အခန်းကြီး - ( ၅၁ - ၅၂ - ၅၃ - ၅၄ - ၅၅ )
ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း
နိဒါန်း
အမည်နှင့် ရေးသားသူ။ ဤအရေးကြီးသော အနာဂတ္တိကျမ်းကို “ယေရမိ၏စကားများ” ဟူ၍ အစပြုဖော်ပြထားသည် (ယေ၊ ၁:၁)။ ပရောဖက်၏ “စကား” ဟူသောဝေါဟာရ၏ နည်းပညာဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားလျှင် (ယေ၊ ၁၈:၁၈; ၃၇:၆-၁၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ) “စကားများ [ယေရမိ၏]” ဟူသော အများကိန်းသည် ပရောဖက်ပြုသတင်းစကားများကို စုစည်းထားခြင်းကို ဆိုလိုသည် (အာ၊ ၁:၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ယေရမိသည် ဗင်္ယာမိန်ပြည်၌ရှိသော ဟိလခိယအမည်ရှိ ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦး၏သားဖြစ်သည် (ယေ၊ ၁:၁)။ ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း၏ ဖွဲ့စည်းရေးကို အကောင်းဆုံးနားလည်နိုင်သည့်နည်းမှာ ၎င်းသည် ဖြစ်စဉ်တစ်ရပ် ဖြစ်သည်ဟူ၍ပင် ဖြစ်သည်။
ပထမဦးစွာ၊ ထာဝရဘုရား၏ “နှုတ်ကပတ်တော်” သည် ပရောဖက်၏ “နှုတ်ကပတ်တော်” ဖြစ်လာသည်။ ဘုရားသခင်သည် မူလဖန်တီးပေးသူဖြစ်ပြီး ယေရမိသည် သတင်းစကားကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသူဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏စကားများကို ယေရမိ၏နှုတ်၌ ထည့်ပေးတော်မူသည် (ငယ် ၉; ၅:၁၄; ၁၅:၁၉; ၁၉:၂ ကိုလည်းကြည့်ပါ) သို့မဟုတ် ရေးသားရန် အမိန့်ပေးတော်မူသည် (၃၀:၁-၂; ၃၆:၂၊ ၂၈)။ ထိုစကားများသည် “ယေရမိ၏စကားများ” ဖြစ်လာသည် (၁:၁; ၅၁:၆၃)။
ဒုတိယအနေဖြင့်၊ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးသူ အဖြစ် ယေရမိသည် ဝိညာဉ်တော်၏လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် ဘုရားသခင်၏အမြင်ကို မိမိ၏စကားများဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဤသဘောအရ ယေရမိသည် မိမိ၏ကျမ်းကို ရေးသားသူဖြစ်ပြီး၊ ထိုကျမ်း၏အကြောင်းအရာကို ဘုရားသခင်၏ဖွင့်ပြချက်နှင့် မှုတ်သွင်းခြင်းအားဖြင့် ရရှိခဲ့သည် (၁:၁-၂)။ တတိယအနေဖြင့်၊ အချို့သောအခြေအနေများတွင် ယေရမိသည် မိမိ၏သတင်းစကားကို ဖော်ပြရန် အခြားကျမ်းများတွင်တွေ့ရသော အကြောင်းအရာများနှင့် အလွန်နီးစပ်သည့် အကြောင်းအရာများကို အသုံးပြုခဲ့သည် (ဥပမာ၊ ယေ၊ ၅၂:၁-၃၄ တွင် ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၄:၁၈-၂၅:၂၆)။ ထိုသို့ပြုခြင်းမှာ သူသည် ထိုအခြားအကြောင်းအရာကို မိမိကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်က သူ့ထံပေးအပ်သော သတင်းစကားကို အထူးသဖြင့် အသုံးဝင်စွာ ဖော်ပြပေးနိုင်သောကြောင့် ၎င်းကို ယူသုံးခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။
နောက်ဆုံးအနေဖြင့်၊ ယေရမိသည် မိမိ၏ “စကားများ” အချို့ကို မိမိလက်ဖြင့် ရေးသားခဲ့သည် (၂၉:၁; ၃၀:၂; ၅၁:၆၀)။ သို့သော် မိမိ၏သတင်းစကားကို နှုတ်တိုက်ပေး၍ စာရေးသူတစ်ဦးကိုလည်း အသုံးပြုခဲ့သည် (၃၂:၁၃၊ ၁၆; ၃၆:၂-၄၊ ၃၂; ၄၅:၁)။ ကျမ်း၏ဖွဲ့စည်းရေးသည် ဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း (၃၆:၃၂ ကိုကြည့်ပါ) နောက်ဆုံးရေးသားထားသောကျမ်းတွင် ယေရမိ၏ ကိုယ်ပိုင်စိတ်သဘောထားနှင့် သိမ်မွေ့နက်ရှိုင်းသော ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး၏ ထင်ရှားသောအမှတ်အသားများနှင့် ကျွမ်းကျင်လှပသော ကဗျာဆန်သည့်၊ အပြောအဆိုဆန်သည့်ဟန်ပန်တို့ကို ရှင်းလင်းစွာ တွေ့ရသည်။
ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း၏ မူကွဲနှစ်ရပ်
ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း၏ မူကွဲနှစ်ရပ် ရှိသည်။ စက်ပ်တွားဂျင့် ဘာသာပြန်ဆိုချက်အတွက် အခြေခံဖြစ်ခဲ့သော ဟေဗြဲစာမူသည် ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ မာဆောရက်စာမူထက် စကားလုံးအားဖြင့် ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့်၊ သို့မဟုတ် စကားလုံး ၂,၇၀၀ ခန့် ပိုတိုသည်။ မာဆောရက်စာမူထဲရှိ အချို့အပိုင်းများသည် စက်ပ်တွားဂျင့်၌ မပါရှိဘဲ အချို့အကြောင်းအရာများမှာလည်း အစီအစဉ်ကွဲပြားသည်။ ပင်လယ်သေကျမ်းလိပ်များတွင် ယေရမိကျမ်း၏ ဟေဗြဲစာမူအပိုင်းအစ ၆ ခု ပါဝင်ပြီး၊ ၄ ခုမှာ မာဆောရက်စာမူအတိုင်းဖြစ်ကာ ၂ ခုမှာ စက်ပ်တွားဂျင့်ဘာသာပြန်သူများ အသုံးပြုခဲ့သော ဟေဗြဲစာမူအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း၏ ပိုတိုသောမူကွဲသည် ဘီစီ ဒုတိယရာစုအတွင်း ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် တည်ရှိနေခဲ့သဖြင့် အဓိကကွာခြားချက်များကို စက်ပ်တွားဂျင့်ဘာသာပြန်သူက ဖန်တီးခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။
သို့သော် ယေရမိ၏ အလုံးစုံသတင်းစကားမှာ သိသိသာသာ ကွာခြားခြင်းမရှိပါ။ ကွာခြားချက်များစွာသည် မာဆောရက်စာမူ၌ ပါရှိသော်လည်း စက်ပ်တွားဂျင့်၌ မပါရှိသော ထပ်ခါတလဲလဲအကြောင်းအရာများကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယေရမိကျမ်း၏ မူကွဲနှစ်ရပ်သည် အနည်းဆုံး ဘီစီ ဒုတိယရာစုမှစ၍ ဖြန့်ဝေခဲ့ပုံရသော်လည်း ကျွန်ုပ်တို့၏ကျမ်းစာများတွင် ပါရှိသော ကျမ်းဂန္တဝင်မူကို ပါလက်စတိုင်းဂျူးဘာသာ၊ ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်နှင့် ဆက်နွှယ်သော အစဉ်အလာနှင့် နောက်ပိုင်း ရဗ္ဗိဂျူးဘာသာတို့က အတည်ပြုလက်ခံခဲ့သည်။ အရေးကြီးသော မေးခွန်းနှစ်ရပ်မှာ ကျန်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ မည်သည့်မူကွဲသည် ယေရမိထံမှ ပြန်လည်ဆင်းသက်လာသနည်း။ အဘယ်ကြောင့် မူကွဲနှစ်ရပ်ရှိနေသနည်း။ အဖြေအမျိုးမျိုးကို တင်ပြခဲ့ကြသော်လည်း အပြီးသတ်ဆုံးဖြတ်ချက် မရှိသေးပါ။
ဤကျမ်းကို ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ဟု ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြထားခြင်းကို လက်ခံသူများအတွက် ထိုဘုရားသခင်၌ မိမိ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ပုံပျက်ခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် တန်ခိုးနှင့် နည်းလမ်းများလည်း ရှိတော်မူသည် (ယေ၊ ၂၃:၂၈; ၂၆:၂; ဆာ၊ ၁၁၉:၁၆၀; မ၊ ၅:၁၇-၁၈; ၁ ပေ၊ ၁:၂၂-၂၅ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ မူကွဲနှစ်ရပ်စလုံးတွင် အနည်းငယ်ကွဲပြားသော ပုံစံများဖြင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော် ပါရှိသော်လည်း ပိုရှည်သော မာဆောရက်မူကို ဂျူးဘာသာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာနှစ်ရပ်စလုံးက သမ္မာကျမ်းစာကျမ်းဂန္တဝင်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အာဏာပိုင်မူအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်မှာ အမှန်ဖြစ်သည်။ ဤအရာ၌ ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်စောင့်ရှောက်ပေးတော်မူခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့မြင်ရသည်။
နေ့ရက်။ ၁:၁-၃ ရှိ အမည်ဖော်ပြချက်အရ ယေရမိ၏ အမှုတော်သည် ယုဒရှင်ဘုရင် ယောရှိ၏ နန်းစံ ၁၃ နှစ်မြောက် (ဘီစီ ၆၂၇) မှ ဗာဗုလုန်သုံ့ပန်းဘဝသို့ ရောက်သည့်အချိန် (ဘီစီ ၅၈၆) အထိ ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်ပြု “စကားများ” သို့မဟုတ် “သတင်းစကားများ” ကို အချိန်ကာလတစ်လျှောက် နှုတ်တိုက်ပေး၍လည်းကောင်း၊ ရေးသား၍လည်းကောင်း ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည် (၃၀:၁-၂၄; ၃၆:၁-၃၂; ၂၉:၁-၃၂; ၄၅:၁-၅; ၅၁:၅၉-၆၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အခန်းကြီး ၅၂ ရှိ နောက်ဆက်တွဲအကြောင်းအရာတွင် ယုဒရှင်ဘုရင် ယေခေါနိ၏ သုံ့ပန်းဘဝ ၃၇ နှစ်မြောက်နှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဖြစ်ရပ်များကို ဖော်ပြထားသည် (ငယ် ၃၁-၃၄; ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၅:၂၇-၃၀ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ယင်းသည် ဗာဗုလုန်၌ နေဗုခဒ်နေဇာ၏နောက်တွင် အဲဝိလ်မေရောဒက် နန်းတက်သောနှစ် (ဘီစီ ၅၆၂) ဖြစ်သည်။ အခန်းကြီး ၅၂ ကို ယေရမိက ရေးသားခဲ့ခြင်းမဟုတ်ပါ (၅၁:၆၄ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ယင်းသည် သူ၏ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံလာပုံကို ပြသသည်။ ထို့အပြင် ယခုကျွန်ုပ်တို့ရှိသည့် ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းသည် ဘီစီ ၅၆၂ ခန့်တွင် တည်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်းလည်း ဖော်ပြသည်။ ဤကျမ်း၏ အစောဆုံးသိရှိရသော စာမူများမှာ ပင်လယ်သေကျမ်းလိပ်များအနက် ပါဝင်ပြီး၊ ယင်းတို့သည် ဘီစီ ၂၀၀ ခန့်မှဖြစ်ကာ အဲဂုတ္တုပြည်၌ စက်ပ်တွားဂျင့်ဘာသာပြန်ဆိုမှု စတင်ခဲ့သည့်အချိန်နှင့် နီးစပ်သည်။ ဤကျမ်း၏ အရေးပါမှုကို ဒံယေလ (၉:၂; ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၂၁-၂၂ ကိုလည်းကြည့်ပါ)၊ ဧဇရ (၁:၁) နှင့် အပေါကရိဖာကျမ်းဖြစ်သော ဒေသနာကျမ်း (အခန်း ၄၄-၄၉) တို့တွင် သက်သေပြထားသည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရာများ။ ယေရမိ၏ ရှည်လျားသော ပရောဖက်ပြုအမှုတော်ကာလ (ဘီစီ ၆၂၇-၅၈၆) သည် ယုဒပြည်၌ ဆက်တိုက်အုပ်စိုးခဲ့သော ရှင်ဘုရင် ၅ ပါး၏ နန်းစံကာလများနှင့် တိုက်ဆိုင်သည်။ ယောရှိ (ဘီစီ ၆၄၁-၆၀၉)၊ ယောဟာခတ် (ဘီစီ ၆၀၉)၊ ယောယကိမ် (ဘီစီ ၆၀၉-၅၉၈)၊ ယေခေါနိ (ဘီစီ ၅၉၈-၅၉၇) နှင့် ဇေဒကိ (ဘီစီ ၅၉၇-၅၈၆) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ယေရမိသည် အထီးကျန်မှုကို ကောင်းစွာ သိရှိခဲ့ပြီး လက်ထပ်ခြင်းနှင့် သားသမီးရခြင်းကိုပင် တားမြစ်ခံခဲ့ရသည် (ယေ၊ ၁၆:၁-၂)။ လူမှုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့များသည် သူ၏သတင်းစကားများကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည် (ဥပမာ၊ ၁:၁၈; ၂၆:၇-၂၄)။ ထို့အပြင် သူ့ကို သစ်တုံးတွင် ချည်နှောင်ခဲ့ကြသည် (၂၀:၂)၊ ထောင်ချခဲ့ကြသည် (၃၇:၁၅-၁၆; ၃၈:၁-၁၃၊ ၂၈)။ သူ၏ဇာတိမြို့နှင့် မိသားစုကပင် သူ့ကို ပယ်ချခဲ့ကြသည် (၁၁:၁၈-၂၃; ၁၂:၆)။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ အထံတော်ရှိခြင်းကို သိရှိခံစားရခြင်း (၁:၈၊ ၁၉; ၁၄:၈-၉; ၁၅:၂၀) နှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်၏ တန်ခိုး (၁:၉; ၁၅:၁၆၊ ၁၉; ၂၀:၈-၉; ၂၃:၂၉) တို့ကြောင့် သူသည် ခွန်အားရရှိခဲ့သည်။
ယေရမိ၏ အမှုတော်၌ အပြင်းထန်ဆုံးကာလမှာ ဘီစီ ၆၀၅-၅၈၆ အတွင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သော သမိုင်းဝင်အကျပ်အတည်းကာလဖြစ်ပြီး၊ ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်း၌ အထွတ်အထိပ်ရောက်ခဲ့သည် (၁၅:၁၉; ၁:၉; ၅:၁၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူသည် ရိုးသားပြတ်သားစွာနှင့် ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ မရပ်မနား ကြေညာခဲ့သော တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လူတို့ကို နောင်တရစေရန် ဖြစ်သည်။ နောင်တရရန် လိုအပ်ခြင်းမှာ ထိုအကျပ်အတည်း၏ အကြောင်းရင်းသည် လူတို့က ပဋိညာဉ်ဘုရားသခင်ကို စွန့်ပယ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယေရမိ၏သတင်းစကားများသည် နောက်ဆုံးတွင် အစ္စရေးအကြွင်းအကျန်တို့အား ယုဒပြည်ကျဆုံးခြင်းနှင့် သုံ့ပန်းဘဝကို ဖြတ်သန်းရှင်သန်နိုင်ရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ယေရမိသည် သူတို့၏အာရုံကို ဘုရားသခင်၏အနာဂတ်ဘက်သို့ လှည့်ပေးပြီး ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်နှင့် တန်ခိုးအပေါ် အခြေခံသော မျှော်လင့်ချက်ကို ပေးခဲ့သည် (၂၉:၁၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
ယေရမိ၏ အမှုတော်ခေါ်ခြင်းသည် ဗာဗုလုန်၏ အာဏာကြီးထွားလာခြင်းနှင့် အနီးကပ်ဆက်နွှယ်နေသည်။ အာရှုဗန်နိပလ် ကွယ်လွန်ချိန်တွင် အားနည်းသော အာရှုရိအင်ပါယာကို ချန်ထားခဲ့သည် (ဘီစီ ၆၂၇)။ ထိုနှစ်တွင်ပင် နဗောပေါလသရ်သည် ဗာဗုလုန်ဘုရင် ဖြစ်လာပြီး မကြာမီ အာရှုရိကို လက်အောက်ခံစေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဘီစီ ၆၂၇ တွင် ယေရမိအား လူမျိုးတို့ထံ ပရောဖက်အဖြစ် ခန့်အပ်ခြင်း (၁:၅) သည် ယုဒပြည်ကို နိုင်ငံရေးအရ နှစ်ပေါင်း ၇၀ ခန့် လွှမ်းမိုးမည့် နောက်ဗာဗုလုန်အင်အားကြီးထွားလာခြင်းနှင့် တစ်ချိန်တည်းဖြစ်သည်။ ယေရမိ၏ အမှုတော်သည် သမိုင်းဝင်ကာလ ၅ ခုကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
၁။ ယောရှိ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမတိုင်မီ (ဘီစီ ၆၂၉-၆၂၂)။ ယေရမိ ၂:၁-၆:၃၀ သည် ထိုအစောပိုင်းနှစ်များမှ ဆင်းသက်လာခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (၃:၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထိုအပိုင်းတွင် (က) ယုဒပြည်၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခြင်း (ဥပမာ၊ ၂:၁-၃:၅)၊ (ခ) “မြောက်ဘက်မှ” ကျရောက်တော့မည့် အပြစ်ဒဏ်ကို ပြင်းထန်စွာ ကြေညာခြင်း (ဥပမာ၊ ၁:၁၃-၁၆; ၄:၅-၅:၁၇) နှင့် (ဂ) မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ သတင်းစကားများ (ဥပမာ၊ ၃:၆-၄:၄; ၄:၁၄) တို့သည် ထင်ရှားသည်။
၂။ ယောရှိ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး (ဘီစီ ၆၂၂-၆၀၉)။ ဗိမာန်တော်၌ တွေ့ရှိခဲ့သော ကျမ်းစာတစ်စောင်၏ လှုံ့ဆော်မှုဖြင့် (တရားဟောရာကျမ်း ဖြစ်နိုင်သည်) ရှင်ဘုရင်ယောရှိသည် ထာဝရဘုရားအပေါ် ပဋိညာဉ်သစ္စာစောင့်သိမှုကို အခြေခံသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို စတင်ခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၃:၄-၂၅)။ ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးမတိုင်မီ ၅ နှစ်ခန့်က ယေရမိ၏ ခေါ်ခြင်းသည် ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် ကိုက်ညီသည် (ယေ၊ ၁:၄-၁၉)။ ပဋိညာဉ်သစ္စာစောင့်သိခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ယေရမိ ၁၁:၁-၈ နှင့် ဥပုသ်နေ့နှင့် ပတ်သက်သော ၁၇:၁၉-၂၇ တို့မှ သတင်းစကားများကို ထိုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ထောက်ပံ့ရန် ဟောပြောခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ယောရှိသည် ဘီစီ ၆၀၉ တွင် မေဂိဒ္ဒေါအနီး၌ ဖာရောနကော ဒုတိယ၏လက်တွင် စစ်ပွဲ၌ ကျဆုံးခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၃:၂၉)။ သမ္မာကျမ်းစာမှတ်တမ်းတစ်ခုတွင် ယေရမိသည် သူ၏သေဆုံးခြင်းကို ဝမ်းနည်းပူဆွေးခဲ့ကြောင်း မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၅:၂၅)။
၃။ ယောဟာခတ်၊ ယောယကိမ်နှင့် ယေခေါနိတို့၏ နန်းစံကာလ (ဘီစီ ၆၀၉-၅၉၇)။ ယောရှိ၏သား ယောဟာခတ် (သို့မဟုတ် ရှလ္လုံ၊ ယေ၊ ၂၂:၁၁; ၃၂:၇; ၃၅:၄) ကို မကောင်းသောသဘောဖြင့် ဖော်ပြထားသည် (၂၂:၁၀)။ ဘုရင်အဖြစ် ၃ လသာ နန်းစံပြီးနောက် (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၂) ဖာရောနကော ဒုတိယသည် သူ့ကို သံကြိုးဖြင့် ချည်နှောင်ကာ ယောရှိ၏အခြားသား ဧလျာကိမ်ကို ဘုရင်အဖြစ် ခန့်အပ်ပြီး ယောယကိမ်ဟူ၍ အမည်ပြောင်းပေးခဲ့သည် (၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၃:၃၄; ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၄)။ ယောယကိမ်၏ နန်းစံကာလသည် ယေရမိအတွက် အလှည့်အပြောင်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာသည်။ ယခုအခါ သူသည် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းနှင့် ထောင်ချခြင်းကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ ခဏတာ လွတ်လပ်ခွင့်ရသည့်ကာလများနှင့် တစ်လှည့်စီ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည် (ယေ၊ ၂၀:၁-၂; ၂၆:၈-၉; ၃၂:၂-၃; ၃၃:၁; ၃၆:၂၆; ၃၇:၁၂-၂၁; ၃၈:၆-၁၃)။ ယောယကိမ်၏ ရန်လိုမှုသည် ယုဒပြည်သည် ဗာဗုလုန်၏လက်တွင် ကျရောက်ရမည်ဟူသော ယေရမိ၏ ထပ်ခါတလဲလဲ သတင်းစကားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည် (၃၆:၁-၃၂)။ ယေရမိသည် ဘုရားကျောင်း၌ ဘုရားများစွာကို ရောနှောကိုးကွယ်သည့် ဝတ်ပြုမှုကို တိုက်ခိုက်ပြီး လူတို့အား ထာဝရဘုရားတစ်ပါးတည်းကိုသာ သစ္စာရှိစွာ ကိုးကွယ်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုအရာကြောင့် နန်းတော်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ထံမှ ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် (ဥပမာ၊ ၃၈:၁-၂၈; ၇:၁-၂၀:၁၈; ၂၂:၁-၃၀; ၂၅:၁-၁၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
