၇း၁–၈း၁၅
ဣမ္မာနွေလ၏ နိမိတ်လက္ခဏာ
ထာဝရဘုရားထံမှ နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခုသည် (၁) အသိပညာကို ပေးနိုင်သည် (ဥပမာ၊ ၁၉း၂၀)၊ (၂) ယုံကြည်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည် (ဥပမာ၊ ၇း၉c၊ ၁၁–၁၆)၊ (၃) ပရောဖက်၏ အာဏာကို အတည်ပြုနိုင်သည် (ဥပမာ၊ ၃၈း၇၊ ၂၂၊ နှိုင်းယှဉ် ၂ရာ၊ ၂၀း၈–၁၁)၊ သို့မဟုတ် (၄) သင်္ကေတပြုလုပ်မှုအားဖြင့် သတင်းစကားကို ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်သည် (ဥပမာ၊ ဟေရှာ၊ ၇း၃၊ ၈း၁–၄၊ ၈၊ ၁၈၊ ၂၀း၃)။ ထိုနိမိတ်လက္ခဏာသည် အံ့ဖွယ်အမှု ဖြစ်နိုင်သည် (၃၈း၇–၈) သို့မဟုတ် ကြိုတင်ဟောထားသောအရာကို ပြည့်စုံစေသည့် ဖြစ်ရပ် ဖြစ်နိုင်သည် (၅၅း၁၃)။ ဣမ္မာနွေလ၏ နိမိတ်လက္ခဏာသည် ဤလုပ်ဆောင်ချက်များ ပေါင်းစပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အခန်းကြီး ၉ ၏ နောက်ခံအခြေအနေမှာ ဘီစီ ၇၃၄–၇၃၂ ခုနှစ်များအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဆီးရီးယား-ဧဖရိမ် အကျပ်အတည်းဖြစ်သည် (ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း၊ နိဒါန်းကို ကြည့်ပါ)။ Judah ဘုရင် Ahaz နှင့် သူ၏လူတို့သည် ဆီးရီးယားနှင့် Israel တို့၏ မကြာမီတိုက်ခိုက်လာမည့်အန္တရာယ်ကြောင့် ကြောက်ရွံ့ထိတ်လန့်ခဲ့ကြသည်။
၇း၁–၁၂။ ဟေရှာယနှင့် ဘုရင်။ ဘုရားသခင်သည် ဟေရှာယအား မိမိ၏သား Shear-Jashub (အဓိပ္ပာယ်မှာ “အကြွင်းအကျန်တို့သည် ပြန်လာကြလိမ့်မည်”) ကို ခေါ်ဆောင်၍ ဘုရင်ထံသို့ သတင်းစကားပေးရန် မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ဆီးရီးယားနှင့် Israel တို့၏ အကြံအစည်များ ပျက်စီးသွားမည်ဖြစ်သောကြောင့် Ahaz အား မကြောက်ရန် အားပေးခဲ့သည်။ မကြောက်ရန် သတိပေးခြင်းကို ဒုက္ခရောက်နေသူတစ်ဦးအား စိတ်ချစေရန် မကြာခဏ အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ကြောက်ရွံ့မှု (သေခြင်းကို ကြောက်ရွံ့မှု) ကို လျော့ပါးစေရန်နှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်ခိုင်မာစေရန် ရည်ရွယ်သည် (အခန်းငယ် ၈–၉)။ အခန်းငယ် ၈–၉ ၏ ချုံ့ဖော်ပြထားသော အဓိပ္ပာယ်သည် ၈း၅–၁၀ တွင် အတည်ပြုထားသကဲ့သို့ (နှိုင်းယှဉ် ၇း၄၊ ၈) ထိုအချိန်တွင် ဆီးရီးယားနှင့် ဧဖရိမ်/Israel တို့သည် မပြိုကွဲသေးဘဲ သူတို့၏ဘုရင်များလည်း လုံခြုံနေကြသော်လည်း မကြာမီ ဆီးရီးယားသည် ပျက်စီး၍ ဧဖရိမ်သည် လျော့နည်းသွားမည်၊ ထို့နောက် ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်အတွင်း ဧဖရိမ်သည် အလွန်ပျက်စီးကျိုးပဲ့သွားသဖြင့် လူမျိုးတစ်မျိုးအဖြစ်ပင် ရှိတော့မည်မဟုတ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ ဧဖရိမ်/Israel သည် ဘီစီ ၇၂၂ ခုနှစ်တွင် အာရှုရိတို့၏ အကြီးအကျယ် လူများကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပို့ခြင်းအားဖြင့် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသော်လည်း လူမျိုးတစ်မျိုးအဖြစ် မရှိတော့မည့် ပရောဖက်ပြုချက်သည် Esarhaddon (ဘီစီ ၆၈၀–၆၆၉) က Israel နှင့် Samaria တို့တွင် နိုင်ငံခြားသားအခြေချသူများစွာကို ပြန်လည်နေရာချထားသောအခါ ပြည့်စုံခဲ့သည် (ဧဇ၊ ၄း၂၊ နှိုင်းယှဉ် ၂ရာ၊ ၁၇း၂၄–၄၁)။
ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်များကို အခိုင်အမာ မယုံကြည်လျှင် မတည်မြဲနိုင်ကြောင်း Ahaz အား သတိပေးခဲ့သည် (ဟေရှာ၊ ၇း၉)။ Ahaz ထံသို့ ပေးသော ဤနိဂုံးချုပ်သတင်းစကားက သူနှင့် သူ၏အိမ်သူအိမ်သားတို့သည် ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်ကိုးစားခြင်းမရှိလျှင် Judah သည်လည်း ပျက်စီးမည်ဟု ဆိုလိုသည် (နှိုင်းယှဉ် ၁၀း၂၀၊ ၂၆း၃–၄၊ ၃၀း၁၅–၁၈၊ ၃၁း၁)။ ၇း၉ တွင် ဟေဗြဲစကားလုံးကစားနည်းတစ်ခု ရှိသည်။ ထာဝရဘုရားက Ahaz အား သူသည် အာမန် မလုပ်လျှင်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ယုံကြည်သည်” သို့မဟုတ် “ကိုးစားသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ထိုကြိယာ၏ ဟိဖိလ်ပုံစံကို မလုပ်လျှင်၊ အာမန် မဖြစ်ရဟု မိန့်တော်မူသည်။ ထိုစကားသည် တူညီသောကြိယာ၏ နိဖယ်ပုံစံဖြစ်ပြီး “ရပ်တည်သည်”၊ “အတည်ပြုခံရသည်” သို့မဟုတ် “တည်မြဲသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်ခြင်းသည်၊ ကိုယ်တော်ကို ယုံကြည်ကိုးစား၍ မှီခိုခြင်းကို ဆိုလိုသည့်အတွက်၊ ကိုယ်တော်၏လူတို့ထံမှ ကိုယ်တော်တောင်းဆိုသည့် တစ်ခုတည်းသောအရာဖြစ်သည်။ Ahaz သည် ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်ကိုးစားရန် ပျက်ကွက်ပြီး ဆီးရီးယား-ဧဖရိမ် မဟာမိတ်အဖွဲ့ကို တိုက်ခိုက်ရန် အကူအညီတောင်းဆို၍ အာရှုရိတို့ထံ ဆက်သွယ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုခြင်းကြောင့် Judah တွင် နိုင်ငံခြားဘာသာရေးကိုးကွယ်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာပြီး အာရှုရိတို့၏ “ကာကွယ်မှု” မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များကို ခံစားရသည် (၂ရာ၊ ၁၆း၁၀–၁၈)။
ထာဝရဘုရားသည် Ahaz အား အောက်အနက်မှဖြစ်စေ၊ အထက်အမြင့်မှဖြစ်စေ နိမိတ်လက္ခဏာတစ်ခု တောင်းရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည် (၇း၁၁)။ ထိုနိမိတ်လက္ခဏာသည် ဖန်ဆင်းခြင်းနယ်ပယ်ရှိ မည်သည့်အရာကိုမဆို သက်ရောက်စေနိုင်သောကြောင့် အံ့ဖွယ်ရာ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုအရာသည် ယုံကြည်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေမည် (အခန်းငယ် ၉) ဖြစ်ပြီး၊ ထာဝရဘုရား၏ ကယ်တင်ခြင်းကတိတော် ပြည့်စုံမည်ကို အတည်ပြုမည် (အခန်းငယ် ၃–၉) ဖြစ်သည်။ သို့သော် Ahaz သည် ထိုကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ ထာဝရဘုရားကို စမ်းသပ်လိုခြင်းမရှိဟု ဆိုသော သူ၏ ဟန်ဆောင်၍ ဘုရားတရားကိုင်းရှိုင်းသကဲ့သို့ ပြောသောအကြောင်းပြချက်သည် တရားဟောရာကျမ်း ၆း၁၆ ပါ ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာမူကို လိုက်နာသော်လည်း အမှန်မှာ သူသည် အာရှုရိတို့၏ အင်အားကို မှီခိုရန် ဆုံးဖြတ်ပြီးသားဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဟေရှာယသည် ဒါဝိဒ်၏အိမ်တော်ကို ပြစ်တင်ဆုံးမခဲ့သည် (ဟေရှာ၊ ၇း၁၃)။ ထိုအရာက ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မှ ဘုရင်များသည် ထာဝရဘုရားကို မနာခံခြင်းသည် အာရှုရိတို့၏ တရားစီရင်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်ရသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဒါဝိဒ်အား သူ၏အိမ်တော်ကို အစဉ်အမြဲ တည်စေမည်ဟု ကတိပေးခဲ့သည် (၂ရာ၊ ၇း၁၁–၁၆)။ ထိုအိမ်တော်သည် ထာဝရဘုရားသည် ဒါဝိဒ်နှင့် “အတူရှိ” တော်မူခြင်းအပေါ် အခြေခံထားသည် (၂ရာ၊ ၇း၃၊ ၉)။ ထိုအရာက ဒါဝိဒ်အတွက် ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု နှင့် Israel အတွက် ငြိမ်သက်ခြင်း ကို ဆိုလိုသည် (၂ရာ၊ ၇း၉–၁၀)။ ထာဝရဘုရားနှင့် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်ဘုရင်တို့၏ ဆက်ဆံရေးကို ဖခင်နှင့်သား ဆက်ဆံရေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည် (၂ရာ၊ ၇း၁၄)။ ဤဒါဝိဒ်ပဋိညာဉ်တွင် တရားစီရင်ခြင်းအခြေအနေ၌ ကရုဏာတော်၏ အယူအဆလည်း ပါဝင်သည် (၂ရာ၊ ၇း၁၄–၁၅)။ ဤပဋိညာဉ်သည် ဣမ္မာနွေလ၏ နိမိတ်လက္ခဏာတွင် သွယ်ဝိုက်၍ ပါဝင်နေသည်။ အိမ် (“အတူ”)၊ အာနူ (“ငါတို့နှင့်”) နှင့် အဲလ် (“ဘုရားသခင်”) တို့ဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၇း၁၄–၁၆)။
၇း၁၃–၂၅။ ဣမ္မာနွေလ၏ ကတိတော်။ “အပျိုကညာ” ဟူသော ဘာသာပြန်ချက်သည် ဂရိဘာသာပြန်ကျမ်းကို အခြေခံထားသည် (နှိုင်းယှဉ် မ၊ ၁း၂၃)၊ သို့သော် ဟေဗြဲစကားလုံး အလ်မာ သည် အိမ်ထောင်ပြုနိုင်သည့်အရွယ်ရှိ အမျိုးသမီးငယ်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ “အပျိုကညာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရရန် ဟေဗြဲဘာသာတွင် ဗက်သူလာ ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုသည်။ သို့သော် အလ်မာ သည် အဓိပ္ပာယ်အားဖြင့် လိုက်လျောညီထွေရှိပြီး အပျိုကညာတစ်ဦးကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ အလ်မာ သည် Ahaz ခေတ်တွင် မည်သူမည်ဝါ မသိရသေးသော ဣမ္မာနွေလ၏ မိခင်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်ဟု အများအားဖြင့် ယူဆကြသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းသည် ဤပရောဖက်ပြုချက်၏ ပြည့်စုံခြင်းကို စစ်မှန်သော ဣမ္မာနွေလဖြစ်သည့် Jesus ၏ အံ့ဖွယ်မွေးဖွားခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြသည် (မ၊ ၁း၂၅)။
