အခန်းကြီး - ( ၁ - ၂ - ၃ - ၄ - ၅ - ၆ )

၁:၁–၃၁

ခေါင်းစဉ်နှင့် အဖွင့်နိဒါန်း

၁:၁

ခေါင်းစဉ်

ခေါင်းစဉ်တွင် အပိုင်းများစွာ ပါဝင်သည်။ ပထမဦးစွာ စာသား၏အမျိုးအစားကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက်တွင် ပါရှိသည့်အရာများက ထိုအမျိုးအစားကို သတ်မှတ်ပေးသည်။

၁။ စာသား၏အမျိုးအစား။ ဟေရှာယကျမ်းတွင် ဘုရားသခင်ထံမှလာသော “ရူပါရုံ” (ခါဇုန်) ကို ဟေရှာယက “မြင်ခဲ့သည်” (ခါဇာ) ဟူ၍ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ဝေါဟာရဖြစ်သော ခါဇုန်သည် ထိုရူပါရုံ၏ သဘာဝလွန်သဘောကို အတည်ပြုပေးသည် (တော၊ ၂၄:၃–၄၊ ၁၅–၁၇; ယောဘ ၄:၁၂–၁၆; ၃၃:၁၄–၁၆; ဟော၊ ၁၂:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဟေရှာယသည် တူညီသော ဟေဗြဲအမြစ်မှ ဆင်းသက်လာသော နာမ်များကို ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏သတင်းစကား၏ ဘုရားသခင်ထံမှလာသော အရင်းအမြစ်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည် (ဟေရှာ၊ ၂၁:၂; ၂၂:၁၊ ၅; ၂၈:၁၈ [ဤနေရာတွင် ခါဇုတ်ကို ဘာသာပြန်ချက်အများစု၌ “သဘောတူညီချက်” ဟု ပြန်ဆိုထားသည်]; ၂၉:၇၊ ၁၁)။ ဤဝေါဟာရသည် ပရောဖက်မြင်သူများ၏ အသိုင်းအဝိုင်းနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး၊ ထိုအသိုင်းအဝိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်များကို သဘာဝလွန်နည်းဖြင့် ထင်ရှားဖော်ပြခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

၂။ ရူပါရုံမြင်သူ၏ အထောက်အထား။ ထိုရူပါရုံကို အာမုတ်၏သား ဟေရှာယအား ပေးခဲ့သည်။ ဟေရှာယ၏အမည်ကို ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ယေရှာယာဟု ဟု ခေါ်ပြီး၊ ထိုအမည်တွင် သခင်ဘုရား၏အမည်ဖြစ်သော ယာဟု ပါဝင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အတိုကောက်ပုံစံဖြစ်သော ယေရှာယာကို အစောပိုင်းကျမ်းလက်ရေးမူများတွင် ကျမ်းစာအမည်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုအမည်ကို ရှေးဟောင်းတံဆိပ်များပေါ်တွင်လည်း တွေ့ရှိရပြီး “သခင်ဘုရား၏ ကယ်တင်ခြင်း”၊ “သခင်ဘုရားသည် [ကျွန်ုပ်၏] ကယ်တင်ခြင်းဖြစ်တော်မူ၏” သို့မဟုတ် “သခင်ဘုရားသည် ကယ်တင်ခြင်းကို ပေးတော်မူပြီ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်များရှိသည် (၁၂:၁–၃; ၄၉:၆; ၅၁:၆ ကိုကြည့်ပါ)။

၃။ ဖော်ပြခံရသော ရူပါရုံ၏နည်းလမ်း။ ရူပါရုံသည် ဟေရှာယမြင်ခဲ့သောအရာအားဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ “ရူပါရုံကို မြင်သည် [ခါဇာ] [ခါဇုန်]” ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် ရှားပါးပြီး နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအသုံးအနှုန်းတစ်ခုဖြစ်ကာ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်များကို လက်ခံရရှိခြင်းနှင့် ပါဝင်သည့် ရူပါရုံဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံကို ဆိုလိုသည် (၂:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုအရာကို ဟေရှာယ၏ ခေါ်တော်မူခြင်းမှတ်တမ်း (၆:၁–၁၃) တွင် နမူနာပြထားသည်။ ယင်းသည် ရူပါရုံများမှတစ်ဆင့် သခင်ဘုရား မိန့်တော်မူသော ပရောဖက်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံတွင် အမြစ်တွယ်နေသည် (တော၊ ၂၄:၃–၄၊ ၁၅–၁၇; ယောဘ ၄:၁၂–၁၆; ၃၃:၁၄–၁၆; ဟော၊ ၁၂:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧဇကျေလသည် အလားတူ ဟေဗြဲစကားအသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြု၍ (ယေဇ၊ ၁၂:၂၇; ၁၃:၇၊ ၁၆ ကိုကြည့်ပါ) အဝေးကာလအနာဂတ်အတွက် ပရောဖက်ပြုချက်များကို ဖော်ပြသည်။ ဟေရှာယကလည်း ထိုဝေါဟာရကို အသုံးပြုခြင်းအားဖြင့် အဝေးကာလအနာဂတ်တွင် ဖြစ်ပျက်မည့်အရာများ၏ ကြိုတင်ဟောကြားချက်များ ပါဝင်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။

၄။ ကျမ်း၏အကြောင်းအရာ။ ဟေရှာ၊ ၁:၁ တွင်လည်း ဟေရှာယ၏ ရူပါရုံသည် ယုဒပြည်နှင့် ယေရုရှလင်မြို့အပေါ် သက်ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ကျမ်း၏ ရည်ရွယ်ထားသော လက်ခံသူကို ခေါင်းစဉ်၌ တိတိကျကျ မဖော်ပြထားပါ။ ရူပါရုံနှင့် ပါဝင်ပတ်သက်မည့်၊ ရူပါရုံ၏ သက်ရောက်မှုကို ခံရမည့် မြို့နှင့် အာဏာရှိသူများကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် ခေါင်းစဉ်သည် မည်သည့်လက်ခံသူအတွက်မဆို သက်ဆိုင်ကြောင်း ကြေညာသော်လည်း ဘုရားသခင်၏လူမျိုးဖြစ်သော အစ္စရေးလူမျိုးနှင့် အထူးသဖြင့် ဇိအုန်–ယေရုရှလင်မြို့ကို သတင်းစကား၏ အဓိကအချက်အချာအဖြစ် ဆက်လက်ထားရှိသည် (၆၆:၁၀–၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

“ယုဒပြည်နှင့် ယေရုရှလင်မြို့” ဟူသော သတ်မှတ်ချက် (၂:၁ ကိုကြည့်ပါ) သည် စင်နက်ဒိုခီ သို့မဟုတ် ပါစ့်ပရိုတိုတို ဟူသော စကားပြောနည်းတစ်မျိုးအဖြစ် လုပ်ဆောင်နိုင်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ “ယုဒပြည်နှင့် ယေရုရှလင်မြို့” ဟူသော အစိတ်အပိုင်း သည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးဖြစ်သော “အစ္စရေးလူမျိုး” တစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသတ်မှတ်ချက်တွင် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်များလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဘီစီ ဆယ်ရာစုတွင် ယေရောဗောင်၏ ပုန်ကန်မှုကြောင့် အစ္စရေး၏ မျိုးနွယ်ဆယ့်နှစ်မျိုးအနက် ဆယ်မျိုးပါဝင်သော မြောက်ပိုင်းအစ္စရေးနိုင်ငံသည် ခွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ အစ္စရေးက ခွဲထွက်သွားသောအခါ ယုဒနှင့် ဗင်္ယာမိန်တို့သည် တောင်ပိုင်းယုဒနိုင်ငံ ဖြစ်လာခဲ့ကြသည် (၇:၁၇)။ ထို့ကြောင့် “ယုဒ” သည် အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် ယုဒနိုင်ငံတို့၏ ခွဲထွက်ခြင်း ကို ရည်ညွှန်းသည် (ဥပမာ၊ ၁၁:၁၂–၁၃)။ ထိုအချိန်တွင် ကိုးကွယ်ခဲ့သော တစ်ဆူတည်းသော ဘုရားသခင်အားဖြင့် ဆွေမျိုးတော်စပ်သော လူမျိုးနှစ်မျိုးကို စည်းလုံးစေခြင်း ကို “ယေရုရှလင်” က ကိုယ်စားပြုသည် (“ယာကုပ်၏ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်/ဗိမာန်တော်” ဟူသော ၂:၃ မှ စကားကို သတိပြုပါ; ၁၀:၂၀–၂၃; ၅၉:၂၀; ၆၅:၉ ကိုကြည့်ပါ)။

၅။ ဟေရှာယ၏ ရူပါရုံရရှိခဲ့သော အချိန်။ ဟေရှာယ၏ ရူပါရုံကို ယုဒဘုရင်များဖြစ်သော ဩဇိယ၊ ယောသံ၊ အာဟတ်နှင့် ဟေဇကိတို့၏ အုပ်စိုးသည့်ကာလတစ်လျှောက် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် မြင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယုဒပြည်နှင့် ယေရုရှလင်မြို့၏ အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်သော သူ၏ကြိုတင်ဟောကြားချက်များသည် ထိုဘုရင်များ၏ အုပ်စိုးသည့်ကာလထက် များစွာကျော်လွန်သွားသည်။ “ယုဒဘုရင်များ” ဟူသောစကားသည် ယုဒပြည်နှင့် ယေရုရှလင်မြို့၏ ကွယ်လွန်ပြီးသော အုပ်စိုးသူများကို သတိရစေသည်။ ထိုဘုရင်များကို ဇိအုန်–ယေရုရှလင်၏ ဘုရင်ဖြစ်တော်မူသော သခင်ဘုရားနှင့် ဆန့်ကျင်ဖော်ပြထားသည် (၂:၂–၄; ၆:၁–၅)။ ပရောဖက်ကျမ်းများ၏ အစပိုင်းခေါင်းစဉ်များတွင် ဘုရင်များ၏ အုပ်စိုးသည့်ကာလကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ခန့်မှန်းရက်စွဲများကို ပေးသည် (ယေ၊ ၁:၁–၃; ဟော၊ ၁:၁; အာ၊ ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ဟေရှာယ၏ ခေါင်းစဉ်ပါ စကားအသုံးအနှုန်းသည် သူ၏အမှုတော်သည် မနာရှေ၏ အုပ်စိုးသည့်ကာလအထိ ဆက်လက်ခဲ့နိုင်ခြေကို မပယ်ဖျက်ပါ။

၁:၂–၃၁

အဖွင့်နိဒါန်း — ယေရုရှလင်/ဇိအုန်မြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း

ဤကောင်းစွာသတ်မှတ်ထားသော စာပိုဒ်သည် ဟေရှာယကျမ်း၏ အဖွင့်နိဒါန်းအဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ယင်းတွင် အစ္စရေးလူမျိုးကို ဆုံးမသွန်သင်၍ သန့်ရှင်းစေပြီး ဇိအုန်၏ ကြွင်းကျန်သူများကို ရွေးနုတ်ကယ်တင်ရန် သခင်ဘုရား၏ အစီအစဉ်ကို ထင်ဟပ်ဖော်ပြထားသည်။ ဤကြီးမားသော ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းလုပ်ငန်းသည် ကျမ်းတစ်ကျမ်းလုံး၏ အဓိကလက္ခဏာဖြစ်သည်။ ဤစာပိုဒ်တစ်ခုလုံးကို တရားရုံးတင်စွဲဆိုမှုရှည်တစ်ခုအဖြစ် ယူဆသောအခါ ၎င်း၏စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပေါ်လွင်လာသည်။ သက်သေများကို ခေါ်ယူခြင်း (အခန်းငယ် ၂)၊ တရားလိုဘက်မှ ပဋိညာဉ်ကို ဖောက်ဖျက်သော အပြစ်များအတွက် အစ္စရေးကို စွဲချက်တင်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂–၃)၊ သက်သေခံချက်ဖြင့် ထောက်ခံထားသော စွဲချက် (အခန်းငယ် ၄)၊ နောက်ထပ်တရားစီရင်ခြင်း လိုအပ်ခြင်း၊ မလိုအပ်ခြင်းကို သိရှိရန် လူမျိုး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားအခြေအနေနှင့် ယခင်တရားစီရင်မှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း (အခန်းငယ် ၅–၈)၊ ဇိအုန်၏ ကြွင်းကျန်သူများနှင့်ပတ်သက်သော သက်သေခံချက် (အခန်းငယ် ၉)၊ မှားယွင်းသောဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ယေရုရှလင်မြို့ကို ထပ်မံစွဲချက်တင်ခြင်းနှင့် ဖြေရှင်းနည်းကို ပေးသော ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက် (အခန်းငယ် ၁၀–၁၇)၊ ကြားဝင်ဆုံးဖြတ်သူတစ်ဦးက ပဋိပက္ခဖြေရှင်းရန် ကမ်းလှမ်းခြင်း (အခန်းငယ် ၁၈–၂၀)၊ ယေရုရှလင်မြို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို ထပ်မံစွဲချက်တင်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂၁–၂၃)၊ ကြိုတင်ဟောထားသော တရားစီရင်ခြင်းနောက်တွင် သုတ်သင်ရှင်းလင်းခြင်းနှင့် ယေရုရှလင်မြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း၊ တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းအားဖြင့် ဇိအုန်ကို ရွေးနုတ်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂၄–၃၁) တို့ ပါဝင်သည်။ အခန်းကြီး ၁ ၏ ဤအနှစ်ချုပ်သည် သခင်ဘုရား၏ အစီအစဉ်၏ အနှစ်သာရကို ပေးပြီး၊ ထိုအစီအစဉ်ကို ကျမ်းတစ်ကျမ်းလုံးတွင် ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စွာ ဖော်ပြထားသည်။

အခန်းကြီး ၁ နှင့် ၆၅–၆၆ တို့သည် ဟေရှာယကျမ်းတစ်ကျမ်းလုံးကို စည်းလုံးစေသော အစနှင့်အဆုံး ပြန်လည်ဆက်စပ်မှုတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ ၁:၂–၃၁ တွင်ပါရှိသော ဟေဗြဲစကားလုံးများ သို့မဟုတ် စကားစု နှစ်ဆယ့်ငါးခုကို ၆၅:၁–၆၆:၂၄ တွင် ပြန်လည်အသုံးပြုထားသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာ၌ အသုံးနည်းသော အချို့စကားလုံးများမှာ “နွား”၊ “နွားထီး” (၁:၃; ၆၆:၃)၊ “ယဇ်များ” (၁:၁၁; ၆၆:၃)၊ “သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကြားနာ” (၁:၁၀; ၆၆:၅)၊ “မနှစ်သက်”/“မကျေနပ်” (၁:၁၁; ၆၆:၄)၊ “နံ့သာပေါင်းကို မီးရှို့”/“ယဇ်များကို မီးရှို့” (၁:၁၃; ၆၅:၇)၊ “လဆန်းနေ့များ၊ ဥပုသ်နေ့များ” (၁:၁၃; ၆၆:၂၃)၊ “ဓား” (၁:၂၀; ၆၆:၁၆)၊ “ပုန်ကန်သော/ခေါင်းမာသော”၊ “ပုန်ကန်သူများ” (၁:၂၃; ၆၅:၂)၊ “ငါ၏ရန်သူများ/ရန်ဘက်များ”၊ “သူ၏ရန်သူများ/ရန်ဘက်များ” (၁:၂၄; ၆၆:၁၄)၊ “သခင်ဘုရားကို စွန့်ပစ်သူများ” (၁:၂၈; ၆၅:၁၁)၊ “ရွေးချယ်သော” (၁:၂၉; ၆၆:၃)၊ “ဥယျာဉ်များ” (၁:၂၉; ၆၆:၁၇) နှင့် “ငြိမ်းသတ်” (၁:၃၁; ၆၆:၂၄) တို့ဖြစ်သည်။

အခန်းကြီး ၁ နှင့် ၆၅–၆၆ တို့တွင် အကြောင်းအရာအချို့လည်း တူညီကြသည်။ လူမျိုး၊ လူများနှင့် သားသမီး/သားမြေးများ (၁:၂–၆; ၆၅:၁–၉)၊ ကြွင်းကျန်သူများကို ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်း (၁:၇၊ ၉; ၆၅:၈–၁၆)၊ ဇိအုန်၏ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများနှင့် ယေရုရှလင်မြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း (၁:၈–၉; ၆၅:၈–၁၀၊ ၁၈–၁၉)၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် မကိုက်ညီသော ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းကို မနှစ်သက်ခြင်း (၁:၁၀–၂၀; ၆၆:၁–၄)၊ သခင်ဘုရားနှစ်သက်တော်မူသည့်အရာကို မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့နှစ်သက်သည့်အရာကို ရွေးချယ်ကြသော အယူဖောက်ပြန်သူများ (၁:၁၁၊ ၂၉; ၆၆:၃)၊ ယေရုရှလင်မြို့နှင့် သခင်ဘုရား၏ ရန်သူများကို အပြစ်ပေးခြင်း (၁:၂၁–၂၆; ၆၆:၅–၆)၊ ဇိအုန်နှင့် သစ္စာရှိသူများကို လွတ်မြောက်စေခြင်းနှင့် ဇိအုန်နှင့် သခင်ဘုရား၏ ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးခြင်း (၁:၂၇–၂၈; ၆၆:၇–၁၆)၊ ဥယျာဉ်များတွင် အယူဖောက်ပြန်သော ကိုးကွယ်မှု (၁:၂၉–၃၁; ၆၅:၃; ၆၆:၁၇)၊ အယူဖောက်ပြန်သူများ “ရှက်ကြောက်ခြင်း” (၁:၂၉; ၆၅:၁၃)၊ အယူဖောက်ပြန်သူများကို မီးဖြင့် တရားစီရင်ခြင်း (၁:၃၁; ၆၆:၁၅–၁၆)၊ အယူဖောက်ပြန်သူများ အတူတကွ ဖျက်ဆီးခံရခြင်း (၁:၃၁; ၆၆:၁၇) နှင့် မငြိမ်းနိုင်သောမီးက အယူဖောက်ပြန်သူများကို လောင်ကျွမ်းခြင်း (၁:၃၁; ၆၆:၂၄) တို့ဖြစ်သည်။

၁:၂–၉။ ပုန်ကန်သောသားသမီးများနှင့် ကြွင်းကျန်သူများ။ ဟေရှာယသည် မိမိပြောသောစကား၏ မှန်ကန်မှုကို အတည်ပြုရန် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို သက်သေများအဖြစ် ခေါ်ယူခဲ့သည် (တရား၊ ၃၀:၁၉; ၃၁:၂၈; ၃၂:၁; ယောဘ ၂၀:၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤအရာသည် တရားရုံးတင်စွဲဆိုမှု အမျိုးအစားနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး (မိက၊ ၆:၁–၂ ကိုကြည့်ပါ) ပဋိညာဉ်ပြုလုပ်သောအခါ သက်သေဖြစ်ခဲ့သူများကို ပဋိညာဉ်ဖောက်ဖျက်မှုများအတွက် အမှုဖြေရှင်းရာတွင် သက်သေခံရန် ခေါ်ယူခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် အစ္စရေးကို စွဲချက်တင်ရာတွင် ပုံဥပမာနှစ်ခုကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပထမပုံဥပမာမှာ သားသမီးများကို ပြုစုပျိုးထောင်ခဲ့သော မိဘတစ်ဦး၏ အမှုဖြစ်သည် (စာသားအတိုင်း “သားများ”၊ ဟေရှာ၊ ၁:၂ဂ; ၃၈:၁၉; ယောဘ ၃၁:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ မိဘများသည် မိမိတို့၏သားသမီးများကို “သိ” ရန်နှင့် “စဉ်းစား”/“နားလည်” ရန် သွန်သင်ကြသည် (ဟေရှာ၊ ၁:၃)။ သားသမီးများက မိဘများကို ပုန်ကန်ခြင်းကို ပဋိညာဉ်ဥပဒေတွင် စည်းမျဉ်းသတ်မှတ်ထားပြီး မြို့တံခါးဝ၌ အကြီးအကဲများပါဝင်သော တရားရုံးအမှုအဖြစ် ရောက်ရှိစေခဲ့သည် (တရား၊ ၂၁:၁၈–၂၁)။ ဟေရှာယ ၁:၂ တွင် ဘုရားသခင်၏သားသမီးများသည် ကိုယ်တော်ကို ပုန်ကန်ကြသည်ဟူသော ဘုရားသခင်၏ စွပ်စွဲချက်သည် သူတို့သည် ကိုယ်တော်နှင့်ပြုထားသော ပဋိညာဉ်အပေါ် သစ္စာရှိမှုကို စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလိုသည် (၂ ရာ၊ ၁:၁; ၃:၅၊ ၇ ကိုကြည့်ပါ)။