ဘီစီ ၆၀၅ တွင် နဗောပေါလသရ်၏သားနှင့် ဆက်ခံသူ နေဗုခဒ်နေဇာသည် ယူဖရေးတီးမြစ်ကမ်းရှိ ကာခေမိတ်မြို့၌ အဲဂုတ္တုလူတို့ကို ချေမှုန်းခဲ့သည် (ယေ၊ ၄၆:၂-၁၂)။ ထို့နောက် ဗာဗုလုန်သည် အနောက်အာရှကို နောက်ထပ် ၇၀ နှစ်ကြာ အာဏာပိုင်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်တွင်ပင် နေဗုခဒ်နေဇာသည် ယေရုရှလင်ကို ဝိုင်းရံပြီး ယောယကိမ်ကို အရှက်ရစေကာ ဒံယေလနှင့် သူ၏အဖော်များကို ဗာဗုလုန်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည် (ဒံ၊ ၁:၃-၆)။ ဘီစီ ၅၉၇ တွင် ယေရုရှလင်သည် ထပ်မံရှုံးနိမ့်ခဲ့ပြီး ပုန်ကန်သော ယောယကိမ်ကို သံကြိုးဖြင့် ဗာဗုလုန်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ သူ၏ ၁၈ နှစ်အရွယ်သား ယေခေါနိသည် ၃ လသာ နန်းစံခဲ့သည် (၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၉; ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၄:၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သူသည် သုံ့ပန်းဘဝသို့ ရောက်မည်ဟု ယေရမိကြိုတင်ဟောခဲ့သောအရာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပြည့်စုံခဲ့သည် (ယေ၊ ၂၂:၂၄-၃၀; ၂၄:၁; ၂၉:၁-၂; ၅၂:၃၁-၃၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
၄။ ဇေဒကိ၏ နန်းစံနှင့် ယေရုရှလင်မြို့ ပျက်စီးခြင်း (ဘီစီ ၅၉၇-၅၈၆)။ ငယ်ရွယ်သော မတ္တနိသည် ယေခေါနိ၏ ဦးလေးဖြစ်ပြီး ယောရှိ၏အခြားသားတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူ၏အမည်ကို ဇေဒကိဟု ပြောင်းလဲကာ ဘီစီ ၅၉၇ တွင် နေဗုခဒ်နေဇာက ယုဒပြည်၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်ခဲ့သည် (၃၇:၁; ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၉-၁၄)။ ဇေဒကိသည် တစ်ခါတစ်ရံ ယေရမိနှင့် မိတ်ဆွေဖွဲ့၍ သူ၏အကြံဉာဏ်ကို တောင်းခံခဲ့သည် (ယေ၊ ၃၇:၃-၁၇)။ သို့သော် အခြားအချိန်များတွင် ပရောဖက်၏ ရန်သူများအား သူ့ကို နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်း၍ ထောင်ချနိုင်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည် (၃၈:၁-၂၈)။ နေဗုခဒ်နေဇာသည် ဇေဒကိ၏မျက်စိကို ဖောက်ပြီး သုံ့ပန်းအဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားသောအခါ ဂေဒလိယကို ယုဒပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး ယေရမိသည် ယုဒပြည်၌ပင် ဆက်နေရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည် (၄၀:၁-၆)။ ဂေဒလိယသည် ပူးပေါင်းကြံစည်မှုဖြင့် အသတ်ခံရသောအခါ (၄၁:၁-၉) သူနှင့်အတူရှိသူများသည် ဗာဗုလုန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုကို ကြောက်ရွံ့၍ ယေရမိနှင့် ဗာရုတ်ကိုပါ ခေါ်ဆောင်ကာ အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည် (၄၃:၄-၇)။
၅။ အဲဂုတ္တုပြည်၌ နေထိုင်ခြင်း (ဘီစီ ၅၈၆-?)။ ဤကာလနှင့် ပတ်သက်သော အချက်အလက် အကန့်အသတ်မျှသာကို ၄၃:၈-၁၃ နှင့် ၄၄:၁-၃၀ တို့မှ ရရှိသည်။ ကျမ်းကို အချိန်စဉ်အတိုင်း ရေးသားထားခြင်းမရှိသောကြောင့် ယေရမိ၏ နောက်ဆုံးမှတ်တမ်းတင်ထားသော စကားများကို ငယ် ၂၄-၃၀ တွင် တွေ့ရနိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ ဖာရောဟောဖရကို နေဗုခဒ်နေဇာက အနိုင်ယူမည်ဟူသော ပရောဖက်ပြုချက်သည် ဘီစီ ၅၆၈-၅၆၇ တွင် ပြည့်စုံခဲ့သည် (ငယ် ၃၀; ၄၆:၂၆)။ ယေရမိ၏ သေဆုံးခြင်းအခြေအနေကို မသိရသော်လည်း ဂျူးအစဉ်အလာတစ်ရပ်အရ သူသည် ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်သတ်ခံခဲ့ရသည်ဟု ဆိုသည် (ဟေဗြဲဩဝါဒစာ ၁၁:၃၆-၃၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်း၏ နောက်ခံအခြေအနေကို နားလည်ရန် အရေးကြီးသောအချက် ၂ ချက်ရှိသည်။ ယင်းတို့မှာ ယေရုရှလင်နှင့် ယုဒပြည်အတွင်းရှိ အဖွဲ့အသီးသီးအကြား ဖြစ်ပွားနေသော ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများနှင့် ဗာဗုလုန်၏ ဆက်တိုက်သုံ့ပန်းခေါ်ဆောင်မှုများ ဖြစ်သည် (ယေ၊ ၅၂:၂၈-၃၀ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဇာတ်ကြောင်းတွင် (က) မောရှေထံသို့ ပြန်လည်ဆက်နွှယ်သော သိနာတောင်ပဋိညာဉ်၊ (ခ) အာမုတ်နှင့် ဟောရှေမှစ၍ အစောပိုင်းဖောက်ပြန်မှုများနှင့် ပရောဖက်ပြုတရားစီရင်မှုများ၏ အမှတ်ရစရာများ၊ (ဂ) ရှင်ဘုရင်တို့၏ အာဏာတောင်းဆိုမှုများ၊ (ဃ) ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့အတွင်းရှိ အုပ်စုအသီးသီးက အားပေးမြှင့်တင်သော ဗိမာန်တော်ဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူဝါဒ၊ (င) ဗာဗုလုန်ဘက်လိုလားသူများနှင့် အဲဂုတ္တုပြည်ဘက်လိုလားသူများ၊ (စ) ရှင်ဘုရင်နှင့် တင်းမာမှုရှိနေသော သြဇာကြီးမားသည့် မင်းမျိုးမင်းနွယ်မိသားစုများနှင့် (ဆ) ကျေးလက်ရွာအကြီးအကဲများ၏ အကျိုးစီးပွားများ ပါဝင်သည်။ ဤဆန့်ကျင်ဘက်အသံများသည် အဓိကမေးခွန်းများနှင့် ပတ်သက်၍ ဆက်လက်အငြင်းပွားခဲ့ကြသည်။ လူမျိုးများနှင့် ယုဒပြည်အကြောင်း ယုံကြည်စိတ်ချရသော အသိဉာဏ်ကို မည်သူက ပိုင်ဆိုင်သနည်း။ ယုံကြည်ခြင်း၊ ဝတ်ပြုခြင်း၊ ကျင့်ဝတ်နှင့် နိုင်ငံရေးအာဏာတို့နှင့် ပတ်သက်၍ လုံခြုံစိတ်ချရသော လမ်းညွှန်မှုကို မည်သူက ပေးနိုင်သနည်း။ ယေရမိက ဘုရားသခင်နှင့် ပဋိညာဉ်အပေါ် သစ္စာရှိခြင်းသည် လူထု၏ ကောင်းကျိုးချမ်းသာအတွက် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်ပြီး ထိုသစ္စာရှိခြင်းကို ချိုးဖောက်ခြင်းသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအပေါ် ဘေးဒုက္ခကျရောက်စေမည်ဟု ဆက်လက်အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ပရောဖက်ပြုလှုပ်ရှားမှု၏ ရပ်တည်ချက်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ အာမုတ်၊ ဟောရှေ၊ ဟေရှာယ၊ မိက္ခာနှင့် ဇေဖနိ)။ ယေရမိသည်လည်း မိမိကိုယ်ကို ထိုလှုပ်ရှားမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် သတိရှိရှိ ထည့်သွင်းခဲ့သည် (၂၈:၈-၉)။
ဒုတိယအနေဖြင့်၊ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်လာသော ဗာဗုလုန်သုံ့ပန်းခေါ်ဆောင်မှုများကြောင့် သစ္စာရှိသူများအတွက် မျှော်လင့်ချက်နှင့် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ကတိတော်များသည် ပို၍အရေးပါလာခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်မြို့နှင့် ရှောလမုန်၏ ဗိမာန်တော် ပျက်စီးခြင်း၏ ဆိုးရွားသောအဖြစ်အပျက်နောက်ပိုင်းတွင် ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းကို ဘေးဒုက္ခဖြစ်ပေါ်လာရခြင်း၏ ရှင်းလင်းချက်တစ်ရပ်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ရွေးနုတ်ခြင်းနှင့် အစပြုမှုအသစ်အတွက် မျှော်လင့်ချက်ကတိတစ်ရပ်အဖြစ်လည်းကောင်း ဖတ်ရှုခဲ့ကြသည်။ ထိုအရာကြောင့် “နှစ်သိမ့်ခြင်းကျမ်း” ဟု ခေါ်ဆိုသော အပိုင်း (၃၀:၁-၃၃:၂၆) သည် အလယ်ဗဟိုနေရာတွင် အရေးပါလာပြီး ဗာဗုလုန်ကျဆုံးခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက် (၅၀:၁-၅၁:၆၃) သည်လည်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်လာသည်။
အယူဝါဒနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။ ယေရမိ၏ အယူဝါဒကို မည်သည့်နေရာတွင်မျှ စနစ်တကျ အစီအစဉ်တကျ ဖော်ပြထားခြင်း သို့မဟုတ် သပ်ရပ်စွာ ပုံဖော်ထားခြင်း မရှိပါ။ ထိုအစား ဤကျမ်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် ရှင်သန်လှုပ်ရှားနေသော ဆက်ဆံရေး၊ ကြွယ်ဝပြီး မတူကွဲပြားသော ပုံရိပ်များကို အသုံးပြုရန် အပ်နှံထားသော ကဗျာဆန်သည့်စိတ်၊ ကိုယ်ပိုင်ဆင်ခြင်သုံးသပ်ချက်များနှင့် ကိုယ်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများကို ဖော်ပြသည်။ သို့သော်လည်း အယူဝါဒဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာအချို့ကို ထင်ရှားစွာ အလေးပေးထားသည်။