ဣမ္မာနွေလသည် “ဘုရားသခင်သည် ငါတို့နှင့်အတူရှိတော်မူသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ဒါဝိဒ်အိမ်တော်၏ အယူဝါဒဆိုင်ရာ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ရည်ညွှန်းသည် (၂ရာ၊ ၇း၃၊ ၉)။ ဣမ္မာနွေလသည် ထာဝရဘုရား၏ ရှိနေတော်မူခြင်း၊ ကောင်းချီးပေးတော်မူခြင်းနှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်တော်မူခြင်းကို ဆိုလိုပြီး ငြိမ်သက်ခြင်း၏ အာမခံချက်အဖြစ် လုပ်ဆောင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်ဘုရင်များကို ကြိမ်လုံးဖြင့် ဆုံးမတော်မူသော်လည်း ကိုယ်တော်၏ကရုဏာတော်သည် သူတို့ထံမှ မခွာရ။ သို့သော် ဘုရင်၏ ဘုရားသခင်အပေါ် ယုံကြည်ခြင်းမရှိလျှင် နိမိတ်လက္ခဏာသည် အလုပ်မဖြစ်နိုင်ပေ။ ထိုနိမိတ်လက္ခဏာသည် ဟေရှာယ ၉း၆–၇ တွင် ဖော်ပြထားသော ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မှ မေရှိယဆိုင်ရာ ငြိမ်သက်ခြင်းမင်းသားနှင့်လည်းကောင်း၊ ၁၁း၁–၁၀ တွင် ဖော်ပြထားသော ယေရှဲ၏ ပင်စည်/ငုတ်မှ ဖြောင့်မတ်သော အကိုင်းအခက်နှင့်လည်းကောင်း ဆက်စပ်နေသည် (နှိုင်းယှဉ် ၄း၂)။ ခက်ခဲသောအချိန်ကာလတွင် မြေ၌ကျန်ရစ်သူတို့ စားသုံးရမည့် နို့နှင့်ပျားရည် ရိုးရှင်းသောအစားအစာသည် (၇း၂၂) နိမ့်ကျသောအခြေအနေများအတွင်း အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ၁၁း၁ ရှိ “ငုတ်” သို့မဟုတ် “ပင်စည်” ကဲ့သို့ပင် ဤအစားအစာသည် Ahaz ၏ မနာခံမှုကြောင့် ဒါဝိဒ်အိမ်တော် ကျဆင်းရောက်ရှိမည့် နိမ့်ကျသောအခြေအနေကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသည်။
အဆိုးကို ငြင်းပယ်၍ အကောင်းကို ရွေးချယ်ရန် သိမြင်နိုင်သည့်အရွယ် မရောက်မီ ကလေးသည် နို့နှင့်ပျားရည်ကို စားလိမ့်မည်။ ဤအရာသည် အာရှုရိတို့က Judah ကို ဆူးပင်များနှင့် ဆူးချုံများအဖြစ် ပြောင်းလဲမည့်အချိန်ကို ရည်ညွှန်းသည် (၇း၁၈–၂၅)။ သို့သော် ထိုအချိန်မတိုင်မီ ဆီးရီးယားနှင့် Israel တို့သည် ကျဆုံးသွားမည် (အခန်းငယ် ၁–၉၊ ၈း၁–၁၀)။ ထို့ကြောင့် ဟေရှာယသည် အချိန်စဉ်တစ်ခုကို ရေးဆွဲဖော်ပြခဲ့သည်။ (၁) စာရေးသားချိန်၌ ဖြစ်ပွားနေသော သူ၏အကျပ်အတည်း (၇း၁–၉၊ ဘီစီ ၇၃၄–၇၃၃)၊ (၂) ထာဝရဘုရား ကြိုတင်ဟောထားသည့်အတိုင်း ပုန်ကန်သော ဆီးရီးယားနှင့် Israel တို့ကို အာရှုရိတို့က အပြစ်ပေးခြင်း (အခန်းငယ် ၁၆b၊ ဘီစီ ၇၃၂)၊ နှင့် (၃) Judah ကို အာရှုရိတို့က ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုအရာသည် ဒါဝိဒ်အိမ်တော်ကို အရှက်ရစေမည်ဖြစ်သော်လည်း တိုင်းပြည်ကို လုံးဝမဖျက်ဆီးနိုင် (အခန်းငယ် ၁၀–၂၅၊ ဘီစီ ၇၀၁၊ နှိုင်းယှဉ် ၆း၁၁–၁၃)။
Ahaz က ဣမ္မာနွေလ၏ နိမိတ်လက္ခဏာကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် အချိန်ကြာမြင့်စွာ ဆိုးရွားသောအကျိုးဆက်များ ဖြစ်ပေါ်စေမည်။ ထာဝရဘုရားသည် အာရှုရိရှင်ဘုရင်ကို Ahaz၊ သူ၏လူများနှင့် သူ၏မိသားစုအပေါ်သို့ ဆောင်ကြွလာတော်မူမည် (အခန်းငယ် ၁၇)။ Ahaz က Judah ကို အာရှုရိတို့၏ ကာကွယ်မှုအောက်သို့ အပ်နှံလိုက်ခြင်းကြောင့် အာရှုရိစစ်တပ်သည် Judah သို့ ဝင်ရောက်လာပြီး Jerusalem သည် အာရှုရိအုပ်စိုးသူများ၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ဧဖရိမ်သည် Judah မှ ခွဲထွက်သွားသည့်နေ့ရက်များကို ဤအရာက ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဟု ဟေရှာယက ဆိုသည်။ ထိုအရာကြောင့် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်သည် မြေယာနှင့် လူများကို သိသိသာသာ ဆုံးရှုံးခံရမည်။ Judah အပေါ် တရားစီရင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်ရန် အာရှုရိနှင့် အဲဂုတ္တုတို့ကို ခေါ်ယူအသုံးပြုမည် (အခန်းငယ် ၁၈–၂၀)။ မြေ၌ကျန်ရစ်မည့်သူအားလုံးကို ဖော်ပြခြင်းသည် သေဆုံးခြင်းနှင့် ပြည်နှင်ဒဏ်ခံရခြင်းတို့နောက် ကျန်ရစ်သော အကြွင်းအကျန်ကို ရည်ညွှန်းပြီး ထိုအချိန်တွင် ရရှိနိုင်သောအစားအစာသည် နို့နှင့်ပျားရည်သာ ဖြစ်မည်။ ဤအရာသည် Ahaz က ဣမ္မာနွေလ၏ နိမိတ်လက္ခဏာကို ငြင်းပယ်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် အနာဂတ်တွင် Judah နှင့် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်တို့ ရောက်ရှိမည့် နိမ့်ကျသောအခြေအနေကို ပုံဆောင်ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဟေရှာယအား မာဟေရ-ရှာလလ-ဟာရှ်-ဗတ်ဇ်ဟု ရေးသားရန် စာလိပ်တစ်လိပ်ပေါ်တွင် မိန့်မှာခဲ့သည်။ ထိုအမည်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ စာသားအတိုင်း “မြန်မြန်၊ လုယက်ဥစ္စာ၊ အလျင်အမြန်၊ လုယူခြင်း” သို့မဟုတ် “လုယက်ဥစ္စာထံသို့ အမြန်၊ လုယူခြင်းထံသို့ လျင်မြန်” ဟု ဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲစကားလုံး ဂိလယွန် သည် “စာလိပ်” သို့မဟုတ် “စာရေးပြား” (သစ်သား၊ ကျောက် သို့မဟုတ် သားရေဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော) ဟု အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သည်။ ခေရက် အေနို့ရှ် ဟူသော စကားသည် စာသားအတိုင်း “လူသားတို့၏ ထွင်းရေးကိရိယာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး လူတို့ ဖတ်ရှုနားလည်နိုင်သော အက္ခရာပုံစံဖြင့် ရေးသားရန် ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သည် (နှိုင်းယှဉ် ဟဗ၊ ၂း၂)။ ထိုစာသည် စာလိပ်ကြီး သို့မဟုတ် စာရေးပြားကြီး ဖြစ်ရမည်ဟူသောအချက်သည် လူတိုင်းမြင်နိုင်သော အများပြည်သူနေရာတွင် ချိတ်ဆွဲထားရမည်ဟု ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ စာသားအကြောင်းအရာ ကျယ်ပြန့်သည်ဟုလည်း ဆိုလိုနိုင်သည်။ ဟေရှာယသည် ပရောဖက်ပြုချက်၏ အာဏာနှင့် အချိန်ကို သက်သေပြရန် သစ္စာရှိ၍ ယုံကြည်စိတ်ချရသော သက်သေများကို ခေါ်ယူခဲ့သည် (ဟေရှာ၊ ၇း၂) (၈း၁၆ နှင့်ပတ်သက်သော မှတ်ချက်များကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ဟေရှာယ၏ဇနီးသည် “ပရောဖက်မ” (နေဗီအာ) ဖြစ်ကြောင်း သတိပြုပါ။ ရှေးခေတ် Israel တွင် ဇနီးတစ်ဦးကို သူမ၏ခင်ပွန်း၏ အလုပ်အကိုင်အမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုခြင်းသည် ထုံးစံမဟုတ်ပါ။ အခြားကျမ်းစာပရောဖက်တစ်ဦးမျှလည်း သူ၏ဇနီးကို “ပရောဖက်မ” ဟု အမည်မပေးခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် ဟေရှာယ၏ဇနီးသည် အမှန်တကယ် တက်ကြွစွာ ပရောဖက်ပြုသူ ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ မာဟေရ-ရှာလလ-ဟာရှ်-ဗတ်ဇ်ဟူသော အမည်သည် Damascus ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် Samaria ၏ လုယက်ဥစ္စာတို့ကို အာရှုရိရှင်ဘုရင်က သိမ်းယူမည်ဟု ဆိုလိုပြီး ၇း၃–၉ တွင် ဖော်ပြထားသော ပရောဖက်ပြုချက်ကို အတည်ပြုသည်။
၈း၁–၁၅။ အာရှုရိတို့က Israel နှင့် Judah ကို သိမ်းပိုက်ခြင်း။ အခန်းငယ် ၄ တွင် ဖော်ပြထားသော အာရှုရိတို့က ဆီးရီးယားနှင့် Israel ကို သိမ်းပိုက်မည့် ပရောဖက်ပြုချက်သည် အခန်းငယ် ၆–၁၀ တွင် ဆက်လက်ဖော်ပြထားသော်လည်း ဆီးရီးယားနေရာတွင် Judah ကို အစားထိုးထားသဖြင့် Israel နှင့် Judah တို့သည် အာရှုရိတိုက်ခိုက်မှု၏ ပစ်မှတ်များ ဖြစ်လာကြသည်။ “ရေ” နှင့် ဆက်စပ်သော ဆန့်ကျင်ဘက် ပုံဥပမာနှစ်ခုကို အသုံးပြုထားသည်။ Shiloah ၏ နူးညံ့၍ စီးဆင်းသောရေများ (ဆိုလိုသည်မှာ ထာဝရဘုရား၏ Zion အပေါ် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုအောက်ရှိ ဒါဝိဒ်မင်းဆက်) ကို ယူဖရတ်မြစ်၏ ပြင်းထန်သောရေစီးကြောင်းများ (စာသားအတိုင်း “မြစ်”)—သူ၏ ဂုဏ်ကျက်သရေအားလုံးနှင့်အတူ အာရှုရိရှင်ဘုရင်—နှင့် ဆန့်ကျင်ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၆–၇)။ “ဤလူတို့”
(ဆိုလိုသည်မှာ Israel မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ) သည် Shiloah ၏ရေများကို ငြင်းပယ်ပြီး Rezin နှင့် Remaliah ၏သားတို့၌သာ ဝမ်းမြောက်သောကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် အာရှုရိရှင်ဘုရင်ကို သူတို့အပေါ်သို့ ဆောင်ကြွလာမည်ဟု ဟေရှာယက ထာဝရဘုရား၏ စကားကို ကိုးကားဖော်ပြသည်။
အာရှုရိတို့သည် ပထမဦးစွာ Israel ကို သိမ်းပိုက်မည် (၈း၄၊ ၂ရာ၊ ၁၅း၂၉၊ ၁၇း၅–၆) ဖြစ်သော်လည်း ထို့နောက် Judah ကို ဖြတ်သန်း၍ ဖုံးလွှမ်းသွားမည် (ဟေရှာ၊ ၈း၈)။ ဤနေရာတွင် ထာဝရဘုရားသည် ဣမ္မာနွေလအား မိန့်တော်မူပြီး အာရှုရိရှင်ဘုရင်၏ ဖြန့်ကားထားသော အတောင်များသည် မြေတစ်ပြင်လုံးကို ဖုံးလွှမ်းမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအရာသည် အာရှုရိတို့က Judah ကို လွှမ်းမိုးသွားမည်ဖြစ်သော်လည်း Jerusalem သည် လွတ်မြောက်မည်ဟု ဆိုလိုခြင်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ဣမ္မာနွေလသည် ထာဝရဘုရား၏ ပဋိညာဉ်အပေါ် သစ္စာရှိခြင်းကို အတည်ပြုသော နိမိတ်လက္ခဏာဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤပရောဖက်ပြုချက်သည် ဘီစီ ၇၀၁ ခုနှစ်တွင် Sennacherib က Judah ကို ဖျက်ဆီးသည့်အချိန်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး ထိုအချိန်တွင် ထာဝရဘုရားသည် Jerusalem နှင့် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်ဘုရင်ကို ကယ်တင်ခဲ့သည် (နှိုင်းယှဉ် ၁း၄–၉)။ Judah အပေါ် တရားစီရင်ခြင်းသည် ဤနေရာတွင် ကယ်တင်ခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားသည် (၈း၉–၁၀)။ အကြောင်းမှာ ထာဝရဘုရားသည် တိုက်ခိုက်သူများကို ဆန့်ကျင်သည့် အမိန့်များ ထုတ်ပြန်တော်မူပြီး လူတို့က “ဘုရားသခင်သည် ငါတို့နှင့်အတူရှိတော်မူသည်” ဟု ဆိုနိုင်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်—ဣမ္မာနွေလဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် Israel နှင့် Judah နှစ်နိုင်ငံစလုံး ပါဝင်သည့် “ဤလူတို့” နှင့်ပတ်သက်၍ ဟေရှာယအား ညွှန်ကြားတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၁–၁၅)။ ဣမ္မာနွေလ၏ နိမိတ်လက္ခဏာအားဖြင့် အတည်ပြုထားသကဲ့သို့ သစ္စာရှိသူတို့သည် ထာဝရဘုရားကို မြဲမြံစွာ ကိုင်စွဲထားရန် လိုအပ်သည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ ကိုယ်တော်သည် သစ္စာရှိသူတို့အတွက် သန့်ရှင်းရာဌာန သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသောနေရာ (ဆိုလိုသည်မှာ ခိုလှုံရာနှင့် အနားယူရာနေရာ) ဖြစ်တော်မူမည်ဖြစ်သော်လည်း အယူဖောက်ပြန်သူတို့အတွက် ထိမိလဲစရာကျောက် ဖြစ်တော်မူမည် (အခန်းငယ် ၁၄–၁၅)။