ဒုတိယပုံဥပမာမှာ နွားသည် မိမိပိုင်ရှင်ကို သိပြီး မြည်းသည် မိမိပိုင်ရှင်၏ အစာကျွေးရာနေရာကို သိသည်ဟူသောအချက်ဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၁:၃)။ ယင်းသည် ပညာဆိုင်ရာ ပုံပြင်စကားတစ်ရပ်ကို ပဲ့တင်ထပ်စေသည်။ တိရစ္ဆာန်များက မိမိတို့၏ပိုင်ရှင်များအပေါ် သစ္စာရှိခြင်းသည် သခင်ဘုရားအပေါ် အစ္စရေး၏ သဘောထားအတွက် စံနမူနာဖြစ်သင့်သော်လည်း လူများတွင် အသိပညာနှင့် နားလည်မှု မရှိခဲ့ကြ။ ပုံဥပမာနှစ်ခုစလုံးသည် လူမှုဘဝမှ ရိုးရိုးသာမန်အသိအမြင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းပြချက်များကို တင်ပြထားသည်။

အခန်းငယ် ၂–၃ တွင် သခင်ဘုရား၏ စွဲချက်ကို ပရောဖက်၏ သက်သေခံချက်က ထောက်ခံပေးသည် (အခန်းငယ် ၄)။ ထိုသက်သေခံချက်နောက်တွင် နောက်ထပ်တရားစီရင်ခြင်း လိုအပ်ခြင်း၊ မလိုအပ်ခြင်းကို သိရှိရန် အစ္စရေး၏ ကိုယ်ကျင့်တရားအခြေအနေနှင့် ယခင်တရားစီရင်မှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ထားသည် (အခန်းငယ် ၅–၈)။ ၁:၄ တွင် ပါရှိသော “ဟိုယ့်” ဟူသော အာမေဍိတ်စကားသည် “အလိုလေး” သို့မဟုတ် “အမင်္ဂလာ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး သေဆုံးသူများအတွက် ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းများနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ၎င်းကို သခင်ဘုရားအပေါ် လူများ၏ ရှုတ်ချဖွယ်ပြုမူပုံကို အာရုံစိုက်စေရန် အသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်ပြီး အခန်းငယ် ၂–၃ ပါ စွဲချက်ကို ထောက်ခံပေးသည်။ လူများကို အပြစ်ရှိသော လူမျိုး၊ ဒုစရိုက်/အပြစ်ရှိမှု၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ထမ်းထားရသော လူမျိုးအဖြစ် ရည်ညွှန်းထားသည် (အခန်းငယ် ၄က–ခ)။ “အပြစ်ပြုသည်” (ခါတာ) ဟူသည်မှာ စာသားအတိုင်း “လမ်းကို လွဲသည်” ဟု ဆိုလိုပြီး ဘုရားသခင်၏ ဥပဒေများကို ကျော်လွန်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အာဝုန်အတွက် အသုံးပြုသော “ဒုစရိုက်” သို့မဟုတ် “ပုန်ကန်ခြင်း” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို ဆန့်ကျင်သော မှားယွင်းသည့် စိတ်သဘောထား၏ အယူအဆကို ဖော်ပြသည်။ ဤဝေါဟာရနှစ်ခုစလုံးကို ဟေရှာယကျမ်းတွင် မှားယွင်းသော လုပ်ရပ် (ဥပမာ၊ ၅:၁၈; ၃၁:၇; ၄၃:၂၄)၊ ထိုမှားယွင်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်ရှိမှု (ဥပမာ၊ ၁:၁၈; ၅၉:၃) သို့မဟုတ် ထိုမှားယွင်းမှုအတွက် အပြစ်ဒဏ် (၅၃:၁၂) တို့ကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုထားသည်။

အစ္စရေး၏ ပြစ်မှုများကို ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုသော ဝေါဟာရများသည် ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာ စာသားများတွင် အမြစ်တွယ်နေသည် (၁:၄; တရား၊ ၃၁:၂၀; ၃၂:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အစ္စရေးသည် လမ်းလွဲသွားသည်ဟူသော ရည်ညွှန်းချက် (ဟေရှာ၊ ၁:၄) သည် ပဋိညာဉ်ပြုသောအခါ အစ္စရေးသည် မိမိတို့၏သခင်ဘုရားအပေါ် သစ္စာရှိခဲ့ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤအတွေးသည် အခန်းငယ် ၂၆ တွင် ပြန်လည်ပေါ်လာသည်။ ထိုနေရာတွင် ဘုရားသခင်သည် မြို့၏အုပ်စိုးသူများကို ရှေးကာလကကဲ့သို့ ပြန်လည်ထားရှိမည်ဟု ကတိပြုထားသည်။ အစ္စရေးသည် “အစ္စရေး၏ သန့်ရှင်းသောအရှင်” ကို ပြစ်မှားခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၄)။ ဤဘုရားသခင်၏ ဘွဲ့အမည်ကို ဟေရှာယက အထူးသဖြင့် မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် ကျမ်းတစ်ကျမ်းလုံးတွင် ပေါ်ပေါက်ပြီး ကျမ်း၏စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထောက်ခံပေးသည်။ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတန်ခိုးအာနုဘော်ကို ချိုးဖောက်ခြင်းကို ဖော်ပြသော စာပိုဒ်များ (ဥပမာ၊ အခန်းငယ် ၄; ၅:၁၉; ၃၁:၁) သို့မဟုတ် အင်အားကြီးသော ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် သခင်ဘုရားထံ ပြန်လှည့်ခြင်းကို ဖော်ပြသော စာပိုဒ်များ (ဥပမာ၊ ၁၀:၂၀; ၁၇:၇; ၂၉:၁၉; ၄၁:၁၄; ၄၅:၁၁; ၅၅:၅) တွင် အထူးသဖြင့် တွေ့ရသည်။ ထိုအရာသည် ဖန်ဆင်းခြင်းအယူအဆနှင့်လည်း နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည် (ဥပမာ၊ ၄၃:၁၅; ၄၅:၁၂; ၅၄:၅)။ ဤဘွဲ့အမည်သည် သခင်ဘုရားကို နိုင်ငံနှစ်နိုင်ငံရှိ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးဖြစ်သော အစ္စရေး၏ ဘုရားသခင်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည် (၅:၇ ကိုကြည့်ပါ)။

အစ္စရေးကို ဖျားနာနေသော ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုအဖြစ် ပုံဖော်ထားခြင်း (၁:၅–၈) သည် သူတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ချို့တဲ့မှုများနှင့် သစ္စာမဲ့မှုအတွက် ခံရသောအပြစ်ဒဏ် နှစ်ရပ်စလုံးကို ထင်ဟပ်စေသည်။ ပျက်စီးနေသော လူမျိုးကို ဒဏ်ရာများ၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာများ၊ ဖုများနှင့် ပြည်တည်၍ ပုပ်ပျက်နေသော ပွင့်နေသည့် အနာများဖြင့် ဖုံးလွှမ်းနေသော ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုဖြင့် သင်္ကေတပြုထားသည်။ ထိုအနာများသည် ဂရုစိုက်ကုသခြင်း မရှိသောကြောင့် မပျောက်ကင်းခဲ့ကြ။ အစ္စရေးနှင့် ယုဒနှစ်ရပ်စလုံးသည် အပြစ်နှင့် တရားစီရင်ခြင်းကြောင့် ကျိုးပဲ့ပျက်စီးခဲ့ကြသော်လည်း ယင်းသည် နှိမ့်ချခြင်းနှင့် နောင်တရခြင်းသို့ မပို့ဆောင်ခဲ့ပါ။ ထပ်မံသက်သေခံချက်တစ်ရပ်က ဇိအုန်၏ ကြွင်းကျန်သူများကို သခင်ဘုရား ကယ်တင်ခြင်းအကြောင်း သက်သေခံသည် (အခန်းငယ် ၉)။ ထိုကြွင်းကျန်သူများကို “ဇိအုန်သတို့သမီး” သို့မဟုတ် “ဇိအုန်၏သမီး” ဟု သတ်မှတ်ထားသည် (အခန်းငယ် ၈)။ မြို့တစ်မြို့ သို့မဟုတ် လူမျိုးတစ်မျိုးကို အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ ပုံရိပ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုခြင်းသည် ဓမ္မဟောင်းကဗျာဆန်သော ပုံရိပ်အသုံးအနှုန်းတွင် အများအားဖြင့် တွေ့ရသည် (၃:၁၆–၄:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုသက်သေခံချက်သည် ဇိအုန်၏ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခြင်းသည် သခင်ဘုရား၏ လုပ်ဆောင်ချက်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည် (၃၆:၁–၃၇:၃၈ ကိုကြည့်ပါ။ ၃၇:၄၊ ၃၂ တွင် “ကြွင်းကျန်သူ” ဟူသော အယူအဆကို သတိပြုပါ)။ သို့သော် ၁:၂–၉ ၏ တရားရုံးတင်စွဲဆိုမှုအခြေအနေတွင် အခန်းငယ် ၉ သည် အစ္စရေး၏ အပြစ်ရှိမှု နှင့် အပြစ်ဒဏ်ကို အတည်ပြုသည် (သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့များကဲ့သို့; က၊ ၁၉:၂၄–၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် က၊ ၁၉:၂၉ တွင်ကဲ့သို့ အတိုင်းအတာတစ်ခုထားရှိပြီး တပ်မတော်တို့၏ အနန္တတန်ခိုးရှင်၊ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် သခင်ဘုရားဖြစ်သော ယာဟွေ ဇေဗာအုတ်သည် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သော ကြွင်းကျန်သူအချို့ကို ချန်ထားခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (“ကြွင်းကျန်သူ”၊ စာမျက်နှာ ၈၄၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤဘွဲ့အမည်သည် ဓမ္မဟောင်းတွင် ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်နှင့် ဆက်စပ်နေသည် (ဤအခန်း ၁ တွင်လည်း ထိုနည်းတူဖြစ်သည်)။ ထို့အပြင် ၎င်းသည် သခင်ဘုရား၏ စစ်သည်တော်နှင့် မိမိလူမျိုးကို ကာကွယ်ပေးသူအဖြစ် လုပ်ဆောင်သော အခန်းကဏ္ဍကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည် (“ယာဟွေ ဇေဗာအုတ်”၊ စာမျက်နှာ ၉၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

ဟေရှာယ ၁:၉ တွင် စကားပြောသူများသည် တပ်မတော်တို့၏ သခင်ဘုရားက ဖန်တီးထားသော အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများ၏ အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သည်။ ဟေရှာယသည် ပထမပုဂ္ဂိုလ် အများကိန်းကို အသုံးပြု၍ သူတို့နှင့် မိမိကိုယ်ကို ဆက်စပ်ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၉–၁၀)။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၉ ပါ စကားသည် အခန်းငယ် ၂–၉ ၏ အထွတ်အထိပ်အချက်ဖြစ်ပြီး အယူဖောက်ပြန်ခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်း၏ အလယ်၌ပင် ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်သည် ဇိအုန်၏ ကြွင်းကျန်သူများအားဖြင့် ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီး ဆက်လက်၍လည်း ပြီးမြောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။

၁:၁၀–၁၇။ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း၊ တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း။ ဤစာပိုဒ်သည် ယေရုရှလင်မြို့၏ မှားယွင်းသောဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည့် စွဲချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သော်လည်း ဖြေရှင်းနည်းကို ပေးသော ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက်လည်း ထပ်မံပါဝင်သည်။ ဤ “သခင်ဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်” နှင့် “ငါတို့ဘုရားသခင်၏ တရားတော် [သို့မဟုတ် ညွှန်ကြားချက်၊ ဟေဗြဲ တိုရာ]” သည် ဟေရှာယ ၁:၂–၄ တွင် အစ္စရေး၏ ပဋိညာဉ်ဖောက်ဖျက်မှုများထဲမှ အဓိကအပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သော ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်၌ သခင်ဘုရားအား မသန့်ရှင်းသော၊ ဘုရားကိုစော်ကားသော ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းကို အနီးကပ်အာရုံစိုက်ဖော်ပြသည် (“ရာဇဝင်ချုပ်ကျမ်းများတွင် ဗိမာန်တော်”၊ စာမျက်နှာ ၅၄၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤစာပိုဒ်တွင် အထူးသဖြင့် ယေရုရှလင်မြို့အပေါ် စွဲချက်များပါဝင်ပြီး ထိုမြို့သည် ဗိမာန်တော်နှင့် မြို့ကိုပါ ညစ်ညူးစေသော ပြစ်မှုများကို ကျူးလွန်ခဲ့သည်။ အုပ်စိုးသူများနှင့် လူများ၏ ပြစ်မှုများကို သွေးနှင့်ပြည့်နေသော လက်များရှိခြင်းဟူသော ပုံဆောင်စကားဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည် (ဟေရှာ၊ ၁:၁၅–၁၇)။

အခန်းငယ် ၁၀ တွင် သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့များဟု သတ်မှတ်ခေါ်ဝေါ်ခြင်းသည် လူများသည် ပျက်စီးယိုယွင်းနေပြီး တရားစီရင်ခြင်းခံထိုက်ကြောင်း ဖော်ပြသည် (က၊ ၁၉:၁–၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။ သခင်ဘုရား၏ အစပိုင်းတွင် မေးသော အပြောအဆိုဆန်သည့် မေးခွန်းများ (ဟေရှာ၊ ၁:၁၁–၁၂) သည် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားချက်များ (အခန်းငယ် ၁၆–၁၇) အတွက် လမ်းခင်းပေးသည်။ ဗိမာန်တော်၌ ကိုးကွယ်ခံရသော ဘုရားသခင်က ထိုကဲ့သို့သော မေးခွန်းများကို မေးတော်မူသည်ဆိုပါက ဝတ်ပြုသူများသည် ကိုယ်တော်ကို မသိကြခြင်းသာ ဖြစ်နိုင်သည်။ သခင်ဘုရား အလိုရှိတော်မူသည်မှာ အဓိကအားဖြင့် နှလုံးသား၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သန့်ရှင်းမှုဖြစ်ပြီး ထိုသန့်ရှင်းမှုကြောင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးများသည် နောင်တရကြေကွဲသော နှလုံးသားဖြင့် ဆက်ကပ်သော စစ်မှန်သည့် ယဇ်များ ဖြစ်လာစေရန်ဖြစ်သည်။

လူများအား အနှစ်သာရမရှိသော ယဇ်များကို ဆက်လက်ယူဆောင်လာခြင်းနှင့် အဓိပ္ပာယ်မရှိသော စည်းဝေးပွဲများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့ကို ရပ်တန့်ရန် ပြောထားသည် (အခန်းငယ် ၁၃–၁၄)။ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ ကျင့်ထုံးများကို ပယ်ဖျက်ရန် မဆိုလိုပါ။ “သင်တို့၏ ယဇ်များ”၊ “သင်တို့၏လက်များ”၊ “သင်တို့၏ပွဲများ” နှင့် “သင်တို့၏စည်းဝေးပွဲများ” ဟူသော ထပ်ခါတလဲလဲ ရည်ညွှန်းချက်များ (အခန်းငယ် ၁၁–၁၆) က ဘုရားသခင် ပယ်ချနေသည်မှာ ဝတ်ပြုသူများ၏ အရေခြုံမှုဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ယဇ်များ၊ ထုံးတမ်းများနှင့် ပွဲတော်များကို များပြားအောင်ပြုလုပ်ခြင်းကို ကိုယ်တော် ဆန့်ကျင်တော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအရာများသည် “သင်ပို၍ဆက်ကပ်လေလေ၊ သင်ပို၍ရလေလေ” ဟူသော အယူအဆကို ထင်ဟပ်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤညွှန်ကြားချက်သည် အပတ်စဉ်ဥပုသ်နေ့ကို သခင်ဘုရား ပယ်ဖျက်တော်မူသည်ဟု မဖော်ပြပါ။ ဟေရှာယကျမ်းတွင် ဥပုသ်နေ့သည် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍရှိသည် (၅၆:၂၊ ၄၊ ၆; ၅၈:၁၃; ၆၆:၂၃)။ အမှန်အားဖြင့် ၆၆:၂၃ တွင် သိမ်းသွားခံရခြင်းမှ ပြန်လာပြီးနောက်နှင့် ထိုထက်ကျော်လွန်သောကာလတွင်ပင် ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းရမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သခင်ဘုရား ဆန့်ကျင်တော်မူသောအရာမှာ ပုန်ကန်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသော စည်းဝေးပွဲများကို ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် လူများ၏ ဆိုးညစ်မှုကို ဘာသာရေးဆန်၍ သန့်ရှင်းယောင်ဆောင်သော သဘောထားနောက်ကွယ်တွင် ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုသို့သောသူများ၏ ဆုတောင်းချက်များကို သခင်ဘုရား နားထောင်တော်မမူပါ (၁:၁၅)။

