ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း ၇

 

အခန်းကြီး - ၇

chapter 7

၁ ယေရှုသည် မိမိအမျိုးသားတို့၏ ရည်မှန်းချက်နှင့် ရဲရင့်မှုကို ဆုံးမသည်။ ၁၀ ဂါလိလဲမှ တဲတို့ပွဲသို့ သွားသည်။ ၁၄ ဗိမာန်တော်တွင် သွန်သင်သည်။ ၄၀ လူတို့အကြားတွင် သူ့အတွက် အမျိုးမျိုးသော ထင်မြင်ချက်များ ရှိကြသည်။ ၄၅ ဖာရိရှဲများသည် သူ့ကို မဖမ်းဆီးခဲ့သော သူတို့၏ အရာရှိများကို ဒေါသထွက်ကြပြီး၊ သူ့ဘက်မှ နိကောဒိမုသ်ကို ဆူပူကြသည်။

1 Jesus reproveth the ambition and boldness of his kinsmen: 10 goeth up from Galilee to the feast of tabernacles: 14 teacheth in the temple. 40 40 Divers opinions of him among the people. 45 The Pharisees are angry that their officers took him not, and chide with Nicodemus for taking his part.

 

၁-၅။ ယေရှု၏ဆွေမျိုးများသည် ခရစ်တော်၏သာသနာကို မှိန်ဖျော့စွာနားလည်ခဲ့ကြသည်။—[ယူဟန်း ၇:၁-၅ ကိုးကားသည်။] ဤနေရာတွင်ဖော်ပြထားသော ညီအစ်ကိုများသည် ယောသပ်၏သားများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏စကားများသည် သရော်စွာပြောဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှု၏ဆွေမျိုးနီးစပ်သူများသည် သူ၏သာသနာကို ဤမျှမှိန်ဖျော့စွာနားလည်ပြီး ၎င်း၏ရန်သူများမှဖြစ်ပေါ်လာသောအယူအဆများကို လက်ခံထားသည်မှာ ခရစ်တော်အတွက် အလွန်နာကျင်စရာဖြစ်သည်။ သို့သော် ကြမ်းတမ်းသောသရော်မှုကို ယေရှုသည် အလားတူစကားများဖြင့် မဖြေကြားခဲ့ပေ။ သူသည် ၎င်းတို့၏ဝိညာဉ်ရေးအရ မသိနားမလည်မှုကို သနားကရုဏာပြပြီး ၎င်း၏သာသနာကို ရှင်းလင်းစွာနားလည်ရန် တောင့်တခဲ့သည် (မူရင်းစာမူ ၃၃၊ ၁၉၁၁)။

1–5. Relatives Dimly Understood Christ’s Mission.—[John 7:1–5 quoted.] The brethren here referred to were the sons of Joseph, and their words were spoken in irony. It was very painful to Christ that His nearest relatives should so dimly understand His mission, and should entertain the ideas suggested by His enemies. But the Saviour did not answer the cruel sarcasm with words of like character. He pitied the spiritual ignorance of His brethren, and longed to give them a clear understanding of His mission (MS 33, 1911).

 

၁-၅၃။ ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၁၆ တွင် အီးဂျီဒဗလျူ ၏မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

1–53. See EGW on Ex. 23:16.

 

၁။ ဤအရာများပြီးနောက်။ ဤဘာသာပြန်ထားသောစကားစုသည် ယူဟန်း၌ သာမန်ဖြစ်သည် (၃:၂၂၊ ၅:၁၊ ၁၄ စသည်)။ ၎င်းသည် တစ်ပုဒ်မှတစ်ပုဒ်သို့ အကူးအပြောင်းကို ညွှန်ပြသော်လည်း ကြားကာလသည် ရှည်သည်ဖြစ်စေ၊ တိုသည်ဖြစ်စေ ညွှန်ပြမှုမရှိပေ။

1. After these things. The phrase thus translated is common in John (chs. 3:22; 5:1, 14; etc.). It denotes a transition from one narrative to another but gives no indication as to whether the interval is long or short.

 

လှည့်လည်သွားလာခြင်း။ ဂရိစကား “ပယ်ရီပတေယို”၊ စာသားအရ “လှည့်လည်သွားလာခြင်း”၊ ဓိပ္ပါယ်အားဖြင့် “အသက်ရှင်နေထိုင်ခြင်း”၊ “ဘဝကိုဖြတ်သန်းခြင်း” စသည်။ ဤနေရာတွင် စာသားနှင့်ဓိပ္ပါယ်နှစ်မျိုးလုံးကို အသုံးပြုသည်။

Walked. Gr. peripateō, literally, “to walk around,” metaphorically “to live,” “to pass one’s life,” etc. Here both the literal and metaphorical meanings apply.

 

ဂျူဒီယာ။ ဂါလိလဲ၊ ဆမာရိ၊ ပီရီယာ၊ အိဒူမီယာတို့နှင့် ခွဲခြားထားသော ဂျူဒီယာဖြစ်သည်။

Jewry. Rather, Judea, as distinguished from Galilee, Samaria, Peraea, and Idumaea.

 

သတ်ရန်။ ယူဟန်း ၅:၁၈ ကိုကြည့်ပါ။ ယူဟန်း ၅ တွင်ဖော်ပြထားသော ဆန်ဟီဒရင်တရားရုံးတွင် စစ်ဆေးမှုသည် ယူဟန်း ၆:၁ မှ ၇:၁ အထိ ဖြစ်ရပ်များမတိုင်မီ တစ်နှစ်ခန့်ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုစစ်ဆေးမှုပြီးနောက် မကြာမီတွင် ယေရှုသည် ဂါလိလဲသို့ ပြန်လည်ဆုတ်ခွာခဲ့သည် (မဿဲ ၄:၁၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထို့နောက် တစ်နှစ်ခန့်အကြာတွင် အသက်မုန့်တရားဟောခဲ့သည် (ယူဟန်း ၆)၊ ၎င်းသည် ဂါလိလဲတွင် သူ၏တက်ကြွသောသာသနာကို အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် “ပသခါပွဲ … နီးကပ်လာသည်” (ယူဟန်း ၆:၄)၊ ထို့ပြင် “ဂျူဒီယာတွင် မလှည့်လည်လိုသည်” (ယူဟန်း ၇:၁) ဟူသောစကားစုသည် ယေရှုသည် နီးကပ်လာသောပသခါပွဲသို့ မတက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည် (ဒီအေ ၃၉၅ ကိုကြည့်ပါ)။

Kill him. See ch. 5:18. The arraignment before the Sanhedrin recorded in ch. 5 occurred about a year before the events of chs. 6:1 to 7:1. Shortly after the arraignment Jesus had retired to Galilee (see on Matt. 4:12), and about a year later gave the Sermon on the Bread of Life (John 6), one that terminated His active ministry in Galilee. At that time “the passover … was nigh” (ch. 6:4), and the phrase, “would not walk in Jewry” (ch. 7:1), implies that Jesus did not attend the approaching Passover (cf. DA 395).

 

၂။ တဲတို့ပွဲ။ [တဲတို့ပွဲတွင်၊ ယူဟန်း ၇:၂-၁၃။ အစောပိုင်းပီရီယန်သာသနာ၊ ခရစ်တော်၏သာသနာကာလ၊ ဂါလိလဲသာသနာ၏အဖွင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်၏သာသနာကို ကြည့်ပါ။] ဤပွဲသည် တစ်ရှရီ ဆယ့်ငါးရက်နေ့တွင် စတင်သည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၃၄)။ ပသခါပွဲမှ တဲတို့ပွဲအထိ ကြားကာလသည် ခြောက်လခန့်ဖြစ်သည်။ ပွဲသည် ခုနစ်ရက်ကြာရှည်ခံပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ဣသရေလလူမျိုးများသည် အီဂျစ်မှထွက်လာစဉ် တဲများတွင်နေထိုင်ခဲ့သည်ကို အမှတ်ရရန် တဲများတွင်နေထိုင်ကြသည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၄၀-၄၂၊ နေဟမိ ၈:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ပြင် ရှစ်ရက်နေ့သည် “ဥပုသ်နေ့” ဖြစ်ရမည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၃၉)။ မုန့်မဖုတ်ပွဲနှင့် ရိတ်သိမ်းပွဲ (ပင်တေကုတ္တေပွဲ) ကဲ့သို့၊ ဤစုဆောင်းပွဲသည် နှစ်စဉ်သခင်ဘုရားရှေ့တွင် ဂျူးယောကျ်ားတိုင်း ပေါ်ထွက်ရမည့် “နှစ်တွင်သုံးကြိမ်” ထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၁၄၊ တရားဟောရာ ၁၆:၁၆)။ ဂျိုးဆီဖပ်စ်က “ဟီဘရူးများက အထူးသန့်ရှင်းပြီး အရေးကြီးသည်ဟု ယူဆသည်” ဟုဆိုသည် (ရှေးဟောင်းသမိုင်း viii. ၄. ၁ [၁၀၀])။ ၎င်းသည် အမျိုးသားလွတ်မြောက်မှု၏ ကျေးဇူးတင်ရှိသောအမှတ်တရနှင့် နှစ်စဉ်ရိတ်သိမ်းမှုပြီးဆုံးချိန်တွင် ဝမ်းမြောက်ပျော်ရွှင်မှုဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၄၂၊ ၄၃၊ တရားဟောရာ ၁၆:၁၃-၁၆)။

