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးခြင်းမပြုဘဲ ဟာမန်၏ တောင်းဆိုချက်ကို လူမှုရေးအရ မျက်နှာသာပေးကာ ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဘုရားသခင်၏ ပြင်ဆင်စီမံပေးမှုကြောင့် လှပသော ဂျူးမိန်းကလေး ဧသတာသည် ဘီစီ လေးရာ့ခုနစ်ဆယ့်ကိုး/ခုနစ်ဆယ့်ရှစ် (၄၇၉/၄၇၈) ခုနှစ်တွင် ဇေရဇ်မင်းကြီး၏ မိဖုရား ဖြစ်လာခဲ့သဖြင့် ဂျူးလူမျိုးများ လွတ်မြောက်ဖို့ရန် အခွင့်အလမ်း ကြိုတင်ရှိနေခဲ့သည်။ တစ်မျိုးသားလုံး၏ ဆုတောင်းပန်ထွာမှုများနှင့် ဘုရင်ကြီးထံ ဧသတာ၏ ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဝင်ရောက်လျှောက်လဲမှုကြောင့် ဘီစီ လေးရာ့ခုနစ်ဆယ့်သုံး (၄၇၃) ခုနှစ်၊ မတ်လရှိ သတ်မှတ်ထားသော နေ့တစ်နေ့တွင် ဂျူးလူမျိုးအားလုံးကို သတ်ဖြတ်ရန် ယခင်က ထုတ်ပြန်ထားသော အမိန့်ဒီကရီသည် အထမမြောက်ခဲ့ပေ။ ပါရှန်းတို့၏ ထူးခြားသော ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ ထိုအမိန့်တော်ကို ပြန်လည်ရုပ်သိမ်း၍ မရသော်လည်း၊ ထပ်မံထုတ်ပြန်လိုက်သော တော်ဝင်အမိန့်စာအသစ်အရ ဂျူးလူမျိုးများအား မိမိကိုယ်ကို ခုခံကာကွယ်ခွင့် ပေးခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် အသတ်ခံရမည့်နေ့သည် ကြီးမားသော လွတ်မြောက်မှုနေ့ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဟာမန် သစ္စာဖောက်မှုကြောင့် ကွပ်မျက်ခံရပြီးနောက် ၎င်း၏ ရာထူးကို ဆက်ခံရရှိခဲ့သော မော်ဒကဲသည် မိမိ၏ လူမျိုးများ အကျိုးခံစားရစေရန် အများအပြား ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (ဧသတာ ၁၀:၃)။ ဘာလင်ပြတိုက်ရှိ ရွှံ့စေးပြားစာချပ် (cuneiform tablet) တစ်ခုတွင် မော်ဒကဲအား ဇေရဇ်မင်းကြီးလက်ထက် ရှုရှန်မြို့၏ ဩဇာညောင်းသော အရာရှိတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် မကြာခဏဆိုသလို လုပ်ကြံဖန်တီးထားသော ပုံပြင်ဟု ယူဆခြင်းခံရသည့် ဧသတာ၏ သမိုင်းကြောင်းသည် တန်ဖိုးရှိသော ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အထောက်အထားကို ရရှိထားခြင်းဖြစ်သည်။

Critical Times in Xerxes’ Reign.—The book of Esther describes a crisis that developed in the 12th year of Xerxes. A brief summary here is sufficient. The personal hatred of Haman, a high counselor of the king, against Mordecai, a Jewish gate official employed in the palace at Susa (Biblical Shushan), resulted in the plan to destroy the whole Jewish nation. The king, whose unstable and undisciplined character is well known from the descriptions of ancient secular historians, granted Haman’s request as a personal favor to him without investigating the reasons for it. Providence, however, had already made provision for the Jews’ deliverance by having allowed the beautiful Jewish girl Esther to become Xerxes’ wife in 479/78 b.c. Through the prayers of the entire Jewish nation, and Esther’s personal intervention with the king, the previously given decree to kill all Jews on a certain day in March, 473 b.c., was not carried out. Although the decree could not be revoked, owing to a peculiar Persian custom, an additional royal edict allowed the Jews to defend themselves, and the day on which they would have been massacred became a day of great deliverance. Mordecai, who had received Haman’s office after the latter’s execution for his treachery, is credited with having done much to benefit his people (Esther 10:3). A cuneiform tablet in the Berlin Museum mentions Mordecai as an influential official at Susa in the time of Xerxes. Thus the story of Esther, frequently considered as fiction, receives valuable archeological support.

ဧသတာကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များကို ဇေရဇ်မင်းကြီးနောက်ပိုင်း ဆက်ခံသည့် အာတဇေရဇ် ပထမ (Artaxerxes I) နှင့် ဒါရိဥုး ဒုတိယ (Darius II) ဟူသော ဘုရင်နှစ်ပါးလက်ထက်မှ နစ်ပုရ် (Nippur) မြို့ရှိ "မူရာရှုနှင့် သားများ" (Murashu Sons) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းစု၏ ရွှံ့စေးပြားစာချပ် မှတ်တမ်းများက စိတ်ဝင်စားဖွယ် ဖွင့်ဆိုပြနေသည်။ ထိုမှတ်တမ်းများအရ ဂျူးလူမျိုးများသည် နစ်ပုရ်မြို့နှင့် ၎င်းနှင့်သက်ဆိုင်သော ကျေးလက်ဒေသများတွင် ဩဇာအာဏာရှိပြီး ချမ်းသာကြွယ်ဝသော လူနည်းစုဖြစ်ကြောင်း ပေါ်လွင်စေသည်။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ငွေကြေးပမာဏအမြောက်အမြား ပါဝင်သော ကုန်သွယ်မှုများတွင် ပါတနာများအဖြစ်လည်းကောင်း၊ နယ်မြေအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများအဖြစ်လည်းကောင်း၊ ချမ်းသာသော ငွေချေးစားသူများအဖြစ်လည်းကောင်း ပါဝင်နေကြသည်။ ဤအထောက်အထား အားလုံးက ဂျူးလူမျိုးများသည် မော်ဒကဲ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ရရှိခဲ့သည့်အတိုင်း အထူးအခွင့်အရေးများနှင့် မျက်နှာသာပေးမှုများကို ခံစားခဲ့ရသည့် ကာလတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရကြောင်း သက်သေပြနေသည်။

 

Interesting light is shed on the events described in the book of Esther by the cuneiform documents of the business house of Murashu Sons at Nippur, which come from the next two reigns after Xerxes—those of Artaxerxes I and Darius II. They reveal that the Jews formed an influential and wealthy minority in the city of Nippur and the rural areas belonging to it. Jews appear as partners in transactions in which large sums of money are involved, as administrators of districts, and as rich money lenders. All this evidence reveals that the Jews had gone through a period in which they had enjoyed certain favors, as happened under Mordecai’s leadership.

ဤသူသည် "ဂျူးလူမျိုးတို့တွင် ကြီးမြတ်၍ မိမိ ညီအစ်ကိုအပေါင်းတို့တွင် အလွန်အသရေရှိသောသူ" ဖြစ်လာသည့်အခါ (ဧသတာ ၁၀:၃)၊ ပါရှန်းအင်ပါယာအတွင်းရှိ ဂျူးအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ၎င်း၏အမည်သည် လူတိုင်းသိသော အမည်ဖြစ်လာပြီး မိဘများစွာတို့သည် မိမိတို့၏ သားသမီးများကို မော်ဒကဲ ဟူ၍ အမည်မှည့်ခေါ်ခဲ့ကြသည်။ အာတဇေရဇ် ပထမ လက်ထက်မှ မူရာရှုနှင့် သားများ လုပ်ငန်းစု၏ မှတ်တမ်းများတွင် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအမည် ခြောက်ဆယ့်တစ် (၆၁) ခု ပါဝင်သည်။ ၎င်းအမည် ခြောက်ဆယ့်တစ် (၆၁) ခုတွင် လူပုဂ္ဂိုလ် ခြောက်ဆယ် (၆၀) ကို ကိုယ်စားပြုထားသော်လည်း စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းသည်မှာ မတူညီသော ဂျူးလူမျိုး ခြောက် (၆) ဦးသည် မော်ဒကဲ ဟူသော အမည်ကို ခံယူထားကြခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အားလုံးသည် ဧသတာကျမ်းတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်များ ပြီးဆုံးပြီးနောက် မကြာမီတွင် မွေးဖွားလာကြသူများ ဖြစ်ပုံရသည်။ သို့သော် ထို့နောက်ပိုင်းတွင် ထိုအမည်သည် ပြန်လည်တိမ်ကောသွားကြောင်း ထင်ရှားသည်၊ အကြောင်းမှာ ဒါရိဥုး ဒုတိယ လက်ထက် တူညီသောလုပ်ငန်းစု၏ မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည့် ဂျူးအမည် လေးဆယ့်ခြောက် (၄၆) ခုထဲ၌ မော်ဒကဲ ဟူသောအမည် လုံးဝမပါဝင်တော့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

