ဟေဗြဲဩဝါဒစာ ၄ အပိုင်း ၂

 

၁. ယောရှုသည် ဣသရေလလူမျိုးကို ဝိညာဉ်ရေးရာ “အနားယူခြင်း” (katapausis, အခန်းကဏ္ဍ ၈) သို့ ဦးဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သောကြောင့်၊ ခရစ်ယာန်များအတွက် ဆဗ္ဗတ်တစ်မျိုး (sabbatismos, အခန်းကဏ္ဍ ၉) ကျန်ရှိနေသည်။ တစ်သမတ်တည်းဖြစ်မှုက ကျန်ရှိနေသည့်အရာသည် အစပိုင်းတွင်ရှိခဲ့သည့်အရာနှင့် တူညီရမည်ဟု လိုအပ်သည်။ ယောရှုသည် စာသားအရ ဣသရေလလူမျိုးကို ဝိညာဉ်ရေးရာ “အနားယူခြင်း” သို့ ဦးဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်များအနေဖြင့် ဆဗ္ဗတ်နေ့ကို လိုက်နာရန် အကြောင်းမရှိပေ။

1. Because Joshua could not lead Israel into spiritual “rest” (katapausis, v. 8), a sabbatismos (v. 9) remains for Christians. Consistency seems to require that what remains be the same as what was there to begin with. Because Joshua did not lead literal Israel into spiritual “rest” would be no reason for the Christian to observe the Sabbath.

 

၂. အခန်းကဏ္ဍ ၁၊ ၆ မှ ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြထားသည်မှာ၊ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအတွက် ဓမ္မသစ်ကျမ်းခေတ်တွင် ကျန်ရှိနေသည့်အရာမှာ katapausis ဖြစ်သည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၉ တွင် ဆဗ္ဗတ်တစ်မျိုး (sabbatismos) ကျန်ရှိနေသည်ဟု ဆိုထားသည်။ “ဘုရားသခင်၏လူမျိုး” အတွက် ကျန်ရှိနေသည့်အရာသည် အပတ်စဉ်ဆဗ္ဗတ်နေ့ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခြင်းသည်၊ ယောရှုသည် ဣသရေလလူမျိုးကို ဦးဆောင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သည့်အရာသည် အပတ်စဉ်ဆဗ္ဗတ်နေ့ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။

2. From vs. 1, 6 it is clear that what remains for the people of God in NT times is a katapausis; in v. 9 it is said that a sabbatismos remains. To declare that what remains for “the people of God” is the weekly Sabbath, is to declare that what Joshua failed to lead Israel into was the weekly Sabbath.

 

၃. ဓမ္မသစ်ကျမ်းချာ့ခ်ျ၏သမ္မာကျမ်းစာ အက်စ်အယ်လ်အယ်စ် (LXX) တွင် katapauō (ကမ္ဘာဦး ၂:၂, ၃၊ ထွက်မြောက်ရာ ၂၀:၁၁) နှင့် sabbatizō (ထွက်မြောက်ရာ ၁၆:၃၀၊ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၃:၃၂) တို့သည် သတ္တမနေ့ဆဗ္ဗတ်ကို ဖော်ပြရာတွင် အပြန်အလှန်အသုံးပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဟေဗြဲကျမ်းရေးသားသူသည် ဟီဗြဲ ၃; ၄ တွင် ဤစကားလုံးများ၏ နာမ်ပုံစံများကြားတွင် ကွဲပြားမှုတစ်ခုပြုလုပ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ဟူသော အကြံပြုချက်ကို ဖယ်ရှားပေးသည်။ ထို့အပြင်၊ ပေါလ်၏ခေတ်ကာလတွင် ခရစ်ယာန်ဖြစ်စေ၊ ခရစ်ယာန်မဟုတ်သူဖြစ်စေ၊ ဂျူးလူမျိုးများသည် စတုတ္ထပညတ်ကို စေ့စပ်သေချာစွာ လိုက်နာကြသည်။ ဟေဗြဲကျမ်းရေးသားသူသည် ဂျူးလူမျိုးများထံသို့ ရေးသားရာတွင် ဆဗ္ဗတ်နေ့လိုက်နာခြင်းသည် “ကျန်ရှိနေသည်” ဟု သက်သေပြရန် မလိုအပ်ဟု ယူဆပေမည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၃:၇ မှ စတင်သည့် ကျယ်ပြန့်သော အငြင်းအခုံ၏ရလဒ်သည် ဆဗ္ဗတ်နေ့လိုက်နာခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအတွက် ကျန်ရှိနေသည်ဟူသော နိဂုံးဖြစ်ပါက၊ ဟီဗြဲကျမ်းရေးသားသူသည် ယုတ္တိမတန်သော အမှားတစ်ခုကျူးလွန်သည်ဟု ထင်ရပြီး၊ ထိုနိဂုံးသည် အငြင်းအခုံမှ ယုတ္တိဗဟိုပြုစွာ လိုက်မလာပေ။ ဂျူးလူမျိုးများအား ၎င်းတို့လုပ်ဆောင်နေပြီးသော သတ္တမနေ့ဆဗ္ဗတ်ကို လိုက်နာရန် ဤမျှလောက် ကြိုးစားအားထုတ်မှုသည် အကျိုးမရှိပေ။ ထို့အပြင်၊ တမန်တော်ခေတ်ကာလတွင် ဂျူးနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များအားလုံးသည် သတ္တမနေ့ဆဗ္ဗတ်ကို လိုက်နာခဲ့ကြပြီး၊ ထိုစဉ်ကာလတွင် ဆဗ္ဗတ်နေ့၏တရားဝင်မှုကို သက်သေပြရန် အငြင်းအခုံပြုလုပ်ခြင်းသည် အကျိုးမရှိပေ။ ထို့အပြင်၊ ဟေဗြဲကျမ်း၏ အခန်းကဏ္ဍ ၃ နှင့် ၄ သည် “ကျွန်ုပ်တို့၏ယုံကြည်ခြင်း၏ တမန်တော်နှင့် ယဇ်ပုဂ္ဂိုလ်အကြီးအမှူး ယေရှုခရစ်ကို ဆင်ခြင်ပါ” (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁) ဟူသော ဖိတ်ခေါ်ချက်ဖြင့် စတင်ပြီး၊ “ကရုဏာရရှိရန်နှင့် လိုအပ်ချိန်တွင် ကူညီရန် ကျေးဇူးတော်ကို ရှာဖွေရန်” ရဲရင့်စွာ ချဉ်းကပ်ရန် အလေးအနက်တောင်းဆိုချက်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၄:၁၆)။ ခရစ်ယာန်ချာ့ခ်ျအတွက် ဆဗ္ဗတ်နေ့လိုက်နာခြင်းသည် တာဝန်တစ်ခုအဖြစ် ကျန်ရှိနေသည်ဟု သက်သေပြရန် ရှည်လျားသော အငြင်းအခုံတစ်ခု၏ အခန်းကဏ္ဍ ၃ နှင့် ၄ ၏ ကြေညာထားသော အကြောင်းအရာဖြစ်သည့် ကောင်းကင်သန့်ရှင်းရာဌာနတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယဇ်ပုဂ္ဂိုလ်အကြီးအမှူးအဖြစ် ခရစ်တော်၏ ဝန်ဆောင်မှုနှင့် မည်သို့ဆက်စပ်မှုရှိမည်ကို မထင်ရှားပေ။

3. The fact that in the LXX, the Bible of the NT church, katapauō (Gen. 2:2, 3); Ex. 20:11) and sabbatizō (Ex. 16:30; Lev. 23:32) are used interchangeably to denote the seventh-day Sabbath, would tend to preclude the suggestion that the writer of Hebrews intended to make a distinction between the noun forms of these words in Heb. 3; 4.

It may be noted, further, that the Jews of Paul’s time, whether Christian or non-Christian, were punctilious in their observance of the fourth commandment. Certainly, in writing to Jews, the author of Hebrews would not consider it necessary to prove to them that Sabbathkeeping “remaineth.” If the conclusion of the extended argument beginning with ch. 3:7 is that Sabbathkeeping remains for the people of God, it would seem that the writer of Hebrews is guilty of a non sequitur, for the conclusion does not follow logically from the argument. There would have been no point in so labored an effort to persuade the Jews to do what they were already doing—observing the seventh-day Sabbath. Furthermore, in apostolic times the seventh-day Sabbath was observed by all Christians, Jew and Gentile alike, and any argument to prove the validity of the Sabbath in those early Christian times would have been pointless. Furthermore, it may be observed that the section of the book of Hebrews consisting of chs. 3 and 4 opens with an invitation to “consider the Apostle and High Priest of our profession, Christ Jesus” (ch. 3:1), and closes with an earnest plea to “come boldly” before Him in order to “obtain mercy, and find grace to help in time of need” (ch. 4:16). What relationship a protracted argument designed to prove that Sabbath observance remains as an obligation to the Christian church might have to the declared theme of chs. 3 and 4—the ministry of Christ as our great High Priest in the heavenly sanctuary—is obscure indeed.

 

“ဤနေရာတွင် ပြောဆိုထားသော အနားယူခြင်းသည် ကျေးဇူးတော်၏ အနားယူခြင်းဖြစ်သည်” (EGW Supplementary Material on Heb. 4:9; cf. GC 253)။ ၎င်းသည် “ယုံကြည်ခြင်း၏ စစ်မှန်သော အနားယူခြင်း” ဖြစ်သည် (MB 1)။

“The rest here spoken of is the rest of grace” (EGW Supplementary Material on Heb. 4:9; cf. GC 253). It is “the true rest of faith” (MB 1).

 

ကျွန်ုပ်တို့သည် ယေရှုကို “ဆင်ခြင်” (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁) ပြီး ၎င်း၏အသံကို နားထောင်သည့်အခါ (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၇, ၁၅; ၄:၇)၊ ၎င်းကို ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် (အခန်းကဏ္ဍ ၄:၂, ၃)၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ကိုယ်ပိုင်ကြိုးစားမှုဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းရရှိရန် ရပ်တန့်သည့်အခါ (အခန်းကဏ္ဍ ၁၀)၊ “ကျွန်ုပ်တို့၏ယုံကြည်ခြင်း” ကို ခိုင်မြဲစွာကိုင်စွဲသည့်အခါ (အခန်းကဏ္ဍ ၁၄)၊ နှင့် ကျေးဇူးတော်ထံသို့ ချဉ်းကပ်သည့်အခါ (အခန်းကဏ္ဍ ၁၆)၊ ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်သည်။ ဤအတွေ့အကြုံသို့ ဝင်ရောက်လိုသူများသည် “မယုံကြည်ခြင်း၏ မကောင်းသောနှလုံးသား” (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၂)၊ နှလုံးမာကျောခြင်း (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၈, ၁၅၊ ၄:၇) ကို သတိပြုရမည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားရမည် (အခန်းကဏ္ဍ ၄:၁၁)။

We enter into God’s “rest” when we “consider” Jesus (ch. 3:1) and listen to His voice (chs. 3:7, 15; 4:7), when we exercise faith in Him (ch. 4:2, 3), when we cease from our own efforts to earn salvation (v. 10), when we “hold fast our profession” (v. 14), and when we draw near to the throne of grace (v. 16). Those who would enter into this experience must beware of “an evil heart of unbelief” (ch. 3:12), of hardening their hearts (chs. 3:8, 15; 4:7). They must strive to enter into God’s “rest” (ch. 4:11).