၈:၁၆–၉:၇
ဟေရှာယ၏ မိသားစု—နိမိတ်လက္ခဏာ
ဤအပိုင်းတွင် ဆီးရီးယားနှင့် Israel တို့၏ ရှုံးနိမ့်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဟေရှာယ၏ ပရောဖက်ပြုချက်များကို အတည်ပြုထားသည် (နှိုင်းယှဉ် ၇:၁–၈:၁၅)။ Israel နှင့် Judah အတွက် ဖြစ်ပေါ်လာသော မှောင်မိုက်သည့် နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေ (၈:၂၁–၉:၁) သည် မေရှိယဆိုင်ရာ ငြိမ်သက်ခြင်းမင်းသားအားဖြင့် ပြောင်းလဲသွားမည် (၉:၂–၇)။
၈:၁၆–၉:၁။ ပညတ်တရားနှင့် သက်သေခံချက်။ “သက်သေခံချက်” နှင့် “ပညတ်တရား” (သို့မဟုတ် ညွှန်ကြားချက်) ကို အတွေးအမြင်တစ်ခုတည်းကို ဖော်ပြသည့် စကားလုံးနှစ်လုံးအဖြစ် အချို့က ယူဆကြသည်။ ဤအခြေအနေတွင် ထိုအရာသည် အာရှုရိတို့အား ဆီးရီးယားနှင့် Israel အပေါ် တရားစီရင်မည့် ထာဝရဘုရား၏ စကားတော် (အခန်းငယ် ၄) ပါရှိသည့် စာလိပ်ကြီး သို့မဟုတ် စာရေးပြားပေါ်တွင် ရေးသားထားသော ဘုရားသခင်၏ စကားတော်ကို အခြားနည်းဖြင့် ခေါ်ဆိုခြင်း ဖြစ်သည် (၈:၁–၂)။ သို့သော် အခန်းငယ် ၂၀ တွင် ထိုစကားလုံးများကို အသုံးပြုထားပုံက ကျွန်ုပ်တို့သည် မတူညီသောအရာနှစ်ခုနှင့် ဆက်ဆံနေရကြောင်း ဖော်ပြသည်။ “ပညတ်တရား” သည် ဘုရားသခင်၏ ရေးသားထားသော ဗျာဒိတ်တော်ကို ရည်ညွှန်းပြီး “သက်သေခံချက်” သည် မုသာနှင့် အမှန်တရားကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်ရန် စံအဖြစ်အသုံးပြုသော ပရောဖက်ပြုစကားကို ရည်ညွှန်းသည်။ ဟေရှာယတွင် ဟေဗြဲစကားလုံး တိုရာ သည် “ပညတ်တရား” သာမက အထူးသဖြင့် “ညွှန်ကြားချက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး တစ်ခါတစ်ရံ “ထာဝရဘုရား၏ စကားတော်” နှင့် အပြိုင်အသုံးပြုထားသည် (၁:၁၀; ၂:၃; ၅:၂၄; ၈:၁၆၊ ၂၀; ၃၀:၉; ၅၁:၄၊ ၇)။ သို့သော် ၎င်းသည် ပင်တတုတ်ကျမ်းတွင် ထိန်းသိမ်းထားသော ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (၅:၂၄; ၂၄:၅)။ သက်သေခံချက်နှင့် ပညတ်တရား၏ နိမိတ်လက္ခဏာက ဘုရားသခင်၏ စကားတော်သည် ကိုယ်တော်၏ ပညတ်တရားအတွင်း၌ဖြစ်စေ၊ ပရောဖက်ပြုအသံအတွင်း၌ဖြစ်စေ မှန်ကန်ကြောင်း ဖော်ပြသော်လည်း Israel နှင့် Judah တို့သည် နှစ်မျိုးစလုံးကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။
စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် “တံဆိပ်ခတ်ထားသော” စာလိပ်သည် တရားဝင် လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး သက်သေပြုထားသော စာလိပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပုံဆောင်သဘောအရ ၎င်းသည် အကြောင်းအရာကို မချိုးဖောက်နိုင်ဘဲ ထိန်းသိမ်းထားရမည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် “တံဆိပ်ခတ်ထားသည်” ဖြစ်သည်။ လူတို့ ငြင်းပယ်ခဲ့သည့်အရာ—ပညတ်တရားနှင့် သက်သေခံချက်—သည် တံဆိပ်ခတ်ထားသကဲ့သို့ပင် အကျုံးဝင်သည်။ ၎င်းကို “တံဆိပ်ခတ်ထားသည်” သို့မဟုတ် “ထိန်းသိမ်းထားသည်” ဟူသောသဘောဖြင့် “တပည့်များ” ၏ နှလုံးသားထဲတွင် ရေးသားထားရမည်။ ထိုတပည့်များသည် ပညတ်တရားနှင့် သက်သေခံချက်ကို လက်ခံ၍ လက်တွေ့ကျင့်သုံးသူများဖြစ်သည် (သု၊ ၃:၃; ၆:၂၀–၂၁; ၇:၂–၃; နှိုင်းယှဉ် ၂ ကော၊ ၃:၂)။ ဟေရှာယ၏အခြေအနေတွင် သက်သေခံချက်ကို တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသည် အမှန်တကယ်ဖြစ်ရပ်များအားဖြင့် မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြပြီးဖြစ်သော သူ၏ပရောဖက်ပြုချက်၏ တရားဝင်မှုကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုအရာသည် သူ့အားဖြင့် ဘုရားသခင်၏ စကားတော်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို အတည်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် “ချည်နှောင်သည်” နှင့် “တံဆိပ်ခတ်သည်” ဟု ဘာသာပြန်သော ဟေဗြဲကြိယာများကို “သက်သေခံချက်သည် ချည်နှောင်ထားပြီး၊ ညွှန်ကြားချက်သည် တံဆိပ်ခတ်ထားသည်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ “ငါ၏တပည့်များအလယ်၌” ဟူသော စကားစုသည် “ငါ၏တပည့်များအတွင်း၌” ဟူသော စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်သည်။ ယာကုပ်၏အိမ်တော်သည် တရားစီရင်ခြင်းအောက်တွင် ရှိနှင့်ပြီးဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၈:၁၇)။ ဟေရှာယသည် ထာဝရဘုရားကို ဆက်လက်စောင့်မျှော်၍ ကိုယ်တော်၌ မျှော်လင့်ခဲ့ပြီး ဣမ္မာနွေလအားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကတိတော် ပြည့်စုံမည်ကို မျှော်လင့်နေခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ ဖော်ပြထားသော အလိုတော်အပေါ် လုံးဝမှီခိုနေမည်ဖြစ်သည်။
ဟေရှာယသည် ထာဝရဘုရား၏ ခေါ်တော်မူခြင်းကို အတည်ပြုသည် (နှိုင်းယှဉ် ၆:၈)။ သူသည် မိမိ၏သားသမီးများကို စာသားအတိုင်း ရည်ညွှန်းပြောဆိုသည်။ အကြောင်းမှာ “ဘုရားသခင်၏ လက်ဆောင်” အဖြစ် သားသမီးများကို ယူဆခြင်းသည် ရှေးခေတ် Israel တွင် နက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသော အယူအဆဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (ဆာ၊ ၁၁၃:၉; ၁၂၇:၃–၅; ၁၂၈:၁–၆; ၁၄၄:၁၂)။ ဟေရှာယနှင့် သူ၏သားသမီးများသည် Israel အတွက် ဘုရားသခင်၏ နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများ (သို့မဟုတ် သင်္ကေတများ) ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့နှင့် အထူးသဖြင့် သူတို့၏အမည်များသည် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏လူတို့အတွင်း၌ ယုံကြည်စေရန် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြသည်။
Israel ၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ကံကြမ္မာသည် Judah အတွက် သတိပေးချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာသည် (ဟေရှာ၊ ၈:၁၉–၉:၁)။ Ahaz သည် အာရှုရိအုပ်စိုးသူများထံမှ အကူအညီတောင်းခြင်းအားဖြင့် မိမိ၏နိုင်ငံကို ကယ်တင်နိုင်မည်ဟု ထင်ခဲ့သော်လည်း ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်းမရှိခြင်း၏ အကျိုးဆက်အဖြစ် Judah သည် Israel ကဲ့သို့ပင် အလားတူကံကြမ္မာကို ခံစားရမည်။ ပညတ်တရားနှင့် သက်သေခံချက် (၈:၁၆) နှင့် ဟေရှာယ၏သားသမီးများ (အခန်းငယ် ၁၈) တို့သည် လူတို့အား ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေရန်နှင့် လှည့်ဖြားမှုကို ငြင်းပယ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ကြသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ ရေးသားထားသော ပညတ်တရားနှင့် ပရောဖက်ပြုစကားကို နားထောင်မည့်အစား လူအချို့သည် နတ်ဝိဇ္ဇာဆရာများနှင့် မှော်ဆရာများ/ဝိညာဉ်ဆက်သွယ်သူများထံ အကူအညီတောင်းခဲ့ကြသည် (တရား၊ ၁၈:၉–၁၄; ၁ ရာ၊ ၂၂:၅)။ အခန်းငယ် ၂၀ တွင် အရေးကြီးသော ကျမ်းစာအနက်ဖွင့်ခြင်းဆိုင်ရာ မူတစ်ရပ် ပါဝင်သည်။ ထာဝရဘုရားထံမှ ဖြစ်သောအရာနှင့် မဖြစ်သောအရာကို သတ်မှတ်ရန် ပညတ်တရားနှင့် ပရောဖက်များကို အသုံးပြုရမည် (နှိုင်းယှဉ် မ၊ ၅:၁၇)။ “သူတို့” ဟူသည်မှာ လူတို့ကို မိမိတို့၏ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏စကားတော်မှ ဝေးကွာစေသော မည်သည့်မမှန်ကန်သော အကြံပေးသူကိုမဆို ရည်ညွှန်းသည်။ ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် သူတို့အား လုံးဝမှောင်မိုက်ခြင်းထဲတွင် ကျန်ရစ်စေမည် (ဟေရှာ၊ ၈:၂၁–၂၂)။
အခန်းငယ် ၂၁ တွင် “သူတို့” သည် အကူအညီအတွက် ထာဝရဘုရားကို မရှာဖွေသော အခန်းငယ် ၁၉ ရှိ လူတို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ငတ်မွတ်ခြင်းနှင့် ဖိနှိပ်ခြင်းတို့ကြောင့် ဒုက္ခရောက်နေသော လူတို့သည် ဒေါသထွက်၍ မိမိတို့၏ဘုရင်နှင့် မိမိတို့၏ဘုရားသခင်ကို ကျိန်ဆဲကြမည် (အခန်းငယ် ၂၁c)။ စိတ်ပျက်အားငယ်ခြင်းကြောင့် လူတို့သည် အကူအညီရရန် အထက်သို့လည်းကောင်း၊ မြေကြီးသို့လည်းကောင်း (ဆိုလိုသည်မှာ နေရာအနှံ့သို့၊ အခန်းငယ် ၂၂a) ကြည့်ကြမည်ဖြစ်သော်လည်း စိတ်ပျက်ရမည်။ သို့သော် ပိုမိုကောင်းမွန်သောအရာတစ်ခု ရှိသည် (၉:၁a)။ အကြောင်းမှာ မြေ၏အခြေအနေသည် ပြောင်းလဲသွားမည်ဖြစ်ပြီး မှောင်မိုက်ခြင်း၏ အခြေအနေသည် အမြဲတမ်း မတည်ရှိတော့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