When this man had become “great among the Jews, and accepted of the multitude of his brethren” in the Persian Empire (Esther 10:3), his name became a household word in Jewish circles, and many parents gave their children the name Mordecai. The documents of Murashu Sons from Artaxerxes I’s time contain 61 personal names of Jews. It is extremely interesting to see that although 60 different persons are represented by these 61 name references, 6 different Jews bore the name Mordecai. All of them, apparently, were born shortly after the events recorded in the book of Esther had taken place. A little later the name fell into disuse again, as is seen from the fact that among the 46 names of Jews mentioned in the documents of the same firm from the time of Darius II the name Mordecai does not appear.

အာတဇေရဇ် ပထမလက်ထက် ပြန်လည်ရောက်ရှိခြင်းနှင့် ဧဇရ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များ။— ဧသတာကျမ်း၏ နောက်ဆုံးမှတ်တမ်းဝင်ဖြစ်ရပ် (ဘီစီ ၄၇၃ ခုနှစ်၊ နွေဦးကာလ) နှင့် ဧဇရကျမ်း၏ နောက်ထပ်မှတ်တမ်းဝင်ဖြစ်ရပ် (ဘီစီ ၄၅၇ ခုနှစ်၊ နွေဦးကာလ) အကြားတွင် တစ်ဆယ့်ခြောက် (၁၆) နှစ်တာ ကာလခြားနားနေပြီး၊ ထိုကာလအတွင်း ဂျူးလူမျိုးတို့၏ သမိုင်းကို တိုက်ရိုက်အလင်းပြနိုင်သည့် မည်သည့်မှတ်တမ်းမျှ မရှိချေ။ ထိုအတောအတွင်း ဇေရဇ်မင်းကြီးသည် လုပ်ကြံခြင်းခံခဲ့ရပြီး ၎င်း၏သားတော် အာတဇေရဇ်သည် နန်းတက်လာခဲ့သည်။ အင်ပါယာသည် ယူရီမီဒွန် (Eurymedon) တိုက်ပွဲတွင် ပြင်းထန်သော ရှုံးနိမ့်မှုအရိပ်မည်းအောက်တွင် ရှိနေခဲ့ပြီး၊ မကြာမီ ဘီစီ လေးရာ့ခြောက်ဆယ့်သုံး သို့မဟုတ် လေးရာ့ခြောက်ဆယ့်နှစ် (၄၆၃ သို့မဟုတ် ၄၆၂) ခုနှစ်တွင် အီနားရုစ် (Inarus) ၏ ပုန်ကန်မှုကြောင့် အီဂျစ်ပြည်ကိုပါ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ အီဂျစ်သို့သွားရာ လမ်းကြောင်းပေါ်တွင် တည်ရှိသော ယုဒပြည် (Judea) သည် ပါရှန်းအုပ်ချုပ်ရေးအပေါ် သစ္စာရှိပြီး ချစ်ကြည်ရင်းနှီးစွာ ရှိနေရန် အလွန်အရေးကြီးသောကြောင့် (အထူးသဖြင့် ဘီစီ ၄၅၆ ခုနှစ်တွင် စတင်မည့် အီဂျစ်စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း၌ ဖြစ်သည်)၊ အာတဇေရဇ်မင်းကြီးသည် ဧဇရ၏ လျှောက်လဲချက်များကို ကြည်ဖြူစွာ နားထောင်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၇:၂၈)။ ဧဇရ၏ ရာထူးအမည်မှာ နန်းတွင်းအတွင်းရေးမှူးရုံး၌ "ဂျူးရေးရာဆိုင်ရာ အတိုင်ပင်ခံ" ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည် (ဧဇရ ၇:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် ယုဒပြည်နယ်အတွင်းရှိ ဂျူးလူမျိုးများကို ယခင်ကထက် ပိုမိုကြီးမားသော ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့် ပေးသနားရန်နှင့် မောရှေ၏ပညတ်တရားတော်ကို ယုဒပြည်၏ ပြည်သူ့ဥပဒေအဖြစ် ပြန်လည်ကျင့်သုံးခွင့်ပြုရန် ဘုရင်ကြီးထံ အသနားခံခဲ့သည်။

Return Under Artaxerxes I and the Work of Ezra.—Between the last dated events of the book of Esther (spring, 473 b.c.) and the next recorded happening of the book of Ezra (spring, 457 b.c.) lay 16 years, concerning which there are no known records that can throw any direct light on the history of the Jewish nation. Xerxes had in the meantime been murdered, and his son Artaxerxes had come to the throne. The empire lived under the cloud of the grave defeat at the Eurymedon, to which soon was added the loss of Egypt through the rebellion of Inarus in 463 or 462 b.c. Since it was important that Judea, lying on the road to Egypt, remain loyal and friendly toward the Persian administration, especially when the campaign against Egypt would get under way (in 456 b.c.), Artaxerxes lent a willing ear to the petitions of Ezra (ch. 7:28), whose title indicates that he was “referee of Jewish affairs” in the chancellery (see on Ezra 7:12). He petitioned the king to grant the Jews a greater measure of self-government than they had possessed hitherto, and to allow the reintroduction of the Mosaic law as the law of the land in the province of Judea.

အာတဇေရဇ်မင်းကြီးသည် တော်ဝင်အမိန့်ဒီကရီအားဖြင့် ဧဇရကို ကျယ်ပြန့်သောအာဏာများ ပေးအပ်ကာ ယုဒပြည်သို့ ပြန်ရန် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ မိမိတို့၏ မိခင်မိခင်မြေဟောင်းသို့ ပြန်လိုသော ဂျူးလူမျိုးအားလုံး ပြန်ကြရန် ဆော်ဩခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ထိုအမိန့်တော်က ဧဇရအား ယုဒပြည်ရှိ တရားစီရင်ရေးစနစ်တစ်ခုလုံးကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းရန်နှင့် အသက်သေစေနိုင်သည့် ပြစ်ဒဏ်အထိ စီရင်ပိုင်ခွင့်အာဏာရှိသော တရားသူကြီးများနှင့် အရာရှိများကို ခန့်အပ်ရန် တာဝန်ပေးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် "ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဘုရားသခင် ပညတ်တရားတော်" ကို အခြေခံ၍ ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်သည် (ဧဇရ ၇:၁၁-၂၆)။ ပါရှန်းဘုရင် သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အမတ်များသည် ဧဇရကျမ်း အခန်းကြီး ခုနစ် (၇) တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဂျူးတို့၏ ဘာသာရေးထုံးတမ်း အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို ဂရုစိုက်လိမ့်မည်မဟုတ်ဟု ခေတ်သစ်ပညာရှင် အများအပြားက ယူဆခဲ့ကြသောကြောင့် ဤအမိန့်တော်၏ မှန်ကန်မှုကို မကြာခဏ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော်လည်း အပိုင်း ခုနစ် (VII) တွင် ဆွေးနွေးမည့် ဧလိဖန်တိုင်နီ ပပိုင်းရပ်စ် (Elephantine papyri) စာမူများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သော ဒါရိဥုး ဒုတိယ၏ "ပသခါစာချွန်တော်" (Passover Letter) သည် အလွန်နီးစပ်သော သာဓကတစ်ခုကို ပြသနေသဖြင့် အာတဇေရဇ် ပထမ၏ အမိန့်တော် မှန်ကန်မှုအပေါ် ကန့်ကွက်မှုများသည် မကြာသေးမီကပင် တိတ်ဆိတ်သွားခဲ့သည်။ ဒါရိဥုး၏ "ပသခါစာချွန်တော်" က ပါရှန်း အုပ်ချုပ်ရေးရုံးတွင် ဂျူးတို့၏ ပညတ်တရားနှင့် ဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်များပါဝင်သည့် ဌာနတစ်ခု ရှိနိုင်ပြီး ၎င်းတို့သည် ဥပဒေပြုရေးကိစ္စရပ်များတွင် ဘုရင်ကို အကြံပေးခဲ့ကြကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြနေသည်။ ထိုကျွမ်းကျင်သူများသည် ဧကန်မုချ ဂျူးလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။