၁။ ပဋိညာဉ်၏ဘုရားသခင်။ ထာဝရဘုရားသည် အစ္စရေးနှင့် ပဋိညာဉ်ပြုထားသော ဘုရားသခင်ဖြစ်သည် (၇:၂၃)။ ပဋိညာဉ်အပေါ် ကိုယ်တော်၏သစ္စာရှိခြင်းသည် (က) မိမိလူတို့က ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်သောအခါ သူတို့အား တာဝန်ခံစေခြင်းနှင့် (ခ) သစ္စာရှိသူများနှင့် ကိုယ်တော်ထံ ပြန်လာသူများအား ကျေးဇူးတော်နှင့် မျှော်လင့်ချက်ပေးခြင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်။ သစ္စာရှိသူများအတွက် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာနှင့် သစ္စာမရှိသူများအတွက် ကျိန်ခြင်းများ ပါဝင်သော ပဋိညာဉ်အပေါ် ထာဝရဘုရား၏ သစ္စာရှိခြင်းကို ကိုယ်တော်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းကရုဏာအဖြစ် နားလည်ထားသည် (၄:၂; ၉:၂၄)။ ပဋိညာဉ်သည် ဘုရားသခင်၏လူတို့အပေါ် ကယ်တင်ခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ သတင်းစကားများ၏ အခြေခံဖြစ်သည်။
သိနာပဋိညာဉ်အရ ဘုရားသခင်သည် မိမိလူတို့ကို ကယ်တင်ခဲ့ပြီး မထိုက်တန်သော်လည်း မိမိ၏မေတ္တာနှင့် ကရုဏာကို ပြသတော်မူခဲ့သည်။ လူတို့ဘက်မှလည်း မေတ္တာ၊ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် နာခံခြင်းတို့ဖြင့် သစ္စာရှိစွာ တုံ့ပြန်ရမည်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာပြတော်မူမည်ဖြစ်သော်လည်း ပုန်ကန်၍ ပညတ်တော်ကို ချိုးဖောက်သူများကို တရားစီရင်ခြင်းဖြင့် အပြစ်ပေးတော်မူမည်။ ဤအရာသည် ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် အလိုတော်အပေါ် အခြေခံထားသော လောကကို ဖြောင့်မတ်စွာ စီမံအုပ်ချုပ်ခြင်း၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၀:၄-၆ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ရှေးခေတ်အရှေ့အနီးဒေသတွင် ပဋိညာဉ်ပြုလုပ်ရာ၌ တွေ့ရလေ့ရှိသော အလေ့အထနှင့်အညီ အစ္စရေးနှင့်ပြုသော ပဋိညာဉ်တွင် သဘောတူညီချက်ကို ချိုးဖောက်သူ သို့မဟုတ် စောင့်ထိန်းသူအပေါ် ကျိန်ခြင်းနှင့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာများ ပါဝင်သည် (တရားဟောရာကျမ်း ၂၈)။ လက်တုံ့ပြန်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပြစ်မှုနှင့်အညီ ပြန်လည်ပေးဆပ်စေသော အခြေခံမူကို တွေ့ရသည် (ယေ၊ ၂၀:၁၀-၁၂; ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၁:၁၂-၂၇; တရားဟောရာကျမ်း ၁၉:၂၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အထူးသဖြင့် ဗာဗုလုန်အပေါ် တရားစီရင်ခြင်းအတွက် အကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ ယေ၊ ၅၀:၁၅၊ ၂၈; ၅၁:၁၁၊ ၂၄၊ ၃၅-၃၆၊ ၄၉၊ ၅၆)။ သို့သော် ဘုရားသခင်၌ အခြေအနေအလိုက် ကရုဏာပြရန် အခွင့်အာဏာ၊ တန်ခိုးနှင့် ဉာဏ်ပညာရှိတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်၏တရားစီရင်ခြင်းသည် ရည်ရွယ်ချက်အချို့ကို ဆောင်ရွက်ပေးပြီး၊ ကိုယ်တော်၏အလိုတော် လိုအပ်ပါက ထိုရည်ရွယ်ချက်များကြောင့်ပင် တရားစီရင်ခြင်းကို ရုပ်သိမ်းနိုင်သည်။
ထို့ကြောင့် ယေရမိ၏ တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များတွင် ရည်ရွယ်ချက်များကို အဆင့်ဆင့် တွေ့ရသည်။ (က) ယုဒပြည်အတွက် ဘုရားသခင်ထားရှိသော တရားစီရင်ခြင်းကို ကြေညာရန်၊ (ခ) သူတို့ကို သတိပေးပြီး မကောင်းသောအခြေအနေမှ လှည့်ပြန်လာစေရန် (၂၅:၅)၊ (ဂ) ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းသည် လူသားတို့၏ အပြုအမူအပေါ် တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ကြောင်း၊ ဆိုလိုသည်မှာ တရားစီရင်ခြင်းသည် သူတို့၏လုပ်ရပ်များ၏ အကျိုးဆက်ဖြစ်ကြောင်း သင်ကြားရန်၊ (ဃ) တရားစီရင်ခြင်း နီးကပ်လာပြီဖြစ်သောကြောင့် ရှောင်လွှဲမရနိုင်တော့သည့် ခံစားချက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေရန်၊ (င) နောင်တရသော အပြစ်သားများအား ခွင့်လွှတ်ရန်နှင့် ပဋိညာဉ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ဘုရားသခင်၏ ဆန္ဒရှိကြောင်း ဖော်ပြရန် (၃၆:၃) နှင့် (စ) ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်၏ အမှန်တရားကို အတည်ပြုရန် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အဓိကစိုးရိမ်ချက်မှာ ချဉ်းကပ်လာသော အပြစ်ဒဏ်သက်သက်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်နှင့် မိမိလူတို့အကြားရှိ ဆက်ဆံရေးပင် ဖြစ်သည်။
တရားစီရင်ခြင်း၏ အယူဝါဒဆိုင်ရာ အခြေခံကို အောက်ပါအတိုင်း အကျဉ်းချုပ်နိုင်သည်။ (က) ဘုရားသခင်သည် လူ့သမိုင်းကို အချုပ်အခြာအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးတော်မူသော သခင်ဖြစ်သည်။ (ခ) ဘုရားသခင်သည် သဘာဝနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားနယ်ပယ်များ၌လည်း အချုပ်အခြာအာဏာရှိတော်မူသည်။ (ဂ) လူသားတို့သည် ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်ဆံရေးရှိသော အသက်တာကို ရွေးချယ်နိုင်သကဲ့သို့ ကိုယ်တော်မပါသော အသက်တာကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်သည်။ သူတို့၏ရွေးချယ်မှုများအပေါ် ဘုရားသခင်၏အမိန့်တော်အတိုင်း သမိုင်းနှင့် သဘာဝသည် သူတို့အား ကောင်းကျိုးဖြစ်စေမည် သို့မဟုတ် အပြစ်ပေးမည် (ပရောဖက်များ၌ ဘုရားသခင်၏တရားစီရင်ခြင်းကို ကြည့်ပါ၊ စာမျက်နှာ ၉၈၁)။
ပဋိညာဉ်
“ပဋိညာဉ်” ဟူသောဝေါဟာရသည် ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းတွင် ၂၃ ကြိမ် ပေါ်ပေါက်ပြီး၊ အမြဲတမ်း အဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့အကြား ဥပဒေအရ ချည်နှောင်ထားသော သဘောတူညီချက်ဟူသည့် အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုထားသည် (ဥပမာ၊ ၁၁:၂-၃၊ ၆-၈; ၁၄:၂၁; ၃၃:၂၀-၂၁၊ ၂၅; ၃၄:၈ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် အဓိကအရေးပါသော ပဋိညာဉ်မှာ ဘုရားသခင်နှင့် အစ္စရေးအကြား ပဋိညာဉ်ဖြစ်သည်။ ယင်းသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ပြီးနောက် ဘိုးဘေးများနှင့် ထာဝရဘုရားပြုခဲ့သော ပဋိညာဉ်ဖြစ်နိုင်သည် (ဥပမာ၊ ၁၁:၁၀; ၁၄:၂၁; ၂၂:၉; ၃၁:၃၂)။ ထိုပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်ခဲ့ကြသည်။ သို့မဟုတ် အစ္စရေး၏ အကြွင်းအကျန်တို့နှင့် ဘုရားသခင်ပြုမည့် အသစ်နှင့် အနာဂတ်ပဋိညာဉ် ဖြစ်နိုင်သည် (ဥပမာ၊ ၃၁:၂၂၊ ၃၁-၃၃; ၃၂:၄၀; ၅၀:၅)။ “ပဋိညာဉ်” တစ်ရပ်သည် အများအားဖြင့် စာဖြင့်ရေးသားထားသော ဥပဒေဆိုင်ရာ စာချုပ်တာဝန်တစ်ရပ်ကို ဖန်တီးပေးပြီး ပါဝင်သူအားလုံးက သစ္စာရှိစွာ ထိန်းသိမ်းရမည့် လိုအပ်ချက်များကို သတ်မှတ်ပေးသည်။ ပဋိညာဉ်၏ ဥပဒေဆိုင်ရာနှင့် တာဝန်ရှိစေသော အဆင့်အတန်းသည် ယုဒပြည်အပေါ် ဘုရားသခင်၏ ဖြောင့်မတ်သောတရားစီရင်ခြင်း၏ ဥပဒေဆိုင်ရာသဘောကို ရှင်းပြပေးသည်။ အထက်အဆင့်ရှိသူက မိမိကိုယ်တိုင် တာဝန်တစ်ရပ်ကို ယူသောအခါ ပဋိညာဉ်သည် ကတိတော်သဘောလည်း ဆောင်နိုင်သည်။ ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းတွင် မိမိလူတို့နှင့် အနာဂတ်တွင် ထာဝရတည်မြဲမည့် ပဋိညာဉ်ပြုမည်ဟူသော ဘုရားသခင်၏ကတိတော်များက ယင်းကို သက်သေပြသည် (ဥပမာ၊ ၃၁:၃၁-၃၄)။
ယေရမိ၏ ပရောဖက်ပြုချက်အချို့သည် အစ္စရေး၏ အပြည့်အဝပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို ကြိုတင်မျှော်မှန်းထားသည် (၂၃:၁-၈; ၃၀:၁၀-၁၁၊ ၁၈-၂၂; ၃၁:၁၀-၁၄၊ ၂၃-၂၅)။ လူမျိုးတို့ထံမှ အကြွင်းအကျန်များကို စုဝေးစေခြင်း (၂၃:၃-၄; ၃၀:၁၀-၁၁; ၃၁:၁၀-၁၄)၊ ဒါဝိဒ်အမျိုးအနွယ်မှ ဖြောင့်မတ်သော “အညွန့်” တစ်ရပ်ကို ပေါ်ထွန်းစေခြင်း (၂၃:၅-၆) နှင့် ထွက်မြောက်ခြင်းအသစ်တစ်ရပ် (ငယ် ၇-၈; ၅၀:၃၃-၃၄) တို့ ပါဝင်သည်။ ဤကောင်းကြီးမင်္ဂလာနှင့် မျှော်လင့်ချက်ရှိသော အနာဂတ်ကတိတော်များသည် ယုဒပြည်သားတို့ကို ဗာဗုလုန်သို့ သုံ့ပန်းအဖြစ် ခေါ်ဆောင်သွားမှုတိုင်းတွင် ပို၍အရေးကြီးလာသည် (၅၂:၂၈-၃၀ ကိုကြည့်ပါ)၊ အထူးသဖြင့် ဘီစီ ၅၈၆ ၏ ဘေးဒုက္ခနောက်ပိုင်းတွင် ပိုမိုအရေးပါလာသည်။ သို့သော် ထိုကတိတော်များနှင့်အတူ အခြေအနေမှန်ကို လက်ခံခြင်း၊ စိတ်ရှည်ရန် တောင်းဆိုခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်အပေါ် သစ္စာရှိရန် အခြေခံအကျဆုံး တိုက်တွန်းခြင်းတို့လည်း တွဲဖက်ပါရှိသည်။