မတရားမှုကို သွေးနှင့်ပြည့်နေသော လက်များကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြင့် ပုံဖော်ထားသည်။ ထိုသွေးသည် အသိုင်းအဝိုင်းက ထိခိုက်နစ်နာစေခဲ့သော လူများ၏သွေးဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၅)။ “သွေး” ဟူသည်မှာ လူများ၏ လုပ်ရပ်များကြောင့် မိမိတို့အပေါ် ကျရောက်လာသော သွေးအပြစ်ကို ဆိုလိုသည်။ အခန်းငယ် ၁၆–၁၇ သည် တရားမျှတခြင်းကို မမြင်နိုင်ဘဲ ပုံမှန်နှင့် ခဏတာ ဘာသာရေးထုံးတမ်းများ၊ ဝတ်ပြုမှုများဖြင့်သာ ကျေနပ်နေသော ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုပုံစံတစ်မျိုးကို နက်ရှိုင်းစွာ ဝေဖန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် “တရားမျှတခြင်း” (ဟေဗြဲ မိရှပတ်) ဆိုသည်မှာ လူတိုင်းအတွက်—အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသားများ၊ လိုအပ်နေသူများနှင့် မုဆိုးမများအတွက်—ဥပဒေအရ မှန်ကန်သောအရာကို ပေးနိုင်သည့် မှန်ကန်သောတရားစီရင်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဤတရားမျှတခြင်းသည် သခင်ဘုရား၏ အရည်အချင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည် (တရား၊ ၃၂:၄)။ ဝတ်ပြုသူများ၏ ဘဝတွင် တရားမျှတခြင်းကို ထင်ရှားစေရမည်ဖြစ်ပြီး ထိုအရာကို ရှာဖွေရန် သူတို့အား တိုက်တွန်းထားသည် (ဟေရှာ၊ ၁:၁၇)။ ဤတိုက်တွန်းချက်နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်မှာ မကောင်းသောလုပ်ရပ်များကို ဖယ်ရှားရန်၊ မကောင်းမှုကို ပြုလုပ်ခြင်းမှ ရပ်တန့်ရန်နှင့် မှန်ကန်သောအရာကို ပြုလုပ်ရန် သင်ယူရန် တောင်းဆိုချက်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၆–၁၇)။ ထို့ကြောင့် သခင်ဘုရား၏ တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်း၏ အခြေခံမူများမှာ တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၂၁၊ ၂၆–၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။ “ဖြောင့်မတ်ခြင်း” သည် ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်အတွင်း ကောင်းမွန်သောစိတ်စေတနာ၏ တောင်းဆိုချက်များကို ပြည့်စုံစေခြင်းဖြစ်ပြီး သစ္စာရှိခြင်း၊ ဖြောင့်မတ်ရာ၌ သတ်မှတ်ခံရခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။ ထိုအရာများသည်လည်း သခင်ဘုရား၏ အရည်အချင်းများဖြစ်သည် (တရား၊ ၃၂:၄)။ ဤစကားလုံးတွဲသည် ဟေရှာယကျမ်းတစ်ကျမ်းလုံး၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ ဟေရှာ၊ ၁:၂၁; ၅:၇; ၉:၇; ၅၁:၄–၅; ၅၆:၁; ၅၉:၁၄)။

ကြွင်းကျန်သူများ

ဤနေရာတွင် ၁:၉ ၌ အသုံးပြုထားသော စာရိဒ်နှင့် ဟေရှာယကျမ်း၏ အခြားနေရာများတွင် အသုံးပြုထားသော ရှေယာရ်ဟူသော ဝေါဟာရနှစ်ခုစလုံးသည် “ကြွင်းကျန်သူများ”/“အသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူများ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး မူလအားဖြင့် ရေကြီးခြင်း၊ အစာခေါင်းပါးခြင်းနှင့် စစ်ပွဲကဲ့သို့သော ဘေးအန္တရာယ်များပြီးနောက် လူအုပ်စုတစ်စု၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသက်ရှင်ကျန်ရစ်မှုကို ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။ သို့သော် ဟေရှာယကျမ်းတွင် ၎င်းတို့ကို ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အစ္စရေးလူမျိုး၏ အသိုင်းအဝိုင်းကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုထားပြီး၊ ယင်းသည် ဘီစီ ရှစ်ရာစုအတွင်း အာရှုရိတို့၏ ဘေးဒဏ်များနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ ကြွင်းကျန်သူများသည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီး သစ္စာရှိသော အသိုင်းအဝိုင်း၊ ယုံကြည်ခြင်းရှိသော အစ္စရေးလူမျိုး ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဟေရှာယသည် ဤအယူအဆကို ယုဒပြည် (၇:၃)၊ အစ္စရေး (၁၀:၂၀–၂၃)၊ ယေရုရှလင်မြို့နှင့် ဇိအုန်တောင်ပေါ်ရှိ အုပ်စုတစ်စု (၄:၃; ၂၈:၅; ၃၇:၄၊ ၃၂; ၁၄:၃၂ ကိုကြည့်ပါ) သို့မဟုတ် တစ်ချိန်က ပြည်နှင်ခံရပြီးသော၊ သို့မဟုတ် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များသို့ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်သွားသော အစ္စရေး၏ ပြန့်ကျဲနေသည့် အသိုင်းအဝိုင်းအားလုံး (၁၁:၁၁၊ ၁၆; ၂၄:၆၊ ၁၂; ၄၆:၃) ကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အစ္စရေး၏ သစ္စာရှိသော ကြွင်းကျန်သူများနှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်မှာ ပြန့်ကျဲနေသော အစ္စရေးတို့ ပြန်လာခြင်း (၄၉:၈–၅၀:၃ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ယေရုရှလင်မြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း (၅၂:၁–၁၂ ကိုကြည့်ပါ) တို့အားဖြင့် လူမျိုးသစ်တစ်မျိုးကို တည်ဆောက်ပြီး ဇိအုန်၏ ဘုန်းထင်ရှားခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ရန် ဖြစ်သည် (၅၉:၂၁–၆၂:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် “ကြွင်းကျန်သူများ” သို့မဟုတ် “ကျန်ရစ်သူများ” ဟူသော အယူအဆကို ကာလအဆုံးတွင် ဘုရားသခင်၏ သစ္စာရှိသောလူများကို သတ်မှတ်ရန် အသုံးပြုထားသည် (ဗျာ၊ ၁၂:၁၇)။

၁:၁၆–၁၇ ပါ ညွှန်ကြားချက်သည် လူများသည် ကိုယ်ကျင့်တရားပိုင်းအရ မိမိတို့ကိုယ်ကို ညစ်ညူးစေခဲ့ပြီး သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရန် လိုအပ်နေကြောင်း ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤဆုံးမစကားသည် သခင်ဘုရား၏ သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်မှုတွင် အမြစ်တွယ်နေပြီး၊ အမှုကို ဖြေရှင်းရန် ကမ်းလှမ်းချက်တစ်ရပ်အဖြစ် နောင်တရသူများအတွက် ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ကမ်းလှမ်းထားခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ ဤတိုရာ/ညွှန်ကြားချက်၏ အဓိကအချက်မှာ စစ်မှန်သော ဝတ်ပြုသူများသည် မိမိတို့ရှာဖွေသော ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်နှင့် သဘောသဘာဝ၏ အနှစ်သာရကို မိမိတို့ဘဝတွင် ထင်ဟပ်စေရမည်ဟူသော အချက်ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် တောင်ပေါ်တရားတော်တွင် ထိုအချက်ကိုပင် ဟောကြားခဲ့သည် (မ၊ ၅:၂၁–၂၆၊ ၄၃–၄၈)။

၁:၁၈–၂၀။ သခင်ဘုရား၏ စွဲချက်ကို ဖြေရှင်းရန် ဖိတ်ခေါ်ခြင်း။ သခင်ဘုရားက အမှုကို တရားဝင်ဖြေရှင်းရန် ကမ်းလှမ်းခြင်းမှာ လူများနှင့် ယာခါခ်ဟူသော “အငြင်းအခုံပြုသည်” သို့မဟုတ် “ဖြေရှင်းသည်”/“ဆုံးဖြတ်သည်” ဟူသော စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဆွေးနွေးရန် ဖြစ်သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုစကားလုံးကို “အကြောင်းပြချက်ဖြင့် ဆွေးနွေးသည်” ဟု ပြန်ဆိုကြသည်။ ထိုစကားလုံးတွင် အငြင်းပွားမှုတစ်ရပ်ကို ဖြေရှင်းရန် တရားရုံးတွင် အမှုဆွေးနွေးခြင်း၏ အယူအဆ ပါဝင်သည် (ယောဘ ၂၃:၇ ကိုကြည့်ပါ)။ သခင်ဘုရားသည် တရားလိုဖြစ်ပြီး အစ္စရေးသည် စွပ်စွဲခံရသူဖြစ်သောကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံး အချင်းချင်း အငြင်းအခုံပြုနိုင်ကြသည်။ သခင်ဘုရားသည် မိမိလူမျိုးကို သူတို့၏အပြစ်များမှ သန့်ရှင်းစေလိုသော ဆန္ဒကို ဖော်ပြတော်မူသည် (ဟေရှာ၊ ၁:၁၈)။ ကိုယ်တော်၏ ဖြေရှင်းရန် ကမ်းလှမ်းချက်မှာ သူတို့၏လက်များ၌ ပြည့်နှက်နေသော သွေးအပြစ်ကို ဖျက်ပယ်ပေးခြင်းဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၅)။ မိမိတို့ကိုယ်ကို သန့်ရှင်းစေခြင်း၏ ရလဒ်မှာ သူတို့၏အပြစ်များသည် အနီရောင်ကဲ့သို့ ဖြစ်နေသော်လည်း နှင်းကဲ့သို့ ဖြူလာမည်၊ နီမြန်းသောအရောင်ကဲ့သို့ နီနေသော်လည်း သိုးမွေးကဲ့သို့ ဖြစ်လာမည်ဟူသော အချက်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၆၊ ၁၈)။ သို့သော် ဤကမ်းလှမ်းချက်သည် လူများ၏ ရွေးချယ်မှုအပေါ် မူတည်သည်။ နည်းလမ်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုကို ရွေးချယ်ရမည်။ ညွှန်ကြားချက်ကို နာခံမည် (အခန်းငယ် ၁၆–၁၇) ဆိုလျှင် မြေ၏ကောင်းသောအသီးအနှံကို စားရမည်။ သို့မဟုတ် ပုန်ကန်မှု၌ ဆက်လက်နေမည်ဆိုလျှင် “ဓားဖြင့် ကိုက်စားခြင်း” ခံရမည် (အခန်းငယ် ၁၉–၂၀)။ ဤကမ်းလှမ်းချက်သည် ဖြောင့်မတ်သူနှင့် မဖြောင့်မတ်သူတို့အကြား ခွဲခြားခြင်းသို့ ဦးတည်မည် (အခန်းငယ် ၂၇–၃၁)။ ထိုခွဲခြားခြင်းသည် အခန်းငယ် ၂၅–၂၇ တွင် ကြေညာထားသော သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေသော တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ရွေးနုတ်ခြင်းအတွက် လိုအပ်သည်။ ဤအကြောင်းအရာကို ၂:၁–၄:၆ တွင် ထပ်မံကောက်ယူဖော်ပြပြီး ကျမ်း၏အဆုံးတွင်လည်း ပြန်လည်ဖော်ပြထားသည်။ ကယ်တင်ခြင်းဆုကျေးဇူးသည် လူတိုင်းပြုလုပ်ရမည့် ရွေးချယ်မှုနှင့်အတူ လာသည်။ သို့သော် ဤဆုကျေးဇူးကို လက်ခံသူများသည် မိမိတို့၏ ရှေးဘဝလမ်းစဉ်ကို နောင်တရပြီး ဝိညာဉ်တော်၏ အစွမ်းပေးခြင်းအားဖြင့် သခင်ဘုရားအပေါ် လုံးဝမှီခိုကြမည်။

၁:၂၁–၃၁။ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းနှင့် ရွေးနုတ်ခြင်း။ လူများ၏ ရွေးချယ်မှုကို အခန်းငယ် ၂၁–၃၁ တွင် အရိပ်အမြွက်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုရွေးချယ်မှုသည် လူများကို ဇိအုန်၏ သစ္စာရှိနောင်တရသူများ (အခန်းငယ် ၂၇) နှင့် ယေရုရှလင်မြို့၏ အယူဖောက်ပြန်သော ခေါင်းဆောင်များ (အခန်းငယ် ၂၁–၂၆) နှင့် သူတို့၏နောက်လိုက်များ (အခန်းငယ် ၂၈–၃၁) ဟူ၍ ခွဲခြားစေခဲ့သည်။ သစ္စာရှိသူများသည် ရွေးနုတ်ကယ်တင်ခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းကို ရရှိကြမည် (အခန်းငယ် ၂၇)။ သို့သော် အယူဖောက်ပြန်သူများသည် ဖျက်ဆီးခံရမည်။ ဇိအုန်၏ နောင်တရသူများသည် မြေ၏ကောင်းသော အသီးအနှံကို စားရမည် (အခန်းငယ် ၁၉)။ သို့သော် အယူဖောက်ပြန်သူများသည် “ဓားဖြင့် ကိုက်စားခြင်း” ခံရမည် (အခန်းငယ် ၂၀)။ ယာဟွေ ဇေဗာအုတ်ဟူသော ဘွဲ့အမည်များ—“တပ်မတော်တို့၏ သခင်ဘုရား”၊ “အနန္တတန်ခိုးရှင် သခင်ဘုရား”၊ “အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် သခင်ဘုရား” သို့မဟုတ် “အစ္စရေး၏ အင်အားကြီးသောအရှင်”—ကို ဟေရှာယကျမ်းတွင် ရန်သူများကို အောင်မြင်စွာ အနိုင်ယူ၍ မိမိ၏ သစ္စာရှိသောလူများကို ကာကွယ်တော်မူနိုင်သော သခင်ဘုရား၏ တန်ခိုးကို အလေးပေးရန် အသုံးပြုထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ယေရုရှလင်မြို့တွင် တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း ရှိစေရန် အယူဖောက်ပြန်သော ခေါင်းဆောင်များကို သစ္စာရှိသော တရားသူကြီးများဖြင့် အစားထိုးရမည် (အခန်းငယ် ၂၆–၂၇)။ ထိုသို့ဖြင့် မြို့ကို အစအဦးကရှိခဲ့သည့် အခြေအနေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေမည်။

အယူဖောက်ပြန်သော ဘာသာရေးတွင် သစ်ပင်များ (တနည်းအားဖြင့် “သပိတ်ပင်” သို့မဟုတ် “တေရဗိန့်သစ်ပင်” ဟု နားလည်၍ ဘာသာပြန်နိုင်သည်) နှင့် ဥယျာဉ်များ ပါဝင်သည် (အခန်းငယ် ၂၉)။ ထိုသစ်ပင်များ၏ ခိုင်ခံ့မှုနှင့် ရှင်သန်အားကောင်းမှုကြောင့် သစ်ပင်များသည် မြေဩဇာဖြစ်ထွန်းစေသော နတ်ဘုရားများ၏ သင်္ကေတများ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ထိုသစ်ပင်များအောက်တွင် မြေဩဇာဖြစ်ထွန်းစေရန် ထုံးတမ်းများကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည် (၅၇:၅; ယေ၊ ၂:၂၀၊ ၂၃–၂၇; ၃:၆; ဟော၊ ၄:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုသစ်ပင်များရှိသော ဥယျာဉ်များတွင် ယဇ်များကို ဆက်ကပ်ခဲ့ကြသည် (ဟေရှာ၊ ၆၅:၃)။ ဝတ်ပြုသူများကို ဘာသာရေးထုံးတမ်းများအတွက် ပြင်ဆင်ပေးရန် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်စေသော ထုံးတမ်းအမျိုးမျိုးကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့ကြသည် (၆၆:၁၇)။ ဤကိုးကွယ်မှု၏ ဆွဲဆောင်မှုကို “တပ်မက်သည်”/“နှစ်သက်သည်” နှင့် “ရွေးချယ်သည်” ဟူသော ကြိယာများက အရိပ်အမြွက်ဖော်ပြသည်။ သို့သော် သခင်ဘုရား၏ တရားစီရင်ခြင်းသည် ထိုနှစ်သက်မြတ်နိုးမှုကို အရှက်ကွဲခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲစေမည် (၁:၂၉)။ အယူဖောက်ပြန်သူများသည် မိမိတို့ကိုးကွယ်ခဲ့သော သပိတ်ပင်များ (သို့မဟုတ် တေရဗိန့်သစ်ပင်များ) နှင့် ဥယျာဉ်များကဲ့သို့ ဖြစ်လာကြမည်။ သို့သော် သူတို့၌ ရေမရှိတော့မည် (အခန်းငယ် ၃၀)။ သစ္စာရှိသော အရာရှိများအားဖြင့် မြို့ကို ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂၆) နှင့် ဇိအုန်၏ နောင်တရသူများကို ရွေးနုတ်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂၇) တို့သည် အဖွင့်နိဒါန်း၏ အထွတ်အထိပ်ကို ဖွဲ့စည်းသည်။ အခန်းငယ် ၂၄–၃၁ တွင် ဖော်ပြထားသော သခင်ဘုရား၏ လုပ်ဆောင်ချက်များသည် ဤအခန်းအစောပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ကိုယ်တော်၏ စွဲချက်များကို ဖြေရှင်းပေးမည်ဖြစ်သည်။

၂:၁–၄:၆

ဇိအုန်-ယေရုရှလင်အား ဘုရားသခင်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံတော်အတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း

ဤစာပေအပိုင်းသည် မိမိ၏လူမျိုးတော်ဖြစ်သော Israel နှင့် မိမိ၏မြို့တော်ဖြစ်သော Zion-Jerusalem တို့ကို သန့်စင်ပေးခြင်း၊ အထူးသဖြင့် Assyria အပါအဝင် လူမျိုးတို့အပေါ် မိမိ၏အချုပ်အခြာအာဏာကို ထင်ရှားစေခြင်းအားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံတော်အတွက် ပြင်ဆင်ခြင်းကို အလေးထားဖော်ပြသည်။ ဤအပိုင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအချုပ်အခြာအာဏာကို ဘုရားသခင်က အုပ်စိုးမည့် မိမိ၏အစီအစဉ်၏ အနှစ်သာရကို ဖော်ပြထားသည်။ အဆုံး၌ ဖြစ်ပျက်မည့်အရာကို အစပိုင်းတွင် ကြေညာထားသည့် အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံအရ အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်ညီညွတ်သော အဝိုင်းပုံစံဖွဲ့စည်းမှုကြောင့် ဤအပိုင်းသည် ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်ထားသည်—၂:၂–၄ တွင် ဖြစ်ပျက်မည့်အရာများသည် ၄:၂–၆ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အရာများ၏ နောက်တွင် ဖြစ်ပျက်ရမည်။ အစပိုင်းကို ၂:၁–၂ ရှိ ခေါင်းစဉ်ဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားပြီး အဆုံးပိုင်းကို ၅:၁–၃၀ ရှိ ယူနစ်အသစ်ဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။ ဤအပိုင်းတွင် စာအုပ်တစ်အုပ်လုံး၏ အခြားအပိုင်းများနှင့် ဆက်နွှယ်မှုများစွာ ရှိပြီး အချို့ကို ရှင်းလင်းချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ၁:၂–၃၁ ရှိ အဖွင့်နိဒါန်းနှင့် အဓိကဆက်နွှယ်မှုများလည်း ရှိသည်။

၂:၁–၄

နှုတ်ကပတ်တော်၊ အဆုံးနှင့် လူမျိုးများ

ပရောဖက်တစ်ပါးနှင့် ဆက်စပ်အသုံးပြုသည့်အခါ ဒဘာ ဟူသော “နှုတ်ကပတ်တော်”၊ “အရာ” သို့မဟုတ် “ကိစ္စ” ဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော စကားလုံး (ဘာသာပြန်အချို့တွင် ဤနေရာ၌ ဘာသာမပြန်ဘဲ ချန်ထားသည်။ အခန်းငယ် ၁) သည် ပုံမှန်အသုံးပြုသည့် “ပရောဖက်ပြုချက်” အမျိုးအစားကို ရည်ညွှန်းသည် (နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ယေ၊ ၁၈:၁၈; ယေဇ၊ ၇:၂၆)။ “နောက်ဆုံးသောကာလ၌” သို့မဟုတ် “နောက်ဆုံးရက်များ၌” ဟူသော စကားစုကို ဤနေရာတွင် အဝေးကာလအနာဂတ် သို့မဟုတ် သတ်မှတ်ထားသော်လည်း မည်မျှကြာမည်ကို မသတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကာလတစ်ခု၏ အဆုံးကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ “ရက်များ၏အဆုံး၌” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယ ၂:၁–၂က ရှိ ခေါင်းစဉ်ကို အခန်းငယ် ၁ ၏အဆုံးနှင့် အခန်းငယ် ၂ ၏အစကို ဆက်စပ်စေသည့်ပုံစံဖြင့် ဘာသာပြန်နိုင်သည် (“... ဖြစ်ပျက်လာမည့် နှုတ်ကပတ်တော်သည် ရက်များ၏အဆုံး၌ ဖြစ်ပျက်လာမည်”)။ ထိုသို့အားဖြင့် ဟေရှာယ၏ခေတ်နှင့် “ရက်များ၏အဆုံး” ကြားတွင် အချိန်ကာလရှည်ကြီးတစ်ခု ရှိကြောင်း သတ်မှတ်ပေးသည်။ ဤအချိန်ကာလသည် အခန်း ၂–၆၆ ရှိ “ရက်များ” အားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး ၂:၂ခ–၄ ရှိ အဆုံးစွန်သော ဖြစ်ရပ်များဆီသို့ ဦးတည်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၁–၂က သည် “ယာကုပ်၏ဘုရားသခင်” ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအချုပ်အခြာအာဏာကို ခံယူအုပ်စိုးမည့် ကြီးမားသောအစီအစဉ်၏ အချိန်ဘောင်ကို ကြေညာထားသည်။

လူမျိုးတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ အချုပ်အခြာအာဏာရှိသော ဘုရင်ဖြစ်မှုကို အသိအမှတ်ပြုကြမည်။ “ထာဝရဘုရား၏အိမ်တော်/ဗိမာန်တော်၏ တောင်” သည် ထာဝရဘုရား၏ ရာဇပလ္လင်ကို ရည်ညွှန်းသည် (နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ၆:၁; ၆၆:၁; ဆာ၊ ၉:၄; ၄၇:၈)။ “တည်ထောင်သည်” ဟူသော ကြိယာသည် တော်ဝင်အုပ်စိုးမှု၊ ဘုရင်ဖြစ်မှု သို့မဟုတ် ရာဇပလ္လင်ကို မည်သူမျှ မစိန်ခေါ်နိုင်အောင် အတည်ပြုခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည် (ဥပမာ၊ ၂ ရာ၊ ၇:၁၆–၂၆)။ ရော့ရှ် ဟူသော စကားလုံးကို “ဦးခေါင်း”၊ “အမြင့်ဆုံး”၊ “အကြီးအကဲ” သို့မဟုတ် “ထိပ်ဆုံး” ဟူ၍ ဘာသာပြန်နိုင်ပြီး ဤနေရာတွင် တောင်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ဤနေရာရှိ ဘာသာစကားသည် လူမျိုးတို့နှင့် ၎င်းတို့၏ဘုရားများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ရည်ညွှန်းနေနိုင်သည်။ လူမျိုးအပေါင်းတို့၏ လုပ်ဆောင်မှုများသည် ဘုရားသခင်၏ တော်ဝင်ဘုရင်ဖြစ်မှုကို အတည်ပြုမည် (နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဟေရှာ၊ ၃၃:၁၇–၂၂; ၅၂:၇)။ “ထိုတောင်သို့ စီးဝင်ကြမည်” ဟူသော ဘာသာပြန်ချက်သည် နဟာရ ပထမစကားလုံး (“စီးသည်”၊ “စီးဆင်းသည်”) အပေါ် အခြေခံထားသည်။ အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုမှာ “မျက်နှာတော်ကို တောက်ပစေသည်”၊ “ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ရောင်ပြန်လင်းလက်သည်” သို့မဟုတ် “ဝမ်းမြောက်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် နဟာရ ဒုတိယစကားလုံးအပေါ် အခြေခံရန်ဖြစ်သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်သည် ဟေရှာယကိုယ်တိုင် ၆၀:၅ တွင် အသုံးပြုထားသည့်ပုံစံနှင့် ကိုက်ညီသည် (ဆာ၊ ၃၄:၆; ယေ၊ ၃၁:၁၂; ၅၁:၄၄ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။ ဤအခြေခံပေါ်တွင် စာသားကို “လူမျိုးအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်ထံသို့ ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ရောင်ပြန်လင်းလက်ကြမည်” ဟူ၍ ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဘုရင်တစ်ပါး၏ လက်အောက်ခံများက ထိုသို့ ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ပြုမူခြင်းသည် ရှေးအစဉ်အလာအရ ဘုရင်တစ်ပါးကို ချီးကျူးကြိုဆိုခြင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

လူမျိုးများစွာတို့သည် ဘုရားသခင်၏ အုပ်စိုးမှုကို လက်ခံရန်၊ ကိုယ်တော်၏လမ်းတော်များကို လိုက်လျှောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ကြမည်ဖြစ်ပြီး တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ထာဝရဘုရား၏ ဗိမာန်တော်တောင်သို့ တက်သွားရန် အားပေးကြမည်။ ဤဖော်ပြချက်သည် ဗိမာန်တော်သို့ ဘုရားဖူးခရီးသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည် (ဆာ၊ ၁၂၂:၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုသို့သွားခြင်းကို အများအားဖြင့် လက်ဆောင်များ ယူဆောင်ရန်၊ သစ္စာကတိများကို ဖြည့်ဆည်းရန်၊ ပွဲတော်များတွင် ပါဝင်ရန်၊ ထာဝရဘုရားထံ ဆုတောင်းရန်၊ ထာဝရဘုရားကို ချီးမွမ်းရန် သို့မဟုတ် “ထာဝရဘုရားကို ရှာဖွေရန်” ပြုလုပ်ကြသည်။ လူမျိုးတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး ထာဝရဘုရားကို နာခံရန် (တစ်နည်းအားဖြင့် “ကိုယ်တော်၏လမ်းများ၌ လျှောက်လှမ်းရန်”) အားပေးကြမည်။ ဗိမာန်တော်ကို ယာကုပ်၏ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်/ဗိမာန်တော်ဟု ခေါ်သည်။ “ယာကုပ်”/“Israel” သည် ဘုရားသခင်ရွေးကောက်တော်မူသော လူမျိုးတစ်ရပ်လုံး၏ ရှေးအမည်ဖြစ်ပြီး Israel နှင့် Judah နှစ်ရပ်စလုံး ပါဝင်သည် (နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဟေရှာ၊ ၅:၇; ၈:၁၄)။ “ယာကုပ်၏ဘုရားသခင်” ဟူသော စကားစုကို ဟေရှာယကျမ်းတွင် ဤနေရာ၌သာ တွေ့ရသော်လည်း ဗိမာန်တော်ဝတ်ပြုရေးတွင် အသုံးပြုခဲ့သည် (ဥပမာ၊ ဆာ၊ ၄၆:၇၊ ၁၁)။ ယာကုပ်၏သားစဉ်မြေးဆက်များ (စာသားအတိုင်း “ယာကုပ်၏အိမ်တော်”) ကို ဟေရှာယတွင် မကြာခဏ ရည်ညွှန်းထားသည် (ဥပမာ၊ ၂:၅–၆; ၈:၁၇; ၁၄:၁; ၄၆:၃; ၅၈:၁)။

ထာဝရဘုရား၏ တရားတော် (သို့မဟုတ် သွန်သင်ချက်) သို့မဟုတ် နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဇိအုန်-ယေရုရှလင်မှ ထွက်ပေါ်လာမည်။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်တော်၏ ဘုရင်ဖြစ်မှုကို လူမျိုးတို့က အသိအမှတ်ပြုကြမည်ဖြစ်ပြီး ထိုအရာကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်တွင် ငြိမ်းချမ်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဘုရင်အဖြစ် ထာဝရဘုရားသည် တရားစီရင်၍ အမှုအခင်းများကို ဆုံးဖြတ်မည် (၂:၄)။ ဤအရာသည် ပရောဖက်ပြုထားသော မေရှိယ၏ ဖြောင့်မတ်သောဘုရင်နှင့်လည်း သက်ဆိုင်သော လက္ခဏာဖြစ်သည် (၁၁:၄)။ အပိုင်းနှစ်ခုစလုံးတွင် ရလဒ်မှာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငြိမ်းချမ်းမှု ဖြစ်မည်။ ၉:၂–၇ နှင့် ၁၁:၁–၁၀ တို့ကို ထောက်ထားလျှင် “အံ့ဖွယ်အကြံပေး” နှင့် “ငြိမ်သက်ခြင်း၏အရှင်” တို့သည် ဇိအုန်မှ တရားတော်/သွန်သင်ချက်နှင့် ယေရုရှလင်မှ ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော် ထွက်ပေါ်လာစေမည့် ထာဝရဘုရား၏ မေရှိယကိုယ်စားလှယ်၏ အမှုတော်ကို ရည်ညွှန်းသည် (၂:၃)။

၂:၅–၁၀

ရုပ်တုများကို ဖယ်ရှားခြင်း

ဤတိုက်တွန်းနှိုးဆော်သည့် အပိုင်းသည် ယာကုပ်၏လူမျိုး (စာသားအတိုင်း “အိမ်တော်”၊ သားစဉ်မြေးဆက်များကို ဆိုလိုသည်) ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုထားသည်။ ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ နိုင်ငံခြားဘုရားများကို ကျယ်ပြန့်စွာ ကိုးကွယ်ဆည်းကပ်ခြင်းကို အဆုံးသတ်ပြီး ယာကုပ်၏ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လှည့်လာရန် သူတို့ကို ဆွဲဆောင်ရန်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၃)။ ထာဝရဘုရားသည် အနာဂတ်တွင် ဇိအုန်သို့ ဘုရားဖူးလာမည့်သူများ ပြောမည့်စကားကို ဟေရှာယအား ပြသခဲ့ပြီး၊ ထိုနောက် သူတို့အလယ်ရှိ ပြောဆိုသူတစ်ဦးထံမှ ထိုခေတ်ရှိ ယာကုပ်အိမ်တော်ထံ ဖိတ်ခေါ်ချက်တစ်ခု လာသည်။ ထိုဖိတ်ခေါ်ချက်မှာ သူနှင့်အတူ “ထာဝရဘုရား၏ အလင်းတော်၌” လျှောက်လှမ်းရန် ပူးပေါင်းရန် ဖြစ်သည်။ “ထာဝရဘုရား၏အလင်း” ဟူသော စကားစုသည် ထူးခြားသောဖော်ပြချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ “အလင်း” သည် ဗိမာန်တော်တွင် ထာဝရဘုရား၏ ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ကရုဏာရှိသော ရှိနေတော်မူခြင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်သည် (ဆာ၊ ၂၇:၁; ၃၇:၆; ၉၇:၁၁; ၁၁၂:၄; မိက၊ ၇:၈)။ ထာဝရဘုရား၏လူတို့သည် ကိုယ်တော်၏ရှိနေတော်မူခြင်း၏ “အလင်း၌ လျှောက်လှမ်း” ကြသည် (ဟေရှာ၊ ၂:၅)။ အကြောင်းမှာ “ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် တရားမျှတခြင်းသည်” ကိုယ်တော်၏ “ရာဇပလ္လင်၏ အုတ်မြစ်” ဖြစ်ပြီး ခေဆက် သည် “ကရုဏာ”၊ “ချစ်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ပဋိညာဉ်သစ္စာရှိခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိကာ အဲမက် သည် “သစ္စာတရား” သို့မဟုတ် “သစ္စာရှိခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ကိုယ်တော်ရှေ့တွင် သွားကြသည် (ဆာ၊ ၈၉:၁၄–၁၅)။ အခန်းငယ် ၆ ကို “ယာကုပ်အိမ်တော်ဖြစ်သော သင်တို့သည် မိမိလူမျိုးကို စွန့်ပယ်ကြပြီ၊ အို ယာကုပ်အိမ်တော်” ဟူ၍လည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် ယာကုပ်အိမ်တော်သည် သစ္စာမရှိခြင်းအားဖြင့် “သင်တို့၏လူမျိုး” ဟု ဤနေရာတွင် သတ်မှတ်ထားသော စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်၏လူမျိုး၏ အစိတ်အပိုင်းမဟုတ်တော့ပေ။ ကျန်အပိုင်းသည် ထိုစွပ်စွဲချက်ကို ထောက်ခံရန် လိုအပ်သော အထောက်အထားကို ပေးထားသည်။

၂:၆–၉ တွင် စာရင်းပြုထားသည့် အရာဝတ္ထုများ၊ အလေ့အကျင့်များနှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများ စုဝေးများပြားနေခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် ထာဝရဘုရား၏နေ့၌ ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားမည် (အခန်းငယ် ၁၈–၂၁; ၃:၁–၇; ၃:၁၆–၄:၁)။ လူတို့သည် အရှေ့နှင့် အနောက်မှ နိုင်ငံခြားရုပ်တုကိုးကွယ်မှု အလေ့အကျင့်များကို လက်ခံခဲ့ကြပြီး နောက်ဆုံးအခြေအနေတွင် ဖိလိတ္တိလူတို့၏ ထုံးစံအတိုင်း အနာဂတ္တိဟောခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။ လူတို့သည် နိုင်ငံခြားသားများ၏ အယူမှားသည့် သြဇာလွှမ်းမိုးမှုများနှင့် အလွန်နီးကပ်စွာ ဆက်နွှယ်နေကြသည်။ ငွေ၊ ရွှေနှင့် ဘဏ္ဍာများ (၂:၇) သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာများ စုဆောင်းထားခြင်း သို့မဟုတ် ရုပ်တုများပြုလုပ်ရန် ပစ္စည်းများ စုဆောင်းထားခြင်းကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်သည် (အခန်းငယ် ၈၊ ၁၈–၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သို့မဟုတ် လူသားတို့၏ မာနကို ရောင်ပြန်ဟပ်နိုင်သည်။ မြင်းများနှင့် ရထားများသည် စစ်ရေးအင်အားကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်၊ မနာရှေမင်းခေတ်တွင် ထာဝရဘုရား၏အိမ်တော်ဝင်ပေါက်၌ နေကိုးကွယ်ခြင်း၏ သင်္ကေတများ ဖြစ်နိုင်သည် (၂ ရာဇဝင်၊ ၂၃:၁၁)၊ သို့မဟုတ် နှစ်မျိုးစလုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ယာကုပ်အိမ်တော်သည် ငွေနှင့်ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ရုပ်တုများနှင့် ပြည့်နေသည်။ လူတို့သည် မိမိတို့လက်ဖြင့် ပြုလုပ်သောအရာကို ကိုးကွယ်၍ ဦးညွှတ်ကြသည် (ဟေရှာ၊ ၂:၈–၉ခ; ၁၇:၇–၈; ၃၁:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

လူတို့အား ရုပ်တုများထံမှ လှည့်ထွက်၍ ထာဝရဘုရား၏ တန်ခိုးကြီးသော ဘုန်းတော်ရှေ့၌ မိမိတို့ကိုယ်ကို နှိမ့်ချရန် တိုက်တွန်းထားသည် (၂:၁၁–၂၁)။ ဤအရာသည် ထာဝရဘုရား၏နေ့ ရောက်လာမည့်အတွက် သတိပေးချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။

၂:၁၁–၂၂

ထာဝရဘုရား၏နေ့

ဟေရှာယ၏ခေတ်တွင် ထာဝရဘုရား၏နေ့ကို ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏လူတို့ကို ကယ်တင်ရန်နှင့် သူတို့၏ရန်သူများကို အောင်နိုင်ရန် ကြွလာမည့်နေ့ဟု နားလည်ခဲ့ကြသည်။ “တပ်မတော်တို့၏ ထာဝရဘုရား”၊ “ဗိုလ်ခြေတို့၏ထာဝရဘုရား” သို့မဟုတ် “အနန္တတန်ခိုးရှင် ထာဝရဘုရား” ဟူသော Yahweh Tseba’ot အမည် (အခန်းငယ် ၁၂) သည် ဇိအုန်-ယေရုရှလင်နှင့် ဘုရားသခင်၏ တော်ဝင်အာဏာနှင့် အထူးဆက်စပ်နေသည်။ ထာဝရဘုရား၏နေ့သည် ၂:၁၁ နှင့် ၃၁:၇ ကြားတွင် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် လေးဆယ့်ငါးကြိမ် ပေါ်လာသည့် “ထိုနေ့/ထိုအချိန်၌” ဟူသော စကားစုအတွက် ရည်ညွှန်းချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရား၏နေ့အတွင်း ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းကို ဖော်ပြရာတွင် ဒေသဆိုင်ရာအခြေအနေမှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအခြေအနေသို့ ရွေ့လျားသွားသည် (၂:၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အခန်းငယ် ၁၂–၁၆ ရှိ ထာဝရဘုရား၏နေ့အကြောင်း အဓိကဖော်ပြချက်ကို အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၇ ရှိ အဝိုင်းပုံစံဆက်စပ်မှုက ဘောင်ခတ်ထားသည်။ ဤဖွဲ့စည်းပုံသည် ဘုရားသခင်နှင့် လူသားတို့၏ ရုပ်တုဖန်တီးသူများကြားရှိ အခြေခံဆန့်ကျင်ဘက်ကို အာရုံစိုက်စေသည်။ မိမိ၏ ကြောက်မက်ဖွယ်တန်ခိုးနှင့် သန့်ရှင်းသောဘုန်းအာနုဘော်အားဖြင့် ထာဝရဘုရားသည် အရာခပ်သိမ်းထက် အမြင့်ဆုံးဖြစ်လာပြီး လူသားတို့ကို နှိမ့်ချမည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ လူသားတို့၏ မာနကို ကိုယ်စားပြုသော သင်္ကေတများကို စာရင်းပြုစုခြင်း (အခန်းငယ် ၁၃–၁၆) သည် မြောက်ဘက်မှ တောင်ဘက်သို့ ရွေ့လျားပြီး စုစုပေါင်းအလုံးစုံကို ဖော်ပြသည်။ လက်ဘနွန်တောင်တန်း၏ အာရဇ်ပင်များနှင့် ဗာရှန်ပြည်၏ သပိတ်ပင်များမှစ၍ တောင်များ၊ တောင်ကုန်းများနှင့် မျှော်စင်များ၊ မြို့ရိုးများရှိသော မြို့များကို ဖြတ်ကျော်ကာ တောင်ဘက်ရှိ အကာဘာပင်လယ်ကွေ့တွင် ရှိသော တာရှုမြို့သို့ ကုန်သွယ်သွားလာသည့် သင်္ဘောများအထိ ဖြစ်သည်။

ဟေရှာယတွင် “လက်ဘနွန်” ကို အသုံးပြုထားသည့်ပုံစံကို ထောက်ထားလျှင် “လက်ဘနွန်၏ အာရဇ်ပင်များ” နှင့် “ဗာရှန်၏ သပိတ်ပင်များ” (အခန်းငယ် ၁၃) သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဘုရားသခင်၏ အသီးအပွင့်များပြားပြီး ကာကွယ်ပေးထားသော ဥယျာဉ်/တောင်တန်း (ဆိုလိုသည်မှာ ဇိအုန်) တွင် နေထိုင်သူများဟု မြင်ကြသည့် မာနထောင်လွှားသော ယာကုပ်အိမ်တော်၏လူတို့ကို ပုံဆောင်ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ထာဝရဘုရားနှင့် အရှက်ရဖွယ်တွေ့ဆုံမှုကြောင့် (အခန်းငယ် ၁၁–၁၇) ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများသည် အဆုံးတွင် တွင်းများ၊ ကျောက်ဆောင်များနှင့် ဂူများထဲသို့ ရောက်ရှိသွားကြမည် (အခန်းငယ် ၁၈–၁၉)။ ထာဝရဘုရား၏ တန်ခိုးနှင့် ဘုန်းအာနုဘော်ကို ကြောက်မက်ဖွယ် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခြင်းရှေ့၌ ဂူများနှင့် ကျောက်ဆောင်များထဲတွင် အလွန်ကြောက်ရွံ့စွာ ပုန်းအောင်းနေကြစဉ် မိမိတို့၏ရုပ်တုများကို ကြွက်များနှင့် လင်းနို့များထံသို့ ပစ်ချကြမည် (အခန်းငယ် ၂၀–၂၁; အခန်းငယ် ၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