By royal decree Artaxerxes appointed Ezra to return to Judea with far-reaching authority, and called on all Jews who desired to return to their old homeland to do so. The decree further commissioned Ezra to reorganize the whole judicial system in Judea, and to install judges and magistrates with power over life and death, who should use “the law of the God of heaven” as the basis of their work (Ezra 7:11–26). The historicity of this decree has frequently been attacked, since it seemed incredible to many modern scholars that the Persian king or his counselors should have concerned themselves with details of Jewish ceremonial as the decree in Ezra 7 claims. Yet, one of the Elephantine papyri, to be discussed in Section VII, the so-called “Passover Letter” of Darius II, gives such a close parallel that the opposition to the genuineness of the decree of Artaxerxes I has lately become silent. The “Passover Letter” of Darius shows clearly that the Persian chancellery probably had a department in which experts in Jewish law and customs advised the king in legislative matters. These experts were doubtless Jews.

ဖိုနီရှန်း အက်ရှ်မူနာဇာ (Eshmunazar) ကျောက်စာကို တိုက်ဆိုင်စွာ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုအရ အာတဇေရဇ်မင်းကြီးသည် ပုန်ကန်သော အီဂျစ်လူမျိုးများကို တိုက်ခိုက်သည့် စစ်ဆင်ရေးတွင် ဆီဒုန် (Sidon) မြို့ထံမှ ရရှိခဲ့သော အကူအညီကို တန်ဖိုးထားသဖြင့် ဆီဒုန်လူမျိုးများကို ပါလက်စတိုင်းကမ်းရိုးတန်းရှိ ဒေါရ (Dor) ဒေသမှ သီအိုရီအရ မြေသြဇာကောင်းသော ကောက်ပဲသီးနှံစိုက်ပျိုးရာ မြေများကို ပေးအပ်ကာ ဆုချခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဤသမိုင်းဝင် သာဓကက မေဂါဗုဇော့စ် (Megabyzos) သည် အီဂျစ်သို့ စစ်ချီမထွက်မီ တစ် (၁) နှစ်အလိုတွင် ဂျူးလူမျိုးများအား ထူးခြားသော အခွင့်အရေးများ ပေးသနားခဲ့သည့် အရေးကြီးသော အမိန့်တော်သည် ဂျူးလူမျိုးများအကြား စေတနာကောင်းကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ဤနိုင်ငံရေး အကျပ်အတည်းကာလတွင် ၎င်းတို့၏ သစ္စာစောင့်သိမှုကို သေချာစေရန်အတွက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ ညွှန်ပြနေသည်။ ဂျူးလူမျိုးများအတွက်မူ ဤအမိန့်တော်သည် ၎င်းတို့အား တစ်ပိုင်းတစ်စ လွတ်လပ်သောအဆင့်အတန်းကို ရရှိစေသဖြင့် အလွန်အဓိပ္ပာယ်ရှိခဲ့သည်။ အရပ်ဘက်နှင့် တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာ အာဏာအားလုံးကို ဒေသခံခေါင်းဆောင်များထံ ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ပြီး မောရှေ၏ ပညတ်တရားသည် ပြည်နယ်၏ ဥပဒေ ပြန်လည်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပါရှန်းတို့ မိမိတို့အတွက်သာ ချန်လှပ်ထားသော တစ်ခုတည်းသောကိစ္စမှာ အခွန်ဘဏ္ဍာရေးဌာန ဖြစ်သည်။ ဂျူးတို့၏ ဘာသာရေးဝတ်ပြုမှုများအတွက် ထောက်ပံ့ရန် ပြည်နယ်၏ အခွန်ဘဏ္ဍာထဲမှ ရက်ရောသော တော်ဝင်လက်ဆောင်များနှင့် ထောက်ပံ့ကြေးများကို ပေးအပ်ခြင်းသည် တိုင်းတစ်ပါးမှ အခွန်ကောက်ခံသူများ မိမိတို့နိုင်ငံတွင် အကန့်အသတ်မရှိ ဆက်ရှိနေမည့်အချက်အပေါ် ဂျူးလူမျိုးများ စိတ်ကျေနပ်မှုရှိစေရန် ရည်ရွယ်၍ စီမံထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

The chance discovery of the Phoenician Eshmunazar inscription shows that Artaxerxes appreciated the help he received from Sidon in his campaign against the rebellious Egyptians, and rewarded the Sidonians by giving them certain fertile grain lands in the region of Dor on the Palestinian coast. This historical parallel strongly suggests that the important decree by which exceptional privileges were granted to the Jews one year before Megabyzos began his expedition against Egypt was given to create good will among the Jews, and to ensure their continued loyalty in this time of political crisis. To the Jews this decree meant much, because it gave them virtually a semi-independent status. All civil and judicial powers were now returned to the local leadership, and the law of Moses became once more the law of the land. The only matter reserved by the Persians for themselves was the department of revenues. Generous royal gifts and grants from the tribute of the province for the support of the Jewish religious service were probably designed to reconcile the Jews to the fact that foreign tax collectors would remain in their country for an indefinite time.

မိမိ၏ တောင်းဆိုချက်များ အောင်မြင်ပြီးနောက် ဧဇရသည် ဗာဗုလုန်ရှိ ဂျူးလူမျိုးများအား မိမိနှင့်အတူ ယုဒပြည်သို့ လိုက်ပါကြရန် တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ခဲ့သည်။ နိသန်လ တစ် (၁) ရက်နေ့တွင် ဧဇရနှင့်အတူ လိုက်ပါလိုသူ အားလုံးသည် "အဟာဝါမြစ်" (river of Ahava) နားတွင် ဆုံတွေ့ခဲ့ကြသည်။ လူဦးရေစာရင်း ကောက်ယူသောအခါ လေဝိလူမျိုးတစ်ဦးမျှ ပါဝင်မလာကြောင်း သိသာထင်ရှားလာသည်။ လေဝိလူမျိုးအချို့ကို ရရှိရန် အထူးကြိုးပမ်းခဲ့ပြီးနောက် အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များအပါအဝင် စုစုပေါင်း လူဦးရေ ငါးထောင် (၅,၀၀၀) ကျော်ရှိနိုင်သော ထိုအသင်းတော်သည် ရှည်လျားပြီး အန္တရာယ်များသော ခရီးစဉ်အတွင်း ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိရန် အစာရှောင်ဆုတောင်းခဲ့ကြသည်။ ဧဇရသည် မိမိကိုးကွယ်သော ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်နိုင်စွမ်းအပေါ် ယုံကြည်ခြင်း ကင်းမဲ့နေသည်ဟု ပါရှန်းအာဏာပိုင်များ ထင်မြင်သွားမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့် စစ်တပ်စောင့်ရှောက်မှုကို မတောင်းဆိုရဲခဲ့ပေ (ဧဇရ ၈:၁-၂၃)။

After seeing his requests granted, Ezra made an appeal to Babylonian Jewry to accompany him to Judea. On the 1st day of Nisan all those who were willing to follow Ezra met “at the river of Ahava.” When the census was taken it became apparent that no Levites were present. After a special effort was made to secure some Levites, the congregation of probably more than 5,000, including women and children, fasted and prayed for divine protection during their long and dangerous journey. Ezra had not dared to request an escort for fear of revealing to the Persian authorities that he lacked faith in the protective power of his God (Ezra 8:1–23).

