တမန်တော်ဝတ္ထု 14

 

အခန်းကြီး - ၁၄

chapter 14

 

၁ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် အိုင်ကိုနီယံမြို့မှ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းခံရသည်။ ၈ လစ္စထရာမြို့၌ ပေါလုသည် ခြေထောက်မသန်သူတစ်ဦးကို ပျောက်ကင်းစေသည်၊ ထို့ကြောင့် သူတို့ကို နတ်ဘုရားများအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၁၉ ပေါလုသည် ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ပေါက်ခံရသည်။ ၂၁ သူတို့သည် အမျိုးမျိုးသော အသင်းတော်များကို ဖြတ်သန်းသွားလာပြီး တပည့်များကို ယုံကြည်ခြင်းနှင့် သည်းခံခြင်းတွင် ခိုင်ခံ့စေသည်။ ၂၆ အန္တိအုတ်မြို့သို့ ပြန်လာပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် သူတို့နှင့်အတူ ပြုတော်မူခဲ့သည်များကို သတင်းပို့ကြသည်။

1 Paul and Barnabas are persecuted from Iconium. 8 At Lystra Paul healeth a cripple, whereupon they are reputed as gods. 19 Paul is stoned. 21 They pass through divers churches, confirming the disciples in faith and patience. 26 Returning to Antioch, they report what God had done with them.

 

၁. အိုင်ကိုနီယံ။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့၏ အိုင်ကိုနီယံသို့ ခရီးသွားခြင်းကို လုကာသည် အလျင်အမြန်ဖြတ်သန်းဖော်ပြထားပြီး၊ လမ်းတွင် သာသနာပြုအလုပ်အတွက် အခွင့်အလမ်းနည်းပါးခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ထိုမြို့သည် အန္တိအုတ်မြို့မှ အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၉၀ ခန့်အကွာတွင် အရေးပါသော လမ်းများစွာ၏ ဆုံမှတ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရှေးစာရေးဆရာအချို့က ၎င်းကို ဖရူဂျီယာနယ်မြေဟု သတ်မှတ်ကြပြီး၊ အချို့ကမူ လစ္စကာအိုနီယာနယ်မြေဟု သတ်မှတ်ကြသည်။ ထိုမြို့သည် လစ္စကာအိုနီယာ၏ ဒမားစကပ်ဟု ခေါ်တွင်လောက်အောင် အရွယ်အစားနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာရှိပြီး၊ နောက်ပိုင်းခရစ်ယာန်ရိုးရာတွင် ပေါလုနှင့် သူ၏သာသနာ့ဝင် သက္ကလာ၏ ဇာတ်လမ်းနေရာအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ အလယ်ခေတ်တွင် အိုင်ကိုနီယံသည် ဆဲလ်ဂျုက်ဆူလတန်များ၏ မြို့တော်အဖြစ် အရေးပါလာပြီး၊ ကွန်ယာ ဟူသော အမည်ပြောင်းလဲထားသည့် အမည်ဖြင့် ယခုအခါ တူရကီရှိ ထွန်းကားသောမြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

1. Iconium. The journey of Paul and Barnabas to Iconium is passed over rapidly by Luke, and the inference is that there was little opportunity on the way for missionary work. The city lay some 90 mi. southeast of Antioch at a junction of several important roads. Some ancient writers assigned it to Phrygia; others, to Lycaonia. The city was of sufficient size and dignity to be called the Damascus of Lycaonia, and became noted in later Christian tradition as the setting of the story of Paul and his convert Thecla. In the Middle Ages Iconium rose to importance as the capital of the Seljuk sultans, and under the shortened, altered name of Konya, it is still a flourishing city of Turkey. See Paul’s First Missionary Tour, and The Journeys of Paul.

 

အတူတကွ။ ဤသည်မှာ သာမန်ဘုရားကျောင်းသို့ တစ်ကြိမ်ထူးခြားစွာ လည်ပတ်ခြင်းကို ဖော်ပြခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့် တွေ့ဆုံရန် အကြိမ်ကြိမ် အတူတကွသွားခဲ့သည့် အခါများကို ဖော်ပြသည်။

Both together. Evidently this did not describe one special visit to the synagogue, but repeated occasions upon which Paul and Barnabas went together to meet with the Jews.

 

ဘုရားကျောင်းသို့။ ထုံးစံအတိုင်း၊ ပေါလုသည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့် သူတို့နှင့်အတူ ဝတ်ပြုရန်တွေ့ဆုံသော ဘုရားကိုကြောက်ရွံ့သော တစ်ပါးအမျိုးသားများအကြား သူ၏အလုပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ဤဘုရားကျောင်းသို့ လည်ပတ်မှုများသည် ဥပုသ်နေ့များတွင် ဖြစ်ခဲ့ပုံရသည် (အခန်းကြီး ၁၃:၁၄၊ ၄၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Into the synagogue. As usual, Paul commenced his labors among the Jews and God-fearing Gentiles who met with them in worship. Obviously these synagogue visits were on the Sabbath days (see on ch. 13:14, 44).

 

ထိုသို့ဟောပြောသည်။ သူတို့သည် အခါမျိုးစုံတွင် ဟောပြောခဲ့ပြီး၊ အချို့အခါများတွင် ဂျူးလူမျိုးများသာမက တစ်ပါးအမျိုးသားများလည်း ရှိနေပုံရသည် (အောက်တွင် “ဂရိလူမျိုး” ကိုကြည့်ပါ)။

So spake. They spoke on various occasions, during some of which not only Jews but Gentiles apparently were present (see below under “Greeks”).

 

လူအုပ်ကြီး။ ဆီးရီးယားရှိ အန္တိအုတ်မြို့တွင် ဟောပြောခြင်းကဲ့သို့ (အခန်းကြီး ၁၁:၂၁၊ ၂၄ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤနေရာတွင်လည်း ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခြင်းမှ ထူးကဲသောအောင်မြင်မှုရှိခဲ့သည်။

A great multitude. As with the preaching at Antioch in Syria (see ch. 11:21, 24), so here there was remarkable success from the preaching of the gospel.

 

ဂရိလူမျိုး။ ဂရိစကားလုံး Hellēnes သည် လုကာက တစ်ပါးအမျိုးသားကို ဖော်ပြရန်အသုံးပြုသည့်စကားလုံးဖြစ်ပြီး၊ Hellēnistai ဟူသောစကားလုံးဖြင့် ဂရိဂျူးလူမျိုးများကို ဆိုလိုသည် (အခန်းကြီး ၁၁:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင်၊ အန္တိအုတ်မြို့တွင်ကဲ့သို့၊ ဘုရားကျောင်းတွင် “ယုံကြည်သော” တစ်ပါးအမျိုးသားများ ရှိနေပုံရသည် (အခန်းကြီး ၁၃:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ပြင်၊ တမန်တော်များသည် အိုင်ကိုနီယံတွင် အချိန်အတန်ကြာ နေခဲ့ပြီး (အခန်းကြီး ၁၄:၃ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဘုရားကျောင်းများမှလွဲ၍ အခြားနေရာများတွင်လည်း ဟောပြောခဲ့ပုံရသည်။

Greeks. Gr. Hellēnes, a word used by Luke to signify a Gentile, in contradistinction to Hellēnistai, by which he means Greek Jews (see on ch. 11:20). Apparently here, as at Antioch, there were “believing” Gentiles to be found in the synagogue (cf. ch. 13:16). Furthermore, the apostles were at Iconium a considerable time (see ch. 14:3), and doubtless they spoke in other places besides the synagogue.

 

၂. မယုံကြည်သောဂျူးလူမျိုး။ သို့မဟုတ် “ယုံကြည်ရန်မလိုလားသော ဂျူးလူမျိုး”။ “မယုံကြည်သော” ဟူသောစကားလုံးသည် ပုန်ကန်မှုအဖြစ်ထွက်ပေါ်လာသော မယုံကြည်ခြင်းသဘောကို ဆောင်ပြီး၊ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့ကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သော ဂျူးလူမျိုး၏ စရိုက်ကို ကောင်းစွာဖော်ပြသည်။

2. Unbelieving Jews. Or, “Jews that would not be persuaded.” The word translated “unbelieving” has the idea of an unbelief breaking out into rebellion, and so describes well the character of these Jews who persecuted Paul and Barnabas.

 

တစ်ပါးအမျိုးသားများကို လှုံ့ဆော်သည်။ တမန်တော်များ၏ မှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအများစုသည် ဂျူးလူမျိုး၏ ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဒေမေထရီယပ်၏ ဖြစ်ရပ် (အခန်းကြီး ၁၉:၂၄) သည် တစ်ခုတည်းသော ခြွင်းချက်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင်ပင် ဂရိလက်မှုပညာရှင်၏ ပြင်းထန်သော တုံ့ပြန်မှုအတွက် ဂျူးလူမျိုးများ တာဝန်ရှိပုံရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင်၊ ဒုတိယရာစုနှစ်အလယ်ပိုင်းနောက်ပိုင်း၊ ဂျူးလူမျိုးများသည် စမီးနာမြို့တွင် ပေါလီကပ်၏ သေဆုံးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားခဲ့သည် (ပေါလီကပ်၏ အာဇာနည်ဖြစ်ခြင်း ၁၃၊ ယူဆီးဗီးယပ်၏ ခရစ်ယာန်သမိုင်း စတုတ္ထအခန်း ၁၅.၂၉)။ တတိယရာစုနှစ်အစောပိုင်းတွင် တာတူလီယန်က သူ၏ခေတ်ကာလရှိ ဂျူးဘုရားကျောင်းများကို “ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု၏ ရေပန်းများ” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည် (Scorpiace ၁၀)။

Stirred up the Gentiles. For the most part the persecutions recorded in the book of Acts were occasioned by the enmity of the Jews. The case of Demetrius (ch. 19:24) is almost the only exception, and even there the Jews seem to have been responsible for the bitter reaction of the Greek craftsman. At a considerably later date, after the middle of the 2d century, the Jews were very active in bringing about the death of Polycarp at Smyrna (The Martyrdom of Polycarp 13; Eusebius Ecclesiastical History iv. 15. 29). Early in the 3d century Tertullian called the Jewish synagogues of his day “fountains of persecution” (Scorpiace 10).

 

ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေသည်။ ဤနေရာတွင်အသုံးပြုထားသော စကားလုံးသည် ညီအစ်ကိုများအပေါ် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဒေါသထွက်မှုသာမက၊ ထိုခံစားချက်ကို လှုံ့ဆော်ခံရသူများ၏ စိတ်နှလုံးကို ထိခိုက်စေသော ဒဏ်ရာကိုပါ ဆိုလိုသည်။

Evil affected. The word used here implies not only the ill temper aroused against the brethren, but the injury done to the minds of those in which the feeling was stirred up.

 

ညီအစ်ကိုများဆန့်ကျင်ဘက်။ ဆိုလိုသည်မှာ “မယုံကြည်သော ဂျူးလူမျိုး” နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သော ယုံကြည်သူအသစ်များဖြစ်သည်။

Against the brethren. That is, the new converts, in contrast with the “unbelieving Jews.”

 

၃. အချိန်ကြာရှည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ လပေါင်းများစွာ။ ယုံကြည်သူအသစ်များ များပြားလှသဖြင့်၊ သူတို့၏ယုံကြည်ခြင်းကို ခိုင်ခံ့စေရန် အချိန်ကြာရှည်နေရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။

3. Long time. Probably several months. Because the new believers were so many, a long stay was necessary to confirm their faith.

 

ရဲရင့်စွာ ဟောပြောခြင်း။ သူတို့၏ရဲရင့်မှုသည် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ဧဝံဂေလိကို အပြည့်အဝဖော်ပြခြင်းတွင် ရှိပြီး၊ ၎င်းကို ဂျူးဘာသာသို့ ကူးပြောင်းလာသူများနှင့် ယခင်က ရင်းနှီးခဲ့သော ကျဉ်းမြောင်းသော ဂျူးဘာသာနှင့် ပြတ်သားစွာ ခြားနားစေသည်။ အခန်းကြီး ၉:၂၇-၂၉ ကိုကြည့်ပါ။ ဤရဲရင့်မှုသည် အံ့ဖွယ်လုပ်ဆောင်မှုများနှင့်၊ ယေရှုခရစ်၏ နာမတော်ဖြင့်ပြုလုပ်သော အခြားနိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေသည်။

Speaking boldly. Their boldness lay in a full declaration of the gospel of divine grace, which they set forth in sharp contrast with the narrow Judaism with which the Gentile proselytes to Judaism had heretofore been familiar. See ch. 9:27–29. Such boldness was closely connected with miraculous deeds, and with other signs and wonders done in the name of Jesus Christ.

 

သက်သေထူသည်။ သို့မဟုတ် “သူ” ဆိုသည်မှာ သခင်ဘုရားဖြစ်သည်။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့အား ပြုလုပ်နိုင်စေသော အံ့ဖွယ်လုပ်ဆောင်မှုများဖြင့်၊ သူသည် ၎င်းတို့သည် သူ၏လူများဖြစ်ပြီး၊ သူ၏သမ္မာတရားကို ဟောပြောနေသူများဖြစ်ကြောင်း သက်သေထူခဲ့သည်။

Which gave testimony. Rather, “who,” that is, the Lord. By the miracles He enabled Paul and Barnabas to perform, He bore witness to the fact that they were His men, speaking His truth.

သူ၏ကျေးဇူးတော်၏ နှုတ်ကပတ်တော်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းကျေးဇူးတော်နှင့်ပတ်သက်သော သတင်းစကား၊ ဧဝံဂေလိ၏ ဝမ်းမြောက်ဖွယ်သတင်းဖြစ်သည်။ ပေါလု၏ ဟောပြောခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် ဘုရားသခင်၏ မထိုက်မတန်သော ကျေးဇူးတော်အရာများဖြင့် အမြဲဖြစ်သည် (ဧဖက် ၂:၅၊ ၈၊ ရောမ ၅:၁၊ ၂ ကိုကြည့်ပါ)။

Word of his grace. That is, the message concerning the saving grace of God, the glad tidings of the gospel. Paul’s preaching always was in terms of the unmerited favor of God, unto salvation (see Eph. 2:5, 8; Rom. 5:1, 2).

 

နိမိတ်လက္ခဏာများနှင့် အံ့ဖွယ်များ။ ၎င်းတို့သည် ယုံကြည်ခြင်း၏ အခြေခံမဟုတ်ဘဲ၊ ယုံကြည်ခြင်း၏ သက်သေဖြစ်သည်။ မှတ်တမ်းတွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော “နိမိတ်လက္ခဏာများ” ကို အတိအကျမဖော်ပြထားပါ။

Signs and wonders. These were not so much the basis of faith as an evidence of faith. The record does not specify the “signs” performed.

 

၄. ခွဲခြားခံရသည်။ ခရစ်ယာန်များနှင့် ခရစ်ယာန်မဟုတ်သူများသည် လူဦးရေအတွင်း သိသာထင်ရှားသော အုပ်စုများအဖြစ် ဖြစ်လာပြီး၊ နောက်ပိုင်းသူများ၏ စိတ်ဓာတ်ပြင်းထန်မှုနှင့်အတူ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ လုကာသည် တစ်ပါးအမျိုးသားလူဦးရေ၏ အများစုကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသူများသည် လူနည်းစုဖြစ်ပြီး၊ အသင်းတော်၏ အစောပိုင်းနေ့ရက်များတွင် ပုံမှန်အားဖြင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ အောက်ခြေလူတန်းစားများမှ ဖြစ်ပေါ်လာသည် (၁ကောရိန္သု ၁:၂၆-၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ပီဆီဒီယာ၏ အန္တိအုတ်မြို့တွင်ကဲ့သို့ မြို့၏ ထိပ်သီးလူများနှင့် အမျိုးသမီးများသည် သူတို့ကို ဆန့်ကျင်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၃:၅၀ ကိုကြည့်ပါ)။

4. Was divided. The Christians and non-Christians became distinctly marked parties in the population, with accompanying bitterness of spirit on the part of the latter. Luke evidently refers to the bulk of the heathen population. Converts to Christianity were doubtless in the minority and probably came from the lower classes of society as was commonly the case in the early days of the church (see 1 Cor. 1:26–28). As at Antioch in Pisidia the chief men and women of the city were against them (see Acts 13:50).

 

တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းသည် ဂျူးလူမျိုးနှင့်အတူ ရပ်တည်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင်၊ သက်သာလောနိကမြို့တွင် ပေါလု၏ ဟောပြောခြင်းကဲ့သို့ (အခန်းကြီး ၁၇:၄၊ ၅)။ ယေရှုသည် သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဟောပြောခြင်းကြောင့် ဤသို့သော ခွဲခြားမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု ကြိုတင်ဟောကြားခဲ့သည် (လုကာ ၁၂:၅၁-၅၃)။

Part held with the Jews. As later, with Paul’s preaching at Thessalonica (ch. 17:4, 5). Jesus had foretold that such divisions would result from the preaching of His word (Luke 12:51–53).

 

၅. တိုက်ခိုက်မှု။ ဂရိစကားလုံး hormē၊ “တိုက်ခိုက်မှု” သို့မဟုတ် “ကြိုးပမ်းမှု”။ ဤစကားလုံးသည် ဤနေရာတွင် တိုက်ရိုက်တိုက်ခိုက်မှုကို မညွှန်ပြပါ၊ အကြောင်းမှာ ထိုသို့သော တိုက်ခိုက်မှု မဖြစ်ပွားခဲ့ပေ (အခန်း ၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ တစ်ပါးအမျိုးသားအဖော်များကို လှုံ့ဆော်ပြီး၊ အကြမ်းဖက်မှုဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

5. An assault. Gr. hormē, “an assault,” or “an attempt.” The word does not indicate a direct attack here for such did not take place (see v. 6). The Jews excited and urged their pagan companions, with the hope that violence would result.

 

အုပ်ချုပ်သူများ။ ဆိုလိုသည်မှာ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် အိုင်ကိုနီယံသို့ စတင်ရောက်ရှိစဉ် ဟောပြောခဲ့သော ဂျူးဘုရားကျောင်း၏ အုပ်ချုပ်သူများဖြစ်သည်။

Rulers. That is, the rulers of the Jewish synagogue, where Paul and Barnabas had begun to preach when they first arrived at Iconium.

 

ဆိုးရွားစွာ ပြုမူသည်။ သူတို့သည် မလိုလားအပ်သော စော်ကားမှုနှင့် ရိုင်းစိုင်းမှုကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ၎င်းသည် လူအုပ်စုလှုံ့ဆော်မှုအဖြစ် စီစဉ်ထားသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ပေါလုသည် သူ၏ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူအဖြစ် ပြုမူခဲ့သော လုပ်ရပ်ကို ဖော်ပြရန် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်သောစကားလုံးကို အသုံးပြုသည် (၁တိမောသေ ၁:၁၃)။

Use them despitefully. They suffered wanton insult and outrage. It marks what was planned as a piece of mob incitement. Paul employs a closely related word to describe his own conduct as a persecutor (1 Tim. 1:13).

 

ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ပေါက်ရန်။ ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းသည် ဂျူးလူမျိုး၏ ဘုရားသခင်ကို စော်ကားမှုအတွက် ပြစ်ဒဏ်ပေးနည်းဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၄:၁၄-၁၆)၊ ထို့ကြောင့် တမန်တော်များ၏ သွန်သင်ချက်သည် ထိုသို့ဖြစ်သည်ဟု ၎င်းတို့က ယုံကြည်ပုံရသည်။ ဤအစီအစဉ်သို့ရောက်ရှိရန် တရားဝင်လုပ်ငန်းစဉ်မရှိခဲ့ပုံရသည်၊ သူတို့သည် “ဆိုးရွားစွာ ပြုမူရန်” သက်သက်ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၇:၅၈၊ ယောဟန် ၁၀:၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။

To stone them. Stoning was the Jews’ mode of punishment for blasphemy (Lev. 24:14–16), and apparently they believed that the apostles’ teaching was just that. There had probably been no legal process to arrive at this plan; they simply decided “to use them despitefully” (see on Acts 7:58; cf. John 10:31).

 

၆. သိရှိသည်။ တမန်တော်များဘက်မှရှိသူများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အုပ်စုနှင့် လုံလောက်သော ဆက်သွယ်မှုရှိပြီး၊ ထိုအကြံအစည်ကို သိရှိခဲ့ပုံရသည်။ လုကာသည် ခရစ်ယာန်ဧဝံဂေလိဆရာများ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ချဲ့ကားဖော်ပြရန် မကြိုးစားပါ။ ဤကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်ပေါက်ခြင်းမှ အနိုင်နိုင်လွတ်မြောက်မှုကို ရိုးရှင်းသောဘာသာစကားဖြင့် ဖော်ပြထားပြီး၊ အသေးစိတ်မဖြည့်စွမ်းပါ။

6. Ware of it. Undoubtedly there were those on the side of the apostles who had sufficient contact with the opposing group to know of the plot. Luke makes no attempt to exaggerate the sufferings of the Christian evangelists. This narrow escape from stoning is told in simple language, without elaboration.

 

ထွက်ပြေးသည်။ တမန်တော်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် မြို့တစ်မြို့တွင် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသောအခါ အခြားမြို့သို့ ထွက်ပြေးရန် ယေရှု၏ အမိန့်ကို နာခံခြင်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၁၀:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Fled. The apostles’ action was in obedience to Jesus’ command that when persecuted in one city they were to flee to another (see on Matt. 10:23).

 

လစ္စထရာ။ ၁၈၈၅ ခုနှစ်အထိ လစ္စထရာ၏ တိကျသောတည်နေရာကို မသိရှိခဲ့ပါ။ ထိုနှစ်တွင် လစ္စထရာဟု ဖော်ပြထားသော စာတမ်းတစ်ခု ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ဇိုလဒီးရာဟု လူသိများသော နေရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အိုင်ကိုနီယံမှ အနောက်တောင်ဘက် ၆ နာရီခရီးအကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အိုင်ကိုနီယံမှ လမ်းဖြင့်သွားရင်း၊ တမန်တော်များသည် လစ္စထရာတည်ရှိရာ ကုန်းမြေပြန့်သို့ တောင်တန်းများကို ဖြတ်ကျော်တက်ခဲ့ရပုံရသည်။ ဂန္ထဝင်စာပေတွင် လစ္စကာအိုနီယာသည် ရိုင်းစိုင်းပြီး ယဉ်ကျေးမှုမရှိသော နိုင်ငံအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသော်လည်း၊ စာတမ်းသက်သေများအရ လစ္စထရာသည် ဩဂတ်စတပ်စ်မှ ရောမကိုလိုနီအဖြစ်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများထက် ပိုမိုမြင့်မားသော ယဉ်ကျေးမှုကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပုံရသည်။ ရောမကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဗဟိုဌာနအဖြစ် လစ္စထရာတွင် ဂျူးလူမျိုးများ ရှိနေနိုင်သော်လည်း၊ တမန်တော်များ၏ မှတ်တမ်းတွင် မြို့တွင် ဘုရားကျောင်းရှိသည်ဟူသော အရိပ်အမြွက်မရှိပါ၊ ပေါလု၏ ဆက်သွယ်မှုများသည် တစ်ပါးအမျိုးသားများနှင့် အဓိကဖြစ်ပုံရသည်။ ဂျူးမိခင်တစ်ဦး၏ သားဖြစ်သူ တိမောသေပင်လျှင်၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ လစ္စထရာမှဖြစ်ပြီး၊ အရေဖျားလှီးခြင်းမခံရဘဲ ကြီးပြင်းခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁၆:၁၊ ၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Lystra. Until 1885 the exact location of Lystra was unknown. In that year an inscription was discovered identifying as Lystra a site now known as Zoldera. It is situated some six hours’ journey southwest of Iconium. Traveling on the road from Iconium, the apostles would have ascended through a range of hills to the plateau on which Lystra lay. Although Lycaonia is noted in classical literature as a wild, uncivilized country, inscriptional evidence indicates that Lystra was made a Roman colony by Augustus, and so it doubtless enjoyed a higher culture than the surrounding country. As a Roman commercial center Lystra may have had Jews in its population, but the record of Acts gives no indication that the city contained a synagogue, and Paul’s contacts there appear to have been largely with Gentiles. Even Timothy, the child of a devout Jewish mother, probably of Lystra, had grown up uncircumcised (see on ch. 16:1, 3). See Paul’s First Missionary Tour.

 

ဒေါဗီ။ ဒေါဗီ၏ တည်နေရာကို ၁၉၅၆ ခုနှစ်တွင် ဒေါဗီကို ဖော်ပြထားသော စာတမ်းတစ်ခု ကတိဟူရုက်တွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် အိုင်ကိုနီယံမှ အရှေ့တောင်ဘက် မိုင် ၅၂ (ကီလိုမီတာ ၈၃) အကွာတွင်ရှိပြီး၊ ယခုအခါ ကွန်ယာဟု ခေါ်သည်။ ဤဖော်ပြချက်ကို အတည်ပြုသော နောက်ထပ်စာတမ်းတစ်ခု မကြာသေးမီနှစ်များတွင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဂါယုသည် နောက်ပိုင်းတွင် ပေါလု၏ ခရီးဖော်တစ်ဦးဖြစ်လာပြီး၊ ဒေါဗီမှဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၂၀:၄)။

Derbe. The site of Derbe was discovered in 1956 when an inscription mentioning Derbe was found at Kerti Hüyük, 52 mi. (83 km.) southeast of Iconium, the modern Konia. Another inscription confirming this identification had come to light in more recent years. Gaius, later one of Paul’s fellow travelers, was from Derbe (ch. 20:4). See Paul’s First Missionary Tour.

 

လစ္စကာအိုနီယာ။ လစ္စကာအိုနီယာသည် ရောမပြည်နယ်မဟုတ်ဘဲ၊ လူမျိုးစုနယ်မြေဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အနောက်ပိုင်းသည် ရောမပြည်နယ်ဂါလတိတွင်ရှိပြီး၊ အရှေ့ပိုင်းသည် ကွမ်မဂျင်း၏ အန္တိအုတ်ဘုရင်နိုင်ငံတွင်ရှိသည်။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် ဂါလတိပြည်နယ်၏ နယ်နမိတ်အတွင်း၌သာ နေထိုင်ခဲ့ပုံရသည်။ သစ်ကျမ်းခေတ်တွင် အိုင်ကိုနီယံသည် ဖရူဂျီယာနယ်မြေအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ လစ္စထရာနှင့် ဒေါဗီသို့ ဆက်လက်သွားရင်း၊ တမန်တော်များသည် နယ်မြေသစ်တစ်ခုသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

Lycaonia. Lycaonia was not a Roman province, but a racial area, the western part of which lay in the Roman province of Galatia and the eastern part in the kingdom of Antiochus of Commagene. Paul and Barnabas apparently remained within the boundaries of the province of Galatia. In NT times Iconium was reckoned as belonging to Phrygia, so in going on to Lystra and Derbe, the apostles entered a new area.

 

ပတ်ဝန်းကျင်တွင်ရှိသည်။ ဤသည်မှာ လစ္စထရာနှင့် ဒေါဗီမြို့များသည် သေးငယ်ပြီး၊ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် ၎င်းတို့ကို အချိန်တိုအတွင်း သာသနာပြုခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းတို့သည် ကျေးလက်ရွာများတွင် အလုပ်လုပ်သည်အထိ၊ တစ်ပါးအမျိုးသားများနှင့်သာ နီးပါးတွေ့ဆုံခဲ့ရပုံရသည်။

Lieth round about. This suggests that the cities of Lystra and Derbe were small and that Paul and Barnabas evangelized them in a short time. In so far as they worked in the country villages, they must have met Gentiles almost entirely.

 

၇. ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောသည်။ ဂရိစကားလုံး euaggelizō (အခန်းကြီး ၁၃:၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။

7. Preached the gospel. Gr. euaggelizō (see on ch. 13:32).

 

၈. မိခင်၏ဝမ်းမှ။ လုကာ၏ ဆေးပညာရှင်အနေဖြင့် ဖြစ်ရပ်၏အသေးစိတ်ကို မှတ်တမ်းတင်ရန် ဂရုစိုက်မှုဥပမာတစ်ခု (အခန်းကြီး ၃:၇၊ ၉:၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။

8. From his mother’s womb. An example of Luke’s care as a physician to record the details of the case (see on chs. 3:7; 9:33).

 

၉. နားထောင်သည်။ သို့မဟုတ် “နားထောင်လေ့ရှိသည်”။

9. Heard. Or, “used to listen.”

 

စူးစိုက်ကြည့်ရှုသည်။ ဂရိစကားလုံး atenizō (အခန်းကြီး ၁၃:၉၊ ၂၃:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ မသန်စွမ်းသူ၏ ယုံကြည်ခြင်းသည် သူ၏မျက်နှာတွင် ထင်ရှားပြီး၊ ပေါလုသည် ဤနေရာတွင် ပျောက်ကင်းခြင်းဖြင့် လစ္စထရာလူများအတွက် နိမိတ်လက္ခဏာဖြစ်လာရန် သင့်လျော်သောသူတစ်ဦးကို မှတ်မိခဲ့သည်။

Stedfastly beholding. Gr. atenizō (see on chs. 13:9; 23:1). Doubtless the crippled man’s faith shone out in his countenance, and Paul recognized here a man fit, by being cured, to become a sign to the people of Lystra.

 

သူတွင် ယုံကြည်ခြင်းရှိသည်။ အံ့ဖွယ်ကုသခြင်းအတွက် ယုံကြည်ခြင်းသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည် (မဿဲ ၉:၂၂၊ မာကု ၉:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။

He had faith. Faith was prerequisite for miraculous healing (see Matt. 9:22; Mark 9:23).

 

၁၀. ကျယ်လောင်သောအသံ။ ပေါလုသည် လူများနှင့် စကားပြောနေစဉ်အသုံးပြုခဲ့သော အသံထက် သူ၏အသံကို မြှင့်တင်ခဲ့သည်။

10. A loud voice. Paul raised his tone above that in which he had been speaking to the people.

 

မတ်မတ်ထ။ ဤအမိန့်သည် သာမန်လူ့အတွေ့အကြုံ၏ ကန့်သတ်ချက်များကို ကျော်လွန်ရန် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ပြင်ဆင်မထားသူအတွက် လှောင်ပြောင်မှုဖြစ်လိမ့်မည်။ မသန်စွမ်းသူသည် ယုံကြည်ခြင်းတုံ့ပြန်မှုဖြင့် လုပ်ဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ မသမာသူ၏ ကုသခြင်း (မဿဲ ၉:၆၊ ၇)၊ ဗက်သာဒါရှိ မသန်စွမ်းသူ (ယောဟန် ၅:၁၁၊ ၁၄); တံခါးဝရှိ ခြေထောက်မသန်သူ (တမန်တော် ၃:၆-၈) တို့နှင့်သက်ဆိုင်သော အံ့ဖွယ်ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤဖြစ်ရပ်တစ်ခုစီတွင် ဝိညာဉ်ရေးရာပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကုသခြင်းနှင့်အတူ လိုက်ပါလာသည်။

Stand upright. This command would have been a mockery to anyone who was not prepared by faith to go beyond the limits of ordinary human experience. The cripple willed to act in response to faith. This is one of a pattern of miracles to which belong the healing of the paralytic (Matt. 9:6, 7); the cripple at Bethesda (John 5:11, 14); and the lame man at the gate (Acts 3:6–8). In each of these instances spiritual restitution accompanied physical healing.

 

ဗိမာန်တော်၏ လှပသောတံခါးဝတွင် ပေတရုမှ ခြေထောက်မသန်သူကို ကုသခြင်း (အခန်းကြီး ၃:၁-၁၁) နှင့် ပေါလုမှ လစ္စထရာရှိ မသန်စွမ်းသူကို ကုသခြင်းအကြား ထပ်တူထပ်မျှမှုသည် သိသာထင်ရှားသည်။

The parallel between the healing of the lame man by Peter at the Beautiful Gate of the Temple (ch. 3:1–11) and the healing of the cripple at Lystra by Paul is evident.

 

ခုန်တက်ပြီး လမ်းလျှောက်သည်။ သို့မဟုတ် “ခုန်တက်ပြီး လမ်းလျှောက်စတင်သည်” (အခန်းကြီး ၃:၈ ကိုကြည့်ပါ)။

Leaped and walked. Or, “leaped up and began walking.” (See on ch. 3:8.)

 

၁၁. လီကောင်းနီးယားဘာသာစကား။ ပေါလ်သည် ဘာသာစကားများဖြင့် ပြောဆိုခဲ့သည်ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း (၁ ကောရိန်သု ၁၄:၁၈)၊ သူသည် လီကောင်းနီးယားဘာသာစကားကို နားလည်နိုင်စွမ်းမရှိခဲ့ပုံရသည်။ တစ်ခုတည်းသော ယုံကြည်စရာအမြင်မှာ သူနှင့်ဗာနဗတ်တို့သည် လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများက သူတို့ကို ဝတ်ပြုရန်ပြင်ဆင်နေသည်ကို မသိခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ထိုဝတ်ပြုမှုကို ရုတ်တရက်ပယ်ချရန်အတွက် ထူးထူးခြားခြားအကျိုးသက်ရောက်မှုဖြစ်ပေါ်စေရန် လူများအား နတ်ဘုရားဝတ်ပြုရန်ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ခွင့်ပြုခဲ့သည်ဟု ယူဆခြင်းသည် သူတို့၏အကျင့်စာရိတ္တကို စွပ်စွဲခြင်းဖြစ်သည်။ လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများသည် အနည်းဆုံး ဘာသာစကားနှစ်မျိုးပြောနိုင်သူများဖြစ်ပြီး၊ ပေါလ်နှင့်ဗာနဗတ်တို့က ဂရိဘာသာဖြင့်ပြောသည်ကို နားလည်နိုင်သော်လည်း၊ ထိုသို့သောဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုနေသည့်အခါ သူတို့သည် ဘုရားဖူးပူဇော်မှုအတွက် စီစဉ်နေသည်ကို မစ္စစ်ရှင်နယ်များက နားမလည်နိုင်ခဲ့ပေ။ လီကောင်းနီးယားဘာသာစကား၏သဘောသဘာဝအကြောင်း အနည်းငယ်သာသိရှိထားသည်။

11. The speech of Lycaonia. Although Paul declares that he spoke with tongues (1 Cor. 14:18), yet quite apparently this gift did not include the ability to understand the speech of Lycaonia. The only consistent view to hold is that he and Barnabas did not know that the people of Lystra were about to worship them. It is an indictment of their character to suppose that they deliberately permitted the people to proceed with a plan to offer divine worship in order that they might produce a dramatic effect in rejecting such worship. The people of Lystra were undoubtedly bilingual and could understand what Paul and Barnabas said in Greek, but the missionaries could not understand what the people were saying when they laid their plans for the pagan sacrifice. Little is known of the nature of the Lycaonian language.

 

မနုဿဘုရားများ။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းခေတ်တွင် နတ်ဘုရားများသည် လူသားများနှင့်ရောနှောနေထိုင်သည်ဟူသော ယုံကြည်မှုကို ရိုးရှင်းသော လီကောင်းနီးယားလူမျိုးများသာမက၊ မြို့ပြရှိလူများနှင့် ကျေးလက်ဒေသများရှိ ဘုရားဖူးများကပါ ယုံကြည်ကြသည်။ လီကောင်းနီးယားတွင် ဗာနဗတ်နှင့်ပေါလ်အတွက် ယခုလုပ်ဆောင်ရန်ကြိုးစားနေသည့်အရာအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်စေသော ရှေးဟောင်းဒဏ္ဍာရီတစ်ခုရှိခဲ့သည်။ ဤဒဏ္ဍာရီအရ ဇူးစ် (Zeus) နှင့် ဟားမီးစ် (Hermes) (ဂျူပီတာနှင့် မာကျူရီ) တို့သည် လူသားပုံစံဖြင့်လာရောက်ခဲ့ပြီး ဖီလီမွန်နှင့် ဘောကစ်ဆိုသည့် သက်ကြီးရွယ်အိုစုံတွဲထံမှ ဧည့်ဝတ်ပြုခြင်းခံရပြီး၊ သူတို့အား လက်ဆောင်များပေးခဲ့သည် (Metamorphoses viii. ၆၂၆–၇၂၄)။ ထိုဒဏ္ဍာရီအရ နတ်ဘုရားများနေထိုင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရသောနေရာသည် နောက်ပိုင်းတွင် ဘုရားဖူးများအတွက် သန့်ရှင်းရာဌာနတစ်ခုဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာသို့ ဘုရားဖူးလာသူများက ပူဇော်ပသမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။

The gods. In NT times the belief that the gods would thus mingle among men was held, not only by the simple Lycaonians, but commonly among pagans, both in the cities and in the country. In Lycaonia there was an old legend that gave a foundation for what the people now attempted to do for Barnabas and Paul. According to this myth Zeus and Hermes (Jupiter and Mercury) had come in human guise and been received by the aged couple Philemon and Baucis, to whom they presented gifts (Metamorphoses viii. 626–724). The legend indicates that the place where the gods were supposed to have dwelt later became a shrine for devout worshippers, who made pilgrimages to the spot and left offerings there.

 

၁၂. ဂျူပီတာ … မာကျူရီ။ ဂရိဘာသာဖြင့် ဇူးစ် … ဟားမီးစ်၊ ဂရိဘုရားများအနက် ဇူးစ်သည် နတ်ဘုရားများ၏အကြီးအကဲဖြစ်ပြီး၊ သူ၏သား ဟားမီးစ်သည် နတ်ဘုရားများ၏သံတော်ဆင့်နှင့် စကားပြောဆိုမှု၏အုပ်ထိန်းသူဖြစ်သည်။ ရောမဘုရားများတွင် ၎င်းတို့၏အဆင့်အတန်းမှာ ဂျူပီတာနှင့် မာကျူရီဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤအမည်များကို ဓမ္မကျမ်းစာထဲတွင် အသုံးပြုထားသည်။ ဇူးစ်နှင့် ဟားမီးစ်တို့၏ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုသည် လစ္စထရာဒေသတွင် လူကြိုက်များပုံရသည်။ လစ္စထရာအနီးတွင် လီကောင်းနီးယားအမည်များဖြင့် အချို့သောသူများက ဇူးစ်အား ရုပ်ထုတစ်ခုအပ်နှံခဲ့သည်ဟူသော ကမ္ဗည်းတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ လစ္စထရာအနီးတွင် “ဆုတောင်းနားထောင်သူ” ဖြစ်နိုင်သည့် ဇူးစ်နှင့် ဟားမီးစ်တို့အား အပ်နှံထားသော ကျောက်သားယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုလည်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများသည် မကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် နတ်ဘုရားတစ်ပါးလာရောက်မည်ဆိုပါက၊ ၎င်းသည် မြို့ရှေ့တွင် တည်ဆောက်ထားသော ဂျူပီတာဘုရားကျောင်းအတွက်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအား အဓိကဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု သဘာဝအလျောက် ယုံကြည်ကြသည်။ မာကျူရီသည် ဂျူပီတာ၏အဓိကအဖော်အဖြစ်သတ်မှတ်ခံရသည်။ ဗာနဗတ်သည် ပေါလ်ထက် ပိုမိုထင်ရှားသောအသွင်အပြင်ရှိပြီး၊ ထို့ကြောင့် သူသည် ဂျူပီတာဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ပေါလ်သည် စကားပြောများစွာပြုလုပ်ခဲ့သောကြောင့် မာကျူရီအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

12. Jupiter … Mercurius. Gr. Zeus … Hermēs, the Greek Zeus, the chief of the gods, and his son Hermes, the herald and messenger of the gods, and patron of eloquence. In the Roman Pantheon the counterparts of these gods were Jupiter and Mercury, and their names are accordingly used in the KJV. The worship of Zeus and Hermes appears to have been popular in the region of Lystra. An inscription has been discovered near Lystra telling that certain men, whose names are Lycaonian, had dedicated a statue to Zeus. A stone altar has also been discovered near Lystra dedicated to the “Hearer of Prayer,” who was probably Zeus, and to Hermes. The people of Lystra would naturally believe that if any deity were to come among them with a good purpose, it would be the god Jupiter, for whom a temple had been erected in front of their city (see on v. 13), and to whom their chief worship was paid. Mercury was counted as the principal attendant of Jupiter. Barnabas may have been of more impressive bearing than Paul, and thus to him was assigned the title of Jupiter. Since Paul had done much of the speaking, he was identified as Mercury.

 

၁၃. ဂျူပီတာ၏ယဇ်ပုရောဟိတ်။ ဤကျမ်းပိုဒ်၏အဓိပ္ပာယ်မှာ “မြို့ရှေ့တွင်ရှိသော ဒေသခံဇူးစ်၏ယဇ်ပုရောဟိတ်” ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဇူးစ်သည် လစ္စထရာ၏အကာအကွယ်နတ်ဘုရားဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ဘုရားကျောင်းသည် မြို့၏တံခါးဝအနီးတွင်ရှိပြီး၊ မြို့ကိုကာကွယ်ရန်အလျှင်တည်ရှိပုံရသည်။ လူများသည် ၎င်းတို့၏အော်ဟစ်သံဖြင့် ဇူးစ်၏ယဇ်ပုရောဟိတ်ထံသို့ ပြေးသွားကြပြီး၊ ယဇ်ပူဇော်ရန်အတွက် ပြင်ဆင်မှုများနှင့်အတူ တမန်တော်များနေထိုင်ရာ အိမ်ဝင်ပေါက်သို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

13. Priest of Jupiter. The sense of this passage seems to be, “the priest of the local Zeus [located] in front of the city.” Thus Zeus was the tutelary divinity of Lystra, and his temple apparently stood near the gate of the city, as if to protect it. It was to the priest of Zeus that the people ran with their cry, and brought him, with all the preparations for a sacrifice, to the entrance of the house where the apostles were lodged.

 

ပန်းကုံးများ။ ဤသို့သောပန်းကုံးများသည် ရှေးဟောင်းရုပ်ထုများမှတစ်ဆင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ပြီးဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် သိုးမွှေးဖြူဖြင့်ပြုလုပ်ထားပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ အရွက်များနှင့် ပန်းများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၊ အစေခံများ၊ တံခါးများ၊ ယဇ်ပလ္လင်များနှင့် ယဇ်ပူဇော်ရန်တိရစ္ဆာန်များကိုလည်း ဤနည်းဖြင့် အလှဆင်လေ့ရှိသည်။

Garlands. Such garlands are familiar from ancient sculptures. Usually of white wool, they were sometimes decorated with leaves and flowers. Priests, attendants, doors, and altars, as well as sacrificial animals, were often adorned in this way.

 

တံခါးဝများ။ ဂရိဘာသာဖြင့် “ပုလွန်းနဲစ်” (pulōnes) ဟူသောစကားလုံးသည် အိမ်တစ်အိမ်၏တံခါးဝ (အက်စ် ၁၂:၁၄ ကိုကြည့်ပါ) သို့မဟုတ် အခြားအဆောက်အအုံတစ်ခု၏တံခါးဝ၊ သို့မဟုတ် မြို့၏တံခါးဝ (ဗျာဒိတ် ၂၂:၁၄ ကိုကြည့်ပါ) ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ဤကိစ္စတွင် ဤစကားလုံးသည် ပေါလ်နှင့်ဗာနဗတ်တို့နေထိုင်ရာ အိမ်၏တံခါးဝဟု အချို့ကအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော်လည်း၊ ၎င်းကို မြို့၏တံခါးဝ သို့မဟုတ် ဇူးစ်ဘုရားကျောင်း၏ဝင်ပေါက်ဟု ယူဆခြင်းသည် ပိုမိုသင့်လျော်ပုံရသည် (အထက်တွင် “ဂျူပီတာ၏ယဇ်ပုရောဟိတ်” ကိုကြည့်ပါ)။

The gates. Gr. pulōnes, a word that may refer either to the gates of a house (see ch. 12:14) or of another building, or of a city (see Rev. 22:14). In the present instance the word has been interpreted by some to mean the gate of the house where Paul and Barnabas were lodging. However, it is probably better to refer the word either to the gates of the city or perhaps to the entrance to the local temple to Zeus (see above on “priest of Jupiter”).

 

ယဇ်ပူဇော်ခြင်း။ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းသည် နွားများ၏လည်ပင်းကို ဖြတ်တောက်ပြီး ၎င်းတို့၏သွေးအချို့ကို ယဇ်ပလ္လင်ပေါ်သို့ လောင်းထည့်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။

Done sacrifice. The act of sacrifice probably would have consisted of cutting the throats of the oxen and pouring some of their blood upon an altar.

 

၁၄. တမန်တော်များ။ ယဇ်ပူဇော်ရန်အတွက် အကျယ်တဝင့်ပြင်ဆင်မှုများသည် တမန်တော်များ၏သံသယကို သဘာဝအလျှင်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

14. The apostles. The elaborate preparations for the sacrifice naturally aroused the apostles’ suspicions.

 

အဝတ်ကိုဆုတ်ဖြဲခြင်း။ ဂျူးလူမျိုးများအတွက် ဤသည်မှာ အလွန်ထိတ်လန့်မှုကို ဖော်ပြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ဘုရားသခင်ကိုဆဲရေးခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့်အသုံးပြုခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆:၆၅ ကိုကြည့်ပါ)၊ ယခုအခါ လစ္စထရာမြို့၏ဘုရားဖူးများသည် မသိနားမလည်မှုဖြင့် ကျူးလွန်တော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ပေါလ်နှင့်ဗာနဗတ်တို့က သဘောပေါက်ခဲ့သည်။ လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများက ဤလုပ်ရပ်ကို မည်မျှနားလည်ခဲ့သည်ကို မသိရသော်လည်း၊ ၎င်း၏အကြမ်းဖက်မှုက သူတို့ကို အံ့သြထိတ်လန့်စေပြီး ရပ်တန့်စေခဲ့ရမည်။

Rent their clothes. With the Jews this was an expression of extreme horror, used particularly as a protest against blasphemy (see on Matt. 26:65), which Paul and Barnabas now realized the heathen people of Lystra were about to commit in ignorance. How far the population of Lystra may have understood this act is not known, but its very violence must have startled and arrested them.

 

ပြေးထွက်သွားခြင်း။ ဂရိဘာသာဖြင့် “ဧကပီဒါအို” (ekpēdaō) ဟူသောစကားလုံးသည် “ခုန်ထွက်သွားခြင်း” သို့မဟုတ် “အပြင်သို့ပြေးထွက်သွားခြင်း” ဟူ၍ဖြစ်သည်။ တပည့်တော်များသည် ယဇ်ပူဇော်ရန်အတွက် လူများစုဝေးနေရာ မြို့တံခါးဝသို့ သို့မဟုတ် မြို့ရှေ့တွင်ရှိသော ဇူးစ်ဘုရားကျောင်းသို့ ပြေးထွက်သွားခဲ့ပုံရသည် (အထက်တွင် အခန်းကဏ္ဍ ၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Ran. Gr. ekpēdaō, “to leap forth,” “to rush out.” Probably the disciples rushed out of the city gate to where the people were gathered for sacrifice, perhaps at the temple dedicated to Zeus, which was “before their city” (see on v. 13).

 

၁၅. တူညီသောစိတ်ခံစားမှုများ။ ဤစကားလုံးသည် လူသားဘဝ၏ ပိုမိုတည်ငြိမ်သော ခံစားမှုများအပြင် ပုံမှန်အားဖြင့် “စိတ်အားထက်သန်မှု” ဟုခေါ်ဆိုသော အရာများကိုပါ ဖုံးအုပ်ထားသည် (ယာကုပ် ၅:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ပေါလ်နှင့်ဗာနဗတ်တို့၏စကားပြောနည်းနှင့် ကော်နီလီယုံအား ပေတရုပြောခဲ့သောစကားနှင့် ထူးခြားစွာ တူညီမှုကို သတိပြုနိုင်သည် (အက်စ် ၁၀:၂၆)။

15. Like passions. The word covers the more passive feelings of human life, as well as what are commonly known as “passions” (see James 5:17). A striking similarity may be noted between the language of Paul and Barnabas here and that of Peter to Cornelius (Acts 10:26).

 

သင်တို့အား ဟောပြောခြင်း။ စကားလုံးအရ “သင်တို့အား သတင်းကောင်းယူဆောင်လာခြင်း” (အခန်းကဏ္ဍ ၁၃:၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများအတွက်၊ အသက်ရှင်သောဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် စကားမပြောနိုင်သော ရုပ်တုများအစား ထားရှိပေးသည့် သတင်းစကားသည် “သတင်းကောင်း” ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ယေရှုခရစ်သည် လူသားအဖြစ်ပေါ်ထွန်းလာသော ဘုရားသခင်၊ လူသားများ၏ ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

Preach unto you. Literally, “bring you the good tidings” (see on ch. 13:32). To idolaters a message that sets forth the living God in place of dumb idols must be “good tidings,” and especially so since Jesus Christ is God incarnate, the Saviour of men.

 

ဤအချည်းနှီးသောအရာများ။ ဆိုလိုသည်မှာ ယခုဖြစ်ပျက်တော့မည့် ဘုရားဖူးယဇ်ပူဇော်မှုနှင့် ၎င်းဖော်ပြသည့်အရာအားလုံးဖြစ်သည်။ ဤသို့သောဘာသာစကားကို ဘုရားဖူးဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု၏ အဓိပ္ပာယ်မဲ့မှုနှင့် တန်ဖိုးမရှိမှုကို ဖော်ပြရန် မကြာခဏအသုံးပြုသည် (ဧဖက် ၄:၁၇၊ ၁ ပေတရု ၁:၁၈)။

These vanities. That is, the pagan sacrifice that was about to take place, and all it signified. Language such as this is often used to describe the emptiness and worthlessness of heathen worship (Eph. 4:17; 1 Peter 1:18).

 

အသက်ရှင်သောဘုရားသခင်။ ၎င်းတို့၏ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ တမန်တော်သည် လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများအား အသက်ရှင်ပြီး လုပ်ဆောင်နိုင်သော၊ ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းသူ၊ ကောင်းကျိုးအားလုံးကို ပေးသူ၊ လူသားအားလုံးကို တရားစီရင်မည့် ဘုရားသခင်ထံသို့ ပြောင်းလဲရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ဟေရှာယသည် ဤဆန့်ကျင်ဘက်ကို ပြတ်သားစွာ ဖော်ပြထားသည် (ဟေရှာယ ၄၀:၆–၃၁၊ ၄၁:၁၈–၂၉၊ ၄၄:၆–၂၈)။

Living God. In contrast with their idolatry, the apostle calls the people of Lystra to turn to a God who lives and acts, who made the heavens and the earth, who is the Giver of all good gifts, and who will judge all men. Isaiah dramatically draws this contrast (Isa. 40:6–31; 41:18–29; 44:6–28).

 

ကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ နှင့် ပင်လယ်။ ၎င်းသည် ကောင်းကင်၊ မြေကြီး၊ နှင့် ပင်လယ်ကို မတူညီသောနတ်ဘုရားများထံသို့ သတ်မှတ်ပေးသည့် လူကြိုက်များသော ဘုရားဖူးဘာသာတရားများနှင့် ပြတ်သားစွာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ပေါလ်သည် ဤအရာအားလုံးကို ဖန်ဆင်းပြီး ထိန်းချုပ်သည့် ဘုရားသခင်တစ်ဆူတည်းသာရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

Heaven, and earth, and the sea. This contrasts sharply with the popular heathen religions, which assigned heaven, earth, and sea to different deities. Paul proclaims that one God made all these things and controls them.

 

ဘုရားသခင်၏ဖန်ဆင်းခြင်းအာဏာကို အကြိမ်ကြိမ်အထောက်အထားပြသည့် ကျမ်းစာတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ဖော်ပြထားသည်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် စကြဝဠာဆက်ဆံရေး၏ သမိုင်းတစ်ခုလုံး၏အစတွင်ရှိပြီး (ကမ္ဘာဦး ၁)၊ ကမ္ဘာ့အဆုံးသတ်သတိပေးချက်၏ နောက်ဆုံးဧဝံဂေလိသတင်းစကား၏အခြေခံဖြစ်သည် (ဗျာဒိတ် ၁၄:၇)။

The appeal to God’s creatorship is one made repeatedly in Scripture. It lies at the beginning of the whole history of God’s relation to the universe (Gen. 1), and is the foundation of the last gospel message of warning to the world (Rev. 14:7).

 

၁၆. လူမျိုးများ။ ဂရိဘာသာဖြင့် “ဧသနဲ” (ethnē) ဟူသောစကားလုံးသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဂျနူအိုင်လူမျိုးများကို ရည်ညွှန်းသည့် သာမန်စကားလုံးဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ပေါလ်၏သမိုင်းဒဿနဟုခေါ်ဆိုနိုင်သည့်အရာ၏ ပထမဆုံးအရိပ်အမြွက်ဖြစ်သည်။ ဤအတူညီသောအတွေးသည် အေသင်မြို့တွင် သူ၏မိန့်ခွန်းတွင်လည်း ပေါ်ထွက်လာသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၇:၃၀)၊ ထိုတွင် ပေါလ်သည် ဘုရားသခင်သည် မသိနားမလည်မှုခေတ်များကို “မျက်စိမှိတ်ခဲ့သည်” ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သူများသည် ၎င်းတို့၏အကန့်အသတ်ရှိသောအသိပညာအရ မျှတစွာ တရားစီရင်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ သူသည် ဤဒဿနကို ရောမ ၁၊ ၂ တွင် ချဲ့ထွင်ဖော်ပြထားသည်။ ဂျနူအိုင်လူမျိုးများ၏ မသိနားမလည်မှုနှင့် အပြစ်များသည် ဘုရားသခင်၏ ဒရာမာတစ်ခု၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏လမ်းကြောင်းကို လွတ်လပ်စွာ လည်ပတ်ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး၊ ဂျနူအိုင်လူမျိုးများအား ကယ်တင်ခြင်း၏လိုအပ်မှုကို ခံစားရစေရန်နှင့် ၎င်းကိုလက်ခံရန် ပြင်ဆင်ပေးရန်ဖြစ်သည်။

16. Nations. Gr. ethnē, a common NT word designating Gentiles. Here is the first indication of what may be called Paul’s philosophy of history. A similar thought appears in his speech at Athens (ch. 17:30), where Paul declared that the times of ignorance God had “winked at.” Those who had lived through them would be fairly dealt with, and judged according to their limited knowledge. He expands this philosophy in Rom. 1; 2. The ignorance and sin of the Gentile world had been allowed to run their course as a part, so to speak, of a divine drama, to lead the Gentiles to feel the need of redemption, and to prepare them for its reception.

 

၁၇. သက်သေမဲ့ကင်းခြင်း။ ဘုရားသခင်သည် လစ္စထရာမြို့၏ဘုရားဖူးများကဲ့သို့သော ဂျနူအိုင်လူမျိုးများအကြား သက်သေမဲ့ကင်းမနေခဲ့ပေ။ ဤနေရာတွင် ပေါလ်သည် ရောမ ၁:၁၉- ၂၀ တွင် နောက်ပိုင်းတွင် ချဲ့ထွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အရာ၏ အကြမ်းဖျင်းဖြစ်သည်၊ သို့သော် ထိုနေရာတွင် သူ၏အချက်မှာ ဂျနူအိုင်လူမျိုးများသည် အကြောင်းပြချက်မရှိပေ။ ဤကိစ္စတွင်၊ ပေါလ်သည် သူ၏နားထောင်သူများက အမြဲမြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် သဘာဝတရားတွင် ပြသထားသော ဘုရားသခင်၏ကောင်းမြတ်မှုဆိုင်ရာ သက်သေကို အလေးပေးခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် အေသင်မြို့၏ဒဿနပညာရှင်များကို ဟောပြောရာတွင်၊ ပေါလ်သည် “သူ၌ ကျွန်ုပ်တို့သည် အသက်ရှင်နေထိုင်ပြီး၊ လှုပ်ရှားနေကြပြီး၊ ရှိနေကြသည်” ဟု ကြေညာခဲ့သည် (အက်စ် ၁၇:၂၈၊ ရောမ ၂:၁၄- ၁၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

17. Without witness. God is not left without a witness among the heathen, such as those of Lystra. Here again is an outline of what Paul later expanded in Rom. 1:19, 20, although there his point is that the heathen are consequently without excuse. In the present instance, Paul emphasized the evidence of divine goodness as shown in nature, which his hearers constantly viewed. Later, addressing philosophers at Athens, Paul declared that “in him we live and move, and have our being” (Acts 17:28; cf. Rom. 2:14, 15).

 

ကောင်းမှုပြုခြင်း။ ၎င်းသည် လူသားများအတွက် သူ၏ကျေးဇူးတော်ဆိုင်ရာ ဆက်လက်ထင်ရှားပြသမှုကို ဆိုလိုသည် (မဿဲ ၅:၄၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ပေါလ်သည် မိုးရွာပေးခြင်းကို ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ မိုးရွာမှုကို ပေးသောနတ်ဘုရားဟု ယူဆရသော ဂျူပီတာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

Did good. This implies the continuing manifestation of His gracious will in behalf of men (see Matt. 5:45). Paul included the giving of rain, thus drawing a contrast to Jupiter, the supposed god of the rainfall.

 

ကျွန်ုပ်တို့၏။ စာသားဆိုင်ရာသက်သေများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) “သင်တို့၏” ဟူသောဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည်။

Our. Textual evidence attests (cf. p. 10) the reading “your.”

 

၁၈. အားယူထိန်းချုပ်ခြင်း။ ဤဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုတွင် ပါဝင်လိုသည့်လူများ၏စိတ်အားထက်သန်မှုသည် အလွန်ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ထိုသူများထဲမှ အချို့သည် ဤ“အချည်းနှီးသောအရာများ”မှ လှည့်ပြန်ကာ အသက်ရှင်သောဘုရားသခင်ကို ဝတ်ပြုရန် ပြောင်းလဲခဲ့သည်မှာ သေချာသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ပေါလ်သည် လစ္စထရာတွင် အသင်းတော်တစ်ခုတည်ထောင်နိုင်ရန် လုံလောက်သောအချိန်ကြာရှည် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ဂျူးအမျိုးသမီး လွိုင်စ်၊ သူမ၏သမီး ယူနစ်နှင့် သူမ၏မြေး တိမောသေတို့သည် ပထမဆုံးသောပြောင်းလဲလာသူများထဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပုံရသည် (၂ တိမောသေ ၁:၅၊ အက်စ် ၁၆:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

18. Scarce restrained. So eager were the people to engage in this act of worship. Some of those who were prevented, undoubtedly turned from these “vanities” to serve the living God. In any case, Paul no doubt labored at Lystra long enough to permit the establishment of a church there. The Jewess Lois, together with her daughter Eunice and her grandson Timothy, was doubtless among the first converts (2 Tim. 1:5; see on Acts 16:1).

 

ယဇ်မပူဇော်ခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ “ယဇ်ပူဇော်ခြင်းမှရပ်တန့်ခြင်း” ဖြစ်သည်။

Not done sacrifice. That is, “from doing sacrifice.”

 

၁၉. အန်တီယုတ်မှဂျူးလူမျိုးများ။ အခန်းကဏ္ဍအရ ပိုင်စီဒီးယန်အန်တီယုတ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၃:၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ အန်တီယုတ်ဂျူးလူမျိုးများ၏ ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုအား အန်တီယုတ်နှင့်အိုင်ကိုနီယမ်မြို့မှ ဂျူးလူမျိုးများက အတူတကွလုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အန်တီယုတ်မှဂျူးလူမျိုးများသည် တမန်တော်များ၏လုပ်ငန်းကို ဟန့်တားရန် ၁၀၀ မိုင်ကျော်ခရီးသွားခဲ့သည်ဆိုသည့်အချက်မှ ထင်ရှားသည်။

19. Jews from Antioch. Clearly Pisidian Antioch, as the context makes evident (see on ch. 13:14). The force of the enmity of the Antiochian Jews is apparent from the fact that the Jews of Antioch and Iconium acted in concert, and that the Jews from Antioch traveled more than 100 mi. to hamper the work of the apostles.

 

အန်တီယုတ်နှင့် လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများအကြား ရင်းနှီးသောဆက်ဆံရေးရှိကြောင်း အန်တီယုတ်တွင် ရုပ်ထုတစ်ခုပေါ်တွင် လစ္စထရာမြို့သူမြို့သားများက ထိုမြို့အား ဂုဏ်ပြုရန် တည်ဆောက်ခဲ့သည်ဟူသော ကမ္ဗည်းတစ်ခုမှ အကြံပြုထားသည်။

That a close relationship existed between the people of Antioch and those of Lystra is suggested by an inscription discovered on a statue at Antioch stating that the monument had been set up in honor of that city by the people of Lystra.

 

ဤဂျူးလူမျိုးများသည် ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် ၎င်းတို့၏လူမျိုးတူဖြစ်ကြောင်း သိရှိပြီး ၎င်းတို့အပေါ် ဒေါသထွက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် တရားဥပဒေဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များကို စွန့်လွှတ်နေသည်ဟု ယူဆသောကြောင့် ဖြစ်နိုင်သည်။ လစ္စထရာတွင် ဤစွပ်စွဲသူဂျူးများသည် တရားမထောက်လှမ်းသူများကို တမန်တော်များဆန့်ကျင်ရန် လှုံ့ဆော်ရန်အတွက် အခြားစွပ်စွဲချက်တစ်ခုကို တင်ပြရမည်ဖြစ်သည်။ မသန်စွမ်းသူကို ကုသပေးသည့် အံ့ဖွယ်လုပ်ဆောင်မှုသည် တမန်တော်များ၏ တန်ခိုးစွမ်းအားကို သက်သေပြခဲ့သော်လည်း ၎င်း၏ရင်းမြစ်ကို မသိရှိခဲ့ပေ။ ဂျူးများသည် ၎င်းကို မကောင်းသော စွမ်းအားတစ်ခုဟု စွပ်စွဲပြီး တရားမထောက်လှမ်းသူများကို လှုံ့ဆော်ရန် ကြိုးစားခဲ့ပေမည် (ယေရှု၏ ဆင်တူအတွေ့အကြုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ မဿဲ ၁၂:၂၄–၂၇)။

These Jews knew that Paul and Barnabas were of their own nation, and their wrath was aroused against them, probably because they thought the apostles were casting away the legal requirements that were so dear to them. At Lystra these accusing Jews would have to present some other charge, however, to be able to arouse the heathen against the apostles. The miracle of healing the cripple had proved the reality of the apostles’ power, but not the source of it, and the Jews may now have attributed it to an evil agency in order to influence the heathen (compare the similar experience of Jesus, Matt. 12:24–27).

 

လူများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ လစ္စထရာမြို့သားများ၏ သဘောထားရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုသည် ယေရုဆလင်မြို့သားများ၏ “ဟိုဆာနာ” အော်ဟစ်သံမှ “သူ့ကို လက်ဝါးကပ်တိုင်တွင် ရိုက်သတ်ပါ” ဟူသော အော်ဟစ်သံသို့ ပြောင်းလဲသွားသည့်အဖြစ်ကို သတိရစေသည် (မဿဲ ၂၁:၉၊ ၂၇:၂၂)။ လျှဴစ်ကာအိုနီးယန်းလူမျိုးများကဲ့သို့ အယူသည်းသော လူမျိုးများတွင် ဤသို့သော စိတ်ခံစားမှုလှိုင်းများကို နားလည်ရန် မခက်ခဲပေ။ ၎င်းတို့ကို ယုံကြည်မရသည့်လူများဟု ရိုးရာအရ ဖော်ပြထားသည်။ မယ်လိတာ (မော်လတာ) ရှိ တရားမထောက်လှမ်းသူများတွင်လည်း ဆန့်ကျင်ဘက်ပုံစံဖြင့် ဆင်တူသောပြောင်းလဲမှုတစ်ခု ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၈:၃–၆)။ လစ္စထရာမြို့သားများသည် ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့တွင် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော စွမ်းအားများရှိပြီး လူသားပုံစံဖြင့် နတ်ဘုရားများမဟုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် စုန်းဆရာ သို့မဟုတ် နတ်ဆိုးများဖြစ်ရမည်ဟု ယူဆခဲ့ပေမည်။ ဂျူးများသည် ဤခံစားချက်ကို အားဖြည့်ပြီး လူများကို ရိုင်းစိုင်းသောလုပ်ရပ်များဆီသို့ တွန်းအားပေးခဲ့ပေမည်။

Persuaded the people. The sudden change of attitude on the part of the people of Lystra is reminiscent of that which transformed the hosannas of the Jerusalem multitude into the cry, “Let him be crucified” (Matt. 21:9; 27:22). Such tides of emotion are not difficult to understand in the case of a superstitious people, such as the Lycaonians, who are traditionally described as untrustworthy. A comparable change, in the reverse direction, appeared among the heathen people of Melita (Malta; Acts 28:3–6). The people of Lystra probably reasoned that if Paul and Barnabas possessed such mysterious powers, and were not gods in the likeness of men, they must be sorcerers, possibly demons. The Jews could have enhanced this feeling and urged the people on to barbaric action.

 

ပေါလုကို ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်သတ်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော ပြစ်ဒဏ်ပေးနည်းသည် ဂျူးလူမျိုးများ၏ ထူးခြားသောနည်းဖြစ်ပြီး ဂျူးများသည် လစ္စထရာ၏ တရားမထောက်လှမ်းသူများနှင့်အတူ ၎င်း၏ဦးဆောင်သူများဖြစ်ခဲ့သည်။ ပေါလု၏ဘဝတွင် ဤပုံစံဖြင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခံရသည့် တစ်ကြိမ်တည်းသော မှတ်တမ်းဖြစ်သည် (၂ ကောရိန္သု ၁၁:၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။ အိခုနိမ်တွင် ပေါလုသည် ကျောက်ခဲဖြင့်ပစ်သတ်ခံရခြင်းမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၄:၅- ၆)။ လုကာ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်နှစ်ခုလုံးကို ပေါလုကိုယ်တိုင်က ခံစားခဲ့ရသည့်အဖြစ်ကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။ လစ္စထရာတွင်ရှိသော ဤအတွေ့အကြုံသည် ပေါလု၏ဘဝအကုန်အထိ ထင်ရှားစွာ မှတ်မိနေခဲ့သည် (၂ တိမောသေ ၃:၁၁- ၁၂)။

Stoned Paul. Such a mode of punishment was characteristically Jewish, and the Jews, aided, of course, by the heathen inhabitants of Lystra, were doubtless its instigators. This is the one recorded instance in Paul’s life of his having suffered this form of persecution (see 2 Cor. 11:25). At Iconium, Paul had just escaped stoning (Acts 14:5, 6). Both occasions are mentioned by Luke, but the apostle mentions only the actual suffering itself. This experience at Lystra stood out in Paul’s memory with distinctness to the close of his life (2 Tim. 3:11, 12).

 

မြို့ပြင်သို့။ ဟေဗြဲဥပဒေအရ ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်သတ်ခြင်းသည် စခန်းပြင်ပ (ဝတ်ပြုရာ ၂၄:၁၄) သို့မဟုတ် မြို့ပြင်တွင် ဖြစ်ပေါ်ရမည်။ သို့သော် ဤကိစ္စတွင် လစ္စထရာသည် တရားမထောက်လှမ်းသူမြို့ဖြစ်ပြီး ကျောက်ခဲဖြင့်ပစ်သတ်ခြင်းသည် လူအုပ်စုလုပ်ရပ်ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု ထင်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလု၏ရုပ်အလောင်းကို မြို့ပြင်သို့ ဆွဲထုတ်ခဲ့ရသည်။

Out of the city. Hebrew law provided that stoning should take place outside the camp (Lev. 24:14), or city. In the present instance, however, perhaps both because Lystra was a heathen city and because the stoning was the result of mob action, it seems to have taken place within the city. Therefore Paul’s body had to be dragged out of the city.

 

၂၀။ တပည့်များ။ ဆိုလိုသည်မှာ ယုံကြည်သူအသစ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် တိုက်ခိုက်မှုကို တားဆီးနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သော်လည်း ပေါလုအား သတိလစ်နေသောနေရာသို့ ဆွဲထုတ်သွားသည့်နေရာသို့ လိုက်သွားခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဝမ်းနည်းသောအတွေးများသည် ရိုသေစွာသင်္ဂြိုဟ်ရန် မည်သို့စီစဉ်ရမည်ကို စဉ်းစားနေခဲ့ပေမည်။ တိမောသေသည် ပေါလု၏ခါးသီးသောအတွေ့အကြုံကို ဝတ်ပြုရန်နှင့် စိတ်အားထက်သန်မှုပြသရန် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခုအဖြစ် သက်သေခံခဲ့ပြီး ကျောက်ခဲဖြင့်ပစ်သတ်ခြင်းကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ရန်မှာ အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့်ဖြစ်သည် (AA ၁၈၄, ၁၈၅)။ လွိုင်နှင့် ယူနစ်တို့လည်း ဤအုပ်စုတွင်ရှိနေပြီး ၎င်းတို့၏ချစ်လှစွာသောဆရာမသေကြောင်း သိရှိသောအခါ ဝမ်းနည်းမှုမှ ဝမ်းမြောက်မှုသို့ ပြောင်းလဲသွားပေမည်။

20. Disciples. That is, the new believers. Obviously they had been unable to forestall the attack, but they followed to the place where Paul, unconscious, was dragged, with their sorrowing thoughts probably concerned as to how they might provide for reverent burial. It is reasonable to believe that Timothy, to whom Paul’s bitter experience would be both a challenge to service and an example of devotion, witnessed the stoning (AA 184, 185). Perhaps Lois and Eunice also were present in the group, first mourning, but later rejoicing when they found that their beloved teacher was not dead.

 

သူထလာခဲ့သည်။ ပေါလု၏ သတိလစ်ခြင်းမှ ပြန်လည်နိုးထမှုနှင့် မြို့ထဲသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ရန် ပြသခဲ့သော ခွန်အားနှင့် ရဲရင့်မှုသည် အံ့ဖွယ်တစ်ခုအဖြစ် ယူဆခံရပေမည်။ ရက်စက်ကြမ်းတမ်းသော လူအုပ်စုက ကျောက်ခဲဖြင့် ပစ်သတ်ပြီး သေသွားသည်ဟု ထားခဲ့သူတစ်ဦးသည် ပြန်လည်နိုးထလာပြီး ဘာမှမဖြစ်ခဲ့သလို သွားလာနိုင်ခြင်းသည် မသန်စွမ်းသူကို ပြန်လည်ကောင်းမွန်စေခြင်းထက် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ သက်သေပြခဲ့သည်။

He rose up. Paul’s revival from unconsciousness and his immediate show of vigor and boldness in entering the city again must have been looked upon as a miracle. That one stoned and left for dead by a savage mob should revive and go about as if nothing had happened to him was an even more striking evidence of the power of God than was the restoration of the cripple.

 

နောက်နေ့တွင် သူထွက်ခွာခဲ့သည်။ သေခြင်းမှ ဘုရားသခင်၏ ကာကွယ်မှုဖြင့် လွတ်မြောက်ခဲ့သော်လည်း ပေါလုသည် လူထုအုပ်စု၏ သဘောထားမပြောင်းလဲသေးကြောင်း သိရှိခဲ့ပြီး ယာယီအားဖြင့် မြို့ကိုစွန့်ခွာရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်ဟု သဘောပေါက်ခဲ့သည်။ သူသည် လစ္စထရာသို့ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်ထပ်မံလည်ပတ်ခဲ့သည် (အခန်း ၂၁၊ အခန်း ၁၆:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Next day he departed. Though providentially preserved from death, Paul doubtless realized that the mood of the populace had not changed toward him, and that for a time it was best that he leave the city. He paid at least two more visits to Lystra (see v. 21; ch. 16:1).

 

ဗာနဗနှင့်အတူ။ ဗာနဗသည် ဂျူးများ၏ မနာလိုမှုအာရုံတစ်ခုမဟုတ်ခဲ့ပေ။ ၎င်း၏ တန်ခိုးသည် “အားပေးမှု” သို့မဟုတ် “သက်သာပေးမှု” ၏သားတစ်ဦးအဖြစ် ကြီးမြတ်ခဲ့သော်လည်း (အခန်း ၄:၃၆ ကိုကြည့်ပါ) ၎င်း၏တမန်တော်ဖော်ဖြစ်သူ ပေါလုကဲ့သို့ ထင်ရှားမပြခဲ့ပေ။

With Barnabas. Barnabas had not been such an object of jealousy on the part of the Jews. Though his power was great as a “son of exhortation” or “consolation” (see on ch. 4:36), it had evidently not been so demonstrative as that of his fellow apostle.

 

ဒါဘီသို့။ အခန်း ၆ ကိုကြည့်ပါ။

To Derbe. See on v. 6.

 

၂၁။ ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောခဲ့သည်။ ဂရိဘာသာစကားဖြင့် “ဧဝံဂလိဇို” (အခန်း ၁၃:၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။

21. Preached the gospel. Gr. euaggelizō (see on ch. 13:32).

 

များစွာသင်ကြားခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် “တပည့်များစွာဖြစ်စေခဲ့သည်”။ ဒါဘီမှ ဂါယပ်စ်သည် ပေါလု၏ နောက်ထပ်ခရီးတွင် အဖော်တစ်ဦးအဖြစ် လုကာမှဖော်ပြထားပြီး (အခန်း ၂၀:၄) ဤအချိန်တွင် ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့သူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်ပေမည်။ ပြီးမြောက်ခဲ့သော လုပ်ဆောင်မှုသည် လပေါင်းများစွာ ကြာရှည်နေထိုင်မှုကို ဖော်ပြသည်။

Taught many. Or, “made many disciples.” Perhaps Gaius of Derbe, whom Luke mentions as one of Paul’s companions on a subsequent journey (ch. 20:4), may have been one of those converted at this time. The work accomplished implies a stay that may have lasted several months.

 

ထပ်မံပြန်လည်လာရောက်ခဲ့သည်။ တာရစ္စသို့ အရှေ့ဘက်သို့ဆက်လက်သွားပြီး သင်္ဘောဖြင့် ဆီးရီးယားရှိ အန္တိအုတ်သို့ ပြန်လည်သွားရန်မှာ ပိုမိုရိုးရှင်းသောနည်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် ခရီးသွားရန် ပင်ပန်းသော မိုင် ၂၅၀ ခန့်ရှိသော ရှည်လျားသောလမ်းကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့ဖြတ်သန်းခဲ့သော နယ်မြေများကို ပြန်လည်ဖြတ်သန်းခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ပိုင်အန္တရာယ်ဖြင့် ကြဲချခဲ့သော နှုတ်ကပတ်တရား၏မျိုးစေ့ကို ထပ်မံကြဲဖြန့်ရန် အခွင့်အရေးရရှိခဲ့သည်။ အန္တိအုတ်နှင့် အိခုနိမ်ရှိ ဂျူးများ၏ ရန်လိုမှုသည် တမန်တော်များအား ထပ်မံလည်ပတ်ရန် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအန္တရာယ်မရှိဘဲ လျော့ကျသွားခဲ့ပေမည်။ နေရာအချို့တွင် မြို့အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည် ၎င်းတို့၏သက်တမ်းပြီးဆုံးပြီး အခြားသူများက ဆက်ခံခဲ့ပေမည်။ ပေါလု၏ ပထမဆုံးသာသနာပြုခရီးကို ကြည့်ပါ။

Returned again. It would have been a much simpler matter to proceed east to Tarsus, and return by ship to Antioch in Syria. But Paul and Barnabas chose a long, weary way, traveling some 250 mi. on their return journey to the sea. But by going back over the ground they had covered, they had opportunity to scatter still further the seed of the word they had earlier sown at such personal peril. The hostility of the Jews at Antioch and Iconium must have subsided to enable the apostles to revisit those cities without further personal danger. Perhaps in some places the city officials had served their terms, and others had succeeded them. See Paul’s First Missionary Tour.

 

၂၂။ ခိုင်မာစေခြင်း။ “အားပေးခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်သင့်သည်။ ဤသည်မှာ နောက်ပိုင်းတွင် သာမန်ဖြစ်သော သာသနာ့အခမ်းအနားဖြစ်သည့် ခိုင်မာစေခြင်းကို မဆိုလိုပေ။ ပေါလု၏လုပ်ဆောင်မှုသည် ယေရှု၏ ပေတရုအား “သင်ပြောင်းလဲသောအခါ သင့်ညီအစ်ကိုများကို အားပေးပါ” ဟူသော တာဝန်ပေးချက်နှင့် ကိုက်ညီသည် (လုကာ ၂၂:၃၂)။ ပေါလုသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်ဒုက္ခများနှင့် ၎င်းတို့မှ လွတ်မြောက်မှုများမှ သတိပေးချက်များနှင့် အားပေးစကားများဖြင့် ဤသို့ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

22. Confirming. Rather, “strengthening.” This does not mean the ecclesiastical rite of confirmation common in later times. Paul’s action here is in harmony with Jesus’ charge to Peter, “When thou art converted, strengthen thy brethren” (Luke 22:32). This Paul could do by warnings and exhortations drawn from his own trials and his deliverance from them.

 

ယုံကြည်ခြင်း။ ဤနေရာတွင် ယုံကြည်ခြင်းသည် ယုံကြည်ချက်နှင့် သင်ကြားပို့ချမှု၏ ပြင်ပထုတ်ဖော်မှုဟု နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။ “ယုံကြည်ခြင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် “ယုံကြည်ချက်များ၏အစုအဖွဲ့” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် နောက်ပိုင်း တမန်တော်စာပေများတွင် ပေါ်ပေါက်လာသည် (၂ တိမောသေ ၄:၇၊ ယုဒ ၃, ၂၀) နှင့် ဤနေရာတွင်လည်း ဆင်တူအသုံးပြုထားပေမည်။

The faith. Probably to be understood here as the objective expression of faith, that is, in what was believed and taught. This sense of the word “faith,” meaning a “body of belief,” appears in later apostolic literature (see 2 Tim 4:7; Jude 3, 20), and is probably used similarly here.

 

ကျွန်ုပ်တို့သည်။ ဂရိဘာသာစကားတွင် “ဟိုတီ” ဟူသော စကားလုံးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာတွင် ကိုးကားချက်များအဖြစ် တိုက်ရိုက်ကိုးကားမှုကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။ ထို့ကြောင့် “ကျွန်ုပ်တို့သည် များစွာသော ဒုက္ခများဖြင့် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သို့ ဝင်ရောက်ရမည်” ဟူသော စကားများသည် ပေါလုက ဤလည်ပတ်မှုတွင် အသင်းတော်များအား ပြောခဲ့သည့် တိုက်ရိုက်ကိုးကားချက်ဖြစ်ပုံရသည်။ လုကာ၏ “ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော နာမ်စားအသုံးပြုမှုကို အချို့က သူလည်း ဤတရားဟောချက်များကို ကြားနာရန် ရှိနေခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြသည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် သူသည် ဒုတိယသာသနာပြုခရီးတွင် ထရိုအက်စ်သို့ရောက်မချင်း (အခန်း ၁၆:၁၀) ပေါလု၏ခရီးများတွင် ပါဝင်သူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း ထပ်မံညွှန်ပြခြင်းမရှိသောကြောင့် “ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော စကားလုံးသည် ပေါလု၏စကားများကို တိုက်ရိုက်ကိုးကားပြီး ပေါလုသည် ၎င်း၏တရားနာသူများနှင့် ကိုယ်ကိုယ်တိုင်ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့သည်ဟု နားလည်ရန်မှာ အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။ သူသည် ၎င်း၏ဒုက္ခများကို ၎င်း၏သတင်းစကား၏သစ္စာကို သရုပ်ပြရန်အတွက် ညွှန်ပြနိုင်ခဲ့သည်။

That we. In Greek the word hoti, “that,” often introduces a direct quotation, serving much as quotation marks in English. Thus the words, “we must through much tribulation enter into the kingdom of God,” apparently are a direct quotation of what Paul said to the churches on this visit. The use by Luke of the pronoun “we” has been taken by some to indicate that he also was present to hear these sermons. However, as he gives no further indication of being a party to Paul’s travels until the Second Missionary Journey at Troas (ch. 16:10), it is probably best to understand by the word “we” that this is a direct quotation of Paul’s words and that Paul identified himself with his hearers as he spoke. Surely he could point to his own tribulations as illustrations of the truth of his message!

 

များစွာသော ဒုက္ခများ။ “များစွာသော ဒုက္ခများ” ဟု ဘာသာပြန်သင့်သည်။ ပေါလု၏ တိမောသေထံသို့ ဒုတိယစာတွင် လစ္စထရာမှ ရွေးချယ်ထားသော တပည့်ဖြစ်သူ (တမန်တော် ၁၆:၁–၃) အား ဒုက္ခအကြောင်း ထိတွေ့ဖွယ်ဖော်ပြချက်တစ်ခုရှိသည်။ သူသည် အန္တိအုတ်၊ အိခုနိမ်နှင့် လစ္စထရာတို့တွင် ခံစားခဲ့ရသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများကို ရည်ညွှန်းပြီး “ခရစ်တော်ယေရှုတွင် ဘုရားသခင်ကိုကိုးကွယ်သောသူအားလုံး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ခံရမည်” ဟူသော အဆိုကို ဖော်ပြထားသည် (၂ တိမောသေ ၃:၁၂၊ ဗျာဒိတ် ၁:၉၊ ၇:၁၄)။

Much tribulation. Rather, “many tribulations.” In Paul’s second epistle to Timothy, the chosen disciple of Lystra (see Acts 16:1–3), is a touching reference to tribulation. He refers to the persecution he endured at Antioch, Iconium, and Lystra, and states the axiom that “all that will live godly in Christ Jesus shall suffer persecution” (2 Tim. 3:12; cf. Rev. 1:9; 7:14).

 

ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်။ အခန်း ၁:၆ ကိုကြည့်ပါ။ ဧဝံဂေလိတရားများတွင် ရင်းနှီးသော ဤစကားစုသည် ပေါလု၏မှတ်တမ်းတင်ထားသော သင်ကြားမှုများတွင် စောစွာနှင့် မကြာခဏပေါ်ပေါက်သည် (ရောမ ၁၄:၁၇၊ ၁ ကောရိန္သု ၄:၂၀၊ ၆:၉၊ ကောလောသဲ ၄:၁၁၊ ၂ သက်သာလောနိမှာ ၁:၅)။ ပေါလုအတွက် ၎င်းသည် အမှန်တကယ်ရှိသော နိုင်ငံတော်ဖြစ်ပြီး ခရစ်တော်သည် ဘုရင်ဖြစ်သည်။

The kingdom of God. See on ch. 1:6. This phrase, familiar in the Gospels, occurs early and often in the recorded teaching of Paul (Rom. 14:17; 1 Cor. 4:20; 6:9; Col. 4:11; 2 Thess. 1:5). For Paul it is an actual kingdom, and Christ is King.

 

၂၃။ ခန့်အပ်ခြင်း။ ဂရိဘာသာစကားဖြင့် “ချဲရိုတိုနီယို” ဟူသည်မှာ “လက်ကိုဆန့်ထုတ်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤစကားလုံးကို ဂရိလူမျိုးများက လက်ဖြင့်ထောက်ခံမှုဖြင့် အရာရှိများကို ရွေးချယ်ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဤမှ “ရွေးချယ်ခြင်း” ဟူသော ယေဘုယျအဓိပ္ပာယ်ကို ဆင်းသက်လာပြီး နည်းလမ်းကို ထူးထူးခြားခြားမဖော်ပြဘဲ (၂ ကောရိန္သု ၈:၁၉ တွင် ချဲရိုတိုနီယို ကို “ရွေးချယ်ခံရသည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်)။ ၎င်းမှ “ခန့်အပ်ခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ထပ်မံဖွံ့ဖြိုးလာပြီး ရွေးချယ်ခြင်း သို့မဟုတ် အခြားနည်းများဖြင့် ဖြစ်စေသည် (တမန်တော် ၁၀:၄၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤကြိယာပုံစံအပေါ်အခြေခံ၍ ပညာရှင်အချို့က လစ္စထရာ၊ အိခုနိမ်နှင့် အန္တိအုတ်တွင် ရွေးချယ်ခံရသော အကြီးအကဲများကို လူထုမဲပေးမှုဖြင့် ရွေးချယ်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုထားသည်။ တမန်တော်အသင်းတော်တွင် ရွေးချယ်မှုစနစ်တစ်ခုကို ကျင့်သုံးခဲ့သည်မှာ မှန်ကောင်းမှန်နိုင်သော်လည်း (တမန်တော် ၆:၃၊ ၂ ကောရိန္သု ၈:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤနေရာတွင် ဤနည်းလမ်းကို အသုံးပြုခဲ့သလားဟု သိသာထင်ရှားသော သံသယများရှိရမည်။ ဤအခန်းကဏ္ဍသည် အသင်းတော်များမဟုတ်ဘဲ ပေါလုနှင့် ဗာနဗတို့သည် ရွေးချယ်မှုကို ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြပြီး ၎င်းကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရာတွင် “ရွေးချယ်ခြင်း” သို့မဟုတ် “ခန့်အပ်ခြင်း” ဟူသော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်သည် အကောင်းဆုံးဘာသာပြန်ဖြစ်သည်။ တရားဝင်ခန့်အပ်ခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်မှာ သေချာသော်လည်း (၁ တိမောသေ ၄:၁၄၊ ၅:၂၂၊ ၂ တိမောသေ ၁:၆ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤနေရာတွင်အသုံးပြုထားသော ကြိယာသည် ၎င်းကို မဖြစ်မနေ ညွှန်ပြထားခြင်းမဟုတ်ပေ။ ဒေသဆိုင်ရာ အခြေအနေများသည် ဤအသင်းတော်အသစ်များတွင် အရာရှိများကို အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲဖွင့်လှစ်ရန်ထက် တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ရန် တမန်တော်များက ပိုမိုပညာရှိသည်ဟု ခံစားရစေခဲ့ပေမည်။ ပေါလုသည် တိတုအား ဆင်တူသောလုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို အကြံပြုခဲ့ပုံရသည် (တိတု ၁:၅)။

23. Ordained. Gr. cheirotoneō, literally, “to extend the hand.” This word was used among the Greeks for the action of electing officials by show of hands; from this was derived the general meaning, “to elect,” without particular regard to the method employed (see 2 Cor. 8:19, where cheirotoneō is translated, “chosen”); and from this was developed the further meaning, “to appoint,” whether by election or by other means (see Acts 10:41). On the basis of this verb some scholars have suggested that the elders chosen at Lystra, Iconium, and Antioch were elected by popular vote. Although it is probably true that some system of election was practiced in the apostolic church (see Acts 6:3; 2 Cor. 8:19), serious doubt must be entertained as to whether such was the method of selection employed here. The present passage indicates that Paul and Barnabas, rather than the churches, made the selection, and in view of this, the broader meaning of “chose,” or “appointed,” appears to be the best translation. Though formal ordination doubtless took place (see 1 Tim. 4:14; 5:22; 2 Tim. 1:6), it is not necessarily implied by the verb used here. Local circumstances probably were such that the apostles felt it was wiser to appoint officers directly in these new churches than to open the matter to a general election. Paul seems to have recommended a similar procedure to Titus (Titus 1:5).

 

နောက်ပိုင်းတွင် ဘုန်းတော်ကြီးများကို သာသနာ့အမှုထမ်းများနှင့် လူထု၏မဲပေးမှုဖြင့် ပုံမှန်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရောမမြို့မှ ဖာဘီယန်ကို အေဒီ ၂၃၆ တွင် လူထုက ရွေးချယ်ခဲ့သည် (ယူဆီဘီးယပ်စ်၏ သာသနာ့သမိုင်း vi. ၂၉. ၂–၄)။ ကာသိဂျ်မှ ဆစ်ပရီယန် (အေဒီ ၂၅၈ တွင်ကွယ်လွန်) သည် “ညီအစ်ကိုများအားလုံး၏ ထောက်ခံမှု” အကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည် (စာလွှာ lxvii. ၅၊ ANF, အတွဲ ၅, စာမျက်နှာ ၃၇၁)။ သန့်ရှင်းသော တမန်တော်များ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ (ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ၄ ရာစုနှစ်) တွင် သာသနာ့ခေါင်းဆောင်များကို “လူထုတစ်ရပ်လုံးက ရွေးချယ်ရမည်” ဟူ၍ ပြဋ္ဌာန်းထားသည် (viii. ၂. ၄၊ ANF, အတွဲ ၇, စာမျက်နှာ ၄၈၁)။ ၄ ရာစုနှစ်မှစ၍ ဘုန်းတော်ကြီးအသစ်ကို အိမ်နီးချင်းဘုန်းတော်ကြီးများက အမည်စာရင်းတင်သွင်းပြီး ၎င်း၏အမည်ကို သာသနာ့အမှုထမ်းများနှင့် ၎င်း၏ဂိုဏ်းချုပ်မှ လူထုက အတည်ပြုရန် သတ်မှတ်ထားသော မူဝါဒဖြစ်သည်။ အလယ်ခေတ်တွင် လူထုဆိုသည်မှာ သာမန်လူထုမဟုတ်ဘဲ မင်းမျိုးမင်းနွယ်များကို ဆိုလိုသည်။

At a later time bishops were elected regularly by vote of the clergy and the people. Thus Fabian of Rome was chosen by the people in a.d. 236 (Eusebius Ecclesiastical History vi. 29. 2–4). Cyprian of Carthage (d. a.d. 258) speaks of the “suffrage of the whole brotherhood” (Epistle lxvii. 5; ANF, vol. 5, p. 371). The Constitutions of the Holy Apostles (probably 4th century) provide that the church leaders are to be “chosen by the whole people” (viii. 2. 4; ANF, vol. 7, p. 481). From the 4th century on it was the established policy for a new bishop to be nominated by neighboring bishops, and his name approved by the clergy and laity of his diocese. In the Middle Ages the laity meant, of course, the aristocracy, not the common man.

 

၁၁:၃၀ အပေါ်မှာ ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း။ တမန်တော်များအဖြစ် ၎င်းတို့ထံတွင် အပ်နှံထားသော အာဏာပိုင်ဆိုင်မှုကြောင့် (၁၃:၃ ကိုကြည့်ပါ)၊ ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် အကြီးအကဲများရွေးချယ်ရာတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဂျူးမဟုတ်သောသူများ၏ အသင်းတော်များတွင် ယေရုဆလင်မြို့ရှိ ခရစ်ယာန်များက လက်ခံထားပြီးဖြစ်သော အဖွဲ့အစည်းပုံစံတစ်ခုကို စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဗိမာန်တော်ထက် ဂျူးဘုရားကျောင်းပုံစံအပေါ် အခြေခံထားသည် (အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၅၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ပေါလုသည် ဤအသင်းတော်များကို ၎င်းတို့၏အဖွဲ့ဝင်များ ခရစ်ယာန်ဖြစ်လာပြီးမကြာမီတွင် စည်းရုံးဖွဲ့စည်းခဲ့သည်။ ဤအချက်က အသင်းတော်၏ ဝိညာဉ်ရေးဘဝနှင့် တိုးတက်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် အဖွဲ့အစည်းသည် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ပြသသည်။

Elders. See on ch. 11:30. By virtue of the authority vested in them as missionaries (see ch. 13:3), Paul and Barnabas led out in the choice of elders. Thus they instituted in the Gentile churches a form of organization already adopted by Christians in Jerusalem. It was based on the synagogue rather than on the Temple (see Vol. V, p. 57). Paul organized these churches soon after their members had become Christians, which fact shows that organization is essential for maintaining the spiritual life and growth of the church.

 

ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်း။ တမန်တော်များကိုယ်တိုင် အန္တိအုတ်မြို့မှ စေလွှတ်ခံရစဉ်က လုပ်ထုံးလုပ်နည်းအတိုင်း (၁၃:၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Prayed with fasting. As had been the procedure when the apostles themselves were sent forth from Antioch (see on ch. 13:3).

 

အပ်နှံခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ “သိမ်းဆည်းထားခြင်း” ဖြစ်သည်။ ဤစကားလုံးသည် တစ်ဦးသူတစ်ဦးအား မိမိ၏တန်ဖိုးရှိသော ဥစ္စာများကို အပ်နှံထားသူအပေါ် ယုံကြည်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဤကိစ္စတွင် ၎င်းသည် ဘုရားသခင်အပေါ် ပြည့်စုံသော ယုံကြည်မှုကို ဆိုလိုသည်။

Commended. That is, “committed.” This word suggests the confidence one person feels in another to whom he has committed the keeping of his treasured possessions. In the present case it implies absolute trust in God.

 

၂၄။ ပိသီဒီယ။ ၁၃:၁၄ ကိုကြည့်ပါ။

24. Pisidia. See on ch. 13:14.

 

ဖမ်ဖီလီယ။ ၁၃:၁၃ ကိုကြည့်ပါ။

Pamphylia. See on ch. 13:13.

 

၂၅။ ပါဂါ။ မာကုပ်ပြန်လှည့်သွားခဲ့သောမြို့ (၁၃:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ယခင်က ဤနေရာ၌ တမန်တော်များက ဟောပြောခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။ ယခု ၎င်းတို့ပြန်လာချိန်တွင် ယခင်က မလုပ်ဆောင်ခဲ့သောအရာကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

25. Perga. The city from which Mark had turned back (ch. 13:13). There is no mention of the apostles’ having preached previously here. Now on their return they do what before they apparently had left undone.

 

အာတာလီယ။ ၎င်းတို့ ပြည်နယ်သို့ ဝင်ရောက်စဉ်က တမန်တော်များသည် ပေဖုတ်မြို့မှ စတြပ်စရပ်မြစ်အတိုင်း ပါဂါသို့ တည့်တည့်သွားခဲ့ပုံရသည် (၁၃:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ပြန်လာချိန်တွင် ၎င်းတို့သည် အာတာလီယမြို့သို့ လမ်းကြောင်းပြောင်းခဲ့သည်။ ထိုမြို့သည် ကာတာရတ်တီမြစ်ဝတွင် တည်ရှိသော ဆိပ်ကမ်းမြို့ဖြစ်သည်။ ဤမြို့ကို ပါဂါမမ်ဘုရင် အာတာလပ်စ် ဖိလာဒဲဖပ်စ် (ဘီစီ ၁၅၉-၁၃၈) က တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ အာတာလီယတွင် မည်သည့်လုပ်ငန်းမှ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်တမ်းမရှိပေ။ တမန်တော်များသည် ဆီးရီးယားသို့ သင်္ဘောဖြင့်သွားရန် ဆိပ်ကမ်းအဖြစ်သာ ထိုမြို့သို့ သွားခဲ့ပုံရသည်။ ပေါလု၏ ပထမဆုံး သာသနာပြုခရီးကို ကြည့်ပါ။

Attalia. On their way into the province the apostles apparently had gone straight from Paphos to Perga up the river Cestrus (see on ch. 13:13). On their return they made a detour that led them to Attalia, a port at the mouth of the river Catarrhactes. This city was built by Attalus II Philadelphus, king of Pergamum (159–138 b.c.). There is no record of any work done at Attalia, and the apostles probably went to it only as a port where they could board ship for Syria. See Paul’s First Missionary Tour.

 

၂၆။ အန္တိအုတ်။ ဆီးရီးယားရှိ အန္တိအုတ်မြို့မှ တမန်တော်များသည် ၎င်းတို့၏ခရီးကို စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏သင်္ဘောသည် စီလီစီယာနှင့် ဆိုက်ပရပ်စ်ကြားမှ ဖြတ်သန်းပြီး ဆလူကီယမြို့တွင် ဆိုက်ကပ်နိုင်သည် သို့မဟုတ် အိုရွန်တီမြစ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ အန္တိအုတ်မြို့သို့ ရွက်လွှင့်သွားနိုင်သည်။

26. Antioch. In Syria, whence the apostles had set out on their journey. Their ship could pass between Cilicia and Cyprus, and either dock at Seleucia or enter the river Orontes and sail up to Antioch.

 

အပ်နှံခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ “သိမ်းဆည်းပေးအပ်ခြင်း” ဖြစ်သည်။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗကို စေလွှတ်ရာတွင် အန္တိအုတ်အသင်းတော်သည် ၎င်းတို့၏လုပ်ငန်းများတွင် လမ်းညွှန်မှု၊ ကာကွယ်မှု၊ နှင့် ထောက်ပံ့မှုအတွက် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်ထံသို့ ၎င်းတို့ကို အပ်နှံခဲ့သည်။ ဤကျေးဇူးတော်သည် ၎င်းတို့ကို မပျက်ကွက်ခဲ့ပေ။

Recommended. That is, “commended,” “given over.” In sending forth Paul and Barnabas, the church at Antioch had given them over to the grace of God for guidance, protection, and sustenance in their labors. This grace had not failed them.

 

ပြီးမြောက်ခဲ့သည်။ ပေါလုနှင့် ဗာနဗသည် ဂျူးမဟုတ်သောသူများအား ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောရန် တာဝန်တစ်ခုအတွက် အန္တိအုတ်အသင်းတော်မှ စေလွှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ယခု ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏တာဝန်ပြီးမြောက်ခဲ့သည်ဟူသော စိတ်ကျေနပ်မှုဖြင့် ၎င်းတို့၏မူလအသင်းတော်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဂျူးမဟုတ်သောသူများထံ ဟောပြောခြင်းကို စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်များကို ကောင်းမွန်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။

Which they fulfilled. Paul and Barnabas had been sent forth by the church at Antioch for the accomplishment of a specific task—the evangelization of Gentiles. Now they could return to their home congregation with the satisfaction that their commission was fulfilled. Though they had only begun their preaching to the heathen, yet what they had done was done well.

 

၂၇။ အသင်းတော်။ ဆိုလိုသည်မှာ အန္တိအုတ်မြို့ရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းဖြစ်သည်။ ထိုအသင်းသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လှုံ့ဆော်မှုဖြင့် (၁၃:၂ ကိုကြည့်ပါ) ၎င်းတို့ကို ခရီးထွက်ရန် စေလွှတ်ခဲ့သည်။ တမန်တော်များသည် ၎င်းတို့၏ပထမဆုံး သာသနာပြုခရီး၏ရလဒ်များကို ဤအသင်းတော်သို့ သတင်းပို့ရန် သင့်လျော်သည်။

27. The church. That is, the Christian congregation at Antioch, which had been moved by the Spirit (ch. 13:2) to send them on their journey. It was fitting that the apostles should report to this church the results of their First Missionary Journey.

 

အားလုံးကို ပြန်လည်ဖော်ပြခြင်း။ သာသနာပြုခရီးစဉ်အတွင်း ခရစ်ယာန်များသည် တမန်တော်များထံမှ သတင်းအနည်းငယ်သာ သို့မဟုတ် လုံးဝမကြားခဲ့ရပေ။ ယခု ၎င်းတို့သည် သတင်းကို စိတ်အားထက်သန်စွာ နားထောင်ရန် စုဝေးခဲ့သည်ဟု စိတ်ကူးကြည့်နိုင်သည်။

Rehearsed all. During the interval of the missionary tour the Christians had probably heard little or nothing from the apostles, and we may well picture the eagerness with which they now gathered to listen to the report.

 

ဘုရားသခင်ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့အောင်မြင်ခဲ့သော ကြီးမားသောအရာများသည် တကယ်တော့ ဘုရားသခင်၏ လုပ်ဆောင်ချက်များဖြစ်သည်။

God had done. The great things they had accomplished were actually the acts of God.

 

တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်ရှိသော နှိုင်းယှဉ်စကားသည် ပေါလု၏ နှစ်သက်ရာ နှိုင်းယှဉ်စကားတစ်ခုဖြစ်သည် (၁ ကော ၁၆:၉၊ ၂ ကော ၂:၁၂၊ ကောလောသဲ ၄:၃ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤနေရာတွင် ၎င်း၏မိန့်ခွန်းမှ အပိုင်းအစတစ်ခုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာပုံရသည်။

Opened the door. This meaningful phrase is a favorite metaphor of Paul (see 1 Cor. 16:9; 2 Cor. 2:12; Col. 4:3), and occurs here probably as a fragment from his speech.

 

ဂျူးမဟုတ်သောသူများထံသို့။ ဧဝံဂေလိတရားခံစားခွင့်များကို ယုံကြည်သူတိုင်းထံ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ဤလွတ်လပ်မှုကို အန္တိအုတ်မြို့တွင် ပထမဆုံးအကြိမ် ဂျူးမဟုတ်သောသူများထံ ကမ်းလှမ်းခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ပေါလုသည် ဗာနဗနှင့် အခြားသူများနှင့်အတူ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည် (၁၁:၂၀-၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧဝံဂေလိတရားသည် ယခုအခါ ဂျူးမဟုတ်သောသူများထံ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော နယ်ပယ်သို့ ပို့ဆောင်ခံခဲ့ရသည်။ ပေါလုသည် ဂျူးမဟုတ်သောသူများထံ သွားရန် ၎င်း၏တာဝန်ကို ပြီးမြောက်ခဲ့သည် (၂၂:၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Unto the Gentiles. The gospel privileges had been given to everyone who believed. This freedom was first offered to the Gentiles at Antioch, where Paul had assisted Barnabas and others in the work (ch. 11:20–26). The gospel had now been carried to the Gentiles over a much wider field. Paul was fulfilling his commission to go to the Gentiles (ch. 22:21).

 

၂၈။ ကြာရှည်အချိန်။ သို့မဟုတ် “မနည်းသောအချိန်”။ ပေါလုသည် ယေရုဆလင်ထက် အန္တိအုတ်မြို့သို့ ပိုမိုဆွဲဆောင်ခံခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ အန္တိအုတ်မြို့တွင် ဂျူးမဟုတ်သောသူများက ပထမဆုံး အသင်းတော်ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး၊ ထိုအသင်းတော်က ၎င်းအား ဂျူးမဟုတ်သောသူများထံ သာသနာပြုအဖြစ် ခန့်အပ်ခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း တမန်တော်နှစ်ဦးသည် ယခင်က ရရှိခဲ့သော ဂျူးမဟုတ်သောသူများအပြင် အခြားဂျူးမဟုတ်သောသူများကိုလည်း ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်မှာ သေချာသည်။

28. Long time. Or, “no little time.” Paul naturally was attracted more to Antioch than to Jerusalem, for it was at Antioch that Gentiles had first formed a church and it was that church that had commissioned him as a missionary to the Gentiles. During this period the two apostles doubtless continued to attract many Gentile converts, in addition to those previously won.

 

ellen g. white comments

1–3 AA 177

1–28 AA 177-188

4 AA 178

5, 6 AA 179

8–10 EW 203

8–13 AA 181

13–15 EW 203

14–18 AA 182

17 AA 598; Ed 66

19 AA 183

19, 20 AA 184; EW 203

21–23 AA 185

24–26 AA 187

27 AA 188