ရုပ်တုသည် လူသားတို့၏ လက်များ/လက်ချောင်းများဖြင့် ပြုလုပ်သောအရာဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၈၊ ၂၀)။ လူသားတို့၏မျက်စိများက သဘောကျနှစ်သက်စေရန် လှပစွာ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၉၊ ၁၁)။ လူတို့သည် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ရန် မြေကြီးပေါ်သို့ ပျပ်ဝပ်ကြမည် (အခန်းငယ် ၉)။ သို့သော် ထာဝရဘုရား၏နေ့၌ ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့် လူတို့သည် ဦးညွှတ်၍ နှိမ့်ချခံရကြမည်ဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ရုပ်တုများကို ပယ်ချကြမည် (အခန်းငယ် ၁၁၊ ၁၇)။ ထာဝရဘုရားတစ်ပါးတည်းသာ ချီးမြှောက်ခံရမည် (အခန်းငယ် ၁၀–၁၁၊ ၁၇၊ ၁၉၊ ၂၁)။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းအပေါ် မိမိ၏ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုကို အခြေခံ၍ ဟေရှာယသည် ယာကုပ်အိမ်တော်အား လူသားတို့ (အထူးသဖြင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများ) ကို မကိုးစားရန် သတိပေးခဲ့ပြီး လူသားတို့၏အသက်သည် ဘုရားသခင်ပေးသနားတော်မူသော နှာခေါင်းထဲရှိ အသက်ရှူခြင်းပေါ်တွင် မှီခိုနေကြောင်း သတိပေးခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၂; ၄၂:၅; က၊ ၂:၇)။ ဟေရှာယ ၂:၂၂ ရှိ တိုက်တွန်းချက်သည် ၃:၁–၄:၁ အတွက် လမ်းဖွင့်ပေးသည်။ ထိုအပိုင်းတွင် အရာသုံးမျိုးကို ဖယ်ရှားမည့်အကြောင်း ကြိုတင်ဟောထားသည်—(၁) မုန့်/အစားအစာနှင့် ရေအားလုံးကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ထိုသို့ဖြင့် လူသားတို့၏ ချို့တဲ့လိုအပ်မှုကို ဖော်ထုတ်ခြင်း (၃:၁)၊ (၂) ယေရုရှလင်နှင့် Judah ရှိ လူသားအရာရှိအားလုံးကို ဖယ်ရှားခြင်း (အခန်းငယ် ၂–၇)၊ ထိုသူတို့သည် ဆင်းရဲသူနှင့် လိုအပ်သူများကို ဖိနှိပ်ကြသည် (အခန်းငယ် ၈–၉၊ ၁၂–၁၅)၊ (၃) အဆင့်မြင့်ရာထူး၏ အမှတ်အသားများကို ဖယ်ရှားခြင်း၊ ထိုအရာများသည် အာဏာကို အလွဲသုံးစားပြုခြင်းနှင့် နိုင်ငံခြားအလေ့အကျင့်များ၏ သင်္ကေတများဖြစ်သည် (၃:၁၆–၄:၆)။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း၊ မာနထောင်လွှားခြင်းနှင့် မတရားမှုတို့သည် ထာဝရဘုရားနှင့်အတူ နေရာမရှိပေ။

၃:၁–၄:၆

သန့်စင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း

၁:၂–၃၁ ရှိ အဖွင့်နိဒါန်းတွင် ထာဝရဘုရားသည် ယေရုရှလင်မြို့၏ ဘုရားသခင်ကို စွန့်ပယ်သူ ခေါင်းဆောင်များကို သုတ်သင်ပယ်ရှင်းပြီး ယင်းမြို့ကို သစ္စာရှိ၍ ဖြောင့်မတ်သောမြို့အဖြစ် ပြန်လည်တည်ထောင်မည်ဟု ကြိုတင်ဟောထားသည် (အခန်းငယ် ၂၄–၂၆)။ ဤအပိုင်းတွင် ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်တို့ကို သန့်စင်ခြင်းအကြောင်းကို ပိုမိုအသေးစိတ် ဆွေးနွေးထားသည်။

၃:၁–၇။ ဘုရားသခင်သည် ခေါင်းဆောင်များကို ဖယ်ရှားတော်မူခြင်း။ ၂:၂၂ တွင် လူသားတို့၏ ချို့တဲ့လိုအပ်မှုကို သတိပေးထားခြင်းသည် ၃:၁–၇ ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်အတွက် ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သည့် အထောက်အပံ့အားလုံးကို ဖယ်ရှားတော်မူမည်ဖြစ်ပြီး၊ မုန့်နှင့်ရေတို့၏ အစအနပင် မကျန်စေဘဲ အစာခေါင်းပါးခြင်းကို ဖြစ်စေမည် (အခန်းငယ် ၁)။ အစာခေါင်းပါးခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို မဖော်ပြထားသော်လည်း စစ်သည်တော်များနှင့် ခွန်အားကြီးသူများကို ရည်ညွှန်းခြင်း (အခန်းငယ် ၂က) နှင့် သူတို့၏လူများ စစ်ပွဲတွင် ဓားဖြင့်ကျဆုံးခြင်း (အခန်းငယ် ၂၅) တို့က အကြောင်းရင်းမှာ မြို့ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်မည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ လူငါးဆယ်တို့၏ တပ်မှူးကို ရည်ညွှန်းခြင်း (အခန်းငယ် ၃က) သည် တပ်မတော်တစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည့် စကားပုံဆန်သော ဖော်ပြချက် ဖြစ်နိုင်သောကြောင့် ထိုအဓိပ္ပာယ်ကိုပင် ညွှန်ပြသည်။

ဆိုးညစ်သော ခေါင်းဆောင်များကို ဖယ်ရှားပြီးသောအခါ ကလေးများသည် မင်းများနှင့် အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်လာကြမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာကြောင့် လူမှုရေးအစီအစဉ်သည် အကြီးအကျယ် ကမောက်ကမဖြစ်သွားမည် (အခန်းငယ် ၄–၇)။ လူသားခေါင်းဆောင်မှု လုံးဝကင်းမဲ့ခြင်းကို အခန်းငယ် ၆–၇ တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဝတ်အစားတစ်စိတ်တစ်ပိုင်း (စာသားအတိုင်း “ဝတ်ရုံ” သို့မဟုတ် “အပေါ်ဝတ်အင်္ကျီ”) ရှိရုံမျှဖြင့် မိမိအား မျိုးနွယ်စုကို ဦးဆောင်ရန် တောင်းဆိုခံရမည်ဆိုသည်မှာ ခေါင်းဆောင်မှုအတွက် အာဏာ၏ အမှတ်အသားတစ်မျိုးမျိုး လိုအပ်ကြောင်း၊ ဤနေရာတွင် ထိုအမှတ်အသားမှာ ဝတ်ရုံဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ဤအယူအဆကို အခန်းငယ် ၁၆–၂၃ တွင် ဇိအုန်၏သမီးများ (စာသားအတိုင်း “သမီးများ”) ၏ တန်ဆာဆင်အလှဆင်ပစ္စည်းများကို ဖယ်ရှားခြင်းအားဖြင့် အပြည့်အဝ ဖော်ပြထားသည်။

၃:၈–၁၅။ ဆင်းရဲသားများကို ဖိနှိပ်ခြင်း။ ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်တို့ ထိမိလဲကျခြင်းနှင့် ပြိုလဲခြင်းကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် တရားစီရင်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး လာမည့်ဘေးဒုက္ခသည် ဖြစ်ပြီးသွားသကဲ့သို့ ဖော်ပြထားသည်။ သူတို့၏မျက်နှာပေါ်ရှိ အကြည့်အမြင် (အခန်းငယ် ၉ ရှိ ဟက်ကာရာ နာမ်) ကို ဖော်ပြခြင်းသည် အလားတူကြိယာပုံစံဖြစ်သော နာကာရ် (“အရေးထားကြည့်သည်”) ကို အသုံးပြုထားသည့် စကားအသုံးအနှုန်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ထိုစကားအသုံးအနှုန်း (“မျက်နှာကို အရေးထားကြည့်သည်”) သည် “မျက်နှာလိုက်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် (တရား၊ ၁:၁၇; ၁၆:၁၉; သု၊ ၂၄:၂၃–၂၄; ၂၈:၂၁)။ ဤအခြေအနေတွင် လာဘ်ငွေများအပြန်အလှန်ရရှိရန် တရားသူကြီးများက မတရားသော စီရင်ချက်များ ချမှတ်ခြင်းကို အထူးရည်ညွှန်းနေနိုင်သည် (နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဟေရှာ၊ ၁:၂၃; ၅:၂၃)။ ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်တို့ ပျက်စီးခြင်းသည် တရားစီရင်ခြင်း၏ အခြေခံဥပဒေကို အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း ဖြစ်မည်—ဖြောင့်မတ်သောသူတို့သည် ဆုကိုခံရ၍ ဆိုးညစ်သောသူတို့သည် အပြစ်ဒဏ်ခံရမည် (၃:၉–၁၁; ၁:၁၉–၂၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

ဤနေရာတွင် တရားရေးဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်နှစ်ရပ် ပေါင်းစပ်ထားသည်။ ပထမမှာ ဆိုးညစ်သော တရားသူကြီးများနှင့် အကြီးအကဲများက တရားရုံးများတွင် ဆင်းရဲသားများကို ဖိနှိပ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယမှာ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတို့အတွက် တရားမျှတမှုကို ပြန်လည်တည်ထောင်မည့် ထာဝရဘုရား၏ အနာဂတ်တရားစွဲဆိုမှု ဖြစ်သည် (၃:၁၃–၁၅; ၁:၂၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်နေသော ပြစ်ဒဏ်နှင့်အကျိုးဆက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ၏ အခြေအနေတွင် ဆိုးသွမ်းမှုများကို ထိုအမှုများကြောင့် ခံစားခဲ့ရသူများ ခံစားခဲ့ရသည့် အရာနှင့် အချိုးကျအောင် အပြစ်ပေးမည်။ ဆိုးညစ်သော တရားသူကြီးများ၊ မင်းများနှင့် အကြီးအကဲများ၏ အပြစ်များတွင် (၁) စီရင်ရာ၌ မျက်နှာလိုက်ခြင်း (အခန်းငယ် ၁၇၊ ၂၃)၊ (၂) လူတို့ကို လမ်းမှားသွားစေပြီး မှန်ကန်သောလမ်းများမှ လွဲသွားစေသော မှားယွင်းသည့် သွန်သင်ချက်များ (အခန်းငယ် ၁၂)၊ (၃) ဆင်းရဲသားများအတွက် အသီးအနှံအချို့ ချန်မထားဘဲ သူတို့၏ စပျစ်ခြံများမှ ကျန်ရှိသောအသီးများကို ကောက်ယူစားသုံးခြင်း (အခန်းငယ် ၁၄)၊ (၄) ဆင်းရဲသားများထံမှ လုယူရရှိသော ပစ္စည်းများကို မိမိတို့အိမ်များ၌ သိမ်းဆည်းထားခြင်းနှင့် (၅) ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတို့ကို ဖိနှိပ်ချေမှုန်းခြင်း (အခန်းငယ် ၁၅) တို့ ပါဝင်သည်။ တရားသူကြီးများ၊ မင်းများနှင့် အကြီးအကဲများ ခံရမည့်အပြစ်ဒဏ်သည် သူတို့၏အပြစ်များနှင့် အချိုးကျသည်။ ထာဝရဘုရား၏ ထောက်ပံ့မှုနှင့် အသက်ရှင်ရန် လိုအပ်သမျှ အထောက်အပံ့အားလုံး ဆုံးရှုံးခြင်း (အခန်းငယ် ၁ဃ)၊ ခေါင်းဆောင်များအဖြစ် အာဏာနှင့် ဂုဏ်အသရေ ဆုံးရှုံးခြင်း (၃:၂–၇)၊ မာနနှင့် ဂုဏ်အသရေ၊ အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြသော အမှတ်အသားများ ဆုံးရှုံးခြင်း (၃:၁၆–၄:၁) နှင့် လူ့အသက်များ ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ကြောင့် မြို့သည် လူသူကင်းမဲ့သွားခြင်း (၃:၂၅–၂၆) တို့ ဖြစ်သည်။

ပထမ “အမင်္ဂလာ” (အခန်းငယ် ၉; အခန်းငယ် ၁၁က နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သည် ဆိုးညစ်သူများအပေါ် မငြင်းနိုင်သော သက်သေအထောက်အထားများ ဖော်ပြခြင်းမှ ထွက်ပေါ်လာသည် (အခန်းငယ် ၈–၉ဂ)။ ဖြောင့်မတ်သောသူတို့အား ပြောကြားရန် တိုက်တွန်းချက် (အခန်းငယ် ၁၀) သည် ဆိုးညစ်သော တရားသူကြီးများအပေါ် ထုတ်ဖော်ထားသည့် အမင်္ဂလာနှစ်ရပ်၏ အကြားတွင် ရှိသည်။ သုတ္တံကျမ်း ၂၄:၂၃–၂၅ အရ တရားသူကြီးများနှင့် အကြီးအကဲများက ချမှတ်သည့် စီရင်ချက်သည် တရားရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အဓိကအရေးပါသည်။ တရားသူကြီးများအား မှန်ကန်သော စီရင်ချက်ကို ပြောကြားရန် သတိပေးထားပြီး ဤနေရာတွင်လည်း ထိုအတိုင်းဖြစ်သည်။ ဒုတိယ “အမင်္ဂလာ” (ဟေရှာ၊ ၃:၁၁) သည် အခန်းငယ် ၉ ၏ အချက်ကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ အခန်းငယ် ၁၂ တွင် ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏လူမျိုးတို့အား ပြောဆိုနေပြီး တရားလိုအဖြစ်လည်းကောင်း၊ အကာအကွယ်ပေးသူအဖြစ်လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်နေသည် (အခန်းငယ် ၈–၉၊ ၁၄–၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အခန်းငယ် ၁၂ ကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် နားလည်ထားကြသည်။ အချို့က “ကလေးများ” ဟူသော စကားလုံးသည် ဟေဗြဲ မအိုလဲလ် အတွက် အကောင်းဆုံးဘာသာပြန်ချက် မဟုတ်ကြောင်း အကြံပြုကြပြီး၊ ယင်းကို “ကျန်ရှိသောအသီးများကို ကောက်ယူသူများ” (အခန်းငယ် ၁၄ ရှိ “စပျစ်ခြံကို စားကျက်လုပ်သည်” နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သို့မဟုတ် “ဒုက္ခပေးသူများ သို့မဟုတ် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူများ” (မြည်၊ ၁:၂၂; ၂:၂၀ တွင်ကဲ့သို့) ဟူ၍ ဘာသာပြန်သင့်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤအခြေအနေတွင် စာသား၏ အခြေခံအဓိပ္ပာယ်မှာ “ငါ၏လူမျိုးကို ဖိနှိပ်သူတို့သည် ကျန်ရှိသောအသီးများကို ကောက်ယူသူများ/အခွန်တောင်းသူများ ဖြစ်ကြပြီး”—ဆင်းရဲသားတို့နှင့် မည်သည့်အရာကိုမျှ မမျှဝေသော ဖိနှိပ်သူများ ဖြစ်ကြသည် (ဝတ်၊ ၁၉:၉–၁၀; တရား၊ ၂၄:၁၈–၂၂; ယေ၊ ၆:၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့သော် ဘာသာပြန်သူအများစုက အဓိပ္ပာယ်မှာ “ကလေးများ” ဟု မှန်ကန်စွာယူဆကြပါက လူတို့သည် အလွန်အားနည်းသဖြင့် ကလေးများကဲ့သို့ ပြုမူသူများကို မိမိတို့အား ဖိနှိပ်ခွင့်ပြုနေကြသည်ဟူသော အယူအဆကို စာသားက ဖော်ပြနေမည်ဖြစ်သည်။

နာရှင်း ဟူသော စကားလုံးကိုလည်း ဆွေးနွေးငြင်းခုံခဲ့ကြသည်။ အယ်လ်အက်စ်အက်စ်က ထိုစကားလုံးကို သရအသံကွဲပြားစွာဖြင့် နိုရှင်း ဟု ဖတ်ရှုထားပြီး “အတိုးကြီးဖြင့် ငွေချေးသူများ၊ အတင်းအကျပ် ငွေညှစ်သူများ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤသို့ဖတ်ရှုပါက အထက်တွင်ပေးထားသော ပထမအဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြချက်အရ အခန်းငယ်၏ ပထမပိုင်းနှင့် အပြိုင်ဖြစ်မည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဟေရှာယ ၃:၁၄ တွင် ပြန်လည်ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည့် အကြောင်းအရာတစ်ခုကိုလည်း မိတ်ဆက်ပေးမည်ဖြစ်သည် (ထွက်၊ ၂၂:၂၅; ဝတ်၊ ၂၅:၃၆–၃၇; တရား၊ ၂၃:၁၉–၂၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤလေ့လာချက်များကို အခြေခံ၍ ဟေရှာယ ၃:၁၂ ကို “ငါ၏လူမျိုးကို ဖိနှိပ်သူတို့သည် ကျန်ရှိသောအသီးများကို ကောက်ယူသူများ/အတင်းအကျပ် တောင်းခံသူများဖြစ်ကြပြီး၊ အတင်းအကျပ် ငွေညှစ်သူများသည် သူတို့အပေါ် အုပ်စိုးကြသည်” ဟူ၍ ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ သို့သော် နာရှင်း ဟူသော စကားလုံးနှင့်ပတ်သက်၍ မက်ဆိုရက်တစ်စာသားသည် မှန်ကန်နိုင်ပြီး ယင်းသည် “မိန်းမများ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤအခြေအနေတွင် အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော ဒုတိယအဓိပ္ပာယ်ဖတ်ရှုမှုနှင့် အပြိုင်ဖြစ်မည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် “ကလေးများသည် သူတို့ကို ဖိနှိပ်ကြပြီး၊ မိန်းမများသည် သူတို့အပေါ် အုပ်စိုးကြသည်” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဤအခြေအနေတွင် အဓိပ္ပာယ်မှာ Israel လူမျိုးတို့သည် အလွန်အားနည်းသဖြင့် မိန်းမများနှင့် ကလေးများကဲ့သို့ ပြုမူနေသော ယောက်ျားများကို မိမိတို့အပေါ် ဖိနှိပ်အုပ်စိုးခွင့်ပြုနေကြသည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်မည်။