 

ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်သူများသည် ၎င်းတို့၏ “ယုံကြည်ခြင်း” ကို ခိုင်မြဲစွာ ကိုင်စွဲထားမည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၄)။ ၎င်းတို့သည် “ကရုဏာရရှိရန်နှင့် လိုအပ်ချိန်တွင် ကူညီရန် ကျေးဇူးတော်ကို ရှာဖွေရန်” ရဲရင့်စွာ ကျေးဇူးတော်ထံသို့ ချဉ်းကပ်မည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၆)။

Those who enter into God’s “rest” will “hold fast” their “profession” (v. 14). They will “come boldly unto the throne of grace” to “obtain mercy, and find grace to help in time of need” (v. 16).

 

ဘုရားသခင်၏လူမျိုး။ ဆိုလိုသည်မှာ ခရစ်ယာန်များဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ယခုအခါ ဘုရားသခင်၏ ရွေးချယ်ထားသောလူမျိုးဖြစ်သည်၊ သို့မဟုတ် ရှေးခေတ်ဣသရေလလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ခေတ်ကာလတွင် ဖြစ်ခဲ့ကြသည့်အတိုင်း (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉:၅, ၆၊ ၁ ပေတရု ၂:၉, ၁၀၊ အတွဲ ၄၊ စာမျက်နှာ ၃၅, ၃၆ ကို ကြည့်ပါ)။

People of God. That is, Christians, who are now God’s chosen people as truly as the literal Israelites of old were in their day (Ex. 19:5, 6; 1 Peter 2:9, 10; see Vol. IV, pp. 35, 36).

 

 

 

၉, ၁၁ (သုံးသပ်ချက် ၃၁:၂၇ တွင် EGW ကို ကြည့်ပါ)။ အလုပ်ဖြင့်ရရှိသော အနားယူခြင်း။—[ဟီဗြဲ ၄:၉, ၁၁ ကို ကိုးကားသည်]။ ဤနေရာတွင် ပြောဆိုထားသော အနားယူခြင်းသည် ကျေးဇူးတော်၏ အနားယူခြင်းဖြစ်ပြီး၊ စေ့စပ်သေချာစွာ အလုပ်လုပ်ရန် ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာခြင်းဖြင့် ရရှိသည်။ ယေရှု၏ နှိမ့်ချခြင်းနှင့် နှိမ့်ကျခြင်းကို သင်ယူသူများသည် ၎င်း၏သင်ခန်းစာများကို လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အနားယူခြင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိကြသည်။ အနားယူခြင်းသည် ပျင်းရိခြင်း၊ ကိုယ်ကျိုးရှာခြင်း သို့မဟုတ် အပျော်အပါးရှာဖွေခြင်းဖြင့် ရရှိခြင်းမဟုတ်ပေ။ သခင်ဘုရားအား သစ္စာရှိစွာ၊ စိတ်အားထက်သန်စွာ၊ ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် မလိုလားသူများသည် ဤဘဝတွင်ဖြစ်စေ၊ နောင်ဘဝတွင်ဖြစ်စေ ဝိညာဉ်ရေးရာ အနားယူခြင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိမည်မဟုတ်ပေ။ စိတ်အားထက်သန်သော အလုပ်မှသာလျှင် ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်တွင် ရွှင်လန်းခြင်း—ဤလောကတွင် ပျော်ရွှင်ခြင်းနှင့် နောင်တွင် ဘုန်းတန်ခိုးရရှိသည်။

9, 11 (see EGW on Prov. 31:27). The Rest Obtained by Labor.—[Heb. 4:9, 11 quoted.] The rest here spoken of is the rest of grace, obtained by following the prescription, Labor diligently. Those who learn of Jesus His meekness and lowliness find rest in the experience of practicing His lessons. It is not in indolence, in selfish ease and pleasure-seeking, that rest is obtained. Those who are unwilling to give the Lord faithful, earnest, loving service will not find spiritual rest in this life or in the life to come. Only from earnest labor comes peace and joy in the Holy Spirit—happiness on earth and glory hereafter.

 

ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ အလုပ်လုပ်ကြပါစို့။ နားထောင်သူများအတွက် ခွန်အားနှင့် လှုံ့ဆော်မှုဖြစ်စေမည့် စကားလုံးများကို မကြာခဏ ပြောဆိုပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး အလွန်လျစ်လျူရှုလွန်းသည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ အလုပ်ဖော်များသည် မျှော်လင့်ချက်နှင့် အားပေးမှုစကားလုံးများ လိုအပ်နေတတ်သည်ကို မေ့လျော့တတ်ကြသည်။ တစ်ဦးဦးသည် ဒုက္ခရောက်နေသောအခါ၊ ၎င်းထံသို့ သွားရောက်ပြီး အားပေးစကားများ ပြောဆိုပါ။ ၎င်းသည် စစ်မှန်သော မိတ်ဆွေဖြစ်မှုဖြစ်သည် (MS 42, 1901)။

Let us therefore labor. Speak often words that will be a strength and an inspiration to those who hear. We are altogether too indifferent in regard to one another. We forget that our fellow laborers are often in need of words of hope and cheer. When one is in trouble, call upon him and speak comforting words to him. This is true friendship (MS 42, 1901).

 

 

၁၀. ဝင်ရောက်သူ။ “ဘုရားသခင်၏လူမျိုး” (အခန်းကဏ္ဍ ၉) ထဲမှ တစ်ဦးဦးကို ဆိုလိုသည်။ ဂရိဘာသာစကား၏ဖွဲ့စည်းပုံအရ အချို့သူများသည် ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်ပြီးဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းသည်။

10. He that is entered. Rather, “he who entered,” that is, any one of “the people of God” (v. 9). The Greek construction makes it clear that some have already entered into God’s “rest.”

 

အနားယူခြင်း။ ဂရိဘာသာဖြင့် katapausis (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။ အခန်းကဏ္ဍ ၄:၁၀ တွင် “အနားယူခြင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် အခန်းကဏ္ဍ ၉ (sabbatismos) နှင့် ကွဲပြားသော်လည်း၊ အကြောင်းအရာအရ ၎င်းတို့သည် တူညီသည့်အရာကို ရည်ညွှန်းကြောင်း ထင်ရှားသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၉ ကို ကြည့်ပါ)။ ကျန်ရှိနေသည့် “အနားယူခြင်း” (အခန်းကဏ္ဍ ၉) သည် ယုံကြည်သူခရစ်ယာန်တစ်ဦးဝင်ရောက်သည့် “အနားယူခြင်း” ဖြစ်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၀)။ အခန်းကဏ္ဍ ၁၀ ၏ “အကြောင်းမူကား” ဟူသော စကားလုံးသည် အခန်းကဏ္ဍ ၁၀ သည် အခန်းကဏ္ဍ ၉ ပေါ်တွင် မူတည်ပြီး ၎င်းမှ ဆွဲထုတ်ထားသော နိဂုံးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Rest. Gr. katapausis (see on ch. 3:11). Although the word for “rest” in ch. 4:10 is different from that of v. 9 (sabbatismos), the context makes evident that both refer to the same thing (see on v. 9). The “rest” that remains (v. 9) is obviously the “rest” into which the believing Christian of v. 10 enters. The word “for” of v. 10 makes v. 10 contingent upon, and a conclusion drawn from, v. 9.

 

သူလည်း။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်နှင့် ထပ်တူ သို့မဟုတ် တူညီသောနည်းဖြင့်ဖြစ်သည်။

He also. That is, in addition to, or in the same manner as, God.

 

ရပ်တန့်ခဲ့သည်။ ဂရိဘာသာဖြင့် katapauō၊ အခန်းကဏ္ဍ ၄ တွင် “အနားယူခဲ့သည်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည့် စကားလုံးနှင့် အခန်းကဏ္ဍ ၈ တွင် “အနားပေးခဲ့သည်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားသည့် စကားလုံးနှင့် တူညီသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။ “ရပ်တန့်ခဲ့သည်” ဟူသော ဘာသာပြန်ဆိုချက်သည် အခန်းကဏ္ဍ ၃ နှင့် ၄ တွင် katapauō နှင့် katapausis ပေါ်လာသည့် အခြားသောဖြစ်ရပ်များနှင့် ဆက်စပ်မှုကို မထင်ရှားစေသော်လည်း၊ ၎င်းသည် အခန်းကဏ္ဍ ၁၀ ၏ အတွေးအခေါ်နှင့် ပိုမိုသင့်လျော်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် “အနားယူခြင်း” ၏ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေထက် “လုပ်ဆောင်ချက်များ” မှ ရပ်တန့်ခြင်းကို အလေးပေးသည်။

Hath ceased. Gr. katapauō, the same word translated “did rest” in v. 4 and “given … rest” in v. 8 (see on ch. 3:11). Although the translation “hath ceased” obscures the relationship of the statement here made to other instances in which katapauō and katapausis appear in chs. 3 and 4, it is nevertheless more appropriate to the thought of v. 10 in that it stresses the idea of cessation from “works” rather than the continuing state of “rest” that follows upon cessation.

 

သူ၏ကိုယ်ပိုင်လုပ်ဆောင်ချက်များ။ ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်သောအခါ၊ ယေရှုခရစ်၏ ကယ်တင်ခြင်းကျေးဇူးတော်တွင် ယုံကြည်စိတ်ချမှုပါဝင်သည့် ဤအနားယူခြင်းသည်၊ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်လုပ်ဆောင်ချက်များဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းရရှိရန် ကြိုးစားမှုကို ရပ်တန့်ပြီးဖြစ်သည်။ ရေးသားသူသည် ခရစ်ယာန်၏ “လုပ်ဆောင်ချက်များ” မှ “အနားယူခြင်း” ကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်နိုင်သည်၊ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်များသည် အီဂျစ်မှ လွတ်မြောက်လာသော ဣသရေလလူမျိုးများအား ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမှ တားဆီးခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းမျိုးဆက်များအား ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ အနားယူခြင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းမှ တားဆီးခဲ့သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၈, ၉၊ ၄:၈ ကို ကြည့်ပါ)။

His own works. Upon entering into God’s “rests,” which consists of confidence in the saving grace of Jesus Christ, the Christian has of necessity already “ceased” from attempting to become righteous by his own works. The writer may also have in mind the Christian’s “rest” from the “works” of sin, works that prevented the generation of Israelites who were delivered out of Egypt from entering the Promised Land, and later generations from entering into God’s spiritual rest (see on chs. 3:8, 9; 4:8).