ပဋိညာဉ်ဖော်မြူလာ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်က မိမိသည် အစ္စရေး၏ ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် အစ္စရေးသည် မိမိလူတို့ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခြင်းသည် ကျမ်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် တွေ့ရသည် (၇:၂၃; ၁၁:၄; ၂၄:၇; ၃၀:၂၂; ၃၁:၁၊ ၃၃; ၃၂:၂၈)။ ဤကြေညာချက်သည် အနာဂတ်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြခြင်းဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏အနာဂတ်အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ပရောဖက်ပြုနှုတ်ကပတ်တော်မှတစ်ဆင့် မျှော်လင့်ခဲ့ကြပြီး ခံစားတွေ့ကြုံခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့သော ကတိတော်နှုတ်ကပတ်တော်သည် သစ္စာရှိသူတို့အား ဘုရားသခင်ကို စောင့်မျှော်နိုင်စေပြီး အနာဂတ်ကောင်းကြီးမင်္ဂလာကို ယခုပင် စတင်ခံစားနိုင်စေသည်။ ဘုရားသခင်နှင့် မိမိလူတို့အကြား ထာဝရတည်မြဲသော သဘောတူညီမှုနှင့် ပေါင်းစည်းမှုဆိုင်ရာ ကတိတော်သည် ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်ရှိ ဘုရားသခင်၏အမှုတော် ပြီးစီးသောအခါ အဆုံးစွန်ပြည့်စုံမည် (ဗျာ၊ ၂၁:၁-၅)။
၂။ ဘုရားသခင်နှင့် လူသားတို့အကြား အပြန်အလှန်သိကျွမ်းခြင်း။ ယေရမိသည် ဘုရားသခင်က မိမိကို သိတော်မူခြင်းနှင့် မိမိက ဘုရားသခင်ကို သိခြင်းတို့အကြောင်း ထူးခြားစွာ ပြောဆိုသည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိကို ကြိုတင်သိတော်မူကြောင်း ယေရမိသိခဲ့သည် (ယေ၊ ၁:၅)။ သူ၏ဆုတောင်းချက်များတွင် မိမိကို သိတော်မူသော ဘုရားသခင်ထံ မကြာခဏ အယူခံခဲ့သည် (၁၂:၃; ၁၅:၁၅; ၁၇:၁၆)။ ဘုရားသခင်က ယေရမိကို သိတော်မူခြင်းသည် ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ကို ကြိုတင်ယူဆထားခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် လူသားတို့သည်လည်း ဘုရားသခင်ကို သိနိုင်ကြသည် (၉:၂၄)။ လူသားတို့သည် ဘုရားသခင်ကို သိရန် အလွန်နက်ရှိုင်းသော လိုအပ်ချက်ရှိပြီး ယေရမိသည် ယုဒပြည်သားတို့က ကိုယ်တော်ကို မသိကြသောကြောင့် ပြစ်တင်ခဲ့သည် (၂:၈; ၄:၂၂; ၅:၄; ၇:၉; ၈:၇)။ ဘုရားသခင်ကို မသိသေးသော လူမျိုးတို့သည် အားနည်းကုန်၍ ကျဆုံးကြမည် (၅၁:၅၈၊ ၆၄)။ အကြောင်းမှာ ထာဝရဘုရားနှင့်အတူ အသက်ရှင်ခြင်းက မလွဲမသွေ ဆောင်ကြဉ်းပေးသည့် ငြိမ်သက်ခြင်းကို သူတို့မတွေ့သေးသောကြောင့် ဖြစ်သည် (၆:၁၆; ၃၀:၁၀; ၃၁:၂; ၄၆:၂၇; ၅၀:၃၄)။ ဘုရားသခင်ကို သိခြင်းသည် မျှော်လင့်ချက်ရှိခြင်းဖြစ်ပြီး မျှော်လင့်ချက်သည် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။
၃။ ဘုရားသခင်နှင့် သန့်ရှင်းရာဌာန။ ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာ အယူဝါဒတွင် ဘုရားသခင်က မိမိပေးထားသောပြည်၌ မိမိလူတို့နှင့်အတူ နေမည်ဟူသော ကတိတော် ပါဝင်သည်။ ယေရုရှလင်ဗိမာန်တော်သည် နောက်ဆုံးတွင် ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်လက်ထက်၌ ဘုရားသခင်၏ နေရာတော်ဖြစ်လာသည်။ ဘုရားသခင်၏ အထံတော်ရှိခြင်းကြောင့် သန့်ရှင်းရာဌာနသည် အလွန်သန့်ရှင်းသောနေရာ ဖြစ်လာသည်။ သို့သော် ယေရမိအရ ယေရုရှလင်၌ ထားရှိသော မိစ္ဆာဘုရားများနှင့် ယုဒပြည်မြို့များရှိ ဒေသန္တရသန့်ရှင်းရာဌာနများ၌ ထားရှိသော ဘုရားများသည် သန့်ရှင်းရာဌာနကို ညစ်ညမ်းစေပြီး ဘုရားသခင်အား ထိုနေရာမှ စွန့်ခွာစေခဲ့သည်။ ယင်းကို အစ္စရေးက ထာဝရဘုရားကို စွန့်ပယ်ခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ သန့်ရှင်းရာဌာနကို ဖျက်ဆီးမည့် တရားစီရင်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်သည် မိမိလူတို့အကြားတွင် မနေတော့ကြောင်း အတည်ပြုပေးမည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် အစ္စရေး၏ မနာခံခြင်းသည် ပဋိညာဉ်ကို အဆုံးသတ်စေခဲ့သည် (၅:၁၉ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ သို့သော် သန့်ရှင်းရာဌာန ပျောက်ကွယ်သွားခြင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် မိမိလူတို့အကြား ဆက်ဆံရေးကို အဆုံးမသတ်ခဲ့ပါ။ ထိုဆက်ဆံရေးသည် ပရောဖက်ပြုနှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။
ယေရမိ၏ ဗာဗုလုန်သို့ သုံ့ပန်းရောက်သူများအပေါ် တိုက်တွန်းချက်များတွင် သန့်ရှင်းရာဌာနသည် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ဗာဗုလုန်သုံ့ပန်းဘဝ ၇၀ နှစ်အဆုံးတွင် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်တွင် ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်အသရေနှင့် ဘုန်းတော်ကိုလည်း ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း ပါဝင်ပြီး ယင်းတို့သည် ကိုယ်တော်၏ဗိမာန်တော်နှင့် ဆက်နွှယ်သည် (ယေ၊ ၁၄:၂၁; ၁၇:၁၂; ၃၁:၆-၇; ၅၁:၅၀-၅၁)။ ဗာဗုလုန်က ဇိအုန်၌ ပြုခဲ့သမျှကို ဘုရားသခင် တုံ့ပြန်တော်မူမည် (၅၁:၂၈)။ နိုင်ငံခြားကျူးကျော်သူများသည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းရာဌာနတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်ဟူသော ရှက်ဖွယ်အဖြစ်ကိုလည်း ကိုင်တွယ်တော်မူမည် (ငယ် ၅၁)။ ထို့ကြောင့် ဗာဗုလုန်အပေါ် ဘုရားသခင်ချမှတ်သော အပြစ်ဒဏ် (၅၀:၁-၅၁:၆၃) သည် ကိုယ်တော်၏ဗိမာန်တော်အတွက် လက်တုံ့ပြန်ခြင်းအဖြစ် ဘုရားသခင်ပြုတော်မူသော လုပ်ရပ်ဖြစ်သည် (၅၀:၂၈; ၅၁:၁၁၊ ၂၄)။ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးတို့ရှေ့၌ မိမိ၏ဂုဏ်အသရေနှင့် ဘုန်းတော်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်တော်မူသောအခါ မိမိလူတို့သည် ဇိအုန်ဗိမာန်တော်၌ ကိုယ်တော်ကို ထပ်မံဝတ်ပြုကြမည် (၅၀:၄-၅; ၅၁:၁၀; ၃၁:၆-၇၊ ၁၂ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ လူမျိုးတို့သည် ဗာဗုလုန်၏ အဓိကဘုရားကို နောက်ထပ် နှစ်သက်မြတ်နိုးတော့မည်မဟုတ်ဘဲ (၅၁:၄၄) ဇိအုန်၌ရှိသော ထာဝရဘုရားကို နှစ်သက်မြတ်နိုးကြမည် (၃:၁၇; ဟေရှာယ ၂:၂-၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ အနှစ်သာရအားဖြင့် ဤအယူဝါဒဆိုင်ရာ အမြင်သည် ဒံယေလကျမ်းတွင်လည်း ဆက်လက်တွေ့ရပြီး (ဒံ၊ ၈:၉-၁၄ ရှိ ဦးချိုငယ်၏ မာန၊ ဖိနှိပ်မှုနှင့် သန့်ရှင်းရာဌာနကို ညစ်ညမ်းစေခြင်း) ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင်လည်း ဆက်လက်တွေ့ရသည် (ဗျာ၊ ၁၄:၆-၁၃ တွင် လူမျိုးတို့အား ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်အသရေနှင့် ဘုန်းတော်ကို ပေးရန် တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် “ဗာဗုလုန်” မှ စစ်မှန်သောဘုရားသခင်ထံ လှည့်ပြန်ခြင်း)။
၄။ ဘုရားသခင်နှင့် လူမျိုးများ။ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးအပေါင်းတို့၏ သခင်ဖြစ်သည် (ယေ၊ ၁:၄-၁၀; ၃:၁၇; ၄:၂; ၅:၁၅; ၁၀:၇၊ ၁၀; ၁၈:၇-၁၀; ၂၅:၁၇-၂၈; ၄၆:၁-၅၁:၆၃)။ ဖန်ဆင်းရှင်သည် မိမိသင့်လျော်သည်ဟု ယူဆသောသူအား မြေကြီးအပေါ် အုပ်စိုးခွင့်ပေးတော်မူသည် (၁:၅၊ ၁၀; ၂၇:၅; ဒံ၊ ၂:၂၁၊ ၃၇-၃၈၊ ၄၄; ၅:၁၈-၂၁; ၇:၂၆-၂၇; တမန်တော် ၁၇:၂၄-၂၈; ဗျာ၊ ၁၉:၁၁-၂၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ လူမျိုးတို့အား အုပ်စိုးခွင့်ပေးနိုင်သကဲ့သို့ ထိုအုပ်စိုးခွင့်ကိုလည်း ရုပ်သိမ်းနိုင်သော ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးကို ယေရမိ၏ ပရောဖက်အဖြစ် ခေါ်ခြင်း၌ အဓိကပုံရိပ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ အမြစ်ဖြတ်ရန်၊ ဖြိုဖျက်ရန်၊ ဖျက်ဆီးရန်သာမက တည်ဆောက်ရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရန်လည်း ဖြစ်သည် (ယေ၊ ၁:၁၀; ၁၈:၁-၁၁; ၃၁:၂၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ တရားစီရင်ခြင်း၏ အခြေအနေတွင် ဘုရားသခင်သည် မနာခံသော မိမိ၏ပဋိညာဉ်ဖက်ဖြစ်သူ ယုဒပြည်ကို အပြစ်ပေးရန် ဗာဗုလုန်ကို မိမိ၏အမှုဆောင်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည် (၂၇:၆-၉)။ သို့သော် ကယ်တင်ခြင်း၏ အခြေအနေတွင် ဗာဗုလုန်ကို မကြောက်ရန် မိမိ၏အကြွင်းအကျန်လူတို့ကို ဘုရားသခင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူတို့ကို ကယ်တင်နိုင်သော တန်ခိုးသည် ကိုယ်တော်၌ရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည် (၄၂:၁၁-၁၂)။ ဗာဗုလုန်၏ သတ်မှတ်ထားသောအချိန် ကုန်ဆုံးသောအခါ ဘုရားသခင်သည် သူမ၏ဆန့်ကျင်ဘက်သို့ လှည့်၍ သူမကို အပြစ်ပေးတော်မူမည် (၅၀:၁-၅၁:၆၃)။ ကမ္ဘာ့အုပ်စိုးမှုကိုလည်း အခြားလူမျိုးတစ်မျိုးထံ ပေးအပ်တော်မူမည် (၅၁:၁၁၊ ၂၈)။