2. Tabernacles. [At the Feast of Tabernacles, John 7:2–13. See Early Peraean Ministry; The Duration of Christ’s Ministry, the Opening of the Galilean Ministry, The Ministry of Our Lord .] This feast began on the fifteenth of Tishri (Lev. 23:34). The interval from Passover to Tabernacles was about six months. The feast continued for seven days, during which the Israelites dwelt in booths, in remembrance of their dwelling in tents when they came out of Egypt (Lev. 23:40–42; cf. Neh. 8:16). In addition the eighth day was to be a “sabbath” (Lev. 23:39). Like the Feast of Unleavened Bread and the Feast of Harvest (Pentecost), this Feast of Ingathering was one of the “three times … in the year” when every male Jew was required to appear before the Lord (Ex. 23:14; Deut. 16:16). Josephus says that it was “considered especially sacred and important by the Hebrews” (Antiquities viii. 4. 1 [100]). It was at once a thankful memorial of the national deliverance and a yearly rejoicing at the close of each harvest (Lev. 23:42, 43; Deut. 16:13–16).

 

၃။ သူ၏ညီအစ်ကိုများ။ ယေရှု၏ညီအစ်ကိုများအကြောင်း ဆွေးနွေးမှုအတွက် မဿဲ ၁:၁၈၊ ၂၅၊ မဿဲ ၁၂:၄၆ ကိုကြည့်ပါ၊ ဒီအေ ၄၅၀၊ ၄၅၁ ကိုကြည့်ပါ။ ၎င်းတို့သည် သူ့ကို ယုံကြည်ခြင်းမရှိသေးပေ (ယူဟန်း ၇:၅၊ တမန်တော် ၁:၁၄ တွင် အီးဂျီဒဗလျူ၏ ဖြည့်စွမ်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။

3. His brethren. For a discussion of the brothers of Jesus see on Matt. 1:18, 25; Matt. 12:46; cf. DA 450, 451. They did not yet believe in Him (John 7:5; see EGW Supplementary Material on Acts 1:14).

 

ဤနေရာမှထွက်သွား။ ယေရှု၏ “ညီအစ်ကိုများ” သည် သူ့အား စိတ်ပျက်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သူ၏လမ်းစဉ်များကို နားမလည်နိုင်ခဲ့ကြပေ။ သူ၏လူသိများမှုကို အဘယ်ကြောင့် အရင်းအနှီးမပြုသနည်းဟု သူတို့အံ့သြခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သူသည် မေရှိယဖြစ်ကြောင်း ကြွေးကြော်ပါက ၎င်းတို့အတွက် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဂုဏ်သိက္ခာနှင့် အကျိုးကျေးဇူးများ ရရှိလာမည်ဟု ယူဆခဲ့ကြပေမည်။ ယခုအခါ သူ၏တပည့်များစွာသည် သူ့ကိုငြင်းပယ်ခဲ့ကြပြီး (ယူဟန်း ၆:၆၆)၊ ဤညီအစ်ကိုများသည် မြို့တော်ဖြစ်သော အမျိုးသားဘာသာရေးဗဟိုဌာနတွင် သူ၏စွမ်းအားကိုပြသခြင်းဖြင့် သူ၏ဆုံးရှုံးခဲ့သောဂုဏ်သိက္ခာကို ပြန်လည်ရရှိလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြပေမည်။

Depart hence. Jesus’ “brethren” were disappointed in Him. They could not understand His ways. They wondered why He did not capitalize on His popularity. They doubtless thought of the personal glory and benefit that would accrue to them should He assert His Messiahship. Now that many of His disciples had rejected Him (ch. 6:66), these brothers probably hoped that by manifesting His power in the capital city, the religious center of the nation, He might regain some of His lost prestige.

 

သင်၏တပည့်များ။ ဂျူဒီယာတွင် သာသနာပြုမှုသည် အောင်မြင်မှုနည်းပါးခဲ့သည် (မဿဲ ၄:၁၂၊ ယူဟန်း ၃:၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ယေရှုတွင် ထိုနေရာတွင် တပည့်များရှိခဲ့သည်။ တကယ်တော့၊ သူသည် ထိုဒေသလူများ၏ လူသိများမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသောအခက်အခဲများကြောင့် ဂျူဒီယာမှထွက်ခွာခဲ့သည် (ယူဟန်း ၄:၁-၃)။

Thy disciples. The ministry in Judea had produced but meager results (see on Matt. 4:12; John 3:22). Nevertheless Jesus had disciples there. In fact, He had left Judea because of difficulties that arose out of His popularity with the people of that region (John 4:1–3).

 

၄။ လောကသို့။ ဤ “ညီအစ်ကိုများ” သည် ယေရှုအား ပွဲတော်အတွက် ဂျေရုဆလင်တွင် စုရုံးနေသောလူအုပ်ကြီးရှေ့တွင် ပေါ်လွင်စွာပြသရန်နှင့် ၎င်း၏အံ့ဖွယ်များကို ပြသရန် လိုလားခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာတွင်၊ အုပ်ချုပ်သူများသည် သူ၏ပြောဆိုချက်များကို စမ်းသပ်မည်ဟု ၎င်းတို့မျှော်လင့်ခဲ့ပြီး၊ အကယ်၍ သူသည် မေရှိယဖြစ်ပြီး ၎င်း၏အံ့ဖွယ်လုပ်ဆောင်မှုများသည် စစ်မှန်ပါက၊ ပွဲတော်၏ရွှင်လန်းမှုများကြားတွင်၊ ၎င်း၏ဘုံဘီမြို့တော်တွင်၊ သူသည် ဘုရင်အဖြစ်ကြွေးကြော်ခံရလိမ့်မည်ဟု ၎င်းတို့မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏စိုးရိမ်မှုသည် မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတွင် မာရိ၏စိုးရိမ်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်၊ ၎င်းသည် ယေရှုအား ဘုရားသခင်ကရွေးချယ်ထားကြောင်း ထိုနေရာတွင်စုရုံးနေသူများအား သက်သေပြရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည် (ယူဟန်း ၂:၃၊ ၄)။

4. To the world. These “brethren” desired Jesus to show Himself openly to the multitudes gathering in Jerusalem for the feast, and display before them His wonderful miracles. There, they hoped, the rulers would test His claims, and if He were the Messiah and His wonderful works genuine, then amid the joys of the feast, in the royal city of His realm, they hoped He would be proclaimed king. Their solicitude may be compared with that of Mary at the marriage feast, who hoped that Jesus would prove to the group gathered there that God had chosen Him (ch. 2:3, 4).

 

၅။ ညီအစ်ကိုများ၏ယုံကြည်မှု။ ၎င်းတို့သည် သူအံ့ဖွယ်များပြုလုပ်သည်ကို သိခဲ့ကြသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် သူပြုလုပ်သည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ဖူးပေမည်။ ယခုပင် ၎င်းတို့သည် သူသည် ဂျေရုဆလင်သို့သွားပြီး စုရုံးနေသောလူအုပ်ကြီး၏မျက်လုံးများကို ၎င်း၏အံ့ဖွယ်များဖြင့် မှင်တင်စေမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် အံ့ဖွယ်များရှိသော်လည်း ၎င်းတို့သည် သံသယနှင့် မယုံကြည်မှုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ ယေရှုသည် ၎င်းတို့၏မေရှိယအယူအဆကို ဖြည့်ဆည်းမပေးခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သူဖြည့်ဆည်းနိုင်လိမ့်မည်ဟု သံသယဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် သူသည် အလွန်ဆုတ်ခွာနေသည်ဟု ခံစားမိပြီး၊ သူလိုအပ်သည်ဟု ထင်မြင်သော အားပေးမှုကို ပေးရန်ကြိုးစားခဲ့ကြပေမည်။

5. Brethren believe. They knew He worked miracles, for they had no doubt seen Him perform them. Even now they were hoping He would go to Jerusalem and dazzle the eyes of the assembled multitudes with His miracles. But in spite of the miracles they were filled with doubt and unbelief. Jesus did not fulfill their concept of the Messiah, and they doubted that He ever would. Perhaps they felt He was too retiring, and were trying to give Him the encouragement of which they thought He was in need.