 

၁၁. ကျွန်ုပ်တို့ ကြိုးစားအားထုတ်ပါစို့။ သို့မဟုတ် “ကျွန်ုပ်တို့ စိတ်အားထက်သန်စွာ လုပ်ဆောင်ပါစို့”၊ “ကျွန်ုပ်တို့ အစွမ်းကုန်ကြိုးစားပါစို့”။ ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်ရန် စိတ်အားထက်သန်သော၊ ဆုံးဖြတ်ထားသော ကြိုးစားမှုသည် လိုအပ်သည်။

11. Let us labour. Or, “let us be zealous,” “let us make every effort.” Diligent, determined effort is necessary in order to enter into God’s “rest.”

 

ထို့ကြောင့်။ အခန်းကဏ္ဍ ၁၁–၁၆ သည် အခန်းကဏ္ဍ ၃:၇ မှ ၄:၁၀ အထိ ဖော်ပြထားသော အငြင်းအခုံဖြင့် တည်ထောင်ထားသော နိယာမကို ခရစ်ယာန်အတွေ့အကြုံသို့ လက်တွေ့အသုံးချခြင်းဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ဘုရားသခင်၏လူမျိုး” (အခန်းကဏ္ဍ ၉) အတွက် “အနားယူခြင်း” ကျန်ရှိနေသည်။ ဤလက်တွေ့အသုံးချမှုသည် သုံးမျိုးသော တိုက်တွန်းချက်ပါဝင်သည်။ (၁) ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားအားထုတ်ရန်၊ အခန်းကဏ္ဍ ၄:၁၁၊ (၂) “ကျွန်ုပ်တို့၏ယုံကြည်ခြင်း” ကို ခိုင်မြဲစွာ ကိုင်စွဲရန်၊ အခန်းကဏ္ဍ ၁၄; (၃) “ကျေးဇူးတော်ထံသို့ ရဲရင့်စွာ ချဉ်းကပ်ရန်”၊ အခန်းကဏ္ဍ ၁၆။ ဤတိုက်တွန်းချက်ကို လိုက်နာသူသည် ဘုရားသခင်သည် စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်တိုင်း ဤဘဝတွင် တွေ့ကြုံခံစားရန် ရည်ရွယ်ထားသော “အနားယူခြင်း” ကို ခံစားရမည်။

Therefore. Verses 11–16 make a practical application of the principle established by the argument set forth in chs. 3:7 to 4:10, that a “rest” remains “to the people of God” (v. 9). This practical application to Christian experience consists of a threefold appeal: (1) to labor to enter into God’s “rest,” ch. 4:11; (2) to “hold fast our profession,” v. 14; and (3) to “come boldly unto the throne of grace,” v. 16. He who follows this admonition will enjoy the “rest” of soul God designs every sincere Christian to experience in this life.

 

အနားယူခြင်း။ ဂရိဘာသာဖြင့် katapausis (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။

Rest. Gr. katapausis (see on ch. 3:11).

 

မဖြစ်စေရ။ စိတ်အားထက်သန်စွာ “ထိုအနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်ရန် ကြိုးစားသူသည် ရှေးဣသရေလလူမျိုးများ ကျရှုံးခဲ့သော မယုံကြည်ခြင်း၏ အန္တရာယ်ကို ရှောင်ရှားနိုင်သည်။

Lest. He who strives wholeheartedly “to enter into that rest” thereby avoids the pitfall of unbelief into which ancient Israel fell.

 

ကျရှုံးခြင်း။ ဝင်ရောက်ခြင်း၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ရှေးဣသရေလလူမျိုးများသည် “တော၌ ကျရှုံးခဲ့ကြသည်” (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၇) ဟူသော အချက်သည် ၎င်းတို့သည် ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အီဂျစ်မှ ထွက်ခွာခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ လူတစ်ဦးသည် ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ မရောက်ရှိပါက၊ ၎င်းသည် တစ်ချိန်က ၎င်းသို့ ဝင်ရောက်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် စိတ်မပါဝင်သော ခရစ်ယာန်များသည် “မယုံကြည်ခြင်း၏ တူညီသောနမူနာ” အတိုင်း “ကျရှုံးသူများ” ဖြစ်သည်။ ဤပြဿနာနှင့်ပတ်သက်၍ အကြံဉာဏ်ကို မဿဲ ၁၃:၅–၇ ၏ မျိုးစေ့ကြဲသူ၏ နျူပကထာ၌ ဖော်ပြထားသည်။

Fall. The opposite of entering in. The fact that ancient Israel “fell in the wilderness” (ch. 3:17) implies that they had left Egypt intending to enter the Promised Land. When a man falls short of God’s “rest” the implication is that he had, at one time, purposed to enter into it. Halfhearted Christians are the ones who, today, “fall after the same example of unbelief.” Counsel with respect to this problem is set forth in the parable of the Sower (see on Matt. 13:5–7).

 

တူညီသောနမူနာ။ ဆိုလိုသည်မှာ ရှေးဣသရေလလူမျိုးများ၏ ရွေးချယ်မှုနှင့် ကံကြမ္မာဖြစ်သည်၊ ပထမဦးစွာ ကာဒရှ-ဗာနီယတွင်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် ကတိထားရာပြည်တွင် အခြေချခဲ့စဉ်ကာလတွင်ဖြစ်သည်။

The same example. That is, the example of the choice and fate of ancient Israel, first at Kadesh-barnea and later when they were settled in the Promised Land.

 

မယုံကြည်ခြင်း။ သို့မဟုတ် “မနာခံခြင်း” (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၉ ကို ကြည့်ပါ)။

Unbelief. Or, “disobedience” (see on ch. 3:19).

 

၁၂. အကြောင်းမူကား။ ပထမအကြည့်တွင် အခန်းကဏ္ဍ ၁၂ နှင့် ၁၃ သည် အခန်းကဏ္ဍ ၃ နှင့် ၄ ၏ အကြောင်းအရာနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှုမရှိပုံပေါက်သည်။ သို့သော် “အကြောင်းမူကား” ဟူသော စကားလုံးအရ၊ အနီးကပ်ယုတ္တိဗဟိုပြုသော ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၁၂ နှင့် ၁၃ သည် မယုံကြည်ခြင်း၌ ကျရှုံးခြင်းကို မည်သို့ရှောင်ရှားရမည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၁) နှင့် မိမိ၏ “ကိုယ်ပိုင်လုပ်ဆောင်ချက်များ” မှ ရပ်တန့်ရန် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၀) ကို ရှင်းပြပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် ၎င်း၏သားသမီးများအား ၎င်း၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရန် ပံ့ပိုးပေးထားသော နည်းလမ်းများကို ဖော်ပြသည်။

12. For. At first sight vs. 12 and 13 may appear to have no direct connection with the theme of chs. 3 and 4. However, as the word “for” indicates, there is a close, logical relationship. Verses 12 and 13 explain how to avoid falling in unbelief (v. 11) and how to cease from one’s “own works” (v. 10), and set forth the means God has provided to enable His children to enter into His “rest.”

 

စကားလုံး။ ဂရိဘာသာဖြင့် logos (ယောဟန် ၁:၁ ကို ကြည့်ပါ)။ အကြောင်းအရာအရ၊ ဤနေရာတွင် ရည်ညွှန်းထားသော “စကားလုံး” သည် ရှေးဣသရေလလူမျိုးနှင့် ခရစ်ယာန်များအား “ဟောပြောခဲ့သော” “စကားလုံး” (ဟေဗြဲ ၄:၂) ဖြစ်သည်၊ အထူးသဖြင့် ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ချက်နှင့်ပတ်သက်၍ဖြစ်သည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၂ တွင် ရှင်းလင်းထားသည့်အတိုင်း၊ ဤ“စကားလုံး” သည် “ဧဝံဂေလိတရားသတင်းစကား” နှင့် တူညီသည်။ ကျယ်ပြန့်သောအဓိပ္ပာယ်ဖြင့်၊ အခန်းကဏ္ဍ ၁၂ ၏ “စကားလုံး” သည် သန့်ရှင်းသောကျမ်းဂန္ထာန်များ အားလုံးပါဝင်သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ သမ္မာကျမ်းစာတစ်ခုလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ “စကားလုံး” ဖြစ်ပြီး ယေရှုခရစ်၏ “ဧဝံဂေလိတရား” ကို ဖော်ပြထားသည်။

Word. Gr. logos (see on John 1:1). In the context the “word” here referred to is the “word” that was “preached” both to ancient Israel and to Christians (Heb. 4:2), particularly with respect to the invitation to enter into God’s “rest.” As v. 2 makes clear, this “word” is equated with the “gospel” message. In an extended sense the “word” of v. 12 may also be thought of as including all the writings of the Sacred Canon, inasmuch as the entire Bible is the “word” of God and sets forth the “gospel” of Jesus Christ.

 

အသက်ရှင်သော။ ဆိုလိုသည်မှာ “အသက်ရှင်နေသည်”။ လူတစ်ဦး၏ နှလုံးသစ်ကို ဖန်တီးရန်နှင့် စိတ်နှလုံးအတွင်း ဖြောင့်မတ်သောဝိညာဉ်ကို အသစ်ပြန်လည်ဖြည့်စွမ်းရန် (ဆာလံ ၅၁:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ) အသက်ရှင်သော တက်ကြွသောစွမ်းအားတစ်ခု လိုအပ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ “စကားလုံး” သည် အသက်ရှင်နေပြီး၊ အသက်ကို ပေးအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ဖန်ဆင်းခြင်းလုပ်ငန်းတွင် (ဆာလံ ၃၃:၆, ၉) နှင့် လူ၏နှလုံးသားတွင် ဘုရားသခင်၏ပုံသဏ္ဌာန်ကို ပြန်လည်ဖန်ဆင်းခြင်းတွင် ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ခန္ဓာအသွင်ဆောင်သော စကားလုံး ဖြစ်သည့် ခရစ်တော်သည်လည်း ၎င်းအတွင်း၌ အသက်ရှိသည် (ယောဟန် ၁:၄, ၁၂၊ ၅:၂၆)။ ဘုရားသခင်၏ “စကားလုံး” သည် ပြောင်းလဲခြင်း၏ စွမ်းအင်ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်သည် “ဘုရားသခင်၏ စကားလုံးဖြင့် … ထာဝရအသက်ရှင်နေသော” စကားလုံးဖြင့် “ပြန်လည်မွေးဖွားသည်” (၁ ပေတရု ၁:၂၃)။

Quick. That is, “living.” It takes a living and active force to create in man a new heart and to renew a right spirit within him (cf. Ps. 51:10). The “word” of God is living, and imparts life. Thus it was in the work of creation (Ps. 33:6, 9 and thus it is in the re-creation of the image of God in the soul of man. Christ, the incarnate Word, likewise has life in Himself (John 1:4, 12; 5:26). The “word of God” is the energizing force in conversion. The Christian is “born again, … by the word of God, which liveth and abideth for ever” (1 Peter 1:23).

