တမန်တော်ဝတ္ထု 17

 

အခန်းကြီး - ၁၇

chapter 17

 

၁ ပေါလုသည် သက်သာလောနိကမြို့၌ ဟောပြောသည်၊ ၄ ထိုတွင် အချို့သည် ယုံကြည်ကြပြီး အချို့ကမူ သူ့ကို ညှဉ်းဆဲကြသည်။ ၁၀ သူသည် ဗေရယာမြို့သို့ စေလွှတ်ခံရပြီး ထိုတွင် ဟောပြောသည်။ ၁၃ သက်သာလောနိကမြို့၌ ညှဉ်းဆဲခံရပြီးနောက်၊ ၁၅ သူသည် အေသင်မြို့သို့ ရောက်လာပြီး အငြင်းအခုံပြုကာ၊ သူတို့မသိသော အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်အား ဟောပြောသည်၊ ၃၄ ထို့ကြောင့် များစွာသောသူတို့သည် ခရစ်တော်ထံသို့ ပြောင်းလဲယုံကြည်ကြသည်။

1 Paul preacheth at Thessalonica, 4 where some believe, and others persecute him. 10 He is sent to Berea, and preacheth there. 13 Being persecuted at Thessalonica, 15 he cometh to Athens, and disputeth, and preacheth the living God to them unknown, 34 whereby many are converted unto Christ.

 

၁. ဖြတ်သွားခဲ့သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဒိုင်အိုဒျူအို” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “လမ်းဖောက်သွားသည်” ဖြစ်ပြီး၊ “ဒိုင်” ဆိုသည်မှာ “ဖြတ်သန်း” နှင့် “ဟိုဒို့စ်” ဆိုသည်မှာ “လမ်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤဂရိကြိယာသည် ဤနေရာနှင့် လုကာ ၈:၁ တွင်သာ ပေါ်ပေါက်သည်။ ၎င်း၏အသုံးပြုမှုသည် စာအုပ်နှစ်အုပ်၏ တူညီသော စာရေးသူဖြစ်မှုကို သက်သေပြသည်။

1. Had passed through. Gr. diodeuō, “to make one’s way,” from dia, “through,” and hodos, “way.” In the NT the Greek verb occurs only here and in Luke 8:1. Its use provides further evidence for the common authorship of the two books.

 

အမ်ဖိပိုလိစ်။ ဖိလိပ္ပိမြို့မှ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ (ကီလိုမီတာ ၄၈) ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ အစောပိုင်းကာလများတွင် ဤမြို့ကို “လမ်းကိုးလမ်း” (အင်နီယာ ဟိုဒိုင်) ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး ၎င်း၏မဟာဗျူဟာမြောက်တည်နေရာကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ရောမလူမျိုးများလက်ထက်တွင် အမ်ဖိပိုလိစ်သည် မကစီဒိုးနီးယားပြည်နယ်ကို ရောမတို့က ပိုင်းခြားထားသော အပိုင်းလေးပိုင်းအနက် ပထမအပိုင်း၏ မြို့တော်ဖြစ်လာသည်။

Amphipolis. About 30 mi. (48 km.) southwest of Philippi. In earlier days this city was known as Ennea Hodoi (“Nine Roads”), in acknowledgment of its strategic position. Under the Romans, Amphipolis became the capital of the first of the four sections into which the Roman province of Macedonia was divided.

 

အပေါလိုးနီးယား။ အမ်ဖိပိုလိစ်မှ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၃၀ (ကီလိုမီတာ ၄၈) ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့၏ တိကျသောတည်နေရာသည် မသေချာပါ။ ဖိလိပ္ပိမှ ခရီးသွားသူများအတွက် အဆိုပါမြို့နှစ်မြို့သည် တစ်ညအိပ်နားရာ နေရာများဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ သို့သော် တစ်ရက်လျှင် မိုင် ၃၀ ခန့် ခရီးသွားရခြင်းသည် မကြာသေးမီက ကြိမ်ဒဏ်ပေးခံခဲ့ရသော လူများအပေါ် ဖိစီးမှုကြီးမားစေသည်။ သာသနာပြုသူများသည် ဤမြို့နှစ်မြို့တွင် မနေ့မနားဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းမြို့များတွင် ဂျူးလူမျိုးများ အနည်းငယ်သာရှိသည်၊ သို့မဟုတ် မရှိသလောက်ဖြစ်နိုင်သည်။

Apollonia. About 30 mi. (48 km.) southwest from Amphipolis. The exact site of the city is uncertain. The two towns just mentioned may have been overnight stops for the travelers from Philippi, although traveling distances of about 30 mi. daily would have placed a great strain on men who had been recently scourged. The missionaries did not linger in the two towns, possibly because they contained few, if any, Jews.

 

သက်သာလောနိက။ အပေါလိုးနီးယားမှ အနည်းငယ်အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၃၇ (ကီလိုမီတာ ၅၉ ခန့်) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဤမြို့ကို ယခင်က သာမီဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော်လည်း၊ မကစီဒိုးနီးယား၏ ဖိလိပ်မင်းကြီးက ချဲ့ထွင်ခဲ့ပြီး၊ ကာဆန်ဒါးက ၎င်း၏ဇနီးဖြစ်သူ ဖိလိပ်၏သမီး သက်သာလောနိကီကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သာမစ်ပင်လယ်ကွေ့တွင် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွက် တည်နေရာကောင်းမွန်ပြီး၊ အရေးပါသော ဆိပ်ကမ်းမြို့တစ်မြို့ဖြစ်လာသည်။ သက်သာလောနိကီအမည်ဖြင့် ၎င်းသည် ယနေ့တိုင် အရေးပါသော မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည်။

Thessalonica. Situated about 37 mi. (c. 59 km.) slightly north of west from Apollonia. The city was earlier known as Thermae, but had been enlarged by Philip of Macedon, and renamed by Cassander in honor of Thessalonike, his wife and Philip’s daughter. It was well situated for commerce on the Thermaic Gulf, and had become a port of some importance. As Thessalonike it is still an important city.

 

ဂျူးလူမျိုး၏ ဆီနာဂေါ့။ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဗဟိုဌာနဖြစ်သော သက်သာလောနိကသည် ဂျူးလူမျိုးများကို များစွာဆွဲဆောင်ခဲ့သည်။ ဤပြန့်ကျဲနေသော ဂျူးလူမျိုး (တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၅၉-၆၁ ကို ကြည့်ပါ) များသည် ဘာသာရေးလွတ်လပ်ခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ဝတ်ပြုရာနေရာကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ သက်သာလောနိကရှိ ဆီနာဂေါ့သည် အနီးအနားရှိ ဂျူးလူဦးရေ မလုံလောက်သော မြို့များကိုလည်း ဝန်ဆောင်မှုပေးဖွယ်ရှိသည်။

Synagogue of the Jews. As a busy commercial center, Thessalonica attracted Jews in large numbers. These members of the Dispersion (see Vol. V, pp. 59–61) enjoyed religious freedom, and were able to build their own place of worship. It is probable that the synagogue in Thessalonica also served nearby towns whose Jewish populations were not large enough to support a building of their own.

 

၂. သူ၏အကျင့်အတိုင်း။ တမန်တော်များ၏အကျင့် ၁၃:၅၊ ၁၄ ကို ကြည့်ပါ၊ လုကာ ၄:၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

2. As his manner was. See on Acts 13:5, 14; cf. on Luke 4:16.

 

ဝင်ရောက်သွားသည်။ ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးအနေဖြင့် သူ့အခွင့်အရေးအတိုင်း။ သူသည် ပီဆီဒီယန်အန္တိအုတ်တွင်ကဲ့သို့ (အခန်း ၁၃:၁၄ ကို ကြည့်ပါ) ဟောပြောရန် ဖိတ်ကြားခံရဖွယ်ရှိသည်။

Went in. As of right, as a Jew. He may have been invited to speak, as in Pisidian Antioch (see on ch. 13:14).

 

သုံးဆယ်ဘတ်နေ့များ။ ဂရိဘာသာတွင် “အက်ပီ ဆဗ္ဗတ်တာ ထရီယာ” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ စကားလုံးအတိုင်း “ဆယ်ဘတ်သုံးရက်အပေါ်တွင်” ဖြစ်သည်။ အာအက်စ်ဗွီတွင် “သုံးပတ်ကြာ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ ဤဘာသာပြန်မှုသည် မလျော်ကန်ပုံရသည်။ ပင်မဆိုလိုရင်းနှင့် တိုက်ရိုက်ထင်ရှားသော ဘာသာပြန်မှုကို ဦးစားပေးရမည်ဟူသော စည်းမျဉ်းကို အသုံးပြုလျှင်၊ “ဆယ်ဘတ်” ဟူသော ဘာသာပြန်မှုသည် ဤနေရာတွင် သင့်လျော်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် ဘာသာစကားအရ သို့မဟုတ် အကြောင်းအရာအရ၊ သို့မဟုတ် ဖော်ပြထားသော အခြေအနေများတွင် “ပတ်များ” ဟု ဘာသာပြန်ရန် လိုအပ်သည့်အရာ မရှိပါ။ ဤကျမ်းပိုဒ်ကို ဘာသာစကား ၁၃ မျိုးဖြင့် စစ်ဆေးထားသော ဘာသာပြန်ကျမ်း ၆၈ မျိုးအနက်၊ အာအက်စ်ဗွီကျမ်းမှလွဲ၍ ဘိုမား၏ ဂျာမန်ဘာသာပြန်ကျမ်းတစ်ခုသာလျှင် “သုံးပတ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ အာအက်စ်ဗွီတွင် “ဆယ်ဘတ်” ကို မျက်နှာစာမှတ်ချက်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ ကျမ်းများစွာတွင် “ဆယ်ဘတ်နေ့များ” သို့မဟုတ် “ဆက်လက်ဆယ်ဘတ်များ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို အသုံးပြုထားပြီး “ပတ်များ” ဟူသော အတွေးကို ဖယ်ထုတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် “ဆယ်ဘတ်သုံးရက်အပေါ်တွင်” ဟူသော ဘာသာပြန်မှုသည် မှန်ကန်ပြီး ဦးစားပေးသင့်သည်ဟု ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ ပေါလု၏ ဆယ်ဘတ်နေ့စောင့်ထိန်းမှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အခန်း ၁၃:၁၄၊ ၁၆:၁၃ ကို ကြည့်ပါ။ ဆယ်ဘတ်နေ့များအကြား အကျိုးအဆက်များတွင် ပေါလုသည် ၎င်း၏ တဲရက်လုပ်ငန်း (တမန်တော်များ၏အကျင့် ၁၈:၃၊ သက်သာလောနိကဩဝါဒစာ ပထမစောင် ၂:၉၊ ဒုတိယစောင် ၃:၈ ကို ကြည့်ပါ) ကို လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်မှာ သေချာသည်။ ပေါလုအား ဆက်လက်သုံးဆယ်ဘတ်နေ့ဆက်လက် ဟောပြောခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းသည် သူ့ကို ရဗ္ဗိအဖြစ် လေးစားမှုပြသခြင်းနှင့် ၎င်း၏စိတ်အားထက်သန်သော ဟောပြောမှုကို ပြသည်။

Three sabbath days. Gr. epi sabbata tria, literally, “upon three Sabbaths.” The RSV has “for three weeks.” This translation seems unwarranted. Applying the rule that the primary, direct, and obvious translation is to be preferred, unless form or context require an accommodated meaning, the translation “Sabbaths” is appropriate here. There is nothing in the Greek, linguistic or contextual, or in the circumstances described, that requires the translation “weeks.” Of 68 versions consulted on this passage, in 13 languages, only one of them, besides the RSV, namely, the German of Bohmer, gives the reading “three weeks.” The RSV gives “sabbaths” as a marginal reading. Many versions use the expression “sabbath days” or “successive sabbaths,” precluding any thought of “weeks.” We may therefore conclude that the translation “upon three Sabbaths” is valid and to be preferred. For Paul’s relation to Sabbath observance see on chs. 13:14; 16:13. During the intervals between the Sabbaths the apostle doubtless worked at his trade of tent-making (see Acts 18:3; 1 Thess. 2:9; 2 Thess. 3:8). That Paul was allowed to preach for three Sabbaths in succession shows the respect accorded him as a rabbi, and his earnest eloquence.

 

အငြင်းအခုံပြုသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဒိုင်ယာလီဂိုမိုင်” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “စကားပြောဆိုသည်”၊ “ဟောပြောသည်”၊ “ဆွေးနွေးသည်” ဖြစ်ပြီး၊ အခန်း ၁၇ တွင် “အငြင်းအခုံပြုသည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ကြိယာနှင့် မတူပါ။ ပေါလု၏ သက်သေခံမှုသည် အမြဲတမ်း ရဲရင့်သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ ဧဝံဂေလိတရားကို “စကားလုံးဖြင့်သာမက၊ တန်ခိုးနှင့်လည်း၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်နှင့်လည်း၊ အပြည့်အဝအာမခံချက်နှင့်လည်း” ဟောပြောခဲ့သည် (သက်သာလောနိကဩဝါဒစာ ပထမစောင် ၁:၅)။ တစ်ချိန်တည်းတွင်၊ သူသည် “မိခင်သူနာပြုတစ်ဦးက သူ၏ကလေးများကို ပြုစုပျိုးထောင်သကဲ့သို့” နူးညံ့ခဲ့သည် (သက်သာလောနိကဩဝါဒစာ ပထမစောင် ၂:၇)။ ရလဒ်အနေဖြင့်၊ ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ဘာသာပြောင်းဝင်သူများသာမက၊ တပါးအမျိုးသားများစွာသည်လည်း “ရုပ်တုများမှ လှည့်ထွက်ကာ အသက်ရှင်ပြီး စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်ကို ဝတ်ပြုရန်” ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည် (သက်သာလောနိတ်ဩဝါဒစာ ပထမစောင် ၁:၉)။

Reasoned. Gr. dialegomai, “to converse,” “to discourse,” “to discuss,” rather than “to dispute,” as the same verb is translated in v. 17. Paul’s witness was as fearless as ever. He preached the gospel of God not “in word only, but also in power, and in the Holy Ghost, and in much assurance” (1 Thess. 1:5). At the same time, he was gentle, “even as a nurse cherisheth her children” (1 Thess. 2:7). As a result, not only Jews and proselytes were saved, but many Gentiles turned “from idols to serve the living and true God” (1 Thess. 1:9).

 

ကျမ်းစာမှ။ ပိုမိုတိကျစွာ “သမ္မာကျမ်းစာမှ” ဟု ဆိုရမည်။ ပေါလုသည် သူ၏အကြောင်းပြချက်များကို သမ္မာကျမ်းစာမှ ထုတ်ယူခဲ့သည်၊ ယေရှုကိုယ်တိုင် (လုကာ ၂၄:၂၅-၂၇၊ ၄၄)၊ စတီဖန် (တမန်တော်များ၏အကျင့် ၇) နှင့် ပီဆီဒီယာမြို့ အန္တိအုတ်တွင် သူကိုယ်တိုင် (အခန်း ၁၃:၁၆-၄၁) ပြုခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်သည်။

Out of the scriptures. Rather, “from the Scriptures.” Paul drew his reasons from the Scriptures, as did Jesus (Luke 24:25–27, 44), and Stephen (Acts 7), and as he himself did at Antioch in Pisidia (ch. 13:16–41).

 

၃. ဖွင့်ဟသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဒိုင်ယာနိုင်ဂို”။ ဤစကားလုံးကို လုကာက (၁) ဧမောင်သို့လမ်းတွင် တပည့်တော်များအား သမ္မာကျမ်းစာကို ရှင်းပြရာတွင် ခရစ်တော်က အသုံးပြုခဲ့သည် (လုကာ ၂၄:၃၂)၊ (၂) တပည့်ဆယ့်တစ်ဦး၏ စိတ်နှလုံးကို “သမ္မာကျမ်းစာကို နားလည်နိုင်ရန်” ဖွင့်ဟရာတွင် ခရစ်တော်က အသုံးပြုခဲ့သည် (လုကာ ၂၄:၄၅)၊ (၃) လီဒီယာ၏ နှလုံးကို ပေါလု၏သွန်သင်ချက်ကို နားလည်နိုင်ရန် သခင်ဘုရားက ဖွင့်ဟပေးခဲ့သည် (တမန်တော်များ၏အကျင့် ၁၆:၁၄)။ ဤနေရာတွင် ပေါလုသည် သူ၏ဆရာဖြစ်သူ၏ ပုံသက်သေကို လိုက်နာပြီး၊ နားထောင်သူများ၏ စိတ်နှလုံးများ သူ၏သတင်းစကားကို လက်ခံနိုင်ရန် သမ္မာကျမ်းကို ဖွင့်ဟသည်။

3. Opening. Gr. dianoigō. The same word is used by Luke for (1) Christ’s opening, or explaining the Scriptures to the disciples on the way to Emmaus (Luke 24:32), (2) Christ’s opening the minds of the Eleven “that they might understand the scriptures” (v. 45), and (3) the Lord’s opening the heart of Lydia that she might understand Paul’s teaching (Acts 16:14). Here Paul follows his Master’s example and opens Scripture, that the minds of his hearers might open to receive his message.

 

ဖော်ပြသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ပါရာတီသီမိုင်” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “ဘေးတွင်ထားသည်” ဖြစ်ပြီး၊ စားပွဲပေါ်တွင် အစားအစာထားရာတွင် (အခန်း ၁၆:၃၄) သို့မဟုတ် အငြင်းအခုံများကို ဖော်ပြရာတွင် ပုံဆောင်အသုံးပြုသည်။ “ဖော်ပြသည်” ဟူသော စကားလုံးသည် ယခင်အဓိပ္ပာယ်တွင် သံသယဖြစ်ဖွယ်ယူဆချက်တစ်ခုကို ဖော်ပြခြင်းမဟုတ်ဘဲ “သက်သေပြသည်” ဟု ဆိုလိုသည်။ ပေါလုသည် ၎င်း၏သွန်သင်ချက်အတွက် သမ္မာကျမ်းမှ သက်သေများကို ထုတ်ယူပြီး၊ ဆီနာဂေါ့ရှိ နားထောင်သူများရှေ့တွင် ဆွဲဆောင်မှုရှိစွာ တင်ပြခဲ့သည်။

Alleging. Gr. paratithēmi, “to set forth alongside,” used of setting food on a table (ch. 16:34), or, figuratively, of setting forth arguments. “To allege,” in its older sense, did not mean to set forth a doubtful assumption but “to cite.” Paul produced scriptural proof for his teaching, and persuasively set it before his hearers in the synagogue.

 

ခရစ်တော်။ ဂရိဘာသာတွင် အာတီကယ်ပါရှိပြီး “ခရစ်တော်” သို့မဟုတ် “မေရှိယ” ဟု ဖတ်ရသည်။ တမန်တော်သည် ဂျူးလူမျိုးများ၏ မေရှိယအပေါ် မမှန်ကန်သော အယူအဆများကို ပြုပြင်ရန် ရည်ရွယ်သည် (လုကာ ၄:၁၉ ကို ကြည့်ပါ)။

Christ. The Greek has the article, giving the reading “the Christ,” or “the Messiah.” The apostle purposes to correct the Jews’ erroneous conceptions of the Messiah (see on Luke 4:19).

 

လိုအပ်သည်။ သို့မဟုတ် “လိုအပ်သည်”။ ပေါလုသည် မေရှိယသည် ခံစားရမှသာလျှင် အပြစ်ကို အောင်နိုင်နိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ ခံစားမှုသည် အောင်မြင်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည် (လုကာ ၂၄:၂၆၊ ၂၇ ကို ကြည့်ပါ)။

Must needs. Or, “it was necessary.” Paul showed how the Messiah could not conquer sin unless He suffered. Suffering was essential to triumph (see on Luke 24:26, 27).

 

ခံစားခဲ့ရပြီး၊ ထမြောက်ခဲ့သည်။ ပိုမိုတိကျစွာ “ခံစားရန်နှင့် ထမြောက်ရန်”။ ပေါလုသည် ဂျူးလူမျိုးများအတွက် လက်ခံရန်ခက်ခဲသော ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်နှစ်ခုကို အထူးတလည်ဖော်ပြသည်—ခံစားရသော မေရှိယနှင့် ၎င်း၏ထမြောက်ခြင်း။ ဟေရှာယအခန်း ၅၃ သည် ဤသို့သော လေ့လာမှုတွင် အရေးပါသောနေရာယူထားသည် (လုကာ ၂၄:၂၆၊ ၂၇၊ တမန်တော်များ၏အကျင့် ၈:၃၂-၃၅၊ ၁၃:၂၆-၃၃ ကို ကြည့်ပါ)။

Have suffered, and risen again. Rather, “to suffer and to rise.” Paul specifically deals with two aspects of Christian teaching that Jews found hard to accept—the suffering Messiah and His resurrection. The 53d chapter of Isaiah would hold a prominent place in such a study (see on Luke 24:26, 27; cf. on Acts 8:32–35; 13:26–33).

 

ဤယေရှုသည်။ ဂရိဘာသာဖွဲ့စည်းမှုသည် “ဟုဆိုလျက်” ဟူသော စကားရပ်ကို ထည့်သွင်းရန် မျှတသည်။ ထို့ကြောင့် ဤစကားစုသည် “ဤသူသည် မေရှိယဖြစ်သည်ဟု ဆိုလျက်၊ ငါသည် သင်တို့အား တရားဟောနေသော ယေရှုဖြစ်သည်” ဟု ဖတ်နိုင်သည် (အခန်း ၉:၂၂ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

That this Jesus. The Greek construction justifies the insertion of “saying” before “that.” The phrase may then read, “saying that this is the Messiah, Jesus, whom I am publicly proclaiming unto you” (cf. on ch. 9:22).

 

၄. သူတို့အနက်အချို့။ ဆီနာဂေါ့ရှိ ဂျူးလူမျိုးများကို ဆိုလိုသည် (အခန်း ၁၃:၄၃ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤသူများသည် ယုံကြည်မှုမရှိသော ဂျူးလူမျိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် လူနည်းစုဖြစ်ဖွယ်ရှိသည် (အခန်း ၁၇:၅)။

4. Some of them. That is, of the Jews in the synagogue (cf. ch. 13:43). These were probably in the minority compared with the unbelieving Jews (ch. 17:5).

 

ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ပိုမိုတိကျစွာ “ပေါလု၏ အငြင်းအခုံဖြင့် ဆွဲဆောင်ခံရသည်”။

Believed. Rather, “were persuaded,” that is, by Paul’s reasoning.

 

ပေါလုနှင့် ပေါင်းသင်းသည်။ စကားလုံးအတိုင်း “ဘုရားသခင်က ပေါလုထံသို့ တပည့်ဖြစ်ရန် ခွဲဝေပေးခဲ့သည်”။ ရိုသာဟမ်က “ပေါလုနှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်သည်” ဟု ဘာသာပြန်သည်။

Consorted with Paul. Literally, “were allotted to Paul [by God]” to be disciples. Rotherham translates, “cast in their lot with Paul.”

 

ဆည်းကပ်သော ဂရိလူမျိုးများ။ စာသား၏သက်သေအချို့ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကို ကြည့်ပါ) တွင် “ဆည်းကပ်သောသူများနှင့် ဂရိလူမျိုးများ” ဟု ဖတ်ရန် ဖော်ပြထားသည်။ ဤသူများထဲတွင် အချို့သည် ဘာသာပြောင်းဝင်သူများ (အခန်း ၁၀:၂ ကို ကြည့်ပါ)။ သို့သော် သက်သာလောနိကအသင်းတော်သည် အများအားဖြင့် တပါးအမျိုးသားများဖြစ်ပြီး၊ အချို့သောအဖွဲ့ဝင်များသည် ဂျူးဘာသာမှတစ်ဆင့်မဖြတ်သန်းဘဲ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုမှ ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည် (သက်သာလောနိတ်ဩဝါဒစာ ပထမစောင် ၁:၉၊ ၂:၁၄)။

Devout Greeks. There is some textual evidence (cf. p. 10) for the reading “devout persons and Greeks.” Some of these were proselytes (see on ch. 10:2). But the Thessalonian church appears to have been predominantly Gentile, and some of its members were won from idolatry without passing through Judaism (1 Thess. 1:9; 2:14).

 

လူအုပ်ကြီး။ ဤတပါးအမျိုးသားများသည် မွေးရာပါ ဂျူးလူမျိုးများထံတွင် တွယ်ကပ်နေသော မလွတ်ကင်းသော ဘာသာရေးယုံကြည်မှုများဖြင့် အဟန့်အတားမဖြစ်ခဲ့ပါ။

A great multitude. These Gentiles were not hampered by the prejudices that clung so closely about those who were born Jews.

 

ထိပ်တန်းမိန်းမများ။ ဤသူများသည် လီဒီယာကဲ့သို့ (အခန်း ၁၆:၁၄) စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးအရ လွတ်လပ်သူများ သို့မဟုတ် မြို့၏ထိပ်တန်းလူကြီးများ၏ ဇနီးများဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဂျူးလူမျိုးများ သို့မဟုတ် တပါးအမျိုးသားများဖြစ်ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။ မကစီဒိုးနီးယားတွင် မိန်းမများသည် လွတ်လပ်မှုကို များစွာရရှိခံစားခဲ့သည်။ ဤကျမ်းပိုဒ် (အခန်း ၁၇:၄) သည် အခန်း ၂ တွင် ဖော်ပြထားသော ဆယ်ဘတ်သုံးရက်ထက် ပိုမိုကာလရှည်ကြာသည်ဟု ယူဆရသည်။ သက်သာလောနိကတွင် အောင်မြင်သော အလုပ်လုပ်ကိုင်မှု၏ ပုံပြဖော်ပြချက်နှင့် ပေါလု၏စာစောင် (သက်သာလောနိတ်ဩဝါဒစာ ပထမစောင်) သည် သုံးပတ်ထက်ပို၍ နေထိုင်ခဲ့သည်ဟု အကြံပြုသည်။

Chief women. These may have been economically and socially independent, like Lydia (ch. 16:14), or the wives of the chief men of the town. It is not possible to decide whether they were Jewesses or Gentiles. Women enjoyed a large measure of freedom in Macedonia. It seems probable that this verse (ch. 17:4) covers more than the three Sabbaths mentioned in v. 2. The tenor of the narrative, with its picture of a prospering work at Thessalonica, and Paul’s epistle (1 Thessalonians) suggest a stay of more than three weeks.

 

၅. ယုံကြည်မှုမရှိသူများ။ စာသား၏သက်သေအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကို ကြည့်ပါ) ဤစကားလုံးများကို ချန်လှပ်ထားရန် ထောက်ခံသည်။ ဤစကားစုကို ချန်လှပ်ထားသည်ဖြစ်စေ မချန်လှပ်ထားသည်ဖြစ်စေ သိသာထင်ရှားမှု မရှိပါ၊ အကြောင်းမှာ အခန်း ၄ တွင် ဂျူးလူမျိုးအချို့ ယုံကြည်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ပေါလုနှင့် စီလတ်စ်တို့အား လူအုပ်ကို စုရုံးပြီး ဆန့်ကျင်သူများသည် “ယုံကြည်မှုမရှိသူများ” ဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ဆီနာဂေါ့တွင် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောမှုသည် နားထောင်သူများအကြား ပြတ်သားသော ခွဲခြားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေလေ့ရှိသည် (အခန်း ၁၃:၁၄၊ ၄၃-၄၅၊ ၁၄:၁၊ ၂၊ ၁၉:၈၊ ၉ ကို ကြည့်ပါ)။

5. Which believed not. Textual evidence favors (cf. p. 10) the omission of these words. Whether this clause is omitted is of little significance, for v. 4 states that some Jews believed, and it is obvious that those Jews who raised up a mob against Paul and Silas “believed not.” The preaching of the gospel in the synagogue almost always produced sharp division among those who heard it (see chs. 13:14, 43–45; 14:1, 2; 19:8, 9).

 

မနာလိုဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဇီလိုအို” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “မနာလိုမှုဖြင့် စိတ်ဆူးဖြစ်သည်”၊ ဆိုလိုသည်မှာ မနာလိုဖြစ်သည် (အခန်း ၁၃:၄၅ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Moved with envy. Gr. zēloō, “to be heated with envy,” that is, to be jealous (cf. on ch. 13:45).

 

ယုတ်ညံ့သော လူယုတ်မာများ။ ဤအသုံးအနှုန်းကို ပိုမိုတိကျစွာ “လူယုတ်မာများ၏ အောက်တန်းစားလူအုပ်” (အာဗွီ) ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဤစကားလုံးများသည် ပုံသေအလုပ်အကိုင်မရှိဘဲ၊ ဈေးတွင် လှည့်လည်နေသော၊ မသေချာသော အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုရယူရင်း၊ မကောင်းသည်ဖြစ်စေ ကောင်းသည်ဖြစ်စေ ဖြစ်ပေါ်လာသမျှကို လက်ခံရန် အသင့်ရှိသော လူများကို ရည်ညွှန်းသည်။ မနာလိုသော ဂျူးလူမျိုးများသည် ဤလူယုတ်မာများကို အသုံးပြုရန်၊ ၎င်းတို့ကို လူအုပ်အဖြစ် စုစည်းရန်နှင့် သာသနာပြုသူများနှင့် ၎င်းတို့၏ယုံကြည်သူများအား ဒုက္ခပေးရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။

Lewd fellows of the baser sort. The expression may be more exactly translated, “vile fellows of the rabble” (RV). The words apply to the men who, without any fixed calling, lounged about the market place, picking up an uncertain living, ready for anything bad or good that might arise. The jealous Jews were willing to employ such rascals, organize them as a mob, and use them to foment trouble against the missionaries and their converts.

 

မြို့တစ်မြို့လုံးကို ဆူပူစေသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “အားလုံး” ဟူသော စကားလုံးမပါရှိပါ။ ၎င်းကို ချန်လှပ်ထားခြင်းသည် ဇာတ်လမ်း၏အားကို မအားနည်းစေပါ။

Set all the city. The word for “all” does not appear in the Greek. Its omission does not weaken the force of the narrative.

 

ဆူပူအောင်လှုံ့ဆော်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “သိုရုဘီအို” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “အနှောင့်အယှက်ပေးသည်”၊ “ရှုပ်ထွေးစေသည်”။ ဂျူးလူမျိုးများအသုံးပြုသော ဆူပူမှုနည်းဗျူဟာကို ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ ရန်သူများက နောက်ဆက်တွဲရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် အတုယူခဲ့သည်။ အသင်းတော်၏ဆန့်ကျင်သူများသည် ဒုက္ခဖြစ်ပေါ်စေပြီး၊ ထို့နောက် ခရစ်ယာန်များကို ထိုဆူပူမှုဖြစ်ပေါ်စေသူများအဖြစ် စွပ်စွဲလေ့ရှိသည်။

On an uproar. Gr. thorubeō, “to disturb,” “to throw into confusion.” The riot technique used by the Jews has been copied by the enemies of Christianity throughout succeeding centuries. Opponents of the church have raised trouble, and then often accused the Christians of causing the disturbance.

 

တိုက်ခိုက်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “အက်ဖီစတီမိုင်” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “တစ်စုံတစ်ယောက် သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ခုအပေါ် ရုတ်တရက်ရောက်လာသည်” (လုကာ ၂၀:၁၊ တမန်တော်များ၏အကျင့် ၂၂:၁၃၊ ၂၃:၂၇ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤအကြောင်းမဲ့တိုက်ခိုက်မှုသည် အာဏာပိုင်များက ဂျူးလူမျိုးများကို ပြစ်ဒဏ်ပေးရန် ဖြစ်ပေါ်စေသင့်သော အများပြည်သူဆိုင်ရာ အစည်းအဝေးဖြစ်သည်၊ ဂျေဆင်နှင့် ပေါလုကို ပြစ်ဒဏ်ပေးရန်မဟုတ်။

Assaulted. Gr. ephistēmi, “to come upon [anyone, anything] suddenly” (cf. Luke 20:1; Acts 22:13; 23:27). This unprovoked attack was an act of public disorder that should have caused the authorities to discipline the Jews rather than to punish Jason or Paul.

 

ဂျေဆင်။ ဂျူးလူမျိုးများက ယောရှုဟူသော ဟေဗြဲအမည်ကို ခံယူလေ့ရှိသော ဂရိအမည်တစ်ခု (ဒုတိယမက္ကဘီးစ် ၄:၇၊ ဂျိုဆီဖပ်စ်၏ ရှေးဟောင်းသမိုင်း xii. ၅. ၁ [၂၃၉] ကို ကြည့်ပါ)။ ဤအမည်သည် ပေါလု၏ “ဆွေမျိုးများ” စာရင်းတွင်လည်း ပါရှိသည် (ရောမ ၁၆:၂၁)၊ သို့သော် ၎င်းသည် ပေါလု၏ သက်သာလောနိကမိတ်ဆွေကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု သက်သေမရှိပါ။ ပေါလုသည် သူနှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်မှာ သူသည် ဂျူးလူမျိုးဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသည်。 ၎င်း၏ ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုသည် ယုံကြည်မှုမရှိသော သူ၏လူမျိုးသားများ၏ အင်မတန်ပြင်းထန်သော ဒေါသကို ယခုဖြစ်ပေါ်စေသည်။

Jason. A Greek name often adopted by Jews whose Hebrew name was Joshua (2 Maccabees 4:7; see Josephus Antiquities xii. 5. 1 [239]). The name is also found in a list of Paul’s “kinsmen” (Rom. 16:21), but there is no evidence to suggest that this refers to Paul’s Thessalonian friend. That Paul had taken up residence with him would indicate that he was a Jew. His hospitable act now brought upon him the fanatical wrath of his unbelieving fellow countrymen.

 

သူတို့။ ပေါလုနှင့် စီလတ်စ်တို့ကို ဆိုလိုသည်။

Them. Paul and Silas.

 

လူများ။ ဂရိဘာသာတွင် “ဒီမို့စ်” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “လူထုအစည်းအဝေး” ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ “လအို့စ်” ဟူသော စကားလုံးနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်၊ ၎င်းသည် လူမျိုးတစ်မျိုး သို့မဟုတ် အမျိုးသားတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုလေ့ရှိသည်။ သက်သာလောနိကသည် လွတ်လပ်သော ဂရိမြို့ဖြစ်သောကြောင့်၊ ဂျူးလူမျိုးများသည် ဤကိစ္စကို လူထုတရားရုံးအဖြစ် “ဒီမို့စ်” သို့ ယူဆောင်ရန် စီစဉ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သို့မဟုတ်၊ ၎င်းတို့သည် လှုံ့ဆော်ထားသော လူအုပ်က သာသနာပြုသူများကို တရားစီရင်မှုမရှိဘဲ သတ်ဖြတ်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

People. Gr. dēmos, possibly “popular assembly,” in contrast to laos, which usually represents people as a tribe, a nation. Since Thessalonica was a free Greek city, the Jews may have planned to bring the matter before the dēmos as the people’s court. Alternatively, they may have hoped that the excited mob would lynch the missionaries, without benefit of trial.

 

၆. သူတို့ကို မတွေ့ရှိခဲ့။ သတိရှိသော မိတ်ဆွေများက ပေါလုနှင့် စီလတ်စ်တို့ကို အိမ်မှ ခိုးထုတ်သွားပြီး၊ သက်သာလောနိကမှ ဘေးကင်းစွာ ထွက်ခွာနိုင်သည်အထိ ၎င်းတို့ကို ဖွက်ထားခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (အခန်း ၁၀)။ ၎င်းတို့မျှော်လင့်ထားသော သားကောင်များကို မရရှိသည့်အခါ၊ ဆူပူသူများသည် ဒေသခံသားကောင်များကို ဖမ်းဆီးခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့အား ဥပဒေအရ ပိုမိုဆက်ဆံခဲ့သည်။

6. Found them not. Alert friends had probably smuggled Paul and Silas out of the house and were hiding them until they could be safely moved out of Thessalonica (v. 10). When balked of their hoped-for prey, the rioters seized local victims, but dealt more legally with them.

 

ဆွဲခေါ်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဆူရို” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ “ဆွဲသည်” သို့မဟုတ် “ဆွဲယူသည်”။ အခန်း ၈:၃ တွင် ဤစကားလုံးကို ရှောလု၏ “အမျိုးသားများနှင့် အမျိုးသမီးများကို ထောင်သို့ ဆွဲခေါ်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုသည်။

Drew. Gr. surō, “to drag,” or “to draw.” In ch. 8:3 the word is used of Saul’s “haling” men and women to prison.

 

၆. ညီအစ်ကိုအချို့။ ဤညီအစ်ကိုများသည် အမည်မဖော်ပြထားသော်လည်း၊ လုံးဝသတိမထားမိခဲ့သည်မဟုတ်။

Certain brethren. These brethren are unnamed, but by no means unnoticed.

 

မြို့၏အုပ်ချုပ်သူများ။ ဂရိလို “ပိုလီတာချိုင်း”၊ ပိုလစ် (“မြို့”) နှင့် အာချွန် (“အုပ်ချုပ်သူ”) မှဆင်းသက်လာသည်။ လူသိများသောစာပေများတွင် ဤစကားလုံးကို လုကာသာအသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း၊ ရှေးဟောင်းသုတေသနမှ သူသည် ၎င်းကို တိကျစွာအသုံးပြုခဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ “ပိုလီတာချစ်” ဟူသောစကားလုံးပါဝင်သည့် ကမ္ဗည်း ၁၉ ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သည်။ အများစုမှာ မက်ဆီဒိုးနီးယားမြို့များရှိ တရားသူကြီးများကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ကမ္ဗည်း ၅ ခုသည် သက်ဆာလောနိကမြို့ကို အမှန်တကယ်ရည်ညွှန်းသည်။ ထို့ကြောင့် လုကာ၏ အသေးစိတ်တိကျမှုကို အတည်ပြုပြီးဖြစ်သည်။ သူသည် ဖိလိပ္ပိမြို့၊ ရောမကိုလိုနီတစ်ခုရှိ အရာရှိများကို “စတြာတေဂိုင်” ဟု မှန်ကန်စွာဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၁၆:၂၀ တွင်ကြည့်ပါ)။ သို့သော် သက်ဆာလောနိကသည် လွတ်လပ်သော မက်ဆီဒိုးနီးယားမြို့ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် အရာရှိ ၅ ဦး သို့မဟုတ် ၆ ဦးရှိသော ရောမမဟုတ်သည့် တရားသူကြီးများကို “ပိုလီတာချိုင်း” ဟု တရားဝင်သိကြသည်။ ဂျေဆန်နှင့် သူ၏သူငယ်ချင်းများကို ယခု ဤအရာရှိများထံ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။

Rulers of the city. Gr. politarchai, from polis (“city”) and archōn (“ruler”). In known literature the word appears to have been used only by Luke, but archeology has shown that he used it accurately. Nineteen inscriptions have been discovered in which the word politarchēs is used. In the majority of cases the reference is to magistrates in Macedonian cities, and five inscriptions actually refer to Thessalonica, so Luke’s detailed accuracy is confirmed. He correctly described the officials in Philippi, a Roman colony, as stratēgoi (see on ch. 16:20); but Thessalonica was a free Macedonian city, and its non-Roman magistrates, of which there were five or six at this time, were known officially as politarchai. It was before these officials that Jason and his friends were now haled.

 

ကမ္ဘာကို ဇောက်ထိုးလှည့်ပတ်စေခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် “ကမ္ဘာကို အုံကြွစေခဲ့သည်” ဟု တမန်တော် ၂၁:၃၈၊ ဂလာတိ ၅:၁၂ တွင်လည်း ဖော်ပြထားသည်။ “ကမ္ဘာ” (ဂရိလို “အိုကူမီနီ”) ဟူသောစကားလုံးအတွက် မှတ်ချက်ကို မဿဲ ၂၄:၁၄၊ လုကာ ၂:၁ တွင် ကြည့်ပါ။ အလားတူ ပြဿနာဖြစ်စေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်များကို ဧလိယတွင် (၃ရာ ၁၈:၁၇) နှင့် ၃ ရာစုနှစ်ခရစ်ယာန်များတွင် (တာတူလီယံ အာပိုလိုဂျီ ၄၀၊ အက်ဒ်နေးရှင်နီး ၉) တွေ့ရသည်။ နောက်ဆုံးသောကာလတွင် ဘုရားသခင်၏လူများအပေါ် အလားတူစွပ်စွဲချက်များ ထပ်မံပေါ်ပေါက်လာလိမ့်မည် (ဂျီစီ ၆၁၄, ၆၁၅)။

Turned the world upside down. Or, “stirred the world up,” as also in Acts 21:38; Gal. 5:12. For comment on the word “world” (Gr. oikoumenē) see on Matt. 24:14; Luke 2:1. Similar charges of trouble-making were brought against Elijah (1 Kings 18:17), and against the Christians of the 3d century (Tertullian Apology 40; Ad Nationes 9). Similar accusations will be brought against God’s people in the last days (GC 614, 615).

 

ယခုကိစ္စတွင် စွပ်စွဲချက်သည် အခိုက်အတန့်ပြင်းထန်မှုကြောင့် ချဲ့ကားထားဖွယ်ရှိသော်လည်း၊ ၎င်း၏အရေးပါမှုမှာ ပြင်းထန်သည်။ ရောမလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ “ပက်စ်ရိုမာနာ” (“ရောမငြိမ်းချမ်းရေး”) ကို ဂုဏ်ယူကြပြီး၊ ၎င်းကို အနှောင့်အယှက်ပေးသူများကို ပြင်းထန်စွာ ကိုင်တွယ်ရန် အသင့်ရှိကြသည်။ သို့သော် စွပ်စွဲချက်မည်မျှပင် ချဲ့ကားထားသည်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းသည် သာသနာပြုများ၏ နောက်လိုက်များရရှိရေးအတွက် နာမည်ကောင်းသည် သက်ဆာလောနိကသို့ ရောက်ရှိမလာမီ ရှေ့ပြေးခဲ့ကြောင်း ပြသပြီး၊ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့မှုကို သက်သေပြသည်။

In the present case the charge was doubtless exaggerated in the heat of the moment, but its import was serious. The Romans took pride in their Pax Romana (“Roman Peace”), and were ready to deal severely with those who disturbed it. But no matter how overstated the accusation may have been, it shows that the missionaries’ reputation for gaining converts had preceded them to Thessalonica, and testifies to the rapid spread of Christianity.

 

၇. လက်ခံထားသည်။ ဂရိလို “ဟူပိုဒယ်ချိုမီ”၊ “ဧည့်သည်အဖြစ်လက်ခံရန်”၊ “ဧည့်ဝတ်ပြုရန်” ဟု လုကာ ၁၀:၃၈၊ ၁၉:၆၊ ယာကုပ် ၂:၂၅ တွင် ဖော်ပြထားသည်။ တမန်တော်များသည် ဂျေဆန်၏ဧည့်သည်များဖြစ်ပြီး၊ ထို့ကြောင့် သူသည် ၎င်းတို့၏သွန်သင်ချက်များကို ထောက်ခံသူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။

7. Hath received. Gr. hupodechomai, “to receive [as a guest],” “to entertain,” as in Luke 10:38; 19:6; James 2:25. The apostles were Jason’s guests, and consequently he was considered a sympathizer with their teaching.

 

ဤသူအားလုံး။ ဆိုလိုသည်မှာ ဂျေဆန်နှင့် ညီအစ်ကိုအချို့ဖြစ်သည်။ စွပ်စွဲသူများက ရှာမတွေ့ခဲ့သော ပေါလ်နှင့် စီလတ်စ်တို့သည်လည်း ဖမ်းဆီးခံရပါက စွပ်စွဲချက်တွင် ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ ပို၍ကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ဖြင့်၊ စွပ်စွဲချက်သည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တစ်ခုလုံးကို ဆန့်ကျင်ပြီး ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

These all. That is, Jason and certain brethren. Paul and Silas, whom the accusers had not found, would also be included in the accusation if they were caught. In an even broader sense, the charge may have been against the whole Christian church.

 

အမိန့်များ။ ဂရိလို “ဒေါဂမာတာ” (အခန်း ၁၆:၄ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဤရည်ညွှန်းချက်သည် လူထုအုံကြွမှုဆန့်ကျင်ရေး ရောမဥပဒေများကို ဖြစ်ပေါ်စေဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော်၊ ဤအမိန့်များသည် ဧကရာဇ်ကလောဒီယပ်စ်၏ အမိန့်ပြန်တမ်းတစ်ခု၏စည်းကမ်းချက်များကို ရည်ညွှန်းနိုင်ပြီး၊ ၎င်းအမိန့်သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာဖြစ်ထွန်းမှုကြောင့် ရောမမြို့မှ ဂျူးလူမျိုးများကို နှင်ထုတ်ရန် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့လျှင် (အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၇၁၊ အခန်း ၁၈:၂ တွင်ကြည့်ပါ)။ အမှန်တကယ်တွင်၊ ဤအမိန့်သည် ရောမမြို့နှင့် ၎င်း၏ကိုလိုနီများ (ဖိလိပ္ပိမြို့လို) တွင်သာ အကျိုးသက်ရောက်သော်လည်း၊ ရောမအင်ပါယာ၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးကို လွှမ်းမိုးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ သက်ဆာလောနိကသည် လွတ်လပ်သောမြို့ဖြစ်သော်လည်း ဧကရာဇ်အစိုးရအောက်တွင်ရှိပြီး၊ ၎င်း၏ဥပဒေများကို ရောမဧကရာဇ်မူဝါဒ၏သဘောအတိုင်း ညှိနှိုင်းထားမည်ဖြစ်သည်။

Decrees. Gr. dogmata (see on ch. 16:4). The reference is probably to Roman laws against seditious teaching. However, it is also possible that the “decrees” here may refer to the terms of the edict issued by the emperor Claudius, under which the Jews were to be expelled from Rome, if that edict was prompted by the growth of Christianity (see Vol. V, p. 71; see on ch. 18:2). Actually, this edict was binding only in Rome and its coloniae (such as Philippi), but it would influence all parts of the Roman Empire. Thus, Thessalonica, though a free city, was under the imperial government, and would harmonize its legislation with the tenor of imperial Roman policy.

 

အခြားဘုရင်တစ်ပါး။ ဂရိလို “ဘာစီလူးစ် ဟယ်တယ်ရိုစ်”၊ ဆိုလိုသည်မှာ မတူညီသောဘုရင်တစ်မျိုးဖြစ်သည် (မဿဲ ၆:၂၄ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဤစကားစုအပေါ်တွင် စွပ်စွဲသူများသည် ၎င်းတို့၏အဓိကစွပ်စွဲချက်ကို အခြေခံခဲ့သည်။ ၎င်းတို့က ခရစ်ယာန်များသည် ပြိုင်ဘက်ဘုရင် သို့မဟုတ် ဧကရာဇ်တစ်ဦးကို ကြွေးကြော်နေသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဤထက်ပိုပြီး ပြင်းထန်သော စွပ်စွဲချက်သည် မည်သည့်အုပ်စုအပေါ်မှ ချမထားနိုင်ခဲ့ပေ (မာကု ၁၂:၁၄၊ လုကာ ၂၃:၂ တွင်ကြည့်ပါ)၊ ၎င်းသည် မမှန်ကန်သော်လည်း၊ ယုံကြည်နိုင်ဖွယ်ပုံပေါက်ရန် လုံလောက်သောအခြေခံရှိခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ခရစ်တော်၏ဘုရင်စည်းမျဉ်းကို သာလွန်ကြောင်း နေရာအနှံ့တွင် သွန်သင်ခဲ့ပြီး (မဿဲ ၃:၂၊ ၃၊ ယောဟန် ၁၈:၃၆ တွင်ကြည့်ပါ)၊ ၎င်းတို့၏စကားများကို ရန်လိုသူဝေဖန်သူများက လူထုအုံကြွမှုဆန်သော ခံစားချက်များအဖြစ် အလွယ်တကူ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ သက်ဆာလောနိကမြို့သို့ပေးပို့သော စာများမှ ပေါလ်သည် သူ၏တရားဟောရာတွင် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်ကို အလေးပေးခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်၏ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းကို ဘုရင်အဖြစ် အလေးထားခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၁:၉၊ ၁၀၊ ၂:၁၂၊ ၄:၁၄-၁၇၊ ၅:၂၊ ၂၃၊ ၂ သက်သာလောနိတ် ၁:၅-၈၊ ၂:၈)။ ရောမအရာရှိတစ်ဦး၏အမြင်တွင်၊ ဤသို့သောသွန်သင်ချက်သည် ယခုပြင်းထန်စွာဒေါသထွက်နေသော ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏မဟာမိတ်များက ပြုလုပ်သော စွပ်စွဲချက်ကို ထောက်ခံရန် လုံလောက်သည်။

Another king. Gr. basileus heteros, that is, a different kind of king (see on Matt. 6:24). On this phrase the accusers based their main charge: They claimed that the Christians were proclaiming a rival king, or emperor. A more serious accusation could hardly be laid against any group (see Mark 12:14; see on Luke 23:2), and although it was not true, it had enough basis to appear plausible. Christians everywhere taught the superiority of Christ’s kingship (see on Matt. 3:2, 3; John 18:36), and their words could readily be interpreted into seditious sentiments by hostile critics. It is clear from the letters to the Thessalonians that Paul emphasized the kingdom in his preaching, and stressed Christ’s second coming as King (1 Thess. 1:9, 10; 2:12; 4:14–17; 5:2, 23; 2 Thess. 1:5–8; 2:8). In the eyes of a Roman official, such teaching was sufficient to substantiate the charge that the irate Jews and their associates now made.

 

၈. ဒုက္ခပေးသည်။ ဂရိလို “တာရဿွဲ”၊ “လှုပ်ရှားစေရန်”၊ “အုံကြွစေရန်” ဟု ဖော်ပြသည်။ ဂျူးလူမျိုးများကပေးသော သတင်းသည် သက်သာလောနိတ်မြို့သူမြို့သားများကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။ လူထုသည် အုံကြွမှုနှင့် ၎င်း၏ထိတ်လန့်ဖွယ်ရာများကို ကြောက်ရွံ့ခဲ့ပြီး၊ အရာရှိများသည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရန် ပျက်ကွက်ပြီး နိုင်ငံတော်သစ္စာဖောက်မှုလှုပ်ရှားမှုများကို ခွင့်ပြုထားသည့် တာဝန်ယူမှုကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

8. Troubled. Gr. tarassō, “to agitate,” “to stir up.” The news given by the Jews disturbed the inhabitants of Thessalonica. The public feared an insurrection, with its attendant horrors, while the officials faced the responsibility of having failed to keep order and having permitted treasonable activities.

 

လူထု။ ဂရိလို “အိုခလိုစ်”၊ “လူအုပ်”၊ “လူစုလူဝေး”၊ “သာမန်လူထု” — အခန်း ၅ တွင် “လူထု” (ဒီမိုစ်) ဟု ဘာသာပြန်ထားသောစကားလုံးနှင့် ကွဲပြားသည်။

People. Gr. ochlos, “crowd,” “multitude,” “common people”—a different word from that translated “people” (dēmos) in v. 5.

 

၉. အာမခံ။ ဂရိလို “ဟီးကာနိုစ်”၊ စာသားအရ “လုံလောက်သည်” ဟုဆိုလိုသော်လည်း၊ ဤနေရာတွင် “အာမခံ” နှင့်ညီမျှသော နည်းပညာဆိုင်ရာဝေါဟာရအဖြစ် အသုံးပြုသည်။ ဂျေဆန်သည် ပေါလ်နှင့် စီလတ်စ်ကို လူချပြရန်အစား သို့မဟုတ် သာသနာပြုများသည် မြို့ကိုပြန်လာဒုက္ခပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း အာမခံချက်အဖြစ် သို့မဟုတ် သူ၏ကောင်းမွန်သောအပြုအမူအတွက် အာမခံချက်အဖြစ် ငွေပမာဏတစ်ခုထည့်သွင်းခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဒေသခံခရစ်ယာန်များသည် သာသနာပြုများအတွက် အန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့သော်လည်း၊ သတင်းကောင်းအတွက် အန္တရာယ်ကို လိုလိုလားလားရင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၁:၆၊ ၂:၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ တရားသူကြီးများသည် မဆင်မခြင်လုပ်ဆောင်မှုသို့ အတင်းအကြပ်မလုပ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏သတိထားသောဆုံးဖြတ်ချက်အတွက် ချီးမွမ်းထိုက်သည်။ ၎င်းတို့သည် စီရင်ချက်ချရန် သက်သေမလုံလောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

9. Security. Gr. hikanos, literally, “sufficient,” but here used as a technical term equivalent to “bail.” Jason probably had to lay down a sum of money in lieu of producing Paul and Silas in person, or as a pledge that the evangelists would not return to trouble the city, or as guarantee of his own good conduct. The local Christians ran great risks on behalf of the missionaries, but they willingly faced danger for the gospel’s sake (cf. 1 Thess. 1:6; 2:14). It is clear that the magistrates were refusing to be stampeded into injudicious action, and they merit commendation for their moderate decision. They probably judged that there was insufficient evidence for conviction.

 

အခြားသူများ။ ထိုအစား “အခြားသူများ” ဟု ဖော်ပြသည်။

The other. Rather, “the others.”

 

၁၀. ချက်ချင်းပို့လွှတ်ခဲ့သည်။ တရားသူကြီးများ၏အမိန့်ကြောင့် သို့မဟုတ် နီးကပ်လာသောအန္တရာယ်ကြောင့်ဖြစ်သည် (အခန်း ၉:၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ပေါလ်နှင့် စီလတ်စ်သည် သက်သာလောနိတ်ခရစ်ယာန်များအတွက် ကျေးဇူးရှင်များဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယခုအခါ အခြေအနေပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားပြီး၊ သက်သာလောနိတ်ခရစ်ယာန်များသည် သာသနာပြုများကို ထိရောက်စွာ ဂရုစိုက်ခဲ့ကြသည်။ ပေါလ်သည် ၎င်းတို့၏ကျေးဇူးပြုမှုကို ဘယ်သောအခါမှ မမေ့ခဲ့ဘဲ၊ ၎င်းတို့ကို ထပ်မံတွေ့ဆုံရန် မကြာခဏတောင့်တခဲ့သည်။ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်တွင် သူသည် သက်ဆာလောနိကအသင်းတော်သို့ ပြန်လည်လည်ပတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သော်လည်း、သူ၏ကိုယ်စား တိမောသေကို ပို့လွှတ်ရန်သာ လုံလောက်ခဲ့သည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၂:၁၈၊ ၃:၁၊ ၂ ကိုကြည့်ပါ)။

10. Immediately sent away. Either because of the magistrates’ command, or because of the imminent danger (cf. ch. 9:25). Paul and Silas had been the benefactors of the new believers, but now the tables were turned, and the Thessalonian Christians were efficiently caring for the missionaries. Paul never forgot their kindness, and often longed to see them again. On at least two other occasions he attempted to pay return visits to the church in Thessalonica, but had to be content to send Timothy in his stead (see on 1 Thess. 2:18; 3:1, 2).

 

ဗေရဣယ။ သက်သာလောနိတ် မြို့မှ အနောက်တောင်ဘက် ၅၀ မိုင်ခန့်အကွာရှိ မက်ဆီဒိုးနီးယားမြို့ငယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤမြို့သည် သက်သာလောနိတ် ထက် စီးပွားရေးအရ အရေးပါမှုနည်းပါးသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤမြို့သည် ဗယ်ရီယာဟူသောအမည်ကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာတွင် အမည်ကို ဗေရိုယဟု ပိုမိုတိကျစွာ ဖော်ပြပေမည်။ ပေါလ်၏ဒုတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်ကို ကြည့်ပါ။

Berea. A small Macedonian city about 50 mi. southwest of Thessalonica. The city was of far less commercial importance than Thessalonica. The town still retains its name in the modern Verria. The Biblical form of the name may be more accurately rendered Beroea. See Paul’s Second Missionary Tour.

 

ဓမ္မစည်းဝါးရုံသို့။ ဂျူးလူဦးရေသည် ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ဝတ်ပြုရာနေရာကို ထောက်ပံ့ရန် လုံလောက်စွာရှိသည်။ ပေါလ်သည် သူ၏ဧဝံဂေလိအမှုကို ဓမ္မစည်းဝါးရုံတွင် စတင်လုပ်ဆောင်ရန် ဓလေ့ရှိသည် (အခန်း ၁၊ ၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ သို့သော် သက်ဆာလောနိကတွင် ပြဿနာဖြစ်ပြီးနောက်ချက်ချင်းပင်၊ ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းသည် ထူးကဲသောသတ္တိလိုအပ်သည်။

Into the synagogue. The Jewish population was large enough to support its own place of worship. It was Paul’s custom to begin his gospel work in the synagogue (cf. on vs. 1, 2), but in this case, immediately after the trouble in Thessalonica, such action called for unusual courage.

 

၁၁. မြင့်မြတ်သည်။ စာသားအရ “မျိုးရိုးမြင့်မြတ်သူ” (၁ ကောရိန္တု ၁:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ဤစကားလုံးသည် မျိုးရိုးမြင့်မြတ်သူများတွင် အကျင့်စာရိတ္တနှင့် သစ္စာရှိမှုကို ပုံဖော်ရန် စံပြအဖြစ်အသုံးပြုသည်။ ဤသို့သောကြင်နာမှုနှင့် ပွင့်လင်းသောစိတ်ထားကို တမန်တော်နှင့် လုကာက ဗေရဣယဂျူးလူမျိုးများတွင် လေးစားခဲ့ကြသည်။ သက်သာလောနိတ် ဓမ္မစည်းဝါးရုံရှိသူများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ ၎င်းတို့သည် ဘက်လိုက်မှု၏အကျဉ်းသားများမဟုတ်ဘဲ၊ ပွင့်လင်းသောစိတ်ဖြင့် ပေါလ်တင်ပြသော သမ္မာတရားများကို လေ့လာရန် အသင့်ရှိခဲ့ကြသည်။

11. Noble. Literally, “wellborn” (cf. 1 Cor. 1:26). Here the word stands for the generous, loyal temper that was ideally supposed to characterize those of aristocratic birth. It was this quality of kindliness and open-mindedness that the apostle and Luke admired in the Berean Jews. In contrast with those in the synagogue of Thessalonica, they were not the slaves of prejudice, but, with open minds, were ready to study the truths that Paul presented.

 

ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို လက်ခံခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ဖြစ်သည်။ ပေါလ်သည် သက်သာလောနိတ် ရှိ ဂျူးလူမျိုးများအား ပေးခဲ့သော သမ္မာကျမ်းစာသွန်သင်ချက်များကို ၎င်းတို့အား ပေးခဲ့သည် (အခန်း ၃)။

Received the word. That is, the Word of God. Paul gave them the same Biblical teaching that he had given to the Jews in Thessalonica (v. 3).

 

အဆင်သင့်ဖြစ်မှု။ သို့မဟုတ် “စိတ်အားထက်သန်မှု”။ ၎င်းတို့သည် ဉာဏ်အလင်းရရှိရန် စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆန္ဒရှိခဲ့ကြသည်။

Readiness. Or, “eagerness.” They eagerly desired enlightenment.

 

ရှာဖွေခဲ့သည်။ ဂရိလို “အနာခရိနဝါ”၊ “စုံစမ်းရန်”၊ “စစ်ဆေးရန်”၊ “သက်သေများကို စိစစ်ရန်”၊ အထူးသဖြင့် ဥပဒေဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အခန်း ၄:၉၊ ၁၂:၁၉ တွင်ဖော်ပြထားသည်။ ယောဟန် ၅:၃၉ တွင် မတူညီသောစကားလုံး “အဲရူနာဝါ” (“ရှာဖွေရန်”၊ “စူးစမ်းလေ့လာရန်”) ကို အသုံးပြုထားသည်။ ဗေရဣယလူမျိုးများသည် သမ္မာကျမ်းစာများကို လေ့လာရာတွင် သန့်ရှင်းသောဉာဏ်ရည်ကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်တစ်ပါးသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရပြီး ထမြောက်မည်ဟူသော ဝိညာဉ်ရေးရာနှုတ်ကပတ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သက်သေများကို စစ်ဆေးပြီး မှန်ကန်သည်ကို တွေ့ရှိပြီးနောက်၊ ၎င်းတို့သည် သစ္စာရှိမှုကို သက်သေပြရန် သွန်သင်ချက်အသစ်ကို လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ဗေရဣယသို့ ပြောင်းလဲလာသူများသည် အထူးသဖြင့် ပုဂ္ဂလိကစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို အလေးပေးသူများက ယုံကြည်မှုနှင့် ယုံမှားသံသယမရှိဘဲ၊ ယုံကြည်မှုနှင့် သံသယဝါဒအကြား မှန်ကန်သောဆက်ဆံရေးကို ပြသသူများအဖြစ် အမြဲသတ်မှတ်ခံရသည်။ ၎င်းတို့သည် အဆိုပြုထားသောအရာကို သမ္မာတရားအဖြစ် လက်ခံရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို လေးစားဖွယ်အာဏာပိုင်ဖြစ်သော သမ္မာကျမ်းစာနှင့် စစ်ဆေးပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့တွေ့ရှိသည့်အတိုင်း သမ္မာတရားကို လိုက်နာခဲ့ကြသည်။

Searched. Gr. anakrinō, “to investigate,” “to examine,” “to sift [evidence],” especially in a legal sense, as in chs. 4:9; 12:19. In John 5:39 a different word, ereunaō (“to search,” “to examine into”), is used. The Bereans used sanctified intelligence in studying the Scriptures, and found that the inspired words told of a Messiah who would suffer and rise again. Having examined the evidence and having found what was true, they proved their sincerity by accepting the new teaching. The Berean converts have always been regarded, particularly by those who emphasize the right of private judgment, as representative of those who exhibit the right relation between reason and faith, avoiding credulity on the one hand and skepticism on the other. In their readiness to look at what was proposed as truth, and to check it against a revered authority, the Scriptures, finally following truth as they found it, they constitute a good example to follow.

 

နေ့စဉ်။ ဤစကားလုံးအသုံးပြုမှုသည် ပေါလ်၏ ဗေရဣယတွင်နေထိုင်မှုသည် စူးစမ်းလိုသူများကို နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လေ့လာရန် လမ်းညွှန်ရန် လုံလောက်သောအချိန်ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Daily. The use of this word suggests that Paul’s stay with the Bereans was at least long enough for him to direct the inquirers in extended study of the Word.

 

၁၂. ထို့ကြောင့်။ သမ္မာကျမ်းစာများကို နေ့စဉ်စိတ်အားထက်သန်စွာ ရှာဖွေခြင်း၏ရလဒ်အနေဖြင့် များစွာသောသူများသည် ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သမ္မာကျမ်းစာသည် သမ္မာတရားကို စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် ရှာဖွေသူများအတွက် ယုံကြည်မှုနှင့် ပြောင်းလဲမှုကို ယခုထိပင် ဆောင်ကြဉ်းပေးနိုင်သည်။

12. Therefore. As a result of diligent, daily searching of the Scriptures many believed the gospel message. The Bible will still bring conviction and conversion to those who sincerely search its pages for truth.

 

၄။ သူတို့အများက ယုံကြည်ကြသည်။ “သူတို့ထဲမှ အချို့ယုံကြည်ကြသည်” (အခန်းကြီး ၄) နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

Many of them believed. In contrast with “some of them believed” (v. 4).

 

ဂုဏ်သိက္ခာရှိသောမိန်းမများ။ ဆိုလိုသည်မှာ လူချမ်းသာပြီး သြဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသော အဆင့်အတန်းမြင့်မားသူများ (အခန်းကြီး ၁၃:၅၀ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။

Honourable women. That is, women of good rank or standing, distinguished for their influence and wealth (cf. on ch. 13:50).

 

ဂရိလူမျိုးများ။ ဤစကားစုသည် အထူးသဖြင့် မိန်းမများကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း အမျိုးသားများလည်း ပါဝင်နိုင်ဖွယ်ရှိသည် (အခန်းကြီး ၄ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။

Which were Greeks. The phrase refers especially to the women, but it is probable that the men were also included (see on v. 4).

 

၁၃။ သက်သာလောနိတ်မြို့၏ဂျူးလူမျိုး။ ဤသူများသည် သူတို့၏မြို့မှ သာသနာပြုများကို နှင်ထုတ်ရုံမျှဖြင့် မကျေနပ်ဘဲ၊ သူတို့၏မုန်းတီးမှုသည် ဘီရောမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်များကို လိုက်လံပြဿနာဖန်တီးခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁၄:၁၉ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။

13. Jews of Thessalonica. These were not content with driving the missionaries out of their own town; their hatred pursued the Christians to Beroea (cf. on ch. 14:19).

 

ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်။ ၎င်းသည် လုကာ၏အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ သက်သာလောနိတ်မြို့၏ဂျူးလူများသည် ပေါလ်၏သတင်းစကားကို လက်မခံခဲ့ဘဲ ၎င်းကို “ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်” ဟု မဖော်ပြခဲ့ပေ။ ဂျူးသာသနာပိုင်ဆိုင်မှုနှင့် ဘာသာရေးအယူအဆများကြောင့် ၎င်းတို့၏မျက်စိများ မှိန်ဝါးခဲ့သည် (၂ကော ၃:၁၄, ၁၅ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။

Word of God. This is Luke’s term. The Thessalonian Jews who did not accept Paul’s message would not have described it as “the word of God.” Prejudice and long training in Jewish teaching blinded their eyes (cf. on 2 Cor. 3:14, 15).

 

လှုံ့ဆော်ဖန်တီးခြင်း။ ဂရိဘာသာတွင် “ဆာလျူအို” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး “လှုံ့ဆော်ရန်” သို့မဟုတ် “ပြင်းထန်စွာလှုပ်ခတ်ရန်” ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤပုံသဏ္ဍာန်သည် ပင်လယ်ထဲတွင် မုန်တိုင်းထန်နေသည့်အလား လူတိုင်းကို ထိတ်လန့်စေသည့် သက်သာလောနိတ်မြို့ဂျူးလူများ၏ ဖန်တီးမှုကို ဖော်ပြသည်။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) “သူတို့သည်လည်း ထိုမြို့သို့ရောက်လာပြီး လူထုကို လှုံ့ဆော်ပြဿနာဖန်တီးကြသည်” ဟူသော ဖတ်ရှုချက်ကို ထောက်ခံသည် (အောက်တွင် “လူထု” ကို ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ ဂျူးလူများသည် သက်သာလောနိတ်မြို့တွင် ခရစ်ယာန်များကို စွပ်စွဲခဲ့သည့်အတိုင်း နိုင်ငံရေးဆူပူမှုဖန်တီးသည်ဟု စွပ်စွဲခဲ့ပုံရသည်။

Stirred up. Gr. saleuō, “to agitate,” “to shake thoroughly.” The figure suggests a storm at sea where all are troubled, an apt enough description for the confusion that the Jews of Thessalonica sought to create. Important textual evidence (cf. p. 10) may be cited for the reading, “they came thither also, stirring up and troubling the people” (see below under “the people”). The Jews probably made charges similar to those they had brought against the Christians in Thessalonica, accusing the believers of fomenting political disturbances.

 

လူထု။ ဂရိဘာသာတွင် “ဟိုအိုခလိုအိ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး “လူအုပ်ကြီး” ဟု ဆိုလိုသည်။ သက်သာလောနိတ်မြို့ဂျူးလူများသည် ၎င်းတို့၏မြို့တွင် အောင်မြင်ခဲ့သော လူအုပ်စုလှုပ်ရှားမှုကို (အခန်းကြီး ၅-၁၀) ဘီရောမြို့တွင် တူညီစွာ ကြိုးပမ်းခဲ့ပုံရသည်။

The people. Gr. hoi ochloi, “the crowds.” Apparently the Thessalonian Jews attempted the same mob action against the apostles at Beroea as had been successful in their own city (vs. 5–10).

 

၁၄။ ချက်ချင်း။ သက်သာလောနိတ်မြို့မှ (အခန်းကြီး ၁၀) ကဲ့သို့ပင် ဘီရောမြို့မှလည်း တမန်တော်များ၏ ထွက်ခွာမှုသည် အလျင်စလိုဖြစ်ခဲ့သည်။ ယုံကြည်ခြင်းအသစ်ရရှိထားသည့် ဒေသခံခရစ်ယာန်များသည် ကိုယ်ရေးအန္တရာယ်ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့၏ဆရာများ၏လုံခြုံရေးကို စီစဉ်ပေးခဲ့သည်။

14. Immediately. As from Thessalonica (v. 10), so from Beroea, the departure of the apostles was made in all haste. Once again local Christians, new in the faith, and at personal risk, arranged for their teachers’ safety.

 

ပင်လယ်သို့သွားရန်။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) “ပင်လယ်အထိ” ဟူသော ဖတ်ရှုချက်ကို ထောက်ခံသည်။ ဤရုတ်တရက်လှုပ်ရှားမှုသည် ဦးတည်ရာမဆုံးဖြတ်ရသေးသည့် သင်္ဘောဖြင့် ခရီးသွားရန် ပြင်ဆင်မှုဖြစ်သည်။ ဘီရောနှင့် အေသင်မြို့အကြား ရပ်နားရာနေရာများ (ဖိလိပ္ပိနှင့် သက်သာလောနိတ်မြို့အကြား အမ်ဖိပိုလစ်နှင့် အပေါလောနိယမြို့ကို အခန်းကြီး ၁ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) မဖော်ပြထားသဖြင့် ပေါလ်သည် ပင်လယ်ခရီးဖြင့် သွားခဲ့သည်ဟု ယူဆရသည်။ ဆူနီယမ်အငူကို ပတ်ကာ ပိုင်ရီးယပ်ဆိပ်ကမ်းမှတစ်ဆင့် အေသင်မြို့သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပေမည် (အခန်းကြီး ၁၆ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ သူသည် ဘီရောမှလိုက်ပါလာသူများနှင့် ဤအထိလိုက်ပါလာခဲ့သော်လည်း (အခန်းကြီး ၁၅) ၎င်းတို့ပြန်သွားခဲ့ပြီး သူတစ်ယောက်တည်းကျန်ရစ်ခဲ့သည်။ သူ၏အဖော်နှင့် အကြံဉာဏ်လိုအပ်မှုကို ဘီရောသို့ပြန်သွားသူများထံမှတစ်ဆင့် စီလပ်နှင့် တိမောသေတို့အား “အမြန်ဆုံးလာရန်” သတင်းစကားပို့ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁၅)။ ၁သက် ၃:၁-၃ အရ တိမောသေသည် အေသင်မြို့သို့ ရောက်လာခဲ့ပြီး အာရီယိုပေဂတ်စ်ဖြစ်ရပ်ပြီးနောက် သက်သာလောနိတ်မြို့သို့ အားပေးစကားနှင့် ချမ်းသာပေးရန် ပြန်လည်စေလွှတ်ခံရပုံရသည်။

As it were to the sea. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading, “as far as the sea.” This sudden action was preparatory to taking ship for a destination that may not yet have been decided. Because there is no mention of stopping places between Beroea and Athens (as Amphipolis and Apollonia were listed between Philippi and Thessalonica in v. 1) it is presumed that Paul did travel by sea. Rounding the promontory of Sunium, he would enter Athens by way of the port of Piraeus (see on v. 16). He was accompanied thus far by some who had gone with him from Beroea (v. 15), but they returned and he was left alone. His desire for companionship and counsel is expressed in the message that he sent with the returning Bereans for Silas and Timothy to come to him “with all speed” (v. 15). From 1 Thess. 3:1–3 it would appear that Timothy came to Athens, probably after the incident on the Areopagus, and was sent back soon after, with words of counsel and comfort for those in Thessalonica whom he had reported as suffering much tribulation.

 

စီလပ်နှင့် တိမောသေ။ တိမောသေကို လစ္စထရာမြို့တွင် မိတ်ဆက်ပြီးကတည်းက (အခန်းကြီး ၁၆:၁ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) သူ၏အမည်ကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း သူ၏အရေဖျားလှီးပြီးကတည်းက (အခန်းကြီး ၃) ပေါလ်နှင့် အမြဲအတူရှိခဲ့ပုံရသည်။ ယခုအခါ စီလပ်နှင့်အတူ သူသည် အကြီးတန်းဧဝံဂေလိဆရာနှင့် ခွဲခွာခံရသည်။ ပေါလ်၏အသွေးကို လိုလားနေသော နှိပ်စက်သူဂျူးများသည် ဘီရောမြို့တွင်ကျန်ရှိနေသော သိသာထင်ရှားမှုနည်းသော တမန်တော်များကို အနှောင့်အယှက်ပေးဖွယ်မရှိပေ။ ထို့ကြောင့် စီလပ်နှင့် တိမောသေတို့သည် ဘီရောနှင့် သက်သာလောနိတ်မြို့ရှိ ယုံကြည်သူအသစ်များကို သင်ကြားအားပေးရန် လွတ်လပ်စွာဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။

Silas and Timotheus. Timothy has not been mentioned by name since he was introduced into the narrative at Lystra (see on ch. 16:1), but it appears that since his circumcision (v. 3) he had constantly been with Paul. Now, with Silas, he is separated from the senior evangelist. The persecuting Jews were thirsting for Paul’s blood, and were not likely to molest the less prominent workers if they remained in Beroea. Thus Silas and Timothy would be free to strengthen the new believers in Beroea and Thessalonica.

 

၁၅။ ပို့ဆောင်ခြင်း။ ပေါလ်၏ခရီးစဉ်တစ်ခုလုံးသည် သူ၏လက်ထဲတွင်မဟုတ်ဘဲ ဘီရောလူများ၏လက်ထဲတွင် စီမံထားပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် သူ၏လုံခြုံရေးကို သေချာစေရန် ခရီးတွင် ကိုယ်တိုင်လိုက်ပါပို့ဆောင်ခဲ့သည်။

15. Conducted. Apparently the entire care and direction of Paul’s journey was in the hands of the Bereans, rather than in his. They personally accompanied him on the journey, thus ensuring his safety.

 

အေသင်မြို့သို့။ ပေါလ်သည် မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ဂရိနိုင်ငံသို့ ခြေလျင်ခရီးသွားရန် စီစဉ်ထားခဲ့ပေမည်၊ သို့သော် မမျှော်လင့်ထားသော အကြပ်အတည်းကြောင့် ထိုအစီအစဉ်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့ပြီး အေသင်မြို့သို့ တိုက်ရိုက်သင်္ဘောဖြင့် သွားခဲ့သည် (ပေါလ်၏ဒုတိယသာသနာပြုခရီးကို ကြည့်ပါ၊ အခန်းကြီး ၁၆ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ ထိုနေရာတွင် သူသည် သူ၏သာသနာပြုဖော်များကို လုံခြုံစွာစောင့်ဆိုင်းနိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် တရားဟောခြင်းမပြုဘဲ စောင့်ဆိုင်းရန် စီစဉ်ထားပေမည်၊ သို့သော် အေသင်မြို့တွင် မြင်တွေ့ရသောအရာများက သူ၏တက်ကြွသောသာသနာပြုစိတ်ဓာတ်ကို နှိုးဆွခဲ့သည်။

Unto Athens. The apostle probably had planned to go on foot through Macedonia into Greece, but the unexpected crisis caused abandonment of the plan, and he took direct passage to Athens (see Paul’s Second Missionary Tour; see on v. 16). There he could safely await his fellow missionaries. He may have planned to wait without preaching, but his ardent, evangelistic spirit was roused by the sights he saw in Athens.

 

အမြန်ဆုံး။ သို့မဟုတ် “တတ်နိုင်သမျှမြန်မြန်”။ ပေါလ်ကို အေသင်မြို့သို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သူများသည် ဘီရောမြို့သို့ ပြန်လည်စေလွှတ်ခံရပြီး တိမောသေနှင့် စီလပ်တို့အား ချက်ချင်းလာရောက်ရန် ညွှန်ကြားချက်များနှင့်အတူ ပြန်သွားခဲ့သည်။ ပေါလ်သည် သူ၏ရောဂါကြောင့် တစ်ယောက်တည်း ခရီးသွားရန်နှင့် အလုပ်လုပ်ရန် မလွယ်ကူခဲ့ဟု ယူဆရသည် (အခန်းကြီး ၉:၁၈ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ သူသည် သူ၏သစ္စာရှိအဖော်များ၏အကူအညီကို လိုအပ်ခဲ့ပြီး အလုပ်ကို ချက်ချင်းစတင်လိုခဲ့သည်။ ၁သက် ၃:၁, ၂ တွင် တိမောသေသည် အေသင်မြို့သို့ ရောက်လာခဲ့ပြီး သက်သာလောနိတ်မြို့ရှိ ယုံကြည်သူများကို ဂရုစိုက်ရန် မကြာမီ ပြန်လည်စေလွှတ်ခံရသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ အေသင်မြို့မှ ပေါလ်သည် ကောရိန္သုမြို့သို့ သွားခဲ့ပြီး (တမန်တော် ၁၈:၁) စီလပ်နှင့် တိမောသေတို့သည် နောက်ပိုင်းတွင် သူနှင့်ပြန်လည်ဆုံတွေ့ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၅)။

With all speed. Or, “as quickly as possible.” Those who had conducted Paul to Athens were sent back to Beroea with instructions to have Timothy and Silas join the apostle immediately. There is reason to think that Paul could not easily travel or work alone because of his infirmities (cf. on ch. 9:18). He wanted the presence of his faithful companions that he might promptly set about his work. In 1 Thess. 3:1, 2 is an implication that Timothy, at least, came to Athens. Apparently soon afterward Paul sent him back to care for the Thessalonian converts. From Athens, Paul went to Corinth (Acts 18:1), where Silas and Timothy later joined him (v. 5).

 

သူတို့ထွက်ခွာသွားကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပေါလ်ကို အေသင်မြို့သို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့သော ဘီရောလူများဖြစ်သည်။ သူ၏အဓိကသာသနာပြုခရီးများတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ပေါလ်သည် အလုပ်ဖော်များ၏အဖော်မပါဘဲ တစ်ယောက်တည်းကျန်ရစ်ခဲ့သည်။

They departed. That is, the Bereans who had taken Paul to Athens. For the first time in his major missionary journeys, the apostle is left without the companionship of fellow workers.

 

၁၆။ အေသင်မြို့။ ရှေးခေတ်အက်တီကာနှင့် ခေတ်သစ်ဂရိနိုင်ငံ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး အာခါယာပြည်နယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်စွန်းတွင် တည်ရှိသည် (ပေါလ်၏ခရီးများကို ကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် ပင်လယ်မှ ၄.၅ မိုင်အကွာတွင်ရှိပြီး ပိုင်ရီးယပ်ဆိပ်ကမ်းနှင့် ကျယ်ပြန့်သောနံရံဖြင့် ဆက်သွယ်ထားသည်။ ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်အရ ၎င်း၏သမိုင်းသည် ဘီစီ ၁၅၈၁ သို့ပြန်လည်ရောက်ရှိသော်လည်း ဘီစီ ၆၀၀ ခန့်မတိုင်မီ ထင်ရှားမှုမရှိခဲ့ပေ။ နောက်ထပ် ၂၀၀ နှစ်အတွင်း အေသင်မြို့သည် ၎င်း၏အာဏာထွတ်ထွတ်ထွန်းကားလာပြီး ပါရီကလစ် (ဘီစီ ၄၆၁-၄၃၀) လက်ထက်တွင် ရွှေခေတ်သို့ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏ထင်ရှားသောသားများတွင် ဆိုဖိုကလစ်၊ ဆိုကရေးတီး၊ ပလေတို၊ အရစ္စတိုတယ်၊ ဒီမောစသီနီးစ်တို့ ပါဝင်သည်။ သို့သော် ဘီစီ ၃၃၈ တွင် မက်ဆီဒိုးနီးယား၏ထွန်းကားလာမှုကြောင့် မြို့သည် ဖျက်ဆီးခံရပြီး ဘီစီ ၂ ရာစုတွင် အာခါယာပြည်နယ်အတွင်း ရောမအင်ပါယာ၏အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ ပေါလ်၏ခေတ်တွင် အေသင်မြို့သည် နိုင်ငံရေးအာဏာမရှိတော့သော်လည်း ကမ္ဘာ့အသိပညာဗဟုသုတဗဟိုချက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခံရပြီး ရောမအင်ပါယာ၏ တက္ကသိုလ်မြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ထိုအချိန်တွင် လူဦးရေ ၂၅၀,၀၀၀ ခန့်ရှိပေမည်။ ပေါလ်၏ဒုတိယသာသနာပြုခရီးကို ကြည့်ပါ။

16. Athens. The capital of ancient Attica and of modern Greece, situated in the southeast extremity of the Roman province of Achaia (see The Journeys of Paul). It lay 41/2 mi. from the sea, and was connected with the port of Piraeus by a broad, walled corridor. Tradition takes its history back to 1581 b.c., but the city did not become prominent until about 600 b.c. During the next 200 years Athens climbed to the peak of her power and attained her Golden Age under Pericles (461–430 b.c.). Her illustrious sons included Sophocles, Socrates, Plato, Aristotle, and Demosthenes. In 338 b.c., however, the city was crushed by the rising power of Macedon, and in the 2d century b.c. was included in the Roman province of Achaia. In Paul’s day Athens no longer possessed effective political power, but it was still the recognized intellectual center of the world, and was regarded as the university city of the Roman Empire. The population probably numbered 250,000 at that time. See Paul’s Second Missionary Tour.

 

အေသင်မြို့၏ ဗဟိုချက်မှာ အက်ခရိုပိုလစ် (“အထက်မြို့” သို့မဟုတ် “မြင့်သောမြို့”) ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အမြင့်ပေ ၅၀၀ ခန့်ရှိသော တောင်ကုန်းဖြစ်ပြီး ထင်ရှားသောဘုရားကျောင်းများစွာ၏ တည်နေရာဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အနက် အဓိကပြီး အလှဆုံးမှာ ပါသီနွန်၊ အီရက်သီယမ်၊ နှင့် တောင်ပံမရှိသောအောင်မြင်မှုဘုရားကျောင်းတို့ဖြစ်သည်။ အက်ခရိုပိုလစ်၏ အနောက်ဘက်ရှိ အနိမ့်ပိုင်းတောင်ကုန်းတစ်ခုတွင် အာရီယိုပေဂတ်စ် (“မားစ်တောင်”၊ အခန်းကြီး ၁၉ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) သည် အနောက်မြောက်မှ အရှေ့တောင်သို့ တည်ရှိသော ကျောက်ဆောင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ ပေါလ်သည် ဘီရောမှ စီလပ်နှင့် တိမောသေတို့ရောက်လာရန် စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် တွေ့ရှိခဲ့သော ပတ်ဝန်းကျင်ဖြစ်သည်။

The focal point of Athens was the Acropolis (“upper,” or “higher,” city). This was a hill about 500 ft. high, and was the site of several famous temples, the chief and most beautiful of which were the Parthenon, the Erechtheum, and the Temple of the Wingless Victory. On a lower hill, to the west of the Acropolis, rose the Areopagus (“Mars’ hill,” see on v. 19), a bare outcrop of rock running in a northwest to southeast direction. Such was the setting in which Paul found himself while he awaited the arrival of Silas and Timothy from Beroea.

 

သူ၏စိတ်ဓာတ်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူ၏စိတ်နှလုံး၊ သူ၏အတွင်းစိတ်ဝိညာဉ်ရေးအနက်ဖြစ်သည်။

His spirit. That is, his mind, his inner spiritual depths.

 

လှုံ့ဆော်ခံရခြင်း။ ဂရိဘာသာတွင် “ပါရောက်ဆူးနို” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး “စိတ်ဆိုးရန်”၊ “လှုံ့ဆော်ရန်”၊ “ဒေါသထွက်ရန်” ဟု ဆိုလိုသည် (အခန်းကြီး ၁၅:၃၉ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)။ ပေါလ်သည် အေသင်မြို့တွင် တရားဟောရန် ရည်ရွယ်မထားခဲ့သော်လည်း သူမြင်တွေ့ရသောအရာများက သူ့ကို လှုံ့ဆော်ခဲ့ပြီး တိမောသေနှင့် စီလပ်တို့ရောက်လာမီ စကားပြောရန် တွန်းအားပေးခံရသည်။

Was stirred. Gr. paroxunō, “to irritate,” “to provoke,” “to rouse to anger” (cf. on ch. 15:39). Apparently Paul had not intended to preach in Athens, but the sights that he saw provoked him to action, and he felt impelled to speak even before Timothy and Silas arrived.

 

ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့်ပြည့်နှက်နေခြင်း။ သို့မဟုတ် “ရုပ်တုများနှင့်ပြည့်နေခြင်း”။ ဂျိုးဆီးဖပ်စ်က အေသင်မြို့သားများကို “ဂရိလူများအနက် အသာသနာ့ဆုံး” ဟု ဖော်ပြခဲ့သည် (အာပီယွန်ဆန့်ကျင်ရေး အတွဲ ၂၊ ၁၂ [၁၃၀]၊ လို့ဘ်ထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၃၄၅)။ ရှေးစာတမ်းတစ်ခုအရ ပေါလ်၏ခေတ်က အေသင်မြို့တွင် ရုပ်တု ၃,၀၀၀ ကျော်ရှိခဲ့သည်။ ၎င်း၏လမ်းတစ်ခုတွင် အိမ်တိုင်းရှေ့တွင် သံတော်ဆင့်နတ်ဘုရား ဟားမီးစ်၏ ရုပ်ထုဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ဘုရားကျောင်းများ၊ ဝရန်တာများ၊ ကော်လံများ၊ နှင့် ခြံဝင်းများသည် ဂရိလူများ၏ အလှအပကို ချစ်မြတ်နိုးမှုကို ထုထည်ကြီးစွာ ကြွားဝါသော အနုစိတ်ထွင်းထုထားသော အနုပညာလက်ရာများနှင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ဟယ်လင်နစ်နောက်ခံရှိသော ပေါလ်သည် ဤအနုပညာဥစ္စာများ၏ အလှအပကို လျစ်လျူရှုနိုင်ဖွယ်မရှိသော်လည်း သူခံစားရသော မည်သည့်ပျော်ရွှင်မှုမဆို ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများကြောင့် ဖုံးလွှမ်းခံရပေမည်။ ရုပ်တုအများစုသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး “ရုပ်တုများ” ဟု ဖော်ပြရန် သင့်လျော်သည်။ ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးအတွက် ဤရုပ်တုပြသမှုသည် ပဌမနှင့် ဒုတိယပညတ်များကို ပြတ်သားစွာ ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးအတွက် ဤမြင်ကွင်းသည် ဂရိရုပ်တုကိုးကွယ်မှုနှင့် ခရစ်တော်၌ဘုရားသခင်၏ဗျာဒိတ်တော်အကြား ကွာဟချက်ကို ဖော်ပြသောကြောင့် ပို၍ဝမ်းနည်းမှုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ သို့သော် ပေါလ်သည် လူသားများကို ၎င်းတို့၏မိုက်မဲမှုမှ ကယ်တင်လိုသော ကယ်တင်ရှင်၏ဆန္ဒကို အပြည့်အဝမျှဝေခဲ့သောကြောင့် သူ၏နောက်ဆုံးတုံ့ပြန်မှုမှာ သာသနာပြုမှုဖြစ်သည်။ သူသည် အေသင်မြို့သားများထံ ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောရန် အခွင့်အလမ်းကို လျစ်လျူရှုနိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ပေ။

Wholly given to idolatry. Rather, “full of idols.” Josephus describes the Athenians as being “the most pious of the Greeks” (Against Apion ii. 12 [130]; Loeb ed., p. 345). According to one ancient report there were more than 3,000 statues in the Athens of Paul’s day. One of its streets was adorned with a bust of the messenger-god Hermes before every house. Temples, porticoes, colonnades, and courtyards were replete with exquisitely carved works of art that lavishly proclaimed the Greek love of beauty. Paul, with his Hellenistic background, could hardly have been indifferent to the aesthetic appeal of such artistic wealth, but any pleasure he may have felt would be overwhelmed by the spiritual implications of what he saw. The greater part of the statuary was linked with pagan worship, and could justifiably be described as “idols.” To a Jew, such a display would glaringly flout the first and second commandments. To a Christian, the sight would bring even greater sorrow as revealing the gulf that lay between Greek paganism and the gospel revelation of God in Christ. Yet, so fully did Paul share the Saviour’s desire to redeem men from their follies that his final reaction was evangelistic. He could not neglect the opportunity to proclaim the gospel to the Athenians.

 

၁၇။ ထို့ကြောင့်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ ပြင်းထန်မှုကို သူ၏ဖြောင့်မတ်သောဒေါသသည် ရိုးရှင်းစွာ ပေါက်ကွဲထွက်ရုံမျှမဟုတ်ဘဲ မြို့တော်ကို သာသနာပြုရန် ကြိုးပမ်းရန် ဦးတည်ခဲ့သည်။

17. Therefore. His righteous anger against rampant idolatry did not find vent simply in fulminations, but led him to attempt to evangelize the pagan city.

 

ဆွေးနွေးငြင်းခုံခြင်း။ အခန်းကြီး ၂ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကြည့်ပါ။

Disputed. See on v. 2.

 

ဂျူးဘုရားကျောင်း။ အေသင်မြို့တွင် ဂျူးလူမျိုးများစုဝေးနေထိုင်သည့် အထောက်အထားမရှိသော်လည်း မြို့တွင် ရှေးဂျူးစာသားများကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ပေါလ်သည် ၎င်း၏ဓလေ့အတိုင်း (တမန်တော် ၉:၁၅၊ ၁၃:၅၊ ၁၃:၁၄၊ လုကာ ၄:၁၆ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) ပထမဦးစွာ ဂျူးလူများထံသို့သွားခဲ့ပြီး ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကို တိုက်ဖျက်ရာတွင် ၎င်းတို့၏ထောက်ခံမှုကို သဘာဝအလျောက် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းတွင် ၎င်း၏လူမျိုးသားများကြားတွင် သူရရှိခဲ့သောလက်ခံမှုနှင့် ၎င်းတို့နှင့်အတူလုပ်ဆောင်မှု၏ ထင်ရှားသောရလဒ်များကို မဖော်ပြထားပေ။

Synagogue. There is no evidence that a large colony of Jews existed in Athens, but early Jewish inscriptions have been found in the city. Paul, as his custom was (see on Acts 9:15; 13:5, 14; cf. on Luke 4:16), went first to the Jews, naturally expecting support from them in his fight against idolatry. The narrative gives no hint as to his reception among his compatriots, and leaves no record of tangible results from his work with them.

 

ဘုရားကိုးကွယ်သူများ။ အခန်းကြီး ၁၀:၂ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကြည့်ပါ။

Devout persons. See on ch. 10:2.

 

စျေးကွက်။ ဂရိဘာသာစကားဖြင့် အဂိုရာ (မဿဲ ၁၁:၁၆၊ တမန်တော် ၁၆:၁၉ တွင်ကြည့်ပါ)။ အေသင်မြို့တွင် အဂိုရာနှစ်ခုရှိပြီး၊ တစ်ခုမှာ စီးပွားရေးစျေးကွက်ဖြစ်ပြီး၊ ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းထားသည့်အခြားတစ်ခုမှာ မြို့၏လူမှုရေးဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ ပေါလု၏ခေတ်တွင် ၎င်းသည် အမျိုးသားသူရဲကောင်းများ၏ ရုပ်ထုများနှင့် ဂရိနတ်ဘုရားများစွာ၏ ရုပ်တုများဖြင့် အလှဆင်ထားသည်။ ဤအဂိုရာသည် အေသင်မြို့တွင် နိုင်ငံရေးနှင့် ဒဿနိကဆွေးနွေးမှုများအများစု ပြုလုပ်ရာ နေရာဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ပေါလုသည် ပညာရှင်နှင့် အပျော်တမ်းဒဿနပညာရှင်များကို ၎င်းတို့၏လူစုနှင့်အတူ အငြင်းအခုံပြုနေသည်ကို ကြားနိုင်သည်။ တမန်တော်သည် ဆွေးနွေးမှုများတွင် ပါဝင်ပြီး ၎င်း၏ဘဝဒဿနကို ရှင်းပြရန် လွတ်လပ်ခွင့်ရှိသည်။

Market. Gr. agora (see on Matt. 11:16; Acts 16:19). In Athens there were two agorae, one being the commercial market place, whereas the other, to which reference is here made, was the social center of the city. In the time of Paul it was adorned with a host of statues, images of national heroes as well as of most of the gods in the Greek pantheon. This agora was the arena where most political and philosophical discussions were conducted in Athens. Here Paul would hear professional and amateur philosophers disputing with one another and with their hearers. The apostle would be free to participate in the discussions and to expound his own philosophy of life.

 

သူနှင့်တွေ့သူများ။ ထိုအစား “မတော်တဆလာသူများ” ဟု ဆိုလိုသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဖြတ်သွားဖြတ်လာသူများဖြစ်ပြီး၊ ဧဝံဂေလိမျိုးစေ့ချရန် ခက်ခဲသောမြေဖြစ်သည်။

Them that met with him. Rather, “the chance comers,” that is, the casual passers-by, difficult soil in which to sow gospel seed.

 

၁၈။ ဒဿနပညာရှင်များ။ စကားလုံးအရ “ဉာဏ်ပညာကိုချစ်သူများ” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ ဉာဏ်ပညာ သို့မဟုတ် သင်ယူမှုကို လိုက်စားသူများအတွက် သုံးသည်။

18. Philosophers. Literally, “lovers of wisdom,” a term used of those who were given to the pursuit of wisdom, or learning.

 

ဧပီကျူရီးယန်းများ။ ဒဿနိကဂိုဏ်းနှစ်ခုဖြစ်သော ဧပီကျူရီးယန်းများနှင့် စတိုအိတ်များသည် ဤအချိန်တွင် ဂရိအတွေးအခေါ်၏ အဓိကကိုယ်စားလှယ်များဖြစ်သည်။ ဧပီကျူရီးယန်းဝါဒသည် ၎င်း၏တည်ထောင်သူ ဧပီကျူးရပ်စ်မှ အမည်ရယူထားပြီး၊ သူသည် ဘီစီ ၃၄၂ မှ ၂၇၀ ခန့်အထိ အေသင်မြို့တွင် အေးချမ်းသောဘဝဖြင့် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ဆန္ဒအရ အစည်းအဝေးများကို ဥယျာဉ်တစ်ခုတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဧပီကျူရီးယန်းများကို တစ်ခါတစ်ရံ ဥယျာဉ်ဂိုဏ်းဟု ခေါ်သည်။ ဧပီကျူးရပ်စ်၏ အတွေးအခေါ်များတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စကြဝဠာပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် ပါဝင်သည်။ ထိုခေတ်က တွေးခေါ်သူအများစုနှင့်အတူ၊ သူသည် လူကြိုက်များသော နတ်ဘုရားများစွာကိုးကွယ်မှုကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီး၊ သူသည် လူသိရှင်ကြား စွန့်လွှတ်ရန် မရဲတင်းသေးသည့်အရာဖြစ်ပြီး၊ နတ်ဘုရားများသည် ၎င်းတို့၏ အေးချမ်းမှုတွင် လူသားများနှင့် အလှမ်းဝေးနေပြီး လူသားများ၏ ဝမ်းနည်းမှုနှင့် အပြစ်များကို ဂရုမစိုက်ဟု သွန်သင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ယဇ်ပူဇော်မှုမလိုအပ်သလို ဆုတောင်းမှုများကိုလည်း ဖြေကြားမည်မဟုတ်ပါ။ ကမ္ဘာ၏ အကြီးမားဆုံးဒုက္ခမှာ လူအများစု၏ စိတ်ကို ကျွန်ပြုနေသော အယူသည်းမှုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ရာဇဝတ်မှုနှင့် ဒုက္ခများစွာ၏ ရင်းမြစ်ဖြစ်သည်။ လူသားတို့၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ပျော်ရွှင်မှုရရှိရန်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းဆီသို့ ပထမခြေလှမ်းမှာ အနာဂတ်ပြစ်ဒဏ်ဟူသော အယူအဆမှ လွတ်မြောက်ရန်ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်ဆင့်မှာ ပျော်ရွှင်မှုသည် သာယာသောခံစားမှုများတွင် တည်ရှိသည်ကို အသိအမှတ်ပြုရန်ဖြစ်သည်။ အချို့သော ပျော်ရွှင်မှုဟုခေါ်သည့်အရာသည် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်လာသော နာကျင်မှုဖြင့် ထွက်ပေါ်လာသည်ကို အတွေ့အကြုံက ပြသသည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် အာရုံခံစားမှုလွန်ကဲမှုကို ရှောင်ရှားရန် သွန်သင်ခဲ့သည်။ ဧပီကျူးရပ်စ်၏ ဘဝသည် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်မှု၊ ကြင်နာမှု၊ ရက်ရောမှု၊ ဘာသာရေးဆန်မှု၊ နှင့် နိုင်ငံချစ်စိတ်ဖြင့် ထူးခြားခဲ့သည် (ဒိုင်အိုဂျင်းနီ လာအာတီးယပ်စ် ၁၀:၁၀)။ သို့သော် သူသည် လူသားဥပဒေများကို အုပ်ချုပ်မှုပုံစံမျှသာဟု ယူဆခဲ့ပြီး၊ ပိုမိုမြင့်မားသော ကျင့်ဝတ်ဥပဒေအတွက် နေရာမတွေ့ခဲ့ပါ။ ထို့ကြောင့် လူတိုင်းသည် ၎င်းတို့၏ ပျော်ရွှင်မှုများ၏ တရားဝင်မှုကို ဆုံးဖြတ်ရန် ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ လူအများစုသည် လွယ်ကူသောဘဝနှင့် မိမိကိုယ်ကို ဖြည့်ဆည်းမှုကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံ၊ သို့သော် ရှားပါးစွာ၊ ဂရုတစိုက်တွေးခေါ်မှုသည် ဧပီကျူရီးယန်တစ်ဦး၏ တိရစ္ဆာန်ဝါဒသို့ နစ်မြုပ်သွားတတ်သော သဘောထားကို ထိန်းညှိပေးသည်။ များသောအားဖြင့်၊ အရသာခံစားမှုနှင့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ လွတ်လပ်မှုကို နှစ်သက်သူများသည် ဤဒဿနခွင့်ပြုသော ယုတ်ညံ့မှု၏ အတိမ်အနက်ကို ပြသသော ဝမ်းနည်းဖွယ်ပြပွဲများကို ပေးခဲ့သည်။

Epicureans. The two philosophic schools, the Epicureans and the Stoics, were at this time the great representatives of Greek thought. Epicureanism took its name from its founder, Epicurus, who lived a long and quiet life at Athens, from about 342 to 270 b.c. In harmony with its founder’s will, meetings were held in a garden, and hence the Epicureans were sometimes known as the School of the Garden. The speculations of Epicurus included both a physical and an ethical solution of the problems of the universe. In company with most thoughtful men of the time, he rejected the popular polytheism, which he did not yet dare openly renounce, and taught that the gods in their serenity were too far removed from men to be bothered about men’s sorrows or sins. They needed no sacrifices and answered no prayers. The great evil of the world was superstition, which was enslaving the minds of most men, and was the source of most crime and misery. Man’s goal was the attainment of happiness, and the first step toward it was emancipation from the idea of future punishment. The next step was to recognize that happiness consisted in pleasurable emotions. Experience showed that what some call pleasure is frequently more than offset by the pain that follows; consequently he taught that one should avoid sensual excesses. The life of Epicurus himself seems to have been marked by self-control, kindliness, generosity, piety, and patriotism (Diogenes Laërtius x. 10). But he regarded human laws as merely conventional arrangements, and found no place for a higher moral law. Each man was therefore left to arbitrate on the lawfulness of his own pleasures, and most men chose a life of ease and self-indulgence. Sometimes, but all too rarely, careful thinking balanced an Epicurean’s tendency to sink into animalism. More often those who devoted themselves to the indulgence of the sense of taste, on the one hand, and of sexual freedom, on the other, provided sorry exhibits of the depth of degradation to which such a philosophy permitted men to sink.

 

ဧပီကျူးရပ်စ်သည် ခေတ်မီသိပ္ပံ၏ တစ်ခါတစ်ရံ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုဟု ခေါ်သည့် ရူပဗေဒလောကတွင် အချို့သော အရာများကို ကြိုတင်မြင်နိုင်ခဲ့သည်ဟု ချီးကျူးခံရသည်။ သူသည် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းဟူသော အယူအဆကို ဖယ်ထုတ်ခဲ့သည်။ သူသည် ရုပ်ဝတ္ထုသည် ထာဝရတည်ရှိခဲ့ပြီး၊ ရုပ်ဝတ္ထုဖွဲ့စည်းထားသော အကန့်အသတ်မရှိသော အက်တမ်များသည် ဆွဲဆောင်မှုနှင့် တွန်းထုတ်မှုဖြစ်စဉ်ဖြင့် များပြားသော ပေါင်းစပ်မှုများသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှ လူသားများမြင်နေရသော သဘာဝကမ္ဘာကြီး ထွက်ပေါ်လာသည်ဟု သွန်သင်ခဲ့သည်။ လူခရီးရှပ်စ်၏ ကဗျာ၊ ဒီ ရီရမ် နာတူရာ၊ သည် ဤအနုတ်လက္ခဏာနှင့် လက်တွေ့အားဖြင့် ဘုရားမဲ့ဝါဒစနစ်၏ အမြင့်မားဆုံးဖော်ပြချက်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ပုဂံလောကကို ခိုင်မာစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားသော အယူသည်းမှုကို ဒေါသထွက်စွာ ဆန့်ကျင်မှု၏ ဂုဏ်သိက္ခာတစ်မျိုးကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။

Epicurus has been credited with foreseeing some of the so-called discoveries of modern science in the world of physics. He excluded the idea of both creation and control. He taught that matter had existed from eternity, and that the infinite atoms of which matter was composed had by a process of attraction and repulsion entered into manifold combinations, out of which had issued the world of nature as men see it. The poem of Lucretius, De Rerum Natura, is perhaps the loftiest expression of this negative and virtually atheistic system, for it does possess a certain nobility of indignant protest against the superstition that so firmly gripped the pagan world.

 

ဧပီကျူရီးယန်ကဗျာသည် ဤစနစ်၏ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ သွန်သင်ချက်များကို ထူးခြားသော ဥပမာများပေးသည်။ ဟိုးရေ့စ်က ဤသို့ဆိုသည်- “မနက်ဖြန်ဘာယူလာမည်ကို မေးတာကို ရပ်လိုက်ပါ၊ ကံကြမ္မာပေးသော နေ့တိုင်းကို အမြတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ပါ” (အိုဒ်စ် ၁:၉၊ လို့ဘ် ထုတ်ဝေမှု၊ ၂၉)။

Epicurean poetry gives characteristic examples of the ethical teaching of this system. Says Horace: “Cease to ask what the morrow will bring forth, and set down as gain each day that Fortune grants” (Odes i. 9; Loeb ed., 29).

 

“ဉာဏ်ပညာပြပါ။ ဝိုင်ကို စစ်ထုတ်ပါ၊ ဘဝသည် တိုတောင်းသောကြောင့် ဝေးကွာသော မျှော်လင့်ချက်များကို ဖြတ်တောက်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ပြောနေစဉ်၊ မနာလိုသော အချိန်သည် ပြေးသွားပြီ။ ယနေ့၏ရိတ်သိမ်းမှုကို ရိတ်သိမ်းပါ၊ မနက်ဖြန်ကို တတ်နိုင်သမျှ အနည်းဆုံး ယုံကြည်ပါ!” (ထိုနည်းတူ ၁၁၊ လို့ဘ် ထုတ်ဝေမှု၊ ၃၃)။

“Show wisdom. Strain clear the wine; and since life is brief, cut short far-reaching hopes! Even while we speak, envious time has sped. Reap the harvest of to-day, putting as little trust as may be in the morrow!” (ibid. 11; Loeb ed., p. 33).

 

ပေါလုသည် ဤဒဿနနှင့် မျက်နှာချင်းဆိုင် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ပိုက်ကွန် ၂၂-၃၁ တွင် သူမည်သို့ဆက်ဆံခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ သိရသည်။ သူသည် ဖန်ဆင်းရှင်၊ အုပ်စိုးရှင်၊ ဖခင်အဖြစ် အသက်ရှင်သောဘုရား၏ ပုဂ္ဂိုလိကသဘောကို အခိုင်အမာပြောကြားခဲ့သည်။ စိတ်နှလုံးတွင် ရေးထားသော ဘုရားဥပဒေ၏ ချည်နှောင်မှုအား၊ ပျော်ရွှင်မှုကို အဓိကရှာဖွေမှုထက် မြှင့်တင်ထားသော ဘဝ၏ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ မိမိကိုယ်ကိုအတွက်မဟုတ်ဘဲ အခြားသူများနှင့် ဘုရားအတွက် အသုံးပြုသော ဘဝတစ်ခုကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင်၊ သူသည် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် တရားစီရင်ခြင်းအလင်း၌ လူသားတို့၏ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုကို ညွှန်ပြခဲ့သည်။ ထိုသို့သော သွန်သင်ချက်များသည် တမန်တော်ကို ပုဂံဒဿနပညာရှင်များနှင့် ခွဲခြားထားသည်။

Paul was now brought face to face with this philosophy. In vs. 22–31 we learn how he dealt with it. He asserted the personality of the living God, as Creator, Ruler, Father; the binding force of a divine law written in the heart; the nobility of a life raised above a frantic search for pleasure, and spent, not for itself, but for others and for God. Finally, he pointed to man’s moral accountability in the light of the resurrection and the judgment. Such teaching set the apostle apart from the pagan professors of higher philosophy.

 

စတိုအိတ်များ။ ဤဒဿနဂိုဏ်းသည် ၎င်း၏တည်ထောင်သူ ဇီနို (ဘီစီ ၃၄၀-၂၆၀ ခန့်)၊ ဆိုက်ပရပ်စ်ရှိ စီတီယမ်မှ မဟုတ်ဘဲ၊ ဇီနိုသွန်သင်ခဲ့သော အေသင်မြို့ရှိ အဂိုရာတွင် ဆေးသုတ်ထားသော စတိုအာ ပိုကီလီ မှ အမည်ရယူထားသည်။ ဂျိုဆီဖပ်စ် (ဘဝ ၂ [၁၂]) က စတိုအိတ်များနှင့် ဖါရီဆီများအကြား တူညီမှုအချို့ရှိသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ အမှန်ပင်၊ ၎င်းတို့၏ ဤအချိန်တွင် ပုဂံကျင့်ဝတ်ဘဝအပေါ် သဘောထားသည် ဖါရီဆီများနှင့် ဆင်တူသော အင်္ဂါရပ်များစွာကို တင်ပြသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်မှန်သော ဉာဏ်ပညာသည် အခြေအနေများ၏ ကျွန်မဟုတ်ဘဲ သခင်ဖြစ်ရန်တွင် တည်ရှိသည်ဟု သွန်သင်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ထိန်းချုပ်မှုထဲတွင်မရှိသော အရာများသည် တပ်မက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရှောင်ရှားခြင်းမပြုသင့်ဘဲ၊ တည်ငြိမ်စွာ လက်ခံသင့်သည်။ ဉာဏ်ပညာရှာဖွေသူသည် ပျော်ရွှင်မှု သို့မဟုတ် နာကျင်မှုကို လျစ်လျူရှုရန်နှင့် ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးဖြင့် ကြားနေရန် သွန်သင်ခံရသည်။ စတိုအိတ်ဘာသာရေးသည် ဧပီကျူရီးယန်းများထက် ပိုမိုမြင့်မားသည်။ စတိုအိတ်များသည် စကြဝဠာကို လွှမ်းမိုးပြီး ၎င်း၏ရေးရာများကို စီမံခန့်ခွဲသော ဘုရားစိတ်ကို စိတ်ကူးယဉ်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံရေးရာများနှင့် တစ်ဦးချင်းဘဝများတွင် ၎င်း၏အာဏာကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး၊ လူသားတို့၏ လွတ်လပ်သောဆန္ဒတွင် လက်တွေ့ကျသော ယုံကြည်မှုကို ကိုင်စွဲခဲ့သည်။ ဧပီကတီးတပ်စ်၏ ကျင့်ဝတ်လက်စွဲစာအုပ်နှင့် မားကပ်စ် အော်ရီးလီးယပ်စ်၏ တွေးတောမှုများသည် ကျွန်နှင့် ဧကရာဇ်တို့သည် ဤစနစ်အရ တန်းတူအဖြစ် ယူဆခံရပုံကို ပြသသည်။ စီနီကာ၏ ရေးသားချက်များသည် စတိုအိတ်များ၏ ကျင့်ဝတ်များသည် ခရစ်ယာန်များနှင့် ဆင်တူကြောင်း ပြသသည်။ စတိုအိတ်များစွာသည် မြင့်မြတ်သောမိသားစုများ၏ သားများအတွက် ဆရာများဖြစ်လာပြီး၊ ၁၇ နှင့် ၁၈ ရာစုနှစ်များတွင် ဥရောပရှိ ဂျီးဆူးအဆွယ်များနှင့် ယှဉ်နိုင်သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပြသခဲ့သည်။

Stoicks. This school of philosophy took its name, not from its founder Zeno (c. 340–c. 260 b.c.), of Citium in Cyprus, but from the Stoa Poikilē, the painted porch in the agora at Athens, where Zeno used to teach. Josephus (Life 2 [12]) states that there are points of similarity between the Stoics and the Pharisees. Indeed it may be said that their attitude toward the moral life of heathenism at this time presented many features similar to that of the Pharisees. They taught that true wisdom consists in being the master, and not the slave, of circumstances. The things that are not in our power are neither to be coveted nor avoided, but are to be accepted with equanimity. The seeker after wisdom was taught to be indifferent alike to pleasure or pain, and to maintain an intellectual neutrality. Stoic theology was nobler than that of the Epicureans. The Stoics conceived of a divine mind pervading the universe and ordering its affairs. They recognized its authority in the affairs of nations and in the lives of individual men, yet held a practical belief in freedom of man’s will. The Manual of Ethics, a record of the philosophy of Epictetus, the ex-slave, and the Meditations of Marcus Aurelius, the emperor, show how the slave and the emperor are, in a sense, considered as equals according to this system of philosophy. The writings of Seneca show that the ethics of the Stoics were similar to those of Christians. Many of the Stoics became tutors for the sons of noble families, and exercised influence comparable to that of Jesuit confessors in Europe in the 17th and 18th centuries.

 

၎င်းတို့၏ ဒဿန၏ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ထိရောက်မှုတွင် အားနည်းချက်များစွာရှိသည်- (၁) ၎င်းတို့ကိုယ်ကို ဂရုမစိုက်ရန် ရည်မှန်းရာတွင် အခြားသူများအပေါ် စာနာမှုလည်း ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ (၂) ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဆန္ဒဖြင့် ကျင့်ဝတ်ပြည့်စုံမှုကို ရည်မှန်းရာတွင်၊ လူသားများသည် ၎င်းတို့၏ ကယ်တင်ခြင်းကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည်ဟု မမှန်ကန်စွာ ယူဆခဲ့သည်။ (၃) ပြီးပြည့်စုံသောဘဝ၊ မြင့်မားသောစံနှုန်းကို အလေးထားရာတွင်—ဖါရီဆီများကဲ့သို့—၎င်းကို အတုယူထားသော ကိုယ်ကျိုးရှာပြီး ယုတ်မာသောဘဝများအတွက် မျက်နှာဖုံးအဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဖါရီဆီများကဲ့သို့၊ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ “ဟီပိုကရစ်များ” (သို့မဟုတ် “သရုပ်ဆောင်သူများ”) ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ အတွင်းစိတ်သဘောနှင့် မကိုက်ညီသော အခန်းကဏ္ဍကို ကမ္ဘာ့ရှေ့တွင် သရုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သရော်စာရေးဆရာ၏ ဘာသာစကားတွင်-

There were several drawbacks to the ethical effectiveness of their philosophy: (1) In aiming at unconcern for themselves they also lost sympathy for others; (2) in aspiring to ethical perfection through the operation of their own will, they falsely assumed of their own will, they falsely assumed that men are able to work out their own salvation; (3) in stressing the perfect life, the high ideal—like the Pharisees—they made it a mask for selfish and corrupt lives. Like the Pharisees, they were too often “hypocrites” (or, “play-actors”), acting a part before the world to which their inward character did not correspond. In the language of the satirist:

 

“ကူရီများကို တုပပြီး ဘက္ခဆများကဲ့သို့ နေထိုင်သူများသည် ကျင့်ဝတ်အကြောင်း ပြောရဲသည်” (ဂျူဗင်နယ် ဆတ်တိုင်းများ ၂:၂, ၃၊ လို့ဘ် ထုတ်ဝေမှု၊ ၁၇)။

“People who ape the Curii and live like Bacchanals dare talk about morals” (Juvenal Satires ii. 2, 3; Loeb ed., p. 17).

 

ဤဒဿနဂိုဏ်း၏ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် ပေါလုအကြား တူညီမှုများစွာရှိသည်မှာ ထင်ရှားသည်၊ သို့သော် ၎င်းတို့အတွက်ပင် သူကိုယ်စားပြုသော အခြေခံမူများသည် ၎င်းတို့အတွက် အချည်းနှီးသော အိပ်မက်တစ်ခုဟု ထင်ရသည်။ ပေါလုသည် ယေရှုနှင့် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း၊ နှင့် လာမည့်တရားစီရင်ခြင်းအကြောင်း ပြောသောအခါ၊ စတိုအိတ်များသည် ၎င်းတို့သည် ခွင့်လွှတ်မှုနှင့် ကယ်တင်ခြင်းလိုအပ်သည်ဟူသော အတွေးမှ ရှောင်ပြေးခဲ့သည်။

Obviously there were numerous points of similarity between the better representatives of this school of thought and Paul, nevertheless, even for them the basic principles that he represented would seem to them an idle dream. When Paul spoke of Jesus and the resurrection, and of a judgment to come, the Stoics shrank from the thought that they needed pardon and redemption.

 

တွေ့ဆုံခြင်း။ ဂရိဘာသာစကားဖြင့် ဆမ်ဘလလို၊ “အတူတကွယူဆောင်လာခြင်း” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ ဆိုးရွားသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် မလိုအပ်ဘဲ၊ မတော်တဆတွေ့ဆုံမှုတစ်ခုအဖြစ်ဖြစ်သည်။

Encountered. Gr. sumballō, “to bring together,” not necessarily with bad intent, but as a casual meeting.

 

စကားလုံးကောက်သူ။ ဂရိဘာသာစကားဖြင့် စပါမိုလိုဂို့စ်၊ စကားလုံးအရ “မျိုးစေ့ကောက်သူ” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ မျိုးစေ့များကို ကောက်ယူသော ငှက်များအတွက် မကြာခဏသုံးသည်။ ဤနေရာတွင် ဒဿနပညာရှင်များသည် ပေါလုကို မျိုးစေ့အတုံးအလတ်များကို ကောက်ယူပြီး၊ ပိုမိုသိရှိသူများကို သင်ကြားရန် အလွန်အဆင်သင့်ဖြစ်နေသူအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည်။

Babbler. Gr. spermologos, literally, “seed picker,” often used of birds that picked up stray seeds. Here the philosophers applied the term to Paul, as one who, having picked up stray scraps of knowledge, was overready to instruct those who were better informed.

 

ထူးဆန်းသောနတ်ဘုရားများ။ ဆိုလိုသည်မှာ နိုင်ငံခြားနတ်ဘုရားများဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် “နတ်ဘုရားများ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဂရိစကားလုံး (ဒိုင်မိုနီယာ) ကို သမ္မာကျမ်းစာရေးသားသူများက “နတ်ဆိုးများ” သို့မဟုတ် “မာရ်နတ်များ” (မာကု ၁:၂၃ တွင်ကြည့်ပါ)၊ လူသားတို့၏ ကိုးကွယ်မှုနှင့်မထိုက်တန်သော မကောင်းသော သဘာဝလွန်သတ္တဝါများအတွက် သုံးသည်။ သို့သော် ပုဂံရေးသားသူများက ဒိုင်မိုနီယာကို မကောင်းမှုမဟုတ်ဘဲ၊ လူသားတို့၏ ကိုးကွယ်မှုကို တောင်းဆိုသော အနိမ့်ဆင့်နတ်ဘုရားများအတွက် သုံးသည်။ ဆိုကရေးတီးစ်ကို စွပ်စွဲခံရသည့်စွဲချက်များထဲမှ တစ်ခုမှာ သူသည် ဒိုင်မိုနီယာအသစ်များကို မိတ်ဆက်ခဲ့သည်ဟူသော စွဲချက်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းအပေါ်တွင် သူသည် အပြစ်ပေးခံရသည် (ဇီနိုဖွန် မီမိုရီဘီလီယာ ၁:၁.၁, ၂)။ သို့သော် ဆိုကရေးတီးစ်၏ တရားစွဲဆိုမှုကတည်းက အေသင်မြို့၏ ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးဆိုင်ရာ လေထုသည် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး၊ ပေါလု၏ စိန်ခေါ်သူများကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်မှာ ဒေါသမဟုတ်ဘဲ သိချင်စိတ်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ပေါလု၏ သွန်သင်ချက်အတွက် တိုက်ခိုက်ခြင်းမပြုခဲ့ပါ။ ရုပ်တုများစွာကြားတွင် ၎င်းတို့သည် ယေရှုအား ၎င်းတို့၏ နတ်ဘုရားများကို ဖယ်ရှားရန် မကြိုးစားပါက နေရာတစ်ခုပေးရန် အခက်အခဲမရှိဟု ခံစားရပုံရသည်။

Strange gods. That is, foreign deities. The Greek word here translated “gods” (daimonia) is used by NT writers for “demons,” or “devils” (see on Mark 1:23), malign supernatural beings, unworthy of man’s worship. But pagan writers used daimonia for an inferior order of divine beings, not necessarily evil, who claimed men’s adoration. It was one of the accusations brought against Socrates, the charge on which he was condemned, that he introduced new daimonia (Xenophon Memorabilia i. 1. 1, 2). But the intellectual atmosphere at Athens had changed since the prosecution of Socrates, for it was not anger but curiosity that prompted Paul’s challengers. They were not assailing Paul for his teaching; amid the abundance of idols they probably felt no difficulty in allowing Jesus a place, provided that He would not seek to overthrow their own divinities.

 

အချို့က အေသင်လူမျိုးများသည် “နတ်ဘုရားများ” ဟူသော ဗဟုဝစ်နစကားလုံးကို အသုံးပြုခြင်းဖြင့် “ယေရှု” သည် နတ်ဘုရားအသစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အနာစတက်စစ် (ဂရိဘာသာစကားဖြင့် “ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း”) သည် နောက်ထပ်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု နားလည်ခဲ့သည်ဟု ထင်ကြသည်။ အေသင်လူမျိုးများသည် သဟဇာတဖြစ်မှုအတွက် ဗိမာန်များနှင့် ယဇ်ပလ္လင်များကို အပ်နှံခဲ့ပြီး၊ ဧပီမီနီဒီးစ်က ၎င်းတို့၏မြို့ကို ပျက်စီးစေသော နတ်ဆိုးနှစ်ခုဖြစ်သည့် မာန်နှင့် အရှက်ကွဲမှုအတွက် ယဇ်ပလ္လင်များ တည်ဆောက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည် (ဆီဆရို ဒီ လီဂျီဘပ်စ် ၂:၁၁)။ ခရစ်ယာန်တရားဟောဆရာကို နတ်ဘုရားအသစ်များကို ထုတ်ဖော်သူအဖြစ် ဂရိလူမျိုးများက ယူဆခြင်းသည် သဘာဝကျသည်။ ၎င်းတို့သည် သူ့တွင် သူတို့မကြားရသေးသော ပိုမိုပြောစရာရှိသည်ကို မြင်ခဲ့သည်။

It has been thought by some that the Athenians, by using the plural word “gods,” understood that “Jesus” was one new divinity and Anastasis (Greek for “resurrection”) another. The Athenians had dedicated temples and altars to Concord, and Epimenides had bidden them erect altars to Insolence and Disgrace (Cicero De Legibus ii. 11), the two demons they blamed for bringing their city to ruin. It would be natural for the Greeks to think of the Christian preacher as a setter forth of new “divinities.” They also saw that he had more to say that they had yet heard.

 

ယေရှု။ ကယ်တင်ရှင်သည် တမန်တော်များ၏ တရားဟောခြင်း၏ အဆက်မပြတ်အကြောင်းအရာဖြစ်သည် (တမန်တော် ၂:၂၂၊ ၃:၁၃၊ ၅:၃၀, ၄၂၊ ၈:၅, ၃၅၊ ၉:၂၀၊ ၁၁:၂၀၊ ၁၃:၂၃၊ စသည်ဖြင့်)။ ပေါလုသည် အေသင်မြို့၏ သံသယရှိသော ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးရှင်များထံ ယေရှုကို ရဲဝံ့စွာ ကြေညာသည်။

Jesus. The Saviour was the constant theme of apostolic preaching (cf. chs. 2:22; 3:13; 5:30, 42; 8:5, 35; 9:20; 11:20; 13:23; etc.). Paul boldly proclaims the same Jesus to the skeptical intellectuals of Athens.

 

ရှင်ပြန်ထမိခြင်း။ ၎င်းသည် အစောပိုင်းချာ့ခ်ျ၏ ဟောပြောခြင်း၌ ဗဟိုအကြောင်းအရာတစ်ခုလည်းဖြစ်သည် (ဆယ့်နှစ်ခုနှစ် ၂၄၊ သုံးခုနှစ် ၁၅၊ လေးခုနှစ် ၂၊ ၁၀၊ ဆယ်ခုနှစ် ၄၀၊ စသည်တို့ကို ကြည့်ပါ)။ ပေါလုသည် ခရစ်တော်၏ရှင်ပြန်ထမိခြင်းကို သက်သေပြရန် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာအတွေ့အကြုံရှိခဲ့သည်၊ အကြောင်းမူ သူသည် ရှင်ပြန်ထမိထသောသခင်နှင့် စကားပြောခဲ့သည် (ခုနစ်ခုနှစ် ၄-၆)။ သို့သော် တမန်တော်သည် လူအားလုံး၏ နောက်ဆုံးရှင်ပြန်ထမိခြင်းကိုလည်း သွန်သင်ခဲ့သည် (ဆယ့်ခုနစ်ခုနှစ် ၃၂၊ ပထမ ကောရိန္သု ၁၅:၅၁၊ ပထမ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၄-၁၆ ကို ကြည့်ပါ)၊ ဤအရာသည် အေသင်မြို့၏ ဒဿနပညာရှင်များကို အံ့သြစေခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဝိညာဉ်၏ မသေနိုင်မှုကို ယုံကြည်နှင့်ပြီးဖြစ်သော်လည်း၊ ခန္ဓာကိုယ်၏ စာသား၏ရှင်ပြန်ထမိခြင်းကို သွန်သင်သူတစ်ဦးဦးကို ကြားရသည့်အခါ အံ့သြခဲ့ကြသည်။ ပထမ ကောရိန္သု ၁၅:၃၅-၄၄ ၌ ဤအယူဝါဒအား ကန့်ကွက်မှုများ၏ သဘောသဘာဝနှင့် ပေါလုဖြေကြားခဲ့သည့်ပုံစံကို ကျွန်ုပ်တို့တွေ့မြင်ရသည်။

Resurrection. This was also a central theme in the preaching of the early church (cf. chs. 2:24; 3:15; 4:2, 10; 10:40; etc.). Paul had personal experience to prove Christ’s resurrection, for he had conversed with the risen Lord (ch. 9:4–6). But the apostle was also teaching the final resurrection of all men (cf. on Acts 17:32; 1 Cor. 15:51; 1 Thess. 4:14–16), and this is what startled the philosophers of Athens. They already believed in the immortality of the soul, but were astonished to hear anyone teaching the literal resurrection of the body. In 1 Cor. 15:35–44 we see the nature of the objections raised to this doctrine, and the manner in which Paul answered them.

 

၁၉။ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်း။ ဂရိဘာသာတွင် “အက်ပီလမ်ဘာနို” ဟူသော စကားလုံးသည် “ဖမ်းဆီးခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် အကြမ်းဖက်မှုတစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်ရန် သို့မဟုတ် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ဟု မထင်ရပါ။ ပေါလုသည် တစ်ယောက်တည်း ဖြစ်နေပြီး၊ အကယ်၍ သူ၏ အမြင်အာရုံသည် ပြဿနာရှိခဲ့သည်ဆိုပါက (အခန်း ၉:၁၈ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း)၊ နေရာတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ အလွယ်တကူ သွားလာရာတွင် အခြားသူများအပေါ် အနည်းငယ်မှီခိုနေရပေမည်။ “အက်ပီလမ်ဘာနို” သည် အကူအညီပေးရန် သို့မဟုတ် ကာကွယ်ရန် လက်ဖြင့်ဆွဲခေါ်ခြင်းအတွက် မကြာခဏသုံးသည် (မာကု ၈:၂၃၊ တမန်တော် ၂၃:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထို့ပြင် လုကာက ဘာနဗတ်စ်သည် ပေါလုကို “ဖမ်းဆီး” ကာ “တမန်တော်များထံသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်” (အခန်း ၉:၂၇) ဟု ဖော်ပြရာတွင် ဤစကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင်၊ စကားစပ်တစ်ခုလုံးက လူအုပ်ကြီး၏ လုပ်ရပ်သည် ဖမ်းဆီးခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ပြသသည်၊ အကြောင်းမှာ ပေါလု၏ မိန့်ခွန်းပြီးဆုံးသောအခါ “ပေါလုသည် သူတို့ထံမှ ထွက်သွားခဲ့သည်” (အခန်း ၁၇:၃၃)၊ ထင်ရှားသည်မှာ သူသည် မည်သည့်ဖိအားပေးမှုအောက်တွင်မျှ မရှိခဲ့ပေ။

19. Took him. Gr. epilambanō, “to take hold of.” It is not to be supposed that any violence was used or intended. Paul was alone, and if it is true that his eyesight was a problem to him (see on ch. 9:18), he may have been somewhat dependent upon others in getting readily from place to place. Epilambanō is often used of taking by the hand to aid or protect (see Mark 8:23; Acts 23:19), and is employed by Luke to describe the action of Barnabas when he “took” Paul “and brought him to the apostles” (ch. 9:27). Moreover, the whole context shows that the action of the crowd was in no sense an arrest, for when his speech was done, “Paul departed from among them” (ch. 17:33), evidently having been under no sort of duress.

 

အာရီယိုပကတ်။ ဂရိဘာသာတွင် “အာရီယို့စ် ပကါ့စ်” ဟူသော စကားလုံးသည် “အာရီ့စ်၏ တောင်ကုန်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ အာရီ့စ်သည် လက်တင်ဘာသာတွင် မားစ် (စစ်နတ်ဘုရား) နှင့် ညီမျှသည်၊ ထို့ကြောင့် “အာရီယို့စ် ပကါ့စ်” ကို အခန်း ၁၇:၂၂ တွင် “မားစ်တောင်ကုန်း” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ ၎င်း၏ တည်နေရာကို အခန်း ၁၇:၁၆ တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဤနေရာသည် အာရီယိုပကတ်အမည်ရှိ အေသင်မြို့၏ ကောင်စီနှင့် တွေ့ဆုံရာ နေရာအဖြစ် ကျော်ကြားသည်။ ဤကောင်စီသည် မြို့၏ နတ်ဘုရားမ အာသီနာမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုကာ အေသင်မြို့၏ သက်တမ်းအရင့်ဆုံးနှင့် အလေးဂရုပြုခံရသော တရားရုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အဆင့်အမြင့်ဆုံး အရာရှိများပါဝင်သည်။ မူလက ၎င်းတွင် အာခွန်ရာထူးမြင့်မားခဲ့သူများနှင့် အသက် ၆၀ ပြည့်သူများသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။ ပါရီကလီးစ်သည် ၎င်း၏ ကျယ်ပြန့်သော အာဏာကို အနည်းငယ် ကန့်သတ်ခဲ့သည် (ဘီစီ ၅ ရာစု)၊ ထို့ပြင် ပါရီကလီးစ်၏ တိုးတက်ရေးအတွေးအခေါ်ကို ဆန့်ကျင်သူများ၏ ပြောရေးဆိုခွင့်အဖြစ် အက်စခီးလပ်စ်က “ယူမနီဒီးစ်” ဟူသော ဝမ်းနည်းဖွယ်ပြဇာတ်ကို ရေးသားခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် ကောင်စီ၏ မြင့်မြတ်သော အာဏာကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ပေါလု၏ ခေတ်တွင် ဤကောင်စီ၏ အာဏာအတိအကျကို မသိရပါ။

Areopagus. Gr. Areios Pagos, “hill of Ares,” Ares being the Greek equivalent to the Latin Mars, the god of war; hence, Areios Pagos is translated “Mars’ hill” in v. 22. For its location see on v. 16. The site was famous as the meeting place of the Athenian council of Areopagus, which took its name from the hill on which it met. This council, which claimed to owe its origin to Athena, the patron goddess of the city, was the oldest and most revered tribunal in Athens. It numbered among its members men of the highest official rank. Originally it had consisted only of those who had served in the high office of archon and had attained 60 years of age. Pericles had in some measure limited its wide authority (5th century b.c.), and it was as the spokesman of the party who opposed Pericles’ ideas of progress that Aeschylus wrote the tragedy Eumenides, which stressed the divine authority of the council. Exactly what authority this council may have exercised in Paul’s day is not known.

 

ပေါလုကို တောင်ကုန်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်လား သို့မဟုတ် ကောင်စီရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်လားဟု အမြင်များ ကွဲပြားသည်။ ဂရိစာသားတွင် “အာရီယို့စ် ပကါ့စ်” ဟူသော စကားလုံးမတိုင်မီ သတ်မှတ်ချက်ဆောင်ပုဒ်ပါရှိပြီး “အာရီယိုပကတ်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်၊ ၎င်းသည် တောင်ကုန်း သို့မဟုတ် အာရီယိုပကတ်ကောင်စီကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်၊ ၎င်းကို မကြာခဏ “အာရီယိုပကတ်” ဟုသာ ခေါ်ဆိုသည်။ တောင်ကုန်းသည် အတော်အတန်သေးငယ်ပြီး ယဇ်ပလ္လင်များဖြင့် ပြည့်နှက်နေသဖြင့် ကောင်စီသည် များသောအားဖြင့် “ဘုရင်၏ ဝရန်တာ” ဟု ခေါ်သော “စတိုအာ ဘာစီလီယို့စ်” တွင် တွေ့ဆုံလေ့ရှိပြီး၊ မားစ်တောင်ကုန်းပေါ်တွင် စီရင်ချက်ချရန်သာ စုဝေးကြသည်။ အကယ်၍ ပေါလုကို ကောင်စီရှေ့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့လျှင်၊ တရားရေးရာဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်များ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဖွယ်မရှိပါ။ သူ၏ အသွင်အပြင်သည် တက္ကသိုလ်မြို့၏ အမြင့်ဆုံး ဉာဏရည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းရှေ့တွင် သူ၏ သွန်သင်ချက်များကို တင်ပြရန်သာ ဖြစ်ပေမည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ သူ့ကို တောင်ကုန်းသို့သာ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့လျှင်၊ သူ၏ ထူးဆန်းသော သွန်သင်ချက်၏ တန်ဖိုးကို ဆုံးဖြတ်လိုသော အီကျူရီးယန်နှင့် စတိုအိတ်ဒဿနပညာရှင်များထံမှ ရွေးချယ်ထားသော အုပ်စုတစ်စုက နားထောင်နိုင်ခဲ့ပေမည်။ ထိုနေရာတွင် အာဂိုရာ (အခန်း ၁၇:၁၇ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း) ၏ ဆူညံမှုမှ ဝေးကွာပြီး၊ တမန်တော်သည် သူ၏ အဆိုအမိန့်ကို လွတ်လပ်စွာ ရှင်းပြနိုင်ခဲ့သည်။ အချို့က ပေါလုကို တောင်ကုန်းသို့ ခေါ်ဆောင်လာချိန်တွင် တရားရုံးထိုင်နေသည်ဟု ယူဆကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် ပေါလု၏ ဟောပြောချက်ဖြင့် တရားရုံးအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့သည် (အခန်း ၁၇:၃၄ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ သက်သေမရှိပါ။

Opinion is divided as to whether Paul was taken to the hill or before the council. The Greek text has the definite article before Areios Pagos, giving the translation “the Areopagus,” which may refer to the hill, or to the council of the Areopagus, which had long since been simply called “the Areopagus.” The hill itself was comparatively small, and crowded with altars, so the council usually met in the Stoa Basileios, “King’s Porch,” and assembled on Mars’ Hill only to deliver its judgment. If Paul was taken before the council, it is extremely unlikely that there were any judicial proceedings. His appearance would rather be for the purpose of presenting his teaching before the supreme intellectual body of the university city. If, on the other hand, he was taken only to the hill, he could still have been heard by the rather select group of Epicurean and Stoic philosophers who wished to decide on the value of his strange teaching. There, distant from the bustle of the agora (see on v. 17), the apostle would be free to expound his doctrine. Some suppose that the court was sitting when Paul was brought to the hill, particularly since a member of the court was converted by Paul’s preaching (see on v. 34). But there is no evidence on this point.

 

သိလိုပါသလား။ ဤသည်မှာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားသော စကားရပ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဤနေရာတွင် “ကျွန်ုပ်တို့သိရန် ဖြစ်နိုင်ပါသလား” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်—ဤမေးခွန်းသည် ယဉ်ကျေးစွာ၊ သြဇာသုံးစွာ သို့မဟုတ် သရော်စွာဖြစ်နိုင်သည်။ အီကျူရီးယန်နှင့် စတိုအိတ်များသည် ပေါလုပြောမည့်အရာအားလုံးကို နားလည်နိုင်သည့် ၎င်းတို့၏စွမ်းရည်ကို သံသယမရှိခဲ့ပေ၊ သို့သော် သူ၏ ထူးဆန်းသော သွန်သင်ချက်ကို ကြားလိုသည့် စိတ်အားထက်သန်မှု ထင်ရှားသည်။

May we know? An idiomatic expression, which may here be rendered: “Is it possible for the us to know?”—a question that may have been courteous, sarcastic, or ironical. The Epicureans and Stoics had no doubts about their own ability to understand all that Paul might say to them, but they were obviously eager to hear about his strange teaching.

 

အသစ်သော သွန်သင်ချက်။ ဂရိဘာသာတွင် “ကိုင်းနို့စ်” ဟူသော စကားလုံးသည် အရည်အသွေးအရ “အသစ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤနေရာတွင် အေသင်လူမျိုးများ ပုံမှန်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားပြီး အလွန်တန်ဖိုးထားသော ပုံမှန်မဟုတ်သော ဒဿနများနှင့် ကွဲပြားသော တစ်စုံတစ်ရာကို ရည်ညွှန်းသည်။

New doctrine. Gr. kainos, “new” in quality; hence here, by implication, something different from the usual barren philosophies peddled by the Athenians and so highly prized by them.

 

၂၀။ ထူးဆန်းသောအရာများ။ ဤဝါကျကို “အံ့သြဖွယ်ရာများကို ကျွန်ုပ်တို့၏ နားထဲသို့ ယူဆောင်လာနေသည်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ပေါလုယူဆောင်လာသော သွန်သင်ချက်များကဲ့သို့ တစ်ခါမျှ မကြားဖူးသော သွန်သင်ချက်များကို ၎င်းတို့၏ နားထောင်သူများက မကြားဖူးခဲ့ပေ။ သူ၏ သတင်းစကားသည် ၎င်း၏ ထူးဆန်းသော အကြောင်းအရာများဖြင့် ၎င်းတို့ကို အံ့သြစေပြီး အာရုံစိုက်စေခဲ့သည်။

20. Strange things. The clause may be rendered: “For surprising things you are bringing to our ears.” Never before had his audience heard any teaching such as Paul was bringing them. His message startled them into attention by the strangeness of its contents.

 

သိလိုသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ သိလိုပါသည် (အခန်း ၁၇:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့၏ စိတ်အားထက်သန်မှုမှာ “သိရန်”၊ ဗဟုသုတရယူရန်ပင် ဖြစ်သည်။

We would know. That is, we wish to know (cf. on v. 19). Their consuming passion was “to know,” to acquire knowledge.

 

ဤအရာများ၏ အဓိပ္ပာယ်။ ပေါလုသည် သူ၏ သတင်းစကား၏ အကြမ်းဖျင်းကိုသာ ဖော်ပြခဲ့သည် (အခန်း ၁၇:၁၈)။ သူ၏ နားထောင်သူများသည် ယခုအခါ ၎င်း၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် အသုံးချပုံကို ရှင်းပြရန် လိုလားခဲ့သည်။

What these things mean. Paul had been able to sketch only the outline of his message (v. 18). His hearers now wanted to have its import and application explained to them.

 

၂၁။ အေသင်လူအားလုံး။ ပိုမိုတိကျစွာ “အေသင်လူများ”။ ဤအခန်းငယ်သည် ရှေ့အခန်းငယ်များကို ရှင်းပြရန် ကွင်းစကွင်းပိတ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ အေသင်လူမျိုး၏ မနားမနေ စူးစမ်းလိုစိတ်သည် ဆိုရိုးစကားအဖြစ် ထင်ရှားသည်။ လုကာက ဤနေရာတွင် အသုံးပြုသော စကားလုံးများနှင့် ရင်းနှီးနေသော စကားလုံးများဖြင့် ဒီမို့စသီနီးစ်က သူ၏ နိုင်ငံသားများကို အာဂိုရာတွင် အချိန်ဖြုန်းပြီး ဖိလစ်ပုံမင်း၏ လှုပ်ရှားမှုများ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ သံတမန်များ၏ လုပ်ရပ်များအကြောင်း သတင်းမေးမြန်းနေသည်ဟု အပြစ်တင်ခဲ့သည်၊ ၎င်းတို့သည် စစ်ပြင်ဆင်မှုအတွက် ၎င်းတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို မြှုပ်နှံသင့်သည်ဟု ဆိုသည် (ပထမဖိလိပ္ပိ ၁၀-၁၃ [၄၃])။

21. All the Athenians. Rather, “all Athenians.” This verse is a parenthesis to explain those that precede. The restless inquisitiveness of the Athenian mind was proverbial. In words almost identical with those Luke here uses, Demosthenes formerly reproached his fellow citizens for idling away their time in the agora, asking for news of Philip of Macedon’s movements or of the actions of their own envoys, when they should have been devoting their efforts to preparation for war (First Philippic 10–13 [43]).

 

နိုင်ငံခြားသားများ။ ဆိုလိုသည်မှာ အေသင်မြို့တွင် နေထိုင်သော နိုင်ငံခြားသားများဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အေသင်မြို့တွင် အလွန်များပြားသည်။ မြို့၏ ဉာဏရည်ဆိုင်ရာ ဘဝသည် အလွန်ရောနှောနေသော အုပ်စုတစ်စုကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည်—ပညာရေးပြီးဆုံးရန် စေလွှတ်ခံရသော ရောမလူငယ်များ၊ အနုပညာရှင်များ၊ ခရီးသွားများ၊ ဒဿနပညာရှင်များ၊ အင်ပါယာ၏ ပြည်နယ်အားလုံးမှ စူးစမ်းလိုသူများနှင့် ၎င်းထက်ပင်ကျော်လွန်သူများ။

Strangers. That is, resident foreigners, of whom there were a great many in Athens. The intellectual life of the city attracted a very mixed group—young Romans sent to finish their education, artists, sight-seers, philosophers, and curiosity seekers from every province in the empire, and even beyond.

 

အချိန်ဖြုန်းခြင်း။ ပိုမိုတိကျစွာ “အချိန်ပိုရှိခြင်း”။ ဂရိဘာသာတွင် ဤကြိယာ၏ အချိန်ကာလသည် ၎င်းတို့၏ စိတ်အခြေအနေသည် အမြဲတစေ ဖြစ်နေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အကယ်၍ တစ်ဦးတစ်ယောက်၏ အချိန်အားလုံးကို တစ်ခုခုတွင် သုံးစွဲထားပါက၊ အခြားအရာများအတွက် အချိန်ပိုမရှိတော့ပါ။ အေသင်လူမျိုးများသည် အသစ်အဆန်းများကို လိုက်လံရှာဖွေရန် အချိန်ရှာနိုင်ခဲ့သော်လည်း အခြားအရာများအတွက် အနည်းငယ်သာရှိခဲ့သည်။

Spent their time. More literally, “were having leisure for.” The tense of the Greek verb implies that this was their constant state of mind. If all one’s time is spent in a certain occupation, there is no leisure for anything else. The Athenians could find time for the pursuit of novelty, but for little else besides.

 

အသစ်သောအရာ။ စကားလုံးအတိုင်း “ပိုမိုသစ်လွင်သောအရာ” သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်တို့ပြောသည့်အတိုင်း “လတ်ဆတ်ဆုံး သတင်း”။ အေသင်လူထု၏ ဤသဘောထားကို ဂန္ထဝင်စာရေးဆရာများ၏ ဖော်ပြချက်များဖြင့် အတည်ပြုထားသည်။ သူစီဒိုင်ဒီးစ်က ကလီယွန်ကို သူ၏ နိုင်ငံသားများကို “‘စကားများ၏ ပရိသတ်နှင့် လုပ်ရပ်များ၏ နားထောင်သူများ’” ဟူသော အခန်းကဏ္ဍထဲတွင် ကစားနေသည်ဟု အပြစ်တင်ခဲ့သည် (သမိုင်း iii. ၃၈. ၄; လို့ဘ်ထုတ်ဝေမှု၊ သူစီဒိုင်ဒီးစ်၊ အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၆၃)။ ဒီမို့စသီနီးစ်၏ အလားတူ စွပ်စွဲချက်ကို ရည်ညွှန်းပြီးဖြစ်သည်။

Some new thing. Literally, “some newer thing,” or, as we would say, the “very latest news.” This propensity of the Athenian populace is confirmed by statements of classical authors. Thucydides represents Cleon as complaining of his countrymen that they were in the habit of playing the part of “‘spectators of words and hearers of deeds’” (History iii. 38. 4; Loeb ed., Thucydides, vol. 2, p. 63). Reference has already been made to a like charge laid by Demosthenes.

 

၂၂။ မားစ်တောင်ကုန်း။ ပိုမိုတိကျစွာ “အာရီယိုပကတ်” (အခန်း ၁၇:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ အကယ်၍ တမန်တော်သည် ကျောက်တုံးတောင်ကုန်းပေါ်တွင် ရပ်နေပါက၊ သူသည် အနောက်မြောက်ဘက်ရှိ ဟီဖဲစတပ်စ်၏ ဗိမာန်ကို မြင်ရပြီး၊ အက်ခရိုပိုလစ်ပေါ်တွင် သူ့အထက်တွင်ရှိသော ပါသီနွန်ကို မော့ကြည့်ရသည်။ ထိုတောင်ကုန်းမြင့်ပေါ်တွင် အေသင်မြို့၏ နတ်ဘုရားမအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသော အာသီနာ၏ ကြီးမားသော ကြေးရုပ်တုရှိသည်။ တမန်တော်၏ အောက်တွင် မြို့တစ်မြို့လုံး ရှိပြီး ၎င်းသည် “ရုပ်တုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်”။ စာမျက်နှာ ၃၅၂ ရှေ့တွင် ပုံဥပမာကို ကြည့်ပါ။

22. Mars’ hill. Rather, “the Areopagus” (see on v. 19). If the apostle was standing atop the rocky hill, he looked down upon the temple of Hephaestus to the northwest, and up to the Parthenon that rose above him on the Acropolis. On the height of that larger hill stood the colossal bronze statue of Athena, who was regarded as the tutelary goddess of her beloved Athens. Below the apostle lay the city itself, which was veritably “full of idols.” See illustration facing p. 352.

 

အေသင်လူမျိုး။ ဤသည်မှာ ရိုသေသောအဖွင့်ဖြစ်သော်လည်း၊ နောက်ဆက်တွဲမိန့်ခွန်းသည် တရားစွဲဆိုခံရသူတစ်ဦး၏ မိန့်ခွန်းမဟုတ် (အခန်း ၁၇:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထူးခြားသော်လည်း တန်ဖိုးထားရသော ယုံကြည်ချက်များ၏ စိတ်အားထက်သန်သော ထောက်ခံသူတစ်ဦး၏ မိန့်ခွန်းဖြစ်သည်။ ပေါလုသည် အေသင်မိန့်ခွန်းဆရာများ၏ ဘာသာစကားကို လက်ခံသည်။ ၎င်းသည် သူ၏ ပရိသတ်နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြုမူသည့် ဓလေ့ (၁ ကောရိန္သု ၉:၁၉-၂၂ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ကိုက်ညီသည်။ ပေါလုသည် ၎င်းကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းသည် သူ၏ စွမ်းရည်ကို အထူးချီးကျူးဖွယ်ဖြစ်သည်။ လုကာသည် တမန်တော်၏ မိန့်ခွန်းကို အခန်းငယ် ၁၀ ခုအတွင်း (တမန်တော် ၁၇:၂၂-၃၁) အကျဉ်းချုံးထားသော်လည်း၊ အထူးသဖြင့် ဤမျှ ထူးချွန်သော ပရိသတ်ရှေ့တွင် ပေါလုသည် ပို၍ ရှည်လျားစွာ ပြောဆိုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Men of Athens. Although this is a respectful opening, the speech that follows is not that of a man on trial (cf. on v. 19), but of an ardent advocate of peculiar, but cherished, beliefs. Paul adopts the language of Athenian orators. This was in keeping with his custom of adapting himself to his audience (see on 1 Cor. 9:19–22). That Paul was able to do this speaks highly of his ability. Luke compresses the apostle’s speech into ten verses (Acts 17:22–31), but it is probable that Paul spoke at much greater length, especially before so distinguished an audience.

 

သတိထားမိသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “သီအိုရီယို” ဟူသော စကားလုံးသည် “မြင်တွေ့ရန်”၊ “ကြည့်ရှုရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ပေါလုသည် သူမြင်တွေ့ခဲ့သည်များကို အခြေခံ၍ သူ၏ မှတ်ချက်များကို ပြုလုပ်နေသည်ဟု ဆိုလိုသည်။

Perceive. Gr. theōreō, “to behold,” “to look at,” suggesting that Paul was basing his remarks on what he had seen.

 

အလွန်ဘာသာရေးစိတ်ထက်သန်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဒိုင်စီဒိုင်မိုနီးစတာရွိုင်” ဟူသော နှိုင်းယှဉ်နာမဝိသေသနသည် “ဒိုင်ဒါဝ်” (“ကြောက်ရွံ့ရန်”) နှင့် “ဒိုင်မိုန်” (“နတ်ဘုရား”) မှ ဆင်းသက်လာပြီး “ပို၍ ဘုရားကိုကြောက်ရွံ့သူ” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဂရိစကားလုံး (ဒိုင်စီဒိုင်မိုန်) သည် ကောင်းသောနှင့် ဆိုးသော နှစ်မျိုးလုံးတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ “ဒိုင်စီဒိုင်မိုန်” သည် ဗေဒင်ဆရာများနှင့် တိုင်ပင်သူဖြစ်ပြီး နိမိတ်များကို ယုံကြည်သူဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ လမ်းပေါ်တွင် ဝီဇယ်တစ်ကောင်ကို မြင်ပါက ခရီးသွားခြင်းကို ရှောင်ရှားလေ့ရှိသည်။ အထင်ရှားသော ဥပမာတစ်ခုမှာ အေသင်ဗိုလ်ချုပ် နီးစီးယပ်စ်ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် နတ်ဘုရားများ၏ မနာလိုမှုကို အမြဲခံစားနေရပြီး၊ ထို့ကြောင့် လမျက်ရည်လှည့်ဖြစ်ပေါ်သည့်အခါ အရေးကြီးသော ဗျူဟာမြောက် လှုပ်ရှားမှုများကို ပယ်ဖျက်ခဲ့သည် (သူစီဒိုင်ဒီးစ် သမိုင်း vii. ၅၀၄)။ ဧကရာဇ် မားကပ်စ် အော်ရီလီးယပ်စ်၊ စတိုအိတ်တစ်ဦး (မယ်ဒီတေးရှင်း i. ၁၆) သည် သူသည် “ဒိုင်စီဒိုင်မိုန်” မဟုတ်ဘဲ၊ သူ၏ မိခင်၏ ဘုရားစိတ်နှလုံးဖြင့် “သီအိုဆီဘီးစ်” ဟူသော ဘုရားကို ကိုးကွယ်သူဖြစ်သည်ဟု ဂုဏ်ယူခဲ့သည် (ibid. i. ၃)။ ပေါလုသည် ၎င်း၏ မိန့်ခွန်းအစတွင် အထင်အမြင်သေးသော စကားလုံးကို အသုံးပြုဖွယ်မရှိပါ။ သူသည် အေသင်လူမျိုးများ၏ နတ်ဘုရားအားလုံးကို ဂရုတစိုက်အသိအမှတ်ပြုပုံကို မှတ်ချက်ပြုရင်း ပိုမိုဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ ဤမျှသော အဖွင့်သည် ဒဿနပညာရှင်များနှင့် အေသင်လူမျိုးများ၏ အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

 Too superstitious. Gr. deisidaimonesteroi, a comparative adjective formed from deidō (“to fear”) and daimōn (“deity”), and translatable as “more god-fearing.” The Greek word (deisidaimōn) was used in both a good and a bad sense. A deisidaimōn was a consulter of soothsayers and a believer in omens. He would, for instance, avoid making a journey if he saw a weasel on the road. A conspicuous example of this overreligiosity in high places is that of Nicias, the Athenian general, who was always oppressed with a sense of the jealousy of the gods, and therefore countermanded important strategic movements, because there was an eclipse of the moon (Thucydides History vii. 504). The emperor Marcus Aurelius, a Stoic (Meditations i. 16) congratulates himself on being, not a deisidaimōn, but, from his mother’s devotion, a theosebēs, a devout man (ibid. i. 3). Paul was not likely to employ a word in a derogatory sense at the very beginning of his speech. He would rather be commenting on the scrupulous way in which the Athenians sought to acknowledge all forms of deity. Such an opening would gain the attention of the philosophers, and the Athenians in general.

 

၂၃။ ဖြတ်သန်းသွားခြင်း။ ပိုမိုတိကျစွာ “ဖြတ်သန်းသွားခြင်း”၊ ဆိုလိုသည်မှာ မြို့တစ်မြို့လုံးကို ဖြတ်သန်းသွားခြင်း၊ ဖြည်းညှင်းစွာ လှည့်လည်သွားလာခြင်း သို့မဟုတ် မြို့ထဲသို့ ဝင်ရောက်ပြီး ၎င်း၏ ဗဟိုသို့ ထိုးဖောက်သွားခြင်း။

23. Passed by. Rather “passed through,” that is, through the city, either in leisurely wandering or while entering the city and penetrating to its center.

 

တွေ့မြင်ရသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “အနာသီအိုရီယို” ဟူသော စကားလုံးသည် “ဂရုတစိုက်ကြည့်ရှုရန်”၊ “တိကျစွာစောင့်ကြည့်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

Beheld. Gr. anatheōreō, “to look at attentively,” “to observe accurately.”

 

ကိုးကွယ်ရာများ။ ဂရိဘာသာတွင် “ဆီဘာစမာတာ” ဟူသော စကားလုံးသည် “ကိုးကွယ်ရာအရာများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး “ကိုးကွယ်မှုလုပ်ရပ်များ” ထက် ပိုမိုမှန်ကန်သည်။ ပေါလုသည် ရုပ်တုများစွာနှင့် ၎င်းတို့၏ စာတမ်းများကို မြင်တွေ့ပြီး လေ့လာခဲ့သည်။ သူသည် ဤပန်းပုများကို အေသင်လူမျိုး၏ နတ်ဘုရားများ၊ ၎င်းတို့၏ ကိုးကွယ်ရာအရာများအဖြစ် ယဉ်ကျေးစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် အစပိုင်းတွင် ကောင်းသောဆက်ဆံရေးကို ဖန်တီးရန်ကြိုးစားခဲ့ပြီး သူ၏ ပရိသတ်ကို ဆက်လက်နားထောင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်းတို့ကို အနိုင်ယူရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို စိတ်ကုန်စေရန် မရည်ရွယ်ခဲ့ပေ။

Devotions. Gr. sebasmata, “objects of worship,” rather than “acts of worship.” Paul had seen and studied many of the numerous statutes and their inscriptions. He politely identifies these sculptures as the Athenians’ deities, the objects of their worship. Thus he sough to create good will at the outset that he might receive a continued hearing. He was intent on winning, not alienating, his audience.

 

ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုကို တွေ့ရှိသည်။ ဂရိစာသားတွင် “တွေ့ရှိသည်” နှင့် “ယဇ်ပလ္လင်” ဟူသော စကားလုံးများကြားတွင် အလေးပေးသည့် ဆက်စပ်စကားလုံးတစ်ခုရှိပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤစကားစုကို “ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုကိုလည်း တွေ့ရှိသည်” ဟု ဘာသာပြန်ရမည်ဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ယခင်တွင်မှတ်သားထားသော ကိုးကွယ်ရာအရာများအပြင် ထပ်ဆောင်းအနေဖြင့်ဖြစ်သည်။ “ယဇ်ပလ္လင်” (ဘိုမို့စ်) ဟူသော ဂရိစကားလုံးသည် သစ်တောကျမ်းတွင်သာ ဤနေရာတွင်သာ အသုံးပြုထားသော်လည်း၊ လက်စသီးဖျက်ကျမ်းတွင် ပေါ်လာပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံတွင် တစ်ပါးအမျိုးသားများ၏ ယဇ်ပလ္လင်များကို ရည်ညွှန်းသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၃၄:၁၃၊ တောလည်ရာ ၂၃:၁၊ တရားဟောရာကျမ်း ၇:၅)။

Found an altar. The Greek has an emphatic conjunction between the words translated “found” and “an altar,” so the phrase should read, “found also an altar,” that is, in addition to the host of devotional objects already noted. The Greek word for “altar” (bōmos) is used only here in the NT, but it appears in the LXX, where it sometimes refers to heathen altars (Ex. 34:13; Num. 23:1; Deut 7:5).

 

ဤစာတမ်းဖြင့်။ စကားလုံးအတိုင်း “၎င်းပေါ်တွင် ရေးထားသည်”။

With this inscription. Literally, “upon which had been written.”

 

အမည်မသိသော ဘုရားထံသို့။ ဂရိဘာသာတွင် “အက်ဂါနို့စတို သီအို” ဟူသော စကားလုံးသည် “အမည်မသိသော ဘုရား” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤထူးခြားသော စာတမ်းသည် ဆွေးနွေးမှုများစွာ၏ ဗဟိုဖြစ်ခဲ့သည်။ အချို့က ဤစာတမ်းပါယဇ်ပလ္လင်တစ်ခု၏ တည်ရှိမှုကို သံသယဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ အချို့က ပေါလု သို့မဟုတ် လုကာက ယေဘုယျအားဖြင့် အများကိန်းဖြစ်သော “အမည်မသိသော ဘုရားများထံသို့” ဟူသော စာတမ်းကို တစ်ကိန်းဖြင့် ရည်ညွှန်းခဲ့သည်ဟု ထင်ကြသည်။ ဤပြဿနာ၏ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော ဖြေရှင်းနည်းကို အလားတူ စာတမ်းများပါရှိသော ယဇ်ပလ္လင်များနှင့် ပတ်သက်သော ရှေးခေတ်ဖော်ပြချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းဖြင့် ရှာဖွေနိုင်သည်။ ဤဖော်ပြချက်လေးခုကို ဖော်ပြထားသည်- (၁) ပေါဆာနီးယပ်စ် (အေဒီ ၁၅၀ ခန့်) က ဖါလီရုံမှ လမ်းပေါ်တွင် အမည်မသိဟု ခေါ်သော ဘုရားများထံသို့ ယဇ်ပလ္လင်များ ရှိသည်ဟု ဆိုသည် (i. ၁. ၄)။ (၂) ထိုစာရေးဆရာက အိုလံပီယာတွင် အမည်မသိသော ဘုရားများထံသို့ ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုလည်း ရှိသည်ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသည် (i. ၁၄. ၈)။ (၃) ဒိုင်အိုဂျီနီးစ် လာရီရှပ်စ် (အေဒီ ၃ ရာစုအစောပိုင်း) က ကရိတ်မှ အီပီမနီဒီးစ်ကို အေသင်မြို့သို့ ကြီးမားသော ကပ်ရောဂါအချိန်တွင် အကူအညီပေးရန် ဖိတ်ကြားခဲ့သည်ဟု ပြောပြသည်။ ကရိတ်လူမျိုးသည် အနက်ရောင်နှင့် အဖြူရောင် သိုးများကို အာရီယိုပကတ်သို့ ယူဆောင်လာပြီး မြို့တွင်း လွှတ်ထားခဲ့သည်။ သိုးတစ်ကောင်လဲလျောင်းရာ နေရာတိုင်းတွင် ယဇ်ပူဇော်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်၏ အမှတ်အသားများသည် အမည်မပါရှိခဲ့ပေ။ (၄) ဖီလို့စတ်ရာတပ်စ် (အေဒီ ၂၀၀ ခန့်) က အေသင်မြို့တွင် အမည်မသိသော နတ်ဘုရားများထံသို့ ယဇ်ပလ္လင်များရှိသည်ဟု အထူးဖော်ပြထားသည် (အာပိုလိုနီးယပ်စ်၏ ဘဝ vi. ၃)။ ဤဖော်ပြချက်များသည် ဂရိလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့မသိသော နတ်ဘုရားများထံသို့ ယဇ်ပလ္လင်များ တည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း သက်သေပြရန် လုံလောက်သည်။ သစ်တောကျမ်းပြင်ပတွင် “အမည်မသိသော ဘုရားထံသို့” ဟူသော စာတမ်းတစ်ကိန်းပါရှိသော ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခု၏ မှတ်တမ်းမရှိသော်လည်း၊ အထက်တွင်ဖော်ပြထားသော သက်သေများသည် ပေါလု၏ ခေတ်တွင် ထိုသို့သော ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခု တည်ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိကြောင်း ပြသသည်။ ထိုသို့သော ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခု၏ တည်ရှိမှုသည် အေသင်လူမျိုး၏ ဘာသာရေးဒဿနနှင့် လိုက်လျောညီထွေရှိသည်။ မြို့၏ နေထိုင်သူများသည် နတ်ဘုရားအားလုံးကို ဖြည့်ဆည်းရန် စိတ်အားထက်သန်ခဲ့ပြီး၊ မည်သည့်နတ်ဘုရားမျှ လျစ်လျူမရှုခံရစေရန် အမည်မသိသော ဘုရား သို့မဟုတ် အမည်မသိသော ဘုရားများထံသို့ ယဇ်ပလ္လင်များ တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤဓလေ့သည် ခေတ်သစ်သိပ္ပံပညာရှင်များ၏ နှုတ်ဖြင့် တစ်ခါတစ်ရံ ကြားရသော စကြာဝဠာ၏ ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းရန် လူသား၏ စွမ်းရည်မရှိမှုကို အဆုံးစွန်သော ဝန်ခံချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဂရိစာတမ်းများ၏ လက်တင်ဘာသာဖြင့် တူညီသော စာတမ်းတစ်ခုကို ရောမ၏ ဆိပ်ကမ်းမြို့ အို့စတီယာတွင် တွေ့ရှိခဲ့သော ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုပေါ်တွင် တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ဗာတီကန်ပြတိုက်တွင် ရှိသည်။ ဤယဇ်ပလ္လင်သည် မီသရာယစ်ယဇ်ပူဇော်သည့် အုပ်စုတစ်စုကို ဖော်ပြပြီး၊ “ရှာမတွေ့နိုင်သော ဘုရား၏ သင်္ကေတ” ဟူသော စာတမ်းကို ဆောင်ထားသည်။ ပါဂါမံမြို့တွင်လည်း အမည်မသိသော ဘုရားများထံသို့ ဖြစ်ပုံရသည့် စာတမ်းပျက်စီးနေသော ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

To the Unknown God. Gr. agnōstō theō, “to an unknown God.” This unusual ascription has been the center of much discussion. Some have doubted the existence of an altar with such an inscription, and others have thought that Paul or Luke referred in the singular to an inscription that was generally found in the plural, that is, “to unknown gods.” A reasonable solution of the problem can be found in a consideration of ancient references to altars bearing similar inscriptions. Four of these may be mentioned: (1) Pausanius (c. a.d. 150) says that on the road from Phaleron, one of the harbors of Athens, there were altars to gods that were called unknown (i. 1. 4); (2) the same writer records that at Olympia there was also an altar to unknown gods (i. 14. 8); (3) Diogenes Laërtius (i. 110), an early 3d century writer, tells how Epimenides of Crete was invited to help Athens in the time of great pestilence. The Cretan took some black and some white sheep to the Areopagus and turned them loose to wander through the city. Wherever one of the sheep lay down, a sacrifice was offered, and an altar was erected on the spot. The memorials of this atonement bore no name. (4) Philostratus (c. a.d. 200), in the Life of Apollonius of Tyana (vi. 3), makes special mention of Athens, where, says he, there were even altars to unknown deities. Such references are sufficient to establish the fact that the Greeks did erect altars to gods whose names they did not know. Although, outside the NT, there is not known record of an altar bearing the inscription in the singular, “to an unknown god,” the evidence above cited demonstrates the possibility that such an altar existed in Paul’s day. The presence of such an altar would be in harmony with what is known about Athenian religious philosophy. The inhabitants of the city were anxious to propitiate all deities, and erected altars to an unknown god, or to unknown gods, in order that none might be neglected. Such a practice represents the ultimate confession, similar to that which has sometimes been heard on the lips of modern scientist, of man’s impotence to solve the problems of the universe. A Latin counterpart of the Greek inscriptions is found on an altar discovered at Ostia, the seaport of Rome, and now in the Vatican Museum. This altar presents a Mithraic sacrificial group, and bears the inscription, “The Symbol of the Undiscoverable God.” An altar has also been found at Pergamum with a broken inscription in Greek apparently dedicating it to unknown gods.

 

၂၃။ ဘယ်သူ။ စာသားအထောက်အထား (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) သည် “ဘယ်သူ” နှင့် “သူ” အစား “ဘာ” နှင့် “ဒီ” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည်။ ပေါလ်သည် ဧတျမဖြစ်သော နှုတ်ကပတ်များကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ သူသည် ဘုရားသခင်ကို ရည်ညွှန်းခဲ့သော်လည်း၊ အေသင်မြို့သားများသည် အသက်ရှင်သောဘုရားသခင်၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ သဘာဝကို မသိရှိသေးပေ။ သူသည် အခန်းက sector ၂၉ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဘုရားသခင်ကို စိတ်ထဲထားခဲ့ပေမည်၊ ထိုနေရာ၌ “ဘုရားသခင်” (သိအိုန်) ဟူသော ဂရိစကားလုံးသည် ဧတျမဖြစ်သည်။

Whom. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading “what” and “this” instead of “whom” and “him.” Paul doubtless used the neuter pronouns, although he was referring to the Deity, since the Athenians were as yet ignorant of the personality of the living God. He may also have had the Godhead in mind, as in v. 29, where the Greek word for “Godhead” (theion) is neuter.

 

မသိမှု။ ဂရိစကားလုံး “အဂ်နိုအုန်းတက်စ်” သည် “မသိခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ပါတီစီပဲလ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ ပေါလ်သည် ဂရိစကားလုံးများဖြင့် ကစားသည်။ သူသည် “မသိသော [အဂ်နိုစတိုစ်] ဘုရား” သည် “သင်တို့ [မသိသော] အဂ်နိုအုန်းတက်စ် ကိုးကွယ်နေသူ” ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာသည်။

Ignorantly. Gr. agnoountes, a participle meaning “unknowing.” Here Paul makes a play on Greek words. He declares that the “unknown [agnostos] god” is the One “which you [who are] unknowing [agnoountes] are worshiping.”

 

ကြေညာ။ ဂရိစကားလုံး “ကတဂ်ဂယ်လို” သည် “ကြေညာရန်”၊ “ဟောပြောရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ အခန်းက ၁၈ တွင် ဒဿနပညာရှင်များသည် ပေါလ်ကို “ထူးဆန်းသော ဘုရားများကို ဟောပြောသူ” (ကတဂ်ဂယ်လူးစ်) ဟု ဖော်ပြရန် အနီးစပ်ဆုံး စကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ပေါလ်သည် ထိုစွပ်စွဲချက်ကို ငြင်းပယ်ရန် မပြုဘဲ၊ ထိုစကားလုံး (ကတဂ်ဂယ်လို) ကို ယူ၍ ၎င်း၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို တရားမျှတစေရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် သူချစ်မြတ်နိုးပြီး ဝတ်ပြုသော စစ်မှန်သောဘုရားသခင်ကို မိတ်ဆက်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။

Declare. Gr. kataggellō, “to announce,” “to proclaim.” In v. 18 the philosophers had used virtually the same word (kataggeleus, “an announcer,” “a proclaimer”) to describe Paul as “a setter forth of strange gods.” Paul does not trouble to deny the charge, but takes the word (kataggellō) and uses it to justify his own procedure. In this way he was able to introduce the true God, whom he loved and served.

 

၂၄။ ဘုရားသခင်။ ယခု ပေါလ်သည် စစ်မှန်သောဘုရားသခင်အကြောင်း ပြောနေသဖြင့်၊ အခန်းက sector ၂၃ ၏ ဧတျမပုံစံကို စွန့်လွှတ်ပြီး ယောကျ်ားပုံစံကို အသုံးပြုသည်။ ဤသည်မှာ သူကိုးကွယ်သော တစ်ဦးတည်းကို အေသင်မြို့သားများ၏ ဘုရားများထက် ပိုမိုမြင့်မားသော အဆင့်တွင် ထားရှိသည်။

24. God. Now that Paul is speaking of the true God, he drops the neuter form of v. 23 and employs the masculine gender. This places the One whom he worships on a higher plane than the gods of the Athenians.

 

လောကကို ဖန်ဆင်းသူ။ ဤနေရာ၌ တမန်တော်သည် သူရည်ညွှန်းနေသော ဘုရားသခင်၏ အဆုံးစွန်သော သက်သေကို ပေးသည်—သူသည် ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ သူ့ကို မမှန်ကန်သော ဘုရားများအားလုံးနှင့် ခွဲခြားပေးသည် (ယေရမိ ၁၀:၁၀-၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာ ဘုရားသခင်ဖြင့် ဖန်ဆင်းခြင်းသည် ဧပိကျူးရီးယန်နှင့် စတိုအိတ် ဒဿနများနှင့် ဆန့်ကျင်သော သွန်သင်ချက်ဖြစ်သော်လည်း၊ ပေါလ်သည် ၎င်းကို နားထောင်သူများ၏ အံ့ဩမှုနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုကို နှိုးဆွရန် ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ သူ့ကို ဆက်လက်ပြောဆိုခွင့်ပြုခဲ့သည်။ “လောက” (ကော့စမော့စ်) ဟူသော စကားလုံးကို ဂရိလူမျိုးများသည် စည်းစနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော စကြဝဠာကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ “ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီး” (မဿဲ ၄:၈ ကိုကြည့်ပါ) ကို ဖက်ပိုင်းနိုင်သည်။

That made the world. Here the apostle gives the ultimate identification of the God to whom he is referring—He is the Creator. This distinguishes Him from all false gods (see on Jer. 10:10–12). Creation by a personal God was a teaching opposed to both Epicurean and Stoic philosophy, yet Paul so states it that it arouses the wonder and interest of his listeners, and he is allowed to continue. The word translated “world” (kosmos) was used by the Greeks with reference to the ordered universe, and might embrace both “heaven and earth” (cf. on Matt. 4:8).

 

အတွင်းရှိအရာအားလုံး။ ရဲရင့်သော ဟောပြောသူသည် သူ၏စကားများကို မမှန်ကန်စွာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်း သို့မဟုတ် သံသယဖြစ်ဖွယ်အကြံများ ထည့်သွင်းရန် နေရာမထားခဲ့ပေ—ဘုရားသခင်သည် စကြဝဠာကို ဖန်ဆင်းရုံသာမက၊ အတွင်းရှိအရာအားလုံးကိုလည်း ဖန်ဆင်းခဲ့သည်။ ဤသို့သော သွန်သင်ချက်သည် ပုဂံဘာသာ၏ ဒဏ္ဍာရီကို သေဆုံးစေသည်။

All things therein. The intrepid speaker leaves no room for misinterpretation of his words or the insertion of skeptical ideas—God not only made the universe, but created all things therein. Such teaching rings the death knell of pagan mythology.

 

သူသည် သခင်ဖြစ်သည်။ ထိုအစား “သူသည် သခင်ဖြစ်လျက်”။ ဤသည်မှာ ပေါလ်၏ ဘုရားသခင်ကို အခြားသော ယူဆထားသော နတ်ဘုရားများထက် မရေတွက်နိုင်သော အဆင့်မြင့်မားစေပြီး၊ သူ့ကို စကြဝဠာတစ်ခုလုံး၏ ပိုင်ရှင်နှင့် အုပ်စိုးသူအဖြစ် ဖြစ်စေသည်။

He is Lord. Rather, “He, being Lord.” This places Paul’s God immeasurably above all other supposed deities, and makes Him the possessor and ruler of the whole universe.

 

ဗိမာန်များတွင် မနေထိုင်။ အခန်းက ၇:၄၈ နှင့် ယောဟန် ၄:၂၁-၂၄ ကိုကြည့်ပါ။ “ဗိမာန်များ” အကြောင်းပြောနေစဉ် ပေါလ်သည် အေသင်မြို့တွင် သူ့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ ဂရိဗိသုကာပညာ၏ ထူးချွန်သော ဥပမာများကို ညွှန်ပြခဲ့ပေမည်။ ဘုရားသခင်၏ အရာရာတွင်ရှိရင်းနှင့် မြင့်မြတ်မှုကို သူ၏သွန်သင်ချက်သည် ပုဂံဘာသာ၏ ကိုးကွယ်မှုကို အချည်းနှီးဖြစ်စေပြီး၊ သူယခုဟောပြောနေသော မြင့်မားသော ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ အရည်အသွေးများနှင့် ခွဲထွက်စေသည်။

Dwelleth not in temples. See on Acts 7:48; cf. John 4:21–24. While speaking of “temples” Paul would probably be pointing to the magnificent examples of Greek architectural skill with which he was surrounded in Athens. His teaching of the omnipresence and transcendency of God made pagan worship seem futile and divorced from the high spiritual qualities he was now proclaiming.

 

၂၅။ ကိုးကွယ်ခြင်း။ ဂရိစကားလုံး “သယ်ရာပိအု” သည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် “ကုသရန်”၊ “ဆေးကုရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသော်လည်း၊ ဤနေရာ၌ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုပြီး “ဝတ်ပြုရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ပေါလ်သည် ဘုရားသခင်ထံမှ လူသားများထံမှ မျှော်လင့်သော ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဝတ်ပြုမှု၏ သဘာဝကို အလေးပေးပြီး၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းမရှိသော လူသားများ၏ ရုပ်ဝါဒီကိုးကွယ်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

25. Worshipped. Gr. therapeuō, “to treat,” “to heal” in a medical sense, but here used with religious significance, and meaning “to serve.” Paul is emphasizing the spiritual nature of the service that God expects from men, in contrast with the materialistic worship that unregenerate men tend to give.

 

သူသည် တစ်စုံတစ်ရာ လိုအပ်သည်။ စကားလုံးအတိုင်း “[တစ်စုံတစ်ရာ] ထပ်မံလိုအပ်သည့်အလား”။ ပုဂံဘာသာများသည် ၎င်းတို့၏ ဘုရားများကို လူသားများ၏ လက်ဆောင်များအပေါ် မှီခိုပြီး တပ်မက်သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ပေါလ်သည် စစ်မှန်သောဘုရားသခင်သည် ကွဲပြားသည်ဟု ရှင်းပြသည်။ လူသားများသည် ဘုရားသခင်ကို အကြီးမြတ်ဆုံး ပေးကမ်းသူအဖြစ် စဉ်းစားသင့်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ လက်မှ တရားမျှတမှု၊ ကရုဏာ၊ နှိမ့်ချမှုမှလွဲ၍ မည်သည့်အရာကိုမျှ မလိုအပ်ပါ (မိက္ခာ ၆:၈)။ အခြားသော ယုဒလူမျိုးနှင့် ပုဂံစာရေးဆရာများသည်လည်း ထပ်တူအမှန်တရားကို သက်သေထူခဲ့သည်။ ဒါဝိဒ်က “သင်သည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို မလိုလားပါ၊ သို့မဟုတ်လျှင် ကျွန်ုပ်ပေးလိုက်မည်” (ဆာလံ ၅၁:၁၆) ဟုဆိုခဲ့ပြီး၊ လက်တင်ဧပိကျူးရီးယန်ကဗျာဆရာ လူခရီးရှပ်စ် (ဒီရာရမ် နာတူရာ ii. ၆၄၉-၆၅၁; လို့ဘ်ထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၁၃၁) သည် နတ်ဘုရားသဘာဝအကြောင်း ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် “အန္တရာယ်ကင်းစွာ၊ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်အရင်းအမြစ်များဖြင့် တန်ခိုးကြီးမားပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို လုံးဝမလိုအပ်ပါ၊ ၎င်းသည် ဝန်ဆောင်မှုများဖြင့် ချီးမြှောက်ခြင်းမခံရသလို ဒေါသဖြင့်လည်း မထိခိုက်ပါ” ဟုဆိုသည်။

He needed any thing. Literally, “[as though] needing anything in addition.” Pagan religions represented their gods as dependent on, and covetous of, men’s gifts. Paul explains that the true God is different. Men should think of God as the supreme giver, not requiring anything at their hands but justice, mercy, and humility (Micah 6:8). Other Jewish and heathen writers had borne witness to the same truth. David had said, “Thou desirest not sacrifice; else would I give it” (Ps. 51:16), and the Latin Epicurean poet Lucretius (De Rerum Natura ii. 649–651; Loeb ed., p. 131) had written of the divine nature, saying that it was “without danger, itself mighty by its own resources, needing us not at all, it is neither propitiated with services nor touched by wrath.”

 

အားလုံးကို ပေးသည်။ ဤစကားလုံးများဖြင့် ပေါလ်သည် ၎င်း၏နားထောင်သူများကို ထည့်သွင်းပြီး၊ ၎င်းတို့လည်း သူပြောနေသော ဘုရားသခင်အပေါ် မှီခိုနေရကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Giveth to all. By these words Paul included his hearers, and states that they too are dependent upon the God of whom he is speaking.

 

အသက်၊ အသက်ရှူခြင်း။ ဤနာမ်နှစ်ခုသည် လူသားများ၏ သေတတ်သော ဖြစ်တည်မှုကို အကျုံးဝင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် လူသားအား မူလအသက်ကို ပေးပြီး၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသက်ရှူခြင်းဖြင့် ထိုအသက်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလ်သည် လူသားများ၏ စစ်မှန်သောဘုရားသခင်အပေါ် လုံးလုံးလျားလျား မှီခိုနေရမှုကို အလေးပေးသည်။

Life, and breath. These two nouns may be taken to comprehend man’s mortal existence. God gives man original life, and maintains that life by granting him physical breath. Thus Paul emphasizes man’s utter dependence on the one true God.

 

၂၆။ တစ်ခုတည်းသော သွေး။ အရေးကြီးသော စာသားအထောက်အထား (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) သည် “သွေး” ဟူသော စကားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် ထောက်ခံပြီး၊ ထိုစကားလုံးသည် အတွေးကို ရှင်းလင်းရန် နောက်ပိုင်းတွင် ထည့်သွင်းခဲ့ပေမည်။ ပေါလ်သည် လူသားအားလုံးနှင့် ထို့ကြောင့် လူမျိုးအားလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော ဘုံဘိုးဘေး အာဒံမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူသော သမိုင်းဆိုင်ရာ အမှန်တရားကို ဖော်ပြသည်။ ဤယုံကြည်ချက်သည် ဂရိလူမျိုးတစ်ဦး၊ အထူးသဖြင့် အေသင်မြို့သားတစ်ဦးမှ လက်ခံရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ ၎င်းတို့အတွက်၊ ဂရိနှင့် ဘာဘရိယန်အကြား ကွဲပြားမှုသည် အခြေခံဖြစ်ပြီး မရှိမဖြစ်ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးသည် သဘာဝအလျောက် အခြားတစ်ဦး၏ ကျွန်ဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည် (အရစ္စတိုတယ် ပိုလီတစ် i. ၂. ၆)။ သို့သော် ပေါလ်၏ ဓမ္မပညာတွင် “သာလွန်” လူမျိုးအတွက် နေရာမရှိပေ။ သူသည် လူသားဖန်ဆင်းခြင်း၏ ကမ္ဘာဦးကျမ်းမှ မှတ်တမ်းကို ယုံကြည်ခဲ့သည်။ သူသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ အလားအလာ သို့မဟုတ် အမှန်တကယ် ဖွံ့ဖြိုးမှု၏ တစ်ညီတညွတ်တည်းမှုကို မြင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် မည်သည့်လူမျိုး သို့မဟုတ် နိုင်ငံ—ဟီဘရူး၊ ဟယ်လီနစ်၊ လက်တင် သို့မဟုတ် တယူတိုနစ်—ကိုမဆို လူသားများ၏ အကောင်းဆုံးနှင့် ပန်းပွင့်အဖြစ် ယူဆရန် တားမြစ်သည်။ ဂလာတိ ၃:၂၈၊ ကောလောသဲ ၃:၁၁ ကိုနှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ၊ ထိုနေရာ၌ ပေါလ်သည် ခရစ်တော်ကို ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရရှိသော တစ်ညီတညွတ်တည်းမှုကို အလေးပေးသည်။ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် ဖန်ဆင်းခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းမှတစ်ဆင့် လူသားများ၏ တစ်ညီတညွတ်တည်းမှုကို အသိအမှတ်ပြုရန် နှစ်ဆတာဝန်ရှိသည်။

26. One blood. Important textual evidence may be cited (cf. p. 10) for the omission of “blood,” which word may have been later added to clarify the thought. Paul is stating the historical truth that all men, and consequently all nations, sprang from one common ancestor, Adam. The belief was one that no Greek, and especially no Athenian, was likely to accept. For such, the distinction between Greek and barbarian was radical and essential. The one was by nature meant to be the slave of the other (Aristotle Politics i. 2. 6). But there was no place in Paul’s theology for a “superior” race. He believed the Genesis account of the creation of man. He saw the oneness of physical structure, of potential or actual development, which forbids any one race or nation—Hebrew, Hellenic, Latin, or Teutonic—to assume that it is the cream and flower of humanity. Compare Gal. 3:28; Col. 3:11, where Paul stresses the unity achieved through belief in Christ. The Christian is doubly obligated to recognize the oneness of men—through creation and through salvation.

 

မြေကြီး၏ မျက်နှာအားလုံး။ ပေါလ်၏ အကြံအစည်တွင် နောက်ထပ်ဆက်စပ်မှုတစ်ခု။ ဖန်ဆင်းရှင်သည် လူသားများအား မြေကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းအားလုံးတွင် နေထိုင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး၊ မည်သည့်အပိုင်း၏ နေထိုင်သူများကိုမျှ သာလွန်မှုမပေးခဲ့ပေ။

All the face of the earth. A further link in Paul’s chain of reasoning. The Creator intended men to populate all parts of the earth, without assigning superiority to the inhabitants of any particular section.

 

သတ်မှတ်ပေးထားသည်။ ဂရိစကားလုံး “ဟိုရီဇို” သည် “နယ်နမိတ်များကို သတ်မှတ်ရန်”၊ “ခန့်အပ်ရန်”၊ “ဆုံးဖြတ်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤနေရာ၌ အသုံးပြုထားသော စကားလုံးပုံစံသည် ပါတီစီပဲလ်ဖြစ်ပြီး၊ “သတ်မှတ်ပြီးသော” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။

Hath determined. Gr. horizō, “to mark out the boundaries,” “to appoint,” “to determine.” The form of the word used here is a participle, and may be translated “having determined.”

 

သတ်မှတ်ထားသော အချိန်များ။ ဂရိစကားလုံး “ပရိုစတိတဂ်မီနိုင် ကိုင်ရိုင်” သည် “ခန့်အပ်ထားသော အချိန်များ [သို့မဟုတ် “ရာသီများ”]” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ “၎င်းတို့၏” ဟူသော စကားလုံးကို ထည့်သွင်းပါက “၎င်းတို့၏ ခန့်အပ်ထားသော အချိန်များကို သတ်မှတ်ပြီးသော” ဟု ဖတ်ရှုပါက အဓိပ္ပာယ်ကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်သည်။ “အချိန်များ” (ကိုင်ရိုင်) ဟူသော စကားလုံးသည် နှစ်စဉ်ရာသီများထက် သမိုင်းဆိုင်ရာ ခေတ်များကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်းသည် လူသားများ၏ ကိစ္စရပ်များကို ဘုရားသခင်၏ သိရှိမှုကို ရည်ညွှန်းသည်။

Times before appointed. Gr. prostetagmenoi kairoi, “appointed times [or “seasons”].” The sense is more readily perceived if the word “their” is inserted so that the phrase reads, “having determined their appointed times.” The word “times” (kairoi) refers to historical epochs rather than yearly seasons. The reference is to God’s knowledge of men’s affairs.

 

နယ်နမိတ်များ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်သည် ၎င်း၏ ကြည့်ရှုပေးမှုဖြင့် လူမျိုးများအတွက် သဘာဝနယ်နမိတ်များ သို့မဟုတ် ကန့်သတ်ချက်များကို သတ်မှတ်ပေးထားသည် (ဒံယေလ ၄:၁၇၊ တရားဟောရာ ၃၂:၈ ကိုကြည့်ပါ)။

Bounds. That is, God, through His providence, has fixed the natural boundaries, or limits, for the nations (see on Dan. 4:17; cf. Deut. 32:8).

 

၂၇။ သခင်ကို ရှာဖွေပါ။ စာသားအထောက်အထား (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) သည် “ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေပါ” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံပြီး၊ အချို့သော အထောက်အထားများသည် “ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေပါ” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည်။ သို့သော် အဓိပ္ပာယ်သည် ရှင်းလင်းသည်—ဘုရားသခင်သည် ၎င်း၏ဖန်ဆင်းခြင်းကို စီစဉ်ထားသည်မှာ လိုလားသူအားလုံးသည် သူ့ကို ရှာဖွေပြီး တွေ့ရှိနိုင်ရန်ဖြစ်သည်။

27. Seek the Lord. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading “seek God,” and some evidence may also be cited for the reading “seek the Godhead.” But the meaning is clear: God so planned His creation that all who wished might seek and find Him.

 

ဖြစ်နိုင်လျှင်။ ဂရိစကားလုံး “အီအာရာဂီ” သည် “အကယ်၍ အမှန်တကယ်” သို့မဟုတ် “ထို့နောက် အမှန်တကယ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူသားများအား သူ့ကို ရှာဖွေရန် မျှော်လင့်သည်။ ပါဝင်သော သံသယသည် လူသားများသည် မကြာခဏ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် ရွေးချယ်ခြင်းမရှိခြင်းမှ ဆင်းသက်လာသည်။

If haply. Gr. ei ara ge, “if then indeed,” or “that then indeed.” God expects men to seek Him. The only doubt involved derives from the fact that often men do not choose to do so.

 

စမ်းတဝါးဝါးဖြင့် ရှာဖွေနိုင်သည်။ ဂရိစကားလုံး “ဆီလာဖါအို” သည် “ထိရန်”၊ “စမ်းရန်”၊ “ခံစားရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် အမှောင်ထဲတွင် စမ်းတဝါးဝါးလုပ်ဆောင်ခြင်းအတွက် အသုံးပြုသည် (တရားဟောရာကျမ်း ၂၈:၂၉၊ ယောဟန် ၅:၁၄၊ စသည်)။ ၎င်းသည် လူသားများ၏ အကြီးမြတ်ဆုံးသော ဖြစ်တည်မှုအကြောင်း အသိပညာရှာဖွေရန် မျက်မမြင်စမ်းတဝါးဝါးလုပ်ဆောင်မှုကို သင့်လျော်စွာ ဖော်ပြသည်။

Might feel after. Gr. psēlaphaō, “to handle,” “to touch,” “to feel,” used in the LXX for the act of groping in the dark (Deut. 28:29; John 5:14; etc.). This aptly describes men’s blind groping for knowledge of the Supreme Being.

 

သူ့ကို တွေ့ရှိရန်။ မသိသောဘုရားအတွက် ယဇ်ပလ္လင်သည် ၎င်းတို့သည် သူ့ကို မတွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း သက်သေတစ်ခုဖြစ်သည်။ “လောကသည် ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဘုရားသခင်ကို မသိခဲ့” (၁ ကောရိန်သု ၁:၂၁)။ သို့သော် ပေါလ်သည် စစ်မှန်သော ရှာဖွေသူသည် သိနိုင်သည်ဟူသော အာမခံချက်ကို ယူဆောင်လာသည်။ ဘုရားသခင်သည် တွေ့ရှိခံရန် လိုလားသည်။ သူသည် “သူ့ကို အလွန်ရှာဖွေသူများကို ဆုချီးမြှင့်သူ” ဖြစ်သည် (ဟေဗြဲ ၁၁:၆)။

Find him. The altar to the Unknown God was a witness that they had not found Him. “The world by wisdom knew not God” (1 Cor. 1:21). But Paul brought the assurance that the true seeker could know. God desires to be found. He is “a rewarder of them that diligently seek him” (Heb. 11:6).

 

ဝေးကွာမနေပါ။ ဤဝါကျတစ်ခုလုံးသည် အလွန်အလေးပေးဖော်ပြထားပြီး၊ စကားလုံးအတိုင်း “ထို့ပြင် သူသည် ကျွန်ုပ်တို့တစ်ဦးစီနှင့် ဝေးကွာမနေပါ” ဟု ဖတ်ရှုသည်။ ပေါလ်၏ စကားများတွင် သံသယမပါဝင်ပါ၊ သူသည် အမှန်တရားကို အပြုသဘောဖြင့် ဖော်ပြသည်။ သခင်သည် လူသားများကို မအသိအမှတ်ပြုသော်လည်း၊ သူတို့နှင့် နီးကပ်စွာ ရှိနေသည်။ ၎င်းသည် လူသားများအတွက် ဘုရားသခင်ကို တွေ့ရှိရန် နှိုင်းယှဉ်ရာတွင် ရိုးရှင်းသော ကိစ္စဖြစ်စေသည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ၎င်းတို့၏ ဘေးတွင်ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့၏ နိုးကြားမှုကို စောင့်ဆိုင်းကာ သူ့ကို ရှာဖွေရန် ၎င်းတို့၏ ကြိုးပမ်းမှုများကို ကူညီပေးနေသည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ့ကို ရှာဖွေသူများ၏ စိတ်အားထက်သန်မှုနှင့် စိတ်ရင်းမှန်မှုအတိုင်း မိမိကိုယ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသနိုင်ပြီး ပြသသည်။ ဤအချက်တွင် စတိုအိတ်များသည် ၎င်းတို့၏ သွန်သင်ချက်နှင့် ပေါလ်၏ စိတ်ကူးများအကြား တူညီမှုများကို မြင်နိုင်သော်လည်း၊ ဧပိကျူးရီးယန်များသည် တမန်တော်၏ စကားများသည် ၎င်းတို့၏ စနစ်၏ အခြေခံ ဘုရားမရှိဝါဒကို တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်သဖြင့် တွန်းလှန်ခံရလိမ့်မည်။

Not far. The whole clause is very emphatic, and literally reads: “And yet He is not far from each one of us.” There is no doubt expressed in Paul’s words; he is rather making a positive statement of fact. The Lord is near to men, even when they do not acknowledge Him. This makes it a comparatively simple matter for men to find God, for He is by their side, awaiting their awakening and aiding their efforts to discover Him. God can and does reveal Himself according to the measure of zeal and earnestness shown by those who seek Him. At this point the Stoics would see parallels between their own teaching and Paul’s thinking, but the Epicureans would be repelled, for the apostle’s words constituted an attack on the basic atheism of their system.

 

၂၈။ သူ၌ ကျွန်ုပ်တို့ အသက်ရှင်သည်။ ဤဝါကျတစ်ခုလုံးသည် စကားလုံးအတိုင်း “[သူ၌ သို့မဟုတ် သူဖြင့်] ကျွန်ုပ်တို့သည် အသက်ရှင်နေပြီး၊ လှုပ်ရှားနေပြီး၊ ဖြစ်တည်နေသည်” ဟု ဖတ်ရှုသည်။ တမန်တော်၏ စကားများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ မူလမှီခိုမှုသည် ဖန်ဆင်းရှင်အပေါ်တွင်သာမက၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုများအားလုံးသည် သူ့ထံမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟူသော အတွေးကို ဖော်ပြသည်။ ပေါလ်၏ သွန်သင်ချက်တွင် အနန္တတန်ခိုးရှင်၊ အနန္တဉာဏ်ရှင် ဘုရားသခင်၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးသဘာဝသည် ပန်သီအိုင်စ့်၏ ဘုရားသည် လောက၏ ပုဂ္ဂိုလ်မဲ့ဝိညာဉ်ထဲတွင် ရောနှောနေသည်မဟုတ်ဘဲ၊ ဖန်ဆင်းရှင်နှင့် အသက်အားလုံး၏ ထိန်းသိမ်းသူအဖြစ် ထင်ရှားစွာ ထင်ရှားသည်။ “သဘာဝ၏ အေဂျင်စီများမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်သည် နေ့စဉ်နေ့တိုင်း၊ နာရီတိုင်း၊ အချိန်တိုင်း ကျွန်ုပ်တို့ကို အသက်ရှင်စေရန်၊ တည်ဆောက်ရန်နှင့် ပြန်လည်ထိန်းသိမ်းရန် လုပ်ဆောင်နေသည် … ဤအေဂျင်စီများမှတစ်ဆင့် လုပ်ဆောင်နေသော တန်ခိုးသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးဖြစ်သည်” (MH ၁၁၂, ၁၁၃)။

28. In him we live. The whole clause literally reads: “In [or “by”] Him we are living, and are being moved, and are existing.” The words of the apostle express the thought that not merely our initial dependence is on the Creator, but that all our activities—physical, mental, and spiritual—are derived from Him. In the teaching of Paul the personality of the omnipotent, omniscient God is not merged, as is the God of the pantheist, in the impersonal Soul of the world, but stands forth with awful distinctness in the character of Creator and Sustainer of all life. “Through the agencies of nature, God is working, day by day, hour by hour, moment by moment, to keep us alive, to build up and restore us … The power working through these agencies is the power of God” (MH 112, 113).

 

သင်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ကဗျာဆရာများ။ ဤစကားစုသည် ဤအခန်းက ၏ ပထမဆုံးဖော်ပြချက်သို့ ပြန်လည်ရည်ညွှန်းနိုင်သလို၊ နောက်ဆက်တွဲ ကိုးကားချက်သို့လည်း ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ “သူ၌ ကျွန်ုပ်တို့ အသက်ရှင်ပြီး၊ လှုပ်ရှားပြီး၊ ဖြစ်တည်သည်” ဟူသော စကားများသည် ခရီးတန်း၏ ဧပိမနီဒီးစ် (ဘီစီ ၆ ရာစုနှစ်) ရေးသားခဲ့သည်ဟု ထင်ရသော ကဗျာတစ်ပုဒ်မှ ကိုးကားချက်နှင့် အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ၉ ရာစုနှစ် ဝေဖန်ရေးဆရာ အီရှိုဒဒ်မှ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။

Your own poets. It is possible that this phrase refers back to the first statement in this verse, as well as forward to the quotation that follows. The words “for in him we live, and move, and have our being” are an almost exact quotation from a stanza that appears to have been written by Epimenides the Cretan (6th century b.c.), and is recorded by the 9th century commentator Isho’dad:

 

“အိုမြင့်မြတ်သောသူ၊ သန့်ရှင်းသောသူအတွက် သူတို့သည် သင်္ချိုင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ကြသည်—

“They fashioned a tomb for thee, O holy and high one—

 

ခရီးတန်လူမျိုး၊ အမြဲလိမ်လည်သူများ၊ ဆိုးညစ်သောသားရဲများ၊ ပျင်းရိသောဝမ်းဗိုက်များ။

The Cretans, always liars, evil beasts, idle bellies!

 

သို့သော် သင်သည် မသေပါ၊ သင်သည် အသက်ရှင်နေပြီး ထာဝရတည်ရှိနေသည်၊

But thou art not dead; thou livest and abidest for ever;

 

အကြောင်းမူကား၊ သင့်တွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် အသက်ရှင်နေပြီး လှုပ်ရှားနေပြီး ဖြစ်တည်နေသည်”

For in thee we live and move and have our being”

 

(အက်ဖ်အက်ဖ်ဘရုစ်၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းမှ တမန်တော်များစာအုပ် [ဓမ္မသစ်ကျမ်းအပေါ်နိုင်ငံတကာမှတ်ချက်]၊ စာမျက်နှာ ၃၅၉ တွင် ကိုးကားထားသည်)

(quoted in F. F. Bruce, The Book of the Acts [The New International Commentary on the New Testament], p. 359).

 

ဤကျမ်းပိုဒ်သည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်၊ အကြောင်းမှာ ဧပီမန်နီဒီးစ်(Epimenides)သည် “အမည်မသိသောဘုရားအား” အပ်နှံထားသော ယဇ်ပလ္လင်နှင့် ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်သည့်အပြင် (အခန်းကဏ္ဍ ၂၃ ကိုကြည့်ပါ)၊ အထူးသဖြင့် ပေါလ်သည် တိတု ၁:၁၂ တွင် ခရီးတန်လူမျိုးများအကြောင်း ကိုးကားထားသော ဧပီမန်နီဒီးစ်၏ ကဗျာကို ဤနေရာတွင်လည်း သတိရထားဖွယ်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။

This passage is interesting, not only in view of the possible connection of Epimenides with the altar “To the Unknown God” (see on v. 23), but particularly because it contains the quotation Paul uses of the Cretans in Titus 1:12. That Paul quoted Epimenides in the latter instance increases the probability that he also had his verse in mind here.

 

ဒုတိယစကားစုဖြစ်သော “အကြောင်းမူကား ကျွန်ုပ်တို့သည်လည်း သူ၏သားမြေးများဖြစ်သည်” သည် ဂရိကဗျာဆရာတစ်ဦးထံမှ ကိုးကားချက်ဖြစ်ပြီး ပေါလ်က ၎င်းကို ဤသို့အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု ဝန်ခံထားသည်။ ၎င်းသည် ဘီစီ ၂၇၀ ခန့်က ဇီနို(Zeno)၊ စတိုအိတ်များ၏တည်ထောင်သူ၏ သူငယ်ချင်းဖြစ်သူ အရာတပ်(Aratus)ထံမှ ဖြစ်သည်။ ပေါလ်ကဲ့သို့ပင် အရာတပ်သည် စီလီစီယာ(Cilicia)မှဖြစ်သည်။ သူ၏ နက္ခတ္တဗေဒနှင့် မိုးလေဝသဆိုင်ရာ သိပ္ပံအကြောင်းကို ဖော်ပြထားသော သူ၏ သင်ကြားရေးကဗျာ ဖီနိုမီနာ(Phaenomena)သည် ဇူးစ်(Zeus)အား ဆုတောင်းခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး ပေါလ်ကိုးကားသော စကားများပါရှိသည်။

The second phrase, “for we are also his offspring,” is clearly a quotation from a Greek poet, and was confessedly so used by Paul. It comes from Aratus (c. 270 b.c.), who was a friend of Zeno, founder of the Stoics. Like Paul, Aratus was from Cilicia. His didactic poem, Phaenomena, dealing with the main facts of astronomical and meteorological science as then known, opens with an invocation to Zeus, and contains the words that Paul quotes:

 

“ဇူးစ်ထံမှ စတင်ကြပါစို့၊ သူ့ကို လူသားတို့သည် ဘယ်သောအခါမျှ အမည်မဖော်ဘဲ မထားခဲ့ကြပါ၊

“From Zeus let us begin; him do we mortals never leave

 

လမ်းများနှင့် လူတို့၏ ဈေးပွဲရုံများအားလုံးသည် ဇူးစ်နှင့် ပြည့်နှက်နေသည်၊

unnamed; full of Zeus are all the streets and

 

ပင်လယ်နှင့် ကောင်းကင်တို့သည်လည်း ပြည့်နှက်နေသည်၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး အမြဲတမ်း ဇူးစ်ကို လိုအပ်နေသည်၊

all the market-places of men; full is the

 

အကြောင်းမူကား ကျွန်ုပ်တို့သည်လည်း သူ၏သားမြေးများဖြစ်သည်။”

sea and the heavens thereof; always we all have need of Zeus

 

(ဖီနိုမီနာ ၁–၅၊ Loeb ed., စာမျက်နှာ ၃၈၁)။

For we are also his offspring.”

 

(ဖီနိုမီနာ ၁–၅၊ Loeb ed., စာမျက်နှာ ၃၈၁)။

(Phaenomena 1–5; Loeb ed., p. 381).

 

ဤကိုးကားချက်သည် ပေါလ်၏ပရိသတ်များ၏ အာရုံကို ချက်ချင်းဖမ်းစားလိမ့်မည်။ ၎င်းတို့၏စာပေများမှ ကိုးကားခြင်းဖြင့် ပေါလ်သည် “လူတိုင်းအတွက် အရာအားလုံးဖြစ်လာခြင်း” (၁ ကောရိန္သု ၉:၂၂) ဟူသော သူ၏မူဝါဒကို သရုပ်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့သည် ဂရိမြို့များတွင် သာမန်ရှိသော ကုန်သည်များနှင့် နတ်ဆိုးဖယ်ရှားသူများကဲ့သို့ ပညာမတတ်သော ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးနှင့် မဆက်ဆံရကြောင်း၊ သို့သော် ၎င်းတို့၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့်တူသော ယဉ်ကျေးမှုရှိသူတစ်ဦးနှင့် ၎င်းတို့၏ကဗျာဆရာများ၏ အတွေးအခေါ်များနှင့် ရင်းနှီးသူတစ်ဦးနှင့် ဆက်ဆံနေရကြောင်း အသိအမှတ်ပြုလိမ့်မည်။ ပေါလ်၏ ဂန္တဝင်ပညာရှင်ဖြစ်မှုကို ချဲ့ကားရန် မလိုအပ်သော်လည်း၊ ဤဖော်ပြထားသော ကိုးကားချက်များနှင့် ၁ ကောရိန္သု ၁၅:၃၂ တွင် ကိုးကားချက်မှ ထင်ရှားသည်မှာ တမန်တော်သည် ဂရိစာရေးဆရာများနှင့် ရင်းနှီးပြီး အခြေအနေအရ သင့်လျော်သော ကိုးကားချက်များကို ထည့်သွင်းနိုင်ခဲ့သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် သူသည် သူအသုံးပြုသော စကားလုံးများ၏ အကြောင်းအရာများတွင် ဖော်ပြထားသော ခံစားချက်များကို ထောက်ခံရန် မလိုအပ်ဘဲ၊ သူတင်ပြသော ပိုမိုမြင့်မားသော သွန်သင်ချက်များကို သရုပ်ပြရန် ဂရိစာရေးဆရာများကို အသုံးပြုရုံသာဖြစ်သည်။

The quotation would at once catch the attention of Paul’s hearers. By quoting from their own literature, Paul illustrated his policy of becoming “all things to all men” (1 Cor. 9:22). They would recognize that they were not dealing with an uneducated Jew, like the traders and exorcists so common in Greek cities, but with a man possessed of a culture like their own, and familiar with the thoughts of their poets. There is no need to exaggerate Paul’s classical scholarship, but it is clear from the references here mentioned, and from the quotation in 1 Cor. 15:32, that the apostle was acquainted with Greek authors and was able to introduce apt quotations from their works when the situation warranted. By so doing he does not necessarily endorse the sentiments revealed in the contexts of the words he utilizes, but merely uses Greek writers to illustrate the higher teaching he presents.

 

ပေါလ်၏ ဤအချိန်အခါတွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်ပုံသည် သွန်သင်ချက်ပေးသည်။ တမန်တော်သည် ၎င်းတို့အား အစပိုင်းတွင် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ကိုယ်ကို အလွန်အထင်ကြီးနေသည်ဟု၊ ၎င်းတို့သည် ဖုန်မှုန့်များမှ ဖန်တီးထားသော သတ္တဝါများသာဖြစ်သည်ဟု၊ နတ်ဆိုး၏သားသမီးများဖြစ်သည်ဟု မပြောခဲ့ပါ။ အစား၊ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ အဆင့်အတန်းကို နိမ့်ကျစွာ ခန့်မှန်းခဲ့ကြသည်ဟု ထောက်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့သည် ဘုရား၏သားမြေးများဖြစ်ကြောင်း မေ့လျော့ခဲ့ပြီး၊ မယုံကြည်သော ဂျူးလူမျိုးများကဲ့သို့ပင် ၎င်းတို့ကိုယ်ကို “ထာဝရအသက်နှင့် မထိုက်တန်သူများ” (တမန်တော် ၁၃:၄၆) ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။

Paul’s psychological approach at this juncture is instructive. The apostle does not tell them at the outset that they have too high an opinion of themselves, that they are only creatures of the dust, children of the devil. Instead, he points out that they have taken too low an estimate of their position. They have forgotten that they are God’s offspring, and have counted themselves, even as the unbelieving Jews had done, “unworthy of everlasting life” (Acts 13:46).

 

၂၈ (ယောဟန် ၅:၁၇၊ ကောလောသဲ ၁:၁၇၊ ဟေဗြဲ ၁:၃၊ ကမ္ဘာဦး ၂:၇ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသည် သဘာဝတရားတွင် အဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်နေသည်။—ဘုရားသည် သဘာဝတရားတွင် အမြဲတမ်း လုပ်ဆောင်နေသည်။ သဘာဝသည် သူ၏ကျေးကျွန်ဖြစ်ပြီး သူအလိုရှိသည့်အတိုင်း ညွှန်ကြားခံရသည်။ သဘာဝသည် ၎င်း၏လုပ်ဆောင်မှုတွင် သူ၏အလိုတော်အတိုင်း လှုပ်ရှားနေသော ဉာဏ်ရည်ရှိသည့်တည်ရှိမှုနှင့် တက်ကြွသောအေးဂျင့်တစ်ဦး၏ ရှိနေမှုကို သက်သေထူသည်။ ၎င်းသည် သဘာဝတွင် မူလအာဏာဖြင့် နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း မြေကြီးသည် ၎င်း၏ရိက္ခာများကို ထုတ်လုပ်ပေးပြီး ကမ္ဘာသည် နေဝန်းကျင်တွင် ၎င်း၏ဆက်လက်လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်းမဟုတ်ပါ။ အနန္တတန်ခိုးရှင်၏လက်သည် ဤကမ္ဘာဂြိုဟ်ကို ၎င်း၏လည်ပတ်မှုတွင် လမ်းညွှန်ပေးရန် အဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်နေသည်။ ၎င်းသည် ဘုရား၏တန်ခိုးကို ခဏခဏအသုံးပြုခြင်းဖြင့် ၎င်းကို ၎င်း၏လှည့်ပတ်မှုတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ကောင်းကင်၏ဘုရားသည် အဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်နေသည်။ ၎င်းသည် သူ၏တန်ခိုးဖြင့် သစ်ပင်များပေါက်ရောက်စေပြီး အရွက်တိုင်းပေါ်လာပြီး ပန်းတိုင်းပွင့်လန်းစေသည်။ ၎င်းသည် တစ်ခါစတင်လှုပ်ရှားပြီးနောက် ၎င်း၏လုပ်ငန်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သည့် ယန္တရားတစ်ခု၏ရလဒ်မဟုတ်ဘဲ၊ နှလုံးခုန်သံနှင့် အသက်ရှူသံသည် အဆက်မပြတ်ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ဘုရားတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် အသက်ရှင်နေပြီး လှုပ်ရှားနေပြီး ဖြစ်တည်နေသည်။ အသက်ရှူသံတိုင်း၊ နှလုံးခုန်သံတိုင်းသည် အမြဲရှိနေသော ဘုရား၏တန်ခိုးကို ဆက်လက်သက်သေထူသည်။ ၎င်းသည် နေကို ကောင်းကင်တွင် ထွက်ပေါ်စေသည့် ဘုရားဖြစ်သည်။ သူသည် ကောင်းကင်၏ပြတင်းပေါက်များကို ဖွင့်ပြီး မိုးရွာပေးသည်။ သူသည် တောင်များပေါ်တွင် မြက်ပင်များပေါက်ရောက်စေသည်။ “သူသည် သိုးမွှေးကဲ့သို့ နှင်းကိုပေးသည်၊ ပြာမှုန်ကဲ့သို့ နှင်းခဲကို ဖြန့်ကျက်သည်။” “သူ၏အသံကို မြွက်ဆိုသောအခါ၊ ကောင်းကင်တွင် ရေများစွာရှိပြီး၊ … သူသည် မိုးနှင့်အတူ လျှပ်စီးကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ၎င်း၏ဘဏ္ဍာများထဲမှ လေကိုထုတ်ပေးသည်။” ထာဝရဘုရားသည် ဖန်ဆင်းခြင်းလုပ်ငန်းကို ရပ်တန့်ထားသော်လည်း၊ သူဖန်ဆင်းထားသောအရာများကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ၎င်းတို့ကို သူ၏ကျေးကျွန်များအဖြစ် အသုံးပြုရန် အဆက်မပြတ်လုပ်ဆောင်နေသည်။ ခရစ်တော်က “ငါ၏ခမည်းတော်သည် ယခုတိုင် လုပ်ဆောင်နေပြီး ငါလည်း လုပ်ဆောင်နေသည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (MS ၄, ၁၈၈၂)။

28 (John 5:17; Col. 1:17; Heb. 1:3; see EGW on Gen. 2:7). God Constantly at Work in Nature.—God is perpetually at work in nature. She is His servant, directed as He pleases. Nature in her work testifies of the intelligent presence and active agency of a Being who moves in all His works according to His will. It is not by an original power inherent in nature that year by year the earth produces its bounties and the world keeps up its continual march around the sun. The hand of infinite power is perpetually at work guiding this planet. It is God’s power momentarily exercised that keeps it in position in its rotations. The God of heaven is constantly at work. It is by His power that vegetation is caused to flourish, that every leaf appears and every flower blooms. It is not as the result of a mechanism, that, once set in motion, continues its work, that the pulse beats and breath follows breath. In God we live and move and have our being. Every breath, every throb of the heart, is the continual evidence of the power of an ever-present God. It is God that maketh the sun to rise in the heavens. He openeth the windows of heaven and giveth rain. He maketh the grass to grow upon the mountains. “He giveth snow like wool: and scattereth the hoarfrost like ashes.” “When he uttereth his voice, there is a multitude of waters in the heavens, … he maketh lightnings with rain, and bringeth forth the wind out of his treasures.” Although the Lord has ceased His work in creating, He is constantly employed in upholding and using as His servants the things which He has made. Said Christ, “My Father worketh hitherto, and I work” (MS 4, 1882).

 

၂၉။ ဘုရား၏သားမြေးများ။ တမန်တော်သည် ဂရိကဗျာဆရာ၏စကားများကို (အခန်းကဏ္ဍ ၂၈ ကိုကြည့်ပါ) ချက်ချင်းအသုံးပြုပြီး ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုကို တိုက်ဖျက်သည်။ အကယ်၍ ကျွန်ုပ်တို့သည် အမှန်တကယ် ဘုရား၏ “သားမြေးများ” ဖြစ်ပါက၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘုရားအတွေးသည် ရုပ်တုများဆီသို့ နိမ့်ကျသွားမည်မဟုတ်ဘဲ တက်လှမ်းသင့်သည်။ ရုပ်တုများသည် လူသားများဖန်တီးထားသောကြောင့် ၎င်းတို့ထက် နိမ့်ကျသည်။ သူသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းပရောဖက်များဖော်ပြသော အမှန်တရားကို (၃ရာ ၁၈:၂၇၊ ဆာလံ ၁၃၅:၁၅–၁၈၊ ဟေရှာယ ၄၄:၉–၂၀) လိုက်နာသော်လည်း၊ ပေါလ်၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုအကြောင်း ပြောဆိုပုံသည် ၎င်းတို့နှင့် အလွန်ကွဲပြားသည်။ သူသည် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏အစကို လေ့လာခဲ့ပြီး၊ ၎င်းကို မထီမဲ့မြင်ပြု၊ မုန်းတီးခြင်း၊ သို့မဟုတ် လှောင်ပြောင်ခြင်းဖြင့် မပြောဆိုဘဲ၊ ၎င်း၏သားကောင်များအပေါ် သနားကရုဏာဖြင့် ပြောဆိုသည်။

29. The offspring of God. The apostle immediately uses the words of the Greek poet (see on v. 28) to combat idolatry. If we are indeed God’s “offspring,” our conception of Him should mount upward, rather than descend to idols, which, being made by men, are below them. Although he subscribes to the same truth that is uttered by the OT prophets (1 Kings 18:27; Ps. 135:15–18; Isa. 44:9–20), Paul’s tone in speaking of idolatry is very different from theirs. He has studied the beginning of idolatry, and instead of speaking of it with scorn, hatred, and derision, he speaks of it with pity toward those who are its victims.

 

မထင်သင့်ပါ။ လူသည် ရုပ်ဝတ္ထုထက် ပို၍ဂုဏ်ယူထိုက်သည်ဖြစ်ရာ၊ ဘုရားသည် ဤအရာများထက် မည်မျှမြင့်မားရမည်နည်း။

Ought not to think. As a man is of more honor than material things, how far above these must the Godhead be.

 

ဘုရားဖြစ်ခြင်း။ ဂရိဘာသာ theion၊ “ဘုရားဖြစ်ခြင်း”၊ “ဒေဝါ”။ Theion ကို ဂျိုးဆီးဖပ်စ်၄. ၂ [၁၀၇]) နှင့် ဖီလို [၁၀၅]) တို့က တစ်ဦးတည်းသော မှန်ကန်သောဘုရားအတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ဤနေရာတွင် ပေါလ်သည် ၎င်း၏ဂရိပရိသတ်အား လက်ခံနိုင်သော ဝေါဟာရအဖြစ် အသုံးပြုသည်။

Godhead. Gr. theion, “divinity,” “deity.” Theion is used by Josephus (Antiquities viii. 4. 2 [107]) and Philo (The Unchangeableness of God xxiii [105]) for the one true God, and is here employed by Paul as a term acceptable to his Greek audience.

 

ရွှေ၊ ငွေ၊ သို့မဟုတ် ကျောက်တုံး။ ပထမစကားလုံးသည် အေသင်မြို့သားများအား ဖီဒီယပ်စ်(Phidias)မှ ဖန်တီးထားသော ပါသီနွန်တွင်ရှိသော အေသီနာ(Athena)၏ ဧရာမရုပ်တုတွင် ရွှေကို ပေါများစွာ အသုံးပြုထားသည်ကို သတိရစေလိမ့်မည်။ ငွေသည် သာမန်အားဖြင့် အသုံးမပြုသော်လည်း၊ ဧဖက်မြို့ရှိ အာတီမစ်(Artemis)(ဒိုင်ယာနာ)၏ နတ်ကွန်းများသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၉:၂၄ ကိုကြည့်ပါ) ၎င်း၏အသုံးပြုမှုဥပမာများဖြစ်သည်။ “ကျောက်တုံး” သည် အေသင်မြို့၏ လှပသောပန်းပုနှင့် ဗိမာန်များတွင် တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုသော ပင်တလစ်စ်တောင်(Mt. Pentelicus)၏ စကျင်ကျောက်ကို ရည်ညွှန်းသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။

Gold, or silver, or stone. The first word would remind the Athenians of the lavish use of gold in the colossal statute of Athena by Phidias that stood in the Parthenon. Silver was not commonly employed, but the shrines of Artemis (Diana) at Ephesus (see on ch. 19:24) are examples of its usage. “Stone” was the term commonly applied to the marble of Mt. Pentelicus, which was so widely used in the beautiful sculpture and architecture of Athens.

 

အနုပညာဖြင့် ထွင်းထုထားသည်။ ပိုမိုတိကျစွာ “အနုပညာဖြင့် ထွင်းထုထားသော လက်ရာ”။

Graven by art. Rather, “graven [or “sculptured”] work of art.”

 

လူ၏စိတ်ကူးဖန်တီးမှု။ ပိုမိုတိကျစွာ “လူ၏အတွေး [သို့မဟုတ် “စိတ်ကူးယဉ်”]”။ ဤစကားစုနှင့် ယခင်စကားစုသည် ပေါလ်သည် အေသင်မြို့တွင် ၎င်းကို ဝန်းရံထားသော အနုပညာကို သတိပြုမိကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Man’s device. Rather, “thought [or “imagination”] of man.” This and the preceding phrase reveal Paul’s awareness of the art with which he was surrounded in Athens.

 

၃၀။ ဤအဝိဇ္ဇာကာလများ။ ဤစကားစုသည် စာသားအရ “ထို့ကြောင့် အဝိဇ္ဇာကာလများ” ဟုဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင်အသုံးပြုသော “အဝိဇ္ဇာ” (agnoia) ဟူသော စကားလုံးနှင့် အခန်းကဏ္ဍ ၂၃ တွင် “အမည်မသိ” နှင့် “အဝိဇ္ဇာဖြင့်” ဟူသော စကားလုံးများသည် တူညီသောအမြစ်မှဖြစ်ပြီး၊ ပေါလ်၏မိန့်ခွန်း၏ တင်းကျပ်စွာယက်လုပ်ထားသော ဖွဲ့စည်းပုံကို သရုပ်ပြသည်။ သူသည် ခရစ်ယာန်မဖြစ်မီ ကာလတစ်ခုလုံးကို အထူးသဖြင့် ဘုရားဆိုင်ရာ အသိပညာမရှိခြင်းအပေါ် အခြေခံထားသည်ဟု သတ်မှတ်ပြီး တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ဆင်ခြေပေးသည်။

30. Times of this ignorance. The clause literally reads “The times of ignorance therefore.” The word here used for “ignorance” (agnoia), and the words for “unknown” and “ignorantly” in v. 23 are from the same root, and illustrate the closely woven texture of Paul’s speech. He characterizes and partially excuses the whole pre-Christian period as being based on lack of knowledge, especially knowledge of the divine.

 

မျက်စိမှိတ်လျစ်လျူရှုသည်။ ဂရိဘာသာ hupereidon၊ “လျစ်လျူရှုသည်”။ ယခုအသုံးပြုသော အင်္ဂလိပ်စကားစုသည် သည်းခံရုံသာမက၊ မတော်မတရားမှုကို လက်ခံပြီး ခွင့်ပြုသည့်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖော်ပြသည်။ ပေါလ်သည် အဝိဇ္ဇာသည် မယုံကြည်သူလောက၏ အပြစ်နှင့် ထိုက်တန်သော ပြစ်ဒဏ်ကို လျော့နည်းစေသည်ဟူသော အတွေးမှ နှစ်သိမ့်မှုအချို့ကို ရယူနေသည်။ လွန်ခဲ့သောကာလများတွင် အပြစ်သားများအပေါ် ပြည့်စုံသောအပြစ်ဒဏ်မပေးဘဲ “ဖြတ်သန်းသွားခြင်း” (paresis) ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဘုရား၏သည်းခံခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။ သူ၏ကြီးမြတ်သောကရုဏာဖြင့်၊ ထာဝရဘုရားသည် ခရစ်တော်၏ အပြစ်ဖြေရာယဇ်ကြောင့် နောင်တရခြင်းအပေါ် မူတည်ပြီး လူသားများအား ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။

Winked at. Gr. hupereidon, “to overlook.” The English phrase, as now used, suggests not merely tolerance, but a conniving at, and condoning of, the wrong. Paul was actually deriving some comfort from the thought that ignorance lessened the guilt of, and thus the punishment due to, the heathen world. In the past ages of the world there had been a “passing over” (paresis) of men’s sins in that full retribution had not fallen upon sinners. This was due to the forbearance of God (see on Rom. 3:25). In His great mercy, the Lord was granting forgiveness to men, on condition of repentance, because of Christ’s atoning sacrifice.

 

ယခုအခါ။ မူလစာသားတွင် “သို့သော်” ဟူသော စကားလုံးမရှိပါ။ သို့သော် ဂရိစကားစုသည် အဝိဇ္ဇာ၏အတိတ်ကာလများနှင့် ပေါလ်၏ဟောပြောချက်ဖြင့် စတင်ခဲ့သော ဉာဏ်အလင်းရရှိသည့် ယခုကာလအကြား ခြားနားချက်ကို ထောက်ပြသည်။

But now. There is no word for “but” in the original. However, the Greek phrase points up the contrast between the past times of ignorance and the present time of enlightenment ushered in by such preaching as Paul’s.

 

အမိန့်ပေးသည်။ သို့မဟုတ် “ကြေညာသည်”၊ “ထုတ်ပြန်သည်”၊ “ဖော်ပြသည်”။

Commandeth. Or, “proclaims,” “announces,” “declares.”

 

လူတိုင်းကို နေရာအနှံ့အပြား။ လူသားတိုင်းကို လွှမ်းခြုံပြီး ဧဝံဂေလိတရားတာဝန်ပေးအပ်ခြင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောသဘာဝနှင့် သဟဇာတဖြစ်သော (မဿဲ ၂၄:၁၄၊ မာကု ၁၆:၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) ပြည့်စုံသောစကားစုဖြစ်သည်။

All men every where. A comprehensive phrase that embraces every human being, and harmonizes with the worldwide nature of the gospel commission (cf. Matt. 24:14; Mark 16:15).

 

နောင်တရရန်။ ဘုရားသည် လူ၏အပြစ်ရှိမှုကို ထောက်ပြခဲ့သော်လည်း၊ သူ၏ပြည့်စုံသောကရုဏာသည် နောင်တရခြင်းအပေါ် မူတည်ပြီး ခွင့်လွှတ်ခြင်းကို ရှာဖွေနိုင်ရန် ဖြစ်နိုင်ချေရှိစေခဲ့သည်။

Repent. God has pointed out man’s sinfulness, but His rich mercy has made it possible for him to find forgiveness, on condition of repentance.

 

ဤအချိန်တွင် ပေါလ်၏မိန့်ခွန်းတွင် ပေါလ်၏အတွေးကို လိုက်နာခဲ့သော စတိုအိတ်များနှင့် ဧပီကျူးရီးယန်များ၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ပြောင်းလဲလာလိမ့်မည်။ ဧပီကျူးရီးယန်တစ်ဦးသည် ပျော်ရွှင်မှုရှာဖွေရာတွင် ၎င်းပြုလုပ်ခဲ့သော အမှားများကို နောင်တရပေမည်။ သို့သော် နောင်တရခြင်းဟူသော အပြောင်းအလဲ—စိတ်ပြောင်းလဲခြင်း၊ အတိတ်ကို ရွံရှာခြင်းနှင့် အနာဂတ်တွင် ပိုမိုမြင့်မားသောအဆင့်တွင် နေထိုင်ရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်း—သည် ၎င်း၏အတွေးများနှင့် လုံးဝမသက်ဆိုင်ပါ။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ စတိုအိတ်များသည် ၎င်းတို့၏လုပ်ဆောင်မှု၏ အကျိုးဆက်များကို တည်ငြိမ်သောလစ်လျူရှုမှုဖြင့် လက်ခံခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့သည် အခြားသူများနှင့်မတူဘဲ၊ ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်ကြိုးစားအားထုတ်မှုဖြင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ပြည့်စုံမှုကို ရရှိခဲ့သည်ဟု ကျေးဇူးတင်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နောင်တရခြင်းဟူသော အတွေးသည် ၎င်းတို့၏စိတ်တွင် မပေါ်ပေါက်ခဲ့သေးပါ (မာကပ်စ်အော်ရီလိယပ်စ် Marcus Aurelius Meditations i. ၁–၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

At this point in Paul’s address the reaction of both Stoics and Epicureans, who had followed Paul’s thought, would begin to undergo a change. The Epicurean might regret the mistakes he had made in his search for enjoyment. But a change such as repentance implied—a change of mind, a loathing of one’s past and a resolve to live on a higher plane in the future—was altogether alien to his thoughts. The Stoics, on the other hand, accepted the consequences of their actions with serene apathy. They gave thanks that they were not as other men, that they had been able by their own efforts to attain to ethical perfection. But the idea of repenting had not as yet dawned on their thoughts (cf. Marcus Aurelius Meditations i. 1–16).

 

၃၁။ အကြောင်းမူကား။ သို့မဟုတ် “အကယ်၍”။ ပေါလ်သည် နောင်တရရန်ခေါ်ဆိုမှုကို လာမည့်တရားစီရင်ခြင်း၏အချက်မှ ဆင်းသက်လာသည်။

31. Because. Or, “inasmuch as.” Paul deduces the call to repentance from the fact of the coming judgment.

 

တစ်ရက်။ ဆိုလိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသောအချိန်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ စာသားအရ တစ်ရက်ဖြစ်ရန်မလိုအပ်ပါ။

A day. That is, a certain time, not necessarily a literal day.

 

စီရင်မည်။ ဂရိဘာသာ mellō krinein၊ “စီရင်ရန်ဖြစ်လျက်ရှိသည်”၊ သို့မဟုတ် ရိုးရိုးအနာဂတ်အဖြစ် “စီရင်မည်”၊ “စီရင်ရန်ရည်ရွယ်သည်”။ ပေါလ်သည် ဆာလံ ၉:၈ မှ ကိုးကားပြီး၊ တရားစီရင်ခြင်း၏ သေချာမှုနှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော နီးကပ်မှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည် (တမန်တော် ၂၄:၂၅၊ ရောမ ၂:၅, ၆, ၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ လာမည့်တရားစီရင်ခြင်း၏ ကြေညာချက်သည် ပေါလ်နှင့် ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည် (ဗျာဒိတ် ၁၄:၆, ၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် လူသားများကို အဝိဇ္ဇာအခြေအနေတွင် မထားခဲ့ဘဲ၊ လာမည့်ဖြစ်ရပ်များကို ပြည့်စုံသော်လည်း မလွှဲမရှောင်သာ အကျဉ်းချုံးသော ခြုံငုံသုံးသပ်ချက်ကို ပေးသည်။ သို့သော် တရားစီရင်ခြင်းဟူသော အတွေးသည် လူသားများအတွက် ရှားရှားပါးပါး ကြိုဆိုဖွယ်ဖြစ်သည်။ လူသားများသည် ဘုရား၏တရားစီရင်ခုံရှေ့သို့ ရင်ဆိုင်ရမည့် အလားအလာကို ရင်ဆိုင်လိုကြသည်မဟုတ်။ ဂရိလူမျိုးများသည် ဤအချက်တွင် ခြွင်းချက်မဟုတ်ဘဲ၊ ဤအချိန်မှစ၍ ဧပီကျူးရီးယန်များနှင့် စတိုအိတ်များသည် ပေါလ်၏ဖွင့်ပြချက်ကို ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်ဖွယ်ရှိသည်။

Will judge. Gr. mellō krinein, “to be about to judge,” or, simply as a future, “will judge,” “to intend to judge.” Paul, quoting from Ps. 9:8, is emphasizing the certainty, and possibly the proximity, of the judgment (cf. Acts 24:25; Rom. 2:5, 6, 16). The proclamation of a coming judgment is an integral part of Pauline and Christian doctrine (see on Rev. 14:6, 7). Christianity does not leave men in ignorance of what awaits them, but gives a comprehensive, though necessarily brief, survey of events to come. But the thought of a judgment is rarely welcome to mankind. Men do not like to face the prospect of coming before the judgment bar of God. The Greeks were no exception in this respect, and it is probable that, from this juncture onward, the Epicureans and Stoics strongly resisted Paul’s exposition.

 

လောက။ ဂရိဘာသာ oikoumenē၊ “လူနေထိုင်သောမြေကြီး” (မဿဲ ၂၄:၁၄၊ လုကာ ၂:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤစကားလုံးသည် ရောမလောက သို့မဟုတ် အုပ်စိုးမှုမရှိသော ဒေသများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် ယဉ်ကျေးသောလောကကို ရည်ညွှန်းရန် တွင်ကျယ်စွာအသုံးပြုခဲ့သည်။

World. Gr. oikoumenē, “the inhabited earth” (see on Matt. 24:14; Luke 2:1). The word was also commonly used to designate the Roman world, or the civilized world in contrast with barbarian regions.

 

ဖြောင့်မတ်စွာ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဖြောင့်မတ်သောအငွေ့အသက်ထဲတွင်၊ တရားမျှတစွာ (ဆာလံ ၉:၈၊ ၉၆:၁၃၊ ၂ တိမောသေ ၄:၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

In righteousness. That is, in a righteous atmosphere, justly (cf. Ps. 9:8; 96:13; 2 Tim. 4:8).

 

ထိုသူအားဖြင့်။ စာသားအရ “လူတစ်ဦးအားဖြင့်”။ နောက်ဆက်တွဲမှ ထင်ရှားသည်မှာ ခရစ်ယာန်များအတွက် ပေါလ်သည် ယေရှုကို ရည်ညွှန်းနေသည်မှာ ရှင်းလင်းသော်လည်း၊ မိန့်ခွန်းမှတ်တမ်းအရ တမန်တော်သည် ဤ“လူ”ကို လူအများရှေ့တွင် ဖော်ထုတ်ရန် အခွင့်အရေးမရခဲ့ကြောင်း ပြသသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၃၂ ကိုကြည့်ပါ)။

By that man. Literally, “by a man.” From what follows, it is clear to Christians that Paul is referring to Jesus, but the record of the speech does not show that the apostle had an opportunity publicly to identify the “man” (see on v. 32).

 

သူခန့်အပ်ထားသူ။ ဆိုလိုသည်မှာ တရားစီရင်ခြင်းလုပ်ငန်းအတွက် အထူးသဖြင့် ခန့်အပ်ထားသူဖြစ်သည်။ တမန်တော် ၁၀:၄၂၊ ရောမ ၂:၁၆ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ။

Whom he hath ordained. That is, appointed, particularly for the work of judgment. Compare on Acts 10:42; Rom. 2:16.

 

ယုံကြည်စိတ်ချမှုပေးထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ယုံကြည်မှုအတွက် အကြောင်းအခံများကို ပေးအပ်ထားသည်။

Given assurance. That is, has furnished grounds for confidence.

 

လူတိုင်းထံသို့။ ဂရိဘာသာတွင် “လူများ” ဟူသော စကားလုံးမပါရှိသော်လည်း၊ ပေါလ်သည် ဧဝံဂေလိတရားခေါ်ဆိုမှု၏ တစ်လောကလုံးဆိုင်ရာ သဘောသဘာဝကို ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြသည်။

Unto all men. The word for “men” does not appear in the Greek, but Paul is again stressing the universal nature of the gospel call.

 

သူ့ကို ထမြောက်စေခဲ့သည်။ ယေရှု၏ထမြောက်ခြင်းကို ဤနေရာတွင် တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်ပြီး၊ ခရစ်တော်ယေရှုအားဖြင့် ထာဝရအသက်ပေးအပ်ခြင်းအတွက် ဘုရား၏ရည်ရွယ်ချက်များ၏ အာမခံချက်အဖြစ် မိတ်ဆက်ထားသည်။ ပေါလ်သည် ၎င်း၏အကြောင်းအရာကို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန် အခွင့်အရေးကို ငြင်းပယ်ခံခဲ့ရသည်၊ အကြောင်းမှာ ထမြောက်ခြင်းကို ဖော်ပြလိုက်သည်နှင့် ၎င်း၏ပရိသတ်များ၏ မထီမဲ့မြင်ပြုမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး ၎င်း၏မိန့်ခွန်းကို ရုတ်တရက်အဆုံးသတ်စေခဲ့သည်။ အကယ်၍ မိန့်ခွန်းပြည့်စုံခဲ့ပါက၊ ပေါလ်သည် ယေရှု၏ဘဝနှင့် လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် လူသားများအတွက် ဘုရား၏အစီအမံတွင် ၎င်း၏အဓိကအခန်းကဏ္ဍကို ပိုမိုတိကျသောဘာသာစကားဖြင့် ပြောဆိုခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ၎င်း၏အငြင်းအခုံတိုးတက်ပုံကို သတိပြုပါ။ ပေါလ်သည် ပထမဦးစွာ ဘုရားသည် ကမ္ဘာနှင့် လူသားကို ဖန်ဆင်းသူအဖြစ်နှင့် လူသားများ၏ မြေကြီးပေါ်တွင် နေထိုင်မှုအတွက် သူပြဌာန်းထားသော စည်းမျဉ်းများအကြောင်း ပြောဆိုသည်။ ထို့နောက် ဤအရာအားလုံးသည် ဘုရားသည် လူသားများထက် များစွာမြင့်မားကြောင်းကို လူသားများအား သိရှိရန် လှုံ့ဆော်သင့်သည်ဟု သူဆင်ခြင်ပြသည်။ ၎င်းသည် ၎င်းတို့အား သူ့ကိုရှာဖွေရန် ဦးဆောင်သင့်ပြီး၊ ထိုသို့သော ဖန်ဆင်းရှင်သည် ဘယ်သောအခါမျှ ဝေးကွာမနေဘဲ၊ ၎င်း၏ဖန်ဆင်းခံသတ္တဝါများ၏ ချဉ်းကပ်မှုကို စောင့်မျှော်နေသည်ကို သိရှိရန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဉာဏ်အလင်းမရှိသော လူသားများသည် သဘာဝတရားမှတစ်ဆင့် ဘုရား၏ဗျာဖြတ်ပြမှုပေါ်တွင် မှီခိုရသောနေ့များသည် ယခုအခါ အဆုံးသတ်ပြီဖြစ်သည်။ သူသည် လူသားသားတော်မှတစ်ဆင့် မိန့်တော်မူခဲ့ပြီး၊ ထမြောက်ခြင်းက ၎င်းသည် ဘုရား၏သားတော်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ ဤသားတော်မှတစ်ဆင့် ဘုရားသည် လောကကို တရားစီရင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ လူသားများသည် နောင်တရခြင်းဖြင့် ထိုတရားစီရင်ခြင်းအတွက် ၎င်းတို့ကိုယ်ကို ပြင်ဆင်သင့်သည်။

Hath raised him. The resurrection of Jesus is here introduced as an earnest of God’s intentions toward mankind, in respect to the judgment and, by implication, to His giving eternal life through Christ Jesus. Paul was denied the opportunity of developing his theme, for his mention of the resurrection aroused the scorn of his listeners and brought his speech to an abrupt end. Had the address been complete, Paul probably would have spoken in more definite language about the life and work of Jesus and His key position in God’s plan for mankind. Notice how his argument progresses. Paul first speaks of God as the Creator of the world and of man, and of the regulations He made for man’s abode on the earth. He then reasons that all this should inspire men to know that God is far exalted above men. This should lead them to seek after Him, knowing that such a Creator is never far away, and is awaiting the approaches of His creation. But now the days when unenlightened men had to depend on God’s revelation through nature are at an end. He has spoken through the Son of man, whom the resurrection proved to be the Son of God. Through this Son, God will judge the world, for which judgment men should prepare themselves by repentance.

 

၃၂။ ၎င်းတို့ကြားသောအခါ။ တမန်တော်သည် သေခြင်းမှ ထမြောက်ခြင်းအကြောင်းကို မဖော်ပြမချင်း ရိုသေလေးစားသော အာရုံစူးစိုက်မှုကို ပေးအပ်ခံရပုံရသည်။。 သေသူများထမြောက်လာမည်ဟူသော အရာသည် ဧပီကျူးရီးယန်များနှင့် စတိုအိတ်များအပြင်၊ ဂရိလူမျိုးများနှင့် ဆဒ္ဒုကဲများအတွက်ပင် (တမန်တော် ၂၃:၈၊ ၂၆:၈၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၅:၃၅ ကိုကြည့်ပါ) မယုံနိုင်ဖွယ်ရာဖြစ်ပုံရသည်။ ထိုအချိန်က လောကသည် ယခုကဲ့သို့ပင်၊ ဝိညာဉ်၏မသေနိုင်မှုကို ယုံကြည်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ခန္ဓာကိုယ်ထမြောက်ခြင်း၏ အယူအဆကို လက်ခံရန် မလိုလားခဲ့ပါ။

32. When they heard. Respectful attention appears to have been granted the apostle until he broached the subject of the resurrection from the dead. That the dead should be raised appeared incredible to the Epicureans and Stoics, as well as to the Greeks generally, and even to the Sadducees (cf. Acts 23:8; 26:8; 1 Cor. 15:35). The world then, as now, was prepared to believe in the immortality of the soul, but was unwilling to accept the doctrine of the resurrection of the body.

 

အချို့က လှောင်ပြောင်ကြသည်။ ဂရိဘာသာ၏ ကာလသည် ၎င်းတို့သည် ပေါလ်၏မိန့်ခွန်းတွင် ဤအချက်တွင် လှောင်ပြောင်စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ “အချို့” ဟူသော စကားလုံးသည် ဧပီကျူးရီးယန်များနှင့် စတိုအိတ်များနှစ်ဦးစလုံးကို အကျုံးဝင်နိုင်သည်။

Some mocked. The Greek tense implies that they began to mock, that is, at this point in Paul’s speech. The word “some” may include both Epicureans and Stoics.

 

နောက်တစ်ကြိမ်ကြားမည်။ အချို့သည် ဤသို့သော အရေးပါသောအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုကြားလိုသော စစ်မှန်သောဆန္ဒရှိကောင်းရှိနိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် တပါးအမျိုးသားများအတွက် တမန်တော်ထံမှ ထပ်မံကြားရဖွယ်မရှိပုံရသည်။ ဖေလိစ်၏သဘောထားကို နှိုင်းယှဉ်ပါ (အခန်းကဏ္ဍ ၂၄:၂၅)။

Hear thee again. Some may have had a genuine desire to hear more on such a vital subject, but it does not appear that they ever again heard from the Apostle to the Gentiles. Compare the attitude of Felix (ch. 24:25).

 

၃၄။ သို့သော်။ ဆိုလိုသည်မှာ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ ပေါလ်၏သတင်းစကားကို ငြင်းပယ်သူများနှင့် ပျော်ရွှင်စွာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

34. Howbeit. That is, on the other hand, in happy contrast with those who rejected Paul’s message.

 

တွယ်ကပ်ခဲ့ကြသည်။ ဂရိဘာသာ kallaō (အခန်းကဏ္ဍ ၅:၁၃၊ ၉:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။ တမန်တော်၏ စရိုက်နှင့် စကားလုံးများတွင် လူများကို သူ့ထံဆွဲဆောင်နိုင်သော ဆွဲဆောင်မှုစွမ်းအားရှိခဲ့သည်။ အချို့က ပေါလ်၏ အေသင်မိန့်ခွန်းကို မအောင်မြင်ဟု သတ်မှတ်ကြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် သူရရှိခဲ့သော သာသနာပြုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ မမျှတသော စီရင်ချက်ဖြစ်သည်။

Clave. Gr. kallaō (see on chs. 5:13; 9:26). There was a drawing power in the apostle’s character and words that attracted men to him. Some have accounted Paul’s Athenian speech a failure, but such judgment is not fair in view of the converts he gained.

 

ဒိုင်ယိုနီးစီးယပ်စ် အာရီယိုပေဂိုက်။ ဆိုလိုသည်မှာ အာရီယိုပေဂပ်စ်ကောင်စီ၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဖြစ်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ယခင်ကာလများတွင် အနည်းဆုံး၊ ကောင်စီ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်များသည် အာခွန်ကဲ့သို့သော မြင့်မားသော အုပ်ချုပ်ရေးရာဌာနတစ်ခုကို ထမ်းဆောင်ခဲ့ရပြီး အသက် ၆၀ ကျော်ရှိရမည်။ ထို့ကြောင့် ဤသာသနာဝင်သူသည် ထင်ရှားသောပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ ယူစီးဘီယပ်စ်(Eusebius)မှ ကိုရိန္သုမြို့၏ ဘိရှော့တစ်ဦးထံမှ သမိုင်းအရ (Ecclesiastical History iii. ၄. ၉, ၁၀; iv. ၄. ၂၃)၊ ဤဒိုင်ယိုနီးစီးယပ်စ်သည် အေသင်မြို့၏ ပထမဆုံးဘိရှော့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ The Celestial Hierarchy ဟူသော အသေးစိတ်ဆောင်းပါးတစ်ခုသည် ဤပုဂ္ဂိုလ်၏အမည်အောက်တွင် ရှိသော်လည်း၊ ၎င်းသည် များစွာနောက်ကျသော ရာစုနှစ်လေး သို့မဟုတ် ရာစုနှစ်ငါးခန့်မှ ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာ၏ ချန်ပီယံခုနစ်ဦးဆိုင်ရာ ဒဏ္ဍာရီသည် ဒိုင်ယိုနီးစီးယပ်စ်ကို ပြင်သစ်နိုင်ငံ၏ စိန့်ဒီနစ်အဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့သည်။

Dionysius the Areopagite. That is, a member of the council of the Areopagus (see on v. 19). In earlier times, at least, the constitution of the council required its members to have filled a high magisterial function, such as that of archon, and to be above 60 years of age. Probably, therefore, this convert was a man of some note. According to a tradition, ascribed by Eusebius (Ecclesiastical History iii. 4. 9, 10; iv. 4. 23) to a bishop of Corinth, this Dionysius became the first bishop of Athens. An elaborate treatise on The Celestial Hierarchy is extant under this man’s name, but is of a much later date, probably of the 4th or 5th century. The legend of the Seven Champions of Christendom has transformed Dionysius into the Saint Denis of France.

 

ဒါမာရစ်။ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်မှာ ဒါမာလိစ်(Damalis)၊ “နွားမလေး”၊ ဂရိအမည်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အတော်လေးသာမန်ဖြစ်သည်။ ဤအမျိုးသမီးသာသနာဝင်သူ၏ သတ်မှတ်ချက်မရှိပါ။ ခရစ္စိုစတွမ်နှင့် အခြားသူများက ၎င်းသည် ဒိုင်ယိုနီးစီးယပ်စ်၏ ဇနီးဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ၎င်းသည် သိရှိထားသော အချက်အလက်တစ်ခုခုအပေါ် အခြေခံမထားပါ။

Damaris. Possibly, Damalis, “heifer,” a fairly common Greek name. There is no identification of this female convert. Chrysostom and others believed her to be the wife of Dionysius, but this has no basis in any known fact.

 

အခြားသူများနှင့်အတူ။ သံသလိုင်ကာမြို့ရှိ “လူအုပ်ကြီး” (အခန်းကဏ္ဍ ၄) နှင့် ဘီရိုးယားမြို့ရှိ “များစွာသော” (အခန်းကဏ္ဍ ၁၂) တို့နှင့် ဤအရာကို နှိုင်းယှဉ်ခြင်းသည် သိသာထင်ရှားသည်။ ပေါလ်၏စာတမ်းများတွင် အေသင်မြို့ကို ဖော်ပြခြင်းမရှိသည်မှာလည်း ထူးခြားသည်။ အနီးဆုံးဖော်ပြချက်မှာ “အာခါယရှိ သူတော်စင်အားလုံး” (၂ ကောရိန္သု ၁:၁) အကြားတွင် အေသင်ခရစ်ယာန်များကို ဖြစ်နိုင်ချေရှိစွာ ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ ပေါလ်သည် ကိုရိန္သုမြို့သို့ရောက်သောအခါ၊ ဉာဏ်ရည်အဆင့်နိမ့်သော ပရိသတ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့အား သင့်လျော်စွာ ဟောပြောခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်းတို့အကြားတွင် “ခရစ်တော်ယေရှုနှင့် သူ၏လက်ဝါးကပ်တိုင်တင်ခံရခြင်းမှလွဲ၍ မည်သည့်အရာကိုမျှ မသိရန်” ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည် (၁ ကောရိန္သု ၂:၂)။ သူသည် ၎င်း၏သတင်းစကားကို ခရစ်တော်၏လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် အာရုံစူးစိုက်ခဲ့ပြီး၊ ဘုရား၏ဝိညာဉ်တော်သည် သူ့ကို ထင်ရှားသောအောင်မြင်မှုကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အေသင်မြို့တွင်၊ ပေါလ်သည် တူညီသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ဒဿနပညာရှင်များနှင့် စကားပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျင့်များနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ၎င်း၏မိန့်ခွန်းကို ပြုပြင်ခဲ့သည်။ သူသည် အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း များပြားသော သာသနာဝင်သူများကို မရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဧဝံဂေလိတရား၏ စွမ်းအားကို အပြစ်နှင့် သွေးဆောင်မှုများ၏ ကျွန်ခံမှုမှ လူသားများကို ကယ်တင်ရန်နှင့် ခရစ်တော်ယေရှုတွင် ၎င်းတို့ကို လွတ်မြောက်စေရန် အဆက်မပြတ်နှင့် ဂုဏ်ပြုဖွယ် အမှတ်တရအဖြစ် ရှိနေခဲ့သော အသင်းတော်တစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ AA ၂၄၀, ၂၄၁ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ။

 Others with them. The contrast between this and the “great multitude” at Thessalonica (v. 4) and the “many” at Beroea (v. 12), is significant. No less striking is the lack of any mention of Athens in Paul’s epistles. The nearest to mention is the probable inclusion of the Athenian Christians among “the saints which are in all Achaia” (2 Cor. 1:1). When Paul came to Corinth, he found audiences of a lower intellectual level, and he preached to them accordingly. He “determined not to know any thing among” them, “save Jesus Christ, and him crucified” (1 Cor. 2:2). He concentrated his message upon the cross of Christ, and the Spirit of God gave him marked success. But at Athens, Paul was led of the same Spirit to talk to the philosophers, and adapted his address to their mental habits. He did not gain numerous converts, as above noted, but a church was founded, which remained a constant and honorable memorial to the power of the gospel to rescue men from slavery to sin and temptation and to make them free in Christ Jesus. Compare AA 240, 241.

 

၃၄ (၁ ကောရိန္သု ၂:၁–၄)။ ဧဝံဂေလိတရား၏ ရိုးရှင်းမှုနှင့် လောက၏ ပညာရှိမှု။—၎င်း၏လုပ်ဆောင်မှုများ ပြီးဆုံးချိန်တွင် သူ [ပေါလ်] သည် ၎င်း၏လုပ်ငန်း၏ရလဒ်များကို ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ၎င်း၏ထက်မြက်သော စကားလုံးများကို နားထောင်ခဲ့သော လူအုပ်ကြီးထဲမှ သုံးဦးသာလျှင် ယုံကြည်ခြင်းသို့ သာသနာပြုခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် သူသည် ထိုအချိန်မှစ၍ ဧဝံဂေလိတရား၏ ရိုးရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ လောက၏ပညာရှိမှုသည် လူသားများ၏စိတ်နှလုံးကို လှုပ်ရှားစေရန် စွမ်းအားမရှိသော်လည်း၊ ဧဝံဂေလိတရားသည် ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်စေသော ဘုရား၏စွမ်းအားဖြစ်သည်ဟု သူယုံကြည်ခဲ့သည် (RH ဩဂုတ် ၃, ၁၉၁၁)။

34 (1 Cor. 2:1–4). Simplicity of the Gospel vs. Learning of the World.—At the close of his labors he [Paul] looked for the results of his work. Out of the large assembly that had listened to his eloquent words, only three had been converted to the faith. He then decided that from that time he would maintain the simplicity of the gospel. He was convinced that the learning of the world was powerless to move the hearts of men, but that the gospel was the power of God to salvation (RH Aug 3, 1911).

ellen g. white comments

1–5 2T 695

1–34 AA 221-242

2–5 AA 229

3 GC 405; SR 373

6, 7, 10 AA 230

11 CSW 84; 1T 49; 2T 343

11, 12 AA 231; 2T 696

13 AA 232

14, 15 AA 233

16 AA 234

16–31 MH 214

17, 18 AA 235

19, 20 AA 236

21 6T 70

22, 23 AA 237

23 Ed 67; 8T 257

23–26 SR 312

24–28 AA 238; PK 49, 50

25 ML 137; PP 525; SR 312

26, 27 AA 20; DA 403; Ed 67, 174; SR 313

27 DA 69; FE 440; TM 460

28 CS 17; MH 417; MM 9; PP 115; 8T 260

29–32 AA 239

30 FE 111

31 DA 633; GC 548; 1T 54

32–34 6T 142

34 AA 240