၉:၁b သည် ခက်ခဲသော်လည်း အထွေထွေအဓိပ္ပာယ်မှာ အတော်လေး ရှင်းလင်းသည်။ လူတို့၏အပြစ်ကြောင့် မြေသည် ယခင်က ရောက်ရှိနေခဲ့သော အခြေအနေနှင့် ဘုရားသခင်က အနာဂတ်တွင် ပြုတော်မူမည့်အရာတို့အကြား ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်နေသည်။ “Zebulun မြေ” နှင့် “Naphtali မြေ” သည် Israel မြောက်ပိုင်းအတွက် Israel လူမျိုးတို့ အသုံးပြုသော အမည်များဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအမည်အစုသည် Tiglath-Pileser က Israel မြောက်ပိုင်းကို ဘီစီ ၇၃၂ ခုနှစ်တွင် သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် အာရှုရိတို့ ဖန်တီးခဲ့သော ပြည်နယ်သုံးခုကို ရည်ညွှန်းသည်။ “ပင်လယ်လမ်း” သည် Dulru (Dor) ကို ရည်ညွှန်းသည်။ “ယော်ဒန်မြစ်တစ်ဖက်” ဟူသည်မှာ Gal’azu (Gilead) မြေကို ရည်ညွှန်းသည်။ “လူမျိုးတို့၏ Galilee” သို့မဟုတ် “လူမျိုးများ၏ Galilee” ဟူသည်မှာ Magidu (Megiddo) ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့ကြောင့် အမည်နှစ်စုသည် တူညီသော မြေဒေသများကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း Israel နှင့် အာရှုရိတို့၏ အမည်များကို အသီးသီး အသုံးပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်စုသည် ဆီးရီးယား-ဧဖရိမ်စစ်ပွဲ မဖြစ်မီအချိန်ကို ရည်ညွှန်းပြီး အခြားတစ်စုသည် ထိုအချိန်နောက်ပိုင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။
၉:၂–၇။ ငြိမ်သက်ခြင်းမင်းသား။ အနာဂတ်တွင် ထာဝရဘုရားသည် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မှ ငြိမ်သက်ခြင်းမင်းသား၊ ဣမ္မာနွေလကို ထိုမြေသို့ ဆောင်ကြွလာ၍ Israel ၏ အိမ်တော်နှစ်ရပ်ကို ပြန်လည်ပေါင်းစည်းတော်မူမည်။ ဣမ္မာနွေလ၏ ကတိတော် (၇:၁၄–၁၆; ၈:၈–၁၀) သည် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မှ မင်းသား၏ ကတိတော်၌ အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိသည် (၉:၂–၇; မ၊ ၄:၁၂–၁၆ ကို ကြည့်ပါ)။ ထာဝရဘုရား၏ ကယ်တင်ခြင်းအလင်းသည် လူတို့ ထာဝရဘုရားကို စွန့်ပယ်ခြင်း (၈:၂၁–၉:၁) နှင့် နတ်ဝိဇ္ဇာဆရာများနှင့် မှော်ဆရာများ/ဝိညာဉ်ဆက်သွယ်သူများ၏ ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာခြင်း (၈:၁၉–၂၀) တို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော အာရှုရိတို့၏ သိမ်းပိုက်အုပ်စိုးမှုများ၏ မှောင်မိုက်ခြင်းကို အစားထိုးမည် (၉:၂)။ သို့သော် ထာဝရဘုရား၏ အနာဂတ်အစီအစဉ်မှာ လူတို့၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး၏ ထမ်းပိုး၊ သူတို့၏ပခုံးပေါ်ရှိ တုတ် သို့မဟုတ် ဘားတန်းနှင့် သူတို့ကို ဖိနှိပ်သူ၏ ကြိမ်လုံးတို့ကို ချိုးဖျက်ပစ်ရန် (၉:၄; နှိုင်းယှဉ် ၁၀:၂၄–၂၇) နှင့် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ဖြစ်သည် (၉:၅; နှိုင်းယှဉ် ၂:၄)။ “ကြီးမားသောအလင်း” (၉:၂) သည် အသက်၊ ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းတို့၏ သင်္ကေတဖြစ်သည် (နှိုင်းယှဉ် ၄၂:၆; ၄၉:၆; တော၊ ၆:၂၄–၂၆; ယောဘ၊ ၃:၂၀; ဆာ၊ ၃၆:၉)။ ဘုရားသခင်သည် ဖိနှိပ်သူအပေါ် အောင်မြင်တော်မူမည်၊ သူတို့အား ထာဝရငြိမ်သက်ခြင်း ပေးတော်မူမည် (အခန်းငယ် ၃–၅)၊ လူမျိုးကို တိုးပွားစေတော်မူမည် (အခန်းငယ် ၃)၊ လုံခြုံသော အနာဂတ်ကို ပေးတော်မူမည်ဖြစ်သောကြောင့် သူတို့သည် ဝမ်းမြောက်ကြသည် (အခန်းငယ် ၃ ရှိ ရိတ်သိမ်းချိန်၏ ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ၈:၂၁ ရှိ ငတ်မွတ်ခြင်းနှင့် ကျိန်ဆဲခြင်းတို့ကို ဆန့်ကျင်ဘက်အဖြစ် သတိပြုပါ)။ သို့သော် ပို၍တိကျစွာဆိုရလျှင် ဤဝမ်းမြောက်ခြင်းသည် ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မှ မင်းသားနှင့် ကယ်တင်ရှင် မွေးဖွားလာမည်ဟု ကြေညာခြင်းမှ ဆင်းသက်လာသည် (၉:၆–၇)။
အခန်းငယ် ၆–၇ ရှိ စာပိုဒ်သည် ထူးခြားသောကလေးတစ်ဦး မွေးဖွားလာမည်ဟု ကြေညာခြင်းဖြစ်ပြီး ထိုကလေးသည် တရားဝင်အားဖြင့် အိမ်ရှေ့မင်းသားအဆင့်သို့ မြှင့်တင်ခံရ၍ အနာဂတ်အုပ်စိုးသူအဖြစ် ကြေညာခံရမည်။ သူသည် ဒါဝိဒ်၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင်လည်းကောင်း၊ သူ၏နိုင်ငံအပေါ်တွင်လည်းကောင်း တရားမျှတသော စီရင်ခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းဖြင့် အုပ်စိုးမည် (အခန်းငယ် ၇)။ အပြင်ဘက်မှ ဖိနှိပ်မှုနှင့် အတွင်းဘက်မှ မတရားမှုတို့ကို အဆုံးသတ်တော်မူမည်ဖြစ်သောကြောင့် စစ်ပွဲနှင့် ပဋိပက္ခသည် မရှိတော့မည် (နှိုင်းယှဉ် ၂:၂–၄; ၄:၂; ၂၉:၁၈–၂၀; ၃၀:၂၀–၂၂; ၃၂:၁၆)။ အစိုးရအာဏာသည် ဘုရင်၏ ပခုံးပေါ်တွင် ရှိမည်ဟူသော စကားသည် အာဏာ၏သင်္ကေတအဖြစ် ပခုံးပေါ်တွင် ထမ်းဆောင်သော ရာဇလှံတံကို ရည်ညွှန်းသည် (၉:၄ ရှိ တုတ်နှင့် ကြိမ်လုံး/ဘားတန်းကို နှိုင်းယှဉ်၍၊ ထို့အပြင် ၁၄:၅; က၊ ၄၉:၁၀; ဆာ၊ ၁၁၀:၂; ယေဇ၊ ၁၉:၁၄ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ) (တော၊ ၂၄:၁၇; နှိုင်းယှဉ် ဆာ၊ ၁၂၅:၃)။ ဤအရာသည် ဟေရှာယ ၉:၄ တွင် ဖော်ပြထားသော ဖိနှိပ်သည့် ပခုံးထမ်းပိုးနှင့် တုတ်တို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်ပြီး ဖိနှိပ်သူများထံမှ ဒါဝိဒ်မင်းဆက်မှ မင်းသားထံသို့ အုပ်စိုးမှု ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ Israel တွင် ရာဇလှံတံသည် ဘုရင်သည် ဘုရားသခင်၏ “သား” ဖြစ်သည်ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူသည် မြင့်မြတ်သော အုပ်စိုးရှင်၏ လက်အောက်ခံဘုရင်ဖြစ်သည် (နှိုင်းယှဉ် ၂ ရာ၊ ၇:၁၄)။ ထိုအရာက ထာဝရဘုရားနှင့် မြေကြီးပေါ်ရှိ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သော ဘုရင်တို့အကြား အလွန်နီးကပ်သော ဆက်ဆံရေးကို ဖော်ပြသည်။ သို့သော် ဟေရှာယ ၉:၆ တွင် တွေ့ရသော အမည်များစာရင်းကို ဘုရားသခင်၏လူတို့၏ ဘုရင်များအပေါ် မည်သည့်အခါမျှ အသုံးမပြုခဲ့ပါ။ ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ထူးခြားသောဘုရင်တစ်ပါးနှင့် ဆက်ဆံနေရသည်။ ပထမအမည်နှစ်ခုသည် ဘုရင်၏ ဂုဏ်ရည်များနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး၊ ဒုတိယအမည်နှစ်ခုသည် သူ၏အုပ်စိုးမှု၏ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ “အံ့သြဖွယ်” နှင့် “အကြံပေး” ဟူသော စကားလုံးနှစ်လုံးသည် အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုတည်းဖြစ်သည် (စာသားအတိုင်း “အကြံပေး၏ အံ့သြဖွယ်အမှု”)။ အကြံပေးဟူသည် ထာဝရဘုရားကဲ့သို့ အံ့သြဖွယ်နှင့် အံ့အားသင့်ဖွယ်ရာများကို စီမံကြံစည်သော အုပ်စိုးသူကို ရည်ညွှန်းသည် (နှိုင်းယှဉ် ၂၈:၂၉)။
“တန်ခိုးကြီးသောဘုရား” (အဲလ် ဂိဗော်) (၉:၆) ကို စာသားအတိုင်း “စစ်သည်တော်၏ ဘုရားသခင်”၊ “ဘုရားသခင်သည် စစ်သည်တော်ဖြစ်တော်မူသည်” သို့မဟုတ် “စစ်သည်တော်ဘုရား” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဤအမည်တစ်ခုတည်းဖြင့် ဤမေရှိယဆိုင်ရာ ဘုရင်သည် ဘုရားဖြစ်ကြောင်း မသက်သေပြနိုင်သော်လည်း ၁၀:၂၁ ၏ အလင်းတွင် ကိုယ်တော်သည် ဘုရားဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ ဆိုနိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် “တန်ခိုးကြီးသောဘုရား” (အဲလ် ဂိဗော်) ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ဘုရားသခင်ကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားသည်။ ဤအရည်အချင်းသည် ဘုရင်အား ရန်သူအားလုံးကို အောင်နိုင်စေသည် (နှိုင်းယှဉ် ၁၁:၁–၁၀)။ ထိုကလေးသည် ဘုရားဖြစ်ခြင်းနှင့် လူဖြစ်ခြင်း နှစ်မျိုးစလုံးအဖြစ် ဖော်ပြခံရသည် (မိန်းမတစ်ဦးမှ မွေးဖွားလာသော တန်ခိုးကြီးသောဘုရား)။
“ထာဝရအဖ” (အဘိအဒ်) သည် စာသားအတိုင်း “ထာဝရကာလ၏ အဖ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သစ္စာရှိသောဘုရင်တစ်ပါး၏ မင်းဆက်နှင့် နိုင်ငံတော်သည် အစဉ်အမြဲ ဆက်လက်တည်ရှိမည်ဟု ယူဆကြသော်လည်း (၂ ရာ၊ ၇:၁၆; ဆာ၊ ၂၁:၁–၄; ၇၂:၅၊ ၁၇; ၁၃၂:၁၁–၁၄) Israel ရှိ မည်သည့်ဘုရင်ကိုမျှ ဤအမည်ဖြင့် မခေါ်ခဲ့ပါ။ မေရှိယဆိုင်ရာ “သား” သည် “ထာဝရအဖ” လည်း ဖြစ်သည်ဟူသော ရည်ညွှန်းချက်သည် သုံးပါးတစ်ဆူ၏ ပုဂ္ဂိုလ်များကို ရောထွေးခြင်းမဟုတ်ပါ။ ဖခင်ဖြစ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ဘာသာစကားကို မေရှိယအပေါ် အသုံးပြုနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏လူတို့ကို ဖြစ်တည်လာစေတော်မူပြီး၊ သူတို့ကို ရွေးနှုတ်တော်မူကာ၊ ချစ်ခင်သောဖခင်တစ်ဦး ပြုမူသကဲ့သို့ ဂရုစိုက်ခြင်းနှင့် ကရုဏာဖြင့် ပြုမူတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည် (နှိုင်းယှဉ် ဟေရှာ၊ ၂၂:၂၁; ယော၊ ၁:၁–၃; ၁ ယော၊ ၂:၂၉)။ ဤစာပိုဒ်သည် မေရှိယသည် အစဉ်အမြဲ ရှိတော်မူခဲ့ကြောင်း၊ ကိုယ်တော်သည် ထာဝရဖြစ်တော်မူကြောင်းကိုလည်း သက်သေခံသည်။
“ငြိမ်သက်ခြင်းမင်းသား” (စာရ် ရှာလုံး) သည် ဤဘုရင်၏ တန်ခိုးကို ဆိုလိုသည့် ဘွဲ့အမည်များအတွင်း အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော အမည်ဖြစ်သည်။ ဤအမည်သစ်က ကိုယ်တော်၏တန်ခိုးသည် ငြိမ်သက်ခြင်းဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ဖော်ပြကြောင်း ပြသသည်။ ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏ ဉာဏ်ပညာ၊ တရားမျှတမှုနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းအားဖြင့် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ကာကွယ်၍ ထိန်းသိမ်းတော်မူသည် (နှိုင်းယှဉ် ဟေရှာ၊ ၁၁:၁–၃; ဆာ၊ ၇၂:၃၊ ၇)။ ဟေရှာယ ၉:၆–၇ တွင် ဟေရှာယ ကြိုတင်ဟောခဲ့သော တော်ဝင်ကယ်တင်ရှင်သည် Nazareth မှ Jesus ကြွလာသည့်အချိန်အထိ ပြည့်စုံခြင်းမရှိသေးပါ။ ကိုယ်တော်ကို အလင်းဟု ခေါ်သည် (ယော၊ ၁:၄–၉)။ Galilee ရှိ Zebulun နှင့် Naphtali ဒေသများတွင်ရှိသော Capernaum သို့ ကိုယ်တော်ကြွလာ၍ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော် နီးကပ်လာပြီဖြစ်ကြောင်း ဟောပြောခြင်းသည် ဟေရှာယ ၉:၁–၂ ၏ စာသားအတိုင်း ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သည် (မ၊ ၄:၁၂–၁၇)။