၅။ ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် ဘုရားသခင်။ လူမျိုးများအပေါ် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာသည် တည်ရှိသမျှအားလုံးကို ကိုယ်တော်ဖန်ဆင်းတော်မူခြင်းအပေါ် အခြေခံသည် (၁၀:၁၂-၁၆; ၃၂:၁၇-၂၅; ၅၁:၁၅-၁၉)။ ကိုယ်တော်သည် အရာအားလုံးကို တတ်နိုင်တော်မူသောဘုရားဖြစ်ပြီး (၃၂:၂၇; ၄၈:၁၅; ၅၁:၅၇) နေရာအနှံ့၌ ရှိတော်မူသည် (၂၃:၂၄)။ ဘုရားသခင်သည် မြေကြီးနှင့် ထိုမြေကြီးပေါ်ရှိ သက်ရှိသတ္တဝါအားလုံးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသောကြောင့် (၂၇:၅) မိမိအလိုရှိသည့်အတိုင်း အုပ်စိုးရန် ထိုအရာများသည် ကိုယ်တော်၏အရာဖြစ်သည် (ငယ် ၅-၁၁; ၁၈:၁-၁၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဖန်ဆင်းထားသော စကြဝဠာကို သတ်မှတ်ထားသော စည်းမျဉ်းနှင့် ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း စီမံအုပ်ချုပ်တော်မူသည် (၅:၂၄; ၈:၇; ၁၄:၂၂; ၂၇:၁-၂၂; ၃၁:၃၅-၃၇)။ ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရားကို မျှော်လင့်သောသူတို့သည် မင်္ဂလာရှိကြမည် (၁၇:၇)။ ပဋိညာဉ်အောက်တွင် အစ္စရေးသည် ဘုရားသခင်ကို ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၀:၈-၁၁) နှင့် ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းခြင်းအားဖြင့် အိမ်နီးချင်းများကို စောင့်ရှောက်ရန် (တရားဟောရာကျမ်း ၅:၁၂-၁၅) ကတိပြုခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရားသည် ယေရမိကို ယင်းအရာကို လူတို့အား သတိပေးရန် ခေါ်တော်မူပြီး ယေရုရှလင်မြို့၏ တံခါးရှိသမျှ၌ ဥပုသ်နေ့ကို သန့်ရှင်းစွာ စောင့်ထိန်းရန် ကြေညာစေခဲ့သည်။ ထိုအရာသည် ဘိုးဘေးများအား ကိုယ်တော်မှာကြားခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်သည် (ယေ၊ ၁၇:၂၂)။
၆။ မျှော်လင့်ချက်နှင့် နှုတ်ကပတ်တော်။ ဘုရားသခင်၏ သစ္စာရှိခြင်းတွင် ဒါဝိဒ်အား ပေးထားသော ကတိတော်လည်း ပါဝင်သည် (၃၃:၁၇)။ မေရှိယဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်သည် ပြည့်စုံလာမည်ဖြစ်ပြီး ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ရှင်ဘုရင်သည် ဘုရားသခင်၏လူတို့အပေါ် သခင်ဖြစ်၍ ယုဒပြည်သို့ ကယ်တင်ခြင်းနှင့် လုံခြုံခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးမည် (ငယ် ၁၅-၁၆)။ ဗာဗုလုန်သုံ့ပန်းဘဝမှ ပြန်လာပြီးနောက် ချက်ချင်းပင် ဤကတိတော် မပြည့်စုံခဲ့သော်လည်း ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းက ယေရှုခရစ်၌ ယင်း၏ပြည့်စုံခြင်းကို မြင်သည် (ရော၊ ၃:၂၁; ဗျာ၊ ၁၉:၁၁)။ ဤကတိတော်ကို ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် ယေရမိထံ ပေးခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ပြောဆိုခြင်းသည် ယေရမိ၏ဘဝတာဝန် ဖြစ်ခဲ့သည် (ဥပမာ၊ ယေ၊ ၁:၄၊ ၁၁၊ ၁၃; ၂:၁၊ ၄၊ ၃၁)။ “နှုတ်ကပတ်တော်” သို့မဟုတ် “ဘုရားသခင်၏ စကားများ” ဟူသော နာမ်သည် ဤကျမ်း၌ အကြိမ် ၁၅၀ ကျော် ပေါ်ပေါက်ခြင်း၊ “ထာဝရဘုရားမိန့်တော်မူသည်” ကဲ့သို့သော ကြိယာပုံစံများကို မထည့်သေးဘဲ၊ ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ယေရမိထံသို့ ရောက်လာသူဖြစ်ကြောင်း အစပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသောအချက်ကို ပိုမိုအလေးပေးစေသည် (၁:၂)။ နှုတ်ကပတ်တော်တွင် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် အလိုတော် ပါဝင်သည်။ ယင်းသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာဖြင့် အသက်ဝင်နေပြီး တစ်ခါတစ်ရံ တရားစီရင်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် မျှော်လင့်ချက်ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။ ၎င်းသည် တန်ခိုးကြီးရုံသာမက မီးကဲ့သို့ ခံစားရနိုင်သည် (၅:၁၄; ၂၀:၉; ၂၃:၂၉)၊ ကျောက်ကို အပိုင်းပိုင်း ခွဲဖျက်သော တူကဲ့သို့လည်း ဖြစ်သည် (၂၃:၂၉)။ သို့သော် ထိုနှုတ်ကပတ်တော်သည် “ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် မွေ့လျော်ခြင်း” လည်း ဖြစ်သည် (၁၅:၁၆)။
နှုတ်ကပတ်တော်ကို “မြင်နိုင်” သည် (၂:၃၁)။ အကြောင်းမှာ ပြောဆိုသော နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်သော နှုတ်ကပတ်တော်အကြား ခွဲခြားမှုမရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲဘာသာစကားရှိ ထိုစကားလုံးသည် “နှုတ်ကပတ်တော်” သာမက “အရာ” သို့မဟုတ် “အကြောင်းအရာ” ကိုလည်း ဆိုလိုသည်။ လူသားတို့သည် နှုတ်ကပတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းမရှိကြပါ။ မိမိတို့၏အလိုဖြင့် ထိုနှုတ်ကပတ်တော်ကို ခေါ်ယူ၍မရပါ (၁၇:၁၅; ၂၃:၁၈)။ တစ်ခါတစ်ရံ မိမိတို့၏ဆန္ဒကိုပင် ဆန့်ကျင်၍ ပေးအပ်ခြင်းခံရသည် (၁:၆-၈; ၁၅:၁၅-၂၁; ၂၈:၆-၇)။ စစ်မှန်သော ပရောဖက်များသည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို နာခံခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို လက်အောက်ခံရမည်၊ နားထောင်၍ စောင့်မျှော်ရမည်။ အချို့သောအချိန်များတွင် ယေရမိသည် အချိန်ကာလရှည်ကြာစွာ စောင့်မျှော်ခဲ့ရသည် (၄၂:၁-၇)။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော် ပြည့်စုံခြင်းသည် သေချာသည် (၁:၁၂; ၂၈:၉; ၃၂:၂၄)။ ယေရမိ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များစွာသည် မကြာမီ ပြည့်စုံခဲ့ကြသည် (ဥပမာ၊ ၁၆:၁၅; ၂၀:၄; ၂၅:၁၁-၁၄; ၂၇:၁၉-၂၂; ၂၈:၁၅-၁၇; ၂၉:၁၀; ၃၄:၄-၅; ၄၃:၁၀-၁၁; ၄၄:၃၀; ၄၆:၁၃; ၅၁:၄၁-၄၄)။ အချို့မှာမူ အခြားခေတ်တစ်ခေတ်၌ ပြည့်စုံရမည် သို့မဟုတ် ယခုတိုင် ပြည့်စုံလာမည့်အရာများ ဖြစ်ကြသည် (ဥပမာ၊ ၂၃:၅-၆; ၃၀:၈-၉; ၃၁:၃၁-၃၄; ၃၃:၁၅-၁၆)။
ယေရမိသည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်၏ ဖြောင့်မတ်မှန်ကန်မှုကို အထူးအလေးထားခဲ့သည်။ ထိုခေတ်က လူကြိုက်များသော ပရောဖက်များနှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ရာတွင် သူ့ထံ ဘုရားသခင်၏ဖွင့်ပြချက်၏ သဘောသဘာဝကို နားလည်ရန် အတင်းအကျပ် လိုအပ်လာသည်။ သူတို့သည်လည်း ထာဝရဘုရား၏နာမကို အသုံးပြု၍ ပြောဆိုကြသော်လည်း ယေရမိက သူတို့ကို ဘုရားသခင် စေလွှတ်ခြင်းမရှိကြောင်း (၂၃:၂၁၊ ၃၂)၊ ဘုရားသခင်၏ အကြံတော်၌ သူတို့ မရပ်ခဲ့ကြောင်း (ငယ် ၁၈၊ ၂၂) နှင့် ဘုရားသခင်သည် သူတို့အား မိန့်တော်မမူကြောင်း (ငယ် ၂၁) ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ သူတို့၏နှုတ်ကပတ်တော်တွင် စစ်မှန်သော မျှော်လင့်ချက်မရှိခဲ့ပါ။ သို့သော် ယေရမိသည် မိမိသည် ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သောပရောဖက်များ၏ အစဉ်အဆက်ထဲတွင် ရှိနေကြောင်း (၇:၂၅; ၂၅:၄; ၂၆:၅; ၂၉:၁၉; ၃၅:၁၅; ၄၄:၄) နှင့် ထာဝရဘုရားထံမှ လာသော မိမိ၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် မျှော်လင့်ချက်၏ အလင်းတိုင်တစ်ရပ်ကဲ့သို့ သမိုင်းကို ပုံဖော်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့သည်။
၇။ ပရောဖက်ပြုနှုတ်ကပတ်တော်။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဖွင့်ပြခြင်းအားဖြင့် ယေရမိထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ “ဖွင့်ပြခြင်း” ဟူသောဝေါဟာရကို ဤကျမ်း၌ မတွေ့ရသကဲ့သို့ ထိုအတွေ့အကြုံကိုလည်း အသေးစိတ် မဖော်ပြထားပါ။ အများအားဖြင့် ထာဝရဘုရား၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် ယေရမိထံသို့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း “ရောက်လာ” ပြီးနောက် ပရောဖက်က ထာဝရဘုရား “မိန့်တော်မူသည်” ကို ကြေညာခဲ့သည် (ဥပမာ၊ ၂:၄; ၁၉:၂)။ ထင်ရှားသည်မှာ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံနှင့် သက်ဆိုင်သောအရာများကို ယေရမိ၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လူတို့က ကောင်းစွာ သိရှိလက်ခံထားပြီးဖြစ်သောကြောင့် ရှင်းလင်းချက် မလိုအပ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်က မိမိ၏သတင်းစကားကို ဖွင့်ပြတော်မူသောအခါ ပရောဖက်သည် ထာဝရဘုရား၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ရိုးရိုး “သိ” သည်။ ထို့ကြောင့် စစ်မှန်သောပရောဖက်၏ လက္ခဏာမှာ ဘုရားသခင်နှင့် ရင်းနှီးသောဆက်ဆံရေးရှိခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်ကို သိကျွမ်းခြင်း ဖြစ်သည်။ ယေရမိ၏ ပရောဖက်ပြုအတွေ့အကြုံနှင့် အနီးစပ်ဆုံးတွေ့ရသောအရာမှာ ထာဝရဘုရား၏ အကြံတော်၌ သူရပ်နေခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားခြင်းဖြစ်သည် (၂၃:၁၈၊ ၂၂)။ ယင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် မိမိ၏ပရောဖက်အကြား ရင်းနှီးသော စကားပြောဆက်ဆံမှုကို ရည်ညွှန်းသည် (က၊ ၁၈:၂၂-၃၃; အာ၊ ၃:၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ထိုဆက်ဆံမှုတွင် ပရောဖက်သည် နှုတ်ကပတ်တော်ကို အာရုံစိုက်၍ နားထောင်ခဲ့သည် (ယေ၊ ၂၃:၁၈)။
ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် အားကြီးပြီး သန့်ရှင်းသည် (၅:၁၄; ၂၃:၉၊ ၂၉)။ အကြောင်းမှာ ယင်းသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးနှင့် သန့်ရှင်းခြင်းကို သယ်ဆောင်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယေရမိသည် ထိုနှုတ်ကပတ်တော်ကို ရိုသေကြောက်ရွံ့တုန်လှုပ်စွာ မိမိ၏နှုတ်၌ ခံယူသည် သို့မဟုတ် စာလိပ်ပေါ်၌ ရေးသားသည်။ ဤနားလည်မှုအောက်တွင် ယေရမိသည် မိမိ၏ပရောဖက်ပြုဟောပြောချက်များတွင် ဘုရားသခင်ထံမှ သက်သက်လာသော ဘာသာစကားဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် မိမိထံမှလာသော အစိတ်အပိုင်းများကို ခွဲခြားမထားပါ။ ဘုရားသခင်၏စကားသည် တစ်နည်းအားဖြင့် လူသားတို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအပြင်ဘက်တွင်ရှိပြီး ပရောဖက်မှတစ်ဆင့်သာ ရယူနိုင်သည်။ ဘုရားသခင်၏စကား၏ အံ့မခန်းတန်ခိုးကို မည်သည့်လူသားမဆို လက်ခံ၍ ဆက်သွယ်ပြောဆိုနိုင်ခြင်း မရှိဘဲ၊ ထာဝရဘုရားက သင့်လျော်စွာ ခန့်အပ်ထားသော ပရောဖက်တစ်ဦး၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးမှုမှတစ်ဆင့်သာ ရရှိနိုင်သည် (၁:၄-၁၉; ဟေရှာယ ၆:၁-၁၃ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
ပရောဖက်သည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို လက်ခံရန် ခေါ်တော်မူခြင်းခံရပြီး (ယေ၊ ၂၃:၁၈ ကိုလည်းကြည့်ပါ) ထိုနှုတ်ကပတ်တော်ကို လူသားတို့ နားလည်လွယ်စွာ လက်ခံနိုင်မည့် ပုံစံဖြင့် ပြန်လည်ဖော်ပြပေးရသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ရည်ရွယ်ထားသော ပရိသတ်၏ ဘာသာစကားနှင့် ပြောဆိုရေးပုံစံများအတိုင်း ထိရောက်စွာ ဆက်သွယ်နိုင်ရန် စကားပြောခြင်း သို့မဟုတ် ရေးသားခြင်း ဖြစ်သည်။ အယ်လင်ဝှိုက်သည် ပရောဖက်ပြုစကားနှင့် ပတ်သက်၍ ဤအချက်ကို နားလည်ထားပြီး “သမ္မာကျမ်းစာသည် ဘုရားသခင်ကို မိမိ၏ရေးသားသူအဖြစ် ညွှန်ပြသော်လည်း လူသားတို့၏လက်များဖြင့် ရေးသားထားပြီး၊ ကျမ်းတစ်ကျမ်းနှင့်တစ်ကျမ်း မတူညီသောဟန်ပန်များ၌ ရေးသားသူအသီးသီး၏ လက္ခဏာများကို ဖော်ပြထားသည်။ ဖွင့်ပြတော်မူသော အမှန်တရားအားလုံးသည် ‘ဘုရားသခင်၏မှုတ်သွင်းခြင်းဖြင့် ပေးထားသည်’
(၂ တိ၊ ၃:၁၆)။ သို့သော် ယင်းတို့ကို လူတို့၏စကားများဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ အနန္တတန်ခိုးရှင်သည် မိမိ၏သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်အားဖြင့် မိမိ၏အစေခံများ၏ စိတ်နှင့်နှလုံးထဲသို့ အလင်းကို သွန်းလောင်းတော်မူသည်။ အိပ်မက်များနှင့် ရူပါရုံများ၊ သင်္ကေတများနှင့် ပုံရိပ်များကို ပေးတော်မူပြီး အမှန်တရားကို ဤနည်းဖြင့် ဖွင့်ပြခြင်းခံရသူတို့သည် ထိုအတွေးအခေါ်ကို လူသားတို့၏ ဘာသာစကားဖြင့် ကိုယ်တိုင်ဖော်ပြခဲ့ကြသည်” ဟု ဆိုခဲ့သည် (မဟာတိုက်ပွဲ၊ အတွဲ ၃)။
ထာဝရဘုရား၏ စကားများနှင့် ယေရမိ၏ စကားများသည် တစ်ခုတည်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စာသားအတွင်း ၎င်းတို့ကို ခွဲခြားရန် မကြာခဏ မဖြစ်နိုင်ခြင်းကို ရှင်းပြပေးသည်။ ဘုရားသခင်သည် မူလဖန်တီးသူဖြစ်ပြီး ယေရမိသည် တရားဟောသူနှင့် စာသားကို ဖန်တီးသူဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ယေရမိ၏ ခေါ်ခြင်း၌ ဘုရားသခင်က ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ပေးတော်မူသည် (ယေ၊ ၁:၄၊ ၁၁-၁၃)၊ ထို့နောက် ပရောဖက်က ယင်းကို ပြောဆို၍ ပုံဖော်သည် (ငယ် ၉-၁၀)၊ ဘုရားသခင်က ယင်းကို အကောင်အထည်ဖော်၍ ပြည့်စုံစေသည် (ငယ် ၁၂)၊ ထို့နောက် ပရောဖက်က မှတ်တမ်းတင်သည်။ ယေရမိ၏သတင်းစကားမှာ မျှော်လင့်ချက်၊ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် စစ်မှန်သောကောင်းကျိုးချမ်းသာသည် ကမ္ဘာနှင့် အစ္စရေး၏ ပဋိညာဉ်ဘုရားသခင်ဖြစ်သော ဖန်ဆင်းရှင်အပေါ် သစ္စာရှိခြင်း၌သာ တွေ့ရသည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းသည် ဘုရားသခင်၏ အုပ်စိုးခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏နိုင်ငံတော်၏ အမြင့်မြတ်ဆုံးအာဏာကို ဗဟိုပြုထားသည် (၁:၁၀; ၄၆:၁ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်နှင့် လူသားတို့အကြား ဆက်ဆံရေးတိုင်းသည် ဘုရားသခင်မည်သူဖြစ်သည်နှင့် လူတို့အတွက် မည်သည့်အရာကို အလိုရှိတော်မူသည်ဆိုသည့်အပေါ် အခြေခံသောကြောင့် ကိုယ်တော်၏ကတိတော်သည် အချိန်တိုင်းတွင် တရားဝင်သည်။ ကိုယ်တော်သည် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် အနာဂတ်မျှော်လင့်ချက်ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးလိုတော်မူသည် (၂၉:၁၁)။
စာပေဆိုင်ရာ လက္ခဏာများ။ စကားလုံးအရေအတွက်ကို တွက်ချက်လျှင် ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းသည် ဓမ္မဟောင်းပရောဖက်ပြုကျမ်းများအနက် အရှည်ဆုံးကျမ်းဖြစ်သည်။ ယေရမိကျမ်း၏ ထူးခြားသောလက္ခဏာများထဲမှ တစ်ခုမှာ အမျိုးမျိုးသော စာပေပုံစံများနှင့် စာသားအမျိုးအစားများကို အသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ကဗျာနှင့် စကားပြေကို အလွန်မြင့်မားသော အနုပညာအဆင့်ဖြင့် ထူးခြားစွာ ဖော်ပြထားသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖြစ် ကြီးပြင်းလာခြင်းကြောင့် (၁:၁) ယေရမိသည် ဆာလံကျမ်းမှ ဗိမာန်တော်စာပေများနှင့် နက်ရှိုင်းစွာ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပညတ္တိကျမ်းငါးကျမ်း၊ အထူးသဖြင့် တရားဟောရာကျမ်းနှင့် သမိုင်းဝင်ကျမ်းများ၊ ပရောဖက်ပြုကျမ်းများ၊ ဥပမာ ၂ ဓမ္မရာဇဝင်၊ ဟေရှာယနှင့် ဟဗက္ကုတ်တို့မှ အပိုင်းများနှင့် အကြောင်းအရာများကိုလည်း ယူသုံးသည်။ သူသည် မိမိ၏ ပရောဖက်ပြုအမြင်ကို ဟောပြောချက်များ၊ ဆုတောင်းချက်များနှင့် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ချက်များတွင် ထူးခြားသော အနုပညာကျွမ်းကျင်မှုဖြင့် ဖော်ပြသည်။
ယေရမိအနာဂတ္တိကျမ်းသည် ပရောဖက်ပြုစာပေအမျိုးအစားတွင် ပါဝင်သည်။ ဤကျမ်း၌ တွေ့ရသော ထိုအမျိုးအစား၏ လက္ခဏာများတွင် ပဋိညာဉ်တရားစွဲဆိုမှု၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည်ဖြစ်စေ မပါဝင်သည်ဖြစ်စေ ဘေးဒုက္ခကြေညာချက်များ (တရားစွဲဆိုချက်များ၊ တရားစီရင်ချက်များနှင့် တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ကြိုတင်ဟောချက်များ) (၂:၁-၃၇; ၂၉:၃၀-၃၂; ၅၀:၁-၅၁:၅၈)၊ တရားဟောချက်များ (၇:၁-၁၅)၊ အနာဂတ်ကို ကြိုတင်ဟောသော ပရောဖက်ပြုချက်များ (၃၀:၁-၃၃:၂၈)၊ ဇာတ်ကြောင်းအမျိုးမျိုး—သမိုင်း (၃၉:၁-၄၄:၃၀)၊ အတ္ထုပ္ပတ္တိ (၂၆:၁-၂၄)၊ ကိုယ်တိုင်ရေးအတ္ထုပ္ပတ္တိ (၁၁:၁၈-၁၉; ၁၃:၁-၁၁)၊ သင်္ကေတအဖြစ် လက်တွေ့ပြုလုပ်ပြသော ပရောဖက်ပြုချက် (၁၈:၁-၁၁)၊ ခေါ်ခြင်းဆိုင်ရာ ဇာတ်ကြောင်း (၁:၄-၁၉) နှင့် ရူပါရုံမှတ်တမ်း (၂၄:၁-၁၀)၊ သင်ကြားပို့ချချက် အမျိုးမျိုး (၁၁:၁-၁၇; ၁၇:၁၉-၂၇; ၃၅:၁၂-၁၉)၊ စာများ (၂၉:၁-၃၀) နှင့် “ဝန်ခံချက်များ” ဟု ခေါ်ဆိုကြသော အပိုင်းများ (၁၁:၁၈-၂၃; ၁၂:၁-၆; ၁၅:၁၀-၂၁; ၁၇:၁၄-၁၈; ၁၈:၁၈-၂၃; ၂၀:၇-၁၈) တို့ ပါဝင်သည်။