 

၆။ အချိန်။ ဂရိစကား “ကိုင်းရို့စ်”၊ “သင့်လျော်သောအခိုက်အတန့်” (မာကု ၁:၁၅ ကိုကြည့်ပါ)။

6. Time. Gr. kairos, “auspicious moment” (see on Mark 1:15).

 

မရောက်သေးပါ။ သူ၏မိခင်အား ယေရှု၏ပြောကြားချက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (ယူဟန်း ၂:၄)။ ၎င်းတို့၏အကြံပြုချက်သည် ကောင်းမွန်သောရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ ယေရှုသည် အကောင်းဆုံးသိသည်။ သူ့အတွက် ဘဝ၏ဖြစ်ရပ်များသည် ဘုရားသခင်မှသတ်မှတ်ထားသော အချိန်ကာလများဖြင့် မှတ်သားထားပြီး၊ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုစီကို ပြီးမြောက်ရန် သင့်လျော်သောအချိန်ရှိသည် (လုကာ ၂:၄၉၊ ယူဟန်း ၂:၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Not yet come. Compare Jesus’ statement to His mother (ch. 2:4). His brethren may have been well meaning in what they proposed, but Jesus knew best. To Him the events of life were marked out by certain divinely ordered seasons, with an appropriate time for accomplishing each purpose (see on Luke 2:49; John 2:4).

 

အမြဲအဆင်သင့်။ ဂျူးများအားလုံးကဲ့သို့၊ ယေရှု၏ညီအစ်ကိုများသည် ပွဲတော်သို့ ပုံမှန်တက်ရောက်ကြပြီး၊ ၎င်းတို့ခရီးစတင်ရန်ရွေးချယ်သောနေ့သည် အထူးအရေးပါမှုမရှိပေ။

Alway ready. Like all circumspect Jews, the brothers of Jesus regularly attended the feast, and the particular day they chose to begin their journey was of no special moment.

 

၇။ လောက။ ညီအစ်ကိုများသည် ယေရှုအား လောကသို့ပေါ်လွင်စွာပြသရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၄)၊ သို့သော် သူက ၎င်းတို့အား “လောက” သည် သူ့ကိုမုန်းတီးကြောင်း သတိပေးသည် (ယူဟန်း ၁၅:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့၏ယူဆချက်များ (အခန်းကဏ္ဍ ၃၊ ၄ ကိုကြည့်ပါ) သည် မမှန်ကန်ပေ။ အကယ်၍ သူသည် ၎င်းတို့၏အကြံပြုချက်ကို လိုက်နာပါက၊ ၎င်းတို့မျှော်လင့်ထားသော ချီးမြှောက်မှုကို ရရှိမည်မဟုတ်ပေ။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ ၎င်းတို့၏စာနာမှုနှင့် စိတ်ဝင်စားမှုများသည် လောက၏သဘောနှင့် ကိုက်ညီသည်။ ထို့ကြောင့် လောကသည် ၎င်းတို့ကို မုန်းတီးနိုင်ခြင်းမရှိပေ၊ အကြောင်းမှာ လောကသည် ၎င်း၏ပိုင်ဆိုင်မှုကို ချစ်သည် (ယူဟန်း ၁၅:၁၉)။

7. World. The brothers had requested Jesus to show Himself to the world (v. 4), but He reminds them that the “world” hates Him (cf. ch. 15:18). Their suppositions (see on vs. 3, 4) were false. Were He to follow their proposal He would not receive the acclamation they anticipated. On the other hand, their sympathies and interests were in harmony with those of the world. Consequently the world could not hate them, inasmuch as the world loves its own (ch. 15:19).

 

၎င်းကို သက်သေပြခြင်း။ လူများသည် ၎င်းတို့၏မကောင်းသောလမ်းစဉ်များကို ဖော်ထုတ်ခြင်းကို မနှစ်သက်ကြပေ။ ကာဣနသည် ဧဗကို သတ်ခဲ့သည်မှာ “သူ၏လုပ်ဆောင်မှုများသည် မကောင်းဘဲ၊ သူ၏ညီအစ်ကို၏လုပ်ဆောင်မှုများသည် ဖြောင့်မတ်သောကြောင့်” ဖြစ်သည် (၁ ယူဟန်း ၃:၁၂)။ “မကောင်းမှုပြုသူတိုင်းသည် အလင်းကိုမုန်းတီးသည်” (ယူဟန်း ၃:၂၀)။

Testify of it. Men resent the exposure of their evil ways. Cain slew Abel “because his own works were evil, and his brother’s righteous” (1 John 3:12). “Every one that doeth evil hateth the light” (John 3:20).

 

သင်တို့။ ဂရိဘာသာတွင် ဤအမိန့်ပုံစကားသည် အလေးပေးအနေအထားတွင်ရှိသည်။

Ye. In the Greek this pronoun is in the emphatic position.

 

သို့သော်။ ဤစကားလုံးသည် မူရင်းဧဝံဂေလိစာမူတွင် ရှိမရှိကို စာသားသက်သေများတွင် ကွဲပြားသည် (စာမျက်နှာ ၁၄၆ ကိုကြည့်ပါ)။

Yet. Textual evidence is divided (cf. p. 146) as to whether this word was in the original manuscript of the Gospel.

 

မရောက်သေးပါ။ အခန်းကဏ္ဍ ၆ ကိုကြည့်ပါ။

Not yet full come. See on v. 6.

 

၉။ ဆက်လက်။ ဤစကားလုံးကို ဘာသာပြန်သူများက ထည့်သွင်းထားသည်။ ယေရှုသည် ဂါလိလဲတွင် မည်မျှကြာနေထိုင်ခဲ့သည်ကို ကျွန်ုပ်တို့အား မသိရှိရပေ။ သူသည် ပွဲတော်၏အလယ်တွင် ဂျေရုဆလင်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၄)။

9. Still. This word has been supplied by the translators. How long Jesus remained in Galilee we are not informed. He arrived at Jerusalem about the middle of the feast (v. 14).

 

၁၀။ လျှို့ဝှက်စွာ။ ဤစကားစုသည် သူသည် ပုံမှန်ကာရာဗန်လမ်းကြောင်းများဖြင့် မခရီးသွားကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ သူသည် ဆမာရိဒေသမှတစ်ဆင့် ခရီးသွားသူနည်းပါးသောလမ်းကြောင်းကို ရွေးချယ်ခဲ့ပေမည် (ဒီအေ ၄၅၂ ကိုကြည့်ပါ)။

10. In secret. This phrase suggests that He did not travel by the usual caravan routes. He probably selected a seldom traveled route through the region of Samaria (cf. DA 452).

 

၁၁။ ဂျူးများ။ ဤအသုံးအနှုန်းဖြင့် ယူဟန်းသည် သာမန်လူထုထက် အမျိုးသားကိုယ်စားလှယ်များကို ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၁၂၊ ၂၅)။ ယေရှုသည် ပွဲတော်တွင် ရှိနေမည်လားဟု မသေချာမှုများစွာရှိခဲ့ပေမည်။ သူသည် ယခင်ပသခါပွဲတွင် မရှိခဲ့ပေ (ယူဟန်း ၆:၁၊ ၇:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

11. The Jews. By this expression John usually refers to the official representatives of the nation rather than the common people (vs. 12, 25). There was doubtless considerable uncertainty as to whether Jesus would be present at the feast. He had been absent from the preceding Passover (see on chs. 6:1; 7:1).

 

သူဘယ်မှာလဲ။ စာသားအရ “ထိုသူဘယ်မှာလဲ”။ “ထိုသူ”၊ ဂရိစကား “အကီနော့စ်”၊ ဤနေရာတွင် အဆိုးမြင်သဘောဖြင့် အသုံးပြုနိုင်သည်။

Where is he? Literally, “Where is that one?” “That one,” Gr. ekeinos, may here be used in a derogatory sense.