၉:၈–၁၀:၄
Israel ၏ ဆုံးမခြင်း—Judah အတွက် သတိပေးချက်
ဤစာပိုဒ်သည် Israel နှင့် Judah အပေါ် တရားစီရင်ခြင်းများ၏ နောက်ခံအကြောင်းအရာကို ထပ်မံဖြည့်စွက်ပေးသည် (နှိုင်းယှဉ် ၅:၁–၃၀; ၇:၁၇–၂၅; ၈:၁–၁၀)၊ အတိတ်က ဖြစ်ရပ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပေးပြီး Judah အား သတိပေးချက်ပေးသည်။
ပထမဆုံး ပြန်လည်သုံးသပ်သောအမှုမှာ Israel မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံ၏ အမှုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် “နှလုံးမာနနှင့် မာနထောင်လွှားခြင်း” ကြောင့် အပြစ်ပေးခံခဲ့ရသည်။ ဟေဗြဲဘာသာတွင် “နှလုံး” သည် အလိုဆန္ဒနှင့် ရည်ရွယ်ချက်များ တည်ရှိရာနေရာဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်ကြသကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ စကားတော်ကိုလည်း ကြားနာကြသည် (ဆိုလိုသည်မှာ နားလည်၍ နာခံကြသည်)။ မာနကြီး၍ မာနထောင်လွှားသော နှလုံး (၆:၁၀) သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်နေသည် (နှိုင်းယှဉ် ၂:၆–၂၂; ၃:၁၆–၂၃)။ စုစုပေါင်းအားဖြင့် ၉:၁၀ ရှိ သာမန်ပညာစကားသည် ဘီစီ ဆယ်ရာစုတွင် Israel ခွဲထွက်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေသော မာနကို ဖော်ပြသည် (နှိုင်းယှဉ် ၇:၁၇; ၁ ရာ၊ ၁၂)။ ဆောက်လုပ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ရည်ညွှန်းချက်များသည် လူတို့ကို ပုံဆောင်၍ ရည်ညွှန်းသည်။ မြေစေးအုတ်နှင့် သဖန်းသစ်သားတန်းများ (ဟေရှာ၊ ၉:၁၀) ကို သာမန်လူများက အသုံးပြုကြသော်လည်း၊ ထုဆစ်ထားသောကျောက်နှင့် အာရဇ်သစ်သားကို အထက်တန်းလွှာများက နန်းတော်များအတွက် အသုံးပြုကြသည်။ အခန်းငယ် ၁၂ ရှိ ထပ်ခါတလဲလဲဖော်ပြချက်သည် သမိုင်း၏ သင်ခန်းစာကို Judah အပေါ် သက်ရောက်စေသည်။ ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်သည် ငြိမ်းအေးခြင်းမရှိသေးဘဲ နောက်ထပ်ဘေးဒုက္ခများ လာဦးမည် (နှိုင်းယှဉ် ၅:၂၅)။ “ဤအရာအားလုံးအတွက်” ဟူသော စကားသည် လူတို့၏အပြစ်နှင့် ထာဝရဘုရား၏ အမျက်တော်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော အပြစ်ဒဏ်ကို အနှစ်ချုပ်ဖော်ပြသော်လည်း ကိုယ်တော်၏အမျက်တော်သည် မငြိမ်းသေးကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြသည်။
ဒုတိယအမှုမှာ မမှန်ကန်သော အုပ်စိုးသူများနှင့် ဆရာများနှင့် သက်ဆိုင်သည် (၉:၁၅–၁၇)။ Israel နှင့် Judah အတွက် အကျိုးဆက်များမှာ အပြစ်မရှိသူတို့ ခံစားရခြင်းနှင့် လူအသက်အမြောက်အမြား ဆုံးရှုံးခြင်းတို့ ဖြစ်မည်။ Israel တစ်နိုင်ငံလုံး ထာဝရဘုရားထံ ပြန်လှည့်လာခဲ့လျှင် (အခန်းငယ် ၁၃; နှိုင်းယှဉ် ၈:၁၉–၂၀) ကိုယ်တော်၏အမျက်တော်သည် ငြိမ်းအေးသွားမည် (၉:၁၇)။ သို့သော် သူတို့က ကိုယ်တော်ကို ငြင်းပယ်သောကြောင့် (အခန်းငယ် ၁၃) တစ်ရက်တည်းတွင် Israel အတွင်း ဦးခေါင်းနှင့် အမြီးနှစ်ခုစလုံးကို ဖြတ်တောက်တော်မူမည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ဤပုံဥပမာတွင် ဦးခေါင်း (အခန်းငယ် ၁၅; နှိုင်းယှဉ် ၁၉:၁၅; တရား၊ ၂၈:၁၃၊ ၄၄) သည် အသက်ကြီးသူများနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော အရာရှိကြီးများ (ဆိုလိုသည်မှာ နိုင်ငံရေးအုပ်စိုးသူများ) ကို ရည်ညွှန်းပြီး အမြီးသည် မုသာကို သွန်သင်နေသော ပရောဖက်များ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ဘာသာရေးဆရာများကို ဆိုလိုသည် (၉:၁၅)။ အစွန်းနှစ်ဖက်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် သူတို့သည် အလုံးစုံကို ဆိုလိုသည် (နှိုင်းယှဉ် ၃:၁–၃)။ အုပ်စိုးသူများသည် လူတို့ကို လမ်းလွဲစေခဲ့ကြသည် (၉:၁၆; နှိုင်းယှဉ် ၃:၁၂)၊ သူတို့အားလုံးသည် မသန့်ရှင်း၍ ဆိုးယုတ်ကြသည် (၉:၁၇)။
တတိယအမှုမှာ ညီအစ်ကိုချင်းနှောင်ကြိုးများကို ဖျက်ဆီးပြီး မိမိကိုယ်တိုင်၏ အပြစ်ဒဏ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသော ဆိုးယုတ်မှုနှင့် ပတ်သက်သည် (အခန်းငယ် ၁၈–၂၀; နှိုင်းယှဉ် ၃:၉–၁၁)။ ဆိုးယုတ်မှုကို ဆူးပင်များ၊ ဆူးချုံများနှင့် တောအုပ်ထူထပ်သောနေရာများကို စားသုံးသူအဖြစ် ပုံဆောင်ထားခြင်း (ဆိုလိုသည်မှာ အယူဖောက်ပြန်သူများကိုယ်တိုင်၊ နှိုင်းယှဉ် ၅:၆) ကို ၉:၁၈–၁၉ တွင် ရှင်းပြထားသည်။ လူတို့၏ဆိုးယုတ်မှုသည် ထာဝရဘုရား၏ အမျက်တော်ကို နှိုးဆွခဲ့ပြီး မြေကြီးနှင့် လူတို့ကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးသည့် အာရှုရိတို့၏ ကျူးကျော်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထိုကျူးကျော်မှုများသည် လူမှုရေးကမောက်ကမဖြစ်မှုနှင့် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများကို ဖြစ်ပေါ်စေမည် (၉:၁၉d–၂၀d)။ လူတို့သည် တစ်ဦးကိုတစ်ဦး မသနားကြတော့ဘဲ Israel အမျိုးအနွယ်များအကြား လူမျိုးစုစစ်ပွဲများ ဖြစ်ပေါ်မည် (အခန်းငယ် ၂၀–၂၁)။ တစ်စုံတစ်ဦး၏အသားကို စားသည်ဟူသော စကားသည် ထိုသူအပေါ် ခါးသီးသော ရန်လိုမုန်းတီးမှုကို ပုံဆောင်ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည် (ဆာ၊ ၂၇:၂; နှိုင်းယှဉ် ယောဘ၊ ၁၉:၂၂)။ ဟေရှာယ ၉:၂၁ ၏ သမိုင်းနောက်ခံမှာ Manasseh နှင့် Ephraim တို့အကြား ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော အာဏာလွန်ဆွဲပွဲ ဖြစ်သည်။ ခန့်မှန်းအားဖြင့် ဘီစီ ၇၅၀ နှင့် ၇၂၂ ကြားကာလတွင် ရာဇပလ္လင်အတွက် လွန်ဆွဲမှုသည် အဓိကအားဖြင့် ဤအနွယ်နှစ်ခုအကြား ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဆီးရီးယား-ဧဖရိမ်စစ်ပွဲတွင် Ephraim နှင့် Manasseh တို့သည် Judah ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည် (၂ ရာ၊ ၁၅:၃၇; ဟေရှာ၊ ၇:၁–၈:၁၅)။ အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် ဟေရှာယ ၉:၁၈–၂၁ သည် Judah သည် အယူဖောက်ပြန်မှုတွင် ဆက်လက်နေပါက Israel ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ကံကြမ္မာအတိုင်း Judah အပေါ်သို့လည်း ကျရောက်မည်ဟု သတိပေးသည်။
စတုတ္ထအမှုသည် Judah ၏ တော်ဝင်အရာရှိများနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး၊ အတိတ်နှင့် လက်ရှိအခြေအနေများအတွက် သူတို့အား တာဝန်ယူစေသည် (၁၀:၁–၄)။ လူမှုရေးမတရားမှုများကို တရားဝင်ဖြစ်စေသော စာရွက်စာတမ်းများ ထုတ်လုပ်ရန် အာဏာရှိသည့် မကောင်းသောဥပဒေများနှင့် ဖိနှိပ်သော ပညတ်များကို ပြဋ္ဌာန်းသူများအကြောင်း ဟေရှာယက ပြောဆိုသည်။ ဆင်းရဲသားများ၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူများ၊ မုဆိုးမများနှင့် မိဘမဲ့များ၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ခြင်းသည် ဘုရင်၏ အထူးတာဝန်ဖြစ်သည် (ဥပမာ၊ ဆာ၊ ၇၂:၁–၄; သု၊ ၂၉:၁၄)။ ဤတာဝန်ကို ကျေပွန်ခြင်းသည် ဘုရင်က ထာဝရဘုရားအပေါ် သစ္စာရှိလိုစိတ်ရှိကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဖော်ပြထားသော အပြစ်များ (ဟေရှာ၊ ၁:၁၇၊ ၂၃; ၃:၁၄–၁၅) သည် ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်နှင့် တရားစီရင်ခြင်းကို နှိုးဆွခဲ့သည် (၁၀:၃–၄; နှိုင်းယှဉ် ၉:၁၇)။ ၁၀:၃ တွင် အပြောအဆိုဆိုင်ရာ မေးခွန်းသုံးခုက တရားစီရင်ခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ အခန်းငယ် ၄ ရှိ ထပ်ခါတလဲလဲဖော်ပြချက်အတွက် ၉:၁၂ ကို ကြည့်ပါ။
၁၀:၅–၁၂:၆
အာရှုရိတို့ ရှုံးနိမ့်ခြင်း၊ ဒုတိယ David
နှင့် Israel
ဇိအုန်အတွက် ဘုရားသခင်၏ အစီအစဉ်ဘောင်အတွင်း၌၊ ကိုယ်တော်သည် အာရှုရိတို့၏ ကျူးကျော်တိုက်ခိုက်မှုများအားဖြင့် မိမိလူမျိုးကို ဆုံးမ၍ သန့်ရှင်းစေခဲ့သည် (၅:၁–၁၀:၄)။ ယခုမူ Israel ၏ ကြွင်းကျန်သူများနှင့် ဖြောင့်မတ်သော David အနွယ် ဘုရင်အားဖြင့် မိမိ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာနိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်တည်ထောင်တော်မူမည် (၁၀:၅–၁၂:၆)။
၁၀:၅–၁၉။ အာရှုရိတို့ကို တရားစီရင်ခြင်း။ ထာဝရဘုရားသည် Israel ကို ဆုံးမရန် အာရှုရိကို မိမိ၏ ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သော်လည်း၊ အာရှုရိ၏ မာနကြောင့် ထိုအမင်္ဂလာသည် အာရှုရိကိုယ်တိုင်အပေါ်သို့ ဦးတည်လာခဲ့သည်။ ဟေရှာယသည် အာရှုရိရှင်ဘုရင်ကို မိမိ၏ ကိရိယာအဖြစ် တာဝန်ပေးရန် ထာဝရဘုရား၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကိုးကားဖော်ပြသည်။ အာရှုရိ၏ တာဝန်မှာ ပစ္စည်းဥစ္စာများအပေါ် Israel ၏ မာနကို ဖယ်ရှားပြီး သူတို့ကို နှိမ့်ချရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အာရှုရိရှင်ဘုရင်သည် မိမိ၏တာဝန်ကို လွဲမှားစွာ ပြုမူခဲ့ပြီး Israel ကို ဆုံးမသန့်ရှင်းစေမည့်အစား အာဏာရရှိရန် ကြိုးပမ်းရင်း လူမျိုးများကို ဖျက်ဆီးရန် ရှာကြံခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၇–၁၄)။ ဘုရားသခင်သည် အာရှုရိရှင်ဘုရင်၏ အင်ပါယာချဲ့ထွင်ရေး ရည်မှန်းချက်များကို ပယ်ချပြီး အလွန်အကျွံ ဖျက်ဆီးခြင်း၊ လုယက်ခြင်း၊ မာနထောင်လွှားခြင်းနှင့် ကမ္ဘာ့အာဏာကို မိမိအတွက် တောင်းဆိုခြင်းတို့ဖြင့် သူ့ကို စွပ်စွဲတော်မူသည်။