 

တက်ကြွသော။ ဂရိဘာသာဖြင့် energēs၊ “ထိရောက်သော”၊ “တက်ကြွသော”၊ “အားကောင်းသော” (၁ ကောရိန္သု ၁၂:၆ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကျွန်ုပ်တို့၏ စကားလုံး “စွမ်းအင်” သည် energēs မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဘုရားသခင်၏ “စကားလုံး” တွင် အပြစ်သားများကို သူတော်စင်များအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် စွမ်းအားရှိသည်။

Powerful. Gr. energēs, “effective,” “active,” “powerful” (cf. on 1 Cor. 12:6). Our word “energy” is derived from energēs. There is power in God’s “word” to transform sinners into saints.

 

ပိုမိုထက်သော။ ဤထက်မြက်မှု၏ သဘောသဘာဝကို အခန်းကဏ္ဍ ၁၂ ၏ ကျန်ရှိသည့်အပိုင်းတွင် ရှင်းပြထားသည်။ ဘုရားသခင်၏ “စကားလုံး” သည် အသက်ရှင်နေပြီး၊ အားကောင်းပြီး၊ ထက်မြက်သည်—လူသားများအတွက် ၎င်း၏ အကျိုးပြုရည်ရွယ်ချက်များကို ပြည့်စုံစွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည် (ဟေရှာယ ၄၆:၁၀၊ ၅၅:၁၀, ၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။

Sharper. The nature of this sharpness is explained in the remainder of v. 12. The “word” of God is living, powerful, and sharp—fully able to accomplish His beneficent purposes for mankind (see Isa. 46:10; 55:10, 11).

 

ဓားနှစ်ဖက်သွား။ ဧဖက် ၆:၁၇၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁:၁၆ ကို ကြည့်ပါ။

Twoedged sword. See Eph. 6:17; see on Rev. 1:16.

 

ခွဲခြားခြင်း။ ဂရိဘာသာဖြင့် merismos၊ “ခွဲခြားခြင်း”၊ “ခွဲထွက်ခြင်း”။

The dividing asunder. Gr. merismos, “division,” “separation.”

 

နှလုံးသားနှင့် ဝိညာဉ်။ ဂရိဘာသာဖြင့် psuchē kai pneuma၊ ဤနေရာတွင် “အသက်နှင့် အသက်ရှူခြင်း”။ psuchē နှင့်ပတ်သက်၍ မဿဲ ၁၀:၂၈ နှင့် pneuma နှင့်ပတ်သက်၍ လုကာ ၈:၅၅ ကို ကြည့်ပါ။ ဤအသုံးအနှုန်းနှင့် “အရိုးအဆစ်များနှင့် အရိုးတွင်းခြင်ဆီ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို နျူပကအရ အသုံးပြုထားသည်။ “နှလုံးသားနှင့် ဝိညာဉ်” နှင့် “အရိုးအဆစ်များနှင့် အရိုးတွင်းခြင်ဆီ” အကြား ခွဲခြားခြင်း၏ အတွေးအခေါ်သည် ဘုရားသခင်၏ “စကားလုံး” ၏ ထက်မြက်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ဤနျူပက၏ တန်ဖိုးသည် “အသက်နှင့် အသက်ရှူခြင်း” သည် လက်တွေ့အရ ခွဲမရနိုင်သည့်အရာများဖြစ်သည်ဟူသော အတွေးအခေါ်ပေါ်တွင် အခြေခံသည်။

Soul and spirit. Gr. psuchē kai pneuma, here, “life and breath.” On psuchē see on Matt. 10:28, and on pneuma see on Luke 8:55. This and the expression “joints and marrow” are used figuratively. The idea of dividing between “soul and spirit” and between “joints and marrow” describes the sharpness of God’s “word.” The value of the figure is based on the idea that “life” and “breath” are, for practical purposes at least, inseparable.

 

၁၂။ အဆစ်နှင့်အရိုး။ ပုံသဏ္ဍာန်အားဖြင့်၊ လက်တွေ့အားဖြင့် ခွဲထုတ်၍မရပေ။

Joints and marrow. Also, presumably, in the figure, practically inseparable.

 

သိမ်းဆည်းသူ။ ဂရိစကားလုံး kritikos၊ “သိမ်းဆည်းနိုင်သော”၊ “ဆုံးဖြတ်နိုင်သော”၊ “ခွဲခြားနိုင်သော” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ သိမ်းဆည်းနိုင်သော သို့မဟုတ် ခွဲခြားနိုင်သော အရည်အသွေးကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး “critic” သည် kritikos မှ ဆင်းသက်လာသည်။ ဘုရားသခင်၏ “စကားတော်” ဖြင့် သြတ္တပ္ပစိတ်အပေါ်ဖြစ်ပေါ်လာသော ထင်မြင်ချက်ကို အကောင်းမြင်စွာ တုံ့ပြန်ခြင်းဖြင့်၊ စိတ်ရင်းမှန်သော ခရစ်ယာန်သည် “ယုံကြည်မှုမရှိခြင်း” ထဲသို့ မကျရောက်ဘဲ၊ “မိမိ၏လုပ်ဆောင်မှုများ” ကို ရပ်တန့်ပြီး ဘုရားသခင်၏ “အနားယူခြင်း” ထဲသို့ ဝင်ရောက်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၆၊ ၁၀၊ ၁၁၊ ကြည့်ပါ အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၀၊ ၁၂)။

Discerner. Gr. kritikos, “able to discern,” “able to judge,” “able to discriminate,” that is, possessed of the quality of discernment or discrimination. The English word “critic” is derived from kritikos. By a favorable response to the impression made upon the conscience by God’s “word” the sincere Christian avoids falling into “unbelief,” ceases from “his own works,” and enters into God’s “rest” (vs. 6, 10, 11; cf. ch. 3:10, 12).

 

အကြံအစည်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်များ။ သို့မဟုတ် “အကြံအစည်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များ”၊ “အကြံအစည်များနှင့် ရည်ရွယ်ချက်များ” (RSV)။ ထက်ထက်သောဓားသွားတစ်ခုသည် “အဆစ်” နှင့် “အရိုး” ကို ခွဲထုတ်သကဲ့သို့၊ ဘုရားသခင်၏ “စကားတော်” ၏ ရှင်းလင်းသော အခြေခံမူများသည် ကောင်းသောနှင့် မကောင်းသော အကြံအစည်များ၊ မဖြစ်မနေ နှင့် မဖြစ်မနေသော ရည်မှန်းချက်များကို ခွဲခြားသည်။

Thoughts and intents. Or, “thoughts and motives,” “thoughts and intentions” (RSV). Like a sharp blade separating “joints” from “marrow,” the clear principles of the “word of God” discern between good and evil thoughts, right and wrong motives.

 

နှလုံးသား။ ဆိုလိုသည်မှာ စိတ်ဖြစ်သည်။

Heart. That is, the mind.

 

 

၁၂ (ဂျွန် ၁၇:၁၇ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ မိမိကိုယ်ကို ပိုလျှံနေသောအရာကို ဖြတ်တောက်ခြင်း။—လက်တွေ့အမှန်တရားကို ဘဝထဲသို့ ယူဆောင်လာရမည်၊ ထို့ပြင် စကားတော်သည် ထက်ထက်သောဓားနှစ်ဖက်သွားကဲ့သို့၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ စရိုက်လက္ခဏာများတွင် မိမိကိုယ်ကို ပိုလျှံနေသောအရာကို ဖြတ်တောက်ရမည် [ဟေဗြဲ ၄:၁၂ ကို ကိုးကားသည်] (စာလွှာ ၅၊ ၁၈၉၇)။

12 (see EGW on John 17:17). Cutting Away the Surplus of Self.—Practical truth must be brought into the life, and the Word, like a sharp, two-edged sword, must cut away the surplus of self that there is in our characters [Heb. 4:12 quoted] (Letter 5, 1897).

 

စကားတော်၏ ပြောင်းလဲပေးသောစွမ်းအား။—စကားတော်သည် မာနကြီးသူကို နှိမ့်ချစေပြီး၊ ဖောက်ပြန်သူကို နူးညံ့သိမ်မွေ့စေပြီး၊ နာခံမှုမရှိသူကို နာခံမှုရှိစေသည်။ လူသားသဘာဝအလျောက် အပြစ်ရှိသော အကျင့်များသည် နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်မှုများနှင့် ရောယှက်နေသည်။ သို့သော် စကားတော်သည် ဇာတိပကတိ တပ်မက်မှုများကို ဖြတ်တောက်သည်။ ၎င်းသည် စိတ်၏ အကြံအစည်များနှင့် ရည်ရွယ်ချက်များကို သိမ်းဆည်းသူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အဆစ်နှင့်အရိုးကို ခွဲထုတ်ပြီး၊ ဇာတိပကတိ တပ်မက်မှုများကို ဖြတ်တောက်ကာ၊ လူသားများအား ၎င်းတို့၏သခင်အတွက် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရန် ဆန္ဒရှိစေသည် (MS ၄၂၊ ၁၉၀၁)။

Transforming Power of the Word.—The Word makes the proud humble, the perverse meek and contrite, the disobedient obedient. The sinful habits natural to man are interwoven with the daily practice. But the Word cuts away the fleshly lusts. It is a discerner of the thoughts and intents of the mind. It divides the joints and marrow, cutting away the lusts of the flesh, making men willing to suffer for their Lord (MS 42, 1901).