 

၁၂။ လူထု။ ဆိုလိုသည်မှာ ဂါလိလဲအပါအဝင် ဒေသအမျိုးမျိုးမှ ဘုရားဖူးသွားသူများဖြစ်ပြီး၊ ၅၀၀၀ ကိုကျွေးမွေးခဲ့သည့်အခါ ယေရှုကို ဘုရင်အဖြစ်သရဖူဆောင်းရန် ကြိုးစားခဲ့သူများလည်း ပါဝင်သည် (ယူဟန်း ၆:၁-၁၅)။ ယေရှုသည် ၎င်းတို့၏ကြိုးပမ်းမှုကို ဟန့်တားခဲ့သောအခါ ၎င်းတို့သည် ညည်းညူခဲ့ကြသည် (အခန်းကဏ္ဍ ၄၁၊ အခန်းကဏ္ဍ ၆၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် ပွဲတော်တွင် ဆက်လက်ညည်းညူခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏သဘောထားဖြင့် အခြားသူများကို လွှမ်းမိုးခဲ့ပေမည်။ ဤနေရာတွင် စကားလုံးသည် လူသိရှင်ကြားညည်းညူမှုထက် တိုးညှင်းစွာ လျှို့ဝှက်ဆွေးနွေးမှုကို ဆိုလိုပုံရသည်။ “သူသည် ဖြောင့်မတ်သူဖြစ်သည်” ဟူသောထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုသည် ညည်းညူမှုမဟုတ်ပေ။

12. The people. That is, pilgrims from various regions, including those from Galilee who had been present when the 5,000 were fed and who attempted to crown Jesus king (ch. 6:1–15). When Jesus thwarted their efforts they murmured (v. 41; cf. v. 61). They doubtless continued their murmuring at the feast and infected others by their attitude. Here the word seems to mean a subdued, more or less secret, discussion, rather than an open complaint. The statement, “He is a good man,” is hardly a complaint.

 

ဖြောင့်မတ်သည်။ ဂရိစကား “အာဂါသော့စ်”၊ ကိုယ်ကျင့်တရားအရ “ဖြောင့်မတ်သည်”။ ဤစကားလုံးကို အသုံးပြု၍ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်သည် တစ်ဦးတည်းသာ “ဖြောင့်မတ်သည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၁၉:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ လူအုပ်ထဲမှ အချို့သည် ယေရှုသည် မေရှိယဖြစ်ကြောင်း ယုံကြည်လာခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ယုံကြည်ချက်များကို ခုခံကာကွယ်ခဲ့ကြသော်လည်း လူသိရှင်ကြားမဟုတ်ပေ (ယူဟန်း ၇:၁၃)။

Good. Gr. agathos, “good” from a moral point of view. Using the word in its Jesus spoke of God as the only one who is “good” (see on Matt. 19:17). Some in the multitude had become convinced that Jesus was indeed the Messiah and defended their convictions, although not openly (John 7:13).

 

လှည့်ဖျားသည်။ ဂရိစကား “ပလာနာအို”၊ “လမ်းမှားသို့ဦးတည်သည်”၊ “အမှားသို့ဦးတည်သည်”။ ဂျူးခေါင်းဆောင်များသည် ယေရှုကို “ထိုလှည့်ဖျားသူ” ဟုခေါ်ဆိုခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂၇:၆၃)။

Deceiveth. Gr. planaō, “to lead astray,” “to lead into error.” The Jewish leaders referred to Jesus as “that deceiver” (Matt. 27:63).

 

၁၃။ ဂျူးများကို ကြောက်ရွံ့ခြင်းကြောင့်။ ယူဟန်း ၁၉:၃၈၊ ၂၀:၁၉ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ။

13. For fear of the Jews. Compare chs. 19:38; 20:19.

 

၁၄။ ယခု။ [ဗိမာန်တော်တွင် သွန်သင်ခြင်း၊ ယူဟန်း ၇:၁၄-၅၂။ အစောပိုင်းပီရီယန်သာသနာကို ကြည့်ပါ။]

14. Now.[Teaching in the Temple, John 7:14–52. See Early Peraean Ministry.]

 

အလယ်။ ပွဲတော်သည် ရှစ်ရက်နေ့အထိ ဆက်လက်ကျင်းပခဲ့သောကြောင့်၊ အလယ်သည် ဖြစ်နိုင်သည်မှာ စတုတ္ထမြောက်နေ့ခန့်ဖြစ်သည် (အခန်းကဏ္ဍ ၂၊ ၃၇ ကိုကြည့်ပါ)။

The midst. Since the feast continued till the eighth day, the midst was probably about the fourth day (cf. on vs. 2, 37).

 

၁၅။ အံ့ဩသည်။ စာသားအရ “ဆက်လက်အံ့ဩသည်”။

15. Marvelled. Literally, “continued to marvel.”

 

စာပေ။ ဂရိစကား “ဂရမ္မာတာ”။ ဤစကားလုံးသည် အက္ခရာများ၏တစ်ဦးချင်းသင်္ကေတများ (လုကာ ၂၃:၃၈)၊ စာပေးစာယူ (တမန်တော် ၂၈:၂၁)၊ စာအုပ်များ သို့မဟုတ် ရေးသားမှုများ (ယူဟန်း ၅:၄၇)၊ “[သန့်ရှင်း] ကျမ်းစာများ” (၂ တိမောသေ ၃:၁၅)၊ သို့မဟုတ် မူလတန်း သို့မဟုတ် ပိုမိုအဆင့်မြင့်သော ပညာရေးကို ဆိုလိုနိုင်သည်။ နောက်ဆုံးအဓိပ္ပါယ်သည် ဤနေရာတွင် အကောင်းဆုံးသင့်လျော်ပုံရသည်။ အံ့ဩမှုသည် ယေရှုသည် စာဖတ်နိုင် သို့မဟုတ် စာရေးနိုင်သည်မဟုတ်ဘဲ၊ သူသည် ဤမျှသိရှိပြီး ပညာရှိစွာ ဟောပြောနိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သူသည် ရဗ္ဗိသင်တန်းများတွင် မလေ့ကျင့်ခဲ့ကြောင်း သိခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏အဓိပ္ပါယ်အရ စစ်မှန်သောပညာတတ်သူသည် အသိအမှတ်ပြုထားသောဆရာထံမှ သင်ကြားမှုကိုသာမက၊ ထိုဆရာနှင့် နီးကပ်စွာဆက်နွှယ်ပြီး ၎င်းကို အမှုထမ်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာများတွင် ကိုယ်တိုင်ပညာသင်ကြားမှုသည် မကြားဖူးသော်လည်း၊ ထိုသို့သောပညာရေးကို ရဗ္ဗိသင်တန်းများတွင် အသိအမှတ်ပြုထားသောသင်တန်းထက် အဆင့်နိမ့်သည်ဟု ယူဆခဲ့သည်။ တစ်မုတ်ဆိုတာ ၂၂အေ၊ ဆွန်ဆီနိုထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၁၀၉၊ ၁၁၀ ကိုကြည့်ပါ။

Letters. Gr. grammata. The word may denote the individual symbols of the alphabet (Luke 23:38), correspondence (Acts 28:21), books or writings (John 5:47), the “[holy] scriptures” (2 Tim. 3:15), or learning, whether elementary or more advanced. The last definition seems best to apply here. The surprise was not that Jesus could read or write, but that He was so well informed and was able to present so learned a discourse. They knew He had not been trained in the rabbinical schools. A truly educated person according to their definition was one who not only had received his instruction from a recognized teacher, but had also been closely associated with that teacher and had served him. Self-education in the Scriptures was not unheard of, but such an education was looked upon as vastly inferior to the recognized training in the rabbinical schools. See Talmud Soṭah 22a, Soncino ed., pp. 109, 110.

 

၁၆. အဆုံးအမ။ ဂရိလို “ဒီဒါခီ” (didachē)၊ “သင်ကြားခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး “ဒီဒါစကို” (didaskō)၊ “သင်ပြခြင်း” မှဆင်းသက်လာသည်။ ဤစကားလုံးသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ၉၇ ကြိမ်ပါရှိပြီး တသမတ်တည်း “သင်ပြခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။

16. Doctrine. Gr. didachē, “teaching,” from didaskō, “to teach,” a word occurring 97 times in the NT and consistently translated “to teach.”

 

ဤအဆုံးအမသည် ငါ့ဥစ္စာမဟုတ်။ ယေရှုသည် မိမိကိုယ်တိုင် သင်ယူထားသည်ဟု ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရဗ္ဗိဆရာများ၏ ကျောင်းများထက် များစွာမြင့်မားသော အရင်းအမြစ်တစ်ခုမှ ဆင်းသက်လာသည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင်သည် သူ၏ဆရာဖြစ်ခဲ့သည်။

Not mine. Jesus denied that He was self-taught, and at the same time claimed a source far higher than that of the rabbinical schools. God Himself had been His teacher.

 

“ထိုသူမှ ငါ့ကို စေလွှတ်တော်မူသည်” ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်းတွင် ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်လာသည် (အခန်း ၄:၃၄; ၅:၃၀; ၆:၃၈ စသည်; အခန်း ၃:၁၇ တွင်လည်း ကြည့်ပါ)။

That sent me. A common phrase in John (chs. 4:34; 5:30; 6:38; etc.; see on ch. 3:17).

