ဧဖက်ဩဝါဒစာ ၂

 

အခန်းကြီး - ၂

chapter 2

၁ သဘာဝအရ ကျွန်ုပ်တို့ဖြစ်ခဲ့သည်နှင့် ၃ နှိုင်းယှဉ်ပြီး ၅ ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ဖြစ်လာသည်ကို ၁၀ သူသည်ထုတ်ဖော်ပြသပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်းမွန်သောအမှုများအတွက် ဖန်ဆင်းခံရကြောင်း၊ ၁၃ ခရစ်တော်အားဖြင့် နီးကပ်စွာဆောင်ကြဉ်းခံရပြီး၊ ၁၁ တစ်ပါးအမျိုးသားများနှင့် ၁၂ ယခင်ကာလ၌ သူစိမ်းများကဲ့သို့ မနေထိုင်သင့်ဘဲ၊ ၁၉ သန့်ရှင်းသူများနှင့်အတူ နိုင်ငံသားများနှင့် ဘုရားသခင်၏မိသားစုအဖြစ် နေထိုင်သင့်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

1 By comparing what we were by 3 nature, with what we are 5 by grace: 10 he declareth, that we are made for good works; and 13 being brought near by Christ, should not live as 11 Gentiles, and 12 foreigners in time past, but as 19 citizens with the saints, and the family of God.

 

၁. အသက်ပြန်ရှင်စေခြင်း။ ဤစကားလုံးကို ဖြည့်စွမ်းထားသည်။ ဂရိဘာသာတွင် ဤကြိယာကို အခန်းငယ် ၅ အထိ မထည့်သွင်းထားပါ။ သို့သော် ကြိယာကို စောစီးစွာ ထည့်သွင်းမထားပါက ဖွဲ့စည်းပုံကို နားလည်ရန် ခက်ခဲသည်။ “အသက်ပြန်ရှင်စေခြင်း” နှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်ကို အခန်းငယ် ၅ တွင် ကြည့်ပါ။

1. Quickened. This word is supplied. The Greek does not introduce the verb until v. 5. But the construction is difficult to follow unless the verb is introduced earlier. For a discussion of “quickened” see on v. 5.

 

သေခြင်း။ လူသည် လူမှုဆက်ဆံရေး မသင့်မတော်ဖြစ်မှု သို့မဟုတ် စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသော ရှုပ်ထွေးမှုများထက် ပိုမိုဆိုးရွားသော ဝိညာဉ်ရေးအရ သေခြင်းတရားကို ခံစားနေရသည်။ မပြောင်းလဲသေးသူ၏အခြေအနေသည် ရုပ်ခန္ဓာသေဆုံးခြင်းနှင့် နီးကပ်စွာ နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ ရုပ်ခန္ဓာသေဆုံးခြင်းတွင် ကြီးထွားမှုနှင့် စွမ်းအင်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အသက်ရှင်နေသော နိယာမမရှိခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤသည်မှာ ဝိညာဉ်ရေးအရ သေဆုံးနေသူများ၏ အခြေအနေပင်ဖြစ်သည် (ဧဖက် ၅:၁၄၊ ယောဟန် ၆:၅၃၊ ၁ ယောဟန် ၃:၁၄၊ ၅:၁၂၊ ဗျာဒိတ် ၃:၁)။

Dead. Man is suffering from more than social maladjustment or annoying complexes—he is in a state of spiritual death. The state of the unregenerate has a close analogy to physical death. In the latter there is lacking the living principle that is essential to growth and energy, and this is precisely the condition of the spiritually dead (Eph. 5:14; John 6:53; 1 John 3:14; 5:12; Rev. 3:1).

 

အမှားများနှင့် ဒုစရိုက်များ။ စကားလုံးအရ “အမှားများနှင့် ဒုစရိုက်များ” ဟု ဆိုလိုသည်။ နောက်ဆက်တွဲဝါကျကို ပုဒ်ဖြတ်မထားဘဲ ထည့်သွင်းသောအခါ ဤဆောင်းပါးများ၏ အားသည် ထင်ရှားလာသည်၊ “ထိုအရာများတွင် ...”။ ဤစကားလုံးနှစ်ခုကို ဒုစရိုက်၏ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကို အလေးပေးရန် စုစည်းသုံးသည်ဟု ယူဆရသည်။

Trespasses and sins. Literally, “the trespasses and the sins.” The force of the articles becomes clear when the following clause is added without punctuation, “in which …” The two terms are probably used cumulatively to stress the various aspects of sin.

 

၂. အတိတ်ကာလ၌။ ဆိုလိုသည်မှာ ယုံကြည်ခြင်းသို့ မပြောင်းလဲမီကာလဖြစ်သည်။

2. In time past. That is, prior to conversion.

 

လျှောက်သွားခဲ့သည်။ ဂရိဘာသာ peripateō သည် စကားလုံးအရ “ပတ်လည်လျှောက်သွားခြင်း” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ သဘောတရားအရ “အသက်ရှင်နေထိုင်ခြင်း”၊ “ဘဝကို ဖြတ်သန်းခြင်း” စသည်ဖြင့် ဆိုလိုသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤစကားလုံးကို အများအားဖြင့် (ပေါလ်နှင့် ယောဟန်တို့က အများဆုံးသုံးသည်) သဘောတရားအရ “ဘဝ၏ပြုမူပုံ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည်။ ဟေဗြဲဘာသာ halak ၏အသုံးပြုပုံနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (ဖခင်ကျမ်း ၅:၂၂ တွင် ကြည့်ပါ)။ ဤစာတမ်းတွင် “အသက်ရှင်နေထိုင်ခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်အတွက် ဧဖက် ၂:၁၀၊ ၄:၁၊ ၅:၈၊ ၅:၁၅ တို့ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။ “အမှားများနှင့် ဒုစရိုက်များ” တွင် မပြောင်းလဲသေးသူ၏ လျှောက်လှမ်းမှုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် “ကောင်းသောအကျင့်များ” တွင် ပြောင်းလဲပြီးသူ၏ “လျှောက်လှမ်းမှု” ရှိသည် (အခန်း ၂:၁၀)။

Walked. Gr. peripateō, literally, “to walk around,” metaphorically, “to live,” “to pass one’s life,” etc. In the majority of NT occurrences (used mostly by Paul and John) this word has the metaphorical meaning “conduct of life.” Compare the use of the Heb. halak (see on Gen. 5:22). For the sense of “to live” in this epistle compare Eph. 2:10; 4:1; 5:8, 15. In contrast with the walk of the unregenerate in “trespasses and sins” stands the “walk” of the regenerate in “good works” (ch. 2:10).

 

လောက၏ဖြစ်တည်မှု။ ဂရိဘာသာ aiōn သည် စကားလုံးအရ “ခေတ်ကာလ” ဟု ဆိုလိုသည် (မဿဲ ၁၃:၃၉ တွင် ကြည့်ပါ)။ သို့သော် aiōn သည် “အချိန်” ကိုသာ ဖော်ပြရုံမဟုတ်ဘဲ၊ ထိုခေတ်ကာလ၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာဖြစ်သော ဘဝနေထိုင်ပုံ—ဘုရားနှင့် ခွဲခွာနေသော မညီညွတ်မှုကိုလည်း ဖော်ပြသည်။

Course. Gr. aiōn, literally, “age” (see on Matt. 13:39). But aiōn not only expresses “time,” it may denote also the kind of living that belongs to the age—disunity and separation from God.

 

လောက။ ဂရိဘာသာ kosmos (မဿဲ ၄:၈ တွင် ကြည့်ပါ)။ Kosmos သည် တစ်ခါတစ်ရံ aiōn ၏ တူညီသော အဓိပ္ပာယ်အဖြစ် သုံးလေ့ရှိသည် (၁ ကောရိန္သု ၃:၁၉ နှင့် ၁ ကောရိန္သု ၂:၆ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)၊ သို့သော် aiōn သည် ထူးခြားသောလက္ခဏာဖြင့် အချိန်ကာလကို ဖော်ပြပြီး၊ kosmos သည် ထိုကာလအတွင်းရှိ လောကကို ဆိုလိုသည်။

World. Gr. kosmos (see on Matt. 4:8). Kosmos is sometimes used almost as a synonym of aiōn (compare 1 Cor. 3:19 with 1 Cor. 2:6), yet the distinction remains that aiōn is a period of time, sometimes considered from the point of view of its outstanding characteristic, whereas kosmos is the world in that period.

 

မင်းသား။ ဆိုလိုသည်မှာ စာတန်ဖြစ်သည်။ ယေရှုက သူ့ကို “ဤလောက၏မင်းသား” ဟု ခေါ်သည် (ယောဟန် ၁၂:၃၁)။ ဆင်ခြင်ဉာဏ်ဝါဒီများက စာတန်သည် ဒဏ္ဍာရီဆန်သော ပုံပြင်သာဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ စာတန်သည် သူ၏တည်ရှိမှုကို လူတို့အား မယုံကြည်စေလိုသည်မှာ သိသာထင်ရှားသည်။ ကျမ်းစာများက သူ့ကို အမှန်တကယ်ရှိသော သတ္တဝါအဖြစ် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည် (မဿဲ ၄:၃ တွင် ကြည့်ပါ)။

The prince. That is, the devil. Jesus calls him “the prince of this world” (John 12:31). Rationalism says that Satan is merely a mythological figure. The devil is only too willing to have men believe that he does not exist. The Scriptures clearly present him as a real being (see on Matt. 4:3).

 

လေထု။ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်မှာ လေထုရှိ ကောင်းကင်များကို ဆိုလိုသည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် နတ်ဆိုးများသည် မမြင်နိုင်ဘဲ ကျွန်ုပ်တို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လေထုတွင် နေထိုင်ကြသည်ဟူသော အချက်ကို အလေးပေးဖော်ပြပေမည်။

The air. Probably meaning the atmospheric heavens. The expression may emphasize the fact that the demonic beings are invisible and inhabit the air around us.

 

မနာခံသောသူတို့၏သားများ။ ဆိုလိုသည်မှာ မနာခံသောသားများ၊ သို့မဟုတ် မနာခံသောလူများဖြစ်သည်။ ဤလူအမျိုးအစားသည် မနာခံခြင်းမှ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ သဘာဝအားဖြင့် မနာခံသူများဖြစ်ကာ၊ အပြစ်တင်ခြင်းခံရသူများဖြစ်သည် (အခန်း ၅:၆)။ သဘာဝလူသားသည် ဘုရားနှင့် ရန်ဘက်ပြုသည့်သဘောရှိပြီး ပုန်ကန်မှုအခြေအနေတွင် ရှိနေသည် (ဆာလံ ၆၈:၆၊ ဟေရှာယ ၁:၂၊ ၆၃:၁၀ စသည်)။

Children of disobedience. That is, disobedient children, or disobedient people. This class is born of disobedience, is disobedient in very nature, and is subject to condemnation (ch. 5:6). Natural man is essentially antagonistic to God and in a state of rebellion (Ps. 68:6; Isa. 1:2; 63:10; etc.).

 

၃. လည်းကျွန်ုပ်တို့အားလုံး။ အခန်းငယ် ၁ နှင့် ၂ တွင် တပါးအမျိုးသားများကို ပြောပြီးနောက်၊ ပေါလ်သည် ယခုတွင် ၎င်းတို့၏အခြေအနေကို ယုဒလူမျိုးများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြီး၊ သူနှင့် သူ၏လူမျိုးများသည်လည်း “မနာခံသောသူတို့၏သားများ” အတန်းအစားတွင် ရှိခဲ့ကြသည်ကို ပြသသည် (ရောမ ၂:၁၊ ရောမ ၃:၂၀ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လူ့ဘောင်ပြိုလဲခြင်းသည် လူအားလုံးကို တူညီသောအဆင့်သို့ လျှော့ချခဲ့သည် (ရောမ ၃:၉၊ ၂၃၊ ဂလာတိ ၃:၂၂)။

3. Also we all. After having addressed Gentiles in vs. 1, 2, Paul now compares their status with that of the Jews and shows that he and his countrymen were also in the class of “children of disobedience” (see Rom. 2:1; cf. ch. 3:20). The Fall brought all men down to a common level (Rom. 3:9, 23; Gal. 3:22).

 

ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝပြုမူပုံ။ ဂရိဘာသာ anastrephō သည် စကားလုံးအရ “ဤသည်မှသည်ထိုနေရာသို့ လှည့်လည်သွားလာခြင်း” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ ထို့ကြောင့် “မိမိကိုယ်ကို ပြုမူခြင်း” ဟု ဆိုလိုသည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာဟောင်းတွင် “ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝပြုမူပုံ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ Anastrephō သည် စကားပြောခြင်းကို မဆိုလိုဘဲ၊ စကားပြောခြင်းသည် လူတစ်ဦး၏အပြုအမူ၏ ရှုထောင့်တစ်ခုသာဖြစ်သည်။

Had our conversation. Gr. anastrephō, literally, “to turn hither and thither,” hence, “to conduct oneself.” In Old English “to have one’s conversation” had this meaning. Anastrephō does not refer to speech, except as speech is one of many aspects of a person’s behavior.

 

ဇာတိပကတိဆန္ဒများ။ အနိမ့်ဆုံးသဘာဝ၏ လှုံ့ဆော်မှုများ (ရောမ ၇:၅၊ ရောမ ၈:၄-၇ တွင် ကြည့်ပါ)။

Lusts of our flesh. The impulses of the lower nature (see on Rom. 7:5; Rom. 8:4–7).

 

ဆန္ဒများကို ဖြည့်ဆည်းခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ ဇာတိပကတိနှင့် မပြောင်းလဲသေးသော စိတ်နှလုံး၏ ဆန္ဒများကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည်။ ဒုစရိုက်သည် လူ့သဘာဝအတွင်း၌ နက်ရှိုင်းစွာ တည်ရှိနေပြီး၊ အကြမ်းဆုံး တိရစ္ဆာန်ဆန်သော ဒုစရိုက်များနှင့် ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရသော စိတ်ကူးယဉ်မှုများပါ ပါဝင်သည်။

Fulfilling the desires. That is, doing the wishes of the flesh and the unregenerate mind. Sin lies deep within the human nature, the grosser animal sins as well as the uncontrolled imaginings of the mind.

 

ကရုဏာထိုက်သောသူများ။ ဆိုလိုသည်မှာ ကရုဏာထိုက်သောသားများ၊ သို့မဟုတ် ကရုဏာထိုက်သောလူများဖြစ်သည်။ ဘုရား၏ကရုဏာဆိုသည်မှာ ရောမ ၁:၁၈ တွင် ကြည့်ပါ။ အာဒံ၏ဒုစရိုက်ကြောင့် သူ၏သားစဉ်မြေးဆက်များသည် “ကရုဏာထိုက်သောသူများ” ဖြစ်လာပုံကို ရောမ ၅:၁၂ တွင် ကြည့်ပါ။ “ကရုဏာ၏အိုးများ” ဟူသော အသုံးအနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (ရောမ ၉:၂၂ တွင် ကြည့်ပါ)။

Children of wrath. That is, children worthy of wrath, or people deserving wrath. For a definition of the wrath of God see on Rom. 1:18. For the manner in which the sin of Adam resulted in his posterity’s becoming “children of wrath” see on Rom. 5:12. Compare the expression “vessels of wrath” (see on Rom. 9:22).

 

 

၄-၆. ခရစ်တော်၏ အသက်ပြန်ရှင်စေသောတန်ခိုး။—[ဧဖက် ၂:၄-၆ ကို ကိုးကားသည်။] ဘုရားသခင်သည် ခရစ်တော်ကို သေခြင်းမှ ထမြောက်စေသကဲ့သို့၊ ဧဝံဂေလိတရားမှတစ်ဆင့် အသက်နှင့် မသေနိုင်ခြင်းကို ထင်ရှားစေပြီး၊ ၎င်းတို့၏ဒုစရိုက်များမှ လူတို့ကို ကယ်တင်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ ထို့အတူ ခရစ်တော်သည် ဝိညာဉ်ရေးအရ သေဆုံးနေသော လူသားများကို ၎င်း၏အသက်ဖြင့် အသက်ပြန်ရှင်စေကာ ၎င်းတို့၏နှလုံးသားများကို မျှော်လင့်ချက်နှင့် ဝမ်းမြောက်ခြင်းဖြင့် ဖြည့်ဆည်းပေးသည် (မူရင်းစာမူ ၈၉၊ ၁၉၀၃)။

4–6. Quickening Power of Christ.—[Eph. 2:4–6 quoted.] As God raised Christ from the dead, that He might bring life and immortality to light through the gospel, and thus save His people from their sins, so Christ has raised fallen human beings from spiritual death, quickening them with His life, filling their hearts with hope and joy (MS 89, 1903).

 

၄. သို့သော်လည်း ဘုရားသခင်။ အခန်းငယ် ၂ နှင့် ၃ သည် မလွှဲမရှောင်သာသော ကံကြမ္မာဆိုးကို ဖော်ပြထားသော မှုန်မှိုင်းသောပုံရိပ်ကို တင်ပြသည်။ ယခုတွင် ပေါလ်သည် အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုကို မိတ်ဆက်ပေးသည်။

4. But God. Verses 2, 3 present a gloomy picture of what seems inevitable doom; now Paul introduces the alternative.

 

ကရုဏာတရားကြွယ်ဝသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာရှိရုံမျှမက၊ သူ့ကို အော်ခေါ်သူအားလုံးအပေါ် ကရုဏာတရားကြွယ်ဝသည် (ရောမ ၁၀:၁၂ ကို ကြည့်ပါ)၊ ၎င်းတို့ထိုက်တန်သောကြောင့်မဟုတ်ဘဲ၊ ဘုရားသခင်သည် ကရုဏာပေးအပ်ရန် ကျေနပ်သောကြောင့်ဖြစ်သည် (တိတု ၃:၅၊ ၁ ပေတရု ၁:၃)။

Rich in mercy. God is not only merciful; He is rich in mercy to all who call upon Him (see Rom. 10:12), not because they are worthy of it, but because it is God’s good pleasure to bestow mercy (Titus 3:5; 1 Peter 1:3).

 

မဟာမေတ္တာတရား။ ဘုရားသခင်၏မေတ္တာသည် သနားကရုဏာထက်ပိုမိုသည်။ ၎င်းသည် ကောင်းမြတ်သောလုပ်ဆောင်မှုသို့ ဦးတည်ပြီး မပြောင်းလဲပေ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် “ဒုစရိုက်သားများဖြစ်နေစဉ်” ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ချစ်ခဲ့သည် (ရောမ ၅:၈ တွင် ကြည့်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ဘယ်သောအခါမှ ချစ်ခြင်းမပြတ်စဲပါ။ ဤမေတ္တာသည် ၎င်း၏ကယ်တင်ခြင်းလုပ်ငန်းကို လှုံ့ဆော်ပေးခဲ့သည် (ယောဟန် ၃:၁၆)။ မေတ္တာသည် ၎င်း၏စရိုက်လက္ခဏာ၏ အဓိကဂုဏ်ရည်ဖြစ်ပြီး (၁ ယောဟန် ၄:၈)၊ ခရစ်တော်၏ပုဂ္ဂိုလ်တွင် ၎င်း၏အမြင့်ဆုံးဖော်ပြချက်ကို တွေ့ရှိသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့အား ဒုစရိုက်သားများဖြစ်သောကြောင့် ကရုဏာထားပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်း၏ဖန်ဆင်းထားသောသတ္တဝါများဖြစ်သောကြောင့် ချစ်သည်။ လူသားအတွက် ၎င်း၏မဟာလုပ်ဆောင်မှုသည် ရက်ရောသောကျေးဇူးပြုမှု သို့မဟုတ် သနားကရုဏာဖြင့် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုမျှသာမဟုတ်ဘဲ၊ ၎င်းသည် ချစ်ခြင်းမေတ္တာ၊ မေတ္တာတရား၏ လုပ်ဆောင်မှုဖြစ်သည်။ ဤနေရာ၌ “မေတ္တာ” (agapē) ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးနှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်အတွက် မဿဲ ၅:၄၃၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၃:၁ တွင် ကြည့်ပါ။

Great love. God’s love is something more than compassion; it leads to beneficent action and is unchanging. God loved us “while we were yet sinners” (see on Rom. 5:8), and will never cease to love us. It was this love that motivated His work of salvation (John 3:16). Love is a prime attribute of His character (1 John 4:8), finding its highest expression in the person of Christ. God has mercy upon us because we are sinners, and He loves us because we are His creatures. His great work for man was not merely an act of benevolence or charitable condescension; it was an act of affection, of love. For a discussion of the word here translated “love” (agapē see on Matt. 5:43; 1 Cor. 13:1).

 

၅. ဒုစရိုက်များတွင် သေနေခြင်း။ ဤစကားစုသည် “ကျွန်ုပ်တို့ကို ချစ်ခဲ့သည်” နှင့် ဆက်စပ်နိုင်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် “ဒုစရိုက်သားများဖြစ်နေစဉ်” ဘုရားသခင်၏မဟာမေတ္တာကို အာရုံစိုက်စေသည် (ရောမ ၅:၈ တွင် ကြည့်ပါ)။

5. Dead in sins. This phrase may be connected with “loved us,” thus calling attention to God’s great love for us “while we were yet sinners” (see on Rom. 5:8).

 

အသက်ပြန်ရှင်စေခြင်း။ ဂရိဘာသာ suzōopoieō “အတူတကွ အသက်ပြန်ရှင်စေခြင်း” (အခန်းငယ် ၁ တွင် ကြည့်ပါ)။ ဤစကားလုံးကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤနေရာနှင့် ကောလောသဲ ၂:၁၃ တွင်သာ သုံးထားသည်။ ၎င်းနှင့် ၎င်း၏ရိုးရှင်းသောပုံစံ zōopoieō “အသက်ပြန်ရှင်စေခြင်း” ကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ၁၄ ကြိမ်သုံးပြီး၊ သေခြင်းမှ အသက်ရှင်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်း၊ ဘဝသစ်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ခရစ်တော်သည် သင်္ချိုင်းမှ အသက်ပြန်ရှင်စေခံရသကဲ့သို့၊ လူသည် ဝိညာဉ်ရေးအရ သေခြင်းမှ အသက်ပြန်ရှင်စေခံရသည်။ လူသားကို နိယာမသစ်များဖြင့် အုပ်ချုပ်သော နယ်ပယ်သစ်၊ ဆက်ဆံရေးသစ်သို့ ယူဆောင်လာရန် ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သည်။

Quickened. Gr. suzōopoieō “to make alive together” (see on v. 1). This word is used in the NT only here and in Col. 2:13. It and its simpler form, zōopoieō, “to make alive,” are used 14 times in the NT, and refer to a change from death to life, a rebirth, a new life. As Christ was quickened from the grave, so man is quickened from spiritual death. It is God’s purpose to bring man into a new sphere, a new relationship in which he is governed by new principles.

 

ခရစ်တော်နှင့်အတူ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူနှင့်အတူ အသေခံခြင်း၊ သေခြင်း၊ ထမြောက်ခြင်း၊ အသက်ရှင်ခြင်း၊ အုပ်စိုးခြင်း၊ အမွေဆက်ခံခြင်း၊ ဆင်းရဲဒုက္ခခံခြင်း၊ ၎င်း၏ဘုန်းအသရေကို မျှဝေခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်သည် (ရောမ ၆:၃-၈၊ ၈:၁၇၊ ဂလာတိ ၂:၂၀ ကို ကြည့်ပါ)။ ကယ်တင်ခြင်းသည် သင်ကြားပြသခြင်း သို့မဟုတ် ကိုယ်ကျင့်တရားဖြင့် မဖြစ်ပေါ်ဘဲ၊ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ခရစ်တော်မှ စီးဆင်းလာသော စွမ်းအင်ပြည့်ဝသော အသက်သို့ ယုံကြည်သူ၏ဝင်ရောက်ခွင့်ရှိခြင်းဖြင့်သာ ဖြစ်ပေါ်သည်။

Together with Christ. We are crucified with Him, we die with Him, we rise with Him, we live with Him, we reign with Him, we are joint heirs with Him, we suffer with Him, we share His glory (see Rom. 6:3–8; 8:17; Gal. 2:20). Salvation is achieved not by instruction or moral suasion, but by the believer’s having access, through faith, to the energizing life that flows from Christ.

 

ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းခံရသည်။ အခန်းငယ် ၈ တွင် ကြည့်ပါ။ တမန်တော်သည် ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းအကြောင်းကို ပြည့်ဝစွာ စိတ်အားထက်သန်နေပြီး၊ ဘုရားသခင်၏အံ့ဖွယ်လုပ်ဆောင်မှုကို မီးမောင်းထိုးပြရန် ဤနေရာ၌ ဤအတွေးကို ကွင်းစဉ်အဖြစ် ထည့်သွင်းထားသည်။ ကြိယာ၏ပုံစံသည် ယခုအခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေသော အတိတ်လုပ်ဆောင်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ကယ်တင်ခြင်း၏ ရှုထောင့်သုံးခုရှိသည်—အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်၊ အနာဂတ် (ရောမ ၈:၂၄ တွင် ကြည့်ပါ)။

By grace ye are saved. See on v. 8. The apostle is full of the subject of salvation by grace, and thus throws in this thought parenthetically here so as to highlight God’s wonderful act. The form of the verb indicates a past act resulting in a present condition. There are three aspects of salvation—past, present, and future (see on Rom. 8:24).

 

၆. ကျွန်ုပ်တို့ကို ထမြောက်စေခဲ့သည်။ ရောမ ၆:၅၊ ဖိလိပ္ပိ ၃:၁၀ ကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဘုရား၏ကျေးဇူးတော်၏ အသက်ပြန်ရှင်စေသောတန်ခိုးဖြင့် ထမြောက်ကာ၊ ခရစ်တော်ယေရှုအတွင်း၌ ဘဝသစ်တစ်ခုကို အသက်ရှင်နေထိုင်သည်။

6. Raised us up. Compare Rom. 6:5; Phil. 3:10. We are raised by the vivifying power of God’s grace, to live a new life in Christ Jesus.

 

အတူထိုင်စေသည်။ ခရစ်တော်သည် ဘုရားသခင်၏လက်ျာဘက်တွင် ကောင်းကင်၌ ထိုင်နေပြီး (ဧဖက် ၁:၂၀၊ ကောလောသဲ ၃:၁)၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ၎င်းကို ကျွန်ုပ်တို့၏မဟာကိုယ်စားလှယ်အဖြစ် လက်ခံခြင်းဖြင့်၊ ဝိညာဉ်ရေးအရ ထိုနေရာ၌လည်း ရှိနိုင်ပြီး၊ ၎င်း၏ရာဇပလ္လင်ကို မျှဝေနိုင်သည်။

Sit together. Christ is in heaven seated at the right hand of God (Eph. 1:20; Col. 3:1), and we, by accepting Him as our great representative, may be there also in a spiritual sense, sharing His throne.

 

ကောင်းကင်နေရာများ။ အခန်း ၁:၃ တွင် ကြည့်ပါ။ ခရစ်တော်ကို ဘုရားသခင်၏လက်ျာဘက်တွင် ထိုင်နေသည်ဟု မြင်သူများသည် ဤလောက၌ ရှိနေစဉ် ကောင်းကင်လေထု၌ နေထိုင်နိုင်သည်။ ယုံကြည်သူများသည် ယခုအခါ ခရစ်တော်၏ ကောင်းကင်သို့ဝင်ရောက်ခြင်းသည် ကယ်တင်ခြင်းကို လက်ခံမည့်သူအားလုံး၏ ဝင်ရောက်ခွင့်အတွက် အာမခံချက်ဖြစ်သည်ကြောင့်၊ ကောင်းကင်လောကနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤလောက၌ ဝိညာဉ်ရေးဘဝသည် ကောင်းကင်ဘဝ၏ အရိပ်အယောင်၊ မျှော်လင့်ချက်တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ ခရစ်တော်သည် ၎င်း၏သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ရှိတော်မူသည် (မဿဲ ၂၈:၂၀)၊ ထို့ကြောင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ၎င်းနှင့်အတူ နေထိုင်နေပြီဟု သတ်မှတ်သည်။

Heavenly places. See on ch. 1:3. Those who see Christ as sitting at the right hand of God may dwell in the atmosphere of heaven while here on earth. Believers now belong to the heavenly world, in that Christ’s entrance to the heavenly courts was a pledge of the entrance of all who would accept salvation. The spiritual life on earth then becomes a foretaste, an anticipation, of the heavenly life. Christ is with us by His Holy Spirit (Matt. 28:20), and He counts us as already dwelling with Him.

 

ခရစ်တော်ယေရှု၌။ ဤသည်မှာ ဤအပိုဒ်၏ အဓိကစကားစုဖြစ်ပြီး၊ “ဒုစရိုက်များတွင် သေနေခြင်း” ဟူသော စကားစုနှင့် ပြင်းထန်စွာ ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၅ တွင် ကြည့်ပါ)။

In Christ Jesus. This is the key phrase of the passage, and stands in strong contrast to the phrase “dead in sins” (see on v. 5).

 

၇. လာမည့်ခေတ်များ။ သို့မဟုတ် “လာမည့်အိုင်အုံများ”၊ ထာဝရခေတ်များ။ ပေါလ်သည် ထာဝရခြင်းကို အဆုံးမရှိသော အချိန်ကာလများ၏ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်မှုအဖြစ် ယူဆပြီး၊ အချိန်မရှိသည့်အရာအဖြစ် မဟုတ်ပေ။

7. Ages to come. Or, “the coming aeons,” ages of eternity. Paul conceives of eternity as an endless succession of time periods, not as timeless.

 

ဖော်ပြခြင်း။ သို့မဟုတ် “ပြသခြင်း”။ ဤအခန်းငယ်သည် ကျေးဇူးတော်၏လုပ်ငန်း၏ ကောင်းမြတ်သောရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုကို ဖော်ပြသည်။

Shew. Or, “display.” This verse states one of the beneficent purposes of the work of grace.

 

ကြွယ်ဝသောကျေးဇူးများ။ ဘုရား၏ကျေးဇူးတော်၏ ကြွယ်ဝမှုအားလုံးကို ဖော်ပြရန် ဘဝတစ်ခုတည်း သို့မဟုတ် ခေတ်တစ်ခုတည်းသည် မလုံလောက်ပေ၊ ထာဝရခြင်းသည် လိုအပ်သည်။ ထာဝရခေတ်များတစ်လျှောက်၊ ကယ်တင်ခံရသော အင်အားစုများ၏ တည်ရှိမှုသည် “၎င်း၏ကျေးဇူးတော်၏ ကြွယ်ဝသောကျေးဇူးများ” ကို ဖော်ပြလိမ့်မည် (အခန်း ၁:၆ တွင် ကြည့်ပါ)။

Exceeding riches. No single life or age is sufficient to reveal all the riches of God’s grace; eternity is needed. Throughout endless ages the existence of the redeemed hosts will display the “exceeding riches of his grace” (cf. on ch. 1:6).

 

ကရုဏာသက်ညှာခြင်း။ ခရစ်တော်သည် ဘုရားသခင်က လူသားများအပေါ် ၎င်း၏ကရုဏာသက်ညှာခြင်းကို ပြသရန် အထူးလမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။ “ဘုရားသခင်သည် ခရစ်တော်အတွင်း၌ရှိတော်မူပြီး၊ လောကကို မိမိနှင့်ပြန်လည်သင့်မြတ်စေသည်” (၂ ကောရိန္သု ၅:၁၉)။

Kindness. Christ was the particular channel through which God demonstrated His kindness toward men. “God was in Christ, reconciling the world unto himself” (2 Cor. 5:19).

 

 

၇ (အခန်း ၁:၆၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၃:၁၂ တွင် EGW ကို ကြည့်ပါ)။ ထာဝရခေတ်တွင် လေ့လာရန် အကြောင်းအရာ။—လူသားသည် ကယ်တင်ခြင်းအကြောင်းအစီအစဉ်ကို နားလည်ရန် ထာဝရခေတ်တစ်ခုလုံးကို လိုအပ်လိမ့်မည်။ ၎င်းသည် လူသားအား တစ်လိုင်းချင်း၊ ဤနေရာ၌အနည်းငယ်၊ ထိုနေရာ၌အနည်းငယ် ဖွင့်ပြလိမ့်မည် (မူရင်းစာမူ ၂၁၊ ၁၈၉၅)။

7 (see EGW on ch. 1:6; 1 Cor. 13:12). A Theme for Study in Eternity.—It will take the whole of eternity for man to understand the plan of redemption. It will open to him line upon line; here a little and there a little (MS 21, 1895).

 

 

၈, ၉ (ရောမ ၃:၂၇၊ လုကာ ၁၇:၁၀၊ ရောမ ၃:၂၀-၃၁ တွင် EGW ကို ကြည့်ပါ)။ ကြွားလုံးထုတ်ခြင်းသည် မသင့်လျော်ပါ။—[ဧဖက် ၂:၈, ၉ ကို ကိုးကားသည်။] လူသားများသည် မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်ခြင်း၊ မိမိကိုယ်ကို မြှင့်တင်ခြင်း၏ အန္တရာယ်တွင် အမြဲရှိနေသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏အားနည်းချက်ကို ဖော်ပြသည်။ …

8, 9 (Rom. 3:27; see EGW on Luke 17:10; Rom. 3:20–31). Boasting Out of Place.—[Eph. 2:8, 9 quoted.] Human beings are in continual danger of boasting, of exalting self. Thus they reveal their weakness. …

 

ဒုစရိုက်သားတစ်ဦး၏ ဘဝတွင် ပြောင်းလဲခြင်းပြီးနောက် မြင်တွေ့ရသော ကြီးမားသောပြောင်းလဲမှုသည် မည်သည့်လူ့ကောင်းမှုဖြင့်မျှ ဖြစ်ပေါ်လာခြင်းမဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့် လူသားတို့၏ ကြွားလုံးထုတ်ခြင်းသည် လုံးဝမသင့်လျော်ပါ (မူရင်းစာမူ ၃၆၊ ၁၉၀၄)။

The great change that is seen in the life of a sinner after his conversion is not brought about through any human goodness; therefore all human boasting is entirely out of place (MS 36, 1904).

 

၈. ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် … ယုံကြည်ခြင်းဖြင့်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ဘက်တွင် ကျေးဇူးတော်ဖြစ်ပြီး၊ လူသား၏ဘက်တွင် ယုံကြည်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယုံကြည်ခြင်းသည် ဘုရား၏ဆုကျေးဇူးကို လက်ခံသည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကိုယ်ကို သူ့ထံသို့ အပ်နှံခြင်း၏လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းခံရခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယုံကြည်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ကယ်တင်ခြင်း၏ နည်းလမ်းမဟုတ်ဘဲ၊ ရိုးရှင်းစွာ လမ်းကြောင်းတစ်ခုဖြစ်သည် (ရောမ ၄:၃ တွင် ကြည့်ပါ)။ “ကျေးဇူးတော်” ၏အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အတွက် ရောမ ၃:၂၄ တွင် ကြည့်ပါ။ ကယ်တင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော “ယုံကြည်ခြင်း” ၏ဆွေးနွေးချက်အတွက် ရောမ ၄:၃ တွင် ကြည့်ပါ။

8. By grace … through faith. It is grace on God’s part and faith on man’s part. Faith accepts the gift of God. It is through the act of entrusting ourselves to Him that we are saved, not that faith is the means of our salvation, but simply the channel (see on Rom. 4:3). For a definition of “grace” see on Rom. 3:24. For a discussion of “faith” in relation to salvation see on Rom. 4:3.

 

သင်တို့ကိုယ်မှ မဟုတ်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကယ်တင်ခြင်းသည် လူသား၏ကြိုးပမ်းမှုဖြင့် မဖြစ်ပေါ်ပေ။

Not of yourselves. That is, the salvation is not effected by human effort.

 

ဘုရား၏ဆုကျေးဇူး။ ကယ်တင်ခြင်းသည် ငွေကြေးမရှိဘဲ အခမဲ့ဆုကျေးဇူးဖြစ်သည် (ဟေရှာယ ၅၅:၁၊ ယောဟန် ၄:၁၄၊ ၂ ကောရိန္သု ၉:၁၅၊ ၁ ယောဟန် ၅:၁၁ ကို ကြည့်ပါ)။

Gift of God. Salvation is a free gift, without money or price (see Isa. 55:1; John 4:14; 2 Cor. 9:15; 1 John 5:11).

 

၉. အကျင့်များမှ မဟုတ်။ ဂလာတိ ၂:၁၆ တွင် ကြည့်ပါ၊ ရောမ ၄:၄ တွင် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ အကျင့်များသည် ကယ်တင်ခြင်း၏ အကြောင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ကယ်တင်ခြင်း၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုဖြစ်သည် (ရောမ ၃:၃၁ တွင် ကြည့်ပါ)။

9. Not of works. See on Gal. 2:16; cf. on Rom. 4:4. Works are not a cause but an effect of salvation (see on Rom. 3:31).

 

ဘုန်းကြွယ်ဝခြင်း။ မည်သူမျှ “ငါသည် ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိခဲ့ပြီ” ဟု ဘုန်းကြွယ်ဝစွာ ကြွားဝါပြောဆိုနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ ကယ်တင်ခြင်း၏ အစီအမံ၏ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုမှာ ထာဝရခေတ်ကာလများတွင် ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ ကြွယ်ဝမှုကို ပြသရန်ဖြစ်သည် (အခန်း ၁:၇)။

Boast. No man will ever be able to boast of himself, “I have earned salvation.” One purpose of the plan of salvation is to show in the ages of eternity the riches of God’s grace (ch. 1:7). Thus there is to be no room for any boasting by man.

 

၁၀။ သူ၏လက်ရာ။ ဂရိဘာသာတွင် “ဖန်တီးထားသောအရာ”၊ “လုပ်ဆောင်ချက်”၊ “ဖန်တီးမှု” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် “ပိုင်ယမာ” (poiēma) မှ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး “poem” ဆင်းသက်လာသည်။ ဤနေရာတွင် လူသားအား ဝိညာဉ်ရေးအရ ပြန်လည်ဖန်တီးခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များအတွက် ဘုရားသခင်က ပြန်လည်ဖန်တီးထားသည်။

10. His workmanship. Gr. poiēma, “that which is made or done,” “a work,” “a creation.” The English word “poem” is derived from poiēma. The reference here is to God’s spiritual re-creation of man. We are remade by Him for the purpose of “good works.”

 

ခရစ်တော်၌ ဖန်တီးထားသည်။ လူသားသည် မိမိဘာသာဖြင့် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များကို မဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါ။ ဘုရားသခင်က ရည်ရွယ်ထားသည့် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များကို ဖြစ်ပေါ်စေရန် ခရစ်တော်၌ ဝိညာဉ်ရေးအရ ပြန်လည်ဖန်တီးရန်လိုအပ်သည်။ ဆန္ဒ၊ ခံစားချက်နှင့် ရည်ရွယ်ချက်များပြောင်းလဲခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များဖြင့် သက်သေခံရန် အခွင့်နှင့် တာဝန်ရှိလာသည် (မဿဲ ၅:၁၄–၁၆)။

Created in Christ Jesus. Of himself man cannot bring forth good works. It is necessary for him to be spiritually re-created in Christ before he can produce the good works God purposes he shall bring forth. By a change of the will, affections, and purposes the privilege and duty of witnessing by good works become possible (Matt. 5:14–16).

 

အကြိုပြင်ဆင်ထားသည်။ သို့မဟုတ် “အကြိုတွင်ပြင်ဆင်ထားသည်”။ ဖန်ဆင်းခြင်းမတိုင်မီ ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ကယ်တင်ခံရသူများသည် ထိုအချက်ကို သက်သေခံရန် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များရှိရမည်ဟု စီစဉ်ထားသည်။ ထိုအစီအစဉ်သည် လူသားနေထိုင်ရမည့် ဝိညာဉ်ရေးစည်းမျဉ်းတွင် ရေးထားသည်။

Before ordained. Or, “prepared beforehand.” Before creation it was planned that those saved by grace should have good works as a witness to the fact. That sequence was written into the spiritual code by which man was to live.

 

၎င်းတို့၌ လျှောက်လှမ်းခြင်း။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် “လျှောက်လှမ်းခြင်း” သည် အခန်း ၂ တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ဆိုလိုသည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော ကောင်းမွန်သောအကျင့်များတွင် လျှောက်လှမ်းခြင်းသည် အခန်း ၂ တွင် ဖော်ပြထားသည့်လျှောက်လှမ်းခြင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သောအကျင့်များတွင် လျှောက်လှမ်းခြင်းသည် တောင်းဆိုမှုတစ်ခုအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ၊ ယုံကြည်သူ၌ ဖန်တီးထားသော ဘဝသစ်၏ သဘာဝအလျောက်ထုတ်ဖော်မှုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်သင့်သည်။ အကယ်၍ တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များတွင် မလျှောက်လှမ်းပါက၊ သူသည် ကျေးဇူးတော်ကို လက်ခံရရှိထားခြင်းရှိမရှိ မေးခွန်းထုတ်နိုင်သည်။ စကြဝဠာ၏ ဗိသုကာသည် ဝိညာဉ်များ၏ ဗိသုကာလည်းဖြစ်ပြီး၊ ထာဝရရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း လုပ်ဆောင်သည် (အခန်း ၁:၄)။ ဘုရားသခင်သည် ကောင်းမွန်သောအကျင့်များအတွက် အခွင့်အလမ်းသာမက ၎င်းတို့ကို လုပ်ဆောင်ရန် နည်းလမ်းများကိုပါ ပေးထားသည် (ယောဟန် ၁၅:၁၆၊ ၂ တိမောသေ ၂:၂၁)။

Walk in them. For the NT sense of “walk” see on v. 2. The walk here described is in contrast with that described in v. 2. Walking in good works should be a habitual practice, not as something demanded, but as a natural expression of the new life that has been created in the believer. If one is not walking in good works, it may reasonably be asked whether he has received grace. The Architect of the universe is also the Architect of souls, working according to an eternal purpose (ch. 1:4). God has provided not only the opportunity for good works but also the means for their performance (John 15:16; 2 Tim. 2:21).

 

၁၁။ ထို့ကြောင့် သတိရပါ။ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးအတွက် သူ၏ယခင်အနေအထားကို ပြန်လည်သတိရခြင်းသည် ကောင်းသည်။ ယုဒလူမျိုးနှင့် တပါးအမျိုးသားများသည် မက်ဆီယာ (ခရစ်တော်) နှင့် ဆက်နွယ်မှုအသစ်သို့ တူညီသောနည်းဖြင့် ဝင်ရောက်ခဲ့သည်ကို သိရှိရခြင်းသည် ယုဒလူမျိုးနှင့် တပါးအမျိုးသားများအတွက် အံ့သြစရာဖြစ်သည်။ ယုဒလူမျိုးများသည် ဘုရားသခင်၏ ဗျာဒိတ်တော်များကို ဦးစွာလက်ခံရရှိခဲ့သည့်အားသာချက်ရှိသည် (ရောမ ၃:၁, ၂)။

11. Wherefore remember. It is good for the Christian to recall his former estate. It was a surprise to Jew and Gentile alike to discover that both entered into the new covenant relationship with the Messiah by the same means, even though the Jew had the advantage of having first received the oracles of God (Rom. 3:1, 2).

 

ဇာတိပကတိတပါးအမျိုးသားများ။ ၎င်းတို့၏ အရေဖျားလှီးမဖြတ်ထားသောအနေအထားကို ရည်ညွှန်းသည်။

Gentiles in the flesh. A reference to their state of uncircumcision.

 

အရေဖျားမလှီးဖြတ်ခြင်း … အရေဖျားလှီးဖြတ်ခြင်း။ တပါးအမျိုးသားများနှင့် ယုဒလူမျိုးများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်သည့်ဝေါဟာရများ (ရောမ ၂:၂၅–၂၉၊ ဂလာတိ ၅:၆ ကိုကြည့်ပါ)။

Uncircumcision … Circumcision. Distinctive terms denoting Gentiles and Jews (see on Rom. 2:25–29; Gal. 5:6).

 

၁၂။ ခရစ်တော်မရှိဘဲ။ သို့မဟုတ် “ခရစ်တော်နှင့်ခွဲခွာနေခြင်း”၊ သူနှင့်ခွဲခွာနေခြင်း။ ၎င်းသည် တပါးအမျိုးသားများကို အပြစ်တင်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ မက်ဆီယာ (ခရစ်တော်) နှင့် ဆက်နွယ်မှုမရှိသဖြင့် ၎င်းတို့သည် ပြန်လည်မွေးဖွားခြင်းစွမ်းအားမရှိသည့်အချက်ကို ဖော်ပြခြင်းသာဖြစ်သည်။ “ခရစ်တော်မရှိဘဲ” သည် ပေါလ်၏ မကြာခဏထပ်လောင်းပြောဆိုသော “ခရစ်တော်၌” (အခန်း ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ) ဆိုသည့် အဓိကအကြောင်းအရာနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်သည်။

12. Without Christ. Or, “apart from Christ,” separated from Him. This is no condemnation of the Gentiles, but simply an assertion of the fact that, being without connection with the Messiah, they were without the source or regenerative power. “Without Christ” is the tragic opposite of Paul’s oft-repeated theme phrase, “in Christ” (see on ch. 1:1).

 

သူစိမ်းများဖြစ်နေခြင်း။ စာသား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ “ဖယ်ကြဉ်ခံခဲ့ရခြင်း” (ဧဖက် ၂:၁၉၊ ကောလောသဲ ၁:၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Being aliens. Literally, “having been alienated” (cf. Eph. 2:19; Col. 1:21).

 

ဧည့်သည်များ။ ဘုရားသခင်သည် အာဗြဟံနှင့် သူ၏သားစဉ်မြေးဆက်များနှင့် ပဋိညာဉ်များချုပ်ဆိုခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၃; ၂၂:၁၈)။ ၎င်းတို့သည် တပါးအမျိုးသားများအား ပဋိညာဉ်အခွင့်များကို ဖိတ်ကြားပြီး စစ်မှန်သောဘုရားကို ကိုးကွယ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ရန်ဖြစ်သည် (အတွဲ IV၊ စာမျက်နှာ ၂၈–၃၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏အစီအစဉ်ကို မလိုက်နာခဲ့သဖြင့် တပါးအမျိုးသားများသည် “သူစိမ်းများ” နှင့် “ဧည့်သည်များ” အဖြစ်သာ ကျန်ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်တော်မလာမီ၊ “ပဋိညာဉ်ကတိများ” ၏ အသိပညာသည် ယုဒလူမျိုးများထံတွင်သာ ကန့်သတ်ထားခဲ့သည်။

Strangers. God made His covenants with Abraham and his descendants (Gen. 12:3; 22:18). They were to make the covenant privileges available to the Gentiles and to invite them to participate in the worship of the true God (see Vol. IV, pp. 28–30). They failed to carry out God’s plan, and the Gentiles remained “aliens” and “strangers.” Before Christ came, the knowledge of the “covenants of promise” was thus confined almost entirely to the Jews.

မျှော်လင့်ချက်မရှိခြင်း။ တပါးအမျိုးသားများသည် မက်ဆီယာ (ခရစ်တော်) အတွက် မျှော်လင့်ချက်မရှိခဲ့သဖြင့် သူ့ထံမှရရှိမည့် ကောင်းချီးများအတွက်လည်း မျှော်လင့်ချက်မရှိခဲ့ပါ။ ရောမမြို့ရှိ ကတ်ကွန်းများတွင် ခရစ်ယာန်ကျောက်စာများတွင် “မျှော်လင့်ချက်” ဟူသောစကားလုံးကို မကြာခဏတွေ့ရသော်လည်း၊ တပါးအမျိုးသားများ၏ သင်္ချိုင်းကျောက်စာများတွင် မတွေ့ရပါ။

No hope. The Gentiles had no hope in the Messiah, hence, no hope for the blessings that would flow from Him. In the catacombs of Rome the word “hope” is commonly found in Christian inscriptions, but it is never found in the inscriptions on heathen tombs.

 

ဘုရားမရှိခြင်း။ ဂရိဘာသာတွင် “အသီအိုင်” (atheoi) မှ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး “atheist” ဆင်းသက်လာသည်။ သို့သော် ဤအကြောင်းအရာတွင် ဂရိစကားလုံးသည် “ဘုရားသခင်ကို မသိခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သာရှိပေမည်။ ၎င်းသည် ဆင်းရဲဒုက္ခများနှင့် ဆုံးရှုံးမှု၏ အဆုံးစွန်ဖြစ်သည်။ တပါးအမျိုးသားများသည် ဘုရားများမရှိသည့်အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ဘုရားမသိသူများမဟုတ်ပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့တွင် ဘုရားများစွာရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သန့်ရှင်းခြင်း၊ မေတ္တာ၊ တရားမျှတခြင်းနှင့် သနားကရုဏာရှိသော စစ်မှန်သောဘုရားသခင်ကို မသိခဲ့ပါ။

Without God. Gr. atheoi, from which our word “atheist” is derived. However, the Greek word in the present context perhaps signifies no more than “not knowing God.” This is the ultimate in misery and loss. The Gentiles were not atheistic in the sense of lacking gods, for they had many gods. They were without the knowledge of the true God, whose attributes are holiness, love, justice, and mercy.

 

၁၃။ ယခုမူကား။ ပေါလ်၏ ထင်ရှားသောဆန့်ကျင်ဘက်ဖော်ပြမှုတစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်း ၄ ကိုကြည့်ပါ)။

13. But now. Another of Paul’s striking contrasts for emphasis (cf. v. 4).

 

ဝေးကွာနေသူများ … နီးကပ်လာသူများ။ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ခေါ်ဆိုမှုနှင့်အတူ (အတွဲ IV၊ စာမျက်နှာ ၃၅ ကိုကြည့်ပါ) တပါးအမျိုးသားများထံ ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောခဲ့သည် (ရောမ ၁၁:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့ထဲမှ များစွာသူများက တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး “နီးကပ်လာခဲ့သည်”။

Far off … nigh. With the call of the Christian church (see Vol. IV, p. 35) the gospel was preached to the Gentiles (see on Rom. 11:12). Many of them responded and thus were brought “nigh.”

 

အသွေးတော်ဖြင့်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် သူ၏အသွေးတော်ဖြင့် ပြန်လည်သင့်မြတ်ခဲ့သည် (ရောမ ၅:၁၀၊ ၂ ကောရိန္သု ၅:၁၉)၊ အသွေးတော်ဖြင့် ရွေးနှုတ်ခံရသည် (ကောလောသဲ ၁:၁၄)၊ အသွေးတော်ဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းရရှိသည် (ရောမ ၅:၉)၊ အသွေးတော်ဖြင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းခံရသည် (၁ ယောဟန် ၁:၇)။ ခရစ်တော်၏အသွေးသည် ဘုရားသခင်၏ နာမတော်ကို သက်သေပြခြင်းနှင့် သူ၏မေတ္တာကို သက်သေပြခြင်းဖြစ်သည်။ “အောင်မြင်သောကျောက်တုံး” (Rock of Ages) ဟူသော သီချင်းကိုရေးသားသူ တော့ပလေဒီ (Toplady) သည် ဧဖက် ၂:၁၃ ကို အခြေခံ၍ တစ်ဦးတည်းလုပ်သားတစ်ဦးက ဂိုဒေါင်တစ်ခုတွင် ဟောပြောသော တရားဒေသနာကို ကြားနာပြီး သိမ်းသွင်းခံခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ယေရှုခရစ်၏အသွေးနှင့် ကယ်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုကို ရောမ ၃:၂၅ တွင်ကြည့်ပါ။

By the blood. We are reconciled by His blood (Rom. 5:10; 2 Cor. 5:19), redeemed by His blood (Col. 1:14), justified by His blood (Rom. 5:9), and cleansed by His blood (1 John 1:7). The blood of Christ is the vindication of God’s good name and the proof of His love. It is said that Top-lady, the author of that beautiful hymn “Rock of Ages,” was converted by hearing a sermon on Eph. 2:13 preached by a workingman in a barn. For the relationship of the blood of Jesus to salvation see on Rom. 3:25.

 

 

၁၄–၁၆ (ကောလောသဲ ၂:၁၄–၁၇။ အက်စီ ၁၅:၁, ၅ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ ကားစဉ်များ ကားတိုင်တွင်အဆုံးသတ်သည်။—ဗိမာန်တော်၏ဝတ်ပြုရေးနှင့်ဆက်နွယ်သော ကားစဉ်များသည် ခရစ်တော်ကို ပုံဆောင်နှင့်အရိပ်ပုံစံဖြင့် ပုံဖော်ထားပြီး၊ ကားတိုင်ပေါ်တွင် စစ်မှန်ပြီးပြည့်စုံသော ပူဇော်သက္ကာဖြစ်သည့် ဘုရားသခင်၏သိုးသငယ်၏သေခြင်းတွင် ပုံဆောင်နှင့်အရိပ်သည် အမှန်တရားနှင့်ဆုံမိသောကြောင့် ကားတိုင်တွင် ဖယ်ရှားခံခဲ့ရသည် (MS ၇၂, ၁၉၀၁)။

14–16 (Col. 2:14–17; see EGW on Acts 15:1, 5). Ceremonies End at the Cross.—The ceremonies connected with the services of the temple, prefiguring Christ in types and shadows, were taken away at the time of the crucifixion, because on the cross type met antitype in the death of the true and perfect offering, the Lamb of God (MS 72, 1901).

 

(ရောမ ၃:၃၁)။ ခရစ်တော်သည် ဥပဒေမဟုတ်၊ ကားတိုင်တွင်သေခဲ့သည်။—ဆယ်ပညတ်ဥပဒေသည် ထာဝရအဆုံးမရှိသောကာလတစ်လျှောက် ရှင်သန်ပြီး ဆက်လက်ရှင်သန်မည်ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်၏ ကားတိုင်ပေါ်တွင်သေခြင်းဖြင့် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ပူဇော်သက္ကာများ၏ ဝတ်ပြုရေးလိုအပ်ချက်သည် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ သူ၌ အရိပ်သည် အမှန်တရားနှင့်ဆုံမိသည်။ ဘုရားသခင်၏သိုးသငယ်သည် ပြည့်စုံပြီး ပြည့်ဝသောပူဇော်သက္ကာဖြစ်သည်။

(Rom. 3:31.) Christ, Not the Law, Crucified.—The law of the ten commandments lives and will live through the eternal ages. The need for the service of sacrifices and offerings ceased when type met antitype in the death of Christ. In Him the shadow reached the substance. The Lamb of God was the complete and perfect offering.

 

ဘုရားသခင်၏ဥပဒေသည် ယေဟောဝါ၏ရာဇပလ္လင်တည်ရှိသရွေ့ ၎င်း၏မြင့်မြတ်သောသဘာဝကို ထိန်းသိမ်းထားမည်ဖြစ်သည်။ ဤဥပဒေသည် ဘုရားသခင်၏သဘာဝကို ဖော်ပြသည်။ … ပုံဆောင်နှင့်အရိပ်များ၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းနှင့် ပူဇော်သက္ကာများသည် ခရစ်တော်၏ ကားတိုင်ပေါ်တွင်သေခြင်းပြီးနောက် တန်ဖိုးမရှိတော့ပါ။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ဥပဒေသည် ခရစ်တော်နှင့်အတူ ကားတိုင်ပေါ်တွင် မသေခဲ့ပါ။ အကယ်၍ ၎င်းသေခဲ့ပါက၊ စာတန်သည် ကောင်းကင်တွင် ရယူရန်ကြိုးစားခဲ့သမျှကို ရရှိခဲ့မည်ဖြစ်သည်။ ဤကြိုးစားမှုကြောင့် သူသည် ကောင်းကင်တရားရုံးများမှ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် သူလှည့်စားခဲ့သော ကောင်းကင်တမန်များနှင့်အတူ ပြိုလဲခဲ့သည်။ ယနေ့တွင်လည်း သူသည် ဘုရားသခင်၏ဥပဒေနှင့်ပတ်သက်၍ လူသားများကို လှည့်စားနေသည် (MS ၁၆၇, ၁၈၉၈)။

The law of God will maintain its exalted character as long as the throne of Jehovah endures. This law is the expression of God’s character. … Types and shadows, offerings and sacrifices had no virtue after Christ’s death on the cross; but God’s law was not crucified with Christ. Had it been, Satan would have gained all that he attempted to gain in heaven. For this attempt he was expelled from the heavenly courts. He fell, taking with him the angels he had deceived. And today he is deceiving human beings in regard to the law of God (MS 167, 1898).

 

(၁ ယောဟန် ၃:၄)။ စာတန်၏ ဆိုးရွားသောမုသားစကား။—ဘုရားသခင်သည် ဤလောကသို့ သူ၏တစ်ပါးတည်းသောသားတော်ကို ပေးအပ်ခြင်း၏ အနန္တတန်ဖိုးရှိသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းကို ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းသည် လူသားအား ဤဘဝတွင်နှင့် အနာဂတ်ထာဝရဘဝတွင် ဘုရားသခင်၏ပညတ်များကို ချိုးဖောက်ခွင့်ပေးရန်မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် စာတန်မှ ဖန်တီးထားသော ဆိုးရွားသောမုသားစကားဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၎င်း၏လိမ်လည်သဘာဝကို ထင်ရှားစေရမည်။ စာတန်က ဖျက်ဆီးပစ်ရန် အလွန်လိုလားသော ဤဥပဒေသည် ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ ကြီးမားသော အကျင့်စာရိတ္တစံနှုန်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ချိုးဖောက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်သော လွန်ကျူးမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ဥပဒေ၏ ပြစ်ဒဏ်ဖြင့် ကျရောက်မည်ဖြစ်သည်။ ယေဟောဝါ၏ဥပဒေကို ဖျက်ဆီးပြီး လွန်ကျူးမှုတွင် ဆက်လက်နေထိုင်သော ဤလောက၏သားသမီးများအားလုံးအတွက်၊ သေခြင်းသည် ဧကန္တ ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည် (MS ၇၂, ၁၉၀၁)။

(1 John 3:4). An Infamous Lie of Satan.—God did not make the infinite sacrifice of giving His only-begotten Son to our world, to secure for man the privilege of breaking the commandments of God in this life and in the future eternal life. This is an infamous lie originated by Satan, which must be made to appear in its false, deceitful character. This law that Satan so much desires to have regarded null and void, is the great moral standard of righteousness. Any violation of it is an act of transgression against God, and will be visited with the penalty of the divine law. To all the inhabitants of the world who make void the law of Jehovah, and continue to live in transgression, death must surely come (MS 72, 1901).

 

 

၁၄။ သူသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “သူ” သည် အလေးပေးထားသည်။ ခရစ်တော်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဖန်တီးသူသာမက၊ သူကိုယ်တိုင်သည် ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်ပြီး၊ လူသားအားလုံး၏ ခွဲခြားမှုများကို ဖယ်ရှားရန် သူ၌ဖြစ်သည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတရားသည် မက်ဆီယာ (ခရစ်တော်) နှင့် မကြာခဏဆက်စပ်ခဲ့သည် (ဟေရှာယ ၉:၆၊ မိက္ခာ ၅:၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် ၎င်းတို့၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်ခြင်းဖြင့်၊ ခရစ်တော်သည် ယုဒလူမျိုးနှင့် တပါးအမျိုးသားများအကြား ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

14. He is our peace. The “he” is emphatic in the Greek. Christ is not only the peacemaker; He Himself is peace, the bond of union and of peace. In Him all the divisions of mankind are to be abolished. In the OT the idea of peace was often linked with that of the Messiah (Isa. 9:6; cf. Micah 5:5). By being their peace before God, Christ effected peace between Jew and Gentile.

 

လူမျိုးနှစ်ခုကို တစ်ခုဖြစ်စေခဲ့သည်။ ယခုအခါ ယုဒလူမျိုးဖြစ်စေ၊ ဂရိလူမျိုးဖြစ်စေ၊ ကျွန်ဖြစ်စေ၊ လွတ်လပ်သူဖြစ်စေ မရှိတော့ပါ (ဂလာတိ ၃:၂၈)။

Made both one. There is now neither Jew nor Greek, bond nor free (Gal. 3:28).

 

အဆီးအတားနံရံ။ စာသား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ “ခြံစည်းရိုး၏ အဆီးအတားနံရံ”၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ခြံစည်းရိုးဖြစ်သော အဆီးအတားနံရံ”။ ဤပုံသဏ္ဌာန်သည် ဗိမာန်တော်တွင် တပါးအမျိုးသားများ၏ ဝင်းနှင့် ယုဒလူမျိုးများ၏ ဝင်းကို ခွဲခြားထားသော အတားအဆီးမှ ဆင်းသက်လာပေမည် (အတွဲ V၊ စာမျက်နှာ ၆၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနံရံအပြင်ဘက်သို့ တပါးအမျိုးသားတစ်ဦးမှ မသွားရဲပါ။ စာမျက်နှာ ၄၄၉ ရှိ သရုပ်ဖော်ပုံကို ကြည့်ပါ။

Middle wall of partition. Literally, “partition wall of the fence,” meaning, “the partition wall which is the fence.” The imagery may have been derived from the barrier in the Temple separating the court of the Gentiles from the court of the Jews (see Vol. V, p. 67). Beyond this wall no Gentile dared go. See illustration facing p. 449.

 

၁၅။ ဖျက်သိမ်းခဲ့သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ကာတာဂျီယို” (katargeō) သည် “ဖျက်သိမ်းရန်”၊ “အဓိပ္ပာယ်မရှိစေရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤကြိယာသည် မြေကို “အနှောင့်အယှက်ပေးသော” (katargeō) သင်္ဘောသဖန်းပင်အတွက်လည်းသုံးသည် (လုကာ ၁၃:၇)၊ ထို့ပြင် ဘုရားသခင်၏ယုံကြည်ခြင်းကို “အကျိုးမရှိစေသော” မယုံကြည်ခြင်းအတွက်လည်း သုံးသည် (ရောမ ၃:၃ ကိုကြည့်ပါ)။

15. Abolished. Gr. katargeō, “to cancel,” “to make null and void.” The verb is used of the unfruitful fig tree that “cumbered” (katargeō) the ground (Luke 13:7), and also of the unbelief that “makes” the faith of God “without effect” (see on Rom. 3:3).

 

သူ၏ဇာတိပကတိတွင်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကားတိုင်ပေါ်တွင် သူ၏ခန္ဓာကိုယ်ကို ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဖြစ်သည်။

In his flesh. That is, in the sacrifice of His body on the cross.

 

ရန်ငြိုးဖွဲ့မှု။ ဤစကားလုံးသည် “အဆီးအတားနံရံ” သို့မဟုတ် “ပညတ်စည်းမျဉ်းများ” နှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။ ဂရိဘာသာသည် ပထမဆက်စပ်မှုကို ထောက်ခံပုံရသော်လည်း၊ ဒုတိယဆက်စပ်မှုသည်လည်း မဖြစ်နိုင်ချေ၊ အကြောင်းအရာအရ ထောက်ခံနိုင်သည်။ ဤအယူအဆနှစ်ခုသည် မဆက်စပ်ပါ။ ခရစ်တော်သည် “စည်းမျဉ်းများပါသော ပညတ်ဥပဒေ” ကို ဖျက်သိမ်းခြင်းဖြင့် ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုကို ဖယ်ရှားခဲ့သည်။

The enmity. This word may be considered as being in apposition either to “middle wall” or to “law of commandments.” The Greek seems to favor the former connection, although the latter is not impossible, and may be favored by the context. The two ideas are not unrelated. Christ did away with the enmity by the act of abolishing the “law of commandments contained in ordinances.”

 

ပညတ်ဥပဒေ။ ၎င်းသည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ယူဆသည်။ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေသည် ကားတိုင်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ ဘုရားသခင်ပေးထားသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းစနစ်သည် ပေါလ်ဖော်ပြသော ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုကို ဖန်တီးမထားကြောင်း သတိရရမည်။ ယုဒလူမျိုးများက ၎င်းကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုပုံ၊ ၎င်းတို့ထည့်သွင်းသော ထပ်ဆောင်းမှုများနှင့် ၎င်းတို့လက်ခံထားသော သီးသန့်နှင့် ရန်လိုသောသဘောထားများသည် ရန်ငြိုးဖွဲ့မှု၏ အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ထပ်ဆောင်းထားသော စည်းမျဉ်းများနှင့် ရှုပ်ထွေးသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုများသည် မူလပညတ်များ၏ အားသက်ရောက်မှုနှင့် လုပ်ဆောင်မှုကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားတစ်ဦးသည် “ဣသရေလအမျိုးသားများအသင်း” (အခန်း ၁၂) သို့ ဝင်ရောက်လိုပါက၊ ရှုပ်ထွေးသော ဥပဒေဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်။ ဤစနစ်သည် ၎င်းအတွက် ဆွဲဆောင်မှုနည်းပါးပြီး၊ ၎င်းစနစ်၏ ဖန်တီးသူဟု သူယုံကြည်သော ဘုရားသခင်သည် ၎င်းအတွက် ဆွဲဆောင်မှုမရှိဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယုဒလူမျိုးစနစ်သည် တပါးအမျိုးသားများအား စစ်မှန်သောဘုရားကို ကိုးကွယ်ခြင်းမှ တားဆီးသော အဆီးအတားနံရံအဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ယုဒလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ တပါးအမျိုးသားအိမ်နီးချင်းများကို မုန်းတီးပြီး ရွံရှာခဲ့သည်။ တပါးအမျိုးသားများကလည်း ၎င်းတို့၏ ယုဒလူမျိုးအိမ်နီးချင်းများကို မုန်းတီးပြီး မထီမဲ့မြင်ပြုခဲ့သည်။

Law of commandments. This is generally thought of as referring to the ceremonial law. It is true that the ceremonial law came to an end at the cross, but it should be remembered that the ceremonial system as God gave it did not create the enmity Paul here describes. It was the interpretation the Jews placed upon it, the additions they made to it, and the exclusive and hostile attitudes they adopted as a result, that were the basis of the hostility. The added regulations, together with the involved interpretations, served either to modify the force and function of the original commands or else greatly to nullify them. Any Gentile who wished to join the “commonwealth of Israel” (v. 12) was confronted with an involved system of legal requirements. It is easy to see how the system would hold little attraction for him, or how the God who, he believed, was the author of the system would not appeal to him. The Jewish system thus stood as an insurmountable barrier, a partition wall, preventing the Gentiles from accepting the worship of the true God. The Jews loathed and detested their Gentile neighbors, and the Gentiles, in turn, hated and despised their Jewish neighbors.

 

ဘုရားသခင်သည် ယုဒလူမျိုးများကို ဘုရားသခင်၏ “ဗျာဒိတ်တော်များ” (ရောမ ၃:၂) ကို အပ်နှင်းခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် စစ်မှန်သောဘာသာတရား၏ တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ဤလောကတွင် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်တည်ထောင်ခြင်းမတိုင်မီ၊ ကယ်တင်ခြင်းကို ရှာဖွေသူများကို ဘုရားသခင်ညွှန်ကြားနိုင်သော အခြားလူမျိုးမရှိခဲ့ပါ။ “မောရှေ၏ထိုင်ခုံတွင်ထိုင်နေသော” ကျမ်းစာဆရာများနှင့် ဖာရိရှဲများကို ရည်ညွှန်း၍ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင်က “သူတို့မှာထားသမျှကို လိုက်နာပြီး ပြုလုပ်ပါ” ဟု လူများကို အကြံပေးခဲ့သည် (မဿဲ ၂၃:၃)။ ယုဒလူမျိုးများသည် ခရစ်တော်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ပြီးနောက်၊ ၎င်းတို့၏ စစ်မှန်သောဘာသာတရား၏ တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်အဖြစ်သော အဆင့်အတန်းကို ရုပ်သိမ်းခံခဲ့ရပြီး ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သို့ ပေးအပ်ခဲ့သည် (မဿဲ ၂၁:၄၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ကားတိုင်တွင်သေဆုံးပြီးနောက်၊ ဘုရားသခင်၏သားသမီးတစ်ဦးအတွက် ယုဒဘာသာ၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာများတွင် ပါဝင်ရန် မလိုအပ်တော့ပါ (ဂလာတိ ၂:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အစပိုင်းတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် ယုဒဘာသာအကြား ကွဲပြားမှုကို ရှင်းလင်းစွာ နားမလည်ခဲ့ပါ။ ယုဒလူမျိုးသက်ဝင်ယုံကြည်သူများစွာသည် ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ယေရှုကို မက်ဆီယာ (ခရစ်တော်) အဖြစ်လက်ခံထားသော ယုဒဘာသာသာဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် တပါးအမျိုးသားများသည် ယေရှုခရစ်ကို လက်ခံရုံသာမက အရေဖျားလှီးဖြတ်ခြင်းနှင့် ယုဒဥပဒေစနစ်ကို လိုက်နာရမည်ဟု ထင်ခဲ့သည်။ ဤမေးခွန်းကို ဖြေရှင်းရန် ယေရုဆလင်ကောင်စီအစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူခဲ့သည် (အက်စီ ၁၅)။ ကောင်စီသည် ဤလူမျိုးများ၏ တောင်းဆိုမှုများကို ဆန့်ကျင်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ချခဲ့သည်။ သို့သော်၊ အားလုံးသည် ကောင်စီ၏ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လက်ခံရန် ဆန္ဒမရှိပုံရသည်။ ဂလာတိဒေသရှိ အသင်းတော်များကို အနှောင့်အယှက်ပေးသော ဤအုပ်စု၏ စိတ်အားထက်သန်သူများမှ ခိုင်မာသောအုပ်စုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဤအနေအထားသည် ပေါလ်၏ ဂလာတိလူမျိုးများထံ စာတစ်စောင်ကို ရေးသားစေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတွင် ယုဒဘာသာစနစ်သည် ယခုအခါ ခေတ်မမီတော့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။

God had entrusted the Jews with the divine “oracles” (Rom. 3:2). They stood in the world as the official representatives of the true religion. Until the founding of the Christian church there was no other people to whom God could direct the seekers for salvation. Referring to the scribes and the Pharisees who “sit in Moses’ seat,” Jesus Himself counseled the people, “All therefore whatsoever they bid you observe, that observe and do” (Matt. 23:3). When the Jews rejected Christ, their status as the official representatives of the true religion was taken away from them and given to the Christian church (see on Matt. 21:43). After the crucifixion it was no longer necessary for the child of God to engage in the ritual of Judaism (see on Gal. 2:16). At first the distinction between Christianity and Judaism was not too clearly understood. Many Jewish converts believed that Christianity was simply Judaism to which had been added belief in Jesus as the Messiah. They maintained that the Gentiles should be circumcised and conform to the Jewish legal system in addition to their acceptance of Jesus Christ. The Jerusalem Council convened to settle the question (Acts 15). The council ruled against the claims of these men. However, not all seemed willing to accept the decisions of the council. A strong party developed, which continued to insist that Gentiles should accept Judaism along with Christianity. A group of zealots from this party upset the churches in Galatia, a situation that gave rise to the Epistle of Paul to the Galatians, in which he clearly set forth that the system of Judaism was now obsolete.

 

ဤအခန်းကျမ်းတွင် ပေါလ်၏ အဓိကအကြောင်းအရာသည် ယုဒဘာသာမှ ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ရှုပ်ထွေးသော ပညတ်များနှင့် အမိန့်များပါသော ယုဒဘာသာသည် ဖျက်သိမ်းခံခဲ့ရသည်။ ခရစ်တော်ကို လက်ခံခြင်းနှင့် ဤအတားအဆီးကို ဖယ်ရှားခြင်းဖြင့်၊ “ဝေးကွာနေသူများ” ဖြစ်သော တပါးအမျိုးသားများသည် “နီးကပ်လာခဲ့သည်”။

This same transition from Judaism to Christianity is Paul’s theme in this present verse. Judaism, with its involved system of commands and decrees, was abolished. With their acceptance of Christ and the removal of this barrier, Gentiles who were “far off” were “made nigh.”

 

ဂျူးဘာသာ၏အဆုံးသတ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်က ဂျူးလူမျိုးများအား ပေးအပ်ခဲ့သော ဥပဒေအားလုံးကို ဖျက်သိမ်းခြင်းဟု မဆိုလိုပါ။ ခရစ်တော်ကို ညွှန်ပြသော ထုံးတမ်းဥပဒေသည် ခရစ်တော်က ၎င်း၏ပုံစံများကို ဖြည့်ဆည်းပြီးသောအခါ သဘာဝအလျောက် အဆုံးသတ်သွားသည်။ ဂျူးလူမျိုး၏ အချုပ်အခြာအာဏာ ဆုံးရှုံးသွားခြင်းနှင့်အတူ ဂျူးပြည်သူ့ဥပဒေသည် အကြီးအကျယ် ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ စရိုက်လက္ခဏာကို ပုံတူရိုက်ထားသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများသည် ဘုရားသခင်ကဲ့သို့ ထာဝရတည်ရှိပြီး ဘယ်သောအခါမှ ဖျက်သိမ်းနိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ဂျူးဥပဒေစနစ်၏ အဆုံးသတ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပေါလု၏ သွန်သင်ချက်အားလုံးတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားဥပဒေသည် ဖျက်သိမ်းခြင်းမခံရကြောင်း အလေးအနက်ထားပြီး ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည် (ရောမ ၃:၃၁ ကို ကြည့်ပါ)။ အရေဖျားလှီးခြင်း၏အဆုံးသတ်အကြောင်းပြောသောအခါ ပေါလုသည် “ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းခြင်းသည် [အရာအားလုံး]” ဖြစ်သည်ဟု ဂရုတစိုက် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည် (၁ ကော ၇:၁၉ ကို ကြည့်ပါ)။ နောက်ထပ်ကြည့်ရန် ဂလာတိ ၂:၁၆။

But the coming to an end of Judaism did not mean the abrogation of all the laws that God had given to the Jews. The ceremonial law which pointed to Christ naturally came to an end when Christ fulfilled its types. Jewish civil law had already largely passed away with the passing of the nation’s sovereignty. But the moral precepts, which are a transcript of the character of God, are as eternal as God Himself and can never be abrogated. In all his teaching concerning the end of the Jewish legal system, Paul made emphatically clear that the moral law was not abrogated (see on Rom. 3:31). When speaking of the end of circumcision Paul was careful to add, “but the keeping of the commandments of God [is everything]” (see on 1 Cor. 7:19). See further on Gal. 2:16.

 

ပါဝင်သည်။ ဤစကားလုံးကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ဤဝါကျကို “အမိန့်ပုံစံများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ပညတ်တော်များ၏ ဥပဒေ” သို့မဟုတ် “အမိန့်ပုံစံများဖြင့် ဖော်ပြထားသော” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။

Contained. This word is supplied. The clause may be translated, “law of commandments consisting of decrees [or, “expressed in decrees”].”

 

အမိန့်ပုံစံများ။ ဂရိဘာသာဖြင့် ဒေါဂ်မာတာ၊ “အမိန့်များ”၊ “ညွှန်ကြားချက်များ”၊ “ပြဋ္ဌာန်းချက်များ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ လုကာ ၂:၁ တွင် ဤစကားလုံးကို ဧကရာဇ်ဩဂတ်စ်မှ “ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်း အခွန်ကောက်ရမည်” ဟူသော အမိန့်အတွက် အသုံးပြုထားသည်။ တမန်တော် ၁၇:၇ တွင် ဧကရာဇ်၏ အမိန့်များကို ယေဘုယျအားဖြင့် ဖော်ပြရာတွင် အသုံးပြုထားသည်။ တမန်တော် ၁၆:၄ တွင် ဒေါဂ်မာတာသည် ယေရုဆလင်ကောင်စီ၏ အမိန့်များကို ဖော်ပြသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် ဒေါဂ်မာတာသည် ဂျူးဥပဒေ၏ အမိန့်ပုံစံများကို ဖော်ပြသည်။

Ordinances. Gr. dogmata, “decrees,” “commands,” “enactments.” In Luke 2:1 the word is used of the decree from Caesar Augustus, “that all the world should be taxed,” and in Acts 17:7, of the decrees of Caesar in general. In Acts 16:4 dogmata describes the decrees of the Jerusalem Council. In the present verse dogmata describes the decrees of Jewish law.

 

ဖန်တီးရန်။ ဂရိစကားလုံး ktizō၊ “ဖန်တီးရန်” ဟုဘာသာပြန်ဆိုသည် (အခန်းကြီး ၂:၁၀ တွင်လည်းတွေ့ရသည်)။

To make. Gr. ktizō, “to create,” as the word is translated in v. 10.

 

နှစ်ခုမှ။ စာသားအရ “နှစ်ခု” ဟုဆိုလိုသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဂျူးနှင့်တစ်ပါးအမျိုးသားများဖြစ်သည်။

Of twain. Literally, “of the two,” that is, Jew and Gentile.

လူသစ်တစ်ဦး။ ဤသည်မှာ ၎င်းတို့အကြား သဟဇာတဖြစ်မှုထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည်။ ဂရိစကားလုံး “သစ်” သည် အချိန်အရ သစ်မဟုတ်ဘဲ အရည်အသွေးအရ သစ်ကို ဆိုလိုသည်။ ဤတွင် ၎င်းကို ဖွဲ့စည်းထားသော အစိတ်အပိုင်းနှစ်ခုနှင့် ကွဲပြားသော အရည်အသွေးရှိသည့် လူသစ်တစ်ဦးဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၄:၂၄ ကိုလည်းကြည့်ပါ)။

One new man. This means more than harmony established between them. The Greek word for “new” means new in quality rather than in time. Here is a new person, of different quality from either of the two elements composing it (cf. on ch. 4:24).

 

သင်္ဘောဖြစ်စေရန်။ ဤစကားလုံးများသည် အခန်းကြီး ၂:၁၄ ၏ “သူသည် ငါတို့၏သင်္ဘောဖြစ်သည်” ဟူသော စကားစုကို ရှင်းပြသည်။

Making peace. These words explain the phrase, “he is our peace,” of v. 14.

 

၁၆။ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရန်။ ဂရိစကားလုံး apokatalassō သည် katalassō ၏ ပိုမိုပြင်းထန်သောပုံစံဖြစ်သည် (ရောမ ၅:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။

16. Reconcile. Gr. apokatalassō, an intensified form of katalassō (see on Rom. 5:10).

 

တစ်ခုတည်းသောကိုယ်ထဲတွင်။ ဆိုလိုသည်မှာ အခန်းကြီး ၂:၁၅ ၏ “လူသစ်” နှင့် အခန်းကြီး ၁:၂၃ ၏ “ကိုယ်” ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးသည် ခရစ်တော်သည် ခေါင်းဖြစ်သည့် အသင်းတော်ကို ရည်ညွှန်းသည် (အခန်းကြီး ၁:၂၂)။

In one body. That is, the “new man” of v. 15 and the “body” of ch. 1:23, both referring to the church, the body of which Christ is the head (ch. 1:22).

 

လက်ဝါးကပ်တိုင်ဖြင့်။ ဤသည်မှာ ဤစာတမ်းတွင် လက်ဝါးကပ်တိုင်ကို တစ်ကြိမ်တည်းဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ပြန်လည်သင့်မြတ်ရန် နည်းလမ်းနှင့် ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုကို ဖျက်ဆီးရာ နေရာအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ လက်ဝါးကပ်တိုင်သည် လူသားအားလုံးအတွက် တန်းတူညီမျှစေသော အရာဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ခရစ်တော်သည် လူသားအားလုံးအတွက် အသေခံတော်မူခဲ့ပြီး ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အခြားနည်းလမ်းမရှိပေ။

By the cross. This is the only time the cross is mentioned in this epistle. It is spoken of as the means of reconciliation and the place where the enmity was destroyed. The cross is the great leveler, the common denominator for all men, because Christ died for all, and there is no other means of salvation.

 

ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုကို သတ်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏ အသေခံခြင်းသည် ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုကို အဆုံးသတ်စေသည့်အနေဖြင့် (ကောလောသဲ ၁:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။ မိသားစုအတွင်းက သဘောထားကွဲလွဲမှု၊ ပါတီအုပ်စုရန်ဖြစ်မှု၊ နိုင်ငံအချင်းချင်း ရန်ငြိုးဖွဲ့မှု၊ ဂိုဏ်းဂဏအချင်းချင်း မနာလိုမှုနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ တင်းမာမှုနှင့် ပဋိပက္ခများ—ဤအရာအားလုံးသည် လူသားများ ဘုရားသခင်၏ သားသမီးများဖြစ်လာပြီး “ခရစ်တော်တွင် တစ်ခုဖြစ်လာသောအခါ” ပျောက်ကင်းသည်။

Slain the enmity. In the sense that Christ’s death brought the hostility to an end (cf. on Col. 1:20). Discord in the family, party strife, national animosity, denominational jealousies, and personal tensions and conflicts—all these are healed when human beings become sons and daughters of God, and thus “one in Christ.”

 

ထို့တွင်။ စာသားအရ “၎င်းတွင်” သို့မဟုတ် “သူ၌”။

Thereby. Literally, “in it,” or “in him.”

 

၁၇။ လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သူ၏တက်ကြွပြီးနောက် ဝိညာဉ်တော်မှတစ်ဆင့် လာရောက်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ ဝိညာဉ်တော်မှတစ်ဆင့် ဧဝံဂေလိသင်္ဘောသတင်းကို ဂျူးနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားများထံ ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။

17. Came. This probably refers to His coming through the Spirit after His ascension. Through the Spirit the gospel of peace was proclaimed to both Gentile and Jew.

သင်္ဘောသတင်းကို ဟောပြောခဲ့သည်။ သင်္ဘောနှင့် လူသားများအပေါ် ကျေးဇူးပြုလိုစိတ်သည် ဧဝံဂေလိသတင်းကို ဟောပြောခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ “သူသည် ငါတို့၏သင်္ဘောဖြစ်သည်” ဟူသော စကားစုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (အခန်းကြီး ၂:၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ သူသည် ငါတို့၏သင်္ဘောအာမခံချက်သာမက၊ သူသည် ငါတို့၏သင်္ဘောဖြစ်သည်။

Preached peace. Peace and good will toward men is always the outcome of preaching the gospel. Compare the phrase “he is our peace” (see on v. 14). He is not only the assurance of our peace, He is our peace.

 

ဝေးသောသူများနှင့် နီးသောသူများ။ အခန်းကြီး ၂:၁၃ ကိုကြည့်ပါ။ ဟေရှာယ ၅၇:၁၉ ကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ ဂျူးများသည်လည်း တစ်ပါးအမျိုးသားများကဲ့သို့ ပြန်လည်သင့်မြတ်ရန် လိုအပ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်ကို သိရှိထားသော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏အစဉ်အလာနှင့် အပြစ်များကြောင့် ဘုရားသခင်နှင့် ခွဲခွာနေရသည် (ဟေရှာယ ၅၉:၂၊ ဂလာတိ ၁:၁၄၊ ၄:၉; ၁ ပေတရု ၁:၁၈)။ ခရစ်တော်၏အသေခံချိန်တွင် ဗိမာန်တော်၏မျက်နှာဖုံးကို ဆုတ်ဖြဲခြင်း (မဿဲ ၂၇:၅၁) သည် ပုံစံနှင့်ပုံစံအမှန်တွေ့ဆုံခြင်းကို ဆိုလိုရုံသာမက၊ ဂျူးနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားများကို ခွဲခြားထားသော နံရံကို ဖျက်ဆီးလိုက်ခြင်းကိုလည်း သင်္ကေတပြုသည် (EW ၂၀၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ရောမ ၃:၃၀ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။

Afar off, and … nigh. See on v. 13. There is probably an allusion to Isa. 57:19. The Jews needed reconciliation as much as the Gentiles did, for while they had a knowledge of God, they were separated from Him by their traditions and their sins (Isa. 59:2; Gal. 1:14; 4:9; 1 Peter 1:18). The rending of the Temple veil at the death of Christ (Matt. 27:51) not only signified that type had met Antitype, and thus the ceremonial system had come to its end, but also symbolized that the dividing wall between Jew and Gentile was broken down (see EW 209). Compare Rom. 3:30.

 

၁၈။ ချဉ်းကပ်ခွင့်။ ဂရိစကားလုံး prosagōgē၊ “ချဉ်းကပ်ခြင်း”၊ “မိတ်ဆက်ခြင်း” (ရောမ ၅:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ယေရှုကိုယ်တော်တိုင်က “ငါသည် တံခါးဖြစ်သည်၊ ငါမှတစ်ဆင့် ဝင်သောသူသည် ကယ်တင်ခြင်းသို့ရောက်လိမ့်မည်” (ယောဟန် ၁၀:၉) ဟုမိန့်တော်မူသည်။ ဘာသာတရားအားလုံး၏ မှန်ကန်သောရည်မှန်းချက်မှာ ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်ခွင့်ရှာဖွေရန်ဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် ဘုရားသခင်၏ သုံးပါးပုံစံများဖြစ်သော သူ (ခရစ်တော်)၊ ဝိညာဉ်တော်၊ ခမည်းတော်တို့ ပါဝင်သည်။

18. Access. Gr. prosagōgē, “approach,” “introduction” (see on Rom. 5:2). Jesus said of Himself: “I am the door: by me if any man enter in, he shall be saved” (John 10:9). The true aim of all religion is to find access to God. The three persons in the Godhead are all presented are all presented in this verse: Him (Christ), the Spirit, the Father.

 

တစ်ဝိညာဉ်ဖြင့်။ သို့မဟုတ် “တစ်ဝိညာဉ်တွင်”။ ဂျူးများအတွက် ဝိညာဉ်တစ်ပါးနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားများအတွက် ဝိညာဉ်တစ်ပါး မရှိပေ။

By one Spirit. Or, “in one Spirit.” There is not one Spirit for the Jews and another for the Gentiles.

 

ခမည်းတော်။ ဤစကားလုံးသည် “ဝေးသောသူများ” အတွက် အထူးအဓိပ္ပာယ်ရှိလိမ့်မည်။ တစ်ပါးအမျိုးသားများအတွက်၊ ၎င်းတို့၏ နတ်ဘုရားများကို ငြီးငွေ့ပြီး “မသိသောဘုရား” (တမန်တော် ၁၇:၂၃) ကို ရှာဖွေနေသူများအတွက်၊ ချစ်မြတ်နိုးသော ခမည်းတော်ဟူသော အယူအဆသည် ဆွဲဆောင်မှုရှိလိမ့်မည်။

The Father. This word would be particularly rich in meaning to those who were “afar off.” To the Gentiles, weary of their deities and seeking the “unknown God” (Acts 17:23), the idea of a loving Father would present a strong appeal.

 

၁၈ (အခန်းကြီး ၁:၆၊ ၃:၁၂၊ ဟေဗြဲ ၄:၁၅, ၁၆၊ ၉:၁၄)။ ခရစ်တော်၏ နာမတော်၏ ဂုဏ်ရည်များ။—ခရစ်တော်၏ နာမတော်၏ ဂုဏ်ရည်များမှတစ်ဆင့် ငါတို့သည် ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်ခွင့်ရှိသည်၊ ဘုရားသခင်သည် ငါတို့၏ စမ်းသပ်မှုများနှင့် သွေးဆောင်မှုများကို သူ့ထံသို့ ယူဆောင်လာရန် ဖိတ်ခေါ်ထားသည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် အားလုံးကို နားလည်သည်။ ငါတို့၏ ဒုက္ခများကို လူ့နားများထံ ဖွင့်ဟရန် သူမလိုလားပေ။ ခရစ်တော်၏အသွေးမှတစ်ဆင့် ငါတို့သည် ကျေးဇူးတော်၏ ပလ္လင်ထံသို့ လာနိုင်ပြီး၊ လိုအပ်သည့်အခါ ကူညီရန် ကျေးဇူးတော်ကို ရှာတွေ့နိုင်သည်။ ငါတို့သည် “ငါ၏လက်ခံခြင်းသည် ချစ်မြတ်နိုးသောသူ၌ရှိသည်” ဟု ယုံကြည်မှုဖြင့် လာနိုင်သည်။ “အကြောင်းမှာ သူမှတစ်ဆင့် ငါတို့သည် တစ်ဝိညာဉ်ဖြင့် ခမည်းတော်ထံ ချဉ်းကပ်ခွင့်ရှိသည်။” “သူ၌ ငါတို့သည် သူ၏ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရဲရင့်စွာ ချဉ်းကပ်ခွင့်ရှိသည်။” မိဘတစ်ဦးသည် မိမိ၏သားသမီးကို အချိန်တိုင်း သူ့ထံလာရန် အားပေးသကဲ့သို့၊ သခင်ဘုရားသည် ငါတို့၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ၊ ကျေးဇူးတင်စိတ်နှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို သူ့ထံတင်ပြရန် အားပေးသည်။ ကတိတော်အားလုံးသည် သေချာသည်။ ယေရှုသည် ငါတို့၏ အာမခံသူနှင့် ဖျန်ဖြေသူဖြစ်ပြီး၊ ငါတို့သည် ပြီးပြည့်စုံသော အကျင့်စာရိတ္တရှိရန် အရင်းအမြစ်အားလုံးကို ငါတို့၏လက်အောက်တွင် ထားပေးထားသည်။ ခရစ်တော်၏အသွေးသည် အမြဲထိရောက်သော တစ်ခုတည်းသော မျှော်လင့်ချက်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ သူ၏ဂုဏ်ရည်များမှတစ်ဆင့်သာ ငါတို့သည် ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် သင်္ဘောရရှိသည်။ ခရစ်တော်တွင် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ခရစ်တော်၏အသွေး၏ ထိရောက်မှုသည် ဝိညာဉ်အတွက် အမှန်တကယ်ဖြစ်လာသောအခါ၊ ယုံကြည်သူသည် သူ၏အလင်းကို ကောင်းမှုများဖြင့် ထွန်းလင်းစေပြီး၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသို့ အသီးများကို ထုတ်လုပ်ပေးသည် (YI စက်တင်ဘာ ၂၂, ၁၈၉၂)။

18 (chs. 1:6; 3:12; Heb. 4:15, 16; 9:14). The Merits of Christ’s Name.—We have access to God through the merits of the name of Christ, and God invites us to bring to Him our trials and temptations; for He understands them all. He would not have us pour out our woes to human ears. Through the blood of Christ we may come to the throne of grace, and find grace to help in time of need. We may come with assurance, saying, “My acceptance is in the Beloved.” “For through him we both have access by one Spirit unto the Father.” “In whom we have boldness and access with confidence by the faith of him.” As an earthly parent encourages his child to come to him at all times, so the Lord encourages us to lay before Him our wants and perplexities, our gratitude and love. Every promise is sure. Jesus is our Surety and Mediator, and has placed at our command every resource, that we may have a perfect character. The blood of Christ in ever-abiding efficacy is our only hope; for through His merits alone we have pardon and peace. When the efficiency of the blood of Christ becomes a reality to the soul through faith in Christ, the believer will let his light shine forth in good works, in bringing forth fruits unto righteousness (YI Sept. 22, 1892).

 

 

၁၉–၂၁ (၁ ပေတရု ၂:၄, ၅)။ တန်ဖိုးမရှိသော အလင်းမရှိသောကျောက်များ။—ဤအသက်ရှင်သောစွမ်းအားရင်းမြစ်ကို ငါဆင်ခြင်သောအခါ၊ ၎င်းမှ လွတ်လပ်စွာ ဆွဲယူနိုင်သော ဤရင်းမြစ်ကို ဆင်ခြင်သောအခါ၊ လူများစွာသည် သူ၏ကောင်းမြတ်ခြင်းကို ဆင်ခြင်ရာတွင် ၎င်းတို့ရရှိနိုင်သော ဝမ်းမြောက်ခြင်းကို ဆုံးရှုံးနေသည်ကို ငါဝမ်းနည်းသည်။ ဘုရားသခင်၏ သားသမီးများဖြစ်လာရန်၊ သခင်ဘုရားအတွက် သန့်ရှင်းသောဗိမာန်အဖြစ် ကြီးထွားလာရန်၊ “ဧည့်သည်များနှင့် သူစိမ်းများ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ သန့်ရှင်းသူများနှင့် တူညီသော နိုင်ငံသားများဖြစ်လာပြီး ဘုရားသခင်၏ အိမ်သူအိမ်သားဖြစ်လာရန်”၊ “တမန်တော်များနှင့် ပေါဖက်များ၏ အုတ်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားပြီး၊ ယေရှုခရစ်တော်ကိုယ်တိုင် အဓိကထောင့်ကျောက်ဖြစ်သည်”—ဤသည်မှာ ငါတို့၏ အခွင့်ထူးဖြစ်သည်။

19–21 (1 Peter 2:4, 5). Lusterless Stones Without Value.—When I meditate upon this fountain of living power from which we may freely draw, I mourn that so many are losing the delight they might have in considering His goodness. To be sons and daughters of God, growing into an holy temple to the Lord, “no more strangers and foreigners, but fellowcitizens with the saints, and of the household of God;” “built upon the foundation of the apostles and prophets, Jesus Christ himself being the chief corner stone”—this is our privilege.

 

 

အသင်းတော်သည် ကျောက်တုံးတစ်တုံးစီသည် ၎င်း၏ သင့်လျော်သောနေရာတွင် ရှိနေပါက၊ အလင်းထွက်ပေါ်သော အသက်ရှင်သောကျောက်တုံးဖြစ်ပါက၊ ကမ္ဘာအတွက် များစွာဖြစ်နိုင်သည့် အသင်းတော်၏ လက်ရှိအခြေအနေကို ကောင်းကင်သည် မည်မျှ အံ့သြသည်နည်း။ အလင်းမထွက်သော ကျောက်တုံးသည် တန်ဖိုးမရှိပေ။ ငါတို့၏အသင်းတော်များ၏ တန်ဖိုးကို ဖြစ်ပေါ်စေသောအရာသည် သေနေသော၊ အလင်းမရှိသော ကျောက်တုံးများ မဟုတ်ဘဲ၊ အဓိကထောင့်ကျောက်ဖြစ်သော ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ နေမင်းမှ ထွန်းလင်းသော အလင်းတန်းများကို ဖမ်းယူသော အသက်ရှင်သောကျောက်တုံးများဖြစ်သည်—သနားကရုဏာနှင့် သမ္မာတရားတို့ တွေ့ဆုံရာ၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် သင်္ဘောတို့ နမ်းရှုပ်ထားသော ထွန်းလင်းသောဘုန်းတော်ဖြစ်သည် (စာလွှာ ၁၅, ၁၈၉၂)။

How amazed is heaven at the present condition of the church that could be so much to the world if every stone were in its proper place, a living stone to emit light! A stone that does not shine is worthless. That which constitutes the value of our churches is not dead, lusterless stones, but living stones, stones that catch the bright beams from the Chief Cornerstone, even the Sun of Righteousness—the bright glory in which are combined the beams of mercy and truth that have met together, of righteousness and peace that have kissed each other (Letter 15, 1892).

 

 

၁၉။ သူစိမ်းများနှင့် ဧည့်သည်များ။ အခန်းကြီး ၂:၁၂ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ သူစိမ်းများ (xenoi) သည် နိုင်ငံခြားသားများဖြစ်ပြီး၊ ဧည့်သည်များ (paroikoi) သည် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးမရှိသော နေထိုင်သူများဖြစ်ပြီး “ဧည့်သည်များ” ဟုပိုမိုသင့်လျော်စွာ ခေါ်ဆိုသည် (တမန်တော် ၇:၆, ၂၉ ကိုကြည့်ပါ)။

19. Strangers and foreigners. Compare v. 12. The strangers (xenoi) were aliens, but the foreigners (paroikoi) were half-aliens, residents having no rights of citizenship and more properly called “sojourners” (see Acts 7:6, 29).

 

တူညီသောနိုင်ငံသားများ။ ခရစ်တော်ကို လက်ခံသော တစ်ပါးအမျိုးသားများသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ နိုင်ငံသစ်တွင် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးအားလုံးကို ရရှိပိုင်ခွင့်ရှိသည် (အခန်းကြီး ၂:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

Fellowcitizens. The Gentiles who accept Christ have the right to all the privileges of citizenship in the new commonwealth (cf. v. 12) of the Christian church.

 

သန့်ရှင်းသူများ။ အခန်းကြီး ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ။ ၎င်းတို့တွင် ယခုအခါ ဂျူးနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသား ခရစ်ယာန်များပါဝင်ပြီး၊ အခန်းကြီး ၁:၂၃ဦ ၂:၁၆ ၏ “ကိုယ်” ကို ဖွဲ့စည်းထားသည်။

Saints. See on ch. 1:1. These now include both Jewish and Gentile Christians, forming the “body” of chs. 1:23; 2:16.

 

အိမ်သူအိမ်သား။ ဆိုလိုသည်မှာ မိသားစုဝင်များ၊ ဆွေမျိုးများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အကာအကွယ်၊ စားနပ်ရိက္ခာ၊ နှင့် မိတ်သဟာယဖွဲ့ခြင်း၏ အခွင့်ထူးများကို ရရှိသည် (ဂလာတိ ၆:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘုရားသခင်သည် နိုင်ငံသားများ၏ ဘုရင်နှင့် မိသားစု၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဧည့်သည်များ သို့မဟုတ် ဧည့်သည်များ မဟုတ်တော့ဘဲ၊ ယခုအခါ အမြဲတမ်းနေထိုင်သူများဖြစ်သည် (ဧဖက် ၃:၁၅)။

Of the household. That is, members of the family, kinsfolk. They have the privileges of protection, sustenance, and fellowship (cf. Gal. 6:10). God is at once King of the citizens and Father of the family. They are no longer sojourners or guests; they are now permanent residents (Eph. 3:15).

 

၂၀။ အုတ်မြစ်။ ပေါလု၏ ထုံးစံအတိုင်း၊ ပုံသဏ္ဌာန်သည် အိမ်ထဲရှိလူများမှ အဆောက်အအုံသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဤပုံသဏ္ဌာန်သည် ခရစ်တော်ကို အုတ်မြစ်အဖြစ် ဖော်ပြထားသော ၁ ကောရိန္သု ၃:၁၁ နှင့် ကွဲပြားသည်။

20. Foundation. The figure changes, in a manner characteristic of Paul, from the persons in the house to the structure itself. The imagery differs from that in 1 Cor. 3:11, where Christ is presented as the foundation.

 

တမန်တော်များနှင့် ပေါဖက်များ။ ဤစကားစုကို “အုတ်မြစ်” ၏ အဓိပ္ပာယ်အဖြစ် ယူဆနိုင်သည်။ ထို့နောက် ဤကျမ်းပိုဒ်သည် “အုတ်မြစ်ဖြစ်သော တမန်တော်များနှင့် ပေါဖက်များ” ဟု ဆိုလိုသည်။ အချို့က “ပေါဖက်များ” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ဤနေရာတွင် ဓမ္မသစ်ကျမ်းပေါဖက်များကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ကန့်သတ်ထားသည် (ဧဖက် ၃:၅၊ ၄:၁၁၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၂:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ အချို့က ဓမ္မဟောင်းပေါဖက်များကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မယ်ရှိယမ်း၏ အမှုတော်အုတ်မြစ်ကို တကယ်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်၏ စည်းစိမ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသသော ပေါဖက်များနှင့် ဤကျေးဇူးတော်၏ အထူးဧဝံဂေလိဆရာများဖြစ်သော တမန်တော်များသည် အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ အခြားခရစ်ယာန်များသည် အဆောက်အအုံ၏ ဖွဲ့စည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် အသင်းတော်သည် တမန်တော်တစ်ဦးဖြစ်သော ပေတရုပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်ဟု မပြောဘဲ၊ တမန်တော်အားလုံးနှင့် ခရစ်တော်ဖြစ်သော အဓိကထောင့်ကျောက်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသည်ဟု ဆိုသည်။

Apostles and prophets. This phrase may be regarded as in apposition to “foundation.” The passage would then mean, “the foundation, which is the apostles and prophets.” Some limit the term “prophets” here to NT prophets (Eph. 3:5; 4:11; cf. 1 Cor. 12:10). Others believe that OT prophets are referred to, in that they actually laid the foundations of the work of the Messiah. The prophets to whom God revealed the riches of His grace and the apostles, the special evangels of this grace, constitute the foundation. Other Christians make up the structure of the building. This passage does not say that the church was to be founded on one apostle, Peter, but upon all of them, with Christ, the Chief Cornerstone.

 

အဓိကထောင့်ကျောက်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ဤနေရာနှင့် ၁ ပေတရု ၂:၆ တွင်သာ တွေ့ရှိရပြီး၊ ၎င်းတွင် အဆောက်အအုံကို အသက်ရှင်သောကျောက်တုံးများဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဤပုံသဏ္ဌာန်၏ ရည်ရွယ်ချက်အတွက်၊ ထောင့်ကျောက်သည် အဆောက်အအုံကို ပေါင်းစည်းထားသောအရာအဖြစ် ရှုမြင်သည်။ ခရစ်တော်သည် ဝိညာဉ်ရေးအိမ်တော်၏ အစိတ်အပိုင်းအမျိုးမျိုးကို ပေါင်းစည်းထားပြီး၊ ၎င်းအား ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် တစ်ညီတစ်ညွတ်ဖြစ်စေသည်။ ဤပုံသဏ္ဌာန်သည် ဆာလံ ၁၁၈:၂၂ မှ ဆွဲယူထားပြီး၊ ခရစ်တော်က မိမိကိုယ်မိမိ အသုံးပြုခဲ့သည် (မဿဲ ၂၁:၄၂)။

Chief corner stone. This expression is found only here and in 1 Peter 2:6, where the building is described as made of living stones. For the purpose of the figure, the cornerstone is viewed as that which holds together an edifice. Christ holds together the various parts of the spiritual house, giving shape and unity to it. The metaphor is drawn from Ps. 118:22 and was applied by Christ to Himself (Matt. 21:42).

 

၂၁။ သူ၌။ ဆိုလိုသည်မှာ ယေရှုခရစ်တော်၌ဖြစ်သည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ဤစာတမ်း၏ အဓိပတိစကားစုဖြစ်ပြီး (အခန်းကြီး ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဝိညာဉ်ရေးအရ သို့မဟုတ် အမှန်တကယ်အတွေ့အကြုံကို ဖော်ပြသည်၊ ကျမ်းပိုဒ်၏အဆုံးတွင် “သခင်ဘုရား၌” ဟူသော စကားစုကဲ့သို့ပင်ဖြစ်သည်။ ခရစ်ယာန်တို့၏ ကြီးထွားမှုသည် ငါတို့သည် “သူ၌” ရှိခြင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်သည်။

21. In whom. That is, in Jesus Christ. This expression, the key phrase of the epistle (see on ch. 1:1, expresses a mystic but real experience, as does the phrase “in the Lord” at the end of the verse. Christian growth takes place by our being “in him.”

 

သင့်လျော်စွာ ပေါင်းစည်းထားသည်။ ဂရိစကားလုံး sunarmologeō၊ သို့မဟုတ် “သင့်လျော်စွာ ပေါင်းစည်းရန်”။ ဤစကားလုံးသည် အခန်းကြီး ၄:၁၆ တွင် “သင့်လျော်စွာ ပေါင်းစည်းထားသည်” ဟု ဘာသာပြန်ဆိုထားပြီး၊ ၎င်းသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ၎င်း၏ တစ်ခုတည်းသော အခြားဖြစ်ပွားမှုဖြစ်သည်။ အသင်းတော်သည် မတော်တဆပေါင်းစည်းလာသော ကျောက်တုံးများပုံမဟုတ်၊ ၎င်းတွင် ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိသည်။ ကျောက်တုံးတစ်ခုစီတွင် ၎င်း၏ သင့်လျော်သောနေရာရှိသည်။ အဆောက်အအုံ၏ တည်ငြိမ်မှုသည် ဂရုတစိုက်စီစဉ်မှုပေါ်တွင် မူတည်သည်။

Fitly framed together. Gr. sunarmologeō, or, “to join together fitly.” The word is translated “fitly joined together” in ch. 4:16, its only other occurrence in the NT. The church is not a pile of stones come together by accident; it has form and coherence. Each stone has its proper place. The stability of the structure depends on careful planning.

 

ကြီးထွားသည်။ အသင်းတော်သို့ အဖွဲ့ဝင်သစ်များ ထပ်မံထည့်သွင်းလာသည်နှင့်အမျှ။

Groweth. As new members are added to the church.

 

သန့်ရှင်းသောဗိမာန်။ သို့မဟုတ် “သန့်ရှင်းသောသန္နိဋ္ဌာန်”။ ဗိမာန်တော်သည် ဘုရားသခင်၏ ရှိနေခြင်းနှင့် ထင်ရှားပြသရာ နေရာဖြစ်သကဲ့သို့၊ ဘုရားသခင်၏ အသင်းတော်သည် သူနေထိုင်ရာ ဗိမာန်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ လက်နှင့် ရှိနေခြင်းဖြင့် ထိတွေ့သောအရာအားလုံးသည် သန့်ရှင်းသည်၊ ထို့ကြောင့် သူ၏သန္နိဋ္ဌာန်၊ သို့မဟုတ် “သန့်ရှင်းသောဗိမာန်” သည် သူရှိရာနေရာဖြစ်သည်။

An holy temple. Or, “a holy sanctuary.” As the sanctuary was peculiarly the place of God’s presence and manifestation, so the church of God is the temple in which He dwells. Everything that is touched by the hand and presence of God is hallowed, so that His sanctuary, or “holy temple,” is wherever He is.

 

၂၂။ သင်တို့လည်း။ ဆိုလိုသည်မှာ တစ်ပါးအမျိုးသားများဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော အတွေ့အကြုံနှင့် ၎င်းတို့၏ ယခင်အတွေ့အကြုံ “အပြစ်များနှင့် အပြစ်ဒုစရိုက်များတွင် သေနေခြင်း” (အခန်းကြီး ၂:၁) အကြား ခြားနားမှုကို သတိပြုပါ။

22. Ye also. That is, the Gentiles. Note the contrast between the experience here described and their former experience, “dead in trespasses and sins” (v. 1).

 

အတူတကွတည်ဆောက်နေသည်။ သို့မဟုတ် “အတူတကွတည်ဆောက်နေခြင်း”၊ အသင်းတော်သို့ အဖွဲ့ဝင်သစ်များ ထပ်မံထည့်သွင်းလာသည်နှင့်အမျှ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော လုပ်ငန်းစဉ်ကို ညွှန်ပြသည်။

Are builded together. Or, “are being built together,” indicating a continuing process, as new accessions are made to the church.

ellen g. white comments

1 AA 203, 209; Ev 137, 288; FE 332; MH 85, 163; SC 43; TM 440; 4T 354; 6T 66,  280, 426; 7T 243; 8T 31,  196, 203; 9T 137, 143

2 TM 16, 73; 9T 21

4 DA 517; 6T 480; 8T 62; 9T 50

4–6 6T 300

4–7 ML 100; 5T 730

4–8 COL 98

4–22 TM 387

6 AA 46; CS 163; MM 46; TM 124; 6T 479; 7T 32, 226; 8T 196; 9T 188; WM 169

6, 7 Ed 308

7 DA 26, 249; Ev 628; PK 314

8 Ed 253; GW 161; SC 61; TM 148, 387

9 COL 401; CS 341

10 FE 425

12 SL 82; 4T 568; 7T 238; 9T 33, 256

12, 13 AA 175

13, 14 COL 386; PK 370

14 AA 14,  19,  136, 161; DA 622; EW 209; MB 42, 47; AH 25; SR 285, 303; 9T 181, 190

17 Ev 46,  326, 408; FE 273

18–22 5T 266

19 AA 139, 175; PP 447

19, 20 AA 176

19–22 AA 596; 9T 180

20 DA 597; 3T 387

20, 21 PK 36

20–22 Ev 573; GC 416; 5T 291

21 MB 150; 4T 258; 7T 131

21, 22 DA 162; TM 387

22 DA 209