တိမောသေဩဝါဒစာ ပထမစောင် 4

 

အခန်းကြီး - ၄

chapter 4

 

၁ ဝိညာဉ်တော်သည် နောက်ဆုံးကာလများတွင် ယုံကြည်ခြင်းမှ ဖယ်ခွာသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဟောပြောထားသည်။ ၆ ထို့ပြင် တိမောသေသည် သူ၏တာဝန်ကို မပျက်ကွက်စေရန်အလို့ငှာ၊ ထိုတာဝန်နှင့်သက်ဆိုင်သော အမျိုးမျိုးသော ဆုံးမဩဝါဒများဖြင့် သူ့ကို ပြည့်စုံစေသည်။

1 He fortelleth that in the latter times there shall be a departure from the faith. 6 And to the end that Timothy might not fail in doing his duty, he furnisheth him with divers precepts belonging thereto.

 

ဝိညာဉ်တော်။ ဤသည်မှာ ပေါလုကိုယ်တိုင်မှတစ်ဆင့် သို့မဟုတ် အသင်းတော်အတွင်းရှိ အခြားပရောဖက်တစ်ဦးမှတစ်ဆင့် မိန့်ဆိုသော သန္တာန်ဝိညာဉ်တော်ဖြစ်သည်။ “ဝိညာဉ်တော်” နှင့် အသင်းတော်အတွင်းရှိ ပရောဖက်များအကြား ဆက်နွယ်မှုနှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်အတွက် ကိုးကားရန် - ၁ ကော ၁၂:၁၀၊ ဧဖက် ၄:၁၁၊ ၂ ပေတရု ၁:၂၁၊ ဗျာဒိတ် ၁:၁၊ ၁၉:၁၀။

The Spirit. That is, the Holy Spirit, speaking either through Paul himself or through some other prophet in the church. For a discussion of the relationship between “the Spirit” and prophets within the church see on 1 Cor. 12:10; Eph. 4:11; 2 Peter 1:21; Rev. 1:1; 19:10.

 

နောက်ဆုံးကာလများ။ သို့မဟုတ် “နောက်ပိုင်းကာလများ” ဟူသည်မှာ ထိုဟောပြောချက်ပြုလုပ်ချိန်မှ နောက်လိုက်မည့်ကာလများကို ဆိုလိုသည်။ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သည် ယေရှုခရစ်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းမတိုင်မီ အထွတ်အထိပ်သို့ရောက်ရှိမည့် တိုးပွားလာသော ဖောက်ပြန်ခြင်းကို မျှော်လင့်ရမည်ဖြစ်သည် (ဆက်လက်ကိုးကားရန် - မဿဲ ၂၄:၂၄၊ ဗျာဒိတ် ၁၆:၁၄)။

Latter times. Or, “later times,” that is, in the days that would follow the time when the prediction was made. The Christian church was to expect increasing apostasy, which would culminate prior to the second advent (see on Matt. 24:24; Rev. 16:14).

 

ဖယ်ခွာသွားခြင်း။ ဂရိဘာသာဖြင့် “အာဖိစတီနီ” (aphistēmi)၊ “မိမိကိုယ်ကို ဖယ်ထုတ်ခြင်း”၊ “ဖောက်ပြန်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤကြိယာမှဆင်းသက်လာသော နာမ်စား “အာပေါစတါစီးယား” (apostasia) အတွက် ကိုးကားရန် - ၂ သက် ၂:၃။ ပေါလုသည် မိလေတုမြို့၌ ဧဖက်အသင်းတော်၏ အကြီးအကဲများကို ခရစ်ယာန်အသင်းတော်အတွင်း လာမည့် ဖောက်ပြန်ခြင်းအကြောင်း သတိပေးခဲ့ပြီးဖြစ်သည် (ကိုးကားရန် - တ ၂၀:၂၈-၃၁)။ ခရစ်တော်၏ပြန်ကြွလာခြင်းမတိုင်မီ အသင်းတော်အတွင်း ထင်ရှားလာမည့် ကြီးမားသော ဖောက်ပြန်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဆွေးနွေးချက်အတွက် ကိုးကားရန် - ၂ သက် ၂:၃-၁၀။

Depart. Gr. aphistēmi, “to remove oneself from,” “to apostatize.” For apostasia, the noun derived from this verb, see on 2 Thess. 2:3. Paul at Miletus had already warned the elders of the Ephesian church of the coming apostasy in the Christian church (see Acts 20:28–31). For a more extended discussion of the great apostasy that was to manifest itself in the church before the return of Christ see on 2 Thess. 2:3–10.

 

၁။ ယုံကြည်ခြင်း။ ဂရိဘာသာတွင် “ယုံကြည်ခြင်း” ဟူသော တိကျသောစကားလုံးကို အသုံးပြုခြင်းသည် ဤနေရာတွင် အခန်း ၃:၁၆ တွင်ဖော်ပြထားသော လေးနက်သောအမှန်တရားများကို ရည်ညွှန်းသည်။

The faith. The use of the definite article “the” in Greek emphasizes a “faith” that has just been referred to—here the profound truths stated in ch. 3:16.

 

လှည့်ဖျားခြင်း။ စာသားအရ “လှည့်လည်သွားလာခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ထို့ကြောင့် လှည့်ဖျားပြီး လှည့်စားသောသဘောရှိသည်။ အသင်းတော်၏ အထိရောက်ဆုံးနှင့် လှည့်စားနိုင်သော ဆန့်ကျင်သူများသည် အမှန်တရားနှင့် အမှားကို လိမ္မာပါးနပ်စွာ ရောနှောပြီး ဖော်ပြသော ယခင်အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည်။

Seducing. Literally, “wandering,” hence, misleading and deceptive. The most effective and deceptive opponents of the church are former members who set forth a cunning mixture of error and truth.

 

ဝိညာဉ်များ။ ဆိုလိုသည်မှာ “လှည့်ဖျားသော ဝိညာဉ်များ” ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသောလူများ (၁ ယောဟန် ၄:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Spirits. That is, men actuated by “seducing spirits” (see on 1 John 4:1).

 

မာရ်နတ်များ။ ဂရိဘာသာ “ဒိုင်မိုနီယာ” ဆိုသည်မှာ “မိစ္ဆာများ” (၁ ကောရိန္တု ၁၀:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ လှည့်စားသောဆရာများသည် စာတန်နှင့် သူ၏လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များမှ လှုံ့ဆော်ခံရသော သွန်သင်ချက်များကို ဖြန့်ဝေသည်။ ယုဒါးကို စာတန်ထိန်းချုပ်ထားပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (လုကာ ၂၂:၃ ကိုကြည့်ပါ)။ စာတန်သည် လူတို့၏စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ရန် လုပ်ဆောင်သည်၊ ထို့ကြောင့် အမှန်တရားကို ဉာဏ်ရည်ဉာဏ်သွေးဖြင့် ခိုင်မာစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားရန် အရေးကြီးသည်။

Devils. Gr. daimonia, “demons” (see on 1 Cor. 10:20). The teachers of deception disseminate teachings that are inspired by Satan and his co-workers. Compare the devil’s control of Judas (see Luke 22:3). Satan works to control the minds of men, hence, the importance of a sound intellectual grasp of truth.

 

ခေတ်သစ်ဝိညာဉ်ဝါဒသည် “မာရ်နတ်များ၏သွန်သင်ချက်များ” ၏ ထင်ရှားသောဥပမာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အတိတ်ကာလ၏ မိစ္ဆာဝတ်ပြုခြင်းနှင့် စုန်းအတတ်များ၏ ပြန်လည်နိုးထမှုတစ်ခုသာဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ လှည့်ဖျားသောသြဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် နောက်ဆုံးတွင် ခရစ်ယာန်ဖြစ်စေ၊ ခရစ်ယာန်မဟုတ်သူဖြစ်စေ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းကို လွှမ်းခြုံပြီး စာတန်၏နောက်ဆုံးသော ကြီးမားသောလှည့်စားမှုအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးလိမ့်မည် (GC ၅၆၂- ၅၈၈- ၅၈၉- ၆၂၄၊ PP ၆၈၆)။

Modern spiritualism, a prominent example of the “doctrines of devils,” is merely a revival of the demon worship and witchcraft of the past. Its seductive influence will eventually sweep the world, Christian and non-Christian alike, and prepare the way for Satan’s last great delusion (GC 562,  588,  589, 624; PP 686).

 

၂။ မုသာဝါဒ။ သို့မဟုတ် “ဟန်ဆောင်ခြင်း”၊ “ပြင်ပပြသခြင်း”။ လှည့်စားသောဆရာများ (အခန်း ၁) သည် ၎င်းတို့၏ “မာရ်နတ်များ၏သွန်သင်ချက်များ” (အခန်း ၁) ကို ဖြန့်ဝေနေစဉ် အမှန်တရားအပေါ် သစ္စာရှိဟန်ဆောင်နိုင်သည်။ သစ္စာဖောက်သူများသည် ခရစ်၏အမှုတော်ကို သစ္စာဖောက်ခြင်းနှင့် အမှားအယွင်း၏အလံအောက်တွင် ပေါ်ပေါ်တင်တင် မသွားလာလေ့ရှိပါ။ လှည့်စားသောဆရာများသည် အမှန်တရားအမှုတော်အပေါ် ၎င်းတို့၏သစ္စာရှိမှုကို ကျယ်လောင်စွာ ကြွေးကြော်ပြီး လူများကို ပိုမိုလှည့်စားရန်လုပ်ဆောင်သည်။

2. Hypocrisy. Or, “pretense,” “outward show.” Teachers of deception (v. 1) may pretend loyalty to truth while they spread their “doctrines of devils” (v. 1). Apostates often do not sail openly under the flag of error and treason to the cause of Christ. The teachers of deception trumpet loudly their loyalty to the cause of truth, thus better to delude men.

 

၎င်းတို့၏စိတ်သဘောထား။ စာသားအရ “၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်စိတ်သဘောထား”။ အသင်းတော်တွင် အခြားသူများကို လှည့်စားနေသော လှည့်စားမှုများသည် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် လှည့်စားသူများကို အမှန်တရားအပေါ် အာရုံမခံစားနိုင်စေရန် ဖြစ်စေသည်။

Their conscience. Literally, “their own conscience.” The deceptions that are misleading others in the church are, at the same time, making the deceivers insensitive to truth.