 

၁၆. အမှားမှ ကယ်တင်ခြင်း။—“ယေရှုက သူတို့အား ဖြေကြားတော်မူသည်မှာ၊ ငါ၏အဆုံးအမသည် ငါ့ဥစ္စာမဟုတ်၊ ငါ့ကိုစေလွှတ်တော်မူသောသူ၏ဥစ္စာဖြစ်သည်။” ငါ၏စကားများသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများနှင့် သိနာတောင်မှ မိန့်ဆိုခဲ့သော ပညတ်တော်နှင့် ပြည့်စုံစွာ သဟဇာတဖြစ်သည်။ ငါသည် အဆုံးအမသစ်တစ်ခုကို ဟောပြောနေသည်မဟုတ်။ ငါသည် အမှားများ၏ဘောင်မှ ကယ်တင်ထားသော ရှေးအမှန်တရားများကို တင်ပြပြီး အသစ်သောအနေအထားတွင် ထားရှိခြင်းဖြစ်သည် (မန်နူစခရစ် ၃၃၊ ၁၉၁၁)။

16. Rescued From Error.—“Jesus answered them, and said, My doctrine is not mine, but his that sent me.” My words are in perfect harmony with the Old Testament Scriptures, and with the law spoken from Sinai. I am not preaching a new doctrine. I am presenting old truths rescued from the framework of error, and placed in a new setting (MS 33, 1911).

 

၁၇. သူ၏အလိုတော်ကို ဆောင်ရန် ဆန္ဒရှိသူ။ သို့မဟုတ် “သူ၏အလိုတော်ကို လိုလားသူ”။ ဤဝါကျသည် “အကယ်၍ လူတစ်ဦး၏ဆန္ဒသည် သူ၏အလိုတော်ကို ဆောင်ရန်ဖြစ်လျှင်” (RSV) ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် လိုလားသူသည် ဘုရားသခင်ထံမှ အလင်းရရှိမည်ဖြစ်ပြီး အခြားသူများ၏ပြောဆိုချက်များကို မှန်ကန်စွာ အကဲဖြတ်နိုင်စွမ်းရှိမည်။ အမှန်တရားကို ရှာဖွေသူသည် ထုတ်ဖော်ပြသလာမည့် အလင်းကို လိုက်နာရန် ဆန္ဒရှိရမည်မှာ အလင်းရရှိရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို သမ္မာကျမ်းစာမှ မည်သို့သိရှိနိုင်သည်ဆိုသည့် မှတ်ချက်အတွက် ယေဇကျေလ ၂၂:၂၈ တွင် ကြည့်ပါ။

17. Will do his will. Or, “wishes to do his will.” The clause may be translated, “if any man’s will is to do his will” (RSV). He who sincerely desires to do the will of God will be enlightened by God and enabled to evaluate correctly the claims of others. A prerequisite to receiving light is that the seeker for truth must be willing to follow in the light that may be revealed. For comment on how the will of God may be ascertained from the Bible see on Eze. 22:28.

 

ဘာသာရေးတွင် “အမှန်တရားသည် အဘယ်နည်း” ဟူသည်ကို ရှာဖွေရန် ခက်ခဲမှုသည် လူအများကြားတွင် ပုံမှန်ညည်းညူမှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ခရစ်ယာန်များအကြား အဆုံးအမများနှင့်ပတ်သက်၍ ကွဲပြားမှုများစွာရှိသည်ကို ညွှန်ပြပြီး မည်သူမှန်သည်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်းမရှိဟု ဆိုကြသည်။ ထောင်ပေါင်းများစွာသော ကိစ္စများတွင် အမှန်တရားကို ရှာမတွေ့နိုင်ဟူသော ဤဆိုစွပ်မှုသည် ဘာသာရေးမရှိဘဲ နေထိုင်ရန် အကြောင်းပြချက်တစ်ခုဖြစ်လာသည်။

The difficulty of finding out “what is truth” in religion is a common subject of complaint among men. They point to the many differences that prevail among Christians on matters of doctrine, and profess to be unable to decide who is right. In thousands of cases this professed inability to discover truth becomes an excuse for living without any religion at all.

 

၁၈. ဂုဏ်အသရေ။ ဂရိလို “ဒေါက်ဇာ” (doxa)၊ ဤနေရာတွင် “ဂုဏ်သရေရှိမှု”၊ “အမည်ဂုဏ်”၊ “ဂုဏ်သိက္ခာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မိမိကိုယ်ကို ခန့်အပ်ထားသော ဆရာများသည် သူတို့၏အသိပညာကို ဂုဏ်ယူကြပြီး လူတို့၏ချီးမွမ်းခြင်းနှင့် ဂုဏ်သရေကို ရှာကြသည်။ မာနထောင်လွှားမှုနှင့် ကိုယ်ကျိုးရှာမှုသည် ကောင်းကင်ဘုံမှ မျက်နှာသာမပေးခံရပေ (မဿဲ ၆:၂၊ ၅၊ ၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤစရိုက်များကို ပြသသူသည် စစ်မှန်သောဆရာမဟုတ်ပေ။

18. Glory. Gr. doxa, here meaning “honor,” “fame,” “reputation.” Self-appointed teachers pride themselves in their knowledge and seek the praise and honor of men. Pride and self-seeking are frowned upon by Heaven (see Matt. 6:2, 5, 16). He who displays these characteristics is not a true teacher.

 

စစ်မှန်သည်။ ဂရိလို “အလီသီးစ်” (alēthēs)၊ ဤနေရာတွင် လူပုဂ္ဂိုလ်များနှင့်ပတ်သက်၍ အသုံးပြုသောအခါ “စစ်မှန်သည်”၊ “မှန်ကန်သည်”၊ “ဖြူစင်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤသဘောတူညီမှုသည် ယေရှုအား (မဿဲ ၂၂:၁၆; မာကု ၁၂:၁၄; ယောဟန် ၇:၁၈) နှင့် ဘုရားသခင်အား (ယောဟန် ၃:၃၃; ၈:၂၆; ရောမ ၃:၄) အသုံးပြုထားသည်၊ သို့သော် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် လူသားများအတွက် ကိုရိန္သု ၂:၆:၈ တွင်သာ အသုံးပြုထားသည်။ “အလီသီးစ်” သည် ဤနေရာတွင် “မတရားမှုမရှိ” ဟူသောစကားစုနှင့် တွဲဖက်ထားသည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော ဆန့်ကျင်ဘက်အဓိပ္ပာယ်မှာ မိမိကိုယ်ကို အလွန်အရေးကြီးသည်ဟု မြင်သော ဆရာများသည် မစစ်မှန်၊ မဖြူစင်၊ မတရားသူများဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။

True.. Gr. alēthēs, when used of persons, as here, “genuine,” “true,” “honest.” The adjective is applied to Jesus (Matt. 22:16; Mark 12:14; John 7:18), and to God (John 3:33; 8:26; Rom. 3:4), but in the NT not to human beings except in 2 Cor. 6:8 Alēthēs is here paralleled with the phrase “no unrighteousness.” The implication in the contrast here set forth is that the self-styled teachers with an exaggerated estimate of their own importance and merit are untrue, dishonest, and unrighteous.

 

၁၉. မောရှေမပေးခဲ့သောလျှင်။ ဂရိဘာသာဖြင့် မေးခွန်းပုံစံသည် အပြုသဘောဖြေကြားမှုကို မျှော်လင့်ထားသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဤမေးခွန်းသည် ခရစ်တော်၏တပည့်များအားလုံးက အပြုသဘောဖြင့်ဖြေကြားမည့်မေးခွန်းဖြစ်သည်။ မောရှေသည် ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်များကို ဣသရေလလူမျိုးထံသို့ ပေးအပ်ခဲ့သော ကြားခံဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာ ၁:၁၊ ၂; ၄:၁၊ ၂ စသည်; ယောဟန် ၁:၁၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လူများသည် မောရှေကို အမြင့်မားဆုံးသောဂုဏ်ထဲတွင် ထားရှိပြီး သူ့ကို အလွန်သစ္စာရှိစွာ နာခံသည်ဟု ဆိုကြသည်။ “ပညတ်တော်” သည် ဤနေရာတွင် ပဉ္စတံကျမ်း၏ ညွှန်ကြားချက်များကို ယေဘုယျအနေဖြင့် အသုံးပြုထားသည်။

19. Did not Moses? The form of the question in Greek shows that a positive answer is expected. The question was one to which all Christ’s hearers would reply affirmatively. Moses was the intermediary through whom the laws of God were delivered to Israel (Lev. 1:1, 2; 4:1, 2; etc.; cf. John 1:17). The people held him in the highest esteem and professed to obey him most faithfully. “Law” is here used in its general since of the instructions of the Pentateuch.