 

၁၃။ မည်သည့်အရာမျှ။ စာသားအရ “ထို့ပြင်”။

13. Neither. Literally, “and.”

 

သတ္တဝါ။ ဂရိစကားလုံး ktisis၊ “ဖန်ဆင်းထားသော မည်သည့်အရာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ၎င်းကိုယ်တိုင်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသော အရာတစ်ခု (ရောမ ၈:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဤနေရာတွင် အခန်းကဏ္ဍ ၁၂ ၏ လူသားဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အကြံအစည်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များကို ဘုရားသခင်၏ “စကားတော်” ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ခံရသည်။ လူသားများသည် လူ၏စကားနှင့် လုပ်ရပ်များကို အခြေခံ၍သာ ဆုံးဖြတ်နိုင်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်၏ “စကားတော်” သည် လူ၏စကားနှင့်လုပ်ရပ်များ၏ မူလအစသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိပြီး၊ စိတ်ထဲတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့်အရာများကို အခြေခံ၍ လူသားကို ဆုံးဖြတ်သည်။ “လူသည် ပြင်ပကိုသာ ကြည့်သော်လည်း၊ သခင်ဘုရားသည် နှလုံးသားကို ကြည့်တော်မူသည်” (၁ ဆမ်မြူရယ် ၁၆:၇)။

Creature. Gr. ktisis, any “thing created,” that is, constituted an entity in and of itself (see on Rom. 8:19), here, doubtless, the man of v. 12 whose thoughts and motives have been judged by God’s “word.” Men are able to judge only on the basis of a man’s words and acts, but God’s “word” goes back of man’s words and deeds to the place where they originate and judges a man on the basis of what goes on in the mind. “Man looketh on the outward appearance, but the Lord looketh on the heart” (1 Sam. 16:7).

 

၎င်း၏ရှေ့တွင် ထင်ရှားမနေပါ။ သို့မဟုတ် “၎င်းရှေ့တွင် ဖုံးကွယ်ထားသည်”။ မည်သူမျှ ၎င်းတို့၏ အကြံအစည်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များကို ဘုရားသခင်ထံမှ ဖုံးကွယ်၍မရပါ။ မည်သူမဆို ကြိုးစားကြည့်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်ထံမှ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်၍မရပါ (ဆာလံ ၁၃၉:၇–၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။

Not manifest in his sight. Or, “hidden before him.” No man can hide his thoughts and motives from God. Try as he may, no man can run away from God (cf. Ps. 139:7–10).

 

အရာအားလုံး။ ဆိုလိုသည်မှာ သတ္တဝါတစ်ဦးစီ၏ အကြံအစည်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များဖြစ်သည်။

All things. That is, the thoughts and motives of each “creature,” or man.

 

ဖုံးကွယ်မထားဘဲ ဖွင့်ဟထားသည်။ သို့မဟုတ် “ဖုံးကွယ်မထားဘဲ ထင်ရှားစေသည်”။ ဘုရားသခင်ထံမှ မည်သည့်အရာကိုမျှ ဖုံးကွယ်၍မရပါ။

Naked and opened. Or, “uncovered and exposed.” Nothing can be concealed from God.

 

ကျွန်ုပ်တို့ဆက်ဆံရမည့်သူ။ စာသားအရ “ကျွန်ုပ်တို့အတွက်၊ တွက်ချက်မှုရှိသောသူ” ဟု ဆိုလိုသည်မှာ ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်ကို စာရင်းပေးရမည့်သူဖြစ်သည်။ ဤမျှသိမ်းဆည်းနိုင်သော တရားသူကြီးရှေ့တွင် ၎င်း၏စကားနှင့်လုပ်ရပ်များအတွက် စာရင်းပေးရမည်ဟူသော အသိစိတ်သည် အပြစ်အများဆုံးသော သူကိုပင် သတိထားစေနိုင်သည်။ ခရစ်ယာန်ဟုဆိုသူသည် ၎င်း၏ အကြံအစည်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များကို အလေးအနက်ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ ရောမ ၁၄:၁၀–၁၂၊ ၂ ကောရိန္တို ၅:၁၀ ကိုကြည့်ပါ။

Him with whom we have to do. Literally, “with whom, for us, the reckoning,” that is, before whom we must give an account of ourselves. The realization that he must account for his words and deeds before so discerning a Judge may well sober the most callous of sinners; certainly it should make the professed Christian give the most diligent consideration to his thoughts and motives. Compare Rom. 14:10–12; 2 Cor. 5:10.

 

၁၄။ ထို့နောက်။ ဆိုလိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ “စကားတော်” သည် လူ၏ အကြံအစည်များနှင့် ရည်မှန်းချက်များ၏ သဘောသဘာဝကို သိမ်းဆည်းပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့နှင့်ပတ်သက်သည့် မည်သည့်အရာမျှ ဘုရားသခင်ထံမှ ဖုံးကွယ်မထားနိုင်သည့် အချက် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၂၊ ၁၃)၊ ပို၍အထူးသဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ရင်ဆိုင်ရမည့် ပြဿနာများကို တူညီစွာ ခံစားခဲ့ဖူးသော “ယဇ်ပုရောဟိတ်ကြီး” နားလည်ပြီး ကိုယ်ချင်းစာတတ်သူတစ်ဦးရှိသည့်အချက်ကြောင့်ဖြစ်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၂:၁၇၊ ၄:၁၅)။

14. Then. That is, in view of the fact that “the word of God” discerns the nature of a man’s thoughts and motives, and that nothing concerning us is hidden from God (vs. 12, 13), and more particularly because we have an understanding and sympathetic “high priest” who has experienced the very same problems we have to face (chs. 2:17; 4:15).

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်ကြီး။ အခန်းကဏ္ဍ ၂:၁၇ ကိုကြည့်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်ကြီးအဖြစ် ခရစ်တော်သည် ဟေဗြဲစာအုပ်၏ အဓိကအကြောင်းအရာဖြစ်သည် (စာမျက်နှာ ၃၉၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ခရစ်တော်ကို ဤအခန်းကဏ္ဍတွင် မိတ်ဆက်ပြီးနောက် (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁)၊ အခန်းကဏ္ဍ ၃ နှင့် ၄ သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ခရစ်တော်၏ ဝန်ဆောင်မှုလိုအပ်မှုနှင့် ၎င်းကို အသုံးပြုသည့်အခါ ရရှိလာသော “အနားယူခြင်း” ၏ အတွေ့အကြုံကို ဖွံ့ဖြိုးစေသည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၅ မှ ၁၀ သည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ခရစ်တော်၏ ဝန်ဆောင်မှု၏ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ခရစ်ယာန်စနစ်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်ကြီးအဖြစ် ခရစ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတွင် ဗဟိုပြုထားသည်။

High priest. See on ch. 2:17. Christ as our great High Priest is the theme of the book of Hebrews (see p. 390). Having introduced Christ in this role (ch. 3:1), chs. 3 and 4 develop the concept of our need for His ministry in the courts of heaven and of the experience of “rest” of soul that comes when we avail ourselves of it. Chapters 5 through 10 are concerned with various aspects of His ministry on our behalf. The Christian system of salvation by faith finds its center in the person of Christ as of our great High Priest.

 

ဖြတ်သန်းသွားပြီး။ စာသားအရ “ဖြတ်သန်းသွားသည်”၊ မုခ်ဦးသည် လေထုနှင့် ကြယ်သာယာကောင်းကင်များကို ဖြတ်သန်းသွားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ တမန်တော်များ၏လုပ်ဆောင်ချက် ၁:၉ ကိုကြည့်ပါ၊ ကမ္ဘာကြီး ၁:၈ ကိုကြည့်ပါ။

Passed into. Literally, “passed through,” doubtless meaning through the atmospheric and the stellar heavens. See Acts 1:9; cf. on Gen. 1:8.

 

ယေရှု။ မဿဲ ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ။

Jesus. See on Matt. 1:1.

 

ဘုရားသခင်၏သား။ လုကာ ၁:၃၅၊ ဂျွန် ၁:၁၄၊ ၃:၁၆ ကိုကြည့်ပါ။

Son of God. See on Luke 1:35; John 1:14; 3:16.

 

ခိုင်မြဲစွာဆုပ်ကိုင်ထားပါ။ ဂရိစကားလုံး krateō၊ “ဆုပ်ကိုင်ရန်”၊ “အသက်အတွက် ခိုင်မြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ခရစ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ယုံကြည်မှုအပြည့်အဝ ထိုက်တန်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့နှင့် ခရစ်တော်ကြားတွင် မည်သည့်အရာမျှ ဝင်ရောက်မလာစေရန် ကျွန်ုပ်တို့က ခွင့်မပြုသင့်ပါ (ရောမ ၈:၃၈၊ ၃၉ ကိုကြည့်ပါ)။ မဿဲ ၂၄:၁၃၊ ဟေဗြဲ ၁၀:၃၅၊ ၃၆ ကိုကြည့်ပါ။

Hold fast. Gr. krateō, “to seize,” “to cling to tenaciously,” as for one’s life. Christ is worthy of our full faith and confidence, and we should permit nothing to enter in between ourselves and Him (see on Rom. 8:38, 39). See on Matt. 24:13; Heb. 10:35, 36.

 

ကျွန်ုပ်တို့၏ယုံကြည်ချက်။ အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁ ကိုကြည့်ပါ။

Our profession. See on ch. 3:1.

 

၁၄ (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၆၊ ၁၄၊ ၁၀:၂၃၊ ဗျာဒိတ် ၃:၃ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ စဉ်းစားရန်မေးခွန်းများ။—[ဟေဗြဲ ၄:၁၄ ကို ကိုးကားသည်]။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ချက်ကား အဘယ်နည်း။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော်ကို လိုက်နာကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်ယာန်များဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ ထို့အတူ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော်နှင့်တူသော သဘောသဘာဝကို ထင်ရှားစေပါသလား။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကယ်တင်ရှင်ကို ဉာဏ်ပညာဖြင့် ဝပ်ကြည့်ဆည်ပါသလား။ ဘုရားသခင်၏မေတ္တာသည် ကျွန်ုပ်တို့မှ အခြားသူများထံသို့ စဉ်ဆက်မပြတ် စီးဆင်းနေပါသလား။ ကျွန်ုပ်တို့သည် စကားနှင့်လုပ်ရပ်ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ရှင်ကို ထုတ်ဖော်ပြသပါသလား။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ခရစ်တော်၏ သန့်ရှင်းသော အခြေခံမူများနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေပါသလား။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သန့်ရှင်းပြီး ညစ်ညမ်းမှုကင်းစင်ပါသလား။ ခရစ်ယာန်များသည် ၎င်းတို့၏ ယုံကြည်ခြင်း၏အစမှ အဆုံးတိုင် ခိုင်မြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားရမည်။ ယုံကြည်ခြင်းကို ထုတ်ဖော်ပြသရုံမျှဖြင့် မလုံလောက်ပါ။ စမ်းသပ်မှုအားလုံးကို သည်းခံခြင်းနှင့် သွေးဆောင်မှုအားလုံးကို ရဲရင့်စွာ တွန်းလှန်ခြင်းဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းကို ထိန်းသိမ်းထားရမည်။ ယုံကြည်ခြင်းသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုသို့ ယူဆောင်လာခြင်းဖြင့်သာ ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး၊ ၎င်း၏ ပြောင်းလဲပေးသော စွမ်းအားနှင့် ၎င်း၏ ကတိများ၏ သစ္စာရှိမှုကို သရုပ်ပြသည် (MS ၄၂၊ ၁၉၀၁)။

14 (chs. 3:6, 14; 10:23; see EGW on Rev. 3:3). Questions to Ponder.—[Heb. 4:14 quoted.] What is our profession? We profess to be following Christ. We claim to be Christians. Do we, then, reveal the Christlikeness? Do we serve the Saviour intelligently? Does the love of God continually flow from us to others? Do we, in word and action, confess our Redeemer? Do we conform our lives to His holy principles? Are we pure and undefiled? Christians must hold the beginning of their confidence firm unto the end. It is not enough to profess the faith. There must be a patient endurance of all trials and a brave resistance to all temptations. Faith can be maintained only by bringing the Christian religion to the test of practice, thus demonstrating its transforming power and the faithfulness of its promises (MS 42, 1901).

 

၁၄–၁၆ (အခန်းကဏ္ဍ ၂:၁၇၊ ၇:၂၄–၂၆၊ ရောမ ၈:၃၄၊ ၁ ဂျွန် ၂:၁)။ ခရစ်တော်၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်အဆင့်များ။—[ဟေဗြဲ ၄:၁၅ ကို ကိုးကားသည်]။ ဘုရားသခင်၏သားသည် … ကောင်းကင်တပ်ဖွဲ့၏ အုပ်ချုပ်မှုကို တာဝန်ယူရန် ကောင်းကင်သို့ ဖြတ်သန်းသွားပြီး ၎င်း၏ ကတိကဝတ်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ ခရစ်တော်သည် လူသားမျိုးနွယ်အတွက် လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်တွင် အသေခံခြင်းဖြင့် ၎င်း၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်အဆင့်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။ ယခုအခါ ၎င်းသည် နောင်တရပြီး ယုံကြည်သူ အပြစ်သားများ၏ အမှုကိစ္စကို ခမည်းတော်ရှေ့တွင် ဝန်ခံပြီး၊ ၎င်း၏လူများ၏ ပူဇော်သက္ကာများကို ဘုရားသခင်ထံ တင်ပြခြင်းဖြင့် နောက်ထပ်အဆင့်တစ်ခုကို ဖြည့်ဆည်းနေသည်။ လူ့သဘာဝကို ယူဆောင်လာပြီး ဤသဘာဝဖြင့် ရန်သူ၏ သွေးဆောင်မှုများကို ကျော်လွှားခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ပြည့်စုံမှုရှိသည့် ခရစ်တော်ထံသို့ ကမ္ဘာ့တရားစီရင်မှုကို အပ်နှံထားသည်။ တစ်ဦးချင်းစီ၏ အမှုကိစ္စကို ၎င်းရှေ့တွင် ပြန်လည်သုံးသပ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ လုပ်ဆောင်မှုများအတိုင်း တရားစီရင်မည်ဖြစ်သည် (MS ၄၂၊ ၁၉၀၁)။

14–16 (chs. 2:17; 7:24–26; Rom. 8:34; 1 John 2:1). Phases of Christ’s Priesthood.—[Heb. 4:15 quoted]. The Son of God … has fulfilled His pledge, and has passed into the heavens, to take upon Himself the government of the heavenly host. He fulfilled one phase of His priesthood by dying on the cross for the fallen race. He is now fulfilling another phase by pleading before the Father the case of the repenting, believing sinner, presenting to God the offerings of His people. Having taken human nature and in this nature having overcome the temptations of the enemy, and having divine perfection, to Him has been committed the judgment of the world. The case of each one will be brought in review before Him. He will pronounce judgment, rendering to every man according to his works (MS 42, 1901).

 

 

၁၅။ ကိုယ်ချင်းစာတတ်သည်။ ဂရိစကားလုံး sumpatheō၊ “အတူတကွ ခံစားတတ်သည်”၊ စာသားအရ “အတူတကွခံစားခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ လူ့သဘာဝမှတစ်ဆင့် လူသားများ၏ အားနည်းချက်များကို ခံစားခဲ့ဖူးသော်လည်း အပြစ်အနည်းငယ်မျှမပါဘဲ၊ ခရစ်တော်သည် စိတ်ရင်းမှန်သော ခရစ်ယာန်များရင်ဆိုင်ရမည့် ပြဿနာများနှင့် အခက်အခဲများကို အပြည့်အဝ ကိုယ်ချင်းစာတတ်သည်။ အမှန်စင်စစ်၊ လူ့သဘာဝဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘုံအနိမ့်ဆုံးအခြေအနေများကို ခံစားရန် လူသားမျိုးနွယ်နှင့် အလွန်နီးကပ်စွာ ရောက်ရှိလာရန် လူ့ဇာတိခံယူခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့်၊ ခရစ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်ကြီးအဖြစ် အရည်အချင်းပြည့်မီပြီး ခမည်းတော်ရှေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကိုယ်စားပြုနိုင်သည်။

15. Be touched. Gr. sumpatheō, “to symphatize,” literally, “to experience together with.” Having, through His human nature, experienced the weaknesses that are common to man—though without the least taint of sin—Christ is fully sympathetic with the problems and difficulties that the sincere Christian has to face. In fact, one purpose of the incarnation was that Deity might come so close to humanity as to experience the very same problems and infirmities that are our common lot. By so doing, Christ qualified to become our High Priest and to represent us before the Father.

 

အားနည်းချက်များ။ သို့မဟုတ် “အားနည်းချက်များ”။ ဤထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုသည် အပြုသဘောထက် ပို၍ထင်ရှားစေသည်။

Infirmities. Or, “weaknesses.” The negative form in which the statement is expressed makes it even more impressive than a positive statement would have been.

 

အချက်အားလုံး။ ဆိုလိုသည်မှာ သွေးဆောင်မှုအားလုံး၏ အမျိုးအစားအားလုံး။ ယေရှုခရစ်တော်ခံခဲ့ရသော သွေးဆောင်မှုများ၏ ရှုထောင့်အချို့ကို မဿဲ ၄:၁–၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသည်၊ DA ၆၈၇–၆၉၄ ကိုကြည့်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့ နားမလည်နိုင်သော နက်နဲသောနည်းဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်သည် ဤကမ္ဘာ၏ “မင်းသား” (ဂျွန် ၁၂:၃၁) မှ ဖိအားပေးနိုင်သမျှ သွေးဆောင်မှုအားလုံး၏ အလေးချိန်ကို ခံစားခဲ့ရသော်လည်း၊ အနည်းငယ်မျှပင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်စေ၊ အကြံအစည်ဖြင့်ဖြစ်စေ ၎င်းတို့ထဲမှ မည်သည့်အရာကိုမျှ တုံ့ပြန်ခြင်းမပြုခဲ့ပါ (ဂျွန် ၁၄:၃၀ ကိုကြည့်ပါ)။ စာတန်သည် ယေရှုခရစ်တော်ထဲတွင် ၎င်း၏ လိမ္မာပါးနပ်သော နည်းလမ်းများကို တုံ့ပြန်မည့်အရာတစ်ခုမျှ မတွေ့ရှိခဲ့ပါ (DA ၁၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဟေဗြဲ ၂:၁၈ ကိုကြည့်ပါ။

All points. That is, every type of temptation. For comment on some of the respects in which Jesus was tempted see on Matt. 4:1–11; cf. DA 687–694. In some mysterious way that we cannot understand, our Lord experienced the full weight of every conceivable temptation the “prince of this world” (John 12:31) could press upon Him, but without in the least degree, even by a thought, responding to any of them (see John 14:30). Satan found nothing in Jesus that responded to his cunning devices (see DA 123). See on Heb. 2:18.

 

ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့။ အပြစ်မှလွဲ၍ အားလုံးတွင် ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်လာခဲ့သည် (အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၉၁၈ ကိုကြည့်ပါ၊ ဖိလိပ္ပိ ၂:၆–၈ ကိုကြည့်ပါ)။

As we are. In all respects, sin excepted, He became one with us (see Vol. V, p. 918; see on Phil. 2:6–8).

 

အပြစ်ကင်းစင်သည်။ ဤတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကယ်တင်ရှင်၏ ပြည့်စုံသောဘဝ၏ နက်နဲသောနည်းကို တွေ့ရှိရသည်။ ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လူ့သဘာဝသည် ၎င်း၏ အပြစ်ပြုလုပ်ရန် သဘာဝလိုလားမှုကို အောင်မြင်မှုသို့ ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်၏ အပြစ်အပေါ် အောင်မြင်မှုကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့လည်း ၎င်းကို အောင်မြင်နိုင်သည် (ရောမ ၈:၁–၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် “အောင်နိုင်သူထက်သာလွန်သူများ” ဖြစ်နိုင်သည် (ရောမ ၈:၃၇)၊ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် “ကျွန်ုပ်တို့၏ သခင်ယေရှုခရစ်အားဖြင့် အောင်မြင်မှုကို ပေးတော်မူသည်” (၁ ကောရိန္တို ၁၅:၅၇)၊ အပြစ်နှင့် ၎င်း၏လုပ်ခများဖြစ်သော သေခြင်းအပေါ် (ဂလာတိ ၂:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။

Without sin. Herein lies the unfathomable mystery of the perfect life of our Saviour. For the first time human nature was led to victory over its natural tendency to sin, and because of Christ’s victory over sin we too may triumph over it (see on Rom. 8:1–4). In Him we can be “more than conquerors” (Rom. 8:37), for God “giveth us the victory through our Lord Jesus Christ” (1 Cor. 15:57), over both sin and its wages, death (see on Gal. 2:20).

 

 

၁၅ (အခန်းကဏ္ဍ ၃:၁၄၊ မဿဲ ၄:၁–၁၁၊ ၁၉:၁၇၊ ဂျွန် ၁၀:၃၀၊ ၂ ပေတရု ၁:၄၊ ဗျာဒိတ် ၃:၂၁၊ မာကု ၁၆:၆၊ ဂျွန် ၁:၁–၃၊ ၁၄၊ ရောမ ၅:၁၂–၁၉၊ ကောလောသဲ ၂:၉၊ ၁၀၊ ၁ ဂျွန် ၂:၁ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ ခရစ်တော်တွင် မပြည့်စုံမှုတစ်စုံတစ်ရာမရှိ။—ခရစ်တော်သည် အပြစ်ပြုရန် မဖြစ်နိုင်ဟု ဆိုသူများသည် ၎င်းသည် လူ့သဘာဝကို အမှန်တကယ် ယူဆောင်လာသည်ဟု ယုံကြည်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ သို့သော် ခရစ်တော်သည် တော၌ စာတန်မှသာမက၊ ၎င်း၏ဘဝတစ်လျှောက် ကလေးဘဝမှ အရွယ်ရောက်သည်အထိ အမှန်တကယ် သွေးဆောင်ခံရခြင်းမဟုတ်ပါသလား။ အချက်အားလုံးတွင် ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ သွေးဆောင်ခံရပြီး၊ ၎င်းသည် သွေးဆောင်မှုအားလုံးကို အောင်မြင်စွာ တွန်းလှန်ခဲ့သောကြောင့်၊ ၎င်းသည် လူသားအား ပြည့်စုံသောပုံသက်သေကို ပေးခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်မှ ပြည့်စုံသော ပြင်ဆင်မှုများမှတစ်ဆင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်၏ သဘာဝတရား၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်လာနိုင်ပြီး၊ လောက၌ တပ်မက်မှုမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဖောက်ပြန်မှုမှ လွတ်မြောက်နိုင်သည်။

15 (ch. 3:14; Matt. 4:1–11; 19:17; John 10:30; 2 Peter 1:4; Rev. 3:21; see EGW on Mark 16:6; John 1:1–3, 14; Rom. 5:12–19; Col. 2:9, 10; 1 John 2:1). No Trace of Imperfection in Christ.—Those who claim that it was not possible for Christ to sin, cannot believe that He really took upon Himself human nature. But was not Christ actually tempted, not only by Satan in the wilderness, but all through His life, from childhood to manhood? In all points He was tempted as we are, and because He successfully resisted temptation under every form, He gave man the perfect example, and through the ample provision Christ has made, we may become partakers of the divine nature, having escaped the corruption which is in the world through lust.

 

ယေရှုခရစ်တော်က “အောင်မြင်သူအား ငါလည်း အောင်မြင်ပြီး ငါ့ခမည်းတော်နှင့် ငါ့ပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်ခွင့်ပြုမည်” ဟု မိန့်တော်မူသည်။ ဤတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ ယုံကြည်ခြင်း၏ အစဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို အဆုံးတိုင် ခိုင်မြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားရမည်။ ယေရှုခရစ်တော်သည် စာတန်၏ သွေးဆောင်မှုများကို တွန်းလှန်ခဲ့ပါက၊ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို တွန်းလှန်ရန် ကူညီပေးမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လူ့အားထုတ်မှုနှင့် ဘုရားသခင်၏ စွမ်းအားကို ပေါင်းစပ်ရန် ဘုရားသခင်၏ စွမ်းအားကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

Jesus says, “To him that overcometh will I grant to sit with me in my throne, even as I also overcame, and am set down with my Father in his throne.” Here is the beginning of our confidence which we must hold steadfast unto the end. If Jesus resisted Satan’s temptations, He will help us to resist. He came to bring divine power to combine with human effort.

 

ယေရှုခရစ်တော်သည် အပြစ်နှင့် အမှားအားလုံးမှ ကင်းစင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏ဘဝသို့မဟုတ် စရိုက်တွင် မပြည့်စုံမှု တစ်စုံတစ်ရာမရှိခဲ့ပါ။ ၎င်းသည် အလွန်စမ်းသပ်ဖွယ်အခြေအနေများအောက်တွင် သန့်ရှင်းမှုကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ အမှန်ပင်၊ ၎င်းသည် “ဘုရားသခင်တစ်ဦးတည်းသာလျှင် ကောင်းမြတ်သည်” ဟု ကြေညာခဲ့သော်လည်း၊ ထပ်မံ၍ “ငါနှင့်ငါ့ခမည်းတော်သည် တစ်သားတည်းဖြစ်သည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ယေရှုခရစ်တော်သည် ၎င်းကိုယ်တိုင်နှင့် ခမည်းတော်ကို ဘုရားသခင်အဖြစ် ပြောဆိုပြီး၊ ၎င်းအတွက် ပြည့်စုံသော ဖြောင့်မတ်မှုကို တောင်းဆိုသည် (MS ၁၄၁၊ ၁၉၀၁)။

Jesus was free from all sin and error; there was not a trace of imperfection in His life or character. He maintained spotless purity under circumstances the most trying. True, He declared, “There is none good but one, that is, God”; but again He said, “I and my Father are one.” Jesus speaks of Himself as well as the Father as God, and claims for Himself perfect righteousness (MS 141, 1901).

 

ဘုရားသခင်၏ နာခံမှုသို့မဟုတ် လူသားတစ်ဦး၏ နာခံမှုလား။—ခရစ်တော်၏ အောင်မြင်မှုနှင့် နာခံမှုသည် စစ်မှန်သော လူသားတစ်ဦး၏ နာခံမှုဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ သခင်၏ လူ့သဘာဝအပေါ် မမှန်ကန်သော အမြင်များကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ နိဂုံးချုပ်မှုများတွင် အမှားများစွာ ပြုလုပ်မိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်း၏ လူ့သဘာဝအား စာတန်နှင့် ပဋိပက္ခများတွင် လူသားအား မဖြစ်နိုင်သော စွမ်းအားတစ်ခုပေးသောအခါ၊ ၎င်း၏ လူ့သဘာဝ၏ ပြည့်စုံမှုကို ဖျက်ဆီးပစ်သည်။ ၎င်း၏ ဂုဏ်သတ္တိများနှင့် စွမ်းအားကို ၎င်းကို ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် လက်ခံသူအားလုံးအား ပေးအပ်သည်။

The Obedience of a God or a Man?—Christ’s overcoming and obedience is that of a true human being. In our conclusions, we make many mistakes because of our erroneous views of the human nature of our Lord. When we give to His human nature a power that it is not possible for man to have in his conflicts with Satan, we destroy the completeness of His humanity. His imputed grace and power He gives to all who receive Him by faith.

 

ခရစ်တော်၏ နာခံမှုသည် လူသားထံမှ လိုအပ်သော နာခံမှုနှင့် တူညီသည်။ လူသားသည် ဘုရားသခင်၏ စွမ်းအားမပါဘဲ စာတန်၏ သွေးဆောင်မှုများကို ကျော်လွှားနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ယေရှုခရစ်တော်နှင့်လည်း ထိုနည်းတူဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ စွမ်းအားကို ဆုပ်ကိုင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာသို့ သေးငယ်သော ဘုရားသခင်တစ်ဦး၏ နာခံမှုကို ပိုမိုကြီးမားသော ဘုရားသခင်ထံ ပေးအပ်ရန် မဟုတ်ဘဲ၊ လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော ပညတ်ကို နာခံရန်ဖြစ်သည်။ ဤနည်းဖြင့် ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ပုံသက်သေဖြစ်သည်။ သခင်ယေရှုသည် ဘုရားသခင်တစ်ဦးအနေဖြင့် မဟုတ်ဘဲ၊ လူသားတစ်ဦးအနေဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်များကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကမ္ဘာသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။

The obedience of Christ to His Father was the same obedience that is required of man. Man cannot overcome Satan’s temptations without divine power to combine with his instrumentality. So with Jesus Christ; He could lay hold of divine power. He came not to our world to give the obedience of a lesser God to a greater, but as a man to obey God’s holy law, and in this way He is our example. The Lord Jesus came to our world, not to reveal what a God could do, but what a man could do, through faith in God’s power to help in every emergency. Man is, through faith, to be a partaker in the divine nature, and to overcome every temptation wherewith he is beset.

 

သခင်ယေရှုသည် ယခုအခါ အာဒံ၏ သားသမီးတိုင်းအား ၎င်းတို့ယခုရှိသည့် လူ့သဘာဝဖြင့် ယေရှုခရစ်အားဖြင့် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ဝပ်ကြည့်ဆည်ရန် တောင်းဆိုသည်။ သခင်ယေရှုသည် အပြစ်ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာသော ကွာဟချက်ကို ပေါင်းကူးပေးခဲ့ပြီး၊ ကမ္ဘာမြေကို ကောင်းကင်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးခဲ့ပြီး၊ အကန့်အသတ်ရှိသော လူသားကို အကန့်အသတ်မရှိသော ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ကမ္ဘာ့ကယ်တင်ရှင်အနေဖြင့်၊ လူသားများကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ ပညတ်များကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သည့်နည်းတူ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည် (MS ၁၊ ၁၈၉၂)။

The Lord now demands that every son and daughter of Adam, through faith in Jesus Christ, serve Him in human nature which we now have. The Lord Jesus has bridged the gulf that sin has made. He has connected earth with heaven, and finite man with the infinite God. Jesus, the world’s Redeemer, could only keep the commandments of God in the same way that humanity can keep them (MS 1, 1892).

 

(အခန်း ၂:၁၄) ခရစ်တော်သည် လူ့သဘာဝ၏အဆင့်ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။—စာတန်သည် သူ၏သွေးဆောင်မှုများဖြင့် ဤလောက၏ရွေးနှုတ်သူကို သူ၏ဘုရားစွမ်းအားကို ထင်ရှားစွာပြသရန် တစ်ကြိမ်တစ်ခါလုပ်ဆောင်ရန် လှည့်ဖြားနိုင်မည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်။ …

(Ch. 2:14.) Christ Kept the Level of Humanity.—Satan thought that by his temptations he could delude the world’s Redeemer to make one bold move in manifesting His divine power. …

 

လူသားများကို ကယ်တင်ရန်အတွက် အသက်မင်းသားသည် သူခံယူခဲ့သောအစီအစဉ်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် သူ၏ဘုရားသဘာဝကို လူ့သဘာဝဖြင့်ဖုံးလွှမ်းရာ၌ ခက်ခဲသောအလုပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် ကောင်းကင်နန်းတော်များတွင် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံခဲ့ရပြီး အကြွင်းမဲ့အာဏာကို ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့သည်။ လူသားများသည် သူတို့၏ယုတ်မာသောသဘာဝ၏ နိမ့်ကျသောအဆင့်ကို ကျော်လွှားပြီး ဘုရားသဘာဝ၌ ပါဝင်သူများဖြစ်လာရန် ခက်ခဲသကဲ့သို့ သူ့အတွက်လည်း လူ့သဘာဝ၏အဆင့်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။

It was a difficult task for the Prince of life to carry out the plan which He had undertaken for the salvation of man, in clothing His divinity with humanity. He had received honor in the heavenly courts, and was familiar with absolute power. It was as difficult for Him to keep the level of humanity as for men to rise above the low level of their depraved natures, and be partakers of the divine nature.

 

ခရစ်တော်သည် အန္တရာယ်တွင်ရှိစဉ် သူ၏စွမ်းအားကို အသုံးပြု၍ အန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်ရန်နှင့် မှောင်မိုက်မင်းသား၏အာဏာကို အောင်မြင်ရန် သဘောထားကို တွန်းလှန်ရန် သူ၏စွမ်းရည်အားလုံး၏ အင်အားကို လိုအပ်သော အပြင်းအထန်စမ်းသပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ စာတန်သည် လူ့နှလုံးသား၏ အားနည်းချက်များကို သိရှိပြီး ခရစ်တော်သည် လူသားများအတွက် သွေးဆောင်မှုများကို ကျော်လွှားရန် ခံယူခဲ့သော လူ့သဘာဝ၏အားနည်းချက်ကို အခွင့်ကောင်းယူရန် သူ၏အစွမ်းကုန်အာဏာကို ထုတ်ဖော်ခဲ့သည် (အာအိစ်အိချ် ဧပြီ ၁၊ ၁၈၇၅)။

Christ was put to the closest test, requiring the strength of all His faculties to resist the inclination when in danger, to use His power to deliver Himself from peril, and triumph over the power of the prince of darkness. Satan showed his knowledge of the weak points of the human heart, and put forth his utmost power to take advantage of the weakness of the humanity which Christ had assumed in order to overcome his temptations on man’s account (RH April 1, 1875).

 

ခရစ်တော်၏နာခံမှုအတွက် အထူးပြင်ဆင်မှုမလိုအပ်ပါ။—ခရစ်တော်၏နာခံမှုကို ၎င်း၏အထူးဘုရားသဘာဝဖြင့် အထူးသင့်လျော်သည်ဟု သီးသန့်ထားရန်မလိုအပ်ပါ၊ အကြောင်းမှာ သူသည် လူသားများ၏ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် ဘုရားရှေ့တွင်ရပ်တည်ခဲ့ပြီး လူသားများ၏အစားထိုးသူနှင့် အာမခံသူအဖြစ် သွေးဆောင်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ အကယ်၍ ခရစ်တော်တွင် လူသားများပိုင်ဆိုင်ရန် အခွင့်မရှိသော အထူးစွမ်းအားတစ်ခုရှိခဲ့လျှင် စာတန်သည် ဤအကြောင်းကို အရင်းအနှီးပြုလုပ်ခဲ့လိမ့်မည်။ ခရစ်တော်၏အလုပ်မှာ စာတန်၏လူသားများအပေါ် ထိန်းချုပ်မှုကို ဖယ်ရှားရန်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် လူသားအဖြစ်လာခဲ့ပြီး လူသားအဖြစ်သွေးဆောင်ခံရပြီး လူသားတစ်ဦး၏နာခံမှုကို ပြသခြင်းဖြင့်သာ ဤအရာကို လုပ်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည် (အမ်အက်စ် ၁၊ ၁၈၉၂)။

No Particular Adaptation for Obedience.—We need not place the obedience of Christ by itself, as something for which He was particularly adapted, by His particular divine nature, for He stood before God as man’s representative and was tempted as man’s substitute and surety. If Christ had a special power which it is not the privilege of man to have, Satan would have made capital of this matter. The work of Christ was to take from the claims of Satan his control of man, and He could do this only in the way that He came—a man, tempted as a man, rendering the obedience of a man (MS 1, 1892).

 

(၂ ကော ၅:၁၉) ခရစ်တော်တွင် ဘုရားသခင်သည် သွေးဆောင်မှုကို ခံခဲ့သည်။—ဘုရားသခင်သည် လူ့သဘာဝဖြင့် ခရစ်တော်တွင်ရှိတော်မူပြီး လူသားများခံစားရသော သွေးဆောင်မှုများအားလုံးကို ခံခဲ့ရသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သူသည် ဝမ်းနည်းဖွယ်လူ့သဘာဝ၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများနှင့် စမ်းသပ်မှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့သည် (အက်စ်ဒဗလျူ ဒီဇင်ဘာ ၁၀၊ ၁၉၀၇)။

(2 Cor. 5:19.) God Endured Temptation in Christ.—God was in Christ in human form, and endured all the temptations wherewith man was beset; in our behalf He participated in the suffering and trials of sorrowful human nature (SW Dec. 10, 1907).

 

 

၁၆။ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည်။ အဆိုပါကျမ်းပိုဒ် ၁၆ သည် အခန်း ၃ နှင့် ၄ တွင်ဖော်ပြထားသော တွေးခေါ်မှုတစ်ခုလုံး၏ လက်တွေ့ကျသောနိဂုံးကို ဖော်ပြသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ “အနားယူခြင်း” သည် ဘုရားသခင်၏လူများအတွက် ကျန်ရှိနေသည် (ကျမ်းပိုဒ် ၉)။ “ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကျေးဇူးတော်၏ရာဇပလ္လင်သို့ ရဲရင့်စွာချဉ်းကပ်ကြပါစို့။”

16. Let us therefore. Verse 16 states the practical conclusion of the entire line of thought presented in chs. chs. 3 and 4. God’s “rest” of grace remains to the people of God (v. 9); “let us therefore come boldly unto the throne of grace.”

 

ရဲရင့်စွာ။ ဂရိဘာသာ “ပါရက်စီယာ” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားပြီး အခန်း ၃:၆ တွင် “ယုံကြည်မှု” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည် (ထိုနေရာ၌ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ၊ အခန်း ၁၀:၃၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရားသခင်က ကျွန်ုပ်တို့အား အကြွေးတင်နေသောကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်သည် သူ၏ကျေးဇူးတော်ကို ရှာဖွေသူအားလုံးအား လွတ်လပ်စွာပေးအပ်သောကြောင့် ရဲရင့်စွာ ချဉ်းကပ်ကြသည်။

Boldly. Gr. parresia, translated “confidence” in ch. 3:6 (see comment there; cf. ch. 10:35). We come boldly, not because God is indebted to us, but because God freely offers His grace to all who seek it.

 

ကျေးဇူးတော်၏ရာဇပလ္လင်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကျေးဇူးတော်၏အရည်အသွေးဖြင့် ထူးခြားသော ရာဇပလ္လင်ဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၂၄၊ ၁ ကော ၁:၃ တွင် မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ယုဒဘာသာ၏ ဥပဒေစနစ်၏ လိုအပ်ချက်များကို တင်းကြပ်စွာ လိုက်နာခြင်းဖြင့် သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းရရှိရန် အချည်းနှီးသော ကြိုးပမ်းမှုများအစား၊ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် ချစ်မြတ်နိုးသောဖခင်တစ်ဦး၏ ကျေးဇူးတော်သို့ လွတ်လပ်စွာ ချဉ်းကပ်နိုင်သည့်အခွင့်ကို ရရှိသည်။

Throne of grace. That is, a throne characterized by the quality of grace (see on Rom. 3:24; 1 Cor. 1:3). Instead of vain, laborious attempts to earn salvation by a rigorous compliance with the requirements of the legal system of Judaism, or, for that matter, any system of righteousness by works, the Christian has the privilege of free access to the grace of a loving Father.

 

သနားခြင်းရရှိရန်။ ဆိုလိုသည်မှာ အပြစ်များအတွက် ခွင့်လွှတ်ခြင်းရရှိရန်ဖြစ်သည် (၁ ယောဟန် ၁:၉ တွင် မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ တရားစီရင်ရာပလ္လင်တွင် လူတိုင်းသည် သနားခြင်းမဖြည့်ဆည်းထားသော တင်းကြပ်သောတရားမျှတမှုကို တွေ့ရှိမည်ဖြစ်သည်။ အပြစ်သားများ၏ တစ်ခုတည်းသောမျှော်လင့်ချက်မှာ စမ်းသပ်ချိန်ကာလတွင် ပေးအပ်ထားသော ဘုရားသခင်၏သနားခြင်းဖြစ်သည်။

Obtain mercy. That is, secure forgiveness for sins (see on 1 John 1:9). At the throne of judgment all will find strict justice untempered by mercy. The sinner’s only hope is God’s mercy, offered while probation lingers.

 

ကျေးဇူးတော်။ ဂရိဘာသာ “ခါရစ်” (ယောဟန် ၁:၁၄၊ ရောမ ၁:၇၊ ၃:၂၄၊ ၁ ကော ၁:၃ တွင် မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။

Grace. Gr. charis (see on John 1:14; Rom. 1:7; 3:24; 1 Cor. 1:3).

 

လိုအပ်ချိန်တွင် ကူညီရန်။ ဆိုလိုသည်မှာ သွေးဆောင်မှုခံရချိန်တွင်ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆင်းရဲဒုက္ခများနှင့် ခံစားမှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိရန်အတွက် ကျေးဇူးတော်လိုအပ်ပြီး၊ သွေးဆောင်မှုကို ကျော်လွှားရန်အတွက်လည်း ကျေးဇူးတော်လိုအပ်သည်။ ဘုရားသခင်၏သနားခြင်းနှင့် ကျေးဇူးတော်အသစ်ကို နေ့စဉ်ရယူရန် ကျေးဇူးတော်၏ရာဇပလ္လင်သို့ လာရောက်ခြင်းကို အကျင့်တစ်ခုအဖြစ်ပြုလုပ်သူသည် စစ်မှန်သောယုံကြည်သူတိုင်းအတွက် ဘုရားသခင်ပြင်ဆင်ထားသော ဝိညာဉ်၏ “အနားယူခြင်း” သို့ ဝင်ရောက်သည်။

To help in time of need. That is, in time of temptation. We need grace to endure hardship and suffering, and grace to overcome temptation. He who makes it a habit to come daily to the throne of grace for a fresh supply of God’s mercy and grace enters into the “rest” of soul God has provided for every sincere believer.

 

ellen g. white comments

3 Ed 130; PP 115

7 COL 281; FE 335, 367

9 EW 31; ML 358; 1T 155

9, 10 DA 207; 4T 247

10–12 EW 25

11 5T 701

12 AA 562; Ev 148,  151,  236,  336, 698; GW 267, 383; TM 144; 2T 560; 7T 155; 8T 55, 315; 9T 143, 239

12, 13 CH 412; LS 322; TM 463; 3T 82; 4T 469,  583, 590; 5T 147

13 Ed 225; MB 67, 100; ML 10; PK 252; PP 217, 721; 1T 163, 468; 4T 646; 5T 485; 8T 272

14–16 DA 166; SR 155; TM 20, 355

15 CH 528; DA 24,  329, 389; Ed 78; FE 106, 276; GC 416; GW 266; MH 71,  164,  249, 424; ML 292, 300; MM 19; MYP 165; SC 37, 93; Te 120; TM 187, 391; 1T 391; 1T 391; 2T 201,  313,  438, 509; 3T 371; 4T 86, 294; 5T 346,  347,  422,  426,  639, 649; 8T 209, 287; 9T 68

15, 16 GC 347; 2T 509

16 GC 518; 7T 42