ရှင်ဘုရင်သည် နည်းလမ်းနှစ်မျိုးဖြင့် မာနထောင်လွှားမှုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပထမအချက်မှာ Samaria ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သကဲ့သို့ Jerusalem ကိုလည်း ဖျက်ဆီးရန် သူ၏အစီအစဉ်ဖြစ်သည်၊ သို့သော် ထိုအရာသည် ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မဟုတ်ခဲ့ (အခန်းငယ် ၈–၁၂)။ ဒုတိယအချက်မှာ မိမိ၏ မာနနှင့် ကမ္ဘာ့အာဏာကို တောင်းဆိုခြင်းအားဖြင့် အာရှုရိရှင်ဘုရင် (အခန်းငယ် ၁၃–၁၄) သည် ထာဝရဘုရား၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို စိန်ခေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၇–၁၄ တွင် အာရှုရိရှင်ဘုရင်သည် မိမိကိုယ်ကို ချီးမွမ်းပြောဆိုသမျှတွင် ထာဝရဘုရားကို တစ်ကြိမ်မျှ မဖော်ပြခဲ့ပေ။ အာရှုရိ၏ အပြစ်ဒဏ်ကို ကြေညာတော်မူခြင်းကို ထာဝရဘုရားသည် ပုံဆောင်ချက် လေးမျိုးဖြင့် စတင်တော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၅)။ ပုဆိန်၊ လွှ၊ တုတ်နှင့် တောင်ဝှေး/ရိုက်တုတ်တို့သည် အာဏာရှိသူ၏ လက်ထဲရှိ ကိရိယာများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထိုပုံဆောင်ချက်အချို့သည် ရှင်ဘုရင်၏ တောင်ဝှေးနှင့် ရိုက်တုတ်တို့ကို ကိုယ်စားပြုသည့် အာဏာအမှတ်အသားများ (အခန်းငယ် ၅) နှင့် ဆက်စပ်နိုင်ပြီး၊ အာရှုရိ၏ မင်းအာဏာသည် ဘုရားသခင်က ပေးအပ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရင်များကို ခန့်အပ်၍ ဖယ်ရှားတော်မူသူမှာ ကိုယ်တော်တစ်ပါးတည်း ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အခန်းငယ် ၁၆–၁၉ တွင် နောက်ထပ် ပုံဆောင်ချက်တစ်စု ပေါ်လာသည်။ ပထမအချက်မှာ အာဟာရပြည့်ဝစွာ စားသုံးထားသူများအပေါ် ပိန်ကြုံခြင်းကို ထာဝရဘုရားသည် စေလွှတ်တော်မူမည် (ဆိုလိုသည်မှာ အာရှုရိလူမျိုးတို့သည် အစားအစာ ချို့တဲ့ကြမည်ဖြစ်ပြီး မြေ၏ ကောင်းစွာကြီးထွားနေသော အပင်များသည် ညှိုးနွမ်းသွားမည်)
(အခန်းငယ် ၁၆)။ ဒုတိယအချက်မှာ သူ၏ ဘုန်းအသရေ/ဂုဏ်ကျက်သရေအောက်တွင် ထာဝရဘုရားသည် စာသားအတိုင်း “မီးလောင်ခြင်းကဲ့သို့ မီးလောင်ခြင်း” ကို ဖြစ်စေတော်မူမည်။ Israel ၏ အလင်းနှင့် သူ၏ သန့်ရှင်းသောအရှင်တို့သည် ထာဝရဘုရားကိုယ်တော်တိုင်အတွက် အသုံးပြုသော အမည်များဖြစ်သည်။ အာရှုရိသည် Israel အပေါ် ပြုခဲ့သမျှအတွက် လက်စားချေခြင်းအဖြစ် တစ်နေ့တည်းတွင် မီးသည် အာရှုရိ၏ ဆူးပင်များနှင့် ဆူးချုံများကို လောင်ကျွမ်းဖျက်ဆီးလိမ့်မည် (၉:၁၈–၁၉)။ ထာဝရဘုရားသည် မိမိလူမျိုးအတွက် လက်စားချေတော်မူမည်။
၁၀:၂၀–၃၄။ Israel
၏ ကြွင်းကျန်သူများ။ ဤအချိန်တွင် အာရှုရိသည် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူများ ကျဆုံးခြင်း၏ သင်္ကေတအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး၊ အနာဂတ္တိစကားသည် အာရှုရိခေတ်မှ မေရှိယကြွလာမည့်အချိန်နှင့် ကမ္ဘာမြေ၏ နောက်ဆုံးပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းဆီသို့ ရွေ့လျားသွားသည်။ အာရှုရိကျဆုံးခြင်း၏ ပထမအကျိုးဆက်—ဘုရားသခင်၏ ရန်သူများကျဆုံးခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသော—မှာ ဘုရားသခင်က Israel အပေါ် မိမိ၏ အပြစ်ဒဏ်ကို ချမှတ်သောအခါ (အခန်းငယ် ၂၃–၂၇) Israel ၏ ကြွင်းကျန်သူများသည် ဘုရားသခင်ထံသို့ ပြန်လှည့်လာကြမည် (အခန်းငယ် ၂၀–၂၂) ဖြစ်သည်။ ဇိအုန်၌ရှိသော လူတို့အား အာရှုရိကို မကြောက်ကြရန် အားပေးခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ အာရှုရိသည် ဘုရားသခင်၏ တုတ်နှင့် တောင်ဝှေး/ရိုက်တုတ်အဖြစ် Israel ကို ရိုက်နှက်မည်ဖြစ်သော်လည်း (အခန်းငယ် ၅–၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်သည် နောက်ဆုံးတွင် အာရှုရိဘက်သို့ ပြန်လှည့်သွားမည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ Midian ကို ဖျက်ဆီး၍ မိမိလူမျိုးကို Egypt မှ ကယ်လွှတ်တော်မူစဉ်က ပြုခဲ့သကဲ့သို့၊ နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်အမှုများအားဖြင့် မိမိလူမျိုးကို ကယ်တင်တော်မူမည် (အခန်းငယ် ၂၆)။
အာရှုရိကျဆုံးခြင်း၏ ဒုတိယအကျိုးဆက်မှာ မာနထောင်လွှားသော လူသားဘုရင်နေရာတွင် ဖြောင့်မတ်သော David အနွယ်ဘုရင် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းဖြစ်မည် (၁၀:၂၇–၁၁:၁၀)။ မေရှိယကြွလာသောအခါ မြေကြီး၏ နိုင်ငံများကျဆုံးခြင်းကို အာရှုရိက ကိုယ်စားပြုသည်။ အာရှုရိ၏ ထမ်းပိုးကို ဖျက်ဆီးခြင်း (၁၀:၂၇) နှင့် မာနထောင်လွှား၍ တန်ခိုးကြီးသော အာရှုရိကို ထာဝရဘုရားက နှိမ့်ချခြင်း (အခန်းငယ် ၃၃–၃၄) တို့သည် အာရှုရိရှင်ဘုရင်၏ မာနနှင့် ခြိမ်းခြောက်မှုအကြောင်း အဓိကစာပိုဒ် (အခန်းငယ် ၂၈–၃၂) ကို ဝန်းရံထားသည်။ မိပ်နေ ရှာမင် ဟူသော စကားစု (စာသားအတိုင်း “အကြောင်းကြောင့်”/“ရှေ့တွင်”/“ဆီ၏မျက်နှာကြောင့်”/“အဆီ”) ကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် နားလည်ခဲ့ကြသည်။ အချို့က ရှေမင်၊ “အဆီ” သို့မဟုတ် “ဆီ” (ဆိုလိုသည်မှာ “မြေဩဇာကောင်းသော၊” “အသီးအပွင့်များသော၊” “ပေါများသော”; ၅:၁; ၂၅:၆; ၂၈:၁၊ ၄ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ ထိုနေရာများတွင်လည်း ထိုဟေဗြဲစကားလုံးကို အသုံးပြုထားသည်) ကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆကြပြီး၊ ထိုအရာက အာရှုရိ၏ မာနထောင်လွှားဖွယ်ရာ စည်းစိမ်ကို ညွှန်ပြသည်။ အခြားသူများက ထိုစကားကို ဘိသိက်ခံဘုရင်—Hezekiah သို့မဟုတ် David (သူ့အတွက်ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် အာရှုရိကို အနိုင်ယူတော်မူမည် [၃၇:၃၅])—ကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်ကြပြီး၊ ထိုမှတစ်ဆင့် မေရှိယကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်ကြသည် (ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် “ဘိသိက်ခံသူ”)။ မေရှိယသည် ၉:၄–၇ တွင် ထမ်းပိုးကို ချိုးဖျက်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ အာရုံစိုက်ရမည့်အချက်မှာ ထမ်းပိုးကိုယ်တိုင်ဖြစ်သည့် အာရှုရိ၏ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အာရှုရိသည် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူအားလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဘီစီ ၇၂၀ ခုနှစ်တွင် အနောက်ဘက်သို့ စစ်ဆင်ရေးပြုစဉ် Sargon သည် ပုန်ကန်သော Philistine မြို့ Gaza ကို ထောက်ခံနေသော Egypt လူတို့နှင့် ရင်ဆိုင်ရန် တောင်ဘက်သို့ လျင်မြန်စွာ ရွှေ့လျားခဲ့သည် (၁၀:၂၈–၃၄)။ Jerusalem ကို ဖြတ်သန်းချီတက်ခြင်းအားဖြင့် Judah အား ပုန်ကန်သောနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းခြင်းမှ ဟန့်တားရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် Sargon သည် Jerusalem ဘက်သို့ မိမိ၏ လက်သီးကို ချီမည် (အခန်းငယ် ၃၂)။ ထိုအရာသည် ထာဝရဘုရားအပေါ် ဘုရားကိုစော်ကားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်း ဘီစီ ၇၀၁ ခုနှစ်တွင် Sennacherib ၏ ခြိမ်းခြောက်မှုနှင့် ဆင်တူသည်။ ဖြစ်ရပ်နှစ်ကြိမ်စလုံးတွင် Jerusalem သည် အသက်ရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ အာရှုရိရှင်ဘုရင်နှင့် သူ၏လူမျိုးတို့အပေါ် ချမှတ်မည့် အပြစ်ဒဏ်ကို အခန်းငယ် ၃၃–၃၄ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။
၁၁:၁–၁၆။ Jesse
၏ အမြစ်မှ ပင်စည်။ အာရှုရိရှင်ဘုရင် ကျဆုံးခြင်းအကြောင်း မှတ်တမ်း (၁၀:၃၃–၃၄) ပြီးနောက် David အနွယ်ဘုရင် ပေါ်ထွန်းမည့်အကြောင်းကို ဟေရှာယက ရုတ်တရက် ကြေညာထားသည်။ ထိုအရာသည် အာရှုရိကျဆုံးခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ရန်သူအားလုံး ကျဆုံးခြင်း၏ အသေးစားပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု အကြံပြုနိုင်သည်။ အခန်းကြီး ၁၁:၁–၁၀ သည် ကြေညာထားပြီးဖြစ်သော လာမည့်ကယ်တင်ရှင်ကို “ထာဝရဘုရား၏ အညွန့်” (၄:၂)၊ Immanuel ၏ နိမိတ်လက္ခဏာ (၇:၁၀–၁၆; ၈:၅–၁၀) နှင့် David အနွယ်မင်းသား (၉:၂–၇) အဖြစ် ပြန်လည်ဖော်ပြ၍ အသေးစိတ်ရှင်းပြသည်။ Jesse ၏ ပင်စည်သည် David ၏ ဖခင်ကို ရည်ညွှန်းသည် (၁ ရာ၊ ၁၆:၁)။ အနာဂတ် David အနွယ်ဘုရင်သည် David ၏ လက်အောက်ခံမဟုတ်ဘဲ၊ ပုံဆောင်အဓိပ္ပာယ်အရ ဒုတိယ David ဖြစ်မည် (ဟေရှာ၊ ၉:၇; ၁၆:၅; ယေ၊ ၂၃:၅–၆; ၃၀:၉; ယေဇ၊ ၃၄:၂၃–၂၄; ၃၇:၂၄–၂၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤပုံရိပ်၏ အဓိကအချက်မှာ Jerusalem ရှိ တော်ဝင်အိမ်တော် ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက်၊ တော်ဝင်ကယ်တင်ရှင်သည် နှိမ့်ချသော အစပြုရာမှ ပေါ်ထွန်းလာမည်ဟူသောအချက်ဖြစ်သည် (ဟေရှာ၊ ၃၉:၅–၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ Jesus of Nazareth တွင်လည်း ထိုသို့ ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည်။