 

သင်တို့ထဲမှ မည်သူမျှ။ ယေရှုသည် အခန်း ၁၇ တွင် ချမှတ်ထားသော အုတ်မြစ်ပေါ်တွင် သူ၏အငြင်းအခုံကို တည်ဆောက်နေသည်။ ဘုရားသခင်၏အလိုတော်သည် ပဉ္စတံကျမ်းတွင် ပါရှိသော်လည်း၊ ဤအလိုတော်ကို ယုဒလူများသည် နာခံခြင်းမပြုကြပေ။ ထို့ကြောင့် ယေရှု၏အဆုံးအမများသည် ကောင်းကင်ဘုံမှလာသည်ဖြစ်စေ၊ မဟုတ်သည်ဖြစ်စေ အကဲဖြတ်နိုင်စွမ်းမရှိကြပေ။

None of you.. Jesus is building His argument on the premise laid down in v. 17. The will of God was contained in the Pentateuch, but this will the Jews were not obeying. Consequently they were incapable of judging as to whether the teachings of Jesus were from Heaven or not.

 

ငါ့ကိုသတ်ရန်။ ယောဟန် ၅:၁၆၊ ၁၈; မဿဲ ၂၀:၁၈ ကိုကြည့်ပါ။ ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို နာခံမှု၏အကန့်အသတ်များသည် မကြာခဏ တစ်ဦးချင်းစီအလိုက် ဘက်လိုက်မှုများနှင့် နာခံမှုဟူသည် မည်သည်ဖြစ်သည်ဆိုသော ထင်မြင်ယူဆချက်များဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ပြင်ပကိစ္စများဖြင့်သာ ကျေနပ်သူများသည် အလွန်များပြားသည်။ ခရစ်တော်၏ပြည့်စုံသောဖြူစင်မှုကို ရယူရန်ကြိုးစားသူများသည် အနည်းငယ်သာရှိသည်။

Kill me. See John 5:16, 18; see on Matt. 20:18. The limits of obedience to the divine will are too often marked by individual prejudices and opinions of what constitutes obedience. Too many are content with what is merely outward. Too few strive to obtain from Christ His perfect righteousness.

 

၂၀. နတ်ဆိုး။ ဂရိလို “ဒိုင်မိုနီယွန်” (daimonion)၊ “နတ်ဆိုး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ မဿဲ ၉:၃၄; ၁၁:၁၈ တွင်ဖော်ပြထားသော စွပ်စွဲချက်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

20. Devil. Gr. daimonion, “a demon.” Compare the charge in Matt. 9:34; 11:18.

 

၂၁. တစ်ခုသောအမှု။ ဆိုလိုသည်မှာ ယေရှုသည် ယခင်က ယေရုဆလင်မြို့သို့ နောက်ဆုံးအကြိမ်လည်ပတ်စဉ်၊ ၁၈ လခန့်ကြာသည့်အခါ ဥပုသ်နေ့တွင် အားနည်းသောလူကို ကုသပေးခဲ့သောအမှုဖြစ်သည် (အခန်း ၅; ဒေသာနှင့်အာဒံစ် ၄၅၀ ကိုကြည့်ပါ)။

21. One work. That is, the healing of the infirm man on the Sabbath day upon His last visit to Jerusalem, 18 months previously (ch. 5; cf. DA 450).

 

၂၂. အရေဖြတ်ခြင်း။ ပညတ်အတွက် ဝတ်ပြုရာ ၁၂:၃ ကိုကြည့်ပါ။

22. Circumcision. For the command see Lev. 12:3.

 

ဘိုးဘေးများမှ။ အရေဖြတ်ခြင်းသည် မောရှေနှင့်အတူ စတင်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်။ ၎င်းသည် အာဗြဟံခေတ်တွင် ပဋိညာဉ်တံဆိပ်အဖြစ် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၇:၁၀–၁၄; ရောမ ၄:၁၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Of the fathers. Circumcision had not originated with Moses. It had been introduced in the time of Abraham as sign of the covenant (Gen. 17:10–14; cf. Rom. 4:11).

 

ဥပုသ်နေ့တွင်။ မစ်ရှနာ (Mishnah) အရ ယုဒလူများသည် ဥပုသ်နေ့တွင် အရေဖြတ်ခြင်းအတွက် လိုအပ်သမျှအရာအားလုံးကို လုပ်ဆောင်ခွင့်ပြုထားသည် (ရှဗ္ဗတ် ၁၈.၃၊ ဆွန်စီနိုထုတ်ဝေမှု၊ တရားလာ၊ စာမျက်နှာ ၆၄၁)။ ရဗ္ဗိ ယိုဆီးက “အရေဖြတ်ခြင်းသည် မဟာပညတ်တစ်ခုဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ဥပုသ်နေ့၏တင်းကျပ်မှုကို ကျော်လွန်သည်” ဟု ဆိုခဲ့သည် (မစ်ရှနာ နဒါရင်း ၃.၁၁၊ ဆွန်စီနိုထုတ်ဝေမှု၊ တရားလာ၊ စာမျက်နှာ ၉၃)။

On the sabbath. According to the Mishnah the Jews were allowed, on the Sabbath, to perform all things needful for circumcision (Shabbath 18. 3, Soncino ed. of the Talmud, p. 641). Rabbi Jose said, “Circumcision is a great precept, for it overrides [the severity of] the Sabbath” (Mishnah Nedarim 3. 11, Soncino ed. of the Talmud, p. 93).

 

၂၃. မဖြတ်ပိုင်းရ။ ရဗ္ဗိ အယ်လီဇာ (အေဒီ ၉၀ ခန့်)၊ သူ၏အတွေးအခေါ်သည် ခရစ်တော်ခေတ်က ယုဒခေါင်းဆောင်များ၏အတွေးကို ထင်ဟပ်ပြသည်ဟု ယူဆရပြီး၊ ဤသို့အကျိုးသင့်အကြောင်းသင့်ဆင်ခြင်ခဲ့သည်။ “အရေဖြတ်ခြင်းသည် ဥပုသ်နေ့ကို ကျော်လွန်သည်၊ အကြောင်းမှာ အကယ်၍ သတ်မှတ်ထားသောအချိန်ထက် ကျော်လွန်သွားပါက၊ ၎င်းကြောင့် ဖြတ်ပိုင်းခြင်းခံရမည်။ … အကယ်၍ သူသည် သူ၏ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကြောင့် ဥပုသ်နေ့ကို ကျော်လွန်နိုင်လျှင်၊ သူ၏တစ်ကိုယ်လုံး [သေရန်အန္တရာယ်ရှိလျှင်] ဥပုသ်နေ့ကို ကျော်လွန်မနိုင်ပါလား။” (တိုဆပ်သာ ရှဗ္ဗတ် ၁၅.၁၆၊ စတြတ်နှင့်ဘီလာဘက်၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းမှတ်ချက်၊ အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၄၈၈)။

23. Should not be broken. Rabbi Eliezer (c. a.d. 90), whose thinking probably reflected that of the Jewish leaders in the time of Christ, reasoned thus: “Circumcision overrides the Sabbath; why? Because if one postponed it beyond the appointed time he would on its account render himself liable to extirpation. … If he overrides the Sabbath on account of one of his members, should he not override the Sabbath for his whole body [if in danger of death]?” (Tosephta Shabbath 15. 16, cited in Strack and Billerbeck, Kommentar zum Neuen Testament, vol. 2, p. 488).