လူတို့ကို ဦးဆောင်နေသူများကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် သူတို့၏အကျင့်လမ်းများနှင့်ပတ်သက်၍ လူတို့ကို ပြစ်တင်ဆုံးမခြင်း သို့မဟုတ် သတိပေးခြင်း မပြုသော ဆရာများနှင့် အကြံပေးများကို ရည်ညွှန်းသည် (သု၊ ၂၄:၂၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပေါ်လွင်ထင်ရှားသော အမှားများ၏ သက်သေအထောက်အထားနှင့် ပြစ်ဒဏ်နှင့်အကျိုးဆက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေအရ (ဟေရှာ၊ ၃:၈–၁၂) ထာဝရဘုရားသည် တရားရုံးတွင် မိမိအမှုကို တင်ပြရန်နှင့် လူမျိုးတို့ကို တရားစီရင်ရန် ထလာတော်မူသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ တရားရေးလုပ်ငန်းစဉ်သည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတို့၏ အကြီးအကဲများနှင့် ခေါင်းဆောင်များ/မင်းများကို ဆန့်ကျင်၍ ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၁၄–၁၅)။ ထိုလုပ်ဆောင်မှုကို စာသားအတိုင်း “ထာဝရဘုရားသည် တရားမျှတမှုတရားရုံးရှေ့သို့ ကြွလာတော်မူမည်” ဟု ဖော်ပြထားသည် (ယောဘ၊ ၉:၃၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အကြီးအကဲများ (ဟေရှာ၊ ၃:၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သည် ဒေသန္တရအုပ်ချုပ်သူများနှင့် ဂုဏ်သရေရှိသူများ ဖြစ်ကြပြီး ခေါင်းဆောင်များ/မင်းများဟုလည်း ခေါ်ဆိုနိုင်သည် (ယောဘ၊ ၂၉:၈–၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ စွပ်စွဲချက်များကို ဟေရှာယ ၃:၈–၁၅ တွင် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည်။ အခန်းငယ် ၁၄ ရှိ စပျစ်ခြံသည် ဆင်းရဲသားများကို ကျွေးမွေးရန် ရည်ရွယ်ထားသော်လည်း အကြီးအကဲများနှင့် မင်းများသည် ထိုစပျစ်ခြံကို “စားကျက်လုပ်ခဲ့ကြသည်”။ ထိုသို့ သူတို့၏အသီးပင်များမှ ကျန်ရှိသောအသီးများကို မချန်ထားခြင်းအားဖြင့် ဆင်းရဲသားများအပေါ် ကရုဏာကင်းမဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ ကရုဏာထား၍ ပြုမူခြင်းများကို ပဋိညာဉ်တွင် သတ်မှတ်ထားပြီးဖြစ်သည် (ဝတ်၊ ၁၉:၉–၁၀; တရား၊ ၂၄:၁၈–၂၂; ယေ၊ ၆:၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဆင်းရဲသားများထံမှ လုယူရရှိသော ပစ္စည်းများ (ဟေရှာ၊ ၃:၁၄) ကို အတိုးကြီးဖြင့် ငွေချေးခြင်း သို့မဟုတ် အတင်းအကျပ် ငွေညှစ်ခြင်း (အခန်းငယ် ၁၂က) နှင့် တရားရုံးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် လာဘ်ပေးလာဘ်ယူခြင်းအားဖြင့် ရရှိခဲ့ကြသည် (၁:၂၃; ၅:၈၊ ၂၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ “ဖိနှိပ်ချေမှုန်းသည်” နှင့် “ကြိတ်ချေသည်” ဟူသော ကြိယာများသည် အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် အလွန်နီးစပ်ကြပြီး ဆင်းရဲသားများကို ဖျက်ဆီးသည့်အထိ ဖိနှိပ်ခြင်းကို ညွှန်ပြသည် (သု၊ ၂၂:၂၂–၂၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ နောက်ဆုံးစကားလုံးဖြစ်သော “ကြိတ်ချေသည်” သည် အလွန်ပြင်းထန်သော ဖော်ပြချက်ဖြစ်ပြီး လာဘ်ပေးလာဘ်ယူခြင်းနှင့် တရားမျှတမှုကို ဖောက်ပြန်ခြင်းအားဖြင့် ဆင်းရဲသားများကို ဒုက္ခပေးခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြသည် (ဟေရှာ၊ ၁:၂၃; ၃:၈–၁၅; ၅:၂၃)။

၃:၁၆–၂၃။ မာနမှ အရှက်ရခြင်းသို့။ ဇိအုန်၏မိန်းမများ (စာသားအတိုင်း “သမီးများ”) အပေါ် ထာဝရဘုရား၏ စွပ်စွဲချက် (အခန်းငယ် ၁၆–၁၇) ကို အခန်းငယ် ၁၆ တွင် ရှင်းပြထားပြီး၊ မာနမှ အရှက်ရခြင်းသို့ လုံးဝပြောင်းပြန်ဖြစ်စေမည့် အခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေမည် (အခန်းငယ် ၁၈–၂၄)။ ဇိအုန်၏သမီးများကို ယေရုရှလင်မြို့၏ မိန်းမများဟု မကြာခဏ ယူဆကြသည် (ရှောလမုန်သီချင်း ၃:၁၁ ကဲ့သို့)။ အခြားဖြစ်နိုင်ခြေတစ်ခုမှာ ထိုဖော်ပြချက်ကို ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်၏ မြို့များကို ပုံဆောင်ရည်ညွှန်းခြင်းအဖြစ် ယူရန်ဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၃:၂၆; ၄:၁၊ ၄ ကို ကြည့်ပါ)။ ၃:၂–၃ ရှိ ထိပ်တန်းလူတန်းစားများစာရင်းသည် အခန်းငယ် ၁၈–၂၃ ရှိ သမီးများ၏ တန်ဆာဆင်အလှဆင်ပစ္စည်းများစာရင်းနှင့် ကိုက်ညီနိုင်သည်။ လူတို့သည် အုပ်စိုးသူတစ်ဦးကို ရှာဖွေကြသည့် မြင်ကွင်း (အခန်းငယ် ၆–၇) သည် ခင်ပွန်းတစ်ဦးကို ရှာဖွေကြသည့် မိန်းမခုနစ်ဦးနှင့် အပြိုင်ဖြစ်နိုင်သည် (၄:၁)။ ၃:၇ နှင့် ၄:၁ ရှိ အစားအစာနှင့် အဝတ်အစားဆိုင်ရာ ရည်ညွှန်းချက်များသည် နှစ်ခုစလုံးတွင် အာဏာ၏ အနည်းဆုံးအမှတ်အသားများအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ “သမီးများ” နှင့် မြို့အမည်ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းသည် အများအားဖြင့် မြို့ခွဲများကို ရည်ညွှန်းသည်။ အုပ်ချုပ်ရေးဆိုင်ရာ အခြေအနေများတွင် ယုဒပြည်၏ နယ်မြေတစ်ခုလုံး၌ မြို့တော်ယေရုရှလင်၏ အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် ရွာများနှင့်အတူ မြို့ပေါင်း တစ်ရာ့ဆယ့်ငါးမြို့ခန့် ပါဝင်သည် (ဥပမာ၊ ယောရှု၊ ၁၅:၂၀–၆၃)။ ဤနေရာတွင် ဇိအုန်၏သမီးများဟု ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ယုဒပြည်ရှိ ဇိအုန်-ယေရုရှလင်၏ မှီခိုနေရသော မြို့များ၊ မြို့ငယ်များနှင့် ကျေးရွာများကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုသတင်းစကားသည် ခေါင်းဆောင်များအတွက် ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

ဟေရှာယ ၃:၁၈–၂၃ ရှိ ပစ္စည်းများစာရင်းတွင် ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်ရှိ အရာရှိများအတွက် အာဏာ၏အမှတ်အသားများ (အခန်းငယ် ၁–၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ မာနနှင့် အာဏာအလွဲသုံးစားပြုခြင်း၊ ဆင်းရဲသားများကို ဖိနှိပ်ခြင်းအားဖြင့် ရရှိသော စည်းစိမ်ဥစ္စာတို့နှင့် ဆက်စပ်သည့် ဇိမ်ခံပစ္စည်းများ (အခန်းငယ် ၈–၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) နှင့် ပဋိညာဉ်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အပြစ်များကို ရည်ညွှန်းသည့် မှော်အတတ်ဆိုင်ရာ ပစ္စည်းများ (၂:၆–၂၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ပါဝင်သည်။ ထို့ကြောင့် ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်၏ မြို့များရှိ ထိပ်တန်းအရာရှိများကို မြို့၏အထက်တန်းစား မိန်းမများ (ဇိအုန်၏သမီးများ) ၏ တန်ဆာဆင်အလှဆင်မှုများဖြင့် သင့်လျော်စွာ ပုံဖော်ထားပြီး မာနထောင်လွှားသူများ၊ ကိုယ်ကျိုးရှာသူများ၊ ပုန်ကန်သူများနှင့် မိမိတို့၏အာဏာကို အလွဲသုံးစားပြုသူများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (၂:၆–၃:၁၅ တွင် အသေးစိတ် ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်သည်)။ ၃:၁၆ ရှိ စွပ်စွဲချက် သည် သူတို့၏ပုံဆောင်အပြုအမူကို ပြည့်တန်ဆာများ သို့မဟုတ် သစ္စာမရှိသော ဇနီးများကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည် (၁:၂၁; ယေဇ၊ ၁၆:၁၅–၄၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အပြစ်ဒဏ် သည် သူတို့၏အပြစ်များနှင့် အချိုးကျသည့် အရှက်ကွဲခြင်းနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာပျက်ခြင်းတို့ ဖြစ်မည် (ဟေရှာ၊ ၃:၁၇၊ ၂၄)။

အခန်းငယ် ၁၈ ရှိ တန်ဆာဆင်အလှဆင်မှုအတွက် ဟေဗြဲစကားလုံး (တိဖအရက်) သည် မိန်းမများ၏ အလှဆင်ပစ္စည်းများကိုသာ ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ အဝတ်အစားနှင့် အဆင်တန်ဆာများအပါအဝင် လူတစ်ဦးအား ဘုန်းအသရေနှင့် ဂုဏ်အသရေကို ဖြစ်စေသောအရာကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ထိုအရာများသည် ရာထူး၏အမှတ်အသားများ သို့မဟုတ် အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြသော အရာများအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်သည် (ဥပမာ၊ ၂၈:၁၊ ၄–၅; ၅၂:၁; ၆၂:၃; ၆၃:၁၂၊ ၁၄–၁၅)။ ၃:၁၈–၂၃ ရှိ ပစ္စည်းအချို့၏ အဓိပ္ပာယ်သည် မသေချာသော်လည်း ယခုအခါ ရှေးဟောင်းသုတေသနဆိုင်ရာ အထောက်အထားများစွာက ကျွန်ုပ်တို့အား ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ နားလည်နိုင်စေသည်။ ထိုပစ္စည်းများအနက် အနည်းဆုံး အချို့ကို မိန်းမများကသာ သီးသန့်အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး အချို့တွင် မှော်အတတ်နှင့် ဆက်စပ်မှုများ ရှိသည်။ မကောင်းမှုမှ ကာကွယ်ရန် အသံမြည်သော ခြေကျင်းများ သို့မဟုတ် လက်ကောက်များ (အခန်းငယ် ၁၈)၊ လဆန်းလာခြင်း သို့မဟုတ် လဆုတ်သွားခြင်း၏ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသော လခြမ်းများ (အခန်းငယ် ၁၈)၊ သေသူများကို ကိုးကွယ်သည့် အစွဲအလမ်းနှင့် ဆက်စပ်သော ရေမွှေးဘူးများနှင့် နေ၏ပုံသဏ္ဌာန်ရှိ အဆောင်များ (အခန်းငယ် ၁၉) နှင့် ဘာသာရေးရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အသုံးပြုသည့် အဆောင်များ သို့မဟုတ် အစွဲအလမ်းပစ္စည်းများ (အခန်းငယ် ၂၀) တို့ ဖြစ်သည်။ ဤအရာအားလုံးကို မာန၊ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု သို့မဟုတ် မတရားသောနည်းဖြင့် ရရှိထားသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ၏ ဇိမ်ခံအမှတ်အသားများအဖြစ် အမျိုးအစားခွဲနိုင်သည်။

၃:၂၄–၄:၁။ ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်း။ ခေါင်းဆောင်များ၏ အာဏာ၊ မာနနှင့် အလှအပတို့သည် ကျွန်ဘဝ၊ အရှက်ကွဲခြင်းနှင့် အကျည်းတန်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲသွားမည် (၃:၂၄)။ ဤအရာသည် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ၊ တရားမျှတမှုနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းတို့ကို သရုပ်ဖော်သည်။ ဤပရောဖက်ပြုချက်၏ သမိုင်းဝင်ပြည့်စုံမှုသည် ယုဒပြည်ရှိ မြို့လေးဆယ့်ခြောက်မြို့ကို Assyria က ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ဘီစီ ၇၀၁ ခုနှစ်တွင် ယေရုရှလင်ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (ဟေရှာယ—နိဒါန်းကို ကြည့်ပါ)။ ပုပ်စော်နံခြင်း၊ ကြိုး၊ ဆံပင်ပြောင်ခြင်း၊ လျှော်တေအဝတ်နှင့် အမှတ်အသားတပ်ခြင်းတို့ကို ရည်ညွှန်းခြင်းများသည် အားလုံးပင် သုံ့ပန်းဘဝ၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် အရှက်ကွဲခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေနိုင်သည်။

တံခါးများက ငိုကြွေးမြည်တမ်းနေစဉ် မြေပေါ်တွင် လူသူကင်းမဲ့စွာ ထိုင်နေမည့် မိန်းမသည် ဇိအုန်-ယေရုရှလင်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သူမ၏ မာနနှင့် အလှအပကို ဖော်ပြသည့် ဝတ်စုံသည် ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းကို ဖော်ပြသည့် ဝတ်စုံဖြင့် အစားထိုးခံရမည် (၆၁:၃ ကို ကြည့်ပါ)။ မိခင်မြို့၏ ဝမ်းနည်းပူဆွေးခြင်းသည် စစ်ပွဲတွင် သူမ၏ယောက်ျားများ သေဆုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည် (၃:၂၅–၂၆)။ စစ်ပွဲတွင် ယောက်ျားများ ဆုံးရှုံးခြင်း (အခန်းငယ် ၂၅) သည် အရှက်ကွဲခြင်းနှင့် လူသူကင်းမဲ့ခြင်းကို ဖြစ်စေမည်။ ဇိအုန်-ယေရုရှလင်သည် စစ်ပွဲတွင် သူမ၏ယောက်ျားများကို ဆုံးရှုံးမည်ဖြစ်သောကြောင့် မိန်းမခုနစ်ဦးသည် ယောက်ျားတစ်ဦးနှင့် လက်ထပ်ကြမည်ဖြစ်ပြီး သူ၏အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခံရရန် (တစ်နည်းအားဖြင့် သူ့ထံပိုင်ဆိုင်ရန်) တစ်ခုတည်းသော တောင်းဆိုချက်ကိုသာ ပြုကြမည်။ ခင်ပွန်း၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာအရ ဇနီးအား အစားအစာနှင့် အဝတ်အစား ပေးရမည့်တာဝန်ကို သူတို့က လိုအပ်မည်မဟုတ်ဟု ဆိုကြမည် (ထွက်၊ ၂၁:၁၀)။ အကြောင်းမှာ သူတို့၏ အဓိကဆန္ဒမှာ “လူသူကင်းမဲ့သော” (နှင့် မြုံသော) မိန်းမများအဖြစ် မိမိတို့၏ အရှက်ကွဲခြင်းကို ဖယ်ရှားရန် ဖြစ်မည် (ဟေရှာ၊ ၅၄:၄ ရှိ မုဆိုးမဖြစ်ခြင်း၏ အရှက်ကွဲခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

၄:၂–၆။ အကိုင်းအခက်နှင့် လူမျိုးတော်။ ထိုနေ့တွင် ဖြစ်ပျက်မည့် ဖြစ်ရပ်များ၏ ဆက်တိုက်ဖြစ်စဉ် (၂:၁၁–၄:၆) ၏ အထွတ်အထိပ်မှာ သစ္စာရှိသော ကျန်ကြွင်းသူများ—ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်၍ ယေရုရှလင်တွင် ကျန်ရစ်မည့် Israel လူမျိုးများ—ရရှိမည့် ဆုလာဘ်ဖြစ်မည် (၄:၂–၃)။ ယေရုရှလင်တွင် အသက်ရှင်သူများစာရင်း၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသူအားလုံးကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် ဇိအုန်မြို့သားများ၏ မှတ်ပုံတင်စာရင်းတွင် အမည်စာရင်းသွင်းထားသူများကို ရည်ညွှန်းသည် (၆၃:၁–၆၆:၂၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ၂:၆–၄:၁ ရှိ ဘုရားသခင်ကို စွန့်ပယ်သော ခေါင်းဆောင်များ၏ နေရာကို ထာဝရဘုရား၏ အကိုင်းအခက်ဖြစ်သော ကတိထားတော်မူသည့် ဘုရင်က အစားထိုးမည် (“အကိုင်းအခက်” ကို မေရှိယနှင့်ဆိုင်သော ဝေါဟာရအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းအတွက် ၁၁:၁; ယေ၊ ၂၃:၅; ၃၃:၁၅; ဇာ၊ ၃:၈; ၆:၁၂ ကို ကြည့်ပါ)။ သူ၏အုပ်စိုးမှုသည် ဘုရားသခင်ကို စွန့်ပယ်သူတို့၏ အုပ်စိုးမှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် လှပ၍ ဘုန်းအသရေရှိမည်။ မေရှိယခေတ်တွင် မြေဆီလွှာ၏ အံ့ဖွယ်ကောင်းလောက်အောင် အသီးအပွင့်ဖြစ်ထွန်းခြင်းသည် ဟေရှာယတွင် အထူးနှစ်သက်သော အကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၃၀:၂၃; ၃၂:၁၊ ၁၆–၁၉)။ မြေဩဇာကောင်းသော မြေသည် အသီးအပွင့်နှင့် အသက်ကို ပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထာဝရဘုရား၏ အကိုင်းအခက်သည် တရားမျှတမှု၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ယူဆောင်လာမည်။

၄:၂ ရှိ အကျဉ်းချုပ်ကို အခန်းငယ် ၃–၆ တွင် ပိုမိုအသေးစိတ် ရှင်းပြထားပြီး လူတို့၊ မြေနှင့် မြို့တို့ကို ဘုရားသခင်၏ သန့်စင်ခြင်း (အခန်းငယ် ၃–၄) နှင့် အေးခြင်း၊ အပူနှင့် မုန်တိုင်းများမှ ဝတ်ပြုသူများအား ကိုယ်တော်၏ ကာကွယ်ခြင်း (အခန်းငယ် ၅–၆) တို့ကို အလေးပေးထားသည်။ အခန်းငယ် ၂–၆ တွင် အလေးပေးဖော်ပြထားသည်မှာ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးတို့ထံ ပြန်လည်တည်ထောင်ပေးမည့် သန့်ရှင်းခြင်း နှင့် သစ္စာရှိသူတို့အတွက် မျှော်မှန်းထားသည့် အမြဲတမ်းတည်ရှိမည့် ငြိမ်သက်ခြင်း နှင့် ကာကွယ်ခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ထာဝရဘုရား၏လမ်းတော်များ၌ အမြဲတမ်းငြိမ်သက်ခြင်းဖြင့် လျှောက်လှမ်းရန် လူမျိုးများစွာ ဗိမာန်တော်သို့ တက်လာမည့် ရူပါရုံ၏ ပြည့်စုံခြင်းအတွက် သင့်လျော်သော ပြင်ဆင်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်သည် (၂:၂–၄)။ ထာဝရဘုရားသည် ဤအရာကို နောက်ဆုံးတွင် အကိုင်းအခက်အားဖြင့် ပြည့်စုံစေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအကိုင်းအခက်မှာ ဒါဝိဒ်၏ ငြိမ်သက်ခြင်းအရှင်ဖြစ်ကာ သူ၏အမှုတော်သည် လူမျိုးများအတွက် မျှော်လင့်ခြင်းကို ယူဆောင်လာမည်။

 

၅:၁–၁၂:၆

ဣသရေလ၊ ဇိအုန်နှင့် ဒါဝိဒ်၏ရှင်ဘုရင် ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း

ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း၏ ဤအပိုင်းတွင် အခန်း ၂–၄ တွင် အကြမ်းဖျင်းဖော်ပြထားသော အရှင်ဘုရား၏ အလုံးစုံသော အချုပ်အခြာအာဏာကို တည်ထောင်ရန် စီမံချက်ကို ပိုမိုအသေးစိတ် ရှင်းပြထားသည်။ အခန်း ၅ တွင် စပျစ်ဥယျာဉ်သီချင်းနှင့် ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက် ပါရှိသည်။ ဘုရားသခင်၏ စီမံချက်သည် ပရောဖက်၏ ခေါ်တော်မူခြင်းအခြေအနေတွင် ထားရှိထားပြီး (၆:၁–၁၃)၊ ထိုပရောဖက်သည် နိမိတ်လက္ခဏာအဖြစ် ဣမနွေလ လာမည့်အကြောင်း ကြေညာခဲ့သည် (၇:၁–၈:၁၅)။ ပရောဖက်သည် မိမိ၏မိသားစုကိုလည်း လူတို့အတွက် နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသည် (၈:၁၆–၉:၇)။ ဣသရေလအပေါ် ကျရောက်မည့် တရားစီရင်ခြင်းကို ယုဒအတွက် သတိပေးချက်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (၉:၈; ၁၀:၄)။ ထို့အပြင် ဤအပိုင်းတွင် ရှုရိ၏ရှုံးနိမ့်ခြင်း၊ ဒုတိယဒါဝိဒ်၏ ကြွလာခြင်းနှင့် ဣသရေလ၏ ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းတို့ကို ကြေညာထားသည် (၁၀:၅–၁၂:၆)။

၅:၁–၃၀

စပျစ်ဥယျာဉ်သီချင်း

သီချင်းကိုယ်တိုင်ကို အခန်းငယ် ၁–၇ တွင် တွေ့ရပြီး၊ ထို့နောက် အထက်တန်းလွှာများအပေါ် အမင်္ဂလာကြေညာချက်များ (အခန်းငယ် ၈–၂၃) နှင့် တိုင်းတစ်ပါးနိုင်ငံ၏ လက်ဖြင့် တရားစီရင်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂၄–၃၀) တို့ ပါလာသည်။

၅:၁–၇။ သီချင်း။ ချစ်မြတ်နိုးသူ၏ သီချင်းသည် ပုံဥပမာတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ရှေးအရှေ့အနီးဒေသ၏ ဓလေ့ထုံးစံများနှင့်အညီ သတို့သမီးကို စပျစ်ဥယျာဉ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ထားသည်။ သို့သော် အမှန်တွင် ဤသီချင်းသည် စိတ်ပျက်ပြီး သစ္စာဖောက်ခံရသော ချစ်သူတစ်ဦး၏ ကိုယ်စား ပြောဆိုသည့် စွပ်စွဲချက် တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယသည် အစပိုင်းတွင် မင်္ဂလာဆောင်ရန် စီစဉ်ရာ၌ ကြားခံအဖြစ် ဆောင်ရွက်သူ သတို့သား၏ မိတ်ဆွေအဖြစ် ပြောဆိုပြီး၊ သတို့သား၏ကိုယ်စား မည်သည့်တိုင်ကြားချက်ကိုမဆို တင်ပြနိုင်သူဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၃ မှစ၍ ဟေရှာယသည် ဘုရားသခင်ကို ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်သားများအား မိမိ၏တရားမျှတမှုကို အသိအမှတ်ပြုရန် ခေါ်တော်မူပြီး၊ သူတို့အပေါ် မိမိချမှတ်သော စီရင်ချက်ကို ကြေညာတော်မူသူအဖြစ် ဖော်ပြသည်။

ဟေရှာယသည် မိမိချစ်မြတ်နိုးသူ၏ ကိုယ်စား သီချင်းကို သီဆိုပြီး (အခန်းငယ် ၁)၊ ထို့နောက် အရှင်ဘုရားက မိမိ၏စပျစ်ဥယျာဉ်အကြောင်း တုံ့ပြန်ပြောဆိုတော်မူသည်။ ထိုစပျစ်ဥယျာဉ်၏ အမှတ်သညာကို အခန်းငယ် ၇ ရောက်မှသာ ဖော်ပြထားသည်။ ၅:၁ တွင်ရှိသော ဟေဗြဲဝိဘတ်ကို “သို့” သို့မဟုတ် “အတွက်” ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ဘာသာပြန်ထားကြသည်။ ထိုဘာသာပြန်ချက်များတွင် ဘာသာဗေဒဆိုင်ရာ အခြေခံအကြောင်းပြချက် အချို့ရှိသော်လည်း၊ ဤနေရာတွင် အကြောင်းအရာနှင့် ပိုမိုကိုက်ညီနိုင်သည်မှာ “အကြောင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယသည် မိမိချစ်မြတ်နိုးသူ၏ စပျစ်ဥယျာဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ သီချင်းသီဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ အရှင်ဘုရားက ကောင်းသောစပျစ်သီးများ ရရှိရန် မိမိတတ်နိုင်သမျှ အရာအားလုံးကို ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း မိမိ၏စပျစ်ဥယျာဉ်က “ရိုင်းသော”၊ “မကောင်းသော” သို့မဟုတ် “တန်ဖိုးမရှိသော” စပျစ်သီးများသာ သီးပေးခဲ့ကြောင်း တိုင်ကြားတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၂)။ ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်သားများအား အရှင်ဘုရားနှင့် မိမိ၏စပျစ်ဥယျာဉ်အကြား တရားစီရင်ပေးရန် တောင်းဆိုထားသည် (အခန်းငယ် ၃)။ အရှင်ဘုရား၏ မေးခွန်းအတွက် အဖြေသည် မိမိဘာသာ ထင်ရှားနေသောကြောင့် စပျစ်ဥယျာဉ်ကို ကာကွယ်ထားခြင်းကို ဖယ်ရှားမည်ဟူသော စီရင်ချက်ကြေညာချက်ကို ဆက်လက်ပြုတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၅–၆)။

၅:၈–၂၃။ အမင်္ဂလာများ ကြေညာခြင်း။ နောက်ဆုံးတွင် ဟေရှာယသည် စပျစ်ဥယျာဉ်သည် ဣသရေလအမျိုး၏ အိမ်တော်နှင့် ယုဒပြည်သူများဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ထုတ်သည် (အခန်းငယ် ၇)။ သူတို့သည် တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ အခြေခံမူများကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြသည် (၁:၁၀–၂၇; ၃:၈–၁၅; ၅:၈–၂၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့နောက် အမင်္ဂလာကြေညာချက်များကို ဖော်ပြထားသည်။ ပထမအမင်္ဂလာတွင် ချမ်းသာသူများသည် အိမ်များနှင့် မြေယာများကို စုဆောင်းနေကြသော်လည်း လာမည့်တရားစီရင်ခြင်းကို လျစ်လျူရှုကြခြင်းကို ပြစ်တင်ထားသည်။ ထိုအချိန်တွင် အထင်ကြီးဖွယ်ကောင်းသော အိမ်များစွာသည် လူသူကင်းမဲ့ပျက်စီးနေမည်ဖြစ်ပြီး စပျစ်ဥယျာဉ်များနှင့် လယ်ကွင်းများသည် အသီးအနှံအနည်းငယ်သာ ထွက်မည်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၈–၁၀)။ ဒုတိယအမင်္ဂလာသည် မနက်စောစောမှ ညဉ့်နက်သည်အထိ စပျစ်ရည်သောက်၍ ကခုန်နေသူများနှင့် သက်ဆိုင်သည် (အခန်းငယ် ၁၁)။ သူတို့သည် အရှင်ဘုရား၏ ပြုတော်မူချက်ကို လျစ်လျူရှုကြသည် (အခန်းငယ် ၁၂; အခန်းငယ် ၁၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ တတိယအမင်္ဂလာသည် ဟေရှာယနှင့် ပညာရှိဆရာများအကြား ပဋိပက္ခနှင့် သက်ဆိုင်သည် (အခန်းငယ် ၁၈–၁၉)။ သူတို့သည် မကောင်းမှုကို ရှာဗ် ဟူသော “လှည့်စားခြင်း”၊ “မရိုးသားခြင်း” သို့မဟုတ် “မမှန်မကန်ပြောခြင်း” ဟူသည့် ကြိုးများဖြင့် ဆွဲယူနေကြသည်ဟု ပုံဆောင်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုစကားသည် မကြာခဏ မမှန်သောသက်သေကို ရည်ညွှန်းသည် (ထွက်၊ ၂၃:၁; တရား၊ ၅:၂၀; ယောဘ၊ ၁၅:၃၁; ဆာ၊ ၂၄:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထပ်ဆင့်ပုံဆောင်ဖော်ပြချက်သည် ပိုမိုပြင်းထန်လာပြီး သူတို့၏အပြစ်သည် အလွန်ကြီးမားသောကြောင့် လှည်းကြိုးတစ်ချောင်းဖြင့် ဆွဲယူရန်ပင် လိုအပ်သကဲ့သို့ ဖြစ်ကြောင်း ရည်ညွှန်းသည်။

ပုန်ကန်သောသူတို့သည် အရှင်ဘုရားနှင့် ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုခြင်းအမှုကို သရော်လှောင်ပြောင်ကြသည်။ အရှင်ဘုရားသည် မိမိကြိုတင်ဟောကြားချက်များကို အလျင်အမြန် ပြည့်စုံစေရန် အကြောင်းမရှိကြောင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို သိနိုင်ကြောင်း ယုံကြည်ရန် အကြောင်းမရှိကြောင်းကို အထေ့အငေါ့ဖြင့် ဆိုလိုကြသည်။

စတုတ္ထအမင်္ဂလာသည် အမှန်တရားကို လွဲမှားစေခြင်းအားဖြင့် တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ဖယ်ရှားသူများအပေါ် ရည်ညွှန်းသည် (ဟေရှာ၊ ၅:၂၀)။ ပဉ္စမအမင်္ဂလာသည် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချရန် တိုက်တွန်းပြီး မိမိတို့ကိုယ်ပိုင်အမြင်၌ မိမိတို့သည် ပညာရှိသည်ဟု ထင်မြင်သူများကို ပြစ်တင်သည်။ ဤသည်မှာ ပညာရှိအုပ်စုများအတွင်း တွေ့ရလေ့ရှိသော အနုတ်လက္ခဏာဆောင်သည့် အကဲဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ သု၊ ၃:၇; ၂၆:၅၊ ၁၂; ၂၈:၁၁)။ နောက်ဆုံး ပြစ်တင်ရှုတ်ချချက်သည် အရက်ယမကာကြောင့် စိတ်နှလုံးအခြေအနေ ထိခိုက်နေသည့် တရားသူကြီးများနှင့် အသက်ကြီးသူများကို ရည်ညွှန်းသည်။ သူတို့သည် လာဘ်ငွေအတွက် မတရားသောသူကို ဖြောင့်မတ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ပေးကြပြီး ဖြောင့်မတ်သောသူအား တရားမျှတမှုကို ငြင်းပယ်ကြသည် (ဟေရှာ၊ ၅:၂၃; ၃:၉–၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

၅:၂၄–၃၀။ တိုင်းတစ်ပါးနိုင်ငံ၏ လက်ဖြင့် တရားစီရင်ခြင်း။ ဟေရှာယ၏ သွန်သင်ချက်ကို ငြင်းပယ်သောကြောင့် အရှင်ဘုရား၏ အမျက်တော်သည် မိမိလူတို့အပေါ် ထွက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုသူတို့ကို မိမိလက်တော်ဖြင့် ထိုးနှက်ပြီးသားဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ မိမိ၏တန်ခိုးဖြင့် ထိုးနှက်ခဲ့ပြီး အကျိုးဆက်များမှာ အလွန်ဆိုးရွားခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုထက်ပင် ကြီးမားသော ဘေးဒုက္ခတစ်ရပ် ရောက်လာရန် ရှိသေးသည် (အခန်းငယ် ၂၆–၃၀)။ အရှင်ဘုရား၏ အမျက်တော်ကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံးများသည် အပြစ်၊ မတရားမှု၊ မဖြောင့်မတ်မှုနှင့် မာနတို့အပေါ် ကိုယ်တော်၏ သဘောထားကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသည့် အသုံးအနှုန်းများဖြစ်သည်။ ထိုအရာများသည် ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း၏ အဓိကအယူအဆတစ်ရပ်ဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် အလွန်နီးကပ်စွာ ဆက်နွှယ်နေသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အမျက်ဒေါသအတွက် မတူညီသော ဝေါဟာရ အနည်းဆုံး ဆယ်မျိုးကို အသုံးပြုထားပြီး ဟေရှာယသည် ထိုဝေါဟာရများထဲမှ ရှစ်မျိုးကို အသုံးပြုသည်။

အရှင်ဘုရားသည် အဝေးရှိ တိုင်းတစ်ပါးနိုင်ငံမှ မိမိ၏အပြစ်ပေးခြင်းအတွက် ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ခေါ်ယူမည့် ကျူးကျော်စစ်တပ်ကို ဖော်ပြရာတွင် သူတို့၏ လျင်မြန်မှု (အခန်းငယ် ၂၆)၊ စစ်သားများ၏ ပြင်ဆင်ထားမှု (အခန်းငယ် ၂၇)၊ သူတို့၏လက်နက်များ၏ ထိရောက်မှု (အခန်းငယ် ၂၈) နှင့် သားရဲငယ်ခြင်္သေ့များက သားကောင်ကို ဖမ်းယူသည့်အခါ ကြောက်မက်ဖွယ် ဟိန်းဟောက်သကဲ့သို့ ဟိန်းဟောက်ခြင်း (အခန်းငယ် ၂၉) တို့ကို အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။ ထိုအသံသည် ပင်လယ်ဟိန်းသံကဲ့သို့ ဖြစ်လိမ့်မည် (အခန်းငယ် ၃၀; ၁၇:၁၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဣသရေလလူတို့သည် သူတို့ကို ကယ်တင်မည့်သူမရှိဘဲ သိမ်းဆည်းခေါ်ဆောင်ခြင်း ခံရလိမ့်မည် (၅:၂၉)။ အမှောင်ထုနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခလည်း ရှိလိမ့်မည် (အခန်းငယ် ၃၀)။ လူမျိုးများအတွက် မြှောက်ထားမည့် အလံတော်ကို တောင်ပေါ်တွင် ထူထောင်ပြီး တိုက်ခိုက်ရန်ဖြစ်စေ ကာကွယ်ရန်ဖြစ်စေ စစ်သူရဲများကို စုဝေးစေရန် အချက်ပေးမည် (အခန်းငယ် ၂၆; ၁၁:၁၀ ကို ကြည့်ပါ)။

၆:၁–၁၃

အရှင်ဘုရား၏ စီမံချက်နှင့် ဟေရှာယ၏ ခေါ်တော်မူခြင်း

ဤအခန်းတွင် အယူဖောက်ပြန်သော ဣသရေလအတွက် အရှင်ဘုရား၏ စီမံချက်ကို ဖော်ပြပြီး ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုခြင်းအမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုထားသည် (စာမျက်နှာ ၃၀၇–၃၀၈)။ ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ ပရောဖက်အကြားရှိ ဤရင်းနှီးသော စကားပြောဆိုမှုအတွင်း (က၊ ၁၈:၂၂–၃၃; အာ၊ ၃:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ပရောဖက်သည် မြင်သည် သို့မဟုတ် သိမြင်သည် (ဟေဗြဲစကား ရာအာ) နှင့် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကြားသည် (ယေ၊ ၂၃:၁၈)။ သူ၏ခေါ်တော်မူခြင်း မှတ်တမ်းအရ ဣသရေလသည် ပြောင်းလဲရန် ငြင်းပယ်လိမ့်မည် (အခန်းငယ် ၉–၁၀)၊ ထို့ကြောင့် တရားစီရင်ခြင်း ရောက်လာမည်။ နောက်ဆုံးတွင် သန့်ရှင်းသော အကြွင်းအကျန်တစ်စုသာ ပေါ်ထွက်လာမည် (အခန်းငယ် ၁၁–၁၃)။

၆:၁–၄။ ဗိမာန်တော်၌ အရှင်ဘုရား။ ဟေရှာယ၏ ခေါ်တော်မူခြင်း မှတ်တမ်းသည် ၁:၁ တွင် ပထမဆုံးဖော်ပြထားသော ရှင်ဘုရင်နှင့် ဆက်စပ်နေပြီး၊ ထိုနေရာတွင် “ဩဇိယမင်းကြီး သေသောနှစ်၌” ဟု ဖော်ပြထားသည် (ဘီစီ ၇၃၆ ခန့်)။ ထိုအချိန်တွင် တိဂလတ်ပိလေဆာ ၃ လက်ထက် အာရှုရိတို့၏ ခြိမ်းခြောက်မှုသည် ထင်ရှားနေပြီးဖြစ်သည်။ ထိုရူပါရုံ၏ မြင်ကွင်းသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ ဗိမာန်တော်ဖြစ်သည်။ ဟေရှာယသည် ဗိမာန်တော်အဆောက်အအုံ၏ ဝင်ပေါက်တွင် ရပ်နေပြီး၊ သန့်ရှင်းရာဌာနအတွင်းသို့ ကြည့်ရှုနိုင်သော ဝင်ခန်းတွင် ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုရူပါရုံတွင် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနသို့ ဝင်ပေါက်တံခါးများ ဖွင့်ထားပြီး၊ အရှင်ဘုရားသည် “ခေရုဗိမ်တို့အကြား” နန်းထိုင်တော်မူသည်ကို မြင်ရသည် (၁ ရာ၊ ၄:၄; ၂ ရာ၊ ၁၉:၁၅; ဆာ၊ ၈၀:၁; ဟေရှာ၊ ၃၇:၁၆)။ အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနအတွင်းရှိ ပဋိညာဉ်သေတ္တာကို ရွှေဖြင့်ပြုလုပ်ထားသော ခေရုဗိမ်ရုပ်ပုံများပါသည့် ရာဇပလ္လင်တစ်ခုအဖြစ် နားလည်ထားခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ဟေရှာယ၏ ရူပါရုံရရှိသည့် အခါသမယသည် အပြစ်ဖြေရာနေ့ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနေ့တွင် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလကို တရားစီရင်ပြီး သူတို့၏အပြစ်များအတွက် အပြစ်ဖြေခြင်းပြု၍ သူတို့ကို သန့်ရှင်းစေတော်မူသည် (ဝတ်၊ ၁၆:၁–၃၄; ၂၃:၃၆–၄၂; တော၊ ၂၉:၇–၁၁)။ ထိုနှစ်၏အချိန်သည် ဘုရားသခင်သည် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနအတွင်းရှိ သေတ္တာတော်၏ အဖုံးအပေါ်တွင် မကြာခဏ “ကျေးဇူးတော်ပလ္လင်” ဟု ခေါ်သော နေရာအထက်မှ မိုးတိမ်အတွင်း ပေါ်ထွန်းတော်မူသည့်အချိန် ဖြစ်သည် (ဝတ်၊ ၁၆:၂)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းတစ်ဦးတည်းသာ လူတို့၏ကိုယ်စား သင့်လျော်သော ပူဇော်သက္ကာများကို ယူဆောင်၍ အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနအတွင်းသို့ ဝင်ခွင့်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ဟေရှာယသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦးကဲ့သို့ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ဗိမာန်တော်ဝင်ပေါက်တွင် ရပ်၍ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်း၏ အကူတစ်ဦး ဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။ တရားစီရင်ခြင်း၌ အရှင်ဘုရား၏ နန်းထိုင်ခြင်းသည် ဟေရှာယ ၆:၉–၁၃ ၏ အကြောင်းအရာတွင် အလွန်အရေးကြီးပြီး၊ ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်ကို သန့်စင်ပေးသော တရားစီရင်ခြင်း၏ အယူအဆသည် ၁:၂၁–၂၆ နှင့် ၃:၁–၄:၆ တို့၏ အလင်းတွင် အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။

ဝတ်ရုံသည် အရှင်ဘုရား၏ တော်ဝင်ဂုဏ်သိက္ခာ၏ အမှတ်အသားဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်သည် ဂုဏ်အသရေနှင့် ဘုန်းအာနုဘော်ကို ဆင်မြန်းတော်မူပြီး အလင်း၏အဝတ်ကို ခြုံတော်မူသည် (ဆာ၊ ၉၃:၁; ၁၀၄:၁–၂)။ ကိုယ်တော်၏ ဝတ်ရုံအဖျားသည် ဗိမာန်တော်တစ်ခုလုံးကို ပြည့်စေသည်ဆိုခြင်းက ကိုယ်တော်၏ ဘုန်းအသရေနှင့် ဘုန်းအာနုဘော်၏ အကန့်အသတ်မရှိသော သဘောသဘာဝကို ပြသသည် (၁ ရာဇဝင်၊ ၈:၂၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်ကို ပုံမှန်အားဖြင့် “အိမ်” (ဗာယိသ်) ဟု ခေါ်သော်လည်း ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော စကားလုံးမှာ “ခမ်းနားသောအဆောက်အအုံ” သို့မဟုတ် “ဗိမာန်တော်” ဟူ၍ ရည်ညွှန်းနိုင်သည့် ဟေခါလ် ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သံလွင်သစ်သားတံခါးများပါသည့် နံရံတစ်ခုဖြင့် အလွန်သန့်ရှင်းရာ (ဒေဗိရ် သို့မဟုတ် ကုဒေရှ် ကုဒါရှင်မ်) မှ ခွဲထားသည် (၁ ရာဇဝင်၊ ၆:၃၁–၃၂)။ ဟေရှာယသည် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာန၌ အရှင်ဘုရားကို ရာဇပလ္လင်ပေါ် ထိုင်နေတော်မူသည်ကို မြင်ရသည်။ ကိုယ်တော်၏ ဝတ်ရုံအဖျားသည် ဖွင့်ထားသောတံခါးများမှတစ်ဆင့် ကျလာပြီး သန့်ရှင်းရာဌာနကို ပြည့်စေသည်။ အရှင်ဘုရား၏ ကောင်းကင်အဖွဲ့အစည်းတွင် ကိုယ်တော်၏ချီးမွမ်းခြင်းကို သီဆိုပြီး ကိုယ်တော်အား အမှုဆောင်ရန် အသင့်ရှိသော သတ္တဝါများစွာ ပါဝင်သည်။ ခေရုဗိမ်များ (ဟေရှာ၊ ၆:၂) သည် ကောင်းကင်သတ္တဝါအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (၁ ရာဇဝင်၊ ၂၂:၁၉)။ ခေရုဗိမ်တို့သည် ရာဇပလ္လင်၏ နှစ်ဖက်စလုံးတွင် အရှင်ဘုရား၏ ဝတ်ရုံအထက်၌ ပျံဝဲနေကြပြီး၊ သူတို့၏ အတောင်ခြောက်စုံအနက် နှစ်စုံဖြင့် ပျံသန်းကာ ကျန်လေးစုံဖြင့် မျက်စိနှင့် ခြေတို့ကို ဖုံးထားကြသည်။ ထိုအရာသည် နှိမ့်ချခြင်းနှင့် ရိုသေလေးစားခြင်းကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၆:၂; ယေဇ၊ ၁:၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

သမ္မာကျမ်းစာတွင် ခေရုဗိမ်များကို ဤနေရာတွင်သာ ဖော်ပြထားသည်။ သူတို့၏အမည်နှင့် သဘာဝသဘောသဘာဝသည် မရှင်းလင်းပါ။ သူတို့ကို မျက်နှာ၊ အသံ၊ လက်နှင့် ခြေများရှိသော အတောင်ပါလူသားများအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအရာကြောင့် ဖာရောဘုရင်၏ ရာဇပလ္လင်ပတ်လည်ရှိ အတောင်ပါ မြွေရုပ်ပုံများနှင့် လုံးဝကွဲပြားသည်။ ထိုရုပ်ပုံများကို အနည်းဆုံး အမည်အားဖြင့် ဟေရှာယ သိရှိခဲ့နိုင်သည် (ဟေရှာ၊ ၁၄:၂၉; ၃၀:၆)။ “ဆေရပ်” နှင့် ဆက်စပ်သော အခြားအချက်တစ်ရပ်မှာ ဆာရပ် ဖြစ်သည် (စာသားအတိုင်း “မီးတောက်သော”; အကြောင်းအရာအရ “အဆိပ်ရှိသော” သို့မဟုတ် “အဆိပ်ပြင်းသော” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်)။ ၎င်းသည် တောကန္တာရ၌ မောရှေပြုလုပ်ခဲ့သော ကြေးဝါမြွေဖြစ်ပြီး (တော၊ ၂၁:၆–၉; တရား၊ ၈:၁၅) ဟေဇကိမင်းလက်ထက်အထိ ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်တွင် ကျန်ရှိနေခဲ့သည် (၂ ရာ၊ ၁၈:၄)။ ထို့ကြောင့် ဟေရှာယသည် “ဆေရဖိမ်” ဟူသော ဝေါဟာရကို “အတောင်ရှိသော မီးတောက်သူများ” ဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သိရှိခဲ့ပြီး၊ မိမိယခင်က မမြင်ဖူးသော ကောင်းကင်သတ္တဝါများအတွက် ထိုဝေါဟာရကို အသုံးပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သူတို့သည် ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း၏ အဓိကအယူအဆဖြစ်သော အရှင်ဘုရား၏ သန့်ရှင်းခြင်း နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်နွှယ်နေသည် (ဟေရှာ၊ ၆:၃)။ ထိုသန့်ရှင်းခြင်းသည် မီးနှင့် မီးလောင်ခြင်းတို့နှင့်လည်း အလွန်နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည် (ဥပမာ၊ ၅:၁၆–၂၄; ၁၀:၁၇; ၃၀:၂၇–၂၉)။

ဆေရဖိမ်တို့က အရှင်ဘုရား၏ သန့်ရှင်းခြင်းကို သုံးကြိမ်တိုင် ကြေညာခြင်း၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် ဗိမာန်တော်သည် နံ့သာပေါင်းယဇ်ပလ္လင်မှ ထွက်သော မီးခိုးဖြင့် ပြည့်လာသည် (အခန်းငယ် ၄)။ ဆေရဖိမ်တို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အော်ဟစ်ခေါ်ကြသည်ဟူသော ဖော်ပြချက်သည် သူတို့နှစ်ဦးရှိကြောင်း ဆိုလိုနိုင်သော်လည်း ထိုစကားစုသည် အစုအဖွဲ့တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသည့် အဓိပ္ပာယ်လည်း ရှိနိုင်သည်။ “သန့်ရှင်း” ဟူသော စကားလုံးကို သုံးကြိမ် အလေးပေးပြန်လည်ဖော်ပြခြင်း (အခန်းငယ် ၃) သည် “အလွန်သန့်ရှင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ပေးသော်လည်း ဗိမာန်တော်ဝတ်ပြုရေးတွင် သတ်မှတ်ထားသော ပုံသေနည်းတစ်ရပ်ကိုလည်း ထင်ဟပ်စေသည် (ဆာ၊ ၉၉:၃၊ ၅၊ ၉)။ ဗိုလ်ခြေအရှင်ဘုရား၏ သန့်ရှင်းခြင်း၊ သို့မဟုတ် အနန္တတန်ခိုးရှင်အရှင်ဘုရား၏ သန့်ရှင်းခြင်းဆိုသည်မှာ ကိုယ်တော်သည် မည်သည့်လူသားမဆို စိတ်ကူးနိုင်သည်ထက် ကျော်လွန်၍ အထက်မြင့်မြတ်သော၊ တန်ခိုးကြီးသော၊ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်သော အရှင်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏ဖြစ်တည်မှု၌ အပြည့်အဝ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ပြီး စစ်မှန်တော်မူသည်။

မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးသည် ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းအသရေနှင့် ပြည့်နေသည်ဆိုခြင်း (ဟေရှာ၊ ၆:၃) သည် အလုံးစုံသော အချုပ်အခြာအာဏာကို တည်ထောင်ရန် အရှင်ဘုရား၏ စီမံချက်၌ အဓိကကျသော ကြေညာချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည် (၁၁:၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အရှင်ဘုရား၏ “ဘုန်းအသရေ” သည် ကိုယ်တော်၏ပုဂ္ဂိုလ်တော်ကို ထင်ရှားစေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ကိုယ်တော်၏ သန့်ရှင်းခြင်း၊ အလင်းနှင့် ဘုန်းအာနုဘော်ကို ထင်ရှားစေခြင်းဖြစ်သည်။ ကိုယ်တော်၏ ဝတ်ရုံအဖျားသည် ဗိမာန်တော်ကို ပြည့်စေသကဲ့သို့ ကိုယ်တော်၏ ဘုန်းအသရေသည် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးကို ပြည့်စေသည်။ ကိုယ်တော်၏ဘုန်းအသရေသည် ကိုယ်တော်၏မျက်မှောက်တော်ကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ဗိမာန်တော်ကို ပြည့်စေသည်ဟု ဆိုနိုင်သည် (၆:၁; ဆာ၊ ၆၃:၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့နောက် ထိုဘုန်းအသရေကို မိုးတိမ်အဖြစ် ပုံဖော်ထားသည် (၁ ရာဇဝင်၊ ၈:၁၀–၁၁; ၂ ရာဇဝင်၊ ၅:၁၃–၁၄; ဟေရှာ၊ ၄:၅–၆; ၆:၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဇိအုန်–ယေရုရှလင်ကို “မြေ/မြေကြီး၏ အလယ်ဗဟို” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည် (ယေဇ၊ ၃၈:၁၂)။ ဗိမာန်တော်အတွင်းရှိ ဘုရားသခင်၏ နေရာတစ်ခု၌ တည်ရှိသော သန့်ရှင်းသောမျက်မှောက်တော်သည် ကိုယ်တော်၏ သန့်ရှင်းခြင်းအားဖြင့် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးကို သိမ်းပိုက်မည့်အချိန်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြခဲ့သည်။

၆:၅–၁၃။ ပရောဖက်ပြုခြင်းအမှုအတွက် ခေါ်တော်မူခြင်း။ ဗိုလ်ခြေအရှင်ဘုရား၏ သန့်ရှင်းခြင်းကို သုံးကြိမ်အလေးပေးဖော်ပြခြင်း၊ ဗိမာန်တော်နှင့် မြေကြီးအကြားရှိ ဆက်နွှယ်မှုကို သွယ်ဝိုက်ဖော်ပြခြင်းနှင့် လူသားတို့၏အပြစ်ကို အခမ်းအနားအရ သန့်စင်ရန် လိုအပ်ခြင်း (အခန်းငယ် ၃–၇) တို့သည် ဗိမာန်တော်နှင့် ဆက်စပ်နေသော အဓိကအယူအဆများဖြစ်သည်။ ဟေရှာယသည် မိမိသည် ရှင်ဘုရင်၊ အနန္တတန်ခိုးရှင်အရှင်ဘုရားကို မြင်ခဲ့ကြောင်း ကြွေးကြော်သည် (အခန်းငယ် ၅)။ အပြစ်မှ သန့်စင်ခံရပြီးနောက် (အခန်းငယ် ၆–၇) အရှင်ဘုရားနှင့် စကားပြောဆိုပြီး မိမိ၏မထိုက်တန်မှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုကို နက်ရှိုင်းစွာ ခံစားဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၅)။ ဣသရေလ၏ အယူဖောက်ပြန်မှုနှင့် အပြစ်ရှိခြင်းသည် သူတို့ကို ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းခြင်းရှေ့တွင် မသန့်ရှင်းသောသူများ ဖြစ်စေခဲ့သည်။ မသန့်ရှင်းသော နှုတ်ခမ်းများဖြင့် သူတို့တောင်းခံသော ကရုဏာကို မကြားနာတော်မူနိုင်ပါ (၁:၁၅; ဆာ၊ ၁၇:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သို့သော် ဟေရှာယ၏ နှုတ်ခမ်းများကို သန့်စင်ပေးခြင်းက သူ၏အပြစ်နှင့် အပြစ်ဒဏ်ခံရမှုကို ဖယ်ရှားပေးပြီး သန့်ရှင်းတော်မူသောအရှင်အား စကားပြောနိုင်စေခဲ့သည်။ အရှင်ဘုရား၏ လူသားတမန်များသည် အပြစ်ကင်းသူများ မဟုတ်ကြပါ။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို ခွင့်လွှတ်တော်မူသည်၊ သန့်စင်တော်မူသည်၊ တန်ခိုးပေးတော်မူသည်။

အရှင်ဘုရား၏ စီမံချက်သည် ဆုံးဖြတ်ပြီးဖြစ်၍ ထိုစီမံချက်ကို ကြေညာရန် မည်သူ့ကို စေလွှတ်ရမည်နည်းဟု မေးတော်မူသည်။ ဟေရှာယ၏ အဖြေက အရှင်ဘုရားအား အမှုဆောင်ရန် မိမိအသင့်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သူ၏တာဝန်သည် “ဤလူမျိုး” နှင့်ပတ်သက်သော အရှင်ဘုရား၏ စီမံချက်၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၆:၉)။ ထိုအသုံးအနှုန်းတွင် အထင်သေးခြင်းနှင့် မနှစ်သက်ခြင်း၏ အဓိပ္ပာယ် ပါဝင်သည် (၈:၆၊ ၁၂; ၉:၁၆; ၂၈:၁၁၊ ၁၄)။ ဣသရေလကို ပုံပြင်ဆန်သော ပုံစံဖြင့် ကြား၍မြင်သော်လည်း အရှင်ဘုရားကို မိမိတို့၏ဘုရားသခင်အဖြစ် ငြင်းပယ်သောကြောင့် နားလည်ရန်နှင့် သိရန် မရွေးချယ်သော လူမျိုးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (၆:၉–၁၀)။ အခန်းငယ် ၉ တွင် ဘုရားသခင်၏ စကားများသည် ၅:၁၂၊ ၁၉ ကို ရည်ညွှန်းပြီး ထိုနေရာတွင် ဣသရေလသည် ကိုယ်တော်၏အကြံအစည်ကို လျစ်လျူရှု၍ ကိုယ်တော်၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို အလေးမထားကြောင်း စွပ်စွဲခံထားရသည်။ အရှင်ဘုရား၏ ခေါ်တော်မူချက်ကို အမိန့်တော်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (၆:၁၀)။ အခန်းငယ် ၉ တွင် လူတို့၏ အကျင့်စရိုက်ကို ဖော်ပြရာ၌ အသုံးပြုထားသော စကားလုံးဆက်စပ်မှုများကို ပြန်လည်ယူဆောင်ထားသော်လည်း ယခုတွင် လူတို့၏ ကြားခြင်း၊ မြင်ခြင်းနှင့် နားလည်ခြင်းဆိုင်ရာ ကိုယ်အင်္ဂါများကို အလေးပေးထားသည်။ ၎င်းကို ကြက်ခြေခတ်ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ထားသည်။ နှလုံး၊ နား၊ မျက်စိ // မျက်စိ၊ နား၊ နှလုံး (အခန်းငယ် ၁၀)။

လူတို့သည် အနာရောဂါပျောက်ကင်းရန် ဘုရားသခင်ထံ ပြန်လာကြမည်မဟုတ်ပါ။ ဣသရေလအတွက် ကရုဏာတော် မရှိတော့ဘဲ တရားစီရင်ခြင်းသာ ကျန်ရှိတော့သည်။ ဟေရှာယ၏ တာဝန်မှာ သတိပေးချက်များနှင့် တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ကြိုတင်ဟောကြားချက်များဖြင့် ဣသရေလကို ဆက်လက်သွန်သင်ရန်ဖြစ်သော်လည်း သူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဆက်လက်ငြင်းပယ်ကြမည်ကို ဘုရားသခင် သိတော်မူသည်။ ထိုအမိန့်သည် သူတို့၏ ရွေးချယ်ပိုင်ခွင့်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဟေရှာယက ပြောင်းလဲရန် ပိုမိုတောင်းပန်လေလေ သူတို့က မနာခံဘဲ ဆက်လက်နေထိုင်ရန် ပိုမိုရွေးချယ်လေလေ ဖြစ်မည်၊ ထို့ကြောင့် တရားစီရင်ခြင်းကို ရှောင်လွှဲ၍ မရတော့မည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ ဟေရှာယ၏ “မည်မျှကြာမည်နည်း” ဟူသော မေးခွန်းသည် လူတို့၏ ငိုကြွေးမြည်တမ်းချက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည် (၆:၁၁; ဥပမာ၊ ဆာ၊ ၇၄:၁၀; ၇၉:၅; ၈၉:၄၆; ၉၀:၁၃; ၉၄:၃)။ တရားစီရင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးလုပ်ဆောင်ချက် မဖြစ်စေဘဲ ကိုယ်တော်၏ မေတ္တာကရုဏာတော်ကို ထောက်ထားလျှင် ကယ်တင်ခြင်းသည် မြင်နိုင်သောနေရာတွင် ရှိနေသည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ ထိုမေးခွန်းသည် အရှင်ဘုရားကို စောင့်မျှော်၍ ကိုယ်တော်၌ ယုံကြည်မျှော်လင့်နေသော သစ္စာရှိသူများထံမှ ထွက်ပေါ်လာသည် (ဟေရှာ၊ ၈:၁၇)။ ဤအယူအဆများသည် ကျမ်းတစ်အုပ်လုံး၏ အဓိကအကြောင်းအရာများ ဖြစ်ကြသည်။

အရှင်ဘုရား၏ အဖြေ (၆:၁၁–၁၃) သည် ဣသရေလအတွက် အနာဂတ်၌ ဖြစ်ပျက်မည့် အဖြစ်အပျက်များကို ဆက်တိုက်ဖော်ပြသည်။ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခြင်း ရှိလိမ့်မည် (အခန်းငယ် ၁၁–၁၂)။ ထိုအရာသည် ဘီစီ ၇၂၂ ခုနှစ်တွင် အာရှုရိတို့ကြောင့် မြောက်ပိုင်းဣသရေလနိုင်ငံ ကျဆုံးခြင်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ သန့်ရှင်းသော မျိုးစေ့ (၄:၂–၃; ၁၁:၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) သည် နောက်ဆုံးတွင် ယေရှဲ၏ ပင်စည် သို့မဟုတ် အမြစ်မှ ပေါက်ဖွားလာမည့် အရာဖြစ်ပြီး၊ ယေရုရှလင်တွင် ကျန်ရစ်မည့် အကြွင်းအကျန်များ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် အရှင်ဘုရားကို စိတ်ရှည်စွာ စောင့်မျှော်မည့်သူများ ဖြစ်ကြလိမ့်မည်။ မိမိ၏ မေတ္တာကရုဏာတော်ကို အခြေခံ၍ အရှင်ဘုရားသည် မိမိလူတို့ကို လုံးဝဖျက်ဆီးတော်မမူပါ။ ပြန်လည်တည်ထောင်ထားသော ဣသရေလသည် အကြွင်းအကျန်များထံမှ ပေါ်ပေါက်လာမည် (အခန်း ၆၀–၆၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။