ယေရမိ၏ ဝန်ခံချက်များတွင် ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတင်ခြင်းတို့နှင့် ရောနှောနေသော စိတ်ခံစားချက်များနှင့် စိတ်ပူပန်ဝမ်းနည်းမှုများကို သွန်ချပြထားသည်။ အန္တရာယ်များသော အခြေအနေများအတွင်း ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို သစ္စာရှိစွာ ဆောင်ကြဉ်းပေးနေစဉ် ယေရမိသည် ထာဝရဘုရားနှင့် နက်ရှိုင်း၍ ရိုးသားပြတ်သားသော ဆွေးနွေးမှုတွင် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ အခြေအနေက လိုအပ်သည့်အခါ ဆုတောင်းရာ၌ သင့်လျော်သော ရိုးသားပွင့်လင်းမှုနှင့် တိုက်ရိုက်ပြောဆိုမှု၏ အနက်ကို ဝန်ခံချက်များက ပြသသည်။ ကိုယ်ပိုင်ဆန်ပြီး မူလထူးခြားမှုရှိသော်လည်း ဆာလံကျမ်း၌ တွေ့ရသော ငိုကြွေးဆုတောင်းခြင်း၏ ရိုးရာပုံစံများကိုလည်း ထည့်သွင်းထားသည်။
ယေရမိ၏ ကဗျာများသည် အလွန်မတူကွဲပြားသော ပုံစံများကို ဖော်ပြသည်။ စစ်သီချင်းများ၏ စိတ်လှုပ်ရှားဖွယ် ကဗျာဆန်မှု (၄:၅ခ-၉၊ ၁၃-၁၆၊ ၁၉-၂၂)၊ နီးကပ်လာသော ဖျက်ဆီးခြင်းအပေါ် စကြဝဠာဆန်သော စိုးရိမ်တွေးတောမှု (၄:၂၃-၂၆)၊ ဝန်ခံချက်ဆိုင်ရာ ငိုကြွေးသံများ၏ ပြင်းထန်သော ကိုယ်ပိုင်ခံစားချက် (၁၅:၁၀-၁၁၊ ၁၅-၂၀; ၂၀:၇-၁၈)၊ ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် တွဲဖက်ပါရှိသော မညှာမတာ ပြင်းထန်သော ပြစ်တင်စကားများ (၂၂:၁၃-၁၉)၊ နက်ရှိုင်းသော ကိုယ်ပိုင်ဝမ်းနည်းမှု၏ သနားဖွယ်ကောင်းသော ထုတ်ဖော်မှု (၁၃:၁၅-၁၇)၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်လုံးအပေါ် “ဓားသီချင်း” ဖြင့် ရင်သပ်ရှုမောဖွယ် တရားစီရင်ခြင်း (၅၀:၃၅-၃၇) နှင့် နိုင်ငံခြားလူမျိုးများအပေါ် ပရောဖက်ပြုချက်များ၏ အပြောအဆိုဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများ (၄၆:၃-၁၂; ၅၀:၃၅-၃၈; ၅၁:၁-၅၈) တို့ ဖြစ်သည်။
ယေရမိကျမ်းတွင် ထင်ရှားသော စကားစုများ သို့မဟုတ် အတွေးအခေါ်များကို ထိရောက်စွာ ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုထားသော ဥပမာများကို တွေ့ရသည်။ ဥပမာ “ဓား၊ အစာခေါင်းပါးခြင်းနှင့် ကပ်ရောဂါ”
(၁၄:၁၂-၁၆; ၂၁:၇၊ ၉; ၂၄:၁၀; ၂၇:၈၊ ၁၃; ၂၉:၁၇-၁၈; ၃၂:၂၄၊ ၃၆; ၃၄:၁၇; ၃၈:၂; ၄၂:၁၇၊ ၂၂; ၄၄:၁၃) နှင့် အမြစ်ဖြတ်ခြင်း၊ ဖြိုဖျက်ခြင်း၊ ဖျက်ဆီးခြင်း သို့မဟုတ် တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးခြင်းတို့၏ ဘာသာစကားများ ဖြစ်သည်။ ထိုအရာများသည် လူမျိုးတစ်မျိုးကို ဖျက်ဆီးနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် အောင်မြင်စေနိုင်ခြင်းရှိသော ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးကို ဖော်ပြသည် (၁:၁၀; ၁၂:၁၇; ၁၈:၇-၉; ၂၄:၆; ၃၁:၂၈; ၄၂:၁၀)။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ပရောဖက်များမှတစ်ဆင့် မိမိ၏ အလေးအနက်ထား၍ အဆက်မပြတ်ပြုလုပ်နေသော လုပ်ဆောင်ချက်များကို အမြဲမပြတ် ပြောဆိုခြင်း၊ စေလွှတ်ခြင်းနှင့် သွန်သင်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်သွယ်တော်မူသည် (အချို့ဘာသာပြန်များတွင် “နံနက်စောစောထ၍” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်) (၇:၁၃၊ ၂၅; ၁၁:၇; ၂၅:၃-၄; ၂၆:၅; ၂၉:၁၉; ၃၂:၃၃; ၃၅:၁၄-၁၅; ၄၄:၄; ၁၁:၇; ၂၅:၃; ၃၂:၃၃; ၃၅:၁၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။
မိမိ၏သတင်းစကားကို အင်အားနှင့် တစ်စုတစ်စည်းတည်း ဖြစ်စေရန် ယေရမိသည် အသံတူစကားများနှင့် အသံနီးစပ်သော စကားများကို မကြာခဏ အသုံးပြုသည်။ ယင်းတို့ကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာပြန်တွင် မထင်ရှားစေပါ။ ဥပမာ ၁:၁၁-၁၂ တွင် “ဗာဒံပင် … အသင့်ဖြစ်နေသည်” ဟူသော အသံဆင်တူစကားကစားနည်း၊ ၅၁:၂ တွင် “နိုင်ငံခြားသားတို့က သူမကို လေဖြင့်ဖွဲ” ဟူသော အသံဆက်စပ်မှုနှင့် ၄၈:၄၃ တွင် “ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ တွင်းနှင့် ကျော့ကွင်း” ဟူသော အသံဆက်စပ်မှုတို့ ဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၂၄:၁၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ဟေဗြဲစကားလုံးတစ်လုံးကို အဓိပ္ပာယ်အမျိုးမျိုးဖြင့် ကစားအသုံးပြုခြင်းသည်လည်း အကြောင်းအရာအရ အရေးကြီးသည်။ ယင်းစကားလုံးသည် “လှည့်ခြင်း၊ ပြန်လာခြင်း၊ နောက်ဆုတ်ဖောက်ပြန်ခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်များ ရှိသည် (ယေ၊ ၃:၁-၄:၄; ၈:၄-၁၇; ၁၅:၁-၂၁; ၃၄:၈-၂၂)။ ထိုစကားလုံးနှင့် ဆက်စပ်သော “ကံကြမ္မာများကို ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း” သို့မဟုတ် “သုံ့ပန်းဘဝမှ ပြန်ခေါ်ဆောင်လာခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည့် အသုံးအနှုန်းကိုလည်း ၂၉:၁၄; ၃၀:၃၊ ၁၈; ၃၁:၂၃; ၃၂:၄၄; ၃၃:၇၊ ၁၁၊ ၂၆ တို့တွင် တွေ့ရသည်။ အပိုင်းအများစုနီးပါးတွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖော်ပြချက်ဖြင့် တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းသော စာပေနည်းလမ်းကို တွေ့ရပြီး အထူးသဖြင့် လူမျိုးများ၊ နိုင်ငံများ၊ မြို့များနှင့် မြေများကို ရည်ညွှန်းရာတွင် အသုံးပြုသည် (ဥပမာ၊ “ယေရုရှလင်” ဟုဆို၍ ယုဒပြည် သို့မဟုတ် အစ္စရေးကို ရည်ညွှန်းခြင်း)။
ယေရမိကျမ်း၏ သင်္ကေတများနှင့် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြချက်များ
ယေဇကျေလကဲ့သို့ ယေရမိသည်လည်း မိမိ၏သတင်းစကားများကို အလေးပေးဖော်ပြရန် အားကောင်းသော သင်္ကေတများကို အသုံးပြုသည် (ဥပမာ၊ ၁၃:၁-၁၁; ၁၉:၁-၁၂; ၂၄:၁-၁၀; ၂၇:၁-၂၂; ၄၃:၈-၁၃)။ သခင်ဘုရား၏ အမိန့်တော်အရ အချို့သောလုပ်ရပ်များကို လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ပြသရာတွင်လည်း သင်္ကေတများကို အသုံးပြုထားသည် (ဥပမာ၊ ၁၆:၁-၄၊ ၅-၉; ၃၂:၆-၁၅)။ ကျမ်းစာ၏ အပိုင်းကြီးများကိုလည်း ကျမ်းတစ်လျှောက် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြထားသည် (ဥပမာ၊ ၆:၁၂-၁၅ နှင့် ၈:၁၀-၁၂; ၁၀:၁၂-၁၆ နှင့် ၅၁:၁၅-၁၉; ၁၆:၁၄-၁၅ နှင့် ၂၃:၇-၈; ၂၃:၅-၆ နှင့် ၃၃:၁၅-၁၆; ၂၃:၁၉-၂၀ နှင့် ၃၀:၂၃-၂၄; ၃၀:၁၀-၁၁ နှင့် ၄၆:၂၇-၂၈; ၃၉:၁-၇ နှင့် ၅၂:၄-၁၆)။ ထိုသို့ပြုခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ သင်ကြားရေးနှင့် ဆက်သွယ်ရေး ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်တွင် စာဖတ်နိုင်စွမ်း အကန့်အသတ်ရှိပြီး စာအုပ်များလည်း ရှားပါးသောကြောင့် ကျမ်းများကို ပရိသတ်ရှေ့တွင် အသံထွက်ဖတ်လေ့ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် အဓိကအပိုင်းများကို ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြခြင်းသည် အလေးပေးရန် ရည်ရွယ်ပြီး ကျမ်း၏ အပိုင်းအမျိုးမျိုးအကြား ဆက်စပ်မှုများကိုလည်း ဖန်တီးပေးသည်။ စာကြောင်းများနှင့် ပိုကြီးသောအပိုင်းများကို အပြန်အလှန်ချိန်ညှိထားသော ဖွဲ့စည်းပုံ၏ အခြေခံမူအတိုင်း စီစဉ်ခြင်းကိုလည်း မကြာခဏ တွေ့ရသည် (ဥပမာ၊ ၂:၁-၃၇; ၈:၁၈-၉:၃; ၉:၄-၁၆; ၁၉:၃-၉; ၃၁:၁-၄၀; ၃၂:၁-၄၄)။
စာပေပုံစံနှင့် ဟန်ပန်များ၏ အလွန်မတူကွဲပြားမှုသည် ကျမ်း၏ဖွဲ့စည်းမှုတွင် ထင်ရှားသော လက္ခဏာတစ်ရပ်ဖြစ်သည့် စနစ်တကျအစီအစဉ်နှင့် အစီအစဉ်မဲ့မှုတို့ ရောနှောနေခြင်းကို ပိုမိုထင်ရှားစေသည်။ ကျမ်း၏အချို့အပိုင်းများတွင် အစနှင့်အဆုံးကို ထင်ရှားစွာ သတ်မှတ်ထားသော်လည်း အခြားအပိုင်းများမှာ ရှည်လျားသော အစဉ်လိုက်ဖြစ်စဉ်များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး အကူးအပြောင်းအနည်းငယ်သာ သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိပါ။ ရှင်းလင်းသည့်အချက်မှာ ကျမ်း၏ ပထမပိုင်းသည် အဓိကအားဖြင့် ယုဒပြည်၏ မနာခံခြင်းကို ဆွေးနွေးထားပြီး (အခန်း ၂-၂၅) ဒုတိယပိုင်းသည် ဗာဗုလုန်၏ ခြိမ်းခြောက်မှုနှင့် တရားစီရင်ခြင်းကို ပိုမိုအာရုံစိုက်ထားသည် (အခန်း ၂၆-၅၂)။ ထိုနှစ်ပိုင်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် အခန်း ၃၀-၃၃ ၌ နှစ်သိမ့်ခြင်းကို တွေ့ရသည်။ ယေဇကျေလနှင့် မတူဘဲ ယေရမိ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များကို အချိန်စဉ်အတိုင်း စီစဉ်ထားခြင်း မရှိပါ။
No comments:
Post a Comment