 

တစ်ကိုယ်လုံးကို ကျန်းမာစေ။ အရေဖြတ်ခြင်းသည် ခန္ဓာကိုယ်၏အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကိုသာ ပြုပြင်ခြင်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် တစ်ကိုယ်လုံးကို ပြုပြင်ပေးခဲ့သည်။ အေဒီ ၁၀၀ ခန့်မှ တရားလာ၏ဤဖော်ပြချက်သည် ယခင်အတွေးအခေါ်ကို ထင်ဟပ်ပြသည်ဟု ယူဆရသည်။ “အကယ်၍ လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်း ၂၄၈ ခုအနက် တစ်ခုတည်းနှင့်သာ ဆက်စပ်သော အရေဖြတ်ခြင်းသည် ဥပုသ်နေ့ကို ဆိုင်းငံ့စေလျှင်၊ [တစ်ကိုယ်လုံးကို ကယ်တင်ခြင်း] သည် ဥပုသ်နေ့ကို မည်မျှပို၍ ဆိုင်းငံ့စေမည်နည်း။” (ယိုမာ ၈၅ဘီ၊ ဆွန်စီနိုထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၄၂၁)။ အကယ်၍ အသက်အန္တရာယ်ရှိလျှင်၊ ယုဒလူများသည် လူနာကို ကုသရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ချက်ချင်းအန္တရာယ်မရှိလျှင်၊ ကုသမှုကို တားမြစ်ပြီး နောက်ရက်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည် (အခန်း ၅:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဘက်သဒါရှိ အားနည်းသောလူ၏ကိစ္စသည် ဤအမျိုးအစားအောက်တွင် မပါဝင်ပေ။ ထိုသောကသည်ရှည်သူသည် ၃၈ နှစ်ကြာ စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရပြီး၊ သူ၏ကုသမှုကို နောက်ထပ်တစ်ရက် ရွှေ့ဆိုင်းလျှင် မည်သည့်ကွာခြားမှုမျှ မဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ယုဒလူများ၏ဓလေ့အရ ယေရှုသည် အပြစ်ရှိသူအဖြစ် စီရင်ခံရသည်။ သို့သော် သူတို့၏ဆင်ခြင်မှုသည် ယုတ္တိမတန်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ သူတို့သည် အရေဖြတ်ခြင်းကို ဥပုသ်နေ့ကို ကျော်လွန်ခွင့်ပြုခဲ့လျှင်၊ ယေရှုပြုလုပ်ခဲ့သော ကုသမှုလုပ်ရပ်ကို ပို၍ခွင့်ပြုသင့်သည်။ ထို့အပြင်၊ သူတို့သည် ဥပုသ်နေ့တိုင်း အရေဖြတ်ခြင်းလုပ်ရပ်များစွာကို ကျော်လွန်ခွင့်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ယေရှုသည် “တစ်ခုသောအမှု” (အခန်း ၇:၂၁) ကြောင့် အပြစ်တင်ခံရသည်။

Every whit whole. Circumcision involved the mending of only one member of the body. Jesus had mended the entire body. The following statement of the Talmud dates from about a.d. 100, but probably reflects earlier thinking: “If circumcision, which attaches to one only of the two hundred and forty-eight members of the human body, suspends the Sabbath, how much more shall [the saving of] the whole body suspend the Sabbath!” (Yoma 85b, Soncino ed., p. 421). If life was in danger, the Jews permitted ministry to the sick; but if there was no immediate danger, treatment was forbidden and postponed (see on ch. 5:16). The case of the infirm man at Bethesda did not come under this category. The sufferer had waited for 38 years, and to have postponed his healing an additional day would have made no difference. Thus, according to the tradition of the Jews, Jesus stood condemned. However, their reasoning was illogical. If they permitted circumcision to override the Sabbath, much more should they permit an act of healing such as Jesus performed. Furthermore, they permitted the Sabbath to be overridden repeatedly, for there were many acts of circumcision performed every Sabbath, and yet Jesus was condemned for “one work” (ch. 7:21).

 

၂၄. မစီရင်နှင့်။ ပိုမိုကောင်းမွန်သည်မှာ “အပေါ်ယံစီရင်ခြင်းကို ရပ်တန့်ပါ”။ ဆိုလိုသည်မှာ အပေါ်ယံအားဖြင့် စီရင်ခြင်း၏အကျင့်ကို ရပ်တန့်ရန်ဖြစ်သည်။

24. Judge not. Better, “stop judging.” That is, stop your habit of judging by outward appearance.

 

အပေါ်ယံအားဖြင့်။ ဒေသာရာ ၁၆:၁၈–၂၀; ၁ ရှမွေလ ၁၆:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။

The appearance. Compare Deut. 16:18–20; 1 Sam. 16:7.

 

ဖြူစင်သောစီရင်ခြင်း။ ထိုသို့သောစီရင်ချက်များသည် ယေရှုသည် ဥပုသ်နေ့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သော ကရုဏာလုပ်ရပ်များသည် ဥပုသ်နေ့ဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခြင်းမဟုတ်ဟူသော နိဂုံးသို့ ဦးတည်စေလိမ့်မည်။ ဥပုသ်နေ့နှင့်ပတ်သက်သော ယုဒဓလေ့ဥပဒေတွင် ဥပဒေကို ရှောင်လွှဲနိုင်သော ပြဋ္ဌာန်းချက်များစွာပါရှိသည်။ ဥပမာ၊ ဥပုသ်နေ့တွင် ဝန်ထုပ်သယ်ဆောင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသော တင်းကျပ်သောဥပဒေများရှိသော်လည်း၊ ယုဒလူများသည် ထိုနေ့တွင် ပစ္စည်းတစ်ခုကို သယ်ဆောင်လိုလျှင်၊ ၎င်းကို တရားဝင်ပြီးမြောက်အောင် နည်းလမ်းများရှိခဲ့သည်။ မစ်ရှနာ၏ အောက်ပါဖော်ပြချက်သည် သူတို့၏တရားဝင်လှည့်ဖျားမှုကို သရုပ်ပြသည်။ “အကယ်၍ လူတစ်ဦးသည် [ပစ္စည်းတစ်ခုကို] သူ၏ညာလက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ဘယ်လက်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ရင်ခွင်ထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ပခုံးပေါ်တွင်ဖြစ်စေ သယ်ဆောင်လျှင်၊ သူသည် အပြစ်ရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ ဤသည်မှာ ကိုဟတ်သားများ၏ သယ်ဆောင်ပုံဖြစ်သည်။ နောက်ပြန်လှည့်နည်းဖြင့်၊ ဥပမာ၊ သူ၏ခြေဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ပါးစပ်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သူ၏တံတောင်ဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သူ၏နားထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ဆံပင်ထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ခါးပတ်ထဲတွင် အဖွင့်အောက်သို့ဖြစ်စေ၊ သူ၏ခါးပတ်နှင့်ရှပ်အကြားတွင်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ရှပ်အင်္ကျီအနားတွင်ဖြစ်စေ၊ သူ၏ဖိနပ်သို့မဟုတ် ခြေညှပ်ဖိနပ်ထဲတွင်ဖြစ်စေ၊ သူသည် အပြစ်မရှိပေ၊ အကြောင်းမှာ သူသည် လူတို့သယ်ဆောင်သည့်ပုံစံအတိုင်း သယ်ဆောင်ခြင်းမပြုခဲ့ပေ။” (ရှဗ္ဗတ် ၁၀.၃၊ ဆွန်စီနိုထုတ်ဝေမှု၊ တရားလာ၊ စာမျက်နှာ ၃၃၉၊ ၄၄၀)။

Righteous judgment. Such judgments would have led to the conclusion that acts of mercy such as Jesus had performed on the Sabbath were not a violation of Sabbath law. Jewish traditional law with regard to the Sabbath contained numerous provisions whereby the law could be circumvented. For example, there were stringent laws prohibiting the carrying of burdens on the Sabbath, yet if the Jews desired to transport an object on that day, they had means of legally accomplishing their objective. The following statement from the Mishnah illustrates their legal fiction: “If one carries out [an article] whether with his right hand or with his left hand, in his lap or on his shoulder, he is culpable, because thus was the carrying of the children of Kohath. In a back-handed manner, [e.g.], with his foot, in his mouth, with his elbow, in his ear, in his hair, in his belt with its opening downwards, between his belt and his shirt, in the hem of his shirt, in his shoe or sandals, he is not culpable, because he has not carried [it] as people [generally] carry out” (Shabbath 10. 3, Soncino ed. of the Talmud, pp. 339, 440).

 

၂၅. ယေရုဆလင်မှ။ ဤနေရာတွင် ယေရုဆလင်မြို့သားများကို ရည်ညွှန်းထားပုံရပြီး၊ ဂါလိလယ်နှင့် ပါလက်စတိုင်းဒေသများမှ လူအုပ်စုများနှင့် ကွဲပြားပုံပေါ်သည်။

25. Of Jerusalem. The residents of Jerusalem are here referred to, seemingly in contradistinction to the multitudes from Galilee and other outlying regions of Palestine.

 

ဤသူမဟုတ်လော။ ဂရိဘာသာဖြင့် မေးခွန်းပုံစံသည် အပြုသဘောဖြေကြားမှုကို မျှော်လင့်ထားသည်ကို ဖော်ပြသည်။

Is not this he? The form of the question in Greek shows that a positive answer is expected.