 

ထူးသောသံဖြင့်ကျွမ်းထိုးခံရခြင်း။ သို့မဟုတ် “ထူးသောသံဖြင့် အမှတ်အသားပြုခံရခြင်း”။ အချို့က ၎င်းသည် အမှားပြုလုပ်ခြင်းတွင် အပြစ်ရှိသည်ဟု မသိစိတ်သဘောထားကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆသည်၊ ထူးသောသံဖြင့်ကျွမ်းထိုးခြင်းသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်ကို ခံစားနိုင်စွမ်းမရှိစေသလို၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် စိတ်သဘောထားပေါ်တွင် မည်သည့်အကျိုးသက်ရောက်မှုမျှ မပြုနိုင်စေရန် တဖြည်းဖြည်းခက်ခဲစေသည်။ ယုဒါး၏လမ်းစဉ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ၊ သူသည် သူ၏ဝိညာဉ်သို့ အယူခံဝင်မှုတိုင်းကို နောက်ဆုံးတွင် လျစ်လျူရှုခဲ့သည် (လုကာ ၂၂:၃၊ ယောဟန် ၆:၇၀၊ ၁၃:၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။ အချို့ကမူ ထူးသောသံဖြင့် အမှတ်အသားပြုခြင်းသည် အမှတ်အသားတစ်ခုချန်ထားသလို၊ “မာရ်နတ်များ၏သွန်သင်ချက်များ” (၁ တိမောသေ ၄:၁) နှင့် မုသာဝါဒဆိုင်ရာ “လိမ်လည်မှုများ” (အခန်း ၂) သည် စာတန်၏အမှတ်အသားကို ဖျောက်ဖျက်၍မရသောအမှတ်အသားဖြစ်စေသည်ဟု ယူဆသည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလုတွင် ခရစ်တော်အတွက် သူ၏ဝတ်ပြုမှု၏ “အမှတ်အသားများ” (ဂလာတိ ၆:၁၇) ရှိသည်နည်းတူ၊ ဤလှည့်စားသူများသည် စာတန်အပေါ် သစ္စာရှိမှု၏ သက်ဆိုင်ရာအမှတ်အသားများကို ထမ်းဆောင်လိမ့်မည်။

Seared with a hot iron. Or, “branded with a branding iron.” Some hold that this refers to the insensibility of a conscience that is no longer aware of guilt at wrongdoing in somewhat the same way that searing by a hot iron renders human flesh incapable of feeling, so that it becomes progressively difficult for the Holy Spirit to make any impression on the conscience. Compare the course of Judas, who finally ignored every appeal to his soul (see Luke 22:3; John 6:70; 13:27). Others believe that as a branding iron leaves its mark, so the “doctrines of devils” (1 Tim. 4:1) and hypocritical “lies” (v. 2) make the satanic brand an indelible mark. Hence, as Paul possessed the “marks” of his service to Christ (Gal. 6:17), so these deceivers will bear corresponding marks of loyalty to Satan.

 

၃။ လက်ထပ်ခြင်းကို တားမြစ်ခြင်း။ ပေါလုသည် ဂျွန်တစ်များမှ ခရစ်ယာန်ဘာသာထဲသို့ ပထမဆုံးမိတ်ဆက်ခဲ့သော အစွန်းရောက်အယူအဆများကို ဤနေရာတွင် သတိပေးသည် (အတွဲ VI၊ စာမျက်နှာ ၅၄–၅၈ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ဘုန်းကြီးစနစ်ဖြင့် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ဂျွန်တစ်များသည် ရုပ်ဝတ္ထုအားလုံးသည် မကောင်းကြောင်း၊ လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည် ရုပ်ဝတ္ထုဖြစ်သည်ဖြစ်ရာ ၎င်း၏စိတ်ဆန္ဒများကို ဖိနှိပ်ပြီး ငြင်းပယ်ရမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ဤသီအိုရီအရ လက်ထပ်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏တပ်မက်မှုများကို လိုက်လျောပေးခြင်းဖြစ်လာပြီး ထို့ကြောင့် အပြစ်ဖြစ်သည်။ ပေါလုသည် လက်ထပ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်ပေးထားသောအဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဤအဖွဲ့အစည်းကို တိုက်ခိုက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏အနန္တဉာဏ်ပညာနှင့် ကောင်းမြတ်သောရည်ရွယ်ချက်များကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ကို ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြသည် (၁ ကောရိန္တု ၇:၁၊ ဟေဗြဲ ၁၃:၄ ကိုကြည့်ပါ)။

3. Forbidding to marry. Paul here warns against fanatical concepts that were first introduced into Christianity by the Gnostics (see Vol. VI, pp. 54–58) and perpetuated by the monastic system. The Gnostics believed that all matter was evil, and that the human body, being material, must have its passions repressed and denied. According to this theory, marriage became a concession to the lusts of the flesh, and was therefore sinful. Paul makes clear that marriage is a God-given institution and that to attack this institution would be to assail the infinite wisdom and beneficent purposes of God (see on 1 Cor. 7:1; Heb. 13:4).

 

အစာများ။ ဂရိဘာသာ “ဘရိုမာတာ” ဆိုသည်မှာ “အစား” (မာကု ၇:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ အစာနှင့် ခရစ်ယာန်ဘဝဆိုင်ရာ ပေါလု၏ရပ်တည်ချက်နှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးမှုအတွက် ရောမ ၁၄:၁ ကိုကြည့်ပါ။ ပေါလုသည် အသင်းတော်ထဲသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်လာသော သင်္ကေတဆန်သော လှုံ့ဆော်မှုများနှင့် သဘောထားများကို ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းသည်။ အခမ်းအနားဆိုင်ရာ၊ ထုံးတမ်းစဉ်လာဆိုင်ရာအကြောင်းများကြောင့် ဤသင်္ကေတဆန်သူများသည် အချို့သောအစာများကို လုံးဝတားမြစ်ခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ နှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်သည်ဟု ယူဆသည်။ အထူးသဖြင့် ဘာသာရေးနေ့များတွင် အချို့သောအစာများကို တားမြစ်ခြင်းသည်လည်း တမန်တော်၏သတိပေးချက်ထဲတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။

Meats. Gr. brōmata, “food” (see on Mark 7:19). For a discussion of Paul’s position concerning the relationship between food and Christian living see on Rom. 14:1. Paul here refers to ascetic influences and tendencies that permeated the church. For ceremonial, ritualistic reasons these ascetics considered the total prohibition of certain foods to be spiritually desirable. The prohibition of certain foods on particular religious days may also be included in the apostle’s warning.

 

ဤအရာများ။ အချို့က ၎င်းသည် “အစာများ” ကိုသာ ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယူဆသော်လည်း၊ အချို့ကမူ လက်ထပ်ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်ဟု တိုက်တွန်းသည်။

Which. Some believe that this refers back to “meats” only, whereas others urge that marriage is also to be included.

 

ဖန်ဆင်းခံရခြင်း။ အစာနှင့် လက်ထပ်ခြင်းသည် ဧဒင်ဥယျာဉ်တွင် လူသားအတွက် ဘုရားသခင်၏မူလအစီအစဉ်၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။

Created. Both food and marriage were part of God’s original plan for man in Eden.

 

လက်ခံရယူရန်။ စာသားအရ “ပါဝင်ရန်အတွက်”။ လက်ထပ်ခြင်းအဖွဲ့အစည်းနှင့် လူသားစားရန်အတွက် ဘုရားသခင်သတ်မှတ်ထားသောအစာများ (ထွက်မြောက်ရာ ၁:၂၉၊ ဝတ်ပြု ၁၁ ဆိုင်ရာ ထပ်လောင်းမှတ်စုကိုကြည့်ပါ) သည် လူသားဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်သည်။ လူသားဖန်ဆင်းခံရသူသည် လူသားအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည့်လုပ်ဆောင်မှုများကို သိသည်။ လူသားသည် လက်ထပ်ခြင်း၏အခွင့်အရေးများနှင့် ကျန်းမာရေးအတွက်လိုအပ်သောအစာများကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ဉာဏ်ပညာနှင့် အလိုတော်ကို မေးခွန်းထုတ်ပြီး ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြစ်သည်။

To be received. Literally, “for participation.” The institution of marriage and the foods specified for man to eat (see on Gen. 1:29; see Additional Note on Lev. 11) are part of God’s plan for the proper development of man. He who created man knows best what activities he should participate in so as to attain a balanced, happy life. For man to deny himself the privileges of marriage and food necessary for proper health would be to question and defy the wisdom and will of God.

 

ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း။ လူသားများသည် ဘုရားသခင်၏လမ်းညွှန်မှုများကို လက်ခံရုံသာမက၊ ၎င်းတို့အပေါ် ဘုရားသခင်၏ဂရုစိုက်မှုကို ဝမ်းမြောက်ပြီး ၎င်းတို့၏ဘဝတွင် ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ကျေးဇူးတင်စိတ်ကို ဖော်ပြရမည် (၁ ကောရိန္တု ၁၀:၃၀, ၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Thanksgiving. Men are not only to accept God’s directions for living, but to rejoice in His concern for them and to register their gratitude in a life of praise and thanksgiving (see on 1 Cor. 10:30, 31).

 

ယုံကြည်ပြီး သိရှိသူများ။ စာသားအရ “သစ္စာရှိသူများဖြင့်၊ အပြည့်အဝသိရှိသူများပင် [ဆိုလိုသည်မှာ၊ အတွေ့အကြုံအားဖြင့် နားလည်သူများ]”။ ဘုရားသခင်၏လူသားအတွက်အစီအစဉ်များကို ၎င်းတို့၏အလိုတော်ကို ဘုရားသခင်ထံ အပ်နှံပြီး ထိုအစီအစဉ်များကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်သူများက အကောင်းဆုံးနားလည်သည် (ယောဟန် ၇:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်၏ မညံ့ဖျင်းသောမေတ္တာနှင့် ဂရုစိုက်မှုကို အတွေ့အကြုံအားဖြင့် သိရှိသူများသည် ၎င်းတို့၏ဘဝ၏အသွင်အပြင်တိုင်းသို့ ဖြန့်ကျက်ထားသော ဘုရားသခင်၏ဉာဏ်ပညာကို ဦးဆုံးအနေဖြင့် ထောက်ခံပေးမည်ဖြစ်သည်။ ဤဉာဏ်ပညာကို အပြည့်အဝသိရှိသူများသာလျှင် စစ်မှန်သော “ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းခြင်း” ကို ပေးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

Which believe and know. Literally, “by the faithful, even those knowing fully [that is, who have an experimental understanding of].” God’s plans for man are understood best by those who have committed their will to Him and put those plans into practice (see John 7:17). Those who know by experience the unfailing love and concern of God will be the first to vindicate His wisdom as it extends to every facet of their lives. Only those who have fully realized this wisdom will be able to give genuine “thanksgiving.”

 

အမှန်တရား။ ဆိုလိုသည်မှာ ကျမ်းစာများတွင်ပါရှိသော ဘုရားသခင်၏ထင်ရှားစေတော်မူသော အလိုတော်ဖြစ်သည် (အခန်း ၃:၁၅၊ အခန်း ၂:၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Truth. That is, the revealed will of God as contained in the Scriptures (see ch. 3:15; see on ch. 2:4).

 

၄။ ဖန်ဆင်းခံရသမျှအားလုံး။ ဂရိဘာသာ “ပန်ကတစ်မာ” ဆိုသည်မှာ “ဖန်ဆင်းခံရသမျှအရာအားလုံး”၊ ဤနေရာတွင် အခန်း ၃ (ထိုနေရာကိုကြည့်ပါ) ၏ဖန်ဆင်းခံရသည့်အရာများသို့ ကန့်သတ်ထားသည်ဟု ထင်ရှားသည်။

4. Every creature. Gr. pan ktisma, “everything founded,” “everything created,” here evidently to be understood as restricted to the created things of v. 3 (see comment there).