ထိုယာဉ်တန်းသည် ဘီစီ လေးရာ့ငါးဆယ့်ခုနစ် (၄၅၇) ခုနှစ်၊ နိသန်လ တေမိဿရက် (၁၂) ရက်၊ သို့မဟုတ် ဧပြီလ ခုနစ် (၇) ရက်ဝန်းကျင်တွင် စတင်ထွက်ခွာခဲ့ပြီး (စာမျက်နှာ ၁၀၈ ရှိ ဇယားအရ)၊ လေး (၄) လခန့် ခရီးနှင်ပြီးနောက် ဇူလိုင်လ နှစ်ဆယ့်သုံး (၂၃) ရက်ဝန်းကျင်တွင် ဂျေရုဆလင်မြို့သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ၎င်းတို့သည် သုံး (၃) ရက်တိုင်တိုင် အနားယူခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဗိမာန်တော်အတွက် ပေးပို့သော တော်ဝင်လက်ဆောင်များနှင့် တော်ဝင်အမိန့်ဒီကရီစာချွန်တော်ကို သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များထံ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ ဘေးကင်းစွာ ရောက်ရှိခြင်းအတွက် ကြီးမားသော ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း ပူဇော်သက္ကာကို ကျင်းပခဲ့ကြသည် (ဧဇရ ၈:၂၄-၃၆)။ အမိန့်တော်အရ ခွင့်ပြုထားသော အမှန်တကယ် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကိုမူ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အကြာ ထိုနှစ်၏ ဆောင်းဦးရာသီတွင် စတင်ခဲ့သည်။

The caravan set out Nisan 12, on or about April 7, 457 b.c. (according to the table on p. 108), and after some 4 months arrived at Jerusalem about July 23. There they rested for 3 days. Then they handed over all the royal gifts for the Temple and the official decree to the proper authorities, and celebrated their safe arrival by a great thank offering (Ezra 8:24–36). The actual work of reconstruction authorized by the decree began some weeks later, in the autumn of the year.

နေဟမိ မြို့ဝန်အသစ်အဖြစ် ဂျေရုဆလင်သို့ မရောက်ရှိမီအထိ နောက်ထပ် တစ်ဆယ့်သုံး (၁၃) နှစ်တာ ကာလအတွင်း ယုဒပြည်၌ ဧဇရ၏ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ ဧဇရသည် အမိန့်တော်ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်အားလုံးကို ဧကန်မုချ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ရမည် ဖြစ်သော်လည်း၊ လူမျိုးခြားများနှင့် အိမ်ထောင်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အကြောင်းမှလွဲ၍ ၎င်း၏လုပ်ဆောင်ချက် မှတ်တမ်း လုံးဝမကျန်ရစ်ခဲ့ပေ။ ထိုကိစ္စရပ်၏ အစီရင်ခံစာသည် ဧဇရကျမ်းတစ်ခုလုံး၏ လေးပုံတစ်ပုံ (အခန်းကြီး ၉၊ ၁၀) ခန့်ကို ယူထားသဖြင့် ဤပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ အရေးပါပုံကို ပြသနေသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ မိသားစုတွင်ပင် လူမျိုးခြားဇနီးတစ်ဦးကို တွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် အချို့သော မိသားစုများတွင် တစ်ပါးအမျိုးသား သို့မဟုတ် တစ်ပိုင်းတစ်စ တစ်ပါးအမျိုးသားဖြစ်သော အမျိုးသမီးများ ရှိနေသည်ကို ဧဇရ သိရှိထားခဲ့ရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူသည် ဤကိစ္စကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်မည့် အခွင့်အရေးကို စောင့်ဆိုင်းရင်း အချိန်အတန်ကြာ တိတ်ဆိတ်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ခေါင်းဆောင်အချို့က ဤမကောင်းမှု တည်ရှိနေခြင်းကို ၎င်းအား တရားဝင်လာရောက် အကြောင်းကြားသည့် နေ့တစ်နေ့တွင် ထိုအခွင့်အရေး ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဧဇရသည် ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။ သူသည် လူထုရှေ့တွင် ဆုတောင်းခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး ထိုဆုတောင်းချက်သည် တစ်ချိန်တည်းတွင် ကြီးမားသော တရားဒေသနာတစ်ခုနှင့် နောင်တရရန် နှိုးဆော်ချက်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် တိုင်းပြည်၏ ခေါင်းဆောင်များသည် လူမျိုးခြားတို့၏ လွှမ်းမိုးမှုမှ လူမျိုးကို သန့်စင်ပစ်ရန် အလိုအလျောက် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။

Little is recorded about Ezra’s activity in Judea during the next 13 years until Nehemiah arrived at Jerusalem as newly appointed governor. Ezra must have carried out all provisions of the decree, but no record is left of his work, with the exception of one describing his reform work with regard to mixed marriages. The report of this affair covers almost one fourth of the entire book of Ezra (chs. 9, 10), thus showing the importance of this reform.

Ezra must have been aware of the presence of pagan or semipagan women in some families, since one was found in the family of the high priest. But he worked in quietness for a while, waiting for an opportunity to deal with this matter effectively. This opportunity came on a certain day when some of the leaders officially notified him of the existence of this evil. Ezra responded at once. He began with a public prayer that was at the same time a great sermon and a call for repentance. The result was that the leaders of the country made a spontaneous decision to cleanse the nation from the pagan influence.

ထို့နောက် ကိုး (၉) လမြောက် (ခန့်မှန်းခြေ ဒီဇင်ဘာလ) တွင် လူထုအစည်းအဝေးတစ်ခုကို ကျင်းပခဲ့သည်။ အကယ်၍ ဤအစည်းအဝေးသည် ဧဇရ ရောက်ရှိပြီးနောက် မကြာမီ ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါက ဘီစီ လေးရာ့ငါးဆယ့်ခုနစ် (၄၅၇) ခုနှစ်တွင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ စုဝေးရောက်ရှိလာကြသော အသင်းတော်သည် ချမ်းအေးခြင်းနှင့် မိုးရွာခြင်းကြောင့် တုန်လှုပ်နေကြပြီး အိမ်သို့ ပြန်ချင်ဇောဖြင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို ဆောင်ရွက်ရန် ဧဇရအား အာဏာအပြည့်အဝ အပ်နှင်းခဲ့ကြသည်။ ယုဒပြည်တွင် နေထိုင်ကြသော သောင်းနှင့်ချီသော ဂျူးလူမျိုးများထဲမှ အနည်းငယ်သော ရာခိုင်နှုန်းမျှသာ—လူပေါင်း တစ်ရာ့တစ်ဆယ့်နှစ် (၁၁၂) ဦးသာ—ဤကိစ္စတွင် ပါဝင်ပတ်သက်နေသောကြောင့် ဤလူထုဆုံးဖြတ်ချက်အပေါ် ကန့်ကွက်မှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ကော်မတီတစ်ခုသည် ဘီစီ လေးရာ့ငါးဆယ့်ခုနစ် (၄၅၇) ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလမှ ဘီစီ လေးရာ့ငါးဆယ့်ခြောက် (၄၅၆) ခုနှစ်၊ ဧပြီလအထိ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး အမှုတိုင်းကို ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်၏ အမြဲတမ်းမှတ်တမ်းအဖြစ် ပြစ်မှားသူအားလုံး၏ အမည်စာရင်းကို ပူးတွဲဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းမှတ်တမ်းအရ ဘာသာရေးလုပ်သား နှစ်ဆယ့်ခုနစ် (၂၇) ဦး (၎င်းတို့အနက် တစ်ဆယ့်သုံး (၁၃) ဦးမှာ ယဇ်ပုရောဟိတ်များဖြစ်ပြီး လေး (၄) ဦးမှာ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ မိသားစုဝင်များဖြစ်ကြသည်) နှင့် အရပ်သား နှုတ်ကပတ်တော်နာယူသူ ရှစ်ဆယ့်ခြောက် (၈) ဦးတို့တွင် လူမျိုးခြားဇနီးများ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။ ဤမကောင်းမှုသည် လူထုကြားထဲသို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် မပျံ့နှံ့သေးသောကြောင့် အရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များကို ပြည်သူများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် ထောက်ခံခဲ့ကြပြီး အလွယ်တကူ ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

A public meeting was then held in the ninth month (approximately December). If this was soon after Ezra’s arrival, it was in 457 b.c. The gathered congregation, shivering from the cold and rain, and anxious to return home, gave Ezra full powers to carry out the proposed reform. Little opposition was voiced against this popular decision, because only a small percentage of the people—112 men out of the tens of thousands of Jews who inhabited Judea—were involved in this affair. A committee worked then from December, 457, to April, 456 b.c., and decided every case. A list of all transgressors involved was appended as part of the permanent record of the event. It shows that 27 ecclesiastical workers, among whom were 13 priests and 4 members of the high-priestly family, besides 86 laymen, had foreign wives. The evil had not yet spread far among the people, which explains why the measures taken were so strongly supported by the people, and so easily carried out.

ဧဇရသည် နေဟမိ ရောက်ရှိလာသည့် အချိန်အထိ ဂျေရုဆလင်မြို့၌ ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် နေဟမိ မလာရောက်မီ (ဘီစီ ၄၄၄ ခုနှစ်မတိုင်မီ) ကာလတစ်ခုတွင် "ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုး" ကို ဖြိုဖျက်ပြီး တံခါးများကို "မီးရှို့" ပစ်ခဲ့ကြသော ရန်သူများ၏ ဖျက်ဆီးရေး ကန့်ကွက်မှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည် (နေဟမိ ၁:၃)။

It is generally held that Ezra continued on in Jerusalem into the time of Nehemiah. Hence he faced, at some time preceding Nehemiah’s coming (in 444 b.c.), the destructive opposition of enemies who broke down “the wall of Jerusalem” and “burned with fire” its gates (Neh. 1:3).

ဧဇရကျမ်း အခန်းကြီး လေး၊ အငယ် ခုနစ် (၄:၇) ပါ အာတဇေရဇ်မင်းကြီးကို အာတဇေရဇ် ပထမနှင့် ထပ်တူပြုထားကြသော ပညာရှင်များသည် အခန်းကြီး လေး၊ အငယ် ခုနစ်မှ နှစ်ဆယ့်သုံး (၄:၇-၂၃) ပါ ဖော်ပြချက်တွင် ဤမြို့ရိုးနှင့် တံခါးများအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ထိုမှတ်တမ်းတွင် နေဟမိထံ သတင်းပို့ခဲ့သည့် မြို့ရိုးပျက်စီးရခြင်း အကြောင်းရင်း၏ ကျမ်းစာလာမှတ်တမ်းကို တွေ့ရှိကြသည်။ အငယ် ခုနစ်မှ နှစ်ဆယ့်သုံး (၇-၂၃) အပေါ် ဤသို့ယူဆခြင်းသည် လွန်ခဲ့သော နှစ်အနည်းငယ်က ဧဇရနှင့် ဆက်ဆံရာတွင် ပြသခဲ့သော ဂျူးလူမျိုးများအပေါ် အာတဇေရဇ်မင်းကြီး၏ မျက်နှာသာပေးသည့် သဘောထား ယာယီပြောင်းလဲသွားခြင်းကို လိုအပ်ပေလိမ့်မည်။

Scholars who equate the Artaxerxes of Ezra 4:7 with Artaxerxes I see in the narrative of .a222 7–23 a reference to this attack upon the walls and gates. They thus find in the narrative a Biblical account of the reason for the damaging of the wall as reported to Nehemiah. This view of vs. 7–23 requires a temporary reversal of Artaxerxes’ favorable attitude toward the Jews as shown in his dealings with Ezra a few years before.

သို့သော်လည်း နေဟမိကျမ်း ၁:၃ တွင် ရည်ညွှန်းထားသော တိုက်ခိုက်မှုကို ဧဇရကျမ်း အခန်းကြီး လေး (၄) သို့မဟုတ် မည်သည့် ကျမ်းစာမှတ်တမ်းမျှ မပါဘဲ သမိုင်းကြောင်းအရ ရှင်းပြနိုင်သည်။ အမှန်တကယ်အားဖြင့် ဘီစီ လေးရာ့ငါးဆယ် သို့မဟုတ် လေးရာ့လေးဆယ့်ကိုး (၄၅၀ သို့မဟုတ် ၄၄၉) ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ယုဒပြည်အပါအဝင် ဖြစ်သော "မြစ်အနောက်ဘက်ကမ်း" ပြည်နယ်၏ မြို့ဝန် မေဂါဗုဇော့စ်သည် ပါရှန်းဘုရင်ကို နှစ်ပေါင်းများစွာ ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ ဤပုန်ကန်မှုအတွင်း ဂျူးလူမျိုးများသည် မိမိတို့၏ ကျေးဇူးရှင် အာတဇေရဇ်မင်းကြီးအပေါ် သစ္စာရှိခဲ့ကြသဖြင့် မေဂါဗုဇော့စ်ဘက်တော်သား ဖြစ်သော ရှမာရိလူမျိုးများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ရှမာရိလူမျိုးများက သစ္စာရှိပြပြီး ဂျူးလူမျိုးများသည် မေဂါဗုဇော့စ်ဘက်က ပါဝင်နေသည်ဟု စွပ်စွဲရန် အခွင့်အရေးကို အသုံးချခဲ့ကြခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ မည်သည့်အခြေအနေမျိုးတွင်မဆို မေဂါဗုဇော့စ်၏ ပုန်ကန်မှုသည် နေဟမိကျမ်း ၁:၃ တွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်အတွက် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော သမိုင်းနောက်ခံကို ပံ့ပိုးပေးလိမ့်မည်။

However, the attack referred to in Nehemiah 1:3 can be accounted for historically without Ezra 4, or any specific Biblical narrative. It is a fact that about the year 450 or 449 b.c., Megabyzos, governor of the province of “Beyond the River,” which included Judea, rebelled for a period of years against the king of Persia. During this rebellion, either the Jews were loyal to their benefactor Artaxerxes, and were attacked by Samaritan partisans of Megabyzos, or the Samaritans were loyal and took the opportunity of accusing the Jews of siding with Megabyzos. In either case the rebellion of Megabyzos would furnish a plausible setting for the event mentioned in Neh. 1:3.

နေဟမိ၏ မြို့ဝန်အဖြစ် အုပ်ချုပ်မှု။— နေဟမိသည် သစ္စာရှိသော ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း ပါရှန်းနန်းတွင်း၌ တော်ဝင်ဖလားတော်ထိန်း ဟူသော ယုံကြည်စိတ်ချရပြီး တာဝန်ကြီးလေးသော ရာထူးကို ရရှိသည်အထိ တိုးတက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ သမိုင်းပညာရှင်အချို့က သူသည် မိဖုရားနှင့် မောင်းမမိဿံများ၏ အဆောင်များတွင် ဘုရင်ကို ခစားခဲ့ပုံရသောကြောင့် မိန်းမစိုးတစ်ဦး ဖြစ်လိမ့်မည်ဟု ကောက်ချက်ချခဲ့ကြသည် (နေဟမိ ၂:၆ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် ကောင်းစွာ ပညာတတ်မြောက်ထားသူဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် မိမိကိုယ်ကိုယ် ကောင်းမွန်သော စီစဉ်စီမံနိုင်သူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။

Nehemiah’s Governorship.—Nehemiah, although a faithful Jew, had advanced in the Persian court until he held the trusted and responsible position of royal cupbearer. Some historians have concluded that he was a eunuch, as he seems to have served the king in the women’s quarters (see on Neh. 2:6). He was well educated, and later proved himself a good organizer.

 

ဘီစီ လေးရာ့လေးဆယ့်ငါး (၄၄၅) ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလတွင် နေဟမိ၏ညီ ဟာနနိနှင့် အခြားဂျူးလူမျိုးအချို့သည် လည်ပတ်ရန်အတွက် ရှုရှန်မြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မေဂါဗုဇော့စ် ပုန်ကန်မှုအပြီးတွင် ယုဒပြည်နှင့် သာမန်အဆက်အသွယ်များ ပြတ်တောက်သွားခဲ့ပြီးနောက် ဂျေရုဆလင်မြို့မှ နေဟမိ တွေ့ဆုံရသော ပထမဆုံး ဂျူးလူမျိုးများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ရှမာရိလူမျိုးများနှင့် ပြဿနာတက်နေသည့် ကောလာဟလများ နေဟမိ၏နားထဲသို့ ရောက်ရှိနေနိုင်သော်လည်း တိကျရေရာစွာ မသိရသေးသောကြောင့် သူသည် ယုဒပြည်၏ အခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ တိကျသော သတင်းစကားကို သိရှိရန် အလွန်စိတ်အားထက်သန်နေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူ၏ ပထမဆုံးမေးခွန်းမှာ "သုံ့ပန်းအဖြစ် ပါသွားရာမှ လွတ်မြောက်၍ ကျန်ကြွင်းသော ဂျူးလူမျိုးတို့၏ အကြောင်းနှင့် ဂျေရုဆလင်မြို့၏ အကြောင်း" ကို မေးမြန်းခြင်းဖြစ်သည် (နေဟမိ ၁:၂)။ သူရရှိခဲ့သော သတင်းမှာ ဆိုးရွားလှပြီး သူမျှော်လင့်ထားသည်ထက်ပင် ပို၍ဆိုးနေခဲ့သည်။ မြို့ရိုးများသည် "ပြိုလဲပျက်စီးနေပြီး တံခါးများလည်း ... မီးရှို့ခြင်း ခံထားရသည်" ဟု သူ စိတ်မကောင်းစွာဖြင့် သိရှိခဲ့ရသည် (နေဟမိ ၁:၃)။ ဤသတင်း၏ ရိုက်ခတ်မှုသည် အလွန်ကြီးမားလွန်းသဖြင့် ဒံယေလကဲ့သို့ပင် (ဒံယေလ ၉:၃) နေဟမိသည် ရက်ပေါင်းများစွာ အစာရှောင်ဆုတောင်းခဲ့သည်။

In December, 445 b.c., Nehemiah’s brother Hanani and some other Jews arrived at Susa for a visit. They may have been the first Jews from Jerusalem whom Nehemiah had seen since Megabyzos’ rebellion, which had probably resulted in the breakdown of ordinary communication with Judea. Rumors of troubles with the Samaritans may have reached Nehemiah’s ears, but since nothing certain was known, he was anxious to obtain some exact word about the conditions in Judea. Hence, his first question was “concerning the Jews that had escaped, which were left of the captivity, and concerning Jerusalem” (Neh. 1:2). The news that he received was bad, worse than he had expected to receive. He learned to his dismay that the walls were “broken down, and the gates thereof … burned with fire” (Neh. 1:3). The shock of this news was so great that Nehemiah, like Daniel (Dan. 9:3), fasted and prayed for days on end.

 

နေဟမိသည် နောက်ထပ် လေး (၄) လတာ ကာလအတွင်း ထိရောက်သော အစီအစဉ်တစ်ခုကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး သူလုပ်ဆောင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသော လှုပ်ရှားမှုများအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုအချို့ကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘုရင်ကို ခစားနေစဉ် အခွင့်ကောင်းတစ်ခုကို အသုံးချကာ ဂျေရုဆလင်မြို့သို့သွား၍ ရပ်တန့်နေသော မြို့ရိုးပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကို ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ခွင့်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အချို့က နေဟမိသည် အာတဇေရဇ်မင်းကြီး၏ စိတ်ဓာတ်မတည်ငြိမ်သော စရိုက်ကိုလည်းကောင်း၊ အမျိုးသမီးများ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို လွယ်ကူစွာ ခံရတတ်ပုံကိုလည်းကောင်း သိရှိထားသောကြောင့် "မိဖုရားကြီး" ရှိနေသည့် အခွင့်ကောင်းအချိန်ကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်၊ ထို့ပြင် ထိုမိဖုရားကြီးသည် နေဟမိအပေါ် ကောင်းမွန်သော သဘောထားရှိနိုင်ပြီး ၎င်းအား ထောက်ခံမည်ဟု ကြိုတင်ကတိပေးထားခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ နေဟမိသည် ဤအခြေအနေအတွက် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆုတောင်းခဲ့သော်လည်း စိတ်အပြောင်းအလဲမြန်သော ဘုရင်ကြီး၏ စိတ်နေသဘောထားကို သတိမပြုဘဲ မှားယွင်းစွာ လှုပ်ရှားမိပါက မိမိအသက်ဆုံးရှုံးနိုင်သည်ကို အလွန်ကြောက်ရွံ့နေခဲ့သည် (နေဟမိ ၂:၂၊ ၆)။ သို့သော် ဘုရင်ကြီးသည် တောင်းဆိုချက်ကို ခွင့်ပြုပေးခဲ့ရုံသာမက မိမိ၏ ဖလားတော်ထိန်းကို ယုဒပြည်၏ မြို့ဝန်အသစ်အဖြစ်ပါ ခန့်အပ်လိုက်သည်။

Nehemiah developed an effective plan during the following four months and also made certain preparations in anticipation of the course of action he proposed to follow. Then he used a favorable situation, when serving the king, to request that he send him to Jerusalem to complete the interrupted work of rebuilding the city’s walls. Some have thought that Nehemiah, knowing Artaxerxes’ unstable character, and how easily he was influenced by women, had chosen an opportune occasion when “the queen” was present; also that she may have been favorably disposed toward Nehemiah and may have assured him beforehand of her support. Although Nehemiah had prayed earnestly about this situation he was sore afraid that he might lose his life if he moved unwisely in relation to the temperamental king (Neh. 2:2, 6). But the king not only granted the request, he also appointed his cupbearer to be the new governor of Judea.

 

တရားဝင် အක්ခရာတော် လက်မှတ်များနှင့်အတူ လက်နက်ကိုင် စစ်သည်စောင့်ရှောက်မှုများပါ ရရှိခဲ့သဖြင့် နေဟမိသည် အချိန်မဆွဲဘဲ နန်းတွင်းတာဝန်များမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရသည်နှင့် ချက်ချင်း ထွက်ခွာခဲ့သည်။ သူသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ဘီစီ လေးရာ့လေးဆယ့်လေး (၄၄၄) ခုနှစ်၊ နွေဦးအစောပိုင်းတွင် ဂျေရုဆလင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ပထမဆုံး ရက်အနည်းငယ်တွင် သူ၏ အစီအစဉ်များ အောင်မြင်မှု အရှိဆုံးဖြစ်စေရန်အတွက် သူရောက်ရှိလာရခြင်း၏ တကယ့်ရည်ရွယ်ချက်အမှန်ကို လျှို့ဝှက်ထားခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏ ရန်သူများ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် မုန်းတီးမှုများကို ကောင်းစွာသိရှိထားသဖြင့် ၎င်းတို့၏ လက်ထဲသို့ အခွင့်အရေး မရောက်ရှိသွားစေရန်လည်း ရှောင်ရှားလိုခဲ့သည်။ သုံး (၃) ရက်အကြာတွင် သူသည် အခြေအနေကို သုံးသပ်နိုင်ခဲ့ပြီး တောင်ဘက်ပိုင်းဒေသများမှလွဲ၍ မြို့ရိုး၏ အခြေအနေများကိုလည်း မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုတောင်ဘက်ပိုင်း မြို့ရိုးအပိုင်းများ၏ အခြေအနေကို ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ သိရှိနိုင်ရန်အတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော သူငယ်ချင်းအချို့နှင့်အတူ ညအချိန်တွင် သွားရောက်စစ်ဆေးခဲ့သည် (နေဟမိ ၂:၁၁-၁၆)။

Furnished with official credentials and accompanied by an armed escort, Nehemiah lost no time, but set out as soon as he could secure release from his court duties. He arrived in Jerusalem presumably in the early summer of 444 b.c. For the first few days he kept the true purpose of his arrival secret, so that he could make moves that would assure the greatest possible success for his plans. He also wished to avoid playing into the hands of his enemies, whose work and hatred he well knew. After three days he had sized up the situation and also had probably seen the condition of the wall, with the exception of its southern sections. In order to gain firsthand knowledge of the condition of those wall sections, made an inspection tour at night, accompanied only by some trusted friends (Neh. 2:11–16).

