ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၉

 

အခန်းကြီး - ၁၉

chapter 19

 

ဥပဒေများကို ထပ်မံဖော်ပြခြင်း

A repetition of sundry laws.

 

၂. သင်တို့သည် သန့်ရှင်းရမည်။ ဤသည်မှာ လီဝီးကျမ်း၏ အဓိကအချက်ဖြစ်သည်။ ကျမ်းတစ်အုပ်လုံးတွင် သန့်ရှင်းမှုကို အမြဲအလေးပေးထားသည်။ ဤအမိန့်၏အကြောင်းပြချက်မှာ ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

2. Ye shall be holy. This is the keynote of the book of Leviticus. Throughout the book stress is ever on holiness. The reason here given for the command is that God is holy.

 

၃. သူ၏မိခင်နှင့် သူ၏ဖခင်။ ဤနေရာတွင် ကျမ်းစာတွင် ပုံမှန်လိုက်နာသော အစီအစဉ်ကို ပြောင်းပြန်လှန်ထားသည်။ အချို့က ဤအရာသည် မတော်မတဆဖြစ်ပြီး စကားလုံးများ တစ်နည်းနည်းဖြင့် ပြောင်းလဲထားသည်ဟု ထင်ကြသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ဤသို့ဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်မှာ သေချာသည်။ ဤအရာသည် ဖခင်၏ဂုဏ်သိက္ခာနှင့် ရာထူးကို မထိခိုက်စေသော်လည်း၊ မိခင်များကို ဘုရားသခင်က မေ့လျော့မထားကြောင်း၊ လူသားများကလည်း မေ့လျော့မထားသင့်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည်။

3. His mother, and his father. Here the order commonly followed in Scripture is reversed. Some think this an accident, the words in some way transposed. But doubtless God intended it this way. This in no way detracts from the dignity and position of the father, but it does emphasize the fact that mothers are not forgotten by God, and should not be by man.

 

အိမ်ထောင်စုများစွာတွင် မိခင်အား ထိုက်သင့်သော ဂုဏ်ပြုမှုမပေးကြသည်မှာ များလွန်းသည်။ မိခင်သည် သူမ၏ မဖြစ်မနေရာနှင့် အပြုသဘောဆောင်သော၊ တည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ပျက်ကွက်ပေမည်။ သူမသည် ကလေးအား “ဖခင်အိမ်ပြန်ရောက်လျှင် နာခံစေမည်” ဟု ပြောပြခြင်းဖြင့် ကလေး၏စိတ်ထဲတွင် သူမ၏အခွင့်အာဏာကို လျှော့ချပေမည်၊ ထိုသို့ဖြင့် ကလေးကို ထိခိုက်စေသည်။ ဤနည်းဖြင့် တာဝန်ကို ပုံမှန်ရှောင်လွှဲသော မိခင်တစ်ဦးသည် အခြေအနေကို လေ့လာရန်၊ သူမ၏ပျက်ကွက်မှု၏အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရန်နှင့် ထိုအရာကို ပြုပြင်ရန် ခြေလှမ်းများလုပ်ဆောင်သင့်သည်။ ပညတ်ချက်တွင် “သင်၏ဖခင်နှင့် သင်၏မိခင်ကို ဂုဏ်ပြုလော့” (ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၂) ဟု ဖော်ပြထားသည်။

In too many homes due honor is not given the mother. Perhaps she fails to occupy her rightful place and exert the positive, constructive influence that she should. She may lower her authority in the mind of the child by telling him that father will make him obey when he comes home, thus harming the child. A mother who habitually shirks her responsibility in this way would do well to study the situation, to seek the cause for her own failure, and then take steps to rectify matters. The commandment reads, “Honour thy father and thy mother” (Ex. 20:12).

 

ငါ၏ဥပုသ်နေ့များကို စောင့်ထိန်းလော့။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော စတုတ္ထနှင့် ပဉ္စမပညတ်ချက်များသည် ဥပဒေ၏ အပြုသဘောဆောင်သော ပညတ်ချက်နှစ်ခုဖြစ်သည်။ နှစ်ခုစလုံးသည် အခွင့်အာဏာအပေါ် ရိုသေလေးစားမှုကို သင်ကြားပေးသည်။

Keep my sabbaths. The fourth and fifth commandments, here named, are the two positive commandments of the law. Both inculcate reverence and respect for authority.

 

ငါသည် ထာဝရဘုရားဖြစ်သည်။ ဤထုတ်ပြန်ချက်ကို ဤအခန်းတွင် အကြိမ်များစွာ ထပ်ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၄၊ ၁၀၊ ၁၂၊ ၁၄၊ ၁၆၊ ၁၈၊ ၂၅၊ ၂၈၊ ၃၀၊ ၃၁၊ ၃၂၊ ၃၄၊ ၃၆၊ ၃၇)။

I am the Lord. This statement is repeated many times in the chapter (vs. 4, 10, 12, 14, 16, 18, 25, 28, 30, 31, 32, 34, 36, 37).

 

၄. ရုပ်တုဆီသို့ မလှည့်ကြလင့်။ အခန်းငယ် ၄ သည် ပထမနှင့် ဒုတိယပညတ်ချက်များကို ညွှန်ပြပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဒုတိယပညတ်ချက်ကို အလေးပေးသည်။ ဤပညတ်ချက်ကို ချိုးဖောက်ရန် သစ်သားနှင့် ကျောက်သားရုပ်တုများကို ဦးညွှတ်ရန်မလိုအပ်ပါ။ ဘုရားသခင်၏နေရာတွင် ဂုဏ်ပြုသောအရာ သို့မဟုတ် သူ့ထက်ဦးစားပေးသော မည်သည့်အရာမဆို၊ စိတ်ကူးယဉ်မှုတစ်ခုသာဖြစ်စေကာမူ ရုပ်တုတစ်ခုဖြစ်လာသည်။

4. Turn ye not unto idols. Verse 4 points to the first and the second commandments, particularly the second. We need not bow down to idols of wood and stone to transgress this commandment. Anything honored in the place of God or preferred before Him constitutes an idol, even if it be a matter of the imagination only.

 

၅. ငြိမ်သက်ခြင်းပူဇော်သက္ကာများ။ ဤအခန်းငယ်သည် အခန်း ၇:၁၁-၂၁ တွင်ပေးထားသော ညွှန်ကြားချက်ကို အလေးပေးရန် ထပ်ဖော်ပြထားသည်။ အခန်း ၁၇:၁-၇ ၏ဆွေးနွေးချက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ ငြိမ်သက်ခြင်းပူဇော်သက္ကာများသည် အခြားသက္ကာများထက် အလွယ်တကူ အလွဲသုံးစားပြုရန် လွယ်ကူသည်။

5. A sacrifice of peace offerings. This repeats, by way of emphasis, the instruction given in ch. 7:11–21. As noted in the discussion of ch. 17:1–7, the peace offerings were more easily susceptible to abuse than were the others.

 

၉. သင်၏ရိတ်သိမ်းမှု၏ ကောက်နှံများ။ ဘုရားသခင်သည် ဆင်းရဲသားများကို အထူးဂရုပြုသည်။ ဆင်းရဲမှုသည် ချွေတာမှု၊ အနာဂတ်ကိုကြည့်မှု၊ ဝီရိယ၊ သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်မှု ကင်းမဲ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသည်။ တစ်ဖန်၊ မတော်မတဆဖြစ်ပြီး ရှောင်လွှဲ၍မရသည့်အခါများလည်း ရှိသည်။ အကြောင်းရင်းမည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဘုရားသခင်သည် အကူအညီလိုအပ်သူများကို သနားကြည့်ရှုပြီး သူ၏လူများအား သူတို့၏လိုအပ်ချက်အရ ထောက်ပံ့ရန် အမိန့်ပေးထားသည်။ အချို့သည် အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းမရှိသူများဖြစ်ပြီး၊ ထိုသူများသည် လက်ဆောင်တစ်ခုလိုအပ်ပြီး ၎င်းကို ပညာရှိစွာ အသုံးပြုလိမ့်မည်။ အခြားသူများသည် အလုပ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိပြီး လုပ်လိုသူများဖြစ်ပြီး၊ သူတို့အား အလုပ်လုပ်ရန် အခွင့်အရေးပေးသင့်သည်။ ကောက်နှံခြင်းသည် မလွယ်ကူသလို၊ တစ်ခါတစ်ရံ ရလဒ်များသည် အနည်းငယ်သာဖြစ်သည်။ သို့သော် လူအများစုအတွက် လက်ဆောင်ပေးမည့်အစား အလုပ်ပေးခြင်းသည် ပိုမိုနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သည်။ စစ်မှန်သောလိုအပ်ချက်မရှိဘဲ တစ်စုံတစ်ခုကို အလကားရယူခြင်းသည် တစ်ဦးချင်း၏ မိမိကိုယ်ကို လေးစားမှုကို ထိခိုက်စေသည်။ လူများကို အလုပ်ပေးခြင်းသည် ပေးသူနှင့် လက်ခံသူအတွက် အကျိုးများစွာရှိသည်။ ၎င်းသည် ပေးသူအား ရက်ရောသောစိတ်ဓာတ်ကို ဖွံ့ဖြိုးစေရန် ကူညီပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ဆုတောင်းဖြေကြားမှုကို ကူညီရာရောက်သည်။ လက်ခံသူသည်လည်း အကျိုးရရှိပြီး၊ ဘုရားသခင်အား ကျေးဇူးတင်ရန်နှင့် မိမိကိုယ်ကို ကူညီရန် အခွင့်အရေးပေးသူများကို တန်ဖိုးထားရန် ဦးတည်စေသည်။ ၎င်းသည် ညီအစ်ကိုစိတ်ဓာတ်ကို ဖန်တီးပေးသည်။

9. Gleanings of thy harvest. God’s care has ever been devoted in a special way to the poor. Often poverty results from a lack of thrift, foresight, diligence, or skill. Again, there are times when it is accidental and unavoidable. But whatever the cause, God looks with pity upon all who are in need and has commissioned His people to provide for them according to their needs. Some, unable to work, are in need of an outright gift and will use it wisely. Others are able and willing to work and should be given an opportunity to do so. Gleaning is not easy, and at times its results are meager. But it is preferable to provide most people with work to do than to present them with an outright gift. It is detrimental to one’s self-respect to receive something for nothing, except in cases of genuine need. Giving people work to do accomplishes several things, both for the giver and for the receiver. It helps the giver to develop a liberal spirit, and often places him in the position of helping God answer prayer. The receiver is also helped; it leads himto give thanks to God and to appreciate those who provide him an opportunity to help himself. It tends to create the spirit of brotherhood.

 

၁၁. သင်တို့သည် မခိုးကြလင့်။ ခိုးယူခြင်းနှင့် လိမ်လည်ခြင်းသည် ဆက်စပ်သောအပြစ်များဖြစ်သည်။ နောက်တစ်ခုသည် ပထမတစ်ခုအတွက် မကြာခဏလိုအပ်သည် (အခန်း ၆:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ခိုးယူခြင်းနှင့် လိမ်လည်ခြင်းများတွင် နည်းလမ်းများစွာရှိသည်။ ထို့ပြင်၊ နယ်စပ်ဖြစ်ရပ်များလည်း ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အများဆုံးဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ဘုရားသခင်သည် စိတ်နှလုံးအတွင်း၌ သစ္စာရှိရန် လိုလားသည် (ဆာလံ ၅၁:၆)၊ လိမ္မာပါးနပ်မှု သို့မဟုတ် မကောင်းသောအကျင့်ကို ဆန့်ကျင်သည့်အရာမှန်သမျှကို ဘုရားသခင်က ရွံရှာသည် (ဧဖက် ၄:၁၄; ၁တိမောသေ ၄:၂ ကိုကြည့်ပါ)။

11. Ye shall not steal. Stealing and falsifying are kindred sins. The latter is often necessary to the former (see ch. 6:2). There are many ways of stealing as well as of lying. Also, there are borderline cases, and these are probably the most common ones. God desires truth in the inward parts (Ps. 51:6), and anything that savors of craftiness or hypocrisy is an abomination to Him (see Eph. 4:14; 1 Tim. 4:2).

 

၁၂. ငါ၏နာမတော်ကို မမှန်ကန်စွာ ကျိန်ဆိုခြင်း မပြုလင့်။ ဤအရာသည် တရားရုံးတွင် ကျိန်ဆိုခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မမှန်ကန်စွာ ကျိန်ဆိုခြင်းကို တားမြစ်သည်။ မုသာသက်သေခံခြင်းသည် တရားမျှတမှုကို ဖောက်ပြန်စေသောကြောင့် အလွန်ဆိုးရွားသောရာဇဝတ်မှုအဖြစ် မဖြစ်မနေယူဆသည်။ ၎င်းသည် တတိယပညတ်ချက်ကို ထင်ရှားစွာ ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ပြင်းထန်သောအပြစ်ဒဏ်ကို ထိုက်တန်သည် (မဿဲ ၅:၃၃-၃၇)။

12. Not swear by my name falsely. By implication this permits the judicial oath. It is not concerned with swearing (in court) as such, but with swearing falsely. Perjury is rightly considered a most serious crime, because it perverts justice. It is a definite breach of the third commandment and merits severe punishment (Matt. 5:33–37).

 

၁၃. သင်၏အိမ်နီးချင်းကို မလိမ်ညာလင့်။ ပို၍တိကျစွာဆိုရလျှင် “သင်၏အိမ်နီးချင်းကို ဖိနှိပ်ခြင်း” ဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၁၁ သည် လိမ္မာပါးနပ်မှုဖြင့် ထိခိုက်စေခြင်းကို တားမြစ်သည်၊ ဤအခန်းငယ်ကမူ အင်အားသာလွန်မှု သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်မှုဖြင့် ထိခိုက်စေခြင်းကို တားမြစ်သည်။ အချို့က တစ်စုံတစ်ခုသည် တရားဝင်ဖြစ်သောကြောင့် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးအတွက် ခွင့်ပြုထားသည်ဟု ယူဆကြသည်။ တစ်စုံတစ်ခုသည် တရားဝင်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းသည် အကျိုးဖြစ်ထွန်းရန်မလွယ်ကူပေ (၁ကောရိနှတု ၆:၁၂; ၁၀:၂၃)။ ထို့ပြင်၊ နိုင်ငံ၏ဥပဒေသည် ဘုရားသခင်က မနှစ်သက်သော အပြုအမူအချို့ကို တရားဝင်ဟု သတ်မှတ်နိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် တရားဝင်အကွက်များကို လက်ခံမထားပါ။

13. Not defraud thy neighbour. More exactly, “oppress thy neighbor.” Verse 11 forbids injuries by craftiness; this, by violence or superior power. Some conclude that because a thing is legal, it is therefore permissible to the Christian. A thing may be lawful, yet far from expedient (1 Cor. 6:12; 10:23). Also, the law of the land may call lawful certain courses of conduct that God frowns upon. God does not countenance legal loopholes.

 

လုပ်ခများ။ လုပ်ခများကို သဘောတူထားသည့်အတိုင်း ချက်ချင်းပေးချေရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အကြွေးများကိုလည်း ပေးရန်အချိန်ကျရောက်လျှင် ပေးချေရမည်။ သဘောတူထားသော လုပ်ခများကို ဖမ်းဆီးထားခြင်း၊ တရားမျှတသော အကြွေးများကို ပေးချေခြင်း သို့မဟုတ် ၎င်းတို့ကို မလိုအပ်ဘဲ နှောင့်နှေးစေခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကို မနှစ်သက်စေပြီး မရိုးသားမှုဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၂၄:၁၄, ၁၅)။ တင်းကျပ်သော ရိုးသားမှုသည် လူတစ်ဦးအား ၎င်း၏တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နိုင်လိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ရန် အကြောင်းမရှိဘဲ မည်သည့်စီစဉ်မှုမျိုးကိုမျှ ဝင်ရောက်ခြင်း သို့မဟုတ် တာဝန်ဝတ္တရားများကို လက်ခံခြင်းမပြုရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့ပြင်၊ အကြွေးတစ်ခု၏ သတ်မှတ်ထားသော ပေးဆပ်ချိန်ကို ကျေနပ်ဖွယ်စီစဉ်မှုများမပြုဘဲ ကျော်လွန်သွားစေခြင်းသည် အဆိုးဆုံးသော မရိုးသားမှုဖြစ်ပြီး၊ လူတစ်ဦးကို တာဝန်မဲ့သူနှင့် ယုံကြည်ထိုက်သူမဟုတ်ဟု အမှတ်အသားပြုသည်။

The wages. Wages are to be paid promptly, as are debts when they fall due. To withhold wages agreed upon, or the payment of just debts, or to delay these unduly, is displeasing to God and is dishonest (Deut. 24:14, 15). Strict honesty requires that a person enter into no arrangements or accept no obligations unless he has every reason to believe that he can discharge his responsibilities with respect to them. Furthermore, to allow a stipulated time for settlement of an obligation to pass without making satisfactory arrangements is dishonesty of the worst sort, and marks a man as irresponsible and untrustworthy.

 

၁၄. နားပင်းသူ။ နားပင်းသူသည် မကြားနိုင်သောကြောင့် ကျိန်ဆဲခြင်း သို့မဟုတ် မျက်မမြင်သူသည် မမြင်နိုင်သောကြောင့် ၎င်းရှေ့တွင် အနှောက်အယှက်ဖြစ်စေသောအရာကို မထားရပါ။ ဤသို့ပြုခြင်းသည် မရိုးသားမှုနှင့် ရက်စက်မှုဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်က “မျက်မမြင်သူအား လမ်းမှားသို့လျှောက်စေသူသည် ကျိန်ခြင်းခံရလိမ့်မည်” (တရားဟောရာ ၂၇:၁၈; ယောဘ ၂၉:၁၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မသန်စွမ်းသူများသည် အထူးဂရုစိုက်မှုကို ထိုက်တန်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏အားနည်းချက်ကို အသုံးချမထားရပါ။

14. The deaf. We may not curse the deaf because he cannot hear, nor put a stumbling block in the way of the blind because he cannot see. To do so is both dishonest and cruel. Says God, “Cursed be he that maketh the blind to wander out of the way” (Deut. 27:18; cf. Job 29:15). Those who are physically handicapped deserve special consideration. But let them not trade upon their impediment.

 

၁၅. သင်သည် တရားစီရင်ရမည်။ “လူများကို ဘက်လိုက်ခြင်း” သည် “အပြစ်ပြုခြင်း” ဖြစ်သည် (ယာကုပ် ၂:၉)။ အနုပညာရှင်သည် တရားမျှတမှုကို မျက်လုံးဖုံးထားသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြရာ၊ သူမ၏ရှေ့တွင်ရှိသူ သို့မဟုတ် အရာများကို မမြင်နိုင်စေရန်၊ မျှတသောစကေးတစ်ခုကို ကိုင်ဆောင်ထားသည်ဟု မှန်ကန်စွာ ဖော်ပြသည်။

15. Shalt thou judge. To have “respect to persons” is to “commit sin” (James 2:9). The artist rightly represents justice as a woman holding a pair of scales in balance, her eyes covered so that she will not be influenced by seeing who or what is before her.

 

၁၆. ကျယ်လောင်သောသတင်းပေးသူ။ ဆိုလိုသည်မှာ မမှန်ကန်ခြင်း သို့မဟုတ် သက်ဆိုင်သူအား ထိခိုက်စေနိုင်သော သတင်းများကို ဖြန့်ဝေခြင်းဖြစ်သည်။ ရဗ္ဗိဆရာများက လူတစ်ဦးကို ဤလောကမှ ဖယ်ရှားပြီး နောက်လောကတွင် ပျော်ရွှင်မှုကို ဆုံးရှုံးစေသော အပြစ်သုံးမျိုးမှာ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း၊ မဖွယ်မရာဆက်ဆံခြင်း၊ နှင့် လူသတ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု သင်ကြားခဲ့သော်လည်း၊ ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်ခြင်းသည် ၎င်းတို့ထက် ပိုဆိုးသည်ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် ကဲ့ရဲ့သူ၊ ကဲ့ရဲ့ခံရသူ၊ နှင့် နားထောင်သူတို့ကို တစ်ပြိုင်နက် သတ်ဖြတ်သည်။ ၎င်းသည် နှစ်ဖက်သွားဓားထက် ပိုမိုထိရောက်သည်။

16. A talebearer. That is, of tales likely to breed mischief, because of being either untrue or detrimental to the person concerned. The rabbis taught that there were three sins that remove a man from this world and deprive him of happiness in the next—idolatry, incest, and murder—but that slander is worse than these in that it kills three persons at once: the slanderer, the slandered, and the listener. It is more effective than a double-edged sword.

 

သင်၏အိမ်နီးချင်း၏အသက်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး မတ်တပ်မရပ်လင့်။ ပိုမိုနှစ်သက်ဖွယ်ဆိုရလျှင် “သင်၏အိမ်နီးချင်း၏အသက်ကို ဆန့်ကျင်ပြီး ထလှုပ်ရှားခြင်း” ဖြစ်သည်၊ တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေ၊ မမှန်ကန်သော သက်သေခံခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ (ဒံယလ် ၈:၂၅; ၁၁:၁၄; ၁ရာဇဝင်ချက် ၂၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ယုဒလူများက ၎င်းကို အန္တရာယ်တွင်ရှိသူတစ်ဦးကို မြင်သူသည် (ဥပမာ၊ ရေနစ်ခြင်း၊ ဓားပြတိုက်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် တောရိုင်းသားရဲများမှ) ကူညီရန် တာဝန်ရှိသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ သို့မဟုတ် ရာဇဝတ်မှု သို့မဟုတ် မတရားမှုတစ်ခုကို မြင်သူသည် ထိခိုက်ခံရသူကို ကယ်တင်ရန် တာဝန်ရှိသည်၊ ကိုယ်တိုင်ကူညီခြင်း သို့မဟုတ် တရားရုံးတွင် သက်သေထွက်ဆိုခြင်းဖြင့် ဖြစ်သည်။

Stand against the blood of thy neighbour. Preferably, “rise up against the life of thy neighbor,” either directly or by false witness (see Dan. 8:25; 11:14; 1 Chron. 21:1). The Jews interpret it to mean that he who sees anyone in danger, as from drowning, robbery, or wild beasts, is duty bound to help; or that if a man happens to witness a crime or an injustice, he is bound to go to the rescue of the individual wronged, either by personal assistance or by bearing testimony in court.

 

၁၇. သင်၏ညီအစ်ကိုကို မမုန်းလင့်။ လူတစ်ဦးကို မုန်းတီးပြီး မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းသည် ပြင်ပသက်သေမပြဘဲ ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် မုန်းတီးခြင်းသည် အပြစ်ဖြစ်သည် (၁ယောဟန် ၂:၉-၁၁)။ မုန်းတီးသူသည် မိမိကိုယ်ကို အများဆုံးထိခိုက်စေသည်။

17. Hate thy brother. It is possible to hate and despise a person, and not give any outward evidence of it. Nevertheless, hatred is sin (1 John 2:9–11). He who hates hurts himself most of all.

 

သင်၏အိမ်နီးချင်းကို ဆုံးမလော့။ ခရစ်တော်က “သင်၏ညီအစ်ကိုသည် သင့်အား အပြစ်ပြုလျှင် သူ့ကို ဆုံးမလော့” (လုကာ ၁၇:၃; မဿဲ ၁၈:၁၅-၁၇ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။ ပေါလုက “အပြစ်ပြုသူများကို လူအားလုံးရှေ့တွင် ဆုံးမလော့” (၁တိမောသေ ၅:၂၀)၊ “ပြင်းထန်စွာ ဆုံးမလော့” (တိတု ၁:၁၃)၊ “အခွင့်အာဏာဖြင့် ဆုံးမလော့” (တိတု ၂:၁၅) ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံးသုံးဖော်ပြချက်များသည် ဓမ္မဆရာများ၏တာဝန်ကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း၊ မဿဲ ၁၈:၁၅-၁၇ တွင် ခရစ်တော်၏အကြံပြုချက်သည် လူတိုင်းအတွက် သက်ဆိုင်သည်။ စိတ်နှလုံးထဲတွင် မုန်းတီးမှုကို ဖွဲ့စည်းထားခြင်းနှင့် ဆုံးမခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ခြင်းသည် ထပ်တူမမှန်ကန်သည်။ ရဗ္ဗိဆရာများက အပြစ်ပြုသူကို မဆုံးမသူသည် ၎င်း၏အပြစ်တွင် ပါဝင်သည်ဟု သင်ကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုသူသည် မီးလောင်နေသော မီးဖိုထဲသို့ မိမိကိုယ်ကို ပစ်ချခြင်းသည် ပိုကောင်းသည်ဟု ဆိုသည်။

Rebuke thy neighbour. Christ said, “If thy brother trespass against thee, rebuke him” (Luke 17:3; see also Matt. 18:15–17). Paul says, “Them that sin rebuke before all” (1 Tim. 5:20); “rebuke them sharply” (Titus 1:13); “rebuke with all authority” (Titus 2:15). The last three statements refer to the responsibility of ministers, but Christ’s advice in Matt. 18:15–17 is applicable to all. It is equally wrong to entertain hatred in the heart and to withhold rebuke. The rabbis taught that he who does not reprove an offender shares in his sin, and that it would be better for him to throw himself into a burning furnace.

 

၁၈. သင်သည် ရန်ငြိုးမဖြစ်စေလင့်။ ကျွန်ုပ်တို့ကို ထိခိုက်စေသူနှင့် “ပြည့်စုံစေရန်” လိုလားခြင်းသည် လူသားအားနည်းချက်ဖြစ်သည်၊ သို့သော် သမ္မာကျမ်းသည် ထိုသို့သော လုပ်ရပ်ကို လက်ခံမထားပါ။ ပေါလုက “ချစ်သူများ၊ ကိုယ်တိုင် ရန်ငြိုးမဖြစ်ကြလင့်၊ ဒေါသကို နေရာပေးလော့” (ရောမ ၁၂:၁၉) ဟု ဆိုသည်။ ရန်ငြိုးထားခြင်းသည် အသုံးမဝင်ပါ။ ၎င်းသည် မည်သူ့ကိုမျှ အကျိုးမပြုဘဲ၊ ထားသူအား များစွာထိခိုက်စေသည်။ ၎င်းသည် စိတ်သဘောထားကို ညစ်ညမ်းစေပြီး၊ ဘဝအပေါ် မမှန်ကန်သောအမြင်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

18. Thou shalt not avenge. It is a human weakness to desire to “get even” with one who has done us harm, but the Bible countenances no such procedure. Says Paul, “Dearly beloved, avenge not yourselves, but rather give place unto wrath” (Rom. 12:19). To bear a grudge is quite useless. It does no one good, and does the bearer much harm. It sours the disposition, and gives a warped view of life.

 

သင်၏အိမ်နီးချင်းကို ချစ်လော့။ ဤညွှန်ကြားချက်တွင် နောက်ဆုံးပညတ်ချက်ခြောက်ခုကို အကျဉ်းချုပ်ထားသည် (မဿဲ ၂၂:၄၀)။ ခရစ်တော်က “သင်တို့သည် သင်၏အိမ်နီးချင်းကို ချစ်ရမည်၊ သင်၏ရန်သူကို မုန်းရမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်ကို သင်တို့ကြားခဲ့ပြီ။ သို့သော် ငါဆိုသည်ကား၊ သင်တို့၏ရန်သူများကို ချစ်ကြလော့” (မဿဲ ၅:၄၃, ၄၄) ဟု ဆိုသည်။

Love thy neighbour. In this injunction are summed up the last six of the commandments (Matt. 22:40). Said Christ, “Ye have heard that it hath been said, Thou shalt love thy neighbour, and hate thine enemy. But I say unto you, Love your enemies” (Matt. 5:43, 44).

 

“သင်၏အိမ်နီးချင်းကို သင်ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ချစ်လော့” ဟူသော ထုတ်ပြန်ချက်သည် ထိုခေတ်အခါတွင် ထူးခြားသော ထုတ်ပြန်ချက်ဖြစ်သည်ဟု ဝေဖန်သူများပင် ဝန်ခံကြသည်။ ၎င်းသည် မည်သည့်ခေတ်အတွက်မဆို ထူးခြားသည်။ ဆင်မြန်းမှုသည် ယခုအခါလည်း ကျင့်သုံးနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ တစ်ဦး၏အကျိုးစီးပွားနှင့် အိမ်နီးချင်း၏အကျိုးစီးပွားတို့ ဆန့်ကျင်နေသည့်အခါ၊ အိမ်နီးချင်းအတွက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် အနည်းငယ်သာရှိသည်။ များသောအားဖြင့် လူတိုင်းသည် မိမိကိုယ်ကို ဦးစားပေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်တိုင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ အိမ်နီးချင်းအတွက် အကျိုးတစ်စုံတစ်ရာပြုနိုင်လျှင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်းကို လက်ခံနိုင်သည်။ အိမ်နီးချင်းအတွက် ချစ်ခြင်းမေတ္တာသည် များစွာသောအခါတွင် မိမိကိုယ်ကို အကျိုးရှာရန် ဉာဏ်အလင်းရရှိခြင်းသာဖြစ်သည်။

Even critics admit that the statement, “Love thy neighbour as thyself,” was a most unusual pronouncement for that day and age of the world. It is unusual for any age. Selfishness prevails today, as it ever has, and there is still little love for a neighbor when one’s interests conflict with his. Usually, it is every man for himself. If we can do our neighbor some good without hurting ourselves, we may approve of it. To a great extent love for one’s neighbor is but enlightened self-interest.

 

၁၉. ရောနှောထားသောမျိုးစေ့။ အစပိုင်းတွင် ဘုရားသခင်သည် မတူညီသော တိရစ္ဆာန်နှင့် အပင်မျိုးစိတ်များကို ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ မတူညီသောမျိုးစိတ်များကို ရောနှောပြီး အားလုံးကို ရှုပ်ထွေးစေရန် ဘယ်သောအခါမှ ရည်ရွယ်ခဲ့ခြင်းမရှိပါ။ သိုးမွှေးနှင့် ပိတ်ချောကို ရောနှောခြင်းကို တားမြစ်သည့်စည်းမျဉ်းသည် ရှင်းလင်းမထားသလို၊ သမ္မာကျမ်းတွင် အခြားနေရာတွင်လည်း ရှင်းပြမထားပါ။ ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ သက်ရှိများအပေါ် သက်ရောက်သည့်နိယာမကို စိတ်ထဲတွင် စွဲမြဲစေရန်ဖြစ်ပေမည်။ ဘုရားသခင်ဖန်ဆင်းခဲ့သည့်အတိုင်း မတူညီသော “မျိုးစိတ်များ” ကို မပြောင်းလဲစေရန် ထိန်းသိမ်းခြင်းသည် အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိသည်။

19. Mingled seed. In the beginning God made different species of animals and plants. He never intended that there should be amalgamation of different kinds to the confusion of all. The rule against mixing wool and linen is not clear, nor is it explained elsewhere in the Bible. Its purpose may have been to impress upon the mind the principle as it applies to living things. The idea of keeping the different “kinds” intact as God created them is for the good of all.

 

၂၀. မည်သူမဆို အိမ်ကျွန်မိန်းမနှင့် အိပ်ရာထဲတွင် ဆက်ဆံသူ။ ဤကိစ္စတွင် အိမ်ကျွန်မိန်းမသည် ခင်ပွန်းနှင့် စေ့စပ်ထားသော်လည်း ရွေးနှုတ်ခြင်းမခံရသေးပါ။ ထို့ကြောင့် သူမသည် လွတ်လပ်မှုမရှိဘဲ၊ သူမအစေခံသူ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

20. Whosoever lieth carnally. The bondmaid in this case is betrothed to a husband but has not yet been redeemed. Therefore she is not free, but is considered the property of the one she serves.

 

ရိုက်နှက်ခံရမည်။ စကားလုံးအရ “စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ရမည်” (RSV)။ ဟေဗြဲစကားလုံး biqqoreth သည် ရာဇဝတ်မှုနှင့်သင့်လျော်သော အပြစ်ဒဏ်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုပြုလုပ်ရန် အယူအဆကို ဆောင်သည်။ KJV ၏ biqqoreth ကို မိန်းမအား သက်ရောက်သည်ဟု ဘာသာပြန်ခြင်းသည် ဟေဗြဲစကားဖြင့် ထောက်ခံမထားပါ။ ၎င်းသည် နှစ်ဦးစလုံးအပေါ် အညီအမျှ သက်ရောက်သည်။

Be scourged. Literally, “an inquiry shall be held” (RSV). The Heb. biqqoreth, thus translated, contains the idea of an investigation made with the objective of determining punishment appropriate to the crime. The KJV application of biqqoreth to the woman only is not supported by the Hebrew. It applies equally to both.

 

၂၁. သူသည် ယူဆောင်လာရမည်။ သင့်လျော်သည်ဟု ယူဆသော အပြစ်ဒဏ်အပြင်၊ ထိုသူသည် ၎င်း၏အပြစ်ဖြေသက္ကာကို တင်ပြရမည် (အခန်း ၇:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ပထမတွင်၊ သူသည် လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် ၎င်း၏အကြွေးကို ပေးဆပ်သည်။ ဒုတိယတွင်၊ သူသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်သည်။ မိန်းမများကို ထိုသို့သော သက္ကာများ တင်ပြရန် မမျှော်လင့်ပါ။

21. He shall bring. In addition to whatever punishment was deemed appropriate, the man was to present his trespass offering (see on ch. 7:1). In the first he paid his debt to society; in the second he was reconciled to God. Women were not expected to present such offerings.

 

၂၃. သင်တို့အတွက် အရေဖျားမလှီးသော။ အသီးပင်တစ်ပင်သည် လေးနှစ်သက်တမ်းမရောက်မချင်း ရင့်မှည့်သည်ဟု မယူဆပါ။ ထိုအချိန်အထိ ၎င်း၏အသီးကို “အရေဖျားမလှီးသော” ဟု သတ်မှတ်သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်း၏အသီးကို စားရန်မပြုရ၊ ထာဝရဘုရားထံ တင်ပြရန်မပြုရပါ။ လေးနှစ်မြောက်နှစ်တွင် ၎င်း၏အသီးသည် “ထာဝရဘုရားကို ချီးမွမ်းရန် သန့်ရှင်းသော” ဖြစ်ရမည်၊ ထို့ကြောင့် သူ့ထံသို့ တင်ပြရမည်။

23. Uncircumcised unto you. A fruit tree was not considered mature until four years of age. Until that time it was considered “uncircumcised.” That is, its fruit was neither to be eaten nor presented to the Lord. In the fourth year its fruit was to be “holy to praise the Lord withal,” and therefore presented to Him.

 

၂၆. သွေး။ အချို့က ဤညွှန်ကြားချက်ကို “သင်တို့သည် သွေးပါသော အသားမည်သည်ကိုမျှ မစားရပါ” ဟု ဘာသာပြန်သည်။ အစားအတွက် သတ်ဖြတ်သော မည်သည့်တိရစ္ဆာန်မှ သွေးကို စွန့်ထုတ်ရမည်။ ယနေ့အချိန်အထိ စိတ်ရင်းဖြင့်လိုက်နာသော ယုဒလူများသည် ဤစည်းမျဉ်းကို လိုက်နာကြပြီး၊ ဖြစ်နိုင်သည့်နေရာတိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင် သတ်ဖြတ်ရာနေရာများရှိသည်။ အခြားနေရာများတွင်၊ ယုဒလူများအသုံးပြုရန် တိရစ္ဆာန်များကို သတ်ဖြတ်သည့်အခါတွင် ယဇ်ပုရောဟိတ်သည် ဤစည်းမျဉ်းနှင့် အခြားစည်းမျဉ်းများကို လိုက်နာကြောင်း သေချာစေရန် ရှိနေသည်။ ထိုသို့သော အသားကို “ကိုရှာ” ဟုခေါ်ပြီး ထိုအတိုင်း အမှတ်အသားပြုသည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ဤကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းကို ဂရုမစိုက်ကြဘဲ၊ ဘုရားသခင်သည် အစပိုင်းတွင် အသားစားသုံးမှုကို ဤအခြေအနေတွင်သာ ခွင့်ပြုခဲ့သည်ကို မေ့လျော့ကြသည် (ကမ္ဘာဦး ၉:၄)။ တူညီသောကန့်သတ်ချက်ကို နောက်ပိုင်းတွင် တပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များအပေါ် ချမှတ်ခဲ့သည် (တိုက်တော်ဝင် ၁၅:၂၀, ၂၉)။

26. Blood. Some translate this injunction, “Ye shall not eat any flesh with the blood in it.” The blood was to be drained from any animal slaughtered for food. To this day conscientious Jews observe this rule, and wherever possible have their own slaughtering houses. Elsewhere, on certain days the priest is present at the slaughtering of animals for Jewish use, to see that this and other rules are observed. Such meat is said to be “kosher,” and marked accordingly. Christians, as a rule, pay little attention to this health ordinance, forgetful that it was only on this condition that God originally permitted the use of flesh food (Gen. 9:4). The same restriction was later enjoined upon Gentile Christians (Acts 15:20, 29).

 

စာလုံးပေါင်းခြင်း။ ၎င်းသည် အကျင့်ပျက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဖောက်ပြန်ခြင်းမဟုတ်သော်လည်း အယူသည်းမှုနှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုသို့ ဦးတည်စေသည့် စာလုံးပေါင်းခြင်းနှင့် မန္တန်များကို ရည်ညွှန်းဖွယ်ရှိသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် လူများစွာသည် အယူသည်းမှုယုံကြည်ချက်များကြောင့် လွှမ်းမိုးခံရဆဲဖြစ်သည်မှာ အံ့သြဖွယ်ရာဖြစ်သည်။ ဂုဏ်သိက္ခာရှိသော သတင်းစာများပင်လျှင် “ကံကောင်းသောနေ့” နှင့် “ကံမကောင်းသောနေ့” များအကြောင်း သတင်းအချက်အလက်များ ဖော်ပြထားသည်။ လူများသည် ကြယ်များ၏အနေအထားဖြင့် အနာဂတ်ကို ဟောကိန်းထုတ်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြပြီး သတ်မှတ်ထားသောနေ့များတွင် ဘာလုပ်သင့်သည် သို့မဟုတ် မလုပ်သင့်သည်ကို အကြံပေးကြသည်။ ကံဟောသူများနှင့် ဝိညာဉ်အလယ်အလတ်များသည် ထောင်ပေါင်းများစွာဖြင့် ထွန်းကားလျက်ရှိပြီး သန်းပေါင်းများစွာသော လူများသည် ၎င်းတို့ထံမှ လှည့်စားခံရသည်။ အချို့သည် အိတ်ကပ်ထဲတွင် သို့မဟုတ် ကိုယ်ပေါ်တွင် ကံကောင်းစေသော ပစ္စည်းများ သယ်ဆောင်ထားကြသည်၊ တံခါးပေါ်တွင် မြင်းနှင်းဖိနပ်များ တည်ထားကြသည်၊ အချို့ကမူ ဘေးဥပဒ်မဖြစ်စေရန် “သစ်သားကို ခေါက်ထား” ကြသည်။ လူများစွာသည် သောကြာနေ့တွင် အချို့သောအလုပ်များကို စတင်လုပ်ဆောင်ရန် ငြင်းဆိုကြသည်။ နံပါတ် ဆယ့်သုံးကို ကံမကောင်းဟု ယူဆကြသည်။ အချို့က ခရီးတစ်ခုတွင် ကြောင်နက်တစ်ကောင်ကို မကောင်းသောနိမိတ်ဟု ယူဆကြပြီး ပြန်လှည့်ကာ ခရီးကို အသစ်စတင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့သည် လှေကားအောက်မှ ဖြတ်မလျှောက်ကြဘဲ၊ အချို့ကမူ လမရှိသောညတွင် ပစ္စည်းတစ်ခုကို နောက်ကျောသို့ ပစ်ချခြင်းဖြင့် အချို့သော ရောဂါများကို ကုသနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ရှေးခေတ်က ဤအရာများကို ယနေ့ခေတ်ထက် ပို၍ အလေးအနက်ယူခဲ့ကြပြီး၊ ဣသရေလလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ နိုင်ငံများ၏ မှော်ပညာထဲသို့ ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်မည့် အန္တရာယ်ရှိခဲ့သည်။

Enchantment. This probably refers to charms and incantations, which, though not in themselves immoral or licentious, tended to superstition and idolatry. It is astonishing to find that many today are still influenced by superstitious beliefs. Even reputable newspapers carry information on “lucky” and “unlucky” days. Men profess to be able to foretell the future by the position of the stars, and to advise what should or should not be done on certain days. Fortunetellers and spirit mediums flourish by the thousands, and millions are deceived by them. Some carry charms in their pockets or on their persons, nail horseshoes over their doors; others “knock on wood” lest evil befall them. Many will not begin or perform certain tasks on a Friday. The number 13 is thought to be unlucky. Some think a black cat an evil omen on a journey, and have been known to goback and begin their journey anew. Some refuse to walk under a ladder, and others again claim to cure certain sicknesses by throwing an object behind their back on a moonless night. Anciently such things were taken more seriously than they are today, and there was danger lest Israel delve further into the magic of the nations about them.

 

၂၇. မင်းမုတ်ဆိတ်၏ထောင့်များ။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏မုတ်ဆိတ်များကို ဂုဏ်ယူပြီး ယောက်ျားပီသမှုနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာ၏သင်္ကေတအဖြစ် ယူဆသည်။ “ပျက်စီးသွားသော” မုတ်ဆိတ်သည် ၎င်း၏ပိုင်ရှင်အား သာသနာပြုဘုရားကိုးကွယ်သူအဖြစ် အမှတ်အသားပြုသည်ဟု ယူဆထားသည်။ ဖြတ်ထားသောမုတ်ဆိတ်အပိုင်းကို ဘုရားများထံ ပူဇော်ရာ၌ အသုံးပြုပြီး ဖြစ်နိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ဤသာသနာပြုဓလေ့ကို လိုက်နာရန် သူ၏လူမျိုးကို တားမြစ်ထားသည်။ ဤကန့်သတ်ချက်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၂၆-၂၈) ၏အကြောင်းအရာတွင် သာသနာပြုဘာသာရေးဓလေ့များကို ကာကွယ်ရန်အတွက်သာ အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ မုတ်ဆိတ်ရိတ်ခြင်း၏ခေတ်သစ်ဓလေ့အတွက် ဤအချက်ကို လုံးဝမသုံးရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

27. Corners of thy beard. The Jews took great pride in their beards, considering them the insigne of manhood and dignity. It has been suggested that a “marred” beard marked its wearer the devotee of a heathen god. That part of the beard thus cut off may have been offered to the gods. God forbade His people to follow this heathen custom. In its context (vs. 26–28) this restriction could have meaning only as a safeguard against heathen religious customs. Its application to the modern custom of shaving off the beard is entirely unwarranted.

 

၂၈. သင့်အသားထဲတွင် ဖြတ်တောက်ခြင်း။ ရှေးခေတ်လူမျိုးအမျိုးမျိုးသည် သေဆုံးသူများအတွက် အခမ်းအနားများနှင့်ဆက်စပ်၍ ဤအရာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယနေ့တွင်ပင် အချို့သော သာသနာပြုလူမျိုးများသည် ဤဓလေ့များကို လိုက်နာနေကြဆဲဖြစ်သည်။ နယူးဂီနီအချို့လူမျိုးများသည် မိသားစုဝင်တစ်ဦးသေဆုံးသောအခါ လက်ချောင်းအဆစ်တစ်ခုကို ဖြတ်တောက်လေ့ရှိသည်။

28. Cuttings in your flesh. This was done by various ancient peoples in connection with ceremonial rites for the dead. Even today some heathen people follow such practices. Certain New Guinea tribesmen cut off a finger joint upon the death of a member of the family.

 

အမှတ်အသားများထည့်သွင်းခြင်း။ ၎င်းသည် တက်တူးထိုးခြင်းကို ရည်ညွှန်းနိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် သူ့အလိုလို အကျင့်ယိုယွင်းခြင်းမဟုတ်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအတွက် မထိုက်တန်သည်ဟု ယူဆရပြီး၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ဖန်ဆင်းရှင်၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို ဖျက်ဆီးရန် ဦးတည်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Print any marks. This may refer to tattooing, a custom not immoral in itself, but certainly unworthy of God’s people, since it tends to mar the image of the Creator.

 

၂၉. သမီးကို ပြည့်တန်ဆာဖြစ်စေခြင်း။ ၎င်းသည် ရှေးခေတ်လူမျိုးများအကြား ဘုံဓလေ့တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဆင်းရဲသောသူများသည် ၎င်းတို့၏သမီးများနှင့် တစ်ခါတစ်ရံ ဇနီးများကို ကျွန်ခံခြင်းနှင့် ပြည့်တန်ဆာအဖြစ် ရောင်းချလေ့ရှိသည်။ ထိုအခါ အမျိုးသမီးများကို ယေဘုယျအားဖြင့် မြင့်မြတ်သည်ဟု မယူဆခဲ့ကြပါ။

29. Prostitute thy daughter. This was a common practice among the nations of antiquity, especially among the poor, who often sold their daughters, and sometimes their wives, into slavery and prostitution. Women were not then generally held in high repute.

 

၃၀. ငါ၏ဥပုသ်နေ့များကို စောင့်ထိန်းပါ။ ဤတွင် ဖော်ပြထားသော ပညတ်နှစ်ခုစလုံးတွင် ရိုသေမှုပါဝင်သည်။ အချို့သူများသည် ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းသော်လည်း သန့်ရှင်းရာဌာနအတွက် သင့်လျော်သော ရိုသေမှုကို မပြသပါ။ အချို့သူများသည် သန့်ရှင်းရာဌာနကို ရိုသေသော်လည်း ဥပုသ်နေ့ကို မရိုသေပါ။ စစ်မှန်သောဘာသာတရားသည် နှစ်ခုစလုံးကို ရိုသေရန် တောင်းဆိုသည်၊ အကြောင်းမှာ နှစ်ခုစလုံးသည် သန့်ရှင်းသည်။

30. Keep my sabbaths. Reverence is involved in both commands here enunciated. There are some who keep the Sabbath but do not show due reverence for the sanctuary. There are others who reverence the sanctuary but not the Sabbath. True religion calls for the reverencing of both, for both are holy.

 

၃၁. နတ်ဆိုးများ။ ’oboth မှဆင်းသက်လာပြီး၊ စာသားအရ “[အရေပြား] ပုလင်းများ” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည် (ယောဘ ၃၂:၁၉ တွင်ကဲ့သို့)။ ၎င်းသည် သမ္မာကျမ်းစာတွင် ပထမဆုံးအသုံးပြုမှုဖြစ်သည်။ နတ်ဆိုးများကို ရည်ညွှန်းရာတွင် ဤစကားလုံးကို အသုံးပြုခြင်းသည် ၎င်းတို့၏သဘာဝမဟုတ်သော၊ မပြတ်မသာနှင့် မြည်တမ်းသောအသံအရည်အသွေးကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် “ပုလင်း” သို့မဟုတ် အခြားသော ကရိယာထဲသို့ ပြောဆိုရာမှ ထွက်ပေါ်လာနိုင်သည်။ ဧရာ ၈:၁၉ တွင် “ရေရွတ်သံ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် “ညည်းသံ”၊ “တီးတိုးပြောသံ”၊ “ညံ့သံ” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ ၎င်းသည် လူတစ်ဦးသည် သက်ပြင်းချသံအလား တိုးတိမ်စွာ မိမိကိုယ်ကို ပြောဆိုသည့် “ဆင်ခြင်သုံးသပ်ခြင်း [အသံထွက်]” ဟုလည်း အဓိပ္ပါယ်ရှိသည် (ဆာလံ ၁၄၃:၅ ကိုကြည့်ပါ)။ “တီးတိုးသံ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် ṣaphaph မှဖြစ်ပြီး၊ နတ်ဆိုးတစ်ဦး၏ ရေရွတ်သံကို အတုယူထားသော စကားလုံးဖြစ်သည်။ ဧရာ ၂၉:၄ တွင် ṣaphaph ကို “တီးတိုးသံ” ဟု ဘာသာပြန်ထားပြီး၊ ဧရာ ၃၈:၁၄ တွင် “ချတ်သံ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ LXX သည် ’oboth ကို eggastrimuthoi “ဗိုက်ပြောသူများ” ဟု ဘာသာပြန်လေ့ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် အသံကို ဗိုက်ထဲသို့ ပို့လွှတ်ကာ နိမ့်ကျပြီး သင်္ချိုင်းဆန်သော အသံဖြင့် ပြောဆိုခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဗိုက်ပြောခြင်းသည် မှော်ပညာရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အလွယ်တကူ အသုံးပြုနိုင်သည်။

31. Familiar spirits. From ’oboth, literally, “[skin] bottles,” as in Job 32:19. This is the first use of the word in the Bible. Use of the word to designate spirit mediums seems to have been due to their unnatural, indistinct, and sonorous quality of voice, such as might have been produced by speaking into a “bottle” or other receptacle. The word translated “mutter” in Isa. 8:19 means “to murmur,” “to whisper,” “to growl.” It also means “to meditate [out loud],” as when a person addresses himself in a low voice resembling a sigh (see Ps. 143:5). The word translated “peep” is from ṣaphaph, a word that imitates the mumbling of a medium. In Isa. 29:4 ṣaphaph is rendered “whisper,” and in Isa. 38:14, “chatter.” The LXX usually renders ’oboth as eggastrimuthoi, “ventriloquists,” implying the projection of the voice to the stomach in low and grave sepulchral tones. Ventriloquism would readily lend itself to magical purposes.

 

’oboth သည် မိန်းမဆန်သည်၊ နတ်ဆိုးများသည် များသောအားဖြင့် အမျိုးသမီးများဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ နတ်ဆိုးတစ်ဦးသည် “ရင်းနှီးသောနတ်ဆိုး” ကို “ပိုင်ဆိုင်ထားသည်” ဟု ဆိုသည်။ ၎င်းသည် “ရင်းနှီးသောနတ်ဆိုး” မှ ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ “နတ်ဆိုး” ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ ၁ ရာဇဝင်ချက် ၂၈:၇ ၏ စာသားအရ ဘာသာပြန်ဆိုချက်မှာ “ရင်းနှီးသောနတ်ဆိုး၏ သခင်မအမျိုးသမီး” ဖြစ်သည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး “familiar” ကို နာမ်အဖြစ်သုံးသောအခါ “ရင်းနှီးသူ”၊ “အဖော်” ဟု အဓိပ္ပါယ်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် “ရင်းနှီးသောနတ်ဆိုး” သည် “ရင်းနှီးသောနတ်” သို့မဟုတ် “အဖော်နတ်” ဟု သင့်လျော်စွာ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် နတ်ဆိုးနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံပြီး ၎င်း၏ “သခင်မ” မှ ဆင့်ခေါ်ကာ ဘာလုပ်ရမည်ကို ညွှန်ကြားနိုင်သည်။ ’ob ၏ပိုင်ရှင် သို့မဟုတ် “သခင်မ” သည် နတ်ဆိုးအဖြစ် ပြောဆိုရာတွင် များသောအားဖြင့် ငုံ့ထားပြီး၊ ဧရာ ၂၉:၄ အရ “မြေပြင်ထဲမှ” ပြောဆိုသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ရှောလုသည် အင်ဒေါရှိ စုန်းမနှင့် တိုင်ပင်သောအခါ၊ သူမသည် “မြေပြင်ထဲမှ ဘုရားများ တက်လာသည်ကို မြင်သည်” (၁ ရာဇဝင်ချက် ၂၈:၁၃) ဟု ဖော်ပြပြီး၊ ရှောလုသည် ဆမ်မြူရယ်နှင့် စကားပြောရန် “မျက်နှာကို မြေပြင်သို့ ငုံ့ထားသည်” (အခန်းကဏ္ဍ ၁၄) ဟု ရှင်းပြထားသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၅-၁၉)။

’Oboth is feminine, suggesting that spirit mediums were usually women. A medium was said to “have” a “familiar spirit.” She was not possessed by a “familiar spirit,” but possessed the “spirit.” A literal rendering of 1 Sam. 28:7 would be, “a woman, the mistress of a familiar spirit.” Used as a noun the English word “familiar” means “an intimate,” “a companion.” “Familiar spirit” might therefore appropriately be “intimate spirit” or perhaps “companion spirit,” that is, one that consorted with the medium and might be summoned by its “mistress” and told what to do. The possessor, or “mistress,” of the ’ob usually stooped while speaking as a medium, and according to Isa. 29:4 spoke as if “out of the ground.” This may account for the fact that when Saul consulted the witch at Endor, she “saw gods ascending out of the earth” (1 Sam. 28:13), and explain why Saul “stooped with his face to the ground” (v. 14) to converse, as he thought, with Samuel (vs. 15–19).

 

ဓမ္မဟောင်းရှိ “တေရဖိမ်” (ဖခင်ကြီး ၃၁:၁၉ ကိုကြည့်ပါ) သည် တစ်ခါတစ်ရံတွင် သေဆုံးသူများနှင့် ဆက်သွယ်ယောင်ဆောင်ရန်အတွက် နတ်ဆိုးများမှ “အသုံးအဆောင်” အဖြစ် အသုံးပြုပုံရှိပြီး၊ မကြာခဏ ဗိုက်ပြောခြင်းဖြင့် ကူညီပေးသည်။ ဇာခရိ ၁၀:၂ တွင် “တေရဖိမ်သည် အဓိပ္ပါယ်မရှိသောစကားများ ထုတ်လွှတ်သည်” (RSV) ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အနည်းဆုံး တစ်ကြိမ်တွင် “တေရဖိမ်” သည် လူသားတစ်ဦးနှင့် အလွန်ဆင်တူသော ပုံသဏ္ဌာန်ကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ရှောလု၏စေလွှတ်သူများကို ဒါဝိဒ်ကိုယ်တိုင် အိပ်ရာပေါ်တွင် လှဲနေသည်ဟု ထင်မှတ်မှားစေခဲ့သည် (၁ ရာဇဝင်ချက် ၁၉:၁၂-၁၇)။ ဗိုက်ပြောသူတစ်ဦးသည် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် စကားပြောဆိုမှုကို အတုယူရာ၌ အလွယ်တကူ ယုံကြည်စရာဟု ထင်မှတ်မှားစေနိုင်ပြီး၊ သေဆုံးသူများ၏ ဝိညာဉ်များ ပြောဆိုနေသည်ဟု အယူသည်းသောစိတ်များကို ယုံကြည်စေနိုင်သည်။ နတ်ဆိုးများ၏စကားလုံးများကို ၎င်း၏ရည်ရွယ်ချက်များနှင့် အညီ ထိန်းချုပ်ရန် နတ်ဆိုးအတွက် သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်လိမ့်မည်။

The “teraphim” of the OT (see on Gen. 31:19) seem, at times at least, to have been used by spirit mediums as “props” for pretended communication with the dead, often with the aid of ventriloquism. In Zech. 10:2 it is stated that “the teraphim utter nonsense” (RSV) when inquired of. In at least one instance the word “teraphim” refers to an image so closely resembling a human being that it deceived messengers sent by Saul into thinking thatDavid himself was lying in bed (1 Sam. 19:12–17). A ventriloquist could easily simulate conversation with an image in a manner sufficiently realistic to convince superstitious minds that the spirits of the dead were speaking. It would be only natural for the devil to control the words of a spirit medium in harmony with his own purposes.

 

၃၂. ဆံပင်ဖြူခေါင်းဆောင်မှု။ ဤပညတ်သည် ပဉ္စမပညတ်ကို ချဲ့ထွင်ပေးသည်။ ရိုသေမှုနှင့် လေးစားမှုသည် အခြေခံအကျင့်သီလများဖြစ်သည်။ မရိုသေမှု၊ မလေးစားမှု၊ နှင့် လေးနက်သောတွေးခေါ်မှု ကင်းမဲ့ခြင်းသည် အမြဲတမ်း ဆိုးရွားသောအပြစ်များဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ လူငယ်များ၏ခေတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာနှင့် အသင်းတော်၏မျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် အသက်ကြီးရွယ်သူများနှင့် အတွေ့အကြုံရှိသူများကို ဖယ်ထားရန် သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏အကြံဉာဏ်ကို လျစ်လျူရှုရန် မဆိုလိုပါ။

32. The hoary head. This command amplifies the fifth commandment. Reverence and respect are fundamental virtues. Irreverence, disrespect, and lack of serious thought have ever been besetting sins. This is the day of youth. They are indeed the hope of the world and of the church. But this does not imply setting aside men of age and experience, nor disregard for their counsel.

 

သင်၏ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ပါ။ ဤပညတ်သည် အမြဲတမ်း မှန်ကန်သောအမှန်တရားဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့ခေတ်ရှိ အသင်းတော်ကို “ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ပြီး သူ့ကို ဂုဏ်ပြုပါ” (ဗျာဒိတ် ၁၄:၇) ဟု ဆုံးမသွန်သင်ထားသည်။

Fear thy God. This command is always present truth. The church in our day is admonished, “Fear God, and give glory to him” (Rev. 14:7).

 

၃၃. ဧည့်သည်တော်။ ရှေးခေတ်တွင် ဧည့်သည်တော်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် သံသယဖြင့် ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ဧည့်သည်တော်သည် အိမ်မှ အဘယ်ကြောင့် ထွက်ခွာသွားသနည်း။ သူသည် ရာဇဝတ်မှုတစ်ခုခုကျူးလွန်ခဲ့သောကြောင့်လား။ သူသည် တရားမျှတမှုမှ ထွက်ပြေးသူလား။ သူသည် ထွက်ပြေးကျွန်လား။ ထိုခေတ်တွင် အနည်းငယ်သာလူများသည် ၎င်းတို့၏ဘိုးဘွားတောင်ကြားများမှ ဝေးကွာသွားရဲသည့်အတွက် သဘာဝအတိုင်း မေးခွန်းများ ထွက်ပေါ်လာသည်။ ဧည့်သည်တော်သည် ခုခံရန်အနေအထားတွင် ရှိသော်လည်း၊ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးသည် သူ့ကို မနှောင့်ယှက်ရန်ဖြစ်သည်။

33. A stranger. Strangers of old were generally looked upon with suspicion. Why had the stranger left home? Had he committed some crime? Was he a fugitive from justice? Was he a runaway slave? Naturally questions arose in a day when few ventured far from their ancestral hills and valleys. The stranger was on the defensive, but God’s people were not to vex him.

 

၃၄. သင်တို့အကြားတွင် မွေးဖွားသူတစ်ဦးကဲ့သို့။ ဧည့်သည်တော်ကို တစ်ယောက်တည်း ထားရှိရုံ၊ နှောင့်ယှက်ခြင်း သို့မဟုတ် ဒုက္ခပေးခြင်းမပြုရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ပါ။ ၎င်းတို့သည် သူ့အား ၎င်းတို့အချင်းချင်း ပြသသည့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားမှုနှင့်အတူ ဆက်ဆံရမည်။ ခရစ်တော်သည် ဤစံနှုန်းကို ကမ္ဘာပေါ်တွင်ရှိစဉ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ တကယ်တော့၊ သူသည် “သင့်အိမ်နီးချင်းကို သင်ကိုယ်တိုင်ကဲ့သို့ ချစ်ရမည်” (မဿဲ ၂၂:၃၉၊ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၁၉:၁၈) ဟု ဤအခန်းမှ တိုက်ရိုက်ကိုးကားခဲ့သည်။ “အိမ်နီးချင်း” ဟူသောစကားလုံးကို ဂျူးလူမျိုးဟု အချို့က ယူဆမည်စိုး၍ ခရစ်တော်သည် ဆာမာရိလူကောင်းမင်း၏ဥပမာကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ဂျူးလူမျိုးဖြစ်စေ၊ ဆာမာရိလူမျိုးဖြစ်စေ၊ သူငယ်ချင်း သို့မဟုတ် ဧည့်သည်တော်ဖြစ်စေ၊ အကူအညီလိုအပ်နေသူမည်သူမဆို ကျွန်ုပ်တို့၏အိမ်နီးချင်းဖြစ်သည် (လုကာ ၁၀:၃၀-၃၇)။

34. As one born among you. It was not enough that the stranger be left alone, neither annoyed nor molested. They were to treat him with the same consideration they manifested toward one another. Christ enunciated this same standard while on earth. In fact, He quoted directly from this chapter of Leviticus when He said, “Thou shalt love thy neighbor as thyself” (Matt. 22:39; Lev. 19:18). Lest some might conclude that by “neighbor” Christ meant a Jew, He spoke the parable of the good Samaritan. Any man in need, be he Jew or Samaritan, friend or stranger, is our neighbor (Luke 10:30–37).

 

သင်တို့သည် ဧည့်သည်တော်များဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဧည့်သည်တော်များအကြားတွင် ရှိခဲ့ဖူးပြီး အကူအညီလက်တစ်ဖက် သို့မဟုတ် အားပေးစကားတစ်ခွန်းလိုအပ်ခဲ့သည့် အချိန်များရှိခဲ့ဖူးသည်ကို မှတ်မိထားရန် ကောင်းသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အား အကူအညီနှင့် အားပေးမှုလိုအပ်သူများအပေါ် ပိုမိုကြင်နာစေသင့်သည်။

Ye were strangers. It is well for us to remember that there may have been times in the past when we were among strangers and needed a helping hand or an encouraging word. This should make us more kind to those who need our help and encouragement.

 

၃၅. မတရားမှုမပြုပါနှင့်။ ဘုရားသခင်သည် အလျား၊ အလေးချိန်၊ နှင့် ပမာဏတိုင်းတာမှုများတွင် တင်းကျပ်သော ရိုးသားမှုကို ပညတ်ထားသည်။ ဖလှယ်မှုအားလုံးတွင်၊ တင်းကျပ်သော တရားမျှတမှုကို လိုက်နာရမည်။ ခရစ်တော်က “သင်တို့တိုင်းတာသည့်အတိုင်းအတာဖြင့် သင်တို့ထံသို့ ပြန်လည်တိုင်းတာပေးမည်” (လုကာ ၆:၃၈) ဟု မိန့်တော်မူသည်။

35. Do no unrighteousness. God commands strict honesty in measures of length, weight, and quantity. In all exchanges, strict justice is to be observed. Says Christ, “With the same measure that ye mete withal it shall be measured to you again” (Luke 6:38).

 

ellen g. white comments

9 MH 186

9, 10 AA 337; Ed 44; PP 531

11 4T 336, 350

13 5T 350

13-15 3T 517

14 3T 519

17 DA 441; MB 87; 1T 214; 4T 513; 7T 260

18 COL 261, 381; PP 136,  305,  373, 424

30 ML 286; MYP 265; 5T 491

31 GC 556; PP 689

32 AH 363; Ed 244; LS 275; ML 279

33, 34 PP 507

34 DA 500

35, 36 MH 188