 

ကောင်းမြတ်သည်။ ဂရိဘာသာ “ကာလို့စ်” ဆိုသည်မှာ “ထူးချွန်သည်”၊ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်း၏ရည်ရွယ်ထားသောရည်မှန်းချက်အတွက် ပြီးပြည့်စုံစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ပြီး သင့်လျော်သည်။ မြေကြီးပေါ်ရှိ စက်တစ်ခု၏တီထွင်သူသည် ၎င်း၏အောင်မြင်သောလည်ပတ်မှုအတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေများကို သိသလို၊ ဘုရားသခင်သည်လည်း လူသားအတွက် ပြီးပြည့်စုံသောပျော်ရွှင်မှုအတွက် အကောင်းဆုံးအခြေအနေများကို သိသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁:၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Good. Gr. kalos, “excellent,” that is, perfectly adapted and suitable to its intended purpose. Even as the inventor of an earthly machine knows best what the ideal conditions are for its successful operation, so God knows the best possible conditions for man’s perfect happiness (see on Gen. 1:31).

 

အချို့သော မှတ်ချက်ပေးသူများက ပေါလုသည် ဤနေရာတွင် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ပြုထားသော “သန့်ရှင်းသောအစာ” နှင့် “မသန့်ရှင်းသောအစာ” အကြား ခွဲခြားမှုကို ဖယ်ရှားသည်ဟု ယူဆသည် (ဝတ်ပြု ၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော်၊ သူသည် ဘုရားသခင်က အစာအဖြစ်အသုံးပြုရန် ဖန်ဆင်းထားသောအရာများကိုသာ သတ်မှတ်ထားသည်ကို သတိပြုရမည် (အခန်း ၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် ဖန်ဆင်းခြင်းတွင် လူသားအစာအဖြစ်အသုံးပြုရန် သတ်မှတ်ထားသောအရာများကို သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဤသတ်မှတ်ထားသောအစားအသောက်တွင် မည်သည့်တိရစ္ဆာန်သားမျှ သို့မဟုတ် အပင်မျိုးစုံအားလုံးပင်မပါဝင်ပါ (ထွက်မြောက်ရာ ၁:၂၉- ၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့ကို ကွဲပြားသောရည်ရွယ်ချက်အတွက် ဖန်ဆင်းခဲ့ပြီး၊ ထိုရည်ရွယ်ချက်အတွက် ၎င်းတို့သည် “ကောင်းမြတ်သည်”၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်ဖန်ဆင်းထားသောရည်ရွယ်ချက်နှင့်ပြည့်မီရန် ပြီးပြည့်စုံစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်သည်။ ရေလွှမ်းမိုးပြီးနောက် ဘုရားသခင်သည် “သန့်ရှင်းသောသား” ကို အသုံးပြုရန် ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း “မသန့်ရှင်းသောသား” ကို စားသုံးခြင်းကို တိကျစွာတားမြစ်ခဲ့သည်။ ကျမ်းစာတွင် ထိုတားမြစ်ချက်ကို ဖယ်ရှားထားသည့်နေရာမရှိပါ။

Some commentators believe that Paul here abolishes the distinction made in the OT between “clean” and “unclean” foods (see on Lev. 11). It should be noted, however, that he specifically limits his remarks to those things created by God for use as food (see on v. 3). God specified at creation what articles He intended man to use as food. This prescribed diet did not include the flesh of any animal, or even all types of vegetation (see on Gen. 1:29, 31). They were created for a different purpose, and for that purpose they were “good,” that is, perfectly adapted to meet the purpose for which God made them. After the Flood God permitted the use of “clean” meats, but specifically forbade the eating of “unclean” meats. The Bible nowhere removes that ban.

 

ဘာမှမငြင်းပယ်ရပါ။ ဘုရားသခင်ဖန်ဆင်းထားသမျှအရာအားလုံးသည် ၎င်းဖန်ဆင်းခံရသည့်လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးရမည်။

Nothing to be refused. Everything God has created should be made to fill the need for which it was created.

 

၅။ သန့်ရှင်းစေခြင်း။ ဂရိဘာသာ “ဟာဂီယာဇို” ဆိုသည်မှာ “သန့်ရှင်းသည်ဟု ဆက်ဆံခြင်း” (ယောဟန် ၁၇:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် လက်ထပ်ခြင်းကို သတ်မှတ်ထားသည် (၁ တိမောသေ ၄:၃ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် အစာအဖြစ်အသုံးပြုရန် သတ်မှတ်ထားသောအရာများကိုလည်း သတ်မှတ်ထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ထို့ကြောင့် “သန့်ရှင်းစေခြင်း” ဖြစ်သည်၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့၏ရည်ရွယ်ထားသောအသုံးပြုမှုအတွက် သတ်မှတ်ထားသည်။

5. Sanctified. Gr. hagiazō, “to treat as holy” (see on John 17:17). God has ordained, or set apart, marriage (see on 1 Tim. 4:3). He has also set apart certain items appointed for use as food, and they are therefore “sanctified,” or set apart, each for its intended use.

 

ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူ၏တိကျသောအမိန့်ဖြင့်ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်များသည် ၎င်းတို့၏ဘဝပုံစံကို ကျမ်းစာနှင့်အညီ တသမတ်တည်းသတ်မှတ်သည်။

Word of God. That is, by His express command. Christians set their pattern of living consistently with the Bible.

 

ဆုတောင်းခြင်း။ စစ်မှန်သောဆုတောင်းခြင်းသည် လူသားအား အပြစ်မှပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်နှင့် အပြည့်အဝပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုကို ဖော်ပြသည်။ တစ်နေ့လျှင်မကြာခဏ နှင့် အစာစားရင်း ဆုတောင်းခြင်းသည် သခင်ဘုရား၏မေတ္တာနှင့် ဉာဏ်ပညာအတွက် ကျေးဇူးတင်စိတ်ကို ဖော်ပြရန် မများလွန်းပါ (ကောလောသဲ ၃:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။

Prayer. Genuine prayer reveals man’s attempt to cooperate fully with God’s plan for his restoration from sin. Prayer before each meal and frequently throughout the day is not too often to voice gratefulness for the love and wisdom of the Lord (see on Col. 3:17).

 

၆။ ညီအစ်ကိုများကို သတိပေးလျှင်။ သို့မဟုတ် “ညီအစ်ကိုများထံ အကြံပြုခြင်းဖြင့်”။ ပေါလုသည် စဉ်ဆက်မပြတ်သင်ကြားပြသမှုတစ်ခုကို တောင်းဆိုသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်များကို မကြာခဏ “ညီအစ်ကိုများ” ဟုခေါ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၃:၁၊ ယာကုပ် ၁:၂၊ ၁ ပေတရု ၅:၉ ကိုကြည့်ပါ)။

6. If thou put the brethren in remembrance. Or, “by suggesting to the brethren.” Paul calls for a constant ministry of teaching. In the NT the members of the church are frequently called “brethren” (see Phil. 3:1; James 1:2; 1 Peter 5:9).

 

ဤအရာများ။ ဆိုလိုသည်မှာ သစ္စာဖောက်ဆရာများမှ တိုးပွားလာသောအန္တရာယ်နှင့်ပတ်သက်သော ညွှန်ကြားချက်ဖြစ်သည် (အခန်း ၁–၅ ကိုကြည့်ပါ)။

These things. That is, the instruction regarding the growing danger posed by apostate teachers (see on vs. 1–5).

 

ကောင်းမြတ်သည်။ အခန်း ၄ ကိုကြည့်ပါ။

Good. See on v. 4.

 

ဓမ္မဆရာ။ ဂရိဘာသာ “ဒိုင်ယာကိုနော့စ်” ဆိုသည်မှာ “ဒီခင်း” (အခန်း ၃:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Minister. Gr. diakonos, “deacon” (see on ch. 3:13).

 

ပြုစုပျိုးထောင်ခံရခြင်း။ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာတစ်ဦးသည် ကျမ်းစာလေ့လာမှုနှင့် ယေဘုယျမိမိကိုယ်ကိုတိုးတက်မှုဆိုင်ရာ စနစ်တကျအစီအစဉ်မရှိဘဲ ဘုရားသခင်၏ကျေးဇူးတော်တွင် အကြာကြီးဆက်လက်ရှိနေနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ကျမ်းစာများသာလျှင် သူ၏ဓမ္မအမှုကို ကောင်းမွန်စွာထိရောက်စေနိုင်သည်။ ကျမ်းစာများတွင် “ပြုစုပျိုးထောင်ခံရခြင်း” ဆိုသည်မှာ ကျမ်းချက်များနှင့် ကျမ်းစာဆိုင်ရာအချက်အလက်များကို အောင်မြင်စွာကျွမ်းကျင်လာခြင်းသာမဟုတ်ပါ၊ အကြောင်းမှာ မာရ်နတ်ပင်လျှင် ဤနည်းဖြင့် ကျမ်းစာများကို ကျွမ်းကျင်ထားသည် (ယာကုပ် ၂:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ခရစ်တော်ကို ကိုယ်တိုင်သိရှိခြင်းနှင့် ကျမ်းစာတွင်ဖော်ပြထားသော ကယ်တင်ခြင်းအား အတွေ့အကြုံအားဖြင့်သိရှိခြင်းသည် စစ်မှန်သောကျမ်းစာလေ့လာမှု၏ ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည်။

Nourished up. No Christian minister can continue long in God’s favor without a systematic program of Bible study and general self-improvement. The Scriptures alone can make his ministry effective for good. To be “nourished up” in the Scriptures does not mean merely that certain texts and Biblical facts have been successfully mastered, for the devil himself has mastered the Scriptures in this way (see on James 2:19). To know Christ personally and to have an experimental knowledge of salvation, as revealed in the Bible, is the objective of all genuine Bible study.

 

မည်သည့်ခရစ်ယာန်မဆို၊ ဓမ္မဆရာဖြစ်စေ၊ အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်စေ၊ စာရိတ္တအစား ဝိညာဉ်ရေးအစာဖြစ်စေ၊ မျှတသောအစားအသောက်ကို မစားသုံးပါက သင့်လျော်စွာ ပြုစုပျိုးထောင်မည်မဟုတ်ပါ။ အခြားသူစားသုံးသောအစာသည် တစ်ဦး၏ဝိညာဉ်ရေးကျန်းမာရေးနှင့် ကြီးထွားမှုကို ဘယ်သောအခါမှ မအထောက်အကူပြုပါ (DA ၃၉၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ပေါလုသည် ငယ်ရွယ်သော တိမောသေကို သူ၏အသင်းတော်သို့ ဓမ္မအမှုပြုရာတွင် ယေရှု၏စစ်မှန်သောကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ရန် စိန်ခေါ်သည်။

No Christian, whether minister or church member, can be properly nourished if he does not partake of a balanced diet, whether of literal or of spiritual food. Food eaten by someone else will never contribute to one’s own spiritual health or growth (cf. DA 390). Paul challenges young Timothy to be a true representative of Jesus as he ministers to his congregation.

 

ယုံကြည်ခြင်း။ စာသားအရ “ယုံကြည်ခြင်း” (အခန်း ၃:၉၊ ၄:၁၊ ၅:၈ ကိုကြည့်ပါ)။

Faith. Literally, “the faith” (see on chs. 3:9; 4:1; 5:8).

 

ကောင်းသောသွန်သင်ချက်။ ဆိုလိုသည်မှာ ခိုင်မာသောသွန်သင်ချက်ဖြစ်သည်။

Good doctrine. That is, sound teaching.

 

ရရှိခဲ့ခြင်း။ စာသားအရ “အနီးကပ်လိုက်လံခြင်း”။ ပေါလု၏ တိမောသေအပေါ် ချီးမွမ်းခြင်းသည် ငယ်ရွယ်သောဓမ္မဆရာ၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ပိုမိုခိုင်မာစေလိမ့်မည်။

Attained. Literally, “closely followed.” Paul’s commendation of Timothy will further strengthen the young pastor’s influence.

 

၇။ ငြင်းပယ်ရန်။ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာသည် ထင်ကြေးပေးအယူအဆများကို အာရုံစိုက်မှုနည်းလေ၊ ပတ်သက်သူအားလုံးအတွက် ဝန်ဆောင်မှုပိုမိုပြုလုပ်လိမ့်မည်။ သခင်သိုးထိန်းသည် သူ၏သိုးများကို ဘာသာရေးအစွန်းရောက်သူများက ၎င်းတို့၏မဖြစ်မနေအယူအဆများကို စမ်းသပ်ရန် စမ်းသပ်တိရစ္ဆာန်များဖြစ်လာစေရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းမရှိပါ။

7. Refuse. The less attention the Christian minister gives to speculative ideas, the more service he will do for all concerned. The Master Shepherd does not intend that His sheep shall become experimental animals on which religious fanatics may try out their ill-conceived theories.

 

သာမန်။ အခန်း ၁:၉ ကိုကြည့်ပါ။ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာများသည် လောကီထင်ကြေးပေးမှုများနှင့် ပတ်သက်မှုမရှိရပါ။

Profane. See on ch. 1:9. Christian ministers are not to concern themselves with secular speculations.

 

အဘွားများ။ သို့မဟုတ် “အဘွားဆန်သော”၊ ဆိုလိုသည်မှာ ပညာရှိခရစ်ယာန်တစ်ဦး၏အာရုံစူးစိုက်မှုနှင့် မထိုက်တန်သော မိုက်မဲသောယူသူများဖြစ်သည်။

Old wives. Or, “old-womanish,” that is, silly superstitions, which are unworthy of a discerning Christian’s attention.

 

လေ့ကျင့်ခြင်း။ ပေါလုသည် တိမောသေအား ကယ်တင်ခြင်း၏ ကြီးမြတ်သောအမှန်တရားများကို အပြုသဘောဆောင်သော တင်ပြမှုဆီသို့ ၎င်း၏စွမ်းအင်များကို ဦးတည်ရန် တိုက်တွန်းသည်။

Exercise. Paul urges Timothy to direct his energies into the positive presentation of the great truths of salvation.

 

ဘုရားရေးရာ။ ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်၏အကောင်းဆုံးခုခံကာကွယ်မှုသည် လက်ရှိ “ဒဏ္ဍာရီများ” ကို စဉ်ဆက်မပြတ်တိုက်ခိုက်ခြင်းတွင် မတွေ့ရဘဲ၊ စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်ဘဝတွင် တွေ့ရသည် (အခန်း ၂:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့အပြင်၊ စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်အတွေ့အကြုံကို အခြေခံထားသော အမှန်တရား၏ ရှင်းလင်းပြတ်သားသော အပြုသဘောဆောင်သော တင်ပြမှုသည် စိတ်ကူးယဉ်အယူအဆများအပေါ် ရန်ဖြစ်ခြင်းထက် ပိုမိုထိရောက်လိမ့်မည်။

Godliness. The best defense of Christian doctrine is not found in a continued attack upon the current “fables,” but rather in a consistent Christian life (see on ch. 2:2). In addition, the clear, positive presentation of truth which undergirds this genuine Christian experience will be more effective than quibbling over fanciful notions.

 

၈။ ခန္ဓာကိုယ်လေ့ကျင့်ခြင်း။ ပေါလုသည် ဤနေရာတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်း၏အကျိုးကျေးဇူးများကို လျှော့ချပြောဆိုခြင်းမဟုတ်ပါ။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်သည် “သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ဗိမာန်တော်” (၁ ကောရိန္တု ၆:၁၉, ၂၀) ဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်ယာန်တိုင်းသည် ၎င်းကိုယ်ကို အကောင်းဆုံးကျန်းမာရေးတွင် ထိန်းသိမ်းရန် တာဝန်ရှိသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် သင့်လျော်သောရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလေ့ကျင့်ခန်းပမာဏကို လိုအပ်သည်။ သို့သော်၊ ပေါလုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကြမ်းတမ်းမှု သို့မဟုတ် မည်သည့်လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးကိုမဆို ဘုရားရေးရာ၏ထိခိုက်မှုအောက်တွင် ၎င်းကိုယ်တိုင်အဆုံးအဖြစ်မဖြစ်စေရန် စိုးရိမ်သည်။ ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သောဘဝ၏မည်သည့်အဆင့်တွင်မဆို အကျင့်စာရိတ္တသည် လူတစ်ဦးသည် ၎င်း၏ခန္ဓာကိုယ်နှင့်ပြုလုပ်နေသည့်အရာတွင်မဟုတ်ဘဲ၊ ၎င်း၏တိုးမြှင့်လာသော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာခံနိုင်ရည်သည် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ဝိညာဉ်ရေးတိုးတက်မှုတွင် ရှိသည် (၁ ကောရိန္တု ၉:၂၄–၂၇ ကိုကြည့်ပါ)။

8. Bodily exercise. Paul is not here minimizing the benefits of physical exercise. The human body is “the temple of the Holy Ghost” (1 Cor. 6:19, 20), and it is mandatory for every Christian to keep himself in the best of health. To do so requires a reasonable amount of physical exercise. However, Paul is concerned lest physical austerity or exercise of any kind should be made an end in itself, to the detriment of godliness of character. The morality of any phase of healthful living consists not in what a person is doing with his body but in what spiritual advancement his increased physical stamina makes possible (see on 1 Cor. 9:24–27).

 

၈။ အနည်းငယ်။ ဆိုလိုသည်မှာ စာရိတ္တပြုပြင်မှု၏ အဓိကအရေးပါမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်လျှင် “အားလုံးအတွက် အကျိုးရှိသည်”။ အချို့က ပေါလုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာဖွံ့ဖြိုးမှု၏ ယာယီတန်ဖိုးကို ဝိညာဉ်ရေးရာလေ့ကျင့်မှု၏ လက်ရှိနှင့် အနာဂတ်တန်ဖိုးနှင့် နှိုင်းယှဉ်နေသည်ဟု ယူဆသည်။ ၎င်းသည် မှန်ကန်နိုင်သော်လည်း၊ ကောင်းမွန်သောကျန်းမာရေးသည် ဝိညာဉ်ရေးသတိရှိမှုနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို အထောက်အကူပြုသည်ဆိုသော အချက်ကို လျစ်လျူရှုမရနိုင်ပါ။ “ကျန်းမာရေးသည် မဖစ်မနေကောင်းချီးတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ များစွာသောသူများထင်မြင်သည်ထက် စိတ်သဘောထားနှင့် ဘာသာရေးနှင့် ပိုမိုနီးကပ်စွာဆက်စပ်နေသည်” (GW ၂၄၂)။

Little. That is, in comparison with the supreme importance of training the character, which “is profitable unto all things.” Some believe that Paul is also comparing the temporary value of physical development with the present and future value of spiritual training. This may be true, but the fact that good health contributes to spiritual alertness and personality must not be ignored. “Health is an inestimable blessing, and one which is more closely related to conscience and religion than many realize” (GW 242).

 

အားလုံးအရာ။ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သို့မဟုတ် ဉာဏ်ရည်လေ့ကျင့်မှုအပေါ် မည်သည့်အာရုံစိုက်မှုမဆို ဝိညာဉ်ရေးတက်ကြွမှု၏ တစ်ခုတည်းသောရည်မှန်းချက်အတွက် နည်းလမ်းတစ်ခုသာဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်နှင့်တူသောစာရိတ္တသည် စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်၏ အဓိကစိုးရိမ်စရာဖြစ်သည်။

All things. Any attention to either physical or mental training is merely a means to the one end of spiritual vitality. The Christlike character is the principal concern of the genuine Christian.

 

ယခုရှိသောဘဝ။ ပေါလုသည် ခရစ်တော်နှင့်အညီ ဘုရားရေးရာသည် ယုံကြည်သူအား ထာဝရအသက်၏ဂတိတော်ကို “လာမည့်အခါ” သာမက၊ ဤလက်ရှိဘဝတွင် ငြိမ်သက်မှု၊ ပျော်ရွှင်မှုနှင့် ကောင်းချီးများကို ပေးသည်ဟု သဘောတူသည် (ဆာလံ ၃၄:၁၂–၁၄၊ လုကာ ၁၈:၂၈–၃၀ ကိုကြည့်ပါ)။

The life that now is. Paul concurs with Christ that not only does godliness hold out to the believer the promise of eternal life, “which is to come,” but it gives peace, happiness, and blessings in this present life (see Ps. 34:12–14; Luke 18:28–30).

 

၉။ သစ္စာရှိသည်။ ဂရိဘာသာ “ပိစ္စတို့စ်” ဆိုသည်မှာ “ယုံကြည်ထိုက်သည်” (အခန်း ၃:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

9. Faithful. Gr. pistos, “worthy of trust” (see on ch. 3:1).

 

၁၀။ ထို့ကြောင့်။ ထို့အစား “ဤရည်မှန်းချက်အတွက်” ဆိုလိုသည်မှာ ခရစ်ယာန်တိုင်းရှာဖွေရမည့် စာရိတ္တဆိုင်ရာ “ဘုရားရေးရာ” ၏ရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည် (အခန်း ၈ ကိုကြည့်ပါ)။

10. For therefore. Rather, “for to this end,” that is, the end of “godliness” of character (see on v. 8), which is to be sought for by every Christian.

 

နှစ်ခုစလုံး။ စာသားဆိုင်ရာသက်သေသည် ဤစကားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် ထောက်ခံသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Both. Textual evidence favors (cf. p. 10) the omission of this word.

 

အလုပ်လုပ်ခြင်း။ ဂရိဘာသာ “ကိုပိယာအို” ဆိုသည်မှာ “ပင်ပန်းစွာလုပ်ဆောင်ခြင်း”။ ပေါလု၏ နေ့စဉ်ဓမ္မအမှု၏ ပင်ပန်းဖွယ်အချိန်ဇယားသည် အသင်းတော်များနှင့် အယူမှားသူများအကြား “ဘုရားရေးရာ” ၏စိန်ခေါ်မှုကို ဖြန့်ဝေလိုသော သူ၏စိတ်အားထက်သန်မှု၏ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ဝိညာဉ်များအတွက် သူ၏မေတ္တာကို သူ၏ပင်ပန်းသောအလုပ်၏မှတ်တမ်းဖြင့် တိုင်းတာနိုင်သည် (၂ ကောရိန္တု ၁၁:၂၃–၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။

Labour. Gr. kopiaō, “to toil exhaustedly.” The wearisome schedule of Paul’s daily ministry was the result of his earnest desire to spread the challenge of “godliness” throughout the churches and among the masses of heathen. His love for souls may be measured by the record of his exhausting toil (see on 2 Cor. 11:23–29).