 

၂၆. သူတို့ဘာမှမပြောကြ။ ဤသည်မှာ အမှန်တကယ်အံ့သြစရာဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ရဲရင့်စွာ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဟောပြောနေပြီး၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များသည် တိတ်ဆိတ်နေကြသည်။ လူများသည် ဖြစ်နိုင်သည့်အကြောင်းအရင်းတစ်ခုကို အဆိုပြုကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ နောက်ထပ်စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများသည် ယေရှုသည် အမှန်တကယ်မစ္စဟာ (ခရစ်တော်) ဖြစ်သည်ဟူသော နိဂုံးသို့ ခေါင်းဆောင်များကို ဦးတည်စေခဲ့သည်ဟူ၍ဖြစ်သည်။

26. They say nothing. This is indeed a surprise. Jesus is speaking openly and boldly, and the Jewish leaders remain silent. The people propose a possible reason: that further investigation has led the leaders to the conclusion that Jesus is indeed the Messiah.

 

သိသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သူတို့သိရှိလာခဲ့သလား။ လူများသည် သူတို့အဆိုပြုသောအကြောင်းအရင်းတွင် မမှန်ကန်ခဲ့ပေ။ ခေါင်းဆောင်များသည် ယေရှုကို ဖျက်ဆီးရန် ယခင်ကထက် ပို၍သန္နိဋ္ဌာန်ချထားခဲ့ကြသည်။

Know. That is, have they come to recognize? The people were wrong in their proposed reason. The leaders were as determined as ever to destroy Jesus.

 

၂၇. ဤသူ။ သူတို့သည် ယေရှု၏လောကီမျိုးရိုးကို သိရှိထားကြသည်။ “ဤသူသည် လက်သမား၏သားမဟုတ်လော” ဟု သူတို့တစ်ကြိမ်ပြောခဲ့သည် (မဿဲ ၁၃:၅၅)။ သို့သော် သူတို့သည် ယေရှု၏ ဗက်လင်မြို့တွင်မွေးဖွားခြင်းကို မသိရှိပုံပေါ်သည် (ယောဟန် ၇:၄၂)။

27. This man. They were acquainted with the earthly ancestry of Jesus. “Is not this the carpenter’s son?” they once said (Matt. 13:55). However, they appeared to be ignorant of His birth in Bethlehem (John 7:42).

 

ခရစ်တော်ကြွလာသောအခါ။ ခရစ်တော်ဆိုသည့်အမည်သည် မစ္စဟာ (မေရှိယ) ကို ဆိုလိုသည်၊ မဿဲ ၁:၁; ယောဟန် ၁:၄၁ ကိုကြည့်ပါ။ “မည်သူမျှ သူသည် မည်သည့်နေရာမှလာသည်ကို မသိ” ဟူသောဖော်ပြချက်ကို ခရစ်တော်သည် ဒါဝိဒ်မျိုးရိုးမှ ဆင်းသက်လာသည်ကို မသိသည်ဟု နားလည်မထားရပေ၊ အကြောင်းမှာ ယုဒလူများသည် ဤအချက်ကို သိရှိထားကြသည် (မဿဲ ၂၂:၄၂)။ ၎င်းသည် မစ္စဟာ၏မွေးဖွားရာနေရာကို မသိသည်ဟုလည်း မဆိုလိုပေ၊ အကြောင်းမှာ ဟေရုဒ်က ခရစ်တော်သည် မည်သည့်နေရာတွင် မွေးဖွားရမည်ဟု ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများနှင့် ကျမ်းပြုဆရာများအား မေးမြန်းသောအခါ၊ သူတို့က “ယုဒပြည်ဗက်လင်မြို့တွင်” ဟု ဖြေကြားခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂:၄၊ ၅)။ ဤနေရာတွင် မစ္စဟာနှင့်ပတ်သက်သော လူကြိုက်များသောယုံကြည်မှုတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းသည် ယုဒလူ ထရီဖိုး၏စကားတွင် ထင်ဟပ်ပြသည်။ “သို့သော် ခရစ်တော်သည်—အကယ်၍ သူသည် အမှန်တကယ်မွေးဖွားခဲ့ပြီး တစ်နေရာရာတွင်ရှိနေလျှင်—သည် မသိမဖြစ်သူဖြစ်သည်၊ သူကိုယ်တိုင်ပင် မိမိကိုယ်ကို မသိသလို၊ ဧလိယသည်လာရောက်ပြီး သူ့ကိုသိမ်းဆည်းကာ လူအပေါင်းအား ထင်ရှားစေမည့်တိုင်အောင် တန်ခိုးမရှိပေ။” (ဂျပ်စတင်မာတာ၊ ထရီဖိုးနှင့်ဆွေးနွေးခြင်း ၈)။

When Christ cometh. For the title Christ, signifying Messiah, see on Matt. 1:1; cf. John 1:41. The statement, “No man knoweth whence he is,” must not be understood as meaning ignorance concerning the descent of Christ from the tribe of David, for with this fact the Jews were familiar (Matt. 22:42). Nor does it imply ignorance concerning Messiah’s birthplace, for when Herod demanded of the chief priests and of the scribes where Christ should be born, they answered, “In Bethlehem of Judaea” (Matt. 2:4, 5). There is probably a reference here to a popular belief concerning the Messiah reflected in a saying of Trypho the Jew: “But Christ—if He has indeed been born, and exists anywhere—is unknown, and does not even know Himself and has no power until Elias come to anoint Him, and make Him manifest to all” (Justin Martyr, Dialogue With Trypho 8).

 

၂၈။ သင်တို့သည် ငါ့ကိုသိကြ၏။ ယေရှုသည် မိမိ၏လောကီ မိဘများနှင့်ပတ်သက်သော အချက်အလက်များကို ငြင်းဆိုခြင်းမပြုခဲ့ပေ။ သူတို့၏ဓမ္မပညတ်အငြင်းအခုံကိုလည်း ရပ်တန့်မပြုခဲ့ပေ။ ယင်းအစား၊ သူသည် ဘုရားသခင်ကို မသိကြခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သူတို့ကို ဆုံးမသွန်ပြပြီး၊ မိမိအာဏာဖြင့် မလာခဲ့ကြောင်း (အခန်းကြီး ၁၅၊ ၁၆ ကိုကြည့်ပါ) ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်။ သူသည် လူ့ပုံစံဖြင့် လူများသို့ သိခံရသော်လည်း၊ သူ၏ဘုရားဖြစ်မှုနှင့် ဘုရားသခင်၏သားဖြစ်မှုကို လည်း သိစေလိုခဲ့သည်။

28. Ye both know me. Jesus did not deny the facts concerning His earthly parentage. Nor did He stop to argue their point of theology. Instead He expostulated with them concerning their ignorance of God, and again asserted that He had not come on His own authority (see on vs. 15, 16). He was known to the people in human form, but He wished them to know also concerning His divinity and Sonship with God.

 

မှန်ကန်သည်။ ဂရိဘာသာ alēthinos (အခန်းကြီး ၁:၉ ကိုကြည့်ပါ)။

True. Gr. alēthinos (see on ch. 1:9).

 

သင်တို့မသိကြသူ။ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် ကောင်းကင်ခမည်းတော်၏ စရိုက်ကို များစွာပုံပျက်ပန်းပျက်သောပုံဖြင့် မြင်ထားကြသည်။ နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီသော ခေါင်းမာမှုနှင့် ပုန်ကန်မှုတို့က သူတို့အား ဘုရားသခင်အား စစ်မှန်သော၊ ကရုဏာရှိသော ခမည်းတော်အဖြစ် မြင်နိုင်ခြင်းမှ တားဆီးခဲ့သည်။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်အား ရက်စက်ကြမ်းတမ်းပြီး တင်းကြပ်သောသူအဖြစ် ထင်မှတ်ခဲ့ကြပြီး၊ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများက ကိုးကွယ်သော မယုံကြည်သူတို့၏ နတ်ဘုရားများနှင့် များစွာကွာခြားမှုမရှိဟု ထင်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ယေရှုမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်သည် ဤအထင်အမြင်လွဲမှားမှုကို ပြင်ဆင်ရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ လူတို့သည် ဘုရားသခင်စေလွှတ်သောသူကို မြင်သောအခါ၊ ခမည်းတော်သည် မည်သည့်ပုံစံရှိသည်ကို သိရှိရန်ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ယေရှုက ကြေငြာခဲ့သည်မှာ “ငါ့ကိုမြင်သောသူသည် ခမည်းတော်ကိုမြင်သည်” (အခန်းကြီး ၁၄:၉)။ ယေရှုကို ပယ်ထားခြင်းဖြင့် ဂျူးလူမျိုးတို့သည် ခမည်းတော်၏ မိမိကိုယ်ကိုထုတ်ဖော်ပြသမှုကို ပယ်ထားပြီး၊ ခမည်းတော်ကို မသိဘဲ ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။

Whom ye know not. The Jews had a greatly distorted picture of the character of the heavenly Father. Centuries of stubbornness and rebellion had prevented them from seeing God as He really was, a kind and merciful Father. They thought of Him as cruel and exacting, and in many respects not too different from the heathen deities worshiped by neighