IV.
ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်များ (Additional Remarks)
ဆာလံကျမ်းအချို့၏ ခေါင်းစဉ်များတွင်
ဂီတတူရိယာများအတွက် သတ်မှတ်ချက်များအဖြစ် အမျိုးမျိုးသော အချိန်များတွင်
ယူဆခဲ့ကြသည့် ‘နေဂီနုတ်’ (neginoth)
(ဆာလံ ၄၊ ၆၊ ၅၅၊ စသည်ဖြင့်)၊ ‘ဂိတိတ်’ (gittith) (ဆာလံ
၈၊ ၈၁၊ ၈၄) နှင့် ‘ရှေမီနိတ်’ (sheminith) (ဆာလံ ၆၊ ၁၂) ကဲ့သို့သော မထင်ရှားသည့်
စကားလုံးအချို့ ပါရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် ဂီတတူရိယာများကို မဟုတ်ဘဲ
သီချင်းဆိုဟန် သို့မဟုတ် သီချင်းသံစဉ်များကိုသာ ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။
‘နေဂီနုတ်’ သည် ကြိုးတပ်တူရိယာများ၏ ဂီတကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။
IV. Additional Remarks
The titles of some psalms contain certain obscure words which
have been considered at various times to be designations for musical
instruments, such as neginoth (Ps. 4,
6, 55, etc.), gittith (Ps. 8, 81,
84), and sheminith (Ps. 6, 12), but
which probably designate, not musical instruments, but melodies or styles of
singing. Neginoth may refer to the
music of stringed instruments.
ဆာလံ ၁၅၀:၄ ရှိ ဟေဗြဲစကားလုံး ‘မစ်နင်’ (minnim) ကို ကေဂျေဗီ (KJV) တွင် “ကြိုးတပ်တူရိယာများ” (stringed instruments) ဟု မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုထားသည်၊
အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် သီးခြားတူရိယာတစ်ခုကို မဟုတ်ဘဲ စောင်း၊ လုဒ်စောင်း (lyre) နှင့် ဇစ်သာ (zither) အပါအဝင် မိသားစုတစ်ခုလုံးကို
ညွှန်းဆိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
The Hebrew word minnim
in Ps. 150:4 is correctly translated “stringed instruments” in the KJV, since
it designates not a particular instrument, but a whole family including the
harp, lyre, and zither.
နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တီးဝိုင်းကို ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဒံယေလ ၃:၅၊ ၇၊ ၁၀၊ ၁၅
တွင် စာရင်းပြုစုထားသော တူရိယာများကို ထိုကျမ်းပိုဒ်များ၏ မှတ်ချက်များတွင်
ရှင်းပြထားသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ဤဆောင်းပါးတွင် အဓိကထားသည့်
ဟေဗြဲဂီတဘဝနှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု ဖော်ပြမထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
The instruments listed in Dan. 3:5, 7, 10, 15 which made up
Nebuchadnezzar’s band, are explained in the comments on those texts, because
they are not mentioned as belonging to the Hebrew musical life with which this
article is concerned.
ရှေးဟောင်းဟေဗြဲလူမျိုးများ၏
ဂီတတူရိယာများကို လက်ရှိ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အထောက်အထားများအရ ရှိသင့်သည့်
အမည်များအောက်တွင် ဤဆောင်းပါး၌ အမျိုးအစားခွဲခြားထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ကေဂျေဗီ (KJV) တွင်
ပေးထားသော အမည်များနှင့် သိသိသာသာ ကွာခြားသောကြောင့်၊ ကျမ်းစာလာအမည်များကို
ဤဆောင်းပါး၌ ဆွေးနွေးထားသည့် စာမျက်နှာညွှန်းဆိုချက်များနှင့်အတူ ဤနေရာတွင်
စာရင်းပြုစုထားသည်။
Since the musical instruments of the ancient Hebrews are
classified in this article under names which they should have according to
current archeological evidence, and which vary considerably from the names
given them in the KJV, the Biblical names are listed here with the references
to the pages on which they are discussed in this article.
ဟေဗြဲဘာသာဖြင့်King James Version (KJV) ကျမ်းစာတွင်ဤဆောင်းပါးတွင်စာမျက်နှာကီရန် (Qeren)၊ ရှိုဖာ (Shophar)ကော်နက်မှုတ်တံ (Cornet)ဦးချို (Horn)၃၉ (၃၉)မီနာအာနင် (Mena‘an‘im)ကော်နက်မှုတ်တံ
(Cornet) (RSV ကျမ်းစာတွင် ခြောက်ခြားတံ (castanet))စစ်စထရမ်မြည်တံ (Sistrum)၃၁ (၃၁)ဆဲလ်ဆီလင် (Ṣelṣelim)၊ မက်ဆီလ်တိုင်ယင် (Meṣiltayim)လင်းကွင်း (Cymbals)လင်းကွင်း (Cymbals)၃၀ (၃၀)ခါလီးလ် (Chalil)ပုလွေ (Flute)ပုလွေအစုံ သို့မဟုတ် အိုဘိုပုလွေ (Double flute or oboe)၃၈ (၃၈)ဂစ်တစ် (Gittith)ဂစ်တစ် (Gittith)၄၁ (၄၁)ကင်းနော (Kinnor)စောင်း
(Harp) (RSV ကျမ်းစာတွင် လိုင်ယာစောင်း (lyre))လိုင်ယာစောင်း (Lyre)၃၄ (၃၄)ကီရန် (Qeren)၊ ရှိုဖာ (Shophar)ဦးချို (Horn)ဦးချို (Horn)၃၉ (၃၉)ရှာလီရှင် (Shalishim)တေးဂီတတူရိယာများ (Instruments of music) (RSV ကျမ်းစာဘေးအနားသတ်တွင်
ကြိုးသုံးချောင်းပါတူရိယာများ သို့မဟုတ် တြိဂံပုံတူရိယာများ)တြိဂံပုံတူရိယာ (Triangle)၃၂ (၃၂)အာဆော (‘Aśor)ကြိုးဆယ်ချောင်းပါတူရိယာ (Instrument of ten strings) (RSV ကျမ်းစာတွင် ကြိုးဆယ်ချောင်းပါစောင်း
သို့မဟုတ် လူ့ဒ်စောင်း)ဇစ်သာစောင်း (Zither)၃၆ (၃၆)နီဂီနုတ် (Neginoth)နီဂီနုတ်
(Neginoth)၄၁ (၄၁)အူဂပ် (‘Ugab)အော်ဂန် (Organ) (RSV ကျမ်းစာတွင် ပြွန်ပုလွေ (pipe))ပုလွေ (Flute)၃၈ (၃၈)ခါလီးလ် (Chalil)ပြွန်ပုလွေ (Pipe)ပုလွေအစုံ သို့မဟုတ် အိုဘိုပုလွေ (Double flute or oboe)၃၈ (၃၈)နီဘဲလ် (Nebel)ဆာလ်ထရီစောင်း (Psaltery)စောင်း (Harp)၃၃ (၃၃)ရှီမီနိတ် (Sheminith)ရှီမီနိတ်
(Sheminith)၄၁ (၄၁)မီနင် (Minnim)ကြိုးတပ်တူရိယာများ (Stringed instruments)၄၁ (၄၁)တော့ဖ် (Toph)ပတ်သာ (Tabret) (RSV ကျမ်းစာတွင် ကန်ဂျီရီ သို့မဟုတ် ပတ်သာငယ် (tambourine or timbrel))ဗုံ (Drum)၃၀ (၃၀)တော့ဖ် (Toph)ပတ်သာငယ်
(Timbrel) (RSV ကျမ်းစာတွင် တစ်ခါတရံ ကန်ဂျီရီ (tambourine))ဗုံ (Drum)၃၀ (၃၀)ရှိုဖာ (Shophar)တံပိုး
(Trumpet)ဦးချို (Horn)၃၉ (၃၉)ခါဆိုဆီရာ (Chaṣoṣerah)တံပိုး
(Trumpet)တံပိုး (Trumpet)၄၀ (၄၀)နီဘဲလ် (Nebel)ဗိုင်းအောစောင်း
(Viol)စောင်း (Harp)၃၃ (၃၃)
Names of Musical Instruments of the Bible
|
In Hebrew |
In the KJV |
In This Article |
Page |
|
Qeren, Shophar |
Cornet |
Horn |
39 |
|
Mena‘an‘im Cornet |
(RSV, castanet) |
Sistrum |
31 |
|
Ṣelṣelim, Meṣiltayim |
Cymbals |
Cymbals |
30 |
|
Chalil |
Flute |
Double flute or oboe |
38 |
|
Gittith |
Gittith |
|
41 |
|
Kinnor |
Harp (RSV, lyre) |
Lyre |
34 |
|
Qeren, Shophar |
Horn |
Horn |
39 |
|
Shalishim |
Instruments of music (RSV margin, three–stringed
instruments, or triangles) |
Triangle |
32 |
|
‘Aśor |
Instrument of ten strings (RSV, ten–stringed harp, or lute) |
Zither |
36 |
|
Neginoth |
Neginoth |
|
41 |
|
‘Ugab |
Organ (RSV, pipe) |
Flute |
38 |
|
Chalil |
Pipe |
Double flute or oboe |
38 |
|
Nebel |
Psaltery |
Harp |
33 |
|
Sheminith |
Sheminith |
|
41 |
|
Minnim |
Stringed instruments |
|
41 |
|
Toph |
Tabret (RSV, tambourine or timbrel) |
Drum |
30 |
|
Toph |
Timbrel (RSV, sometimes tambourine) |
Drum |
30 |
|
Shophar |
Trumpet |
Horn |
39 |
|
Chaṣoṣerah |
Trumpet |
Trumpet |
40 |
|
Nebel |
Viol |
Harp |
33 |
ရှေးဟောင်းကမ္ဘာ ဘီစီ
၅၈၆ မှ ၄၀၀ အထိ (The
Ancient World From 586 to 400 b.c.)
I.
နိဒါန်း (Introduction)
ဤကာလ၏ နောက်ခံသမိုင်း။—ဤဆောင်းပါးသည်
တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်ခံခဲ့သော ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံနှစ်ခု—နီယို-ဗာဗုလုန်နှင့်
ပါရှန်းအင်ပါယာများ—ခေတ်ကာလအတွင်း ဂျူးလူမျိုးများ၏ ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရခြင်းနှင့်
ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း ကာလကို ဖော်ပြသည်။ ဤကာလသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော
စစ်မက်စွမ်းအားကြောင့် ယုဒနိုင်ငံတော်နှင့် ၎င်း၏မြို့တော် ဂျေရုဆလင်
ပျက်စီးခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သည်။ ဤကပ်ဘေးကြီးပြီးနောက်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည်
ဂျူးလူမျိုးများကို မက်ဆိုပိုတေးမီးယားချိုင့်ဝှမ်းတွင် သုံ့ပန်းဘဝဖြင့်
တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့အား ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်သူများ၏ နိုင်ငံရေးအရ
အားနည်းလာမည့် လက္ခဏာများနှင့် အရှေ့ဘက်တွင် အင်အားသစ်များ—ပထမတွင်
မီးဒီးယားလူမျိုးများနှင့် အနည်းငယ်အကြာတွင် ပါရှန်းလူမျိုးများ—ပေါ်ထွန်းလာမည့်
အမှတ်အသားများကို စောင့်ကြည့်နေခဲ့ကြသည်။ ဗာဗုလုန်၏ အားကောင်းသောခေါင်းဆောင်
နေဗုခဒ်နေဇာ ကွယ်လွန်သောအခါ၊ ခေတ္တခဏသာ အုပ်ချုပ်သော ဘုရင် သုံးပါးသည်
၎င်း၏ပလ္လင်ကို ဆက်တိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဤအားနည်းချက်၏ အထောက်အထားကို
စောင့်ကြည့်နေသော ဂျူးလူမျိုးများ ရှင်းလင်းစွာ မြင်တွေ့ခဲ့ရသကဲ့သို့၊
နောက်ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း အရှေ့ဘက်မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းတွင် ကြယ်သစ်တစ်ပွင့်
ပေါ်ထွန်းလာသည့် သတင်း—ဟေရှာယက ၎င်းတို့၏ အနာဂတ်လွတ်မြောက်ရေးသမားအဖြစ်
ဖော်ပြခဲ့သော ပါရှန်းပြည်မှ ကုရုမင်းကြီး (Cyrus) ၏ သတင်းကိုလည်း
သိရှိခဲ့ကြရသည်။ ကုရုမင်းကြီး၏ မယုံကြည်နိုင်လောက်သော
အောင်မြင်မှုသတင်းများ—မီးဒီးယားနှင့် ဧကဗတ္တနမြို့ ပျက်သုဉ်းခြင်း၊ ထို့နောက်
အာဏာကြီးမားသော မြို့တော်စာဒိပါဝင်သည့် လုဒိနိုင်ငံ
ကျရှုံးခြင်းသတင်းများ—၎င်းတို့ထံ ရောက်ရှိလာသောအခါ ၎င်းတို့၏နှလုံးသားများ
မည်မျှပင် မြန်ဆန်စွာ ခုန်လှုပ်သွားမည်နည်း။ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့သည် အရှေ့ဘက်မှ
အားကောင်းသော နိုင်ငံသစ်က အားနည်းနေသော ဗာဗုလုန်အင်ပါယာကို အဆုံးသတ်လိုက်သည်ကို
မြင်တွေ့ခဲ့ကြရသည်။
The Ancient World From 586 to 400 b.c.
I. Introduction
Setting of This Period.—This article deals with the period
of the Exile and Restoration of the Jews, at the time of two world powers, one
succeeding the other—the Neo-Babylonian and Persian empires. This period begins
with the destruction of the kingdom of Judah and its capital city, Jerusalem,
by the brutal war machine of Nebuchadnezzar. After this catastrophe we find the
Jews in captivity in the Mesopotamian valley watching the signs which heralded
the political weakening of their oppressors, and the rising of new powers in the
east—the Medes first and the Persians a little later. When Nebuchadnezzar, the
strong man of Babylon, died, three ephemeral rulers successively occupied his
throne. This evidence of weakness was apparent to the watchful Jews, as was
possibly also, during the next decade, the report of a new star on the
horizon—Cyrus of Persia, whom Isaiah had described as their future liberator.
How their hearts must have beat fast when reports of Cyrus’ incredible
successes reached them, the fall of Media and Ecbatana, then of Lydia with its
impregnable capital, Sardis. Finally they saw the strong new nation of the east
put an end to the weak Babylonian Empire.
ဧကရာဇ်မင်းသစ်ဖြစ်သော ဆိုင်းရပ်စ် (Cyrus) သည် ရက်ရောပြီး လူသားဆန်သော ဘုရင်တစ်ပါး ဖြစ်ပြီး၊ ဂျူးလူမျိုးတို့၏
မျှော်လင့်ချက်များနှင့် ပရောဖက်ပြုချက်များကို အသေးစိတ်အချက်အလက်အားလုံး၌
ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။ သူသည် ဂျူးလူမျိုးများ ပြန်လည်အခြေချခြင်းနှင့် ၎င်းတို့၏
ဗိမာန်တော် (Temple) နှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု လုပ်ငန်းများကို
ပြန်လည်မွမ်းမံတည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ မိမိတို့၏
မွေးရပ်မြေဟောင်းသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော သုံ့ပန်းများသည်
များပြားလှသော အခက်အခဲများကို၊ အထူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏ အိမ်နီးနားချင်းများ၏
ရန်လိုသော သဘောထားနှင့် လှုပ်ရှားမှုများကို ရုန်းကန်တွန်းလှန်ခဲ့ရသည်။ ဗိမာန်တော်
ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို ကြီးမားသော အခက်အခဲများကြားမှ အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့်
နှစ်ပေါင်း ၂၀ (နှစ်ဆယ်) အတွင်း ပြီးမြောက်အောင်မြင်ခဲ့သည်။ ဧသတာ (Esther) မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော အပြင်းထန်ဆုံး
အကျပ်အတည်း အပါအဝင် ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အကျပ်အတည်းများ ပြီးနောက် -
ပါရှန်းအင်ပါယာအတွင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လွတ်လပ်သောအဆင့်အတန်းကို အာတဇေရဇ် ၁ (Artaxerxes I) လက်ထက်တွင် နောက်ဆုံး၌ ရရှိခဲ့ပြီး၊
သူသည် ဘီစီ ၄၅၇ (ဘီစီ လေးရာ့ငါးဆယ်ခွန်) တွင် ဧဇရ (Ezra) ကို ထူးကဲသော အာဏာစွမ်းပကားများနှင့်အတူ ယုဒပြည် (Judea) သို့ စေလွှတ်ခဲ့သည်။ ဧဇရ၏
လုပ်ဆောင်မှုကို အမျိုးသားရေး ရန်သူများက နှောင့်ယှက်ခဲ့သော်လည်း နေဟမိ (Nehemiah) ၏ ကြံ့ခိုင်သော ခေါင်းဆောင်မှုဖြင့်
နောက်ဆုံးတွင် အောင်မြင်စွာ ပြီးဆုံးခြင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သူ၏
လုပ်ဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဖော်ပြချက်များနှင့်အတူ ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျမ်းစာရင်းမြစ်များသည်
တိတ်ဆိတ်သွားပြီး ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကြားကာလ (Intertestamental Period) စတင်ခဲ့သည်။
Cyrus, the new emperor, was a largehearted, humane monarch
who fulfilled the Jewish expectations and prophecies in all details. He
permitted the return of the Jews and the restoration of their Temple and its
service. Arriving in their old homeland, the returned captives had to struggle
against numerous odds, especially against the hostile attitude and activities
of their neighbors. The rebuilding of the Temple was accomplished under great
difficulties in approximately twenty years. After a series of crises—of which
that described in Esther was the most serious—a semi-independent status within
the Persian Empire was finally obtained in the time of Artaxerxes I, who sent
Ezra to Judea with extraordinary powers, in 457 b.c. Ezra’s work was hindered
by the national enemies, but was finally brought to a successful completion by
the strong leadership of Nehemiah. With the description of his work our
Biblical sources become silent and the Intertestamental Period sets in.
ဆောင်းပါး၏ ရည်ရွယ်ချက်။ - ဤဆောင်းပါး၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ သေးငယ်သော
ဂျူးလူမျိုးစု၏ သမိုင်းကြောင်းကို ၎င်း၏ ခေတ်ကာလ သမိုင်းနောက်ခံနှင့် ယှဉ်တွဲ၍
ဖော်ပြရန် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်သမိုင်းကို သီးခြားခွဲထုတ်ထားသော
အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် လေ့လာပါက မှန်ကန်စွာ နားလည်နိုင်မည်မဟုတ်ပေ။
ဖြစ်ရပ်များကို ကျမ်းစာ၌ အကျဉ်းချုပ်မျှသာ ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး
ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ သက်သေအထောက်အထားများ၏ အလင်း၌
လေ့လာမှသာလျှင် အပြည့်အဝ နားလည်နိုင်သည်။
Purpose of Article.—The purpose of this article is to
give the history of the small Jewish nation against the historical background
of its time. The history of the people of God cannot rightly be understood if
one studies it as an isolated unit. The events are usually described but
briefly in the Bible, and can fully be understood only if studied in the light
of archeological and historical evidence.
နှစ်ပေါင်း ၂ (နှစ်) ရာစုထက်မနည်းသော ဤကာလအတွက်
ရင်းမြစ်အချက်အလက်များသည် အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများအတွက် အလွန်ကြွယ်ဝပြီး
အချို့အတွက်မူ အလွန်ပင် ဆင်းရဲလှသည်။ ဘီစီ ၅၈၆ (ဘီစီ ငါးရာ့ရှစ်ဆယ့်ခြောက်) တွင်
ဂျေရုဆလင် မြို့ဖျက်ဆီးခံရခြင်းနှင့် ယင်းနောက် နှစ်ပေါင်း ၅၀ (ငါးဆယ်)
ခန့်အကြာတွင် ဂျူးလူမျိုးများ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခြင်းတို့ကြားရှိ
မည်သည့်ဖြစ်ရပ်ကိုမဆို ကျမ်းစာက လုံးဝနီးပါး ရေငုံနှုတ်ပိတ်နေသည်။ လူမျိုးတော်
ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အသိပေးသည့် သမိုင်းဝင်ကျမ်းများ
(ဧဇရနှင့် နေဟမိ) ပင်လျှင် ၎င်းတို့၏ ကွင်းဆက်မှတ်တမ်းများတွင် ကြီးမားသော
ကွက်လပ်များကို ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။The source material for this period of less than two
centuries is very rich for some sections and extremely poor for others. The
Bible is almost silent about any events lying between the destruction of
Jerusalem in 586 b.c. and the return of the Jews about 50 years later. Even the
historical books which inform us about the restoration of the nation (Ezra and
Nehemiah) leave large gaps uncovered in their narratives.
ဤအချက်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျမ်းစာပြင်ပ
ရင်းမြစ်အချက်အလက်များအတွက်လည်း မှန်ကန်သည်။ ၎င်းသည် ဗာဗုလုန်အင်ပါယာ
ခေတ်ကာလအတွင်း၌လည်းကောင်း၊ ပါရှန်းလူမျိုးတို့၏ အချို့သော
ကာလများအတွင်း၌လည်းကောင်း အလွန်အကန့်အသတ်ရှိသည်။ ထို့အပြင် ဤအချက်အလက်များသည်
အမျိုးအစား အလွန်များပြားပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရမှုအပိုင်းတွင် ကွဲပြားကြသည်။ တရားဝင်
ဗာဗုလုန်နှင့် ပါရှန်း စာရွက်စာတမ်းများသည် ရှားပါးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏
အများပြားဆုံးသော ရင်းမြစ်များဖြစ်သည့် ဂရိသမိုင်းမှတ်တမ်းများသည်
ပါရှန်းလူမျိုးများအပေါ် မုန်းတီးမှုဖြင့် စွန်းထင်နေပြီး ရှေ့နောက်မညီဘဲ
မကြာခဏဆိုသလို ယုံကြည်စိတ်ချရမှု မရှိပေ။ သို့သော်ငြားလည်း ပိုမိုကောင်းမွန်သော
အရာတစ်ခု မရှိခြင်းကြောင့် ၎င်းတို့သည် ထိုကာလ၏ ဖြစ်ရပ်များဆိုင်ရာ
သမိုင်းကြောင်းကို ပြန်လည်ပုံဖော်ရန် ကြိုးပမ်းသော သမိုင်းပညာရှင်အတွက်
အသုံးဝင်ပြီး အရေးကြီးကြောင်း သက်သေပြနေသည်။
This is also true of our extra-Biblical source material. It
is very limited during the time of the Babylonian Empire, as well as during
certain periods of the time of the Persians. Furthermore, this material is of
great variety and differs in reliability. Official Babylonian and Persian
documents are scarce. Our most voluminous sources, the Greek histories, are
tainted with hatred against the Persians and are contradictory and frequently
unreliable. Nevertheless for lack of something better they prove useful and
important for the historian who seeks to reconstruct the story of the events of
that period.
မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ
ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်သမိုင်းတွင် ဤအလွန်အရေးကြီးသော
ကာလအပေါ် ကျွန်ုပ်တို့၏ အသိပညာကို များစွာတိုးပွားစေခဲ့ပြီး
အောက်ပါလေ့လာဆန်းစစ်ချက်သည် လက်ရှိရရှိနိုင်သော သက်သေအထောက်အထားများပေါ်တွင်
အခြေခံထားသည်။ အောက်ပါစာမျက်နှာများတွင် ပုံဖော်ထားသော သမိုင်းဝင်ပုံရိပ်သည်
နောင်အနာဂတ်တွင် နောက်ထပ် ရင်းမြစ်အချက်အလက်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများမှတစ်ဆင့်
ထပ်ဆောင်းအချက်အလက်များ ရရှိလာသည်နှင့်အမျှ အချို့သော အသေးစိတ်အချက်အလက်များ၌
ပြုပြင်မွမ်းမံမှု လိုအပ်နိုင်သည်မှာ သဘာဝပင်ဖြစ်သည်။
In recent years archeological discoveries have greatly added
to our knowledge of this very important period in the history of God’s people,
and the following survey is based on the presently available evidence. The
historical picture sketched in the following pages may, of course, need
modification in some details as added information becomes available through
future discoveries of further source material.
ထိုကာလ၏ အချိန်မှတ်တမ်း (Chronology)။ - ဤကာလ၏ အချိန်မှတ်တမ်းသည် အချို့သော နက္ခတ္တဗေဒဆိုင်ရာ
စာသားများနှင့် အခြားသော ရက်စွဲပါ စာရွက်စာတမ်းများစွာတို့၏ အကူအညီဖြင့်
ကောင်းမွန်စွာ တည်ဆောက်ထားပြီးဖြစ်သည်။ အချိန်မှတ်တမ်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများကို
စာမျက်နှာ ၈၅-၁၁၀ (ရှစ်ဆယ့်ငါး မှ တစ်ရာ့တစ်ဆယ်) ရှိ အချိန်မှတ်တမ်းဆိုင်ရာ
ဆောင်းပါးတွင် လုံလောက်စွာ စစ်ဆေးထားပြီးဖြစ်သောကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ ဆွေးနွေးရန်
မလိုအပ်ပါ။
Chronology of the
Period.—The
chronology of this period is well established by means of some astronomical
texts and a multitude of other dated documents. Since chronological problems
are sufficiently examined in the article on chronology, pp. 85–110, we need not
discuss them.
သို့သော်လည်း၊ ဤဆောင်းပါးရှိ ဖြစ်ရပ်အချို့တွင်
ထင်ရှားလိမ့်မည်ဖြစ်သည့်အတိုင်း၊ အချို့သော ဖြစ်ရပ်များအတွက် တိကျသော
ရက်စွဲများနှင့်ပတ်သက်၍ မရေရာမှုများသည် ဤကာလ၏ အချိန်မှတ်တမ်းရှိ
မရေရာမှုများကြောင့် မဟုတ်ဘဲ၊ ပြတ်တောက်နေသော ရင်းမြစ်အချက်အလက်များ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏
အချိန်မှတ်တမ်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ၏ ဝေဝါးသော သဘာဝကြောင့် ဖြစ်သည်ကို ဤနေရာတွင်
ပြောကြားသင့်သည်။ ဆွေးနွေးနေသော ကာလ၏ ရှင်းလင်းစွာ ရက်စွဲဖော်ပြထားသော
မည်သည့်စာရွက်စာတမ်းမဆို၊ ပါရှန်း၊ ဂရိ၊ ဂျူး၊ အီဂျစ် သို့မဟုတ် အခြားအရာဖြစ်စေ၊
ရင်းနှီးပြီးသားဖြစ်သော ဘီစီ (B.C.) စနစ်သို့
လွယ်ကူစွာ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ သို့သော် များစွာသော အခြေအနေများတွင်
မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်များသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကျမ်းစာနှင့် ကျမ်းစာပြင်ပ
ရင်းမြစ်များတွင် ရက်စွဲမပါရှိပါ၊ သို့မဟုတ် အနည်းဆုံးအားဖြင့် တိကျစွာ
ရက်စွဲမဖော်ပြထားပါ။ ထိုကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်များကို သက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်အားလုံးကို
ဂရုတစိုက် လေ့လာခြင်းဖြင့် အချိန်မှတ်တမ်းစနစ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းရမည် ဖြစ်သည်။
ထိုကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များတွင် ပညာရှင်များ၏ ကောက်ချက်များ ကွဲပြားခြင်းသည်
နားလည်နိုင်စရာဖြစ်ပြီး၊ ဤနည်းဖြင့် သတ်မှတ်ထားသော မည်သည့်ရက်စွဲမျှ အကြွင်းမဲ့
တိကျမှုကို မရရှိနိုင်ပါ၊ အနီးစပ်ဆုံး ခန့်မှန်းခြေကိုသာ ရရှိနိုင်သည်။
However, it should be said here that uncertainties concerning
the accurate dates for certain events, as will be evident in several instances
in this article, are not the result of uncertainties in the chronology of this
period, but are due to fragmentary source material, or the ambiguous nature of
their chronological data. Any clearly dated document of the period under
discussion, be it Persian, Greek, Jewish, Egyptian, or otherwise, can easily be
converted into the familiar b.c. scheme. But in many instances recorded events
are not dated, or at least not exactly dated, in our Biblical and
extra-Biblical sources. Such events must be put into the chronological scheme
by a careful study of all factors involved. That in such cases scholarly
conclusions vary, is understandable, and no date set down in this way can claim
absolute accuracy; close approximation is all that can be reached.
ထို့ကြောင့် စာရှုသူအနေဖြင့် ရက်စွဲ ၂ (နှစ်) ခု ပေးထားသည့်နေရာတွင်၊
ဥပမာအားဖြင့် ဆိုင်းရပ်စ်က အက်စ်တီယာဂျက်စ် (Astyages) ကို အနိုင်ယူခြင်းကဲ့သို့သော ဖြစ်ရပ်အတွက်၊ ဤရက်စွဲများ
အခြေခံထားသည့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ရင်းမြစ်အချက်အလက်များသည် ကွဲပြားသော
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ၂ (နှစ်) မျိုးကို ခွင့်ပြုထားကြောင်း နားလည်သင့်သည်။ သူသည်
တူညီသောအကြောင်းအရာကို ကိုင်တွယ်ထားသည့် အခြားသော ကျမ်းတစ်စောင်တွင် တွေ့ရသော
ရက်စွဲနှင့် ကွဲပြားနေသည့် ဤဆောင်းပါးပါ ရက်စွဲတစ်ခုသည် အခြားတစ်ခုထက်
ပိုမိုကောင်းမွန်ခြင်း သို့မဟုတ် တိကျမှုနည်းခြင်း မဟုတ်နိုင်ကြောင်းကိုလည်း
စိတ်ထဲတွင် မှတ်ထားသင့်သည်။ ၎င်းသည် အချို့သော အခြေအနေများတွင် ပိုမိုမကြာသေးမီက
သက်သေအထောက်အထားများပေါ်တွင် အခြေခံနိုင်ပြီး၊ အခြားကိစ္စရပ်များတွင်
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် တစ်ခုထက်မက ခွင့်ပြုထားသော သက်သေအထောက်အထားများ၏ ကွဲပြားသော
အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်ပေါ်တွင် အခြေခံနိုင်သည်။ ရက်စွဲများသည် သမိုင်းကို
နားလည်ရန် လိုအပ်ပြီး မရှိမဖြစ် ဖြစ်သော်လည်း၊ ရှေးဟောင်းသမိုင်း၏ များစွာသော
ရက်စွဲများသည် သက်သေအထောက်အထားအသစ်များ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကြောင့်
ပြောင်းလဲနိုင်ခြေရှိကြောင်း စာရှုသူက အမြဲတမ်း သတိရသင့်ပြီး၊ ထို့ကြောင့်
ဤနေရာတွင် တင်ပြထားသော အချို့သော ရက်စွဲများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပြုပြင်ရန်
လိုအပ်ကြောင်း သက်သေပြပါက အံ့သြခြင်းမရှိသင့်ပါ။
The reader should therefore understand that where two dates
are given, as, for example, for Cyrus’ defeat of Astyages, our source material
on which these dates are based allows two different interpretations. He should
also bear in mind that a date given in this article, which differs from one
found in another work dealing with the same subject, is not necessarily better
or less accurate than the other. It may in some instances be based on more
recent evidence, in other cases on a different interpretation of evidence which
allows more than one interpretation. While dates are necessary to understand
history and cannot be dispensed with, the reader should always remember that
many dates of ancient history are likely to be changed through the discovery of
new evidence, and he should therefore not be surprised if certain dates
herewith presented should later on prove to need correction.
ကံကောင်းထောက်မစွာဖြင့်၊ ဆွေးနွေးနေသော
ကာလ၏ ရက်စွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော မှားယွင်းမှုအပိုင်းအခြားသည်
အလွန်သေးငယ်ပြီး မည်သည့်အခြေအနေတွင်မျှ နှစ်အနည်းငယ်ထက်မပိုပါ။ ကိစ္စအများစုတွင်
တကယ့်ရက်စွဲများနှင့် ဤဆောင်းပါးတွင် ပေးထားသော ရက်စွဲများကြား ကွဲပြားမှုများသည်
၁ (တစ်) နှစ်ထက်မပိုဘဲ ကွဲပြားလိမ့်မည်ဖြစ်ပြီး၊ အောက်ပါစာမျက်နှာများတွင်
တင်ပြထားသော ရက်စွဲများစွာသည် အကြွင်းမဲ့ မှန်ကန်ပါသည်။ ဤအချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ၆
(ခြောက်) ခုမြောက်နှင့် ၅ (ငါး) ခုမြောက် ရာစုနှစ်များသည် အချိန်မှတ်တမ်းအရ ယခင်
သို့မဟုတ် နောက်ပိုင်း သမိုင်းကာလအချို့ထက် ပိုမိုလုံခြုံသော
အခြေခံအုတ်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ရှိနေသည်။
ပူးတွဲပါဇယားသည် ဤကာလ၏ ကွဲပြားသော
အုပ်ချုပ်သူမင်းဆက်များကြား တပြိုင်တည်းဖြစ်ပျက်မှုများ (Synchronisms) ကို
တင်ပြထားသည်။ အီဂျစ်၊ ဗာဗုလုန်နှင့် ပါရှန်းဘုရင်များ (ဘီစီ ၅၃၉ နောက်ပိုင်း) ၏
နန်းစံနှစ်များအတွက် ပေးထားသော ရက်စွဲများနှင့် ဂျူးခေါင်းဆောင်များအတွက်
ပေးထားသော ရက်စွဲများသည် တိကျသော်လည်း၊ မီးဒီးယား (Media) နှင့် လုဒိ (Lydia) အုပ်ချုပ်သူများ၏
ရက်စွဲများသည် မရေရာပါ။
ဘီစီ ၅၈၆
မှ ၄၀၀ အထိ ရှေးဟောင်းကမ္ဘာ၏ အချိန်မှတ်တမ်း
|
အီဂျစ်
(EGYPT) |
ဗာဗုလုန်
(BABYLONIA) |
မီးဒီးယားနှင့်
ပါရှာ (MEDIA and PERSIA) |
လုဒိ (LYDIA) |
ယုဒပြည်
(JUDEA) |
|
အာမာစစ်
(Amasis) ၅၇၀-၅၂၆ |
နေဗုခဒ်နေဇာ
(Nebuchadnezzar) ၆၀၅-၅၆၂ |
ဆိုင်ယာဇာရီစ်
(Cyaxares) *၆၂၅-၅၈၅ |
အာလျက်တိစ်
(Alyattes) *၆၁၇-၅running၆၀ |
|
|
ဧဝိလမရောဒက်
(Evil–Merodach) (အာမေလ-မာဒုခ် [Amel–Marduk]) ၅၆၂-၅၆၀ |
အက်စ်တီယာဂျက်စ်
(Astyages) *၅၈၅-၅၅၀ |
ခရီးဆပ်စ်
(Croesus) *၅၆၀-၅၄၆ |
||
|
နေဂါ-ရှာ-ဥသူရ
(Nergal–shar–usur) (နေရိဂ္လိစ်သာ [Neriglissar]) ၅၆၀-၅၅၆ |
||||
|
လာဗာရှိ-မာဒုခ်
(Labashi–Marduk) ၅၅၆ |
||||
|
နာဗိုနီဒပ်စ်
(Nabonidus) ၅၅၆-၅Mz၃၉ |
ဆိုင်းရပ်စ်
(Cyrus) (မီးဒီးစ်နှင့် ပါရှန်းတို့၏ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ်) ခန့်မှန်းခြေ
၅၅၃/၂-၅၃၀ |
|||
|
ဗေလရှာဇာ
(Belshazzar) (ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သူ) ၅၅၃?-၅၃၉ |
(ဗာဗုလုန်၏ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ်) ၅၃၉-၅၃၀ |
ဇေရုဗဗေလ
(Zerubbabel) ၅၃၇–ကွယ်လွန် |
||
|
ဆမ်တစ် ၃
(Psamtik III) ၅၂၆-၅၂၅ |
ကမ်ဗီဆပ်စ်
(Cambyses) ၅၃၀-၅၂၂ |
|||
|
ဗာဒီယာ (Bardiya) (စမာဒစ် [Smerdis]) ၅၂၂ |
||||
|
ဒါရိဥစ်
၁ (Darius I) ၅၂၂-၄၈၆ |
||||
|
ဇေရဇ် (Xerxes) ၄၈၆-၄၆၅ |
||||
|
အာတဇေရဇ်
၁ (Artaxerxes I) ၄၆၅-၄၂၃ |
ဧဇရ
၄၅၇–ကွယ်လွန်၊ နေဟမိ ၄၄၄–ကွယ်လွန် |
|||
|
ဒါရိဥစ်
၂ (Darius II) ၄၂၃-၄၀၅/၄ |
||||
|
အာတဇေရဇ်
၂ (Artaxerxes II) ၄၀၅/၄-၃၅၉/၈ |
|
EGYPT |
BABYLONIA |
|
MEDIA and PERSIA |
|
LYDIA |
JUDEA |
|
Amasis 570-526 |
Nebuchadnezzar |
605-562 |
Cyaxares |
*625-585 |
Alyattes *617-560 |
|
|
|
Evil–Merodach |
562-560 |
Astyages |
*585-550 |
Croesus |
|
|
|
(Amel–Marduk) |
|
|
|
*560-546 |
|
|
|
Nergal–shar–usur (Neriglissar) |
560-556 |
|
|
|
|
|
|
Labashi–Marduk |
556 |
|
|
|
|
|
|
Nabonidus |
556-539 |
Cyrus (As ruler of Medes & Persians) |
c. 553/2-530 |
|
|
|
|
Belshazzar (Coregent) |
553?-539 |
(As ruler of Babylon) |
539-530 |
|
Zerubbabel 537–† |
|
Psamtik III 526-525 |
|
|
Cambyses |
530-522 |
|
|
|
|
|
|
Bardiya (Smerdis) |
522 |
|
|
|
|
|
|
Darius I |
522-486 |
|
|
|
|
|
|
Xerxes |
486-465 |
|
|
|
|
|
|
Artaxerxes I |
465-423 |
|
Ezra 457–† Nehemiah 444–† |
|
|
|
|
Darius II |
423-405/4 |
|
|
|
|
|
|
Artaxerxes II |
405/4-359/8 |
|
|
II.
ဘီစီ
၅၈၆ မှ ၅၃၉ အထိ နီယို-ဗာဗုလုန် အင်ပါယာ (The Neo-Babylonian Empire) ဘီစီ ၇ (ခုနစ်) ခုမြောက် ရာစုနှစ်အတွင်း
နာဗိုပိုလာဆာ (Nabopolassar)
က
တည်ထောင်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ယုဒနိုင်ငံနှင့် ၎င်း၏မြို့တော် ဂျေရုဆလင် ပျက်စီးခဲ့သည့်
နှစ်ဖြစ်သော ဘီစီ ၅၈၆ (ငါးရာ့ရှစ်ဆယ့်ခြောက်) အထိ နီယို-ဗာဗုလုန် အင်ပါယာ၏
သမိုင်းကြောင်းကို အတွဲ ၂ (နှစ်)၊ စာမျက်နှာ ၉၂-၉၄ (ကိုးဆယ့်နှစ် မှ ကိုးဆယ့်လေး)
တွင် ဖော်ပြထားသည်။
II. The Neo-Babylonian
Empire From 586 to 539 b.c. The history of the Neo-Babylonian Empire from its foundation
by Nabopolassar during the 7th century b.c. until 586 b.c., the year in which
the kingdom of Judah, with its capital, Jerusalem, was destroyed, is told in
Vol. II pp. 92–94. နေဗုခဒ်နေဇာ ၂ (Nebuchadnezzar II) (ဘီစီ ၆၀၅–၅၆၂)။ — ယုဒပြည်ကို အောင်နိုင်သူကြီးနှင့် ဂျေရုဆလင်ကို
ဖျက်ဆီးသူ နေဗုခဒ်နေဇာသည် စစ်မက်ပြုခြင်းထက်မက အခြားအရာများကိုပါ
အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ သူသည် ကျယ်ပြန့်သော အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းများကို
လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ဤကဏ္ဍတွင် မိမိ၏ အောင်မြင်မှုများကို ဘုရင်သည် အလွန်တရာ
ဂုဏ်ယူခဲ့ကြောင်း သူ၏ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ကမ္ပည်းစာများစွာက ဖော်ပြနေသည်။
ဗာဗုလုန်မြို့သည် ဤဘုရင်က လက်တွေ့ကျကျ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သူသည်
မြို့ကို ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး ခံတပ်အသစ်များဖြင့် ဝန်းရံခဲ့ကာ၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင်
နန်းတော်ဟောင်း ရပ်ကွက်၏ မြောက်ဘက် ၁ (တစ်) မိုင်ကျော်အကွာတွင် သူတည်ဆောက်ခဲ့သော
နန်းတော်အသစ်ကိုပါ ထည့်သွင်းဝန်းရံခဲ့သည်။ ဧသာဂိလ (Esagila) ဟုခေါ်သော မာဒုခ် (Marduk) ၏
ဗိမာန်တော်ကြီးကို လှပစေခဲ့ပြီး၊ သူ၏ခမည်းတော် ထီးနန်းမစိုးစံမီ အချိန်က
ပျက်စီးယိုယွင်းနေခဲ့သော ၎င်း၏ ဗိမာန်တော်မျှော်စင် ဧတေမေနန်ကီ (Etemenanki) ကို ပြီးမြောက်စေခဲ့သည်။
မက်ဆိုပိုတေးမီးယား သမိုင်းတွင် အခြားမည်သည့် ကာလထက်မဆို အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ရေး
လှုပ်ရှားမှု အများဆုံးဖြစ်ခဲ့သည့် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ နန်းစံနှစ်များအတွင်း
ဗာဗုလုန်နှင့် အခြားနေရာများတွင် များပြားလှသော အခြားဗိမာန်တော်များကို
ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း သို့မဟုတ် အသစ်တည်ထောင်ခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ Nebuchadnezzar II
(605–562 b.c.).—The
great conqueror of Judah and destroyer of Jerusalem, Nebuchadnezzar directed
his attention to more than warfare. He carried on extensive building
operations. Of his accomplishments in this line the king was exceedingly proud,
as his many building inscriptions reveal. Babylon was practically rebuilt by
this king. He enlarged the city and surrounded it with new fortifications,
enclosing at the same time a new palace which he had built more than one mile
north of the old palace quarter. The great temple of Marduk, called Esagila,
was beautified and its temple tower Etemenanki, which had been in ruins at the
time when his father took the throne, was completed. Numerous other temples
were rebuilt or newly erected in Babylon and elsewhere during Nebuchadnezzar’s
reign, which had more building activity than any other period in the history of
Mesopotamia. ယုဒပြည် စစ်ဆင်ရေးအပြီး နေဗုခဒ်နေဇာ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများအကြောင်း
သိရှိရမှု နည်းပါးလှသည်၊ အကြောင်းမှာ နာဗိုပိုလာဆာနှင့် နေဗုခဒ်နေဇာတို့၏
စစ်ရေးစစ်ဆင်မှုများစွာနှင့် နေဂါ-ရှာ-ဥသူရ၏ စစ်ဆင်မှု ၁ (တစ်) ခုကို
ပြန်လည်ပြောပြထားသည့် ယခုလက်ရှိရှိနေသော ဗာဗုလုန်ရာဇဝင်ချုပ်များ (ဒီ. ဂျေ.
ဝိုက်စ်မန်း [D. J.
Wiseman] တည်းဖြတ်သော၊
၁၉၅၆၊ စာမျက်နှာ ၈၄ ရှိ ကျမ်းကိုးစာရင်းကို ကြည့်ပါ) တွင် သူ၏ ၁၁ (ဆယ့်တစ်)
ခုမြောက် နှစ်နောက်ပိုင်း၌ မည်သည့်အရာမျှ မရှိတော့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း နေဗုခဒ်နေဇာသည် တုရုမြို့ (Tyre) ကို ၁၃ (ဆယ့်သုံး) နှစ်တိုင်တိုင် (ဘီစီ ၅၈ sheriff၅–၅၇၃) တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည့်
အချက်အလက်များ ရှိနေသည်။ ထိုဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားသော ပင်လယ်ရေကြောင်း
အင်အားကြီးနိုင်ငံသည် မိမိ၏ မပျက်စီးနိုင်သော ကျွန်းအနေအထားကို ယုံကြည်ကိုးစားကာ
ဗာဗုလုန်ဘုရင်ကို ဦးညွှတ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သဖြင့် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ အမျက်ဒေါသကို မိမိအပေါ်သို့
ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တုရုမြို့အပေါ် စစ်ဆင်ရေးမစတင်မီ ၁ (တစ်)
နှစ်အလိုတွင်၊ ပရောဖက် ယေဇကျေလ (Ezekiel) သည်
ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ကုန်သည်မြို့တော်၏ ကံကြမ္မာကို ကြိုတင်ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့ပြီး၊
ထိုမြို့တွင် ကုန်းမကြီးပေါ်ရှိ ကြီးမားသော လူနေရပ်ကွက်များနှင့် ကမ်းလွန်ရှိ
ကျောက်ဆောင်ကျွန်းငယ်လေးပေါ်တွင် ဘေးကင်းစွာ တည်ရှိနေသော ကုန်လှောင်ရုံများ၊
လက်နက်တိုက်များ၊ စက်ရုံများနှင့် သင်္ဘောကျင်းများ ပါဝင်သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာ၏
တပ်ဖွဲ့များသည် ယေဇကျေလ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များ သက်ဆိုင်သည့် ကုန်းမကြီး တုရုမြို့ကို
တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ပြီး ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း၊ ကျွန်းကိုမူ နှစ်ပေါင်းများစွာ
အချည်းနှီး ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ထားခဲ့သည်။ တုရုမြို့သည် ၎င်း၏ ဘုရင်ကို
ဆက်လက်ထားရှိရန် အခြေအနေဖြင့် နောက်ဆုံးတွင် အရှုံးပေး၍ လက်နက်ချခဲ့ရသော်လည်း၊
တုရုမြို့၏ ပြည်ပနှင့် ပြည်တွင်းရေးရာများကို ဂရုတစိုက် စောင့်ကြည့်ပြီး ဗာဗုလုန်၏
အကျိုးစီးပွားကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရန် တာဝန်ယူရသော ဗာဗုလုန် မဟာမင်းကြီးတစ်ဦးကို
လက်ခံခဲ့ရသည်။ Little is known of Nebuchadnezzar’s military activity after
the Judean campaign, for there is nothing after his 11th year in the extant
Babylonian chronicles (see Bibliography, p. 84, for these, edited by D. J.
Wiseman, 1956), which recount many military campaigns of Nabopolassar and
Nebuchadnezzar, and one of Nergal-shar-usur. However there is information
extant indicating that Nebuchadnezzar fought for 13 years against Tyre (585–573
b.c.). That proud maritime power, trusting in its impregnable island position,
refused to bow to the Babylonian monarch, and therefore drew the wrath of
Nebuchadnezzar upon itself. One year before Nebuchadnezzar’s campaign against
Tyre began, the prophet Ezekiel foretold the fate of the rich merchant city,
which comprised large residential sections on the mainland, and warehouses,
arsenals, factories, and shipyards located safely on a little rock island off
the coast. Nebuchadnezzar’s forces conquered and destroyed mainland Tyre, to
which Ezekiel’s prophecies apply, but besieged the island in vain for many
years. Tyre finally gave in and surrendered under the condition of retaining
its king, although it had to accept a Babylonian high commissioner, who kept a
watchful eye over Tyre’s external and internal affairs and took care to
safeguard Babylonia’s interests. ဤကာလအတွင်း ဂျိုစီဖတ်စ် (Josephus) အခိုင်အမာဆိုသကဲ့သို့ ယုဒပြည်၏ အိမ်နီးနားချင်းဟောင်းများဖြစ်သည့်
ဆီးရီးယား၊ အမ္မုန်၊ မောဘတို့ကြားရှိ မငြိမ်မသက်သော အစိတ်အပိုင်းများနှင့်
အီဂျစ်နိုင်ငံကိုပါ ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ နန်းစံ ၂၃
(နှစ်ဆယ့်သုံး) ခုမြောက်နှစ် (ဘီစီ ၅၈၂) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ရမည်။ ဘီစီ ၅၈၆
(ငါးရာ့ရှစ်ဆယ့်ခြောက်) ကျရှုံးမှုကြီးနောက်ပိုင်း ပြည်တွင်း၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သော
ဂျူးများသည်လည်း ဗာဗုလုန်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပုံရပြီး၊
ဤလှုပ်ရှားမှုကြောင့် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ အပြစ်ပေးသည့် အရေးယူမှု ဖြစ်ပေါ်လာကာ ယေရမိ
၅၂:၃၀ အရ နောက်ထပ် ဂျူးလူမျိုး ၇၄၅ (ခုနစ်ရာ့လေးဆယ့်ငါး) ဦးကို သုံ့ပန်းများအဖြစ်
ဗာဗုလုန်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ During this period a campaign against unruly elements among
Judah’s former neighbors, Syria, Ammon, Moab, and also against Egypt, must have
taken place, as Josephus claims, in the 23d regnal year of Nebuchadnezzar (582
b.c.). Also Jews who had been left in the country after the debacle of 586 b.c.
seem to have taken part in the anti-Babylonian activity, and this activity
resulted in the punitive action of Nebuchadnezzar by which 745 more Jews were
taken to Babylon as captives, according to Jer. 52:30. ဤကာလအတွင်း ဂျိုစီဖတ်စ် (Josephus) အခိုင်အမာဆိုသကဲ့သို့ ယုဒပြည်၏ အိမ်နီးနားချင်းဟောင်းများဖြစ်သည့်
ဆီးရီးယား၊ အမ္မုန်၊ မောဘတို့ကြားရှိ မငြိမ်မသက်သော အစိတ်အပိုင်းများနှင့်
အီဂျစ်နိုင်ငံကိုပါ ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ဆင်ရေးတစ်ခုသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ နန်းစံ ၂၃
(နှစ်ဆယ့်သုံး) ခုမြောက်နှစ် (ဘီစီ ၅၈၂) တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်ရမည်။ ဘီစီ ၅၈၆
(ငါးရာ့ရှစ်ဆယ့်ခြောက်) ကျရှုံးမှုကြီးနောက်ပိုင်း ပြည်တွင်း၌ ကျန်ရစ်ခဲ့သော
ဂျူးများသည်လည်း ဗာဗုလုန်ဆန့်ကျင်ရေး လှုပ်ရှားမှုတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပုံရပြီး၊
ဤလှုပ်ရှားမှုကြောင့် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ အပြစ်ပေးသည့် အရေးယူမှု ဖြစ်ပေါ်လာကာ ယေရမိ
၅၂:၃၀ အရ နောက်ထပ် ဂျူးလူမျိုး ၇၄၅ (ခုနစ်ရာ့လေးဆယ့်ငါး) ဦးကို သုံ့ပန်းများအဖြစ်
ဗာဗုလုန်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ Although the siege of Tyre had not been unsuccessful, the
Chaldeans were disappointed, and considered the accomplishments not
commensurate with the efforts of a 13 years’ siege, as Ezekiel’s words (ch.
29:18–20) reveal. The prophet, however, predicted that they would find rich
booty in Egypt. Little is known of Nebuchadnezzar’s Egyptian campaign foretold
in this prophecy. One lone tablet fragment in the British Museum speaks of
Nebuchadnezzar’s war against Amasis of Egypt in the former king’s 37th regnal
year (568 b.c.). That we cannot expect to find Egyptian records concerning this
war with its apparently disastrous results for Egypt is understandable, but it
is unfortunate that neither are there Babylonian records extant that allow us
to see how Ezekiel’s prophecy was fulfilled. Since Amasis continued to reign
over Egypt after this campaign, Nebuchadnezzar may have pardoned and reinstated
him on the throne. မဟာရာဇာ၏ နောက်ဆုံး ၇ (ခုနစ်)
နှစ်အကြောင်းကို လောကီရင်းမြစ်များမှ ဘာမျှမသိရပါ။ ဒံယေလကျမ်းတွင် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ ၇
(ခုနစ်) နှစ်ကြာ ရူးသွပ်မှုအကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းနောက်တွင် သူ၏
ပြန်လည်ကျန်းမာလာပြီးနောက် မကြာမီတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပုံရသည် (ဒံယေလ ၄)။ မိမိတို့ အုပ်ချုပ်သူများ၏
ချို့ယွင်းချက်များကို ဂရုတစိုက် ဖုံးကွယ်ထားတတ်ကြသော ခေတ်ပြိုင်မှတ်တမ်းများတွင်
ဤအချက်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်း မရှိပုံရပေ။
Of the great king’s last seven years nothing is known from
secular sources. The book of Daniel speaks of a seven years’ madness of
Nebuchadnezzar, which apparently was followed, probably shortly after his
recovery, by his death (Dan. 4). Apparently this is not recorded in
contemporary records, which diligently hide deficiencies of their rulers. အာမေလ-မာဒုခ် (Amel-Marduk)၊ နေဂါ-ရှာ-ဥသူရ (Nergal-shar-usur) နှင့် လာဗာရှိ-မာဒုခ် (Labashi-Marduk) (ဘီစီ ၅၆၂–၅၅၆)။ — ရှေးခေတ်၏ အပြောင်မြောက်ဆုံး အုပ်ချုပ်သူများထဲမှ
တစ်ဦးဖြစ်သော နေဗုခဒ်နေဇာသည် နှစ်ပေါင်း ၄၃ (လေးဆယ့်သုံး) နှစ်ကြာ စိုးစံပြီးနောက်
ဘီစီ ၅၆၂ (ငါးရာ့ခြောက်ဆယ့်နှစ်) အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းတွင် ကွယ်လွန်သောအခါ၊
သူ၏သား အာမေလ-မာဒုခ် (ကျမ်းစာလာ ဧဝိလမရောဒက်) သည် ထီးနန်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်
(ဘီစီ ၅၆၂–၅၆၀)။ ရှေးခေတ် သမိုင်းပညာရှင်များသည် သူ့ကို ဆိုးသွမ်းပြီး
အထိန်းအကွပ်မဲ့သော ဘဝကို ဖြတ်သန်းခဲ့သူတစ်ဦးအဖြစ်သာ သိကြသော်လည်း၊ သူသည်
နေဗုခဒ်နေဇာက ဂျေရုဆလင်မြို့မှ နယ်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့ပြီးနောက် ၃၇ (သုံးဆယ့်ခုနစ်)
ခုမြောက်သော နှစ်တွင်၊ အကျဉ်းကျနေသော ဂျူးဘုရင် ယေခေါနိ (Jehoiachin) ကို ခွင့်လွှတ်ခဲ့ပြီး သူ့အား
တော်ဝင်ဂုဏ်ထူးဆောင်မှုများ ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်း ကျမ်းစာက ကျွန်ုပ်တို့ကို
အသိပေးသည် (ယေရမိ ၅၂:၃၁–၃၄)။ Amel-Marduk,
Nergal-shar-usur, and Labashi-Marduk (562–556 b.c.).—When Nebuchadnezzar, one of the most
brilliant rulers of antiquity, died near the beginning of October, 562 b.c.,
after a reign of 43 years, his son Amel-Marduk, the Evil-Merodach of the Bible,
ascended to the throne (562–560 b.c.]). The ancient historians know of him only
as a man who led a wicked and unbridled life, but the Bible informs us that he
pardoned Jehoiachin, the imprisoned king of the Jews, and bestowed royal honors
upon him (Jer. 52:31–34), in the 37th year after he had been deported from
Jerusalem by Nebuchadnezzar. အာမေလ-မာဒုခ်သည် သူ၏ခမည်းတော်၏ ကြံ့ခိုင်မှုကို မပြသနိုင်ခဲ့ဘဲ၊
နန်းစံ ၂ (နှစ်) နှစ်ထက်မနည်းသော ကာလအပြီးတွင် တော်လှန်ရေးသမားများ၏
လုပ်ကြံခြင်းကို ခံခဲ့ရကာ၊ ထိုတော်လှန်ရေးသမားများသည် ၎င်းတို့ထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော
နေဂါ-ရှာ-ဥသူရ (ဂရိအမည် - နေရိဂ္လိစ်သာ) ကို ထီးနန်းပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခဲ့ကြပြီး၊
သူသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ အလေးစားရဆုံးသော မှူးမတ်များထဲမှ တစ်ဦး (ယေရမိ ၃၉:၃၊ ၁၃)
ဖြစ်ရုံသာမက သမက်တော်လည်း ဖြစ်သောကြောင့် အာမေလ-မာဒုခ်၏ ယောက်ဖ ဖြစ်သည်။
နေဂါ-ရှာ-ဥသူရ (ဘီစီ ၅၆၀–၅၅၆) သည် ဘီစီ ၅၅၇/၅၆ (ငါးရာ့ငါးဆယ့်ခုနစ်/ငါးဆယ့်ခြောက်)
တွင် စိလိစိယ (Cilicia) သို့ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ကြောင်း
ရာဇဝင်ချုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (စာမျက်နှာ ၄၆ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည်
ဗိမာန်တော်များနှင့် နန်းတော်များကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးကာ
မိမိကို ဆန့်ကျင်သူများကို မီးရှို့သတ်ပစ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ Amel-Marduk did not display the strength of his father, and
after a reign of less than two years was murdered by revolutionaries, who put
one of their own on the throne, Nergal-shar-usur (Greek: Neriglissar), who had not only been one of Nebuchadnezzar’s most
honored courtiers (Jer. 39:3, 13), but also his son-in-law, hence Amel-Marduk’s
brother-in-law. Nergal-shar-usur (560–556 b.c.) made an incursion into Cilicia
in 557/56, recorded in the chronicle (see p. 46). He claimed to have built
temples and palaces and to have destroyed enemies and burned to death his
antagonists. သူသည် ထီးနန်းသို့ အတော်အတန် အသက်ကြီးသော လူတစ်ဦးအဖြစ်
တက်ရောက်ခဲ့သောကြောင့်၊ ၄ (လေး) နှစ်ထက်မနည်းသော တိုတောင်းသော နန်းစံကာလအပြီးတွင်
ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ သူ၏သား လာဗာရှိ-မာဒုခ်သည် သူ့ကို ဆက်ခံခဲ့ပြီး ဘီစီ ၅၅၆
(ငါးရာ့ငါးဆယ့်ခြောက်) မေလနှင့် ဇွန်လများအတွင်း အချို့အချိန်များ၌ စိုးစံခဲ့ကာ
ဖြစ်နိုင်ခြေအားဖြင့် ၂ (နှစ်) လထက်မနည်းသော ကာလဖြစ်သည်။ ထို့နောက်
ကြံစည်သူအုပ်စုတစ်စုက သူ့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်၍ သတ်ပစ်ခဲ့ကြပြီး
၎င်းတို့အုပ်စုထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သော နာဗိုနီဒပ်စ်ကို ဗာဗုလုန်ဘုရင်အဖြစ်
တင်မြှောက်ခဲ့ကြသည်။ Since he came to the throne as a comparatively old man, he
died after a short reign of less than four years. His son Labashi-Marduk
succeeded him for probably less than two months, reigning for some time during
the months of May and June, 556 b.c. Then a gang of conspirators tortured him
to death and made Nabonidus, one of their own party, king of Babylon. နာဗိုနီဒပ်စ် (Nabonidus) (ဘီစီ ၅၅၆–၅၃၉)။ — အုပ်ချုပ်သူသစ်၏ ဆင်းသက်လာရာ မျိုးရိုးကို အသေအချာ
မသတ်မှတ်နိုင်သေးသော်လည်း၊ သူ၏ခမည်းတော်သည် နာဗူ-ဗာလတ်စု-အစ်ခ်ဗီ (Nabû–balâṭsu–iqbi) အမည်ရှိသော ဟာရန် (Haran) မြို့၏ မင်းသားတစ်ပါး ဖြစ်ပုံရပြီး၊
သူ၏မိခင်မှာ မိမိအား ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် စိုက်ထူထားသည်ဟု ယူဆရသော
အထိမ်းအမှတ်ကျောက်တိုင်အရ အာရှုရဗနိပါလ (Ashurbanipal) လက်ထက်ကတည်းက ဟာရန်မြို့၏ စင်း (Sin) ဗိမာန်တော်တွင် ဤရာထူးကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သော စင်း (လနတ်သား) ၏
ယဇ်ပုရောဟိတ်မ ရှုမူအာ-ဒမ်ကာ (Shumûa–damqa) ဖြစ်နိုင်သည်။ အယူအဆတစ်ခုအရ ဘီစီ ၆၁၀ (ခြောက်ရာ့တစ်ဆယ်) တွင်
ဟာရန်မြို့ကို မီးဒီးစ်များနှင့် ဗာဗုလုန်လူမျိုးများက
တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်သောအခါ၊ သူမနှင့် သူမ၏ သားငယ်တို့သည် ဗာဗုလုန်သို့
သုံ့ပန်းအဖြစ် ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံခဲ့ရနိုင်ပြီး၊ သူမသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏
ကိုယ်လုပ်တော်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရကာ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ မောင်းမမိဿံဘဝမှ
အနှစ်သက်ဆုံး ဇနီးအဖြစ်သို့ တိုးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ တော်ဝင်မျက်နှာသာပေးမှုများကို
သူမ၏သား နာဗိုနီဒပ်စ်အပေါ်သို့လည်း ချီးမြှင့်ခဲ့သဖြင့် သူသည် အင်ပါယာ၏ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းတွင်
သြဇာညောင်းသော အရာရှိတစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့ရာ၊ ၎င်းကို ဘီစီ ၅၈၅ (ငါးရာ့ရှစ်ဆယ့်ငါး)
တွင် မီးဒီးစ်များနှင့် လုဒိလူမျိုးများကြား စစ်ပွဲ၌ ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ရန်
နေဗုခဒ်နေဇာက သူ့ကို ရွေးချယ်ခဲ့ပုံရသည့် အချက်မှ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ သူသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏
သမီးတော်တစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဤနည်းဖြင့် ဘုရင်၏ သမက်တော် ဖြစ်လာခဲ့ခြင်း
ဖြစ်နိုင်သည်၊ ထိုအကြောင်းကြောင့် ဒံယေလသည် နေဗုခဒ်နေဇာကို ဗေလရှာဇာ၏ ဖခင်ဟု
ခေါ်ဆိုနိုင်ခြင်း ဖြစ်ကာ၊ ဟေဗြဲသုံးနှုန်းမှုအရ ဤကိစ္စတွင် "ဘိုးဘေး"
သို့မဟုတ် "ဘိုးတော်" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည် (ဒံယေလ ၅:၁၁)။ အောက်ပါ
မျိုးရိုးစဉ်ဆက်ဇယားသည် နာဗိုပိုလာဆာမှ နာဗိုနီဒပ်စ်အထိ အစဉ်လိုက် နံပါတ်တပ်ထားသော
နီယို-ဗာဗုလုန် အင်ပါယာ၏ ကွဲပြားသော အုပ်ချုပ်သူများကြား ဆက်ဆံရေးကို ပြသလိမ့်မည်။ Nabonidus (556–539
b.c.).—The ancestry
of the new ruler has not definitely been established, but it seems that his
father had been a prince of Haran by the name of Nabû–balâṭsu–iqbi, and his mother was probably Shumûa–damqa, a priestess of Sin (the moon-god), who, according to
a monument thought to be erected in her honor, had held this office in the Sin
temple of Haran since the time of Ashurbanipal. One opinion is that when Haran
was conquered by the Medes and Babylonians in 610 b.c., she and her young son
may have been carried captive to Babylon, and that she was taken into the harem
of Nebuchadnezzar, rising there in the course of time from concubine to a
favorite wife. Royal favors were also bestowed on her son Nabonidus, who became
an influential officer in the administration of the empire, as we see from the
fact that he was probably chosen in 585 b.c. by Nebuchadnezzar to act as
mediator in the war between the Medes and Lydians. It is likely that he was
married to one of Nebuchadnezzar’s daughters and thus became the king’s
son-in-law, for which reason Daniel could call Nebuchadnezzar Belshazzar’s
father, meaning according to Hebrew usage “ancestor” or “grandfather” in this
case (Dan. 5:11). The following genealogical sketch will show the relationship
between the various rulers of the Neo-Babylonian Empire, who are numbered in
sequence from Nabopolassar to Nabonidus. နာဗိုနီဒပ်စ် ထီးနန်းတက်ချိန်တွင်
ကြံ့ခိုင်သော အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦး လိုအပ်နေခဲ့သည်။ ယခင် ဗာဗုလုန်၏ အားနည်းသော
အုပ်ချုပ်သူများလက်ထက်တွင် မီးဒီးစ်များသည် ရဲတင်းလာခဲ့ကြပြီး ဟာရန်ဒေသကို
သိမ်းပိုက်ခဲ့ကြသည်။ ဤသည်မှာ ကျူးကျော်စော်ကားသော လုပ်ရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တားဆီးခြင်းမပြုပါက
နောက်ထပ် စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုများအတွက် အားပေးမှုတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် နာဗိုနီဒပ်စ်သည် သူ၏ ပထမဆုံးသော နန်းစံနှစ်များအတွင်း ဟာရန်မြို့ကို
ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ရန် မိမိ၏ ပထမဆုံးသော တာဝန်အဖြစ် ယူဆခဲ့သည်။
ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သူသည် ကြံ့ခိုင်ပြီး ပြတ်သားသော အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦး
ဖြစ်လာလိမ့်မည်ဟု ကတိပြုသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ဤမျှော်လင့်ချက်သည်
ပြည့်ဝမလာခဲ့ပါ၊ အကြောင်းမှာ ဘုရင်သည် ကျယ်ပြန့်လွန်းသော စိတ်ဝင်စားမှုများနှင့်
လှမ်းဝေးလွန်းသော အစီအစဉ်များ ရှိနေပုံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူသည် လနတ်သား စင်းကို
ကိုးကွယ်ခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး ဘီစီ ၆၁၀ (ခြောက်ရာ့တစ်ဆယ်) ကတည်းက ပျက်စီးနေခဲ့သော
ဟာရန်မြို့ရှိ စင်းဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ သူသည် ဥရုမြို့ (Ur) တွင်လည်း
မြင့်မြတ်သောအဆောက်အအုံများကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် မိမိ၏သမီးတော်ကို
စင်း၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်မအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ကာ၊ မိမိလူမျိုး၏ ရှေးဟောင်းသမိုင်းကို
အလွန်စိတ်ဝင်စားပြီး ရှေးဟောင်းမှတ်တမ်းများကို တူးဖော်ခဲ့သည်။ သို့သော်ငြားလည်း
သူသည် အရှေ့ဘက်မှ ပေါ်ထွက်လာနေသော အန္တရာယ်များကို အသိအမှတ်ပြုပုံရပြီး
၎င်းတို့ကို ရင်ဆိုင်ရန် အစီအမံများ ပြုလုပ်ခဲ့ရာ၊ ၎င်းတို့ထဲတွင် အောက်တွင်
ဖော်ပြမည့် အာရေဗျကို ဆန့်ကျင်သော သူ၏ စစ်ဆင်ရေးလည်း ပါဝင်သည်။
At the time Nabonidus came to the throne a strong ruler was
needed. The Medes had become bold under the preceding weak rulers of Babylonia,
and had annexed the region of Haran. This was an act of aggression, which if
unchecked could serve as an encouragement to further raids. Nabonidus,
therefore, during his first regnal years considered it his first duty to
reconquer Haran. By doing this he gave promise of becoming a strong and
determined ruler. However, this expectation was not met, because the king seemed
to have had too wide interests and too far-reaching plans. He was fond of the
worship of the moon god Sin, and rebuilt the Sin temple of Haran, which had
been in ruins since 610 b.c. He also erected sacred buildings in Ur, where he
made his daughter priestess of Sin, was deeply interested in the ancient
history of his nation, and dug up old records. Nevertheless, he seems to have
recognized dangers that loomed to the east and took measures to meet them,
among which is reckoned his campaign against Arabia, to be mentioned below. ဘီစီ ၅၅၃ (ငါးရာ့ငါးဆယ့်သုံး) တွင် ပါလက်စတိုင်းအရှေ့ပိုင်း၌
စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်နေစဉ် သူသည် ဖျားနာခဲ့သဖြင့် ကျန်းမာရေးပြန်လည်ကောင်းမွန်လာစေရန်
လက်ဘနွန် (Lebanon) သို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏သား
ဗေလရှာဇာကို ချက်ချင်းဆင့်ခေါ်ပြီး ရှင်ဘုရင်အာဏာကို လွှဲအပ်ခဲ့ကာ၊ ဤလုပ်ရပ်ဖြင့်
မိမိ၏ တော်ဝင်မျိုးနွယ်စဉ်ဆက် တည်တံ့ခိုင်မြဲမှုကို အာမခံရန်နှင့်
မိမိမရှိခိုက်တွင် ဗာဗုလုန်၌ မည်သည့် ထီးနန်းလုသူမျှ တက်မလာစေရန် သေချာစေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
ဤနည်းဖြင့် သူသည် အင်ပါယာချဲ့ထွင်ရေး အစီအစဉ်သစ်များကို လုပ်ဆောင်ရန်
လွတ်လပ်သွားခဲ့သည်။ ထိုအတောအတွင်း ဗေလရှာဇာသည် ဗာဗုလုန်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး ဘီစီ
၅၅၂ (ငါးရာ့ငါးဆယ့်နှစ်) အစောပိုင်း (ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည်၊ စာမျက်နှာ ၉၅
ကိုကြည့်ပါ) တွင် မိမိခမည်းတော်၏ အမည်ဖြင့် ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သူအဖြစ်
ပြည်တွင်းပြည်နယ်များကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဤအချက်က ဒံယေလကို အထူးနည်းလမ်းဖြင့်
ဂုဏ်ပြုလိုသောအခါတွင်၊ သူသည် မိမိကိုယ်တိုင်က ဒုတိယနေရာကို ရယူထားသောကြောင့်
(ဒံယေလ ၅:၁၆) မိမိအာဏာဖြင့် ပေးနိုင်သော အမြင့်ဆုံးနေရာဖြစ်သည့် နိုင်ငံတော်၏
တတိယနေရာကိုသာ ကမ်းလှမ်းနိုင်ခြင်းကို ရှင်းပြနေသည်။ In 553 b.c., while campaigning in eastern Palestine, he fell
ill and went to the Lebanon to recuperate. He immediately summoned his son
Belshazzar and entrusted the kingship to him, by which act he tried to
guarantee the perpetuity of his royal house, and thus to make sure that no
usurper would be put on the throne at Babylon during his absence. In this way
he became free to carry out new plans of empire expansion. In the meantime,
Belshazzar returned to Babylon and early in 552 (probably, see p. 95) ruled over
the home provinces in the name of his father as coregent. This explains why,
when he wanted to honor Daniel in a special way, he could offer him only the
third place in the kingdom, the highest that it was in his power to give, since
he himself occupied the second place (Dan. 5:16). နာဗိုနီဒပ်စ်သည် ဖျားနာမှုမှ ပြန်လည်သက်သာလာသည်နှင့်တပြိုင်နက်
အာရေဗျ အနောက်မြောက်ပိုင်းကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး နောင်နှစ်ပေါင်းများစွာအထိ
မိမိ၏ နေထိုင်ရာ ဖြစ်လာမည့် တေမာ (Tema) အိုအေစစ်ကို တိုက်ခိုက်သိမ်းပိုက်ခဲ့ကာ ထိုနေရာတွင် ကြီးမားသော
နန်းတော်များကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤသိမ်းပိုက်မှု၏ တကယ့်အကြောင်းရင်းကို မသိရပါ။
အချို့သော သမိုင်းပညာရှင်များက မက်ဆိုပိုတေးမီးယားသည် အီရန်မီးဒီးစ်များနှင့်
ပါရှန်းများလက်သို့ ကျရှုံးသွားပါက ပိုမိုဘေးကင်းသော မြို့တော်တစ်ခု ရှိနေစေရန်၊
သို့မဟုတ် သူသည် စိတ်ကျန်းမာရေးမကောင်းသဖြင့် ဤဆိတ်ငြိမ်သောနေရာကို
လိုအပ်သောကြောင့် တေမာသို့ သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ အကြောင်းရင်း
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ နာဗိုနီဒပ်စ်သည် အနည်းဆုံးအားဖြင့် သူ၏ နန်းစံ ၁၁ (ဆယ့်တစ်)
ခုမြောက်နှစ်ဖြစ်သော ဘီစီ 545
(ငါးရာ့လေးဆယ့်ငါး)
အထိ တေမာတွင် နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဤကာလအတွင်း အာရေဗျတောင်ပိုင်း မျိုးနွယ်စုများကို
ဆန့်ကျင်၍ အောင်မြင်သော စီးနင်းတိုက်ခိုက်မှုအချို့ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ As soon as Nabonidus had recovered from his illness he began
an invasion of northwestern Arabia and conquered the oasis of Tema, which was
to become his residence for many years to come, and where he built large
palaces. The real reason for this conquest is not known. Some historians have
thought that Nabonidus went to Arabia in order to have a more secure capital in
the event Mesopotamia were lost to the Iranian Medes and Persians, or because
he was mentally ill and needed this place of seclusion. Whatever the reason may
have been, Nabonidus stayed in Tema at least until his 11th regnal year, 545
b.c., and during this time carried out several successful raids against
southern Arabian tribes. ထိုအတောအတွင်း သူသည် ဗာဗုလုန်၏ ဦးဆောင်နေသော အစိတ်အပိုင်းများ၊
အထူးသဖြင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် လုံးဝအလှမ်းကွာဝေးသွားခဲ့သည်။ မြို့တော်မှ သူ၏
ရေရှည်ပျက်ကွက်မှုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ဗိမာန်တော်များအတွက်
အလွန်အကျိုးအမြတ်များသော ဝင်ငွေများကို ရရှိစေသည့် နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်များစွာကို
ပျက်ကွက်စေခဲ့ပြီး၊ စင်းနတ်သားအပေါ် သူ၏ မျက်နှာသာပေးမှုသည် ရန်လိုသော မာဒုခ်
ယဇ်ပုရောဟိတ်အစုအဖွဲ့ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဗေလရှာဇာ၏ ပြည်တွင်းရေးရာများဆိုင်ရာ
စီမံခန့်ခွဲမှု အမှားအယွင်းများသည် ဗာဗုလုန်လူမျိုးအများအပြားကြားတွင်
အုပ်ချုပ်ရေးအပြောင်းအလဲတစ်ခု လိုလားသော ဆန္ဒကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေခဲ့ပုံရသည်။
သို့သော်ငြားလည်း အုပ်ချုပ်သူ ၂ (နှစ်) ဦးစလုံးသည် အစိုးရအာဏာကို လက်ထဲတွင်
အလွန်ခိုင်မြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားပုံရသဖြင့် မည်သည့်ပုန်ကန်မှုကိုမျှ
မကြိုးပမ်းခဲ့ကြပေ။ အကယ်၍ ကြိုးပမ်းခဲ့ပါက၊ ၎င်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့တွင်
မည်သည့်မှတ်တမ်းမျှ မရှိခြင်းကြောင့် ၎င်းသည် ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်ဟု
ကျိုးကြောင်းဆီလျော်စွာ ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ In the meantime he had estranged himself completely from the
leading elements of Babylonia, especially from the priests. His long absence
from the capital caused the omission of several New Year feasts which
ordinarily provided much lucrative revenue to the temples, and his favoritism
for Sin resulted in a hostile Marduk priesthood. The administrative
mismanagement of the domestic affairs by Belshazzar may have deepened the
desire among many Babylonians to have a change of administration. The two
rulers seem nevertheless to have had the reins of government so securely in
their hands that no revolt was attempted. If it was attempted, we may
reasonably conclude that it failed, since we have no records of it. နာဗိုနီဒပ်စ် နန်းစံခြင်း၏ အစောပိုင်းနှစ်များအတွင်း၊ အရှေ့ဘက်
နိုင်ငံရေးကောင်းကင်ယံတွင် ကြယ်တစ်ပွင့်သစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်၊ သူကား မီးဒီးစ်တို့၏
လက်အောက်ခံဘုရင်၊ ပါရှန်းမျိုးနွယ်စုများ၏ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် လူသိများပြီး
မိမိကိုယ်ကို "အန်ရှန်၏ဘုရင်" (king of Anshan) ဟု ခေါ်ဆိုသော ဆိုင်းရပ်စ် ဖြစ်သည်။ သူသည် မိမိ၏ မီးဒီးယားအရှင်သခင်
အက်စ်တီယာဂျက်စ်ကို ပုန်ကန်ခဲ့ပြီး မြို့တော် ဧကဗတ္တန (Ecbatana) ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက်၊ နာဗိုနီဒပ်စ်က
ဗေလရှာဇာကို ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည့် အချိန်ခန့်ဖြစ်သော ဘီစီ ၅၅၃
(ငါးရာ့ငါးဆယ့်သုံး) (သို့မဟုတ် အခြားရင်းမြစ်များအရ ၅၅၀) တွင် ၎င်း၏ဘုရင်ကို
ရာထူးမှ ချပစ်ခဲ့သည်။ အရှေ့ဘက်မျိုးနွယ်စုများထံမှ အန္တရာယ်ကို ယခုအခါ ယခင်ကထက်
ပိုမိုလက်တွေ့ကျကျ ခံစားလာရပြီး၊ ဆာဒစ် (Sardis) မြို့၏ ဘုရင်ဖြစ်သော လုဒိမင်း ခရီးဆပ်စ်က ပေါ်ထွက်လာသော
အရှေ့ဘက်အာဏာသစ်ကို ဆန့်ကျင်ရန် အီဂျစ်ဘုရင် အာမာစစ်နှင့် နာဗိုနီဒပ်စ်တို့ထံ
မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် ကမ်းလှမ်းသောအခါ၊ နာဗိုနီဒပ်စ်သည် ဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့သည်။ During the early years of Nabonidus’ reign a new star arose
in the eastern political sky, Cyrus, a vassal king of the Medes, known as the
ruler of Persian tribes, and who called himself “king of Anshan.” He rebelled
against his Median lord Astyages and, after having taken the capital Ecbatana,
deposed its king in 553 b.c. (or according to other sources in 550), about the
time Nabonidus appointed Belshazzar as coregent. Danger from the eastern tribes
was now felt to be more real than before, and when Croesus of Sardis, the king
of Lydia, proposed an alliance to King Amasis of Egypt and to Nabonidus against
the new eastern power, Nabonidus accepted gladly. တိုက်စစ်ဆင်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးသော ခုခံကာကွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟူသော
ဆောင်ပုဒ်အတိုင်း၊ ခရီးဆပ်စ်သည် ဘီစီ ၅၄၇ (ငါးရာ့လေးဆယ့်ခုနစ်) တွင်
ပါရှန်းပိုင်နက်ကို ကျူးကျော်ခဲ့သော်လည်း၊ မိမိ၏ အင်အားကို
အကဲဖြတ်မှားယွင်းခဲ့သဖြင့် သူ၏မဟာမိတ်များက ဆိုင်းရပ်စ်ကို ဆန့်ကျင်ရန် စုစည်း၍
မကူညီနိုင်မီမှာပင် မြို့တော်နှင့် နိုင်ငံတော်ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ Following the maxim that an attack is the best defense,
Croesus invaded Persian territory in 547 b.c., but misjudging his strength,
lost capital and kingdom before his allies had time to organize and aid him
against Cyrus. နောက်ပိုင်းနှစ်များတွင် ဆိုင်းရပ်စ်သည် ယခုအခါ
အီရန်ကုန်းပြင်မြင့်မှသည် အာရှမိုင်းနား အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းအထိ
ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သော အင်ပါယာအတွင်း မိမိ၏ အာဏာကို ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
နောက်ဆုံးတွင် ဘီစီ ၅၃၉ (ငါးရာ့သုံးဆယ့်ကိုး) တွင်၊ ထပ်မံပြင်ဆင်ခဲ့သော
နှစ်များပြီးနောက်၊ ဆိုင်းရပ်စ်သည် နာဗိုနီဒပ်စ်၏ အားနည်းသော အင်ပါယာကို
ဆန့်ကျင်ချီတက်ရန် အချိန်ကျရောက်ပြီဟု ခံစားရသောအခါ၊ ဆိုင်းရပ်စ်၏ ပိုင်နက်နှင့်
ထိစပ်နေပြီး မိမိ၏ အင်ပါယာကို အရှေ့ဘက်မှ ကျူးကျော်လာနိုင်ခြေကို ကာကွယ်ရန်
နေဗုခဒ်နေဇာ တည်ဆောက်ခဲ့သော မီးဒီးယားတံတိုင်း (Median Wall) ဆီသို့ ခံတပ်အဖြစ် တည်ရှိနေသော ချမ်းသာကြွယ်ဝသည့် အရှေ့ဘက်ပြည်နယ်
ဂူတီယမ် (Gutium) သည် မည်သည့်ကြိုးပမ်းမှုမျှ မလိုဘဲ
သူ့လက်ထဲသို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ နာဗိုနီဒပ်စ်သည် သဘာဝအတိုင်း ထိတ်လန့်သွားခဲ့သည်။
ဖြစ်နိုင်သည်မှာ မိမိအား ကာကွယ်ရန်အတွက် သို့မဟုတ် ကျူးကျော်ခံရသည့် အခြေအနေတွင်
ဒေသခံနတ်ဘုရားများ၏ ကူညီမှုကို ဆိုင်းရပ်စ် မရရှိစေရန်အတွက်၊ သူသည် ဘီစီ ၅၃၉
(ငါးရာ့သုံးဆယ့်ကိုး) ၏ နွေဦးနှင့် နွေရာသီအတွင်း ကွဲပြားသော မြို့ပြနတ်ဘုရားများ၏
ရုပ်တုများကို ဗာဗုလုန်သို့ ရွှေ့ပြောင်းခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် သူသည် မိမိတို့၏
နတ်ဘုရားများကို လုယူနေသည်ဟု ခံစားရသော ဒေသခံလူထုနှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များကို
ပိုမို၍ စိတ်နာကြည်းစေခဲ့သည်။ သူ၏ လုပ်ရပ်သည် အဓိကအားဖြင့် မာဒုခ်နတ်ဘုရား၏
နယ်ပယ်အဖြစ် ယူဆထားသော မြို့တော်တွင် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ပြိုင်ဆိုင်မှုကို
တိုးပွားစေခြင်းဖြင့် ဗာဗုလုန်၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်များကိုလည်း ရန်လိုစေခဲ့သည်။ The following years Cyrus consolidated his power in the
empire which now reached from the Iranian plateau to the western coast of Asia
Minor. When finally in 539 b.c., after further years of preparation, Cyrus felt
the time had come to march against the weak empire of Nabonidus, there fell to
him without any effort the rich eastern province of Gutium which bordered on
Cyrus’ territory and which formed the bulwark to the Median Wall built by
Nebuchadnezzar to protect his empire against a possible invasion from the east.
Nabonidus was naturally alarmed. Perhaps for his protection, or to deprive
Cyrus of the help of local gods in the case of an invasion, he moved the
statues of the various city gods to Babylon during the spring and summer of
539. Thus he increasingly embittered the local populations and priests, who
felt that he was stealing their gods. His act also antagonized the priests of
Babylon by increasing the religious competition in the capital, which was
considered mainly the domain of the god Marduk. ဆိုင်းရပ်စ်သည် ဗာဗုလုန်ကို ဆန့်ကျင်ချီတက်ရန် အသင့်ဖြစ်နေချိန်တွင်၊
ဗေလရှာဇာသည် ကျူးကျော်မှုအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်ရန်နှင့် ဆိုင်းရပ်စ်အား မြစ်ကို
ဖြတ်ကူးခွင့်မပေးရန် တိုက်ဂရစ်မြစ် (Tigris) ပေါ်ရှိ အိုပစ် (Opis) မြို့တွင်
မိမိ၏ တပ်ဖွဲ့များကို စုစည်းထားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲတွင်
ဗာဗုလုန်လူမျိုးများသည် ကပ်ဘေးသင့်ဖွယ် အရှုံးကြီးနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊
ပါရှန်းများသည် မည်သည့်ခုခံမှုမျှ မတွေ့ရဘဲ ဥဖရတ်မြစ် (Euphrates) ပေါ်ရှိ စစ်ပါရ် (Sippar) မြို့သို့ ချက်ချင်း
တွန်းပို့နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဆိုင်းရပ်စ်သည် ဘီစီ ၅၃၉ (ငါးရာ့သုံးဆယ့်ကိုး)
အောက်တိုဘာလ ၁၀ (တစ်ဆယ်) ရက်နေ့တွင် ဤမြို့ကို တိုက်ပွဲမရှိဘဲ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။
နာဗိုနီဒပ်စ် ကိုယ်တိုင်ကမူ တောင်ဘက်အရပ်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သည်။ ဗေလရှာဇာသည်
စစ်ပါရ်မြို့၏ တောင်ဘက် ၃၅ (သုံးဆယ့်ငါး) မိုင်ခန့်အကွာရှိ ဗာဗုလုန်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး၊
၎င်း၏ ကြံ့ခိုင်သော ခံတပ်များကို ယုံကြည်ကိုးစားကာ မြို့ထဲတွင် ဆက်နေခဲ့သည်။
ဤနေရာ၌ပင် သူသည် ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားခြင်း၊ မာနထောင်လွှားခြင်းနှင့် ပေါ့ဆသော
ဘေးကင်းလုံခြုံမှု စိတ်ဓာတ်ဖြင့် (PK 523)၊ ရှောလမုန်ဗိမာန်တော် (Solomon’s Temple) ၏ မြင့်မြတ်သော ဖလားများကို အသုံးပြုကာ မိမိ၏ ကိုယ်လုပ်တော်များ၊
မိတ်ဆွေများနှင့်အတူ ပေါ့ပျက်ပျက် သောက်စားမူးယစ်ခြင်းဖြင့် သူ၏
နောက်ဆုံးညနေခင်းကို ကုန်လွန်စေခဲ့သည် (ဒံယေလ ၁:၅)။ အောက်တိုဘာလ ၁၂ (ဆယ့်နှစ်)
ရက်နေ့တွင်၊ ဟီရိုဒိုးတပ်စ် (Herodotus) အရ
ပုံမှန်အားဖြင့် မြို့ကို ဖြတ်သန်းစီးဆင်းနေသော ဥဖရတ်မြစ်ကို လွှဲပြောင်းခဲ့ပြီး
မည်သည့်ခုခံမှုမျှမရှိဘဲ ချီတက်လာခဲ့ကြသော ဆိုင်းရပ်စ်၏ တပ်ဖွဲ့များလက်သို့
ဗာဗုလုန် ကျဆုံးခဲ့သည်။ ဗေလရှာဇာသည် အသတ်ခံခဲ့ရသည်။ တောင်ဘက်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့သော
နာဗိုနီဒပ်စ်သည် မိမိ၏ ထွက်ပြေးရာ လမ်းကြောင်းများ ပိတ်ဆို့ခံထားရသည်ကို
ထင်ရှားစွာ တွေ့ရှိခဲ့ရပုံရသဖြင့် ဗာဗုလုန်သို့ ပြန်လာခဲ့ပြီး မိမိ၏ အောင်နိုင်သူ
ရန်သူ၏ ကရုဏာထံသို့ မိမိကိုယ်ကို အပ်နှံခဲ့သည်။ ဂရိမှတ်တမ်းတစ်ခုအရ၊ ရက်ရောသော
ဆိုင်းရပ်စ်က သူ၏အသက်ကို ချမ်းသာခွင့်ပေးခဲ့ပြီး၊ သူ့အား ဝေးလံသော ကာမေးနီးယား (Carmania) ပြည်၏ လက်အောက်ခံ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ်
ထားရှိခဲ့သည်။ When Cyrus was ready to march against Babylonia, Belshazzar
had gathered his forces at Opis on the Tigris to meet the threat of invasion
and to deny Cyrus a crossing of the river. In the ensuing battle the
Babylonians suffered a disastrous defeat, and the Persians were able to push
immediately through to Sippar on the Euphrates without finding any resistance.
Cyrus captured this city without a fight on October 10, 539 b.c. Nabonidus
himself fled in a southerly direction. Belshazzar returned to Babylon, about 35
miles south of Sippar, and trusting in its strong fortifications, remained in
the city. It was here that, in a spirit of pride and arrogance and with a
reckless feeling of security (PK 523), he spent his last evening with his
concubines and friends in frivolous drinking, using the sacred vessels of
Solomon’s Temple (Dan. 1:5). On October 12, Babylon fell to Cyrus’ forces, who,
according to Herodotus, had diverted the Euphrates, which normally flowed
through the city, and marched in unopposed. Belshazzar was slain. Nabonidus,
who had fled south, apparently found his roads of escape already barred, and
therefore returned to Babylon and committed himself to the mercy of his
victorious enemy. According to a Greek report, his life was spared by the
generous Cyrus, and he was placed as vassal ruler over the distant land of
Carmania. ခါလဒဲလူမျိုးတို့၏ အင်ပါယာသည် ဤသို့ဖြင့် ၁ (တစ်)
ရာစုနှစ်ထက်မနည်းသော တည်ရှိမှုအပြီးတွင် ဂုဏ်သိက္ခာမဲ့စွာ အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။
ကြံ့ခိုင်သော အုပ်ချုပ်သူ နာဗိုပိုလာဆာက တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ သူနှင့်အမျှ
ကြံ့ခိုင်သော သူ၏သား နေဗုခဒ်နေဇာက ချဲ့ထွင်ကာ ခိုင်မာအောင် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း၊
အင်ပါယာသည် နောက်ဆုံးလူ ကွယ်လွန်ပြီးနောက် အားနည်းသော အုပ်ချုပ်သူများ
ဆက်တိုက်ပေါ်ထွက်လာမှုအောက်တွင် လျင်မြန်စွာ ပြိုကွဲပျက်စီးသွားခဲ့သည်။
နီယို-ဗာဗုလုန် အင်ပါယာသည် ယခင်က ထက်ထက်မြက်မြက် တည်ရှိခဲ့ဖူးခဲလှသော
ရုပ်ဝတ္ထုပစ္စည်း ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု၌ ဘုန်းအသရေကို ဖွင့်လှစ်ပြသခဲ့သည်။
ဤအကြောင်းကြောင့် ၎င်းကို နေဗုခဒ်နေဇာ၏ အိပ်မက် ပရောဖက်ပြုချက် ပုံရိပ်တွင်
"ရွှေဦးခေါင်း" နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားခြင်း ဖြစ်သည် (ဒံယေလ ၂:၃၈)။
သို့သော်လည်း ၎င်းတွင် ၎င်း၏ ကျဆုံးမှုကို သိသာထင်ရှားစွာ ကူညီပေးခဲ့ပြီး မြန်ဆန်စေခဲ့သော
အောက်ပါ မွေးရာပါ အားနည်းချက်များ အမြဲတမ်း တည်ရှိနေခဲ့သည် - The empire of the Chaldeans thus came to an inglorious end
after an existence of less than one century. Founded by a strong ruler,
Nabopolassar, and enlarged and consolidated by his equally strong son
Nebuchadnezzar, the empire had quickly fallen to pieces after the latter’s
death under a succession of weak rulers. The Neo-Babylonian Empire had unfolded
a glory in material wealth which had rarely, if ever, existed before. For this
reason it is compared to a “head of gold” in the prophetic picture of Nebuchadnezzar’s
dream (Dan. 2:38). However, it had all the time possessed the following
inherent weaknesses, which materially aided and accelerated its fall: ၁။ ဗာဗုလုန်လူမျိုးစုသည်
သက်တမ်းရင့်နေပြီဖြစ်ပြီး အာမောရိလူမျိုးများ (Amorites)၊
ကက်ဆိုက်လူမျိုးများ (Kassites)၊
အဆီးရီးယားလူမျိုးများ (Assyrians)
နှင့်
ယခုအခါ အာရမိတ် ခါလဒဲလူမျိုးများ၏ လက်အောက်တွင် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ထားရှိခြင်း
ခံခဲ့ရသဖြင့်၊ နိုင်ငံတစ်ခုကို နိုင်ငံရေးအရ ကြံ့ခိုင်ပြီး ကျန်းမာစေသည့်
စရိုက်လက္ခဏာအချို့ ချို့တဲ့နေခဲ့သည်။ ၂။ အင်ပါယာ၏ ကွဲပြားသော လူမျိုးစုများကို
ခါလဒဲမင်းဆက်နှင့် ချည်နှောင်ထားသည့် တူညီသော အကျိုးစီးပွားများနှင့် သံယောဇဉ်များ
မရှိခဲ့ပါ၊ ဗာဗုလုန်လူမျိုးများ ကိုယ်တိုင်ပင်လျှင် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားမျှသာ
ဖြစ်သော ခါလဒဲလူမျိုးများနှင့် လူမျိုးစုအရ သူစိမ်းများ ဖြစ်နေကြသည်။
ဤအားနည်းချက်များကို ဥပမာအားဖြင့် နေဗုခဒ်နေဇာကဲ့သို့သော အုပ်ချုပ်သူ၏
ကြံ့ခိုင်မှုဖြင့် အစားထိုးကုစားသောအခါတွင် အင်ပါယာသည် ကြံ့ခိုင်ပြီး
ကျန်းမာပုံရသည်။ သို့သော်လည်း မိမိ၏ မြို့တော်မှ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပျက်ကွက်ခဲ့သူ၊
မိမိနိုင်ငံ၏ လက်ရှိလိုအပ်ချက်များထက် ရှေးဟောင်းပစ္စည်းများကို
ပိုမိုစိတ်ဝင်စားသူ၊ အမျိုးသားအစောင့်အရှောက် နတ်ဘုရားထက် ပြည်နယ်ဆိုင်ရာ
နတ်ဘုရားတစ်ပါးကို ပိုမိုမျက်နှာသာပေးသူ ဖြစ်သည့်အပြင် အခြားသော မိုက်မဲသော လုပ်ရပ်များနှင့်
နိုင်ငံရေး အမှားအယွင်းများကို ကျူးလွန်ခဲ့သော နာဗိုနီဒပ်စ်ကဲ့သို့သော အားနည်းသည့်
အုပ်ချုပ်သူအောက်တွင်မူ၊ ပေါင်းစပ်ထားသော ဗာဗုလုန်အင်ပါယာသည် မပျက်မစီးဘဲ
ဆက်လက်မတည်ရှိနိုင်ခဲ့ပေ။
1. The Babylonian nation was aged and had been held subject
for so many centuries by Amorites, Kassites, Assyrians, and now the Aramaean
Chaldeans, that it lacked some of the character traits which make a nation
politically strong and healthy. 2. There were no common interests and bonds
that bound the different nations of the empire to the Chaldean dynasty, even
the Babylonians themselves being ethnic strangers to the Chaldeans, who formed
the ruling class only. When these weaknesses were compensated for by the
strength of the ruler, as, for example, Nebuchadnezzar, the empire seemed
strong and healthy. However, under a weak ruler like Nabonidus, who absented
himself for many years from his capital, who was more interested in the
antiquities of his country than in its present needs, and who favored a
provincial deity more than the national patron god, besides committing other
foolish acts and political blunders, the synthetic Babylonian Empire could not
remain intact.
|
No comments:
Post a Comment