 

အပြစ်တင်ခံရခြင်း။ သို့မဟုတ် “ဆဲဆိုခံရခြင်း”။ သို့သော်၊ စာသားဆိုင်ရာသက်သေသည် “ဆန့်ကျင်သူများနှင့်ယှဉ်ပြိုင်ရန်” ဟူသောဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည် (၁ ကောရိန္တု ၉:၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။

Suffer reproach. Or, “are reviled.” However, textual evidence favors (cf. p. 10) the reading “to contend with adversaries” (see on 1 Cor. 9:25).

 

ယုံကြည်ခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ မျှော်လင့်စွာယုံကြည်ခြင်း။ ရောမ ၅:၁–၅; ၈:၂၄- ၂၅၊ ၁၅:၁၃၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၅:၈၊ ၂ သက်သာလောနိတ် ၂:၁၆၊ တိတု ၃:၇၊ ဟေဗြဲ ၃:၆၊ ၁ ပေတရု ၁:၃- ၄၊ ၁ ယောဟန် ၃:၂- ၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။

Trust. That is, hopefully trust. See on Rom. 5:1–5; 8:24, 25; 15:13. Compare 1 Thess. 5:8; 2 Thess. 2:16; Titus 3:7; Heb. 3:6; Peter 1:3, 4; 1 John 3:2, 3.

 

အသက်ရှင်သောဘုရားသခင်။ ဘုရားသခင်၏မပြောင်းလဲသောသဘာဝသည် ယုံကြည်သူအားလုံးထံ တိုးချဲ့ပေးထားသော ဂတိတော်များ (အခန်း ၈ ကိုကြည့်ပါ) ၏လုံးဝယုံကြည်စိတ်ချရမှု၏အခြေခံကို ပေးသည်။

Living God. The unchanging nature of God provides the basis for the complete reliability of the promises (see v. 8), which are extended to all believers.

 

ကယ်တင်ရှင်။ ပေါလုသည် ဘုရားသခင်၏သုံးပါးတစ်ဆူအဖွဲ့ဝင်များကို ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်တွင် တိုက်ရိုက်ပါဝင်သည်ဟု ယူဆသည် (အခန်း ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးစီ၏ ဖော်ပြထားသော အတွေးနှင့်လုပ်ဆောင်မှုတိုင်းသည် လူသားများ၏ပြန်လည်ရွေးနှုတ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏အဓိကစိုးရိမ်စရာဖြစ်သည်ကို ဖော်ပြသည်။

Saviour. Paul considers the three members of the Godhead as directly involved in the plan of salvation (see on ch. 1:1). Every expressed thought and act of each reveals that God’s prime concern is the redemption of men.

 

လူအားလုံး။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်သည် လူအားလုံးကို ကယ်တင်လိုတော်မူပြီး၊ ဤကြီးမားသောရည်မှန်းချက်အတွက် လုံလောက်သောကျေးဇူးတော်ကို ရရှိနိုင်စေတော်မူသည် (အခန်း ၂:၂ ကိုကြည့်ပါ)။

All men. That is, God desires all men to be saved, and has made sufficient grace available for this great purpose (see on ch. 2:2).

 

ယုံကြည်သူများ။ ကယ်တင်ခြင်းသည် လူအားလုံးအတွက် ရရှိနိုင်သော်လည်း၊ “ယုံကြည်ရန်” ရွေးချယ်ပြီး ၎င်းကိုလက်ခံသူများသာ ၎င်း၏ပြဋ္ဌာန်းချက်မှ အကျိုးခံစားရမည် (ယောဟန် ၃:၁၇- ၁၈- ၃၆၊ ယောဟန် ၁:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

Those that believe. Although salvation is available to all men, only those who choose to “believe”and accept it will benefit from its provision (John 3:17, 18, 36; see on John 1:12).

 

၁၁။ အမိန့်ပေးခြင်း။ အခန်း ၁၁ ကို ဤသို့လည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်- “ဤသတင်းစကားကို လူများရှေ့တွင် ထားရှိရန် အကျင့်ပြုပါ၊ ထို့ပြင် ၎င်းကို ဆက်လက်သင်ကြားပါ။” ခရစ်တော်နှင့်တူသောစာရိတ္တသည် အဓိကအရေးပါပြီး၊ ၎င်း၏ပြုစုပျိုးထောင်မှုကို မည်သည့်အကျိုးရှိသည့်လုပ်ဆောင်မှုများထက်မဆို ဦးစားပေးရမည်မဟုတ်ပါ။ ပေါလုသည် လူများသည် အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်လာသော်လည်း စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်မဖြစ်လာနိုင်သည့်အန္တရာယ်ကို မြင်ခဲ့သည်။

11. Command. Verse 11 may also be translated: “Make a practice of keeping this message before the people, and continue teaching it.” A Christlike character is of primary importance, and its cultivation must never be subordinated to other activities, however worthy. Paul saw the danger of men becoming church members but failing to become genuine Christians.

 

၁၂။ မထီမဲ့မြင်ပြုရန်။ သို့မဟုတ် “အဆင့်နိမ့်ဟု ထင်မြင်ခြင်း”။

12. Despise. Or, “think down on.”

 

မင်းရဲ့လူငယ်ဘဝ။ တိမောသေသည် အသက် ၄၀ မပြည့်သေးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ သို့သော် ၎င်းလက်အောက်တွင် အကြီးအကဲများစွာရှိမည် (အခန်း ၅:၁- ၁၇- ၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ အခန်း ၄:၁၂–၁၆ မှ အချို့က တိမောသေသည် သဘာဝအားဖြင့် ရှက်တတ်ပြီး တိတ်ဆိတ်သူဖြစ်သည်၊ အမိန့်ပေးရန်ထက် နာခံရန်ပိုလိုက်လျောသူဖြစ်သည်ဟု ယူဆပြီး၊ ပေါလု၏အကြံဉာဏ်သည် ဤထင်ရှားသောချို့ယွင်းချက်ကို ပြုပြင်ရန်ရည်ရွယ်သည်ဟု ယူဆသည်။ လူငယ်ဘဝသည် ဘုရားသခင်နှင့် ကြွယ်ဝသောဝိညာဉ်ရေးဆက်သွယ်မှုအတွက် အတားအဆီးမဟုတ်ပါ၊ ထို့အပြင် အိုမင်းခြင်းသည် ခိုင်မာသောတွေးခေါ်မှု သို့မဟုတ် ပြည့်စုံသောအပ်နှံမှု၏ အာမခံချက်မဟုတ်ပါ။ ပေါလုအရ လူများကို ၎င်းတို့၏သန့်ရှင်းပြီးစွမ်းရည်များဖြင့် အကဲဖြတ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အသက်ကဲ့သို့သော သဘောထားကွဲလွဲသောစံနှုန်းများဖြင့် မဟုတ်ပါ။

Thy youth. Timothy was probably not 40 years old, and yet would have numerous elders under his charge (see ch. 5:1, 17, 19). From ch. 4:12–16 some have concluded that Timothy was timid and reticent by nature, more given to obey than to command, and that Paul’s counsel here was intended to correct this supposed defect. Youth is no barrier to a rich spiritual fellowship with God, and old age is not a guarantee of sound thinking or complete dedication. Men, according to Paul, are to be judged by their sanctified abilities and not by arbitrary standards such as age.

 

ယုံကြည်သူများ၏ပုံသာန်။ ဆိုလိုသည်မှာ စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်တိုင်းဖြစ်သင့်သည့် ပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည်။ တိတု ၂:၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ဤစကားစုကို “ယုံကြည်သူများအတွက် ပုံသာန်” ဟုဘာသာပြန်နိုင်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ယုံကြည်သူများက အတုယူရမည့် အပြုအမူပုံစံတစ်ခုဖြစ်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၃:၁၇၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၁:၆- ၇၊ ၂ သက်သာလောနိတ် ၃:၉၊ ၁ ပေတရု ၅:၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် တမန်တော်သည် တိမောသေအား ခရစ်ယာန်သီလများနှင့် ကျေးဇူးတော်များကို ဆက်လက်ပြသရန် စိန်ခေါ်သည်၊ သို့မှသာ သူ၏အာဏာကို ဂုဏ်ပြုထားနိုင်မည်။

Example of the believers. That is, a model of what every genuine Christian should be like. Compare Titus 2:7. The phrase may be rendered “an example to the believers,” that is, a model of conduct to be imitated by those who believe (cf. Phil. 3:17; 1 Thess. 1:6, 7; 2 Thess. 3:9; 1 Peter 5:3). Thus the apostle challenges Timothy to continue to exemplify the Christian virtues and graces, so that his authority may be held in honor.

 

စကားတွင်။ သို့မဟုတ် “စကားပြောဆိုမှုတွင်”၊ “မိန့်ခွန်းတွင်”၊ လူထုဖြစ်စေ၊ သီးသန့်ဖြစ်စေ။

In word. Or, “in conversation,” “in speech,” whether public or private.

 

အပြုအမူ။ ဂရိဘာသာ “အနာစထရိုဖီ” ဆိုသည်မှာ “ဘဝပုံစံ” (ဧဖက် ၄:၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။

Conversation. Gr. anastrophē, “manner of life” (see on Eph. 4:22).

 

မေတ္တာ။ သို့မဟုတ် “ချစ်ခြင်း” (၁ ကောရိန္တု ၁၃:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Charity. Or “love” (see on 1 Cor. 13:1).

 

ဝိညာဉ်တွင်။ စာသားဆိုင်ရာသက်သေသည် ဤစကားစုကို ဖယ်ရှားရန် ထောက်ခံသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

In spirit. Textual evidence favors (cf. p. 10) the omission of this phrase.

 

ယုံကြည်ခြင်းတွင်။ တိမောသေ၏ ဘုရားသခင်သည် ယုံကြည်ထိုက်သူဖြစ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏အပြည့်အဝသစ္စာရှိမှုကို ထိုက်တန်သည်ဟူသော မတိမ်းမယိမ်းသောယုံကြည်ချက်ကို ကြည့်ရှုခြင်းဖြင့်၊ အခြားအသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်များသည် ထိုနည်းတူလုပ်ဆောင်ရန် အားပေးခံရမည်။ ချစ်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏စာရိတ္တဆိုင်ရာ အသိပညာတိုးပွားမှုနှင့်အချိုးကျ တိုးတက်သည်။ ချစ်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်ခြင်းသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အပြန်အလှန်အကျိုးသက်ရောက်သောအင်အားရှိသည်၊ တစ်ခုတိုးလာမှုသည် အခြားတစ်ခု၏ကြီးထွားမှုကို ပြုစုပျိုးထောင်သည်။

In faith. By observing Timothy’s unswerving conviction that God is trustworthy and merits our fullest loyalty, other church members would be encouraged to do likewise. Both love and faith grow in proportion to an expanding knowledge of the character of God. Love and faith have an interacting force upon each other; the increase of one nurtures the growth of the other.