“ထာဝရဘုရား၏ ဝိညာဉ်တော်” (၁၁:၂) သည် ခေါင်းဆောင်များကို ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုး (ဥပမာ၊ သူကြီး၊ ၆:၃၄; ၁ ရာ၊ ၁၁:၆)၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် အသိပညာ (ထွက်၊ ၃၁:၁–၅; ဟေရှာ၊ ၄၂:၁–၄; ၅၉:၂၁; ၆၁:၁–၃; ၆၃:၁၀–၁၄) တို့ဖြင့် ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။ စံပြမေရှိယဘုရင်အား ဝိညာဉ်တော်ပေးသနားသော ဆုကျေးဇူးများကို စကားလုံးအတွဲ သုံးတွဲဖြင့် ဖော်ပြထားသည် (၁၁:၂)။ (၁) ဉာဏ်ပညာနှင့် နားလည်ခြင်းတို့သည် ကိုယ်တော်၏ တရားစီရင်ရေးတာဝန်ကို ရည်ညွှန်းသည် (အခန်းငယ် ၃–၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၂) အကြံဉာဏ်နှင့် တန်ခိုးတို့သည် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကိုယ်တော်၏ အခန်းကဏ္ဍကို ရည်ညွှန်းသည် (အခန်းငယ် ၄–၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ (၃) အသိပညာနှင့် ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းတို့သည် ထာဝရဘုရားနှင့် ကိုယ်တော်၏ ဆက်ဆံရေးကို ဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၆–၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကိုယ်တော်သည် ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း၌ မွေ့လျော်မည် (အခန်းငယ် ၃)၊ ထိုအရာသည် ဖြောင့်မတ်သော တရားစီရင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်မည် (အခန်းငယ် ၄)။ ကိုယ်တော်၏ အရည်အသွေးများနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ သစ္စာရှိခြင်းဟူသော ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ တန်ဖိုးများကို ကိုယ်တော်၏ စစ်ရေးလက်နက်တန်ဆာများအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည် (၅၉:၁၇; ဧ၊ ၆:၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဇိအုန်တွင် နေထိုင်သူများအကြား ငြိမ်သက်ခြင်းအကြောင်း ဤဖော်ပြချက်သည် ကမ္ဘာမြေ၏ လူမျိုးများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိမည်။ သူတို့သည် ထာဝရဘုရားကို သိကျွမ်းခြင်းသို့ ရောက်လာကြမည် (ဟေရှာ၊ ၁၁:၉)။ ကတိထားတော်မူသော မေရှိယဘုရင်၏ အုပ်စိုးမှုသည် “ထာဝရဘုရားကို ကြောက်ရွံ့ခြင်း” (အခန်းငယ် ၃က) နှင့် “ထာဝရဘုရားကို သိကျွမ်းခြင်း” (အခန်းငယ် ၉ခ) တို့အပေါ်တွင် တည်ထောင်မည်။ ထိုအရာသည် Christ ၏ အမှုတော်၏ နောက်ဆုံးရလဒ် ဖြစ်မည်မှာ သေချာသည်။
အာရှုရိကျဆုံးခြင်း၏ တတိယအကျိုးဆက် (၁၀:၂၀ ကိုကြည့်ပါ) မှာ David အနွယ်ဘုရင်နှင့် ကယ်တင်ရှင်ကို လူမျိုးများက အနာဂတ်တွင် အသိအမှတ်ပြုလာခြင်း ဖြစ်မည် (၁၁:၁၀)။ လာမည့်ဘုရင်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ သစ္စာရှိခြင်းနှင့် တရားမျှတခြင်းတို့ဖြင့် ငြိမ်သက်စွာ အုပ်စိုးခြင်းသည် လူမျိုးများကို ကိုယ်တော်ထံသို့ ဆွဲဆောင်လာမည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ အခန်းငယ် ၁၀ ကို စာသားအတိုင်း “Jesse ၏ အမြစ်သည် လူမျိုးတို့အတွက် အလံအဖြစ် ရပ်တည်နေပြီး၊ လူမျိုးတို့သည် သူ့ထံသို့ လှည့်လာကြမည်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည် (ယော၊ ၁၂:၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။ “အလံ” သို့မဟုတ် “စံတော်” သည် စစ်ရေးအခြေအနေတွင် စုဝေးရမည့်နေရာကို ညွှန်ပြသော အမှတ်အသားဖြစ်သည်။ လူမျိုးတို့၏ အာရုံစိုက်မှုကို David အနွယ်ဘုရင်ထံသို့ ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အရည်အသွေးများ (အခန်းငယ် ၂)၊ အုပ်ချုပ်မှု၏ အရည်အသွေး (အခန်းငယ် ၃–၅) နှင့် ကိုယ်တော်၏ အုပ်စိုးမှု၌ရှိသော ငြိမ်သက်ခြင်းတို့က ဆွဲဆောင်မည်။ နောက်ဆုံးတွင် ကမ္ဘာမြေသည် ထာဝရဘုရားကို သိကျွမ်းခြင်းနှင့် ပြည့်ဝလာမည် (အခန်းငယ် ၆–၉)။ ထိုအချက်က ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် Jesus Christ အဖြစ် ဖော်ထုတ်ထားသော ဤဘုရင်သည် စစ်ရေးတန်ခိုး၊ အုပ်ချုပ်ရေးအာဏာ သို့မဟုတ် ရုပ်ဝတ္ထုဘုန်းအသရေတို့အပေါ် မှီခိုမည်မဟုတ်ကြောင်း ဆိုလိုသည်။
လူမျိုးခြားတို့သည် ကိုယ်တော်ကို ရှာကြမည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ လူမျိုးတို့၏ ထိုလုပ်ဆောင်မှုသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်မှုတစ်ရပ် ဖြစ်မည်။ သူတို့သည် David အနွယ်ဘုရင်၊ ကယ်တင်ရှင်နှင့် အရှင်သခင်ထံသို့ လှည့်လာကြမည် (ကိုယ်တော်ပတ်လည်တွင် စုဝေးကြမည်)၊ ကိုယ်တော်၏ သွန်သင်ချက်နှင့် ကောင်းချီးများကို ရရှိရန် ဖြစ်သည် (၂:၂–၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ “နားနေရာ” သည် ရှေးအရှေ့အနီးဒေသတွင် ဘုရားများ၏ နားနေရာများအဖြစ် လုပ်ဆောင်သော ဗိမာန်များနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ ထိုနည်းတူ Jerusalem ဗိမာန်တော်ကိုလည်း ဟေရှာယတွင် ဘုရားသခင်၏ နားနေရာအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည် (၁၈:၄; ၆၆:၁; ၂၈:၁၂; ၃၀:၁၅; ၃၂:၁၈; ဆာ၊ ၁၃၂:၁၄ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။
အာရှုရိကျဆုံးခြင်း၏ စတုတ္ထအကျိုးဆက် (ဟေရှာ၊ ၁၀:၂၂ ကိုကြည့်ပါ) မှာ မေရှိယဘုရင်၏ လက်အောက်တွင် Israel ၏ အနာဂတ် ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်း ဖြစ်မည် (၁၁:၁၁–၁၆)။ ထာဝရဘုရားသည် တစ်ချိန်က Egypt မှ Israel ကို ကယ်လွှတ်တော်မူခဲ့သကဲ့သို့ (အခန်းငယ် ၁၅–၁၆) ယခုတွင်လည်း မိမိလူမျိုး၏ ကြွင်းကျန်သူများကို ကယ်တင်တော်မူမည် (၄၃:၃–၇၊ ၁၆–၂၁; ၄၈:၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ၁၁:၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံများသည် “မြေကြီး၏ အရပ်လေးမျက်နှာ” ဟူသော အယူအဆကို ထင်ဟပ်စေသည် (အခန်းငယ် ၁၂; ၄၃:၅; ၄၉:၁၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ “အလံ” (၁၁:၁၂) ကို မေရှိယဘုရင်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ “လူမျိုးများ” ဆိုသည်မှာ အခြားနိုင်ငံများမှ ထာဝရဘုရား၏ လူမျိုးများထဲမှ ကြွင်းကျန်သူများကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့၊ ပြည်နှင်ခံသူများကို Israel နှင့် Judah သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရန် သို့မဟုတ် လိုက်ပါပို့ဆောင်ရန် ခေါ်ယူခံရမည့်သူများကိုလည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (၄၉:၂၂; ၆၀:၉; ၆၆:၁၈–၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ၁၁:၁၃–၁၄ ၏ နောက်ခံသည် Israel က Judah မှ ခွဲထွက်ခြင်းနှင့် ခွဲခွာခြင်းဖြစ်ပုံရပြီး၊ ထိုအရာသည် David အနွယ်မင်းဆက်အတွက် ပြင်းထန်သော ထိုးနှက်ချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ၇:၁၇ တွင် ထိုခွဲထွက်မှုအတွက် အဓိကအပြစ်ကို Ephraim ၏ မနာလိုမှုအပေါ် တင်ထားပုံရပြီး၊ ထိုမနာလိုမှုကြောင့် သူတို့သည် Judah အပေါ် ရန်လိုလာခဲ့ကြသည်။ Israel ၏ မျိုးနွယ်အားလုံး ပြန်လည်စည်းလုံးလာသောအခါ သူတို့၏ အဓိကရန်သူများသည် မေရှိယနိုင်ငံတော်၏ ဘုန်းအသရေကြောင့် နှိမ်နင်းခံရမည်။
နိဂုံးချုပ်စာပိုဒ်သည် ပြည်နှင်ခံရခြင်းမှ အနာဂတ်ပြန်လာခြင်းကို Egypt မှ ထွက်မြောက်ခြင်းအသစ်တစ်ရပ်အဖြစ် ဖော်ပြသည် (၁၁:၁၅–၁၆; ၄၂:၁၅–၁၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အခန်းငယ် ၁၅ ၏ ပထမပိုင်းသည် Red Sea ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ထိုနေရာကို စာသားအတိုင်း Egypt ပင်လယ်၏ “လျှာ” (ဆိုလိုသည်မှာ ပင်လယ်ကွေ့) ဟု ခေါ်ထားသည်။ ထိုနေရာတွင် ထာဝရဘုရားသည် အံ့ဖွယ်နည်းဖြင့် ပင်လယ်ကို ခွဲပေးတော်မူသဖြင့် Israel လူမျိုးများ ဖြတ်သန်းနိုင်ခဲ့ကြသည် (ထွက်၊ ၁၄)။ ဤနေရာတွင် ထိုအရာသည် ထွက်မြောက်ခြင်းအသစ်အတွင်း ဘုရားသခင် ပြသတော်မူမည့် တန်ခိုး၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ “ချောင်းခုနစ်သွယ်” ဟူသော စကားရပ်သည် ပြန်လာမည့် ကြွင်းကျန်သူများအတွက် ဘုရားသခင်၏ လေဖြစ်သော အာယမ် က ပြုလုပ်ပေးမည့် မြစ်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်သော လမ်းကြောင်းများကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထိုလေကို “တန်ခိုးကြီးသော၊” “ပူလောင်စေသော၊” “အားကြီးသော” သို့မဟုတ် စာသားအတိုင်း “တောက်ပနေသော” ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ဘာသာပြန်နိုင်သည် (ထွက်၊ ၁၄:၂၂၊ ၂၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။
၁၂:၁–၆။ ချီးမွမ်းသီချင်း။ ဘုရားသခင်၏ ရန်သူများ ကျဆုံးခြင်းသည် ကြွင်းကျန်သူများကို ဘုရားသခင်ထံ ချီးမွမ်းသီချင်း သီဆိုစေမည် (အခန်းငယ် ၁–၆)။ ထိုသီချင်းသည် အခန်းကြီး ၂–၁၂ အတွက် နိဂုံးချုပ်အဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။ “ထိုနေ့၌” သူတို့ပြောကြမည့်အရာကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် အခန်းငယ် ၄ တွင် ထပ်မံပါဝင်လာပြီး နောက်ထပ် ချီးမွမ်းသီချင်းတစ်ပုဒ်ကို မိတ်ဆက်ပေးသည် (၁၁:၁၀–၁၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သီချင်းသည် သီဆိုသူ၏ သစ္စာရှိသော သဘောထားကို ထင်ဟပ်စေသည့် စကားလုံးများဖြင့် စတင်သည်။ ၎င်းတွင် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း၊ ဆုတောင်းခြင်း၊ ဝန်ခံခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းကို အတည်ပြုခြင်းတို့ ပါဝင်သည် (ဆာ၊ ၆:၉; ၂၂:၁၉–၂၄; ၅၆:၁၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးစကားသည် အမျက်တော်အကြောင်း မဟုတ်သောကြောင့်၊ ဆုတောင်းတောင်းခံသူများသည် ဘုရားသခင်က သူတို့ကို နှစ်သိမ့်ပေးတော်မူကြောင်း သက်သေခံကြမည်။ ထာဝရဘုရားအပေါ် မကျေနပ်ချက်မရှိဘဲ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းသာ ရှိသည်။ ဟေရှာယ၏ စာသားတွင် နှစ်သိမ့်မှု၏ သတင်းစကားပါဝင်ပြီး၊ သူတို့သည် “ကယ်တင်ခြင်း၏ ရေတွင်းတို့မှ ရေကို ခပ်ယူကြလိမ့်မည်” (ဟေရှာ၊ ၁၂:၃) ဟု ပြောထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းကို သူတို့တွေ့ကြုံခံစားရမည့်နေ့ ရောက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကယ်တင်ခြင်း၏ ရေတွင်းများမှ အသက်ရေကို ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့်အတူ ခပ်ယူကြမည်ဖြစ်သည်။ အမှန်ပင် မေရှိယဘုရင် Jesus သည် ကယ်တင်ခြင်း၏ ရေဖြစ်တော်မူသည် (ယော၊ ၄:၁၃–၁၄)။
ဒုတိယ ချီးမွမ်းသီချင်း (ဟေရှာ၊ ၁၂:၄–၆) သည် “ထိုနေ့၌” ရွေးနုတ်ခံရသူများသည် ထာဝရဘုရား၏ ပြုတော်မူသောအမှုများအတွက် စုပေါင်းချီးမွမ်းခြင်းကို ရုတ်တရက် ပေါက်ကွဲသကဲ့သို့ ပြုကြမည်ဟု ကြေညာသည်။ မိမိလူမျိုးအတွက် ထာဝရဘုရား၏ အံ့ဖွယ်အမှုများကို လူမျိုးများအား သိစေမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုလူမျိုးများသည် “Jesse ၏ အမြစ်” (၁၁:၁၀) နှင့် ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်၊ ကိုယ်တော်၏ တရား/သွန်သင်ချက် (၂:၂–၄) တို့ထံသို့ လှည့်လာကြမည်။ လာမည့် မေရှိယ၏ ငြိမ်သက်ခြင်းနိုင်ငံတော်၏ ရူပါရုံသည် ကမ္ဘာမြေ၏ လူမျိုးများအကြား မငြိမ်မသက်မှုများ ဖြစ်နေချိန်တွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးများကို အားပေးထောက်မပေးခဲ့ပြီး ယခုတိုင် အားပေးထောက်မပေးနေဆဲဖြစ်သော မျှော်လင့်ခြင်းနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်။
၁၃:၁–၂၃:၁၈
ထာဝရဘုရား၏ နိုင်ငံတော်အတွက် လူမျိုးတို့၏ ပြင်ဆင်ခြင်း
လူမျိုးဆယ့်နှစ်မျိုးကို ဆန့်ကျင်၍ ဟောထားသော အနာဂတ္တိစကားများ ပါဝင်သည့် ဤအပိုင်း (၁၃:၁–၂၃:၁၈) သည် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဆန့်ကျင်သူများကို အနာဂတ်တွင် ဖယ်ရှားမည့်အကြောင်း ဖော်ပြပြီး၊ ၂၄:၁–၂၇:၁၃ တွင် ကမ္ဘာ၏ဘုရင်အဖြစ် ထာဝရဘုရား၏ အုပ်စိုးခြင်းကို တည်ထောင်မည့်အတွက် စာဖတ်သူများကို ပြင်ဆင်ပေးသည်။
၁၃:၁–၁၄:၂၇
ဗာဗုလုန်နှင့် ပတ်သက်သော အနာဂတ္တိစကား
အပေါ်စာတန်းတွင် “ဗာဗုလုန်” တစ်မျိုးတည်းကိုသာ ဖော်ပြထားသော်လည်း အနာဂတ္တိစကားကိုယ်တိုင်မှာ ဗာဗုလုန်နှင့် အာရှုရိနှစ်ခုစလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည် (၁၃:၁၉; ၁၄:၄၊ ၂၂၊ ၂၅)။ အကြောင်းမှာ အာရှုရိဧကရာဇ်သည် ဘုရင်နှစ်ပါး၏ အုပ်စိုးခွင့်ကို တစ်ပြိုင်နက် ကိုင်ဆောင်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည် (ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း — နိဒါန်းကို ကြည့်ပါ)။
၁၃:၁–၅။ စစ်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း။ ဟေဗြဲစကားလုံး မဿာ ကို “ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး”၊ “အနာဂတ္တိစကား” သို့မဟုတ် “အနာဂတ္တိမိန့်တော်မူချက်” ဟူ၍ အမျိုးမျိုး ဘာသာပြန်ထားကြသည်။ ၎င်းသည် “မိန့်တော်မူချက်” ဟူသည့်သဘောမျိုးကိုလည်း ဆိုလိုနိုင်သည် (သုတ္တံကျမ်း ၃၀:၁၊ ၃၁:၁ တွင်ကဲ့သို့၊ ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း ၁၄:၄ နှင့်လည်း နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ အခန်းကြီး ၁၃–၂၃ တွင် ဗာဗုလုန်ကို ပထမနေရာ၌ ထားရခြင်းမှာ ၎င်းသည် ထာဝရဘုရားက အမျက်တော်ထွက်သောနေ့၌ အပြစ်ပေးမည့် မြေကြီးပေါ်ရှိ မကောင်းမှု၊ ဆိုးညစ်မှု၊ အပြစ်ဒုစရိုက်၊ မာနနှင့် ထောင်လွှားမှုတို့၏ အဓိကကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ အာရှုရိသည်လည်း ဗာဗုလုန်၏ အလွန်ကြီးမားသော ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အာဏာ၊ ဘာသာရေးတွင် ထူးခြားပြီး ဦးဆောင်သော အခန်းကဏ္ဍ၊ ၎င်း၏ ပညာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှုတို့ကို အားကိုးသောသဘောဖြင့် “ဗာဗုလုန်” ဖြစ်သည်။ အာရှုရိဘုရင်များသည် Ashur နှင့် Babel နှစ်နေရာစလုံး၏ ဘုရင်များ ဖြစ်ကြသည်။
“ဗာဗုလုန်” သည် ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်းတွင် လူတို့၏ မာနနှင့် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ခြင်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည် (၁၃:၁–၁၄:၂၃; ၄၇:၇–၈; က၊ ၁၁:၁–၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့အပြင် ဗေဒင်ဟောခြင်း၊ မှော်အတတ်၊ နက္ခတ်ဗေဒနှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းတို့နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည် (ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း ၂၁:၉; ၄၇:၉၊ ၁၂–၁၃; ၄၁:၂၁–၂၉ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဗာဗုလုန်ကို “ဘုရားသခင်၏တံခါး” ဟု ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ယူဆခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ကမ္ဘာကို အချုပ်အခြာအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးရန် ထာဝရဘုရား၏ အစီအစဉ်တွင် ဗာဗုလုန်ကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ပထမဦးစားပေး အရေးကြီးသည့်အရာ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် စစ်တပ်ခေါင်းဆောင်များအား အလံတစ်ခု၊ အသံဖြင့် ခေါ်ဆိုခြင်းတစ်ခုနှင့် လက်ဟန်တစ်ခုကို အသုံးပြု၍ သူတို့၏ စစ်သည်များကို စုဝေးစေရန် အမိန့်ပေးသည်။ ထာဝရဘုရားသည် အဝေးက နိုင်ငံများမှ စစ်သားများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော တပ်များကို စုစည်းတော်မူပြီး ဗာဗုလုန်ကို တိုက်ခိုက်စေမည်။ သူတို့သည် မြေတစ်ပြင်လုံးကို ဖျက်ဆီးရန် ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်၏ လက်နက်များ ဖြစ်ကြသည် (၁၃:၅)။
၁၃:၆–၂၂။ ဗာဗုလုန်အတွက် ထာဝရဘုရား၏နေ့။ ဗာဗုလုန်ကျဆုံးခြင်းကို ထာဝရဘုရား၏နေ့၏ ပုံရိပ်များနှင့် ဘာသာစကားများကို အသုံးပြု၍ ဖော်ပြထားသည်။ ထာဝရဘုရားသည် ဗာဗုလုန်အပေါ် ပြုတော်မူမည့်အရာသည် စကြဝဠာအတိုင်းအတာအထိ ကြီးမားသော ပြောင်းလဲတုန်လှုပ်မှုများကို ဖြစ်စေမည်ဖြစ်၍၊ ထို့ကြောင့် ဤအနာဂတ္တိစကားတွင် နောက်ဆုံးကာလဆိုင်ရာ သဘောသက်ရောက်မှု ရှိသည်။ ထာဝရဘုရား၏နေ့ ရောက်လာမည့်အတွက် လူတို့အား ငိုကြွေးမြည်တမ်းရန် အမိန့်ပေးထားသည်။ ထိုနေ့သည် ပျက်စီးခြင်း၊ ကြောက်ရွံ့ခြင်း၊ နာကျင်ခြင်းနှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းတို့ကို ယူဆောင်လာမည်။ ထာဝရဘုရား၏ သန့်ရှင်းသောအမျက်တော်သည် ရန်သူတို့ကို ဖျက်ဆီးမည်။ ထိုနေ့သည် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော အမျက်နေ့ ဖြစ်မည်။ ထိုနေ့သည် ကြီးမားသော ရုန်းရင်းဆန်ခတ်မှုကို ဖြစ်စေမည်၊ အကြောင်းမှာ မြေတစ်ပြင်လုံးကို ပျက်စီးစေပြီး ထိုမြေ၌ရှိသော အပြစ်သားတို့ကို ဖျက်ဆီးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၉)။ စကြဝဠာ၏ အလင်းများ မှောင်မိုက်သွား၍ မြေတစ်ပြင်လုံးကို အမှောင်ထဲ၌ ထားခဲ့သောအခါ စကြဝဠာ၏ ပုံမှန်အစီအစဉ်သည်လည်း ပျက်ပြားသွားမည် (အခန်းငယ် ၁၀)။ ထာဝရဘုရားသည် လောကနှင့် လူတို့၏ ဆိုးညစ်မှုနှင့် မာနကို အပြစ်ပေးမည် (အခန်းငယ် ၁၁)။
ကြီးမားသော စစ်တပ်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် မြေကြီးပေါ်မှ လူသားတို့သည် လုံးဝနီးပါး ပျောက်ကွယ်သွားမည်။ ကောင်းမွန်သော သို့မဟုတ် သန့်စင်သော ရွှေကို ရည်ညွှန်းခြင်းသည် အလွန်တန်ဖိုးကြီးခြင်းကို ဖော်ပြသည်။ လူသားအသက်ရှင်ကျန်ရစ်သူ အနည်းငယ်သာ မြေ၌ ကျန်ရစ်မည်ဖြစ်ပြီး သူတို့သည် အဖိုးတန်ရွှေထက်ပင် ရှားပါးကြလိမ့်မည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ ထိုအခါ ပရောဖက်သည် ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို တုန်လှုပ်စေမည့် စကြဝဠာဆိုင်ရာ ပြောင်းလဲတုန်လှုပ်မှုသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသည်။ ထိုသို့ဖြင့် အနာဂတ္တိစကားသည် ဗာဗုလုန်၏ အတွေ့အကြုံထက် ကျော်လွန်၍ ဘုရားသခင်သည် ရန်သူအပေါင်းတို့ကို အောင်မြင်မည့်အချိန်အထိ ရောက်ရှိသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြင်ကို ရရှိစေသည်။ ဗာဗုလုန်နှင့် စစ်ပွဲတွင် ယောက်ျား၊ မိန်းမ၊ ကလေးများနှင့် အိမ်များကိုပင် အမြစ်ပြတ် ဖျက်ဆီးခြင်း ပါဝင်မည် (အခန်းငယ် ၁၄–၁၆)။
နောက်ဆုံးတွင် ပရောဖက်သည် ဗာဗုလုန်ကို ဖျက်ဆီးမည့် ရန်သူကို ဖော်ပြသည်။ ထိုသူတို့သည် မေဒိလူမျိုးများ ဖြစ်ကြသည်။ လူ့အသက်အတွက် ရွေးနုတ်ကြေးအဖြစ် ရွှေကိုပင် ငြင်းပယ်ကြမည်ဖြစ်သောကြောင့် မေဒိလူတို့ထံမှ လွတ်မြောက်ရန် နည်းလမ်းမရှိပေ (အခန်းငယ် ၁၇)။ သူတို့သည် လူငယ်များ၊ မမွေးသေးသောကလေးများနှင့် ကလေးများကိုပင် ကရုဏာမဲ့စွာ သတ်ဖြတ်ကြမည်။ ဗာဗုလုန်ကို Sodom နှင့် Gomorrah တို့၏ အခြေအနေသို့ လျှော့ချကြမည်။ မြို့နှင့် ၎င်း၏မြေသည် လူသူကင်းမဲ့ ပျက်စီးသွားမည်ဖြစ်ပြီး နောက်တစ်ဖန် မည်သည့်အခါမျှ လူနေထိုင်တော့မည်မဟုတ်ပေ။ ၎င်းသည် တောရိုင်းမြေ ဖြစ်လာမည် (အခန်းငယ် ၂၀–၂၂)။
No comments:
Post a Comment