 

ထို့နောက် သူရောက်ရှိပြီး လေး (၄) ရက်မြောက်နေ့တွင် မိမိ၏ အစီအစဉ်များကို ပြည်သူ့ခေါင်းဆောင်များထံ တင်ပြခဲ့ပုံရသည်။ သူသည် တော်ဝင်အမိန့်တော်ကို ၎င်းတို့အား ပြောပြခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ရန်သူများကို ထပ်မံကြောက်ရွံ့စရာ မလိုတော့ကြောင်းလည်း အာမခံခဲ့ပုံရသည်။ "ငါတို့သည် နောက်တဖန် ကဲ့ရဲ့ခြင်းကို မခံရဘဲနေကြကုန်အံ့" ဟူသော မြို့ရိုးတည်ဆောက်ရန် သူ၏ နှိုးဆော်ချက်သည် (နေဟမိ ၂:၁၇) အမျိုးသားရေး အသိစိတ်နှင့် သိက္ခာကို နှိုးဆော်ပေးသော ထိရောက်လှသည့် တောင်းဆိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ အချို့က အန္တရာယ်ရှိသော အချိန်များတွင် ကာကွယ်မှုပေးနိုင်မည့် ခိုင်ခံ့သော မြို့တော်တစ်ခု နောက်ဆုံးတွင် ရရှိတော့မည်ဖြစ်သောကြောင့် အလွန်တက်ကြွခဲ့ကြသော်လည်း၊ အချို့ကမူ စိတ်ဝင်စားမှု မရှိကြချေ။ ယေရိခေါ (Jericho)၊ မိဇပါ (Mizpah)၊ နှင့် ဂိဗောင် (Gibeon) ကဲ့သို့သော မြို့များမှ ပြည်သူများသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုး တည်ဆောက်ရေးတွင် လိုလိုလားလား ကူညီခဲ့ကြသော်လည်း၊ ဇေရုဗဗေလ (Zerubbabel) လက်ထက်ကတည်းက လူပြန်လည်နေထိုင်ခဲ့ကြသည့် ဗက်သလင် (Bethlehem)၊ နေတောဖာ (Netophah)၊ ဗေသလ (Bethel) နှင့် အခြားမြို့များစွာတို့မှ ကူညီမှုများကိုမူ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိချေ။ ခေါင်းဆောင်များကြားတွင်လည်း ထိုအခြေအနေမျိုးကိုပင် တွေ့ရသည်။ အချို့က နေဟမိကို ထက်ထက်သန်သန် ထောက်ခံခဲ့ကြသော်လည်း၊ တေကောမြို့ (Tekoa) မှ မှူးမတ်အချို့ကဲ့သို့သော သူများမူ "မိမိတို့အရှင်၏ အမှုတော်ကို ထမ်းရွက်ခြင်းငှာ လည်ပတ်ကို မညွတ်ဘဲ နေကြ၏" (နေဟမိ ၃:၅)။

He then laid his plans before the people’s leaders, probably on the fourth day after his arrival. He told them of the royal commission, probably assuring them also that they had nothing to fear from their enemies any more. His call to build, “that we be no more a reproach” (Neh. 2:17), was an eloquent appeal to the national conscience and dignity. Some were enthusiastic about the prospects of finally having a fortified capital whose wall could offer protection in times of danger, while others seemed to show no interest. The people of cities like Jericho, Mizpah, and Gibeon willingly offered their help in building the wall of Jerusalem, but there is no mention of help from Bethlehem, Netophah, Bethel, and various other cities that had been repopulated since Zerubbabel’s time. Among the leaders the same situation was noticeable. Some supported Nehemiah enthusiastically, while others, like the nobles of Tekoa, “put not their necks to the work of their Lord” (Neh. 3:5).

 

နေဟမိ ရောက်ရှိလာရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို သိရှိသွားကြပြီးနောက် ချက်ချင်းပင်၊ ဂျူးတို့၏ ရန်သူများ၊ အထူးသဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံရေးခေါင်းဆောင်များသည် နေဟမိ၏ ရည်မှန်းချက်များကို ပျက်ပြားစေရန် အစီအစဉ်များ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုရန်သူများထဲမှ သုံး (၃) ဦးသည် နေဟမိကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်သူများအဖြစ် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြခြင်းခံရသည်၊ ၎င်းတို့မှာ—ဧလိဖန်တိုင်နီ ပပိုင်းရပ်စ် စာမူများအရ ရှမာရိမြို့၏ မြို့ဝန်ဖြစ်ကြောင်း ယခုအခါ ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိထားရသည့် ဆန်ဘာလတ် (Sanballat)၊ အမ္မုန်လူမျိုး၏ အရာရှိကြီး သို့မဟုတ် မှူးမတ်ဖြစ်သော တောဘိ (Tobiah)၊ နှင့် ဒေဒန် (Dedan) မြို့ရှိ အာရပ် လီဟီယန်နိုက် (Lihyanites) တို့၏ မြို့ဝန်ဖြစ်သော ဂေရှင် (Geshem) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤသုံး (၃) ဦးသည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်ကို ပြက်ရယ်ပြုခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်းတို့အား ပုန်ကန်ရန် တက်ကြွစွာ ပြင်ဆင်နေကြသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ကြကာ၊ လက်နက်အားကိုးဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန် ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်၊ ထို့ပြင် နေဟမိကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရန် စီစဉ်ခဲ့ကြပြီး ဂျူးလူမျိုးများအကြား စိတ်ဝမ်းကွဲပြားစေရန် အကြိမ်ကြိမ် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ နေဟမိနှင့် ၎င်း၏ လှုပ်ရှားမှုများကို ဆန့်ကျင်သော ဤလုပ်ရပ်များသည် မြို့ရိုးပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ဆောင်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး မပြတ်မတောက် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြပြီး မြို့ရိုးပြီးစီးသွားမှသာ ရပ်တန့်သွားခဲ့ပုံရသည်။

Immediately after the purpose of Nehemiah’s arrival had become known, the enemies of the Jews, especially the political leaders of surrounding nations, made plans to foil Nehemiah’s aims. Of these enemies three are repeatedly mentioned as working against Nehemiah: Sanballat, who was the governor of Samaria, as we now know from the Elephantine papyri; Tobiah, a high official or nobleman of Ammon; and Geshem, the governor of the Arab Lihyanites of Dedan. These three ridiculed the Jews and their leader, accused them of making active preparations for a rebellion, made preparations to attack them by force, arranged to have Nehemiah assassinated, and made numerous attempts to sow discord among the Jews themselves. This work against Nehemiah and his activities was unceasingly carried on as long as the work of rebuilding the city’s wall was in progress, and seems to have ceased only after its completion.

 

နေဟမိသည် ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိသော ပြတ်သားသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ရှိသူနှင့် ကောင်းမွန်သော စီစဉ်စီမံနိုင်သူဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏ ရန်သူများ၏ ကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သော အန္တရာယ်ကို သေးငယ်သည်ဟု မယူဆခဲ့သလို၊ ၎င်းတို့ကြောင့် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းလည်း မရှိခဲ့ပေ။ ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုး ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးတွင် မိမိအား ကူညီလိုသူများကို အုပ်စု လေးဆယ့်နှစ် (၄၂) စု ခွဲခြားကာ မြို့ရိုးအပိုင်း အသီးသီးတွင် ဖြန့်ကျက်ချထားခဲ့သည်။ သူ၏ကျမ်း အခန်းကြီး သုံး (၃) တွင် ပါရှိသော စာရင်း၌ နေဟမိသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ရိုး၏ မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို လေ့လာရန်အတွက် အလွန်ကောင်းမွန်သော အရင်းအမြစ်တစ်ခုကို ချန်ထားခဲ့ရုံသာမက အခြားသော အရေးကြီးသည့် အချက်အလက်များစွာကိုလည်း ပံ့ပိုးပေးထားသည်။ ဥပဒေအရ ဥပမာအားဖြင့်၊ မည်သူသည် ထိုလုပ်ငန်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြောင်း၊ မည်သည့်နေရာတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြောင်း၊ နှင့် မည်သည့်အလုပ်မျိုး လိုအပ်ကြောင်းတို့ကို သူ ပြောပြထားသည်။ ဤနည်းဖြင့် မြို့ရိုး၏ အချို့သော အပိုင်းများနှင့် တံခါးအချို့သည် ယခင်က ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လှုပ်ရှားမှုများတွင် လုံးဝနီးပါး ပြီးစီးခဲ့ပြီး ဖြစ်သဖြင့် မကြာသေးမီက တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု အနည်းငယ်သာ ရှိခဲ့ကြောင်း၊ အခြားအပိုင်းများကိုမူ လက်တွေ့ကျကျ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ရကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သိရှိရသည်။ နေဟမိကျမ်း အခန်းကြီး သုံး (၃) ပါ စာရင်းတွင် အချို့သောသူများ၏ လှုပ်ရှားမှုအတွက် "တည်ဆောက်သည်" ဟူသော စကားလုံးကို သုံးထားသော်လည်း အခြားသူများ၏ အလုပ်ကိုမူ "ပြင်ဆင်သည်" ဟု ဖော်ပြထားခြင်းကို ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဤကောက်ချက်ကို ဆုံးဖြတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ အုပ်စုတစ်ခုဖြစ်သော ဟာနုန် (Hanun) နှင့် ဇာနောမြို့ (Zanoah) သားများသည် ချိုင့်ဝှမ်းတံခါးနှင့် မြို့ရိုးအတောင် ငါးရာ့ငါးဆယ် (၅၅၀) ခန့်ကို ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ကြသော်လည်း (နေဟမိ ၃:၁৩)၊ အခြားအုပ်စုတစ်ခုမှာမူ ဧလျာရှိပ် (Eliashib) ၏ အိမ်တံခါးမှသည် ထိုအဆောက်အအုံ၏ အဆုံးအထိသာရှိသော (ထိုအိမ်သည် မြို့ရိုးနားတွင် တည်ရှိပုံရသည်) အလွန်သေးငယ်သော အပိုင်းကိုသာ ပြင်ဆင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း (နေဟမိ ၃:၂၁) ဖတ်ရှုရခြင်းဖြင့်လည်း တူညီသော ကောက်ချက်ကို ရရှိနိုင်သည်။ အချို့သော ကိစ္စရပ်များတွင်မူ ပါဝင်သူဦးရေ ကွာခြားမှုသည် အုပ်စုအသီးသီးအား ခွဲဝေပေးထားသော မြို့ရိုးအပိုင်းများ၏ အရွယ်အစား ကွာခြားမှုကြီးမားရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ တံခါးအနည်းငယ်၊ ဥပမာအားဖြင့် မြို့ရိုးအပ်နှံပွဲနှင့် ပတ်သက်၍ နောက်ပိုင်းတွင် ဖော်ပြမည့် ဧဖရိမ်တံခါး (Ephraim Gate) သည် ပျက်စီးခြင်းမရှိဘဲ နဂိုအတိုင်း ရှိနေပုံရသောကြောင့် လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် ကဏ္ဍများစာရင်းတွင် ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။

Nehemiah proved to be a man of fearless determination and a good organizer. Neither did he belittle the danger that the efforts of his enemies posed, nor was he unduly disturbed about them. Those willing to assist him in his work of rebuilding Jerusalem’s wall he organized into 42 groups, and spread them over as many wall sections. In the list found in ch. 3 of his book, Nehemiah has left us an excellent source for the study of the topography of Jerusalem’s city wall, and has also provided information concerning many other important items. He tells us, for example, who took part in the work, where it was done, and also what kind of work was required. We learn in this way that some sections of the wall, as well as some gates, had been almost completed in the previous rebuilding activities, and had suffered little during the recent attack, whereas others had to be practically rebuilt. This must be concluded from the observation that the term “builded” is used for the activity of some, but the work of others is described as “repaired” in the list of Neh. 3. The same conclusion can be reached by reading, for example, that one group, Hanun and the inhabitants of Zanoah, could repair the Valley Gate and about 550 yards of wall (Neh. 3:13), while another group could repair only a very small section extending from the door of Eliashib’s house, which apparently stood near the wall, to the end of that same building (Neh. 3:21). In some instances, of course, the number of participants may have been responsible for the great differences in the size of wall sections allotted to the various groups. A few gates, as, for example, the Ephraim Gate, mentioned later in connection with the wall’s dedication, seem to have been intact and therefore are left out in the list of sectors on which work was done.

 

ထို့ကြောင့် နေဟမိ၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် မြို့ရိုးတစ်ခုလုံးနှင့် ၎င်း၏ တံခါးများစွာကို လုံးဝအစမှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိမတိုင်မီက လုပ်ဆောင်ခဲ့သူများ၏ ရပ်တန့်နေသော လှုပ်ရှားမှုများကို ပြင်ဆင်ခြင်းနှင့် ပြီးစီးအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ကောက်ချက်ချရမည်။ အကယ်၍ မြို့ရိုးသည် နေဗုခဒ်နေဇာ (Nebuchadnezzar) ၏ စစ်တပ်များ ဖျက်ဆီးခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ရှိခဲ့သည့်အတိုင်းသာ ဖြစ်နေပါက နေဟမိသည် ထိုလုပ်ငန်းကို ငါးဆယ့်နှစ် (၅၂) ရက်အတွင်း ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့လိမ့်မည် မဟုတ်ပေ (နေဟမိ ၆:၁၅)။ သူသည် ထိုလုပ်ငန်းကို ဤမျှတိုတောင်းလှသော ကာလအတွင်း ပြီးစီးနိုင်ခဲ့ခြင်းက သူ မရောက်ရှိမီကပင် ရှည်လျားသော တည်ဆောက်ရေး ကာလတစ်ခု ရှိခဲ့ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြသနေသည်။

Hence we must conclude that the work of Nehemiah was not the entire rebuilding of the whole wall and its many gates, but the repairing and completing of the interrupted activity of his predecessors. If the wall had been as it was after Nebuchadnezzar’s forces destroyed it, Nehemiah would not have been able to complete the work in 52 days (Neh. 6:15). That he could finish the work in such an exceptionally short period shows clearly that a long time of building activity must have preceded his arrival.

 

မြို့ရိုးတည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများသည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်ခဲ့သော်လည်း အခက်အခဲများစွာနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ နေဟမိသည် မိမိ၏ လူမျိုးအချို့တွင် စိတ်ဝင်စားမှု မရှိခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ အခြားသူများ၏ စစ်မှန်သော ကန့်ကွက်မှုများကိုလည်းကောင်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည် (နေဟမိ ၄:၁၀၊ ၁၆:၁၀-၁၂)။ ပို၍ဆိုးသည်မှာ၊ ဆန်ဘာလတ်၊ တောဘိ၊ နှင့် ဂေရှင်တို့ ဦးဆောင်သော တိုင်းတစ်ပါးမှ ရန်သူများက တစ်ပိုင်းတစ်စသာ ပြီးသေးသော မြို့ရိုးကို အန္တရာယ်ရှိစွာ ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်နိုင်သည့် အမြဲတမ်း အန္တရာယ် ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် အလုပ်သမား အားလုံးကို လက်နက်တပ်ဆင်ပေးခဲ့ပြီး မြို့ရိုးကို နေ့ရောညပါ စောင့်ကြပ်စေခဲ့ကာ၊ ဂျေရုဆလင်မြို့ကို အချိန်မရွေး ကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် သတိပေးနှိုးဆော်သံစနစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။ သူ၏ ပြတ်သားမှုနှင့် ကိုယ်ပိုင်သတ္တိတို့က ရန်သူများကို စိတ်ပျက်အားလျော့စေခဲ့ပြီး အခြေအနေကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ခြိမ်းခြောက်မှုများ ပြုလုပ်ရုံထက် မပိုခဲ့ကြချေ၊ အမှန်တကယ် တိုက်ခိုက်မှု လုံးဝပေါ်ပေါက်မလာခဲ့ပေ။

Although the work on the wall proceeded rapidly, it was beset with many difficulties. Nehemiah encountered lack of interest in certain circles of his people, and real opposition from others of them (Neh. 4:10; 16:10–12). Worse, there was the constant danger of a disastrous attack on the half-completed city wall by his foreign enemies who were led by Sanballat, Tobiah, and Geshem. Hence, he armed all workmen, had the wall guarded day and night, and devised a system of alarm in order to be ready at all times to defend Jerusalem. His determination and personal bravery discouraged his enemies and saved the day. They never went further than making threats; no real attack materialized.