 

သန့်ရှင်းခြင်းတွင်။ ယုံကြည်သူများနှင့် ယုံကြည်မှုမရှိသူများအတွက် ခရစ်တော်နှင့်တူသောဘဝ၏ပုံသာန်တစ်ခုအနေဖြင့်၊ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာ၏ အကျင့်စာရိတ္တမှတ်တမ်းသည် လုံးဝမညစ်ညမ်းရပါ (အခန်း ၅:၂- ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။

In purity. As an example of the Christlike life, both to believers and nonbelievers alike, the Christian minister’s moral record must be completely unsullied (see ch. 5:2, 22).

 

 

၁၂ (၂ တိမောသေ ၃:၁၄, ၁၅)။ တိမောသေ၏ရိုးသားသောမှီခိုမှု။—တိမောသေ၏သမိုင်းတွင် အဖိုးတန်သင်ခန်းစာများပါရှိသည်။ သူသည် ဘုရားသခင်က ဆရာတစ်ဦးအဖြစ်ရွေးချယ်ခံရချိန်တွင် လူငယ်တစ်ဦးသာဖြစ်သည်၊ သို့သော် မတိကျသောပညာရေးဖြင့် သူ၏စည်းမျဉ်းများသည် ဤအရေးကြီးသောရာထူးအတွက် သူ့ကို သင့်လျော်စေသည်။ သူသည် ခရစ်တော်နှင့်တူသော နှိမ့်ချမှုဖြင့် သူ၏တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်ခဲ့သည်။ သူသည် သစ္စာရှိ၊ ခိုင်မြဲပြီး မှန်ကန်သူဖြစ်ပြီး၊ ပေါလုသည် သူ့ကို အလုပ်နှင့် ခရီးလှည့်လည်မှုတွင် အဖော်အဖြစ်ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ တိမောသေ၏လူငယ်ဘဝကြောင့် မထီမဲ့မြင်ပြုမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ကို စိုးရိမ်သောကြောင့်၊ ပေါလုက သူ့ထံသို့ “မည်သူမျှ မင်းရဲ့လူငယ်ဘဝကို မထီမဲ့မြင်ပြုစေနှင့်” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။ တိမောသေသည် မိမိကိုယ်ကို လုံလောက်သူမဟုတ်ဘဲ၊ အမြဲတမ်း လမ်းညွှန်မှုကို ရှာဖွေခဲ့သောကြောင့် သူသည် ၎င်းကို လုံခြုံစွာပြုလုပ်နိုင်ခဲ့သည်။

12 (2 Tim. 3:14, 15). The Humble Dependence of Timothy.—In the history of Timothy are found precious lessons. He was a mere lad when chosen by God as a teacher; but so fixed were his principles by a correct education that he was fitted for this important position. He bore his responsibilities with Christlike meekness. He was faithful, steadfast, and true, and Paul selected him to be his companion in labor and travel. Lest Timothy should meet with slights because of his youthfulness, Paul wrote to him, “Let no man despise thy youth.” He could safely do this, because Timothy was not self-sufficient, but continually sought guidance.

 

လူငယ်များစွာသည် ဆင်ခြင်ဉာဏ်ထက် စိတ်သွင်းအားဖြင့် လှုပ်ရှားကြသည်။ သို့သော် တိမောသေသည် အဆင့်တိုင်းတွင် “ဤသည်မှာ သခင်ဘုရား၏လမ်းလား” ဟု မေးမြန်းခဲ့သည်။ သူ့တွင် ထူးခြားသောထက်မြက်သောအရည်အချင်းများမရှိသော်လည်း၊ သူသည် သူ၏စွမ်းရည်အားလုံးကို ဘုရားသခင်၏ဝန်ဆောင်မှုအတွက် အပ်နှံခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သူ၏အလုပ်ကို တန်ဖိုးရှိစေခဲ့သည်။ သခင်ဘုရားသည် သူ့တွင် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏အတွင်းနေထိုင်မှုအတွက် ပုံသွင်းပြီး ဖန်တီးနိုင်သောစိတ်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။

There are many youth who move from impulse rather than from judgment. But Timothy inquired at every step, “Is this the way of the Lord?” He had no specially brilliant talents, but he consecrated all his abilities to the service of God, and this made his work valuable. The Lord found in him a mind that He could mold and fashion for the indwelling of the Holy Spirit.

 

ယနေ့လူငယ်များကို ဘုရားသခင်သည် တိမောသေကို အသုံးပြုခဲ့သည့်အတိုင်း အသုံးပြုလိမ့်မည်၊ အကယ်၍ ၎င်းတို့သည် သူ၏လမ်းညွှန်မှုကို လက်ခံလျှင်ဖြစ်သည်။ သင်တို့သည် ဘုရားသခင်၏သာသနာပြုများဖြစ်ရန် အခွင့်အရေးရှိသည်။ သူသည် သင်တို့၏အဖော်များအတွက် အလုပ်လုပ်ရန် သင်တို့ကို တောင်းဆိုသည်။ အန္တရာယ်တွင်ရှိသူများကို သိရှိသူများကို ရှာဖွေပြီး၊ ခရစ်တော်၏မေတ္တာဖြင့် ၎င်းတို့ကို ကူညီရန် ကြိုးစားပါ။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏အတုယူသူများတွင် ခရစ်တော်၏သီလများကို မမြင်မချင်း ကယ်တင်ရှင်ကို မည်သို့သိနိုင်မည်နည်း (YI ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃, ၁၉၀၂)။

God will use the youth today as He used Timothy, if they will submit to His guidance. It is your privilege to be God’s missionaries. He calls upon you to work for your companions. Seek out those you know to be in danger, and in the love of Christ try to help them. How are they to know the Saviour unless they see His virtues in His followers (YI Feb. 13, 1902)?

 

 

၁၃–၁၆ (၂ တိမောသေ ၂:၁–၃- ၇- ၁၅)။ ဉာဏ်ရည်စွမ်းအားတစ်ခုတည်းမလုံလောက်ပါ။—[၁ တိမောသေ ၄:၁၃–၁၆ ကိုးကားခဲ့သည်]။ တိမောသေအား ပေးထားသောတာဝန်ကို အိမ်တိုင်းတွင် လိုက်နာရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မိသားစုတိုင်းနှင့် ကျောင်းတိုင်းတွင် ပညာပေးစွမ်းအားတစ်ခုဖြစ်လာရမည်။ … [၂ တိမောသေ ၂:၁–၃- ၇- ၁၅ ကိုးကားခဲ့သည်]။ …

13–16 (2 Tim. 2:1–3, 7, 15). Intellectual Power Not Enough.—[1 Tim. 4:13–16 quoted.] The charge given to Timothy should be heeded in every household, and become an educating power in every family and in every school. … [2 Tim. 2:1–3, 7, 15 quoted.] …

 

လူငယ်များ၏ အမြင့်ဆုံးရည်မှန်းချက်သည် ဆန်းသစ်သောအရာတစ်ခုကို ကြိုးစားရယူရန် မဖြစ်သင့်ပါ။ တိမောသေ၏စိတ်နှင့်အလုပ်တွင် ဤအရာမရှိခဲ့ပါ။ ၎င်းတို့သည် မကောင်းမှုအားလုံး၏ရန်သူလက်ထဲတွင်၊ ဗဟုသုတတစ်ခုတည်းသည် ၎င်းတို့ကို ဖျက်ဆီးနိုင်သောစွမ်းအားတစ်ခုဖြစ်နိုင်သည်ကို သတိရရမည်။ ထူးချွန်သောဉာဏ်ရည်အရည်အချင်းရှိသော များစွာသောစိတ်များသည် ယခုအခါ ၎င်း၏စွမ်းအားဖြင့် ဖမ်းဆီးခံထားရသည် (YI မေလ ၅, ၁၈၉၈)။

The highest aim of our youth should not be to strain after something novel. There was none of this in the mind and work of Timothy. They should bear in mind that, in the hands of the enemy of all good, knowledge alone may be a power to destroy them. It was a very intellectual being, one who occupied a high position among the angelic throng, that finally became a rebel; and many a mind of superior intellectual attainments is now being led captive by his power (YI May 5, 1898).

 

 

၁၃။ ငါမလာမချင်း။ ပေါလုသည် ထောင်မှလွတ်မြောက်ရန် မျှော်လင့်ထားသည်မှာ ထင်ရှားသည်။

13. Till I come. Paul evidently expected to be released from prison.

 

အာရုံစိုက်ပါ။ သို့မဟုတ် “ဂရုပြုပါ”။

Give attendance to. Or, “give heed to.”

 

ဖတ်ရှုခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ လူထုဝတ်ပြုပွဲတွင် ဖတ်ရှုသော ကျမ်းစာသင်ခန်းစာများ၊ ယုဒဘာသာရုံဓလေ့ထုံးတမ်းကို လိုက်နာခြင်း (လုကာ ၄:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုခေတ်တွင် ကျမ်းစာများကို လက်ဖြင့် ပင်ပင်ပန်းပန်းကူးယူရသောကြောင့်၊ အိမ်အနည်းငယ်သာ ကျမ်းစာတစ်အုပ်ကို ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့သည်၊ ထို့ကြောင့် လူထုဝတ်ပြုပွဲတွင် ကျမ်းစာဖတ်ရှုခြင်း၏ လိုအပ်မှုနှင့် အရေးပါမှုရှိသည်။ တိမောသေ၏ဂရုစိုက်မှုအောက်ရှိ အသင်းတော်များတွင် အငြင်းပွားဖွယ်ရာနှင့် လှည့်စားသောဆရာများရှိသောကြောင့် (၁ တိမောသေ ၁:၃–၆၊ ၄:၁- ၇ ကိုကြည့်ပါ) ပေါလုသည် လူငယ်တမန်တော်အား လူထုတွင်ဖတ်ရှုရန် ကျမ်းစာများကို ဂရုတစိုက်ရွေးချယ်ရန်နှင့် ၎င်းတို့ကို ဂရုတစိုက်အနက်ဖွင့်ရန် တာဝန်ပေးသည်။ တိမောသေသည် လွတ်လပ်သောတွေးခေါ်မှု၏ ဆင်ဆာမဖြစ်ရဘဲ၊ ဧဝံဂေလိ၏မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောအရာများကို “မာရ်နတ်များ၏သွန်သင်ချက်များ” (အခန်း ၁ ကိုကြည့်ပါ) မှ မညစ်ညမ်းစေရန် သူ၏တာဝန်ကို အာရုံခံစားနိုင်သော ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သောခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ရမည်။

Reading. That is, the Scripture lessons read in public worship, following the synagogue custom (see on Luke 4:16). Because in those days the Because in those days the Scriptures had to be laboriously copied by hand, very few homes could afford a copy; hence the need for, and importance of, the reading of Scripture in public worship. Because of the contentious and delusive teachers in the churches under Timothy’s care (see on 1 Tim. 1:3–6; 4:1, 7) Paul charges the young apostle to select carefully the Scriptures to be read in public and to give them careful interpretation. Timothy was not to be a censor of free thought, but a wise leader, sensitive to his duty to keep the essentials of the gospel untainted from “doctrines of devils” (see on v. 1).

 

အားပေးခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ လူထုဝတ်ပြုပွဲတွင်ဖတ်ရှုသော ကျမ်းစာသင်ခန်းစာပေါ်အခြေခံ၍ တာဝန်အတွက် သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။ ပေါလုသည် ဤနေရာတွင် အသင်းတော်ဝတ်ပြုပွဲ၏ တရားဟောခြင်းအဆင့်ကို ရည်ညွှန်းဖြစ်နိုင်သည်။

Exhortation. That is, the admonition to duty based on the Scripture lesson as read in public worship. Perhaps Paul here refers to the preaching phase of church worship.

 

သွန်သင်ချက်။ စာသားအရ “သွန်သင်ခြင်း”။ မိမိကိုယ်ကို ခန့်အပ်ထားသောဆရာများသည် ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်း၏ အခြေခံများနှင့်ဆန့်ကျင်သော သွန်သင်ချက်များကို ဖြန့်ဝေပါက အသင်းတော်၏ဘဝအတွက် ထိခိုက်စေလိမ့်မည်။ ထို့ကြောင့် တိမောသေသည် လူထုဝတ်ပြုပွဲ၏ အဆင့်အားလုံးကို ဂရုတစိုက်အာရုံစိုက်ရမည်။

Doctrine. Literally, “the teaching.” It will be detrimental to the life of the church if the self-appointed teachers disseminate teachings that are contrary to the fundamentals of the Christian faith. Hence Timothy is to give careful heed to all phases of public worship.

 

၁၄။ မလျစ်လျူရှုပါနှင့်။ သို့မဟုတ် “မပေါ့ဆပါနှင့်”။

14. Neglect not. Or, “Be not careless.”

 

လက်ဆောင်။ ဂရိစကားလုံး “charisma” သည် “ကျေးဇူးတော်၏လက်ဆောင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည် (ရောမ ၁:၁၁၊ ၁၂:၆ ကို ကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် ပေါလုသည် တိမောသေ၏ အထူးစွမ်းရည်များဖြစ်သည့် စီမံခန့်ခွဲမှု (၁ တိမောသေ ၁:၁၈၊ ၄:၁၁ ကို ကြည့်ပါ)၊ ဆန့်ကျင်ဘက်သွန်ပြချက်များကို ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်စွာ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာနိုင်မှု (၁:၃၊ ၄၊ ၆:၅ ကို ကြည့်ပါ)၊ နှင့် သွန်ပြရာတွင် ထင်ရှားသော ရှင်းလင်းပြတ်သားမှုအရည်အသွေး (၄:၆၊ ၁၁ ကို ကြည့်ပါ) တို့ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ခရစ်ယာန်အားလုံးတွင် အချို့သော “လက်ဆောင်” ရှိကြပြီး၊ ၎င်းကို အသုံးပြုခြင်းသည် အသင်းတော်ကို သန်မာစေသည် (ရောမ ၁၂:၆ ကို ကြည့်ပါ)။ သို့သော် မည်သည့်လက်ဆောင်မျှ ကြွားဝါစရာအကြောင်းမဖြစ်စေသင့်ပါ၊ အကြောင်းမှာ လက်ဆောင်တိုင်းသည် ဘုရားသခင်ထံမှသာ လာသည်။ ကိုယ်ပိုင်လက်ဆောင်ကို ဂရုမစိုက်ခြင်း၏ အကျိုးဆက်များသည် ကြောက်စရာကောင်းသည်။ ပထမအနေဖြင့်၊ ဝိညာဉ်ကယ်တင်ရေး၏ ထိရောက်မှု လျော့နည်းသွားပြီး အသင်းတော်၏ ယေဘုယျအစီအစဉ်သည် ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်သည်။ ဒုတိယအနေဖြင့်၊ ဂရုမစိုက်သော အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်၏ စရိုက်လက္ခဏာအပေါ် အကျိုးဆက်သည် တရားစီရင်ရာတွင် အပြည့်အဝထင်ရှားလာမည်။ မဿဲ ၂၅:၁၄-၃၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

Gift. Gr. charisma, “a gift of grace” (see on Rom. 1:11; 12:6). Here Paul refers to Timothy’s special abilities of administration (see 1 Tim. 1:18; 4:11), of keen mental analysis of conflicting teachings (see chs. 1:3, 4; 6:5), and of his rare quality of clarity in teaching (see ch. 4:6, 11). All Christians have some “gift,” the exercise of which will strengthen the church (see on Rom. 12:6). However, no “gift” should give cause for boasting, because every gift is from God alone. The consequences of neglecting one’s personal “gift” are fearful to contemplate. First, the efficiency of soulsaving is diminished and the general program of the church is adversely affected. In the second place, the result in the character of the careless church member will be fully revealed in the judgment. Compare Matt. 25:14–30.

 

ပေါလုသည် ဓမ္မဆရာများအားလုံးကို ၎င်းတို့၏ သန့်ရှင်းသောခေါ်တော်မူခြင်းအတွက် အလုံးစုံအပ်နှံရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ သိုးစုအတွက် ဝန်ကြီးအမှုတာဝန်အတွက် အချိန်နှင့်စွမ်းအင်ကို စုပ်ယူသော အကျိုးစီးပွားများကို ရှောင်ရှားရန် အထူးညွှန်ကြားသည်။

Paul especially commands all ministers to give themselves unreservedly to their sacred calling and to avoid competing interests that absorb time and energy that should be devoted to ministry to the flock entrusted to their care.

 

ပရောဖက်ပြုခြင်းဖြင့်။ သို့မဟုတ် “ပရောဖက်ပြုခြင်းအားဖြင့်”။ ဘုရားသခင်သည် ပေါလုနှင့် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ အခြားပရောဖက်များမှတစ်ဆင့် တိမောသေအတွက် သူ၏အလိုတော်ကို ဆက်သွယ်ပေးခဲ့သည် (၁:၁၈ ကို ကြည့်ပါ)။

By prophecy. Or, “through prophecy.” God had communicated His will for Timothy through Paul and other prophets of the Christian church (see on ch. 1:18).

 

လက်တင်ခြင်း။ တိမောသေ၏ အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ “လက်ဆောင်” သည် ၎င်း၏ ခန့်အပ်ချိန်တွင် ပေးအပ်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ “အကြီးအကဲများ” ၏ လက်များမှတစ်ဆင့် အထူးစွမ်းအားမျှ စီးဆင်းခြင်းမရှိပါ။ ယင်းအစား၊ ခန့်အပ်ခြင်းအခမ်းအနားသည် တိမောသေ၏ စွမ်းရည်များနှင့် အပ်နှံမှုကို အသိအမှတ်ပြုပြီး၊ အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ၎င်း၏ ခန့်အပ်မှုကို အသင်းတော်၏ သဘောတူညီမှုကို ဖော်ပြသည်။ ဤသို့ခန့်အပ်ခံရသူများသည် အသင်းတော်၏ ထုံးတမ်းများကို ဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်အာဏာရှိသည်။ ခန့်အပ်ခြင်းတွင် “လက်တင်ခြင်း” ၏ သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ အယူအဆကို ဆွေးနွေးရန် တမန်တော် ၆:၆ ကို ကြည့်ပါ။

Laying on of the hands. Timothy’s “gift” of church leadership was not bestowed on him at the time of his ordination. No special power flowed through the hands of the “presbytery.” Rather, the ordination service recognized Timothy’s abilities and consecration, and thus expressed the church’s approval of his appointment as a church leader. All thus ordained are authorized to perform the rites of the church. For a discussion of the Biblical concept of the “laying on the hands” in ordination see on Acts 6:6.

 

အကြီးအကဲများအဖွဲ့။ ဂရိစကားလုံး “presbuterion” သည် “အကြီးအကဲများအဖွဲ့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ “အကြီးအကဲ” (presbuteros) နှင့် “ဆရာ” (episcopos) ဟူသော ရာထူးများကို အပြန်အလှန်အသုံးပြုမှုအတွက် အတွဲ ၆၊ စာမျက်နှာ ၂၆၊ ၃၈၊ တမန်တော် ၁၁:၃၀၊ ၁ တိမောသေ ၃:၁ ကို ကြည့်ပါ။

Presbytery. Gr. presbuterion, “council of elders.” For the interchangeable usage of the titles presbuteros, “elder,” and episcopos, “bishop,” see Vol. VI, pp. 26, 38; see on Acts 11:30; 1 Tim. 3:1.

 

 

၁၅။ တွေးတောဆင်ခြင်ပါ။ ဂရိစကားလုံး “meletaō” သည် “ဂရုတစိုက်ဆောင်ရွက်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သစ္စာရှိသော ဓမ္မဆရာသည် ၎င်း၏နေ့စဉ်ဘဝကို ဝိညာဉ်ရေးတာဝန်များနှင့် လောကီလုပ်ငန်းများအကြား ပိုင်းခြားမထားပါ။ ခရစ်တော်၏ ဓမ္မဆရာများသည် ခရစ်တော်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အတိုင်း လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အလတ်ဆတ်ဆုံးသော အတွေးများနှင့် အကောင်းဆုံးစွမ်းအင်များကို ထည့်သွင်းရမည်။

15. Meditate. Gr. meletaō, “to attend to carefully.” The faithful minister does not divide his day between his spiritual duties and secular pursuits. Christ’s ministers will labor as Christ labored, bringing to the task their freshest thoughts and best energies.

 

သူတို့အတွက် အလုံးစုံပေးကမ်းပါ။ စကားလုံးအရ “ဤအရာများထဲတွင် ရှိပါ”။ ခရစ်ယာန်ဓမ္မဆရာသည် ဝိညာဉ်ကယ်တင်ရေးအလုပ်တွင် အလုံးစုံစွဲမြှုပ်ရမည်၊ ယေရှုခရစ်တော်မှလွဲ၍ အခြားသခင်ကို မသိရပါ။

Give thyself wholly to them. Literally, “be in these things.” The Christian minister must be totally immersed in the task of soulsaving; he must know no other master than Jesus Christ.

 

တိုးတက်မှု။ သို့မဟုတ် “အဆင့်မြှင့်တင်မှု”၊ “တိုးတက်မှု”။ ဤနေရာတွင် ပေါလုသည် တိမောသေအား အသင်းတော်၏ ဤခေါင်းဆောင်ရာထူးသစ်သို့ တိုးတက်မှုသည် မတော်မတရားမဟုတ်ကြောင်း အသင်းတော်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထောက်ခံရန် စိန်ခေါ်သည်။ လောကီစီးပွားရေးတွင် အလုပ်သမားတိုင်းသည် ၎င်း၏တန်ဖိုးကို ထုတ်လုပ်မှုဖြင့် သက်သေပြသည်။ အတိတ်က ဂုဏ်ပြုစာများဖြင့် ရေးထားသော လုပ်ရပ်များသည် လက်ရှိထုတ်လုပ်မှုမရှိခြင်းကို လျော်ကြေးမပေးနိုင်ပါ။ ထို့အတူ ခရစ်ယာန်ဓမ္မအမှုတွင် လူတစ်ဦး၏ တန်ဖိုးသည် လူသားများအား ဘုရားသခင်ကို ရှာဖွေရန် ကူညီပေးနိုင်သည့် ၎င်း၏ အသိအမှတ်ပြုခံရသော စွမ်းရည်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်သည်။

Profiting. Or, “advancement,” “progress.” Here Paul challenges Timothy to vindicate the judgment of the church that his “advancement” to this new office of leadership was not ill advised. In secular business every worker demonstrates his value by production. Past deeds written in glorious references will not compensate for present unproductiveness. So in the Christian ministry a man’s value is determined by his recognized ability to help men and women to find God.

 

၁၆။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ပါ။ တမန်တော်သည် အသင်းတော်အတွက် ဝန်ဆောင်မှုအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ခရစ်ယာန်စရိုက်သည် အဓိကအရေးကြီးကြောင်း အခိုင်အမာပြောသည်။ အသင်းတော်၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်မှုသည် အရေးကြီးသော်လည်း၊ ဤအသိပညာသည် သံသယဖြစ်ဖွယ်ဂုဏ်သတင်းကို လျော်ကြေးမပေးနိုင်ပါ။ ခရစ်ယာန်ဘာသာအတွက် အကျိုးဆောင်ရဆုံးသော အငြင်းအခုံမှာ မငြင်းခုံနိုင်သော ယုတ္တိဗေဒမဟုတ်ဘဲ၊ ခရစ်တော်နှင့်တူသော ဘဝ၏ မွှေးရနံ့ဖြစ်သည်။ စစ်မှန်သောသမ္မာတရားရှာဖွေသူများသည် သီအိုရီတွင် စိတ်မဝင်စားဘဲ၊ ၎င်းတို့၏ပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်ပြီး ၎င်းတို့၏အားနည်းချက်များကို ကျော်လွှားနိုင်ရန် ကူညီပေးနိုင်သည့် လက်တွေ့ဘဝဒဿနတွင် စိတ်ဝင်စားကြသည်။ စိတ်ရင်းမှန်သော ခရစ်ယာန်မဟုတ်သူများသည် ဧဝံဂေလိသည် ကိုယ်ကျိုးရှာသူ၊ အချည်းနှီးသော၊ အချိန်ကိုက်လိုက်လံသောသူများကို သန့်ရှင်းပြီး ကိုယ်ကျိုးမဖက်သော ခရစ်ယာန်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ၎င်းတို့သည် ဧဝံဂေလိ၏ ခရစ်တော်ထံသို့ ဆွဲဆောင်ခံရလိမ့်မည်။

16. Take heed unto thyself. The apostle asserts the primary importance of dependable Christian character as a qualification for service to the church. Acquaintance with the teachings of the church is important, but this knowledge can never compensate for a questionable reputation. The most winsome argument for Christianity is not unanswerable logic but the fragrance of a Christlike life. Sincere seekers for truth are not interested in theory, but in a working philosophy of life that can solve their problems and help them to overcome their weaknesses. When non-Christians who are honest in heart see that the gospel changes selfish, vain, timeserving men into pure, unselfish Christians they will be drawn to the Christ of the gospel.

 

ဓမ္မဆရာတစ်ဦးသည် ကိုယ်ပိုင်ဘဝသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးဖြင့် ပြန်လည်ဖန်တီးခြင်းမခံရဘဲ အခြားသူများ၏ဘဝကို ပြုပြင်ရန် ကြိုးစားခြင်းသည် ကြီးမားသော ကွဲလွဲမှုဖြစ်သည်။ ကရုဏာနှင့် မေတ္တာကို ဟောပြောလိုသူသည် မိမိဘဝတွင် ဤအရည်အသွေးများကို ဦးစွာပြသရမည်။ ဧဝံဂေလိဟောပြောခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်သော ခရစ်ယာန်များ၏ ဘဝများဖြင့် အဟန့်အတားဖြစ်စေသည် သို့မဟုတ် အရှိန်မြှင့်ပေးသည် (ရောမ ၈:၁၉၊ ကောရိန္တု ၂:၁၄-၁၆၊ ဧဖက် ၄:၁၂၊ ၁၃၊ COL ၆၉၊ Ev ၆၉၅၊ ၆၉၆၊ GC ၄၅၇၊ ၄၅၈၊ ၆T ၄၅၀၊ ၉T ၂၉ ကို ကြည့်ပါ)။

It is a tragic inconsistency for a minister to attempt to reform the lives of others if his own has not been re-created by the power of God. He who would preach kindness and love must first exemplify these qualities in his own life. The preaching of the gospel is hindered or hastened by the lives lived by professing Christians (see Rom. 8:19; Cor. 2:14–16; Eph. 4:12, 13; COL 69; Ev 695, 696; GC 457, 458; 6T 450; 9T 29).

 

သွန်သင်ချက်။ ၁၃ အခန်းကြီး၊ ၆:၁ ကို ကြည့်ပါ။ အောင်မြင်သော အသင်းတော်ခေါင်းဆောင်သည် စံနမူနာပြသော ဘဝသာမက သမ္မာကျမ်းစာများကို ထက်သန်စွာ နားလည်မှုရှိရမည်။ ဝိညာဉ်ရေးရာကို လျစ်လျူရှုပြီး ကျမ်းစာကို စေ့စေ့စပ်စပ်မလေ့လာသူများ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ကောင်းချီးမပေးနိုင်ပါ။

Doctrine. See on v. 13; ch. 6:1. The successful church leader will not only live an exemplary life but will also posses a keen understanding of the Scriptures. The Holy Spirit cannot bless the labors of those who work for souls while willfully neglecting the thorough study of the Word.

 

ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ပါ။ တိမောသေကဲ့သို့ပင်၊ ဓမ္မဆရာတိုင်းသည် စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်အတွေ့အကြုံ၏ အခြေခံမူများကို တစ်သက်လုံး လိုက်နာရန် အကျင့်တစ်ခုအဖြစ် ပြုလုပ်ရမည်။ နှစ်စဉ်နှစ်တိုင်း ဝိညာဉ်ရေးဖွံ့ဖြိုးမှုနှင့် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၏ အမှန်တရားများကို နားလည်မှုတွင် သိသာထင်ရှားသော တိုးတက်မှုကို ပြသရမည်။

Continue. Like Timothy, every minister is to make it his life’s habit to adhere to these basic principles of genuine Christian experience. Each passing year should show decided improvement, both in spiritual development and in an understanding of the truths of God’s Word.

 

ကယ်တင်ခြင်း။ ဤနေရာတွင် ကယ်တင်ခြင်းသည် ကျေးဇူးတော်၏ ကနဦးအတွေ့အကြုံတွင် ဆက်လက်ရှိနေခြင်းပေါ်တွင် မူတည်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (ဟေဗြဲ ၃:၁၄ ကို ကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်အမိန့်ပေးထားသော ဘဝ၏ ထူးခြားသောအကျိုးဆက်များသည် လောကသို့ ထင်ရှားလာသောအခါ၊ ဧဝံဂေလိခေါ်ဆိုမှုကို တုံ့ပြန်ရန် များစွာသောသူများ ဦးဆောင်ခံရသည်။ ပေါလု၏ စကားလုံးအစဉ်အလာကို လျစ်လျူမရှုရပါ- ဆုံးရှုံးနေသော လူသားများကို ကယ်တင်ခြင်းသည် သစ္စာရှိသော အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်များ၏ ကယ်တင်ခံရသော ဘဝများကို နေ့စဉ်နေ့တိုင်း ဖြတ်သန်းခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ အထိရောက်ဆုံးသက်သေသည် ယေရှုခရစ်တော်တွင် အကောင်းဆုံးမြင်တွေ့ရပြီး၊ ကယ်တင်ခံရသော လူသားများ၏ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် စရိုက်လက္ခဏာများမှတစ်ဆင့် ထင်ရှားသော သမ္မာတရားဖြစ်သည်။

Save. Salvation is here presented as dependent upon continuance in the initial experience of grace (cf. on Heb. 3:14). When the matchless consequences of a divinely ordered life are apparent to the world many are led to respond to the gospel call. Paul’s order of words must not be overlooked: the saving of lost men is a result of the living of saved lives by faithful church members. God’s most effective witness, seen best in the man Christ Jesus, is the truth as it is revealed through the personality and character of redeemed men and women.

 

 

၁၆။ “ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ပါ”။—“ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဂရုစိုက်ပြီး သွန်သင်ချက်ကို ဂရုစိုက်ပါ”။ ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဦးစွာဂရုစိုက်ရန်လိုအပ်သည်။ ဦးစွာ သင်၏ဝန်ဆောင်မှုအတွက် သန့်ရှင်းစေရန် ဘုရားသခင်ထံ သင့်ကိုယ်သင် အပ်နှံပါ။ ဘုရားသခင်နှင့်တူသော စံနမူနာသည် ကောင်းမွန်စွာ စီမံထားသော ဘဝမပါဘဲ အကြီးမားဆုံးသော နှုတ်ကပတ်ဖြင့်ပင် သမ္မာတရားအတွက် ပို၍ဖော်ပြပေးသည်။ ဝိညာဉ်ရေးဆီဖြင့် ဝိညာဉ်မီးအိမ်ကို ပြင်ဆင်ပြီး ဖြည့်စွမ်းပါ။ ခရစ်တော်ထံမှ ထိုကျေးဇူးတော်နှင့် ရှင်းလင်းသော နားလည်မှုကို ရှာဖွေပါ၊ ၎င်းသည် သင့်အား အောင်မြင်သောအလုပ်ကို လုပ်ဆောင်နိုင်စေမည်။ သူ၏ဘဝကို ပေးအပ်ခဲ့သော သူတို့အတွက် အလုပ်လုပ်ဆောင်ရန်ဆိုသည်မှာ ဘာကိုဆိုလိုသည်ကို ခရစ်တော်ထံမှ သင်ယူပါ။ အလွန်ထူးချွန်သော အလုပ်သမားသည် ခရစ်တော်သည် အတွင်းစိတ်တွင် ဖန်တီးပေးထားသော ဘဝ၏ မျှော်လင့်ချက်နှင့် ခွန်အားမရှိဘဲ အနည်းငယ်သာ လုပ်ဆောင်နိုင်သည် (RH ဩဂုတ် ၁၉၊ ၁၉၀၂)။

16. “Take Heed Unto Thyself.”—“Take heed unto thyself, and unto the doctrine.” Thyself needs the first attention. First give yourself to the Lord for sanctification to His service. A godly example will tell more for the truth than the greatest eloquence unaccompanied by a well-ordered life. Trim the lamp of the soul, and replenish it with the oil of the Spirit. Seek from Christ that grace, that clearness of comprehension, which will enable you to do successful work. Learn from Him what it means to labor for those for whom He gave His life. The most talented worker can do little unless Christ is formed within, the hope and strength of the life (RH Aug 19, 1902).

 

ellen g. white comments

1 CM 129; CT 257; DA 257; Ev 361,  363,  595, 624; FE 288; GC 444, 552; MM 90,  96, 101; PP 103, 686; SR 393; TM 58; 5T 525; 6T 401; 8T 75, 249; 9T 68

2 CH 409; 1T 338; 2T 406; 3T 485

8 CH 29, 627; Ed 145; GW 91; 4T 405

12 CT 536; FE 136; GW 124; ML 121; 4T 449

12, 13 2T 504

12–16 2T 642

13 ML 89

13–16 5T 524

15 AA 356; FE 445; GW 125; 1T 470, 473; 2T 317; 5T 593

15, 16 2T 505; 4T 449

16 CM 58; GW 104, 124; ML 234; TM 292; 5T 160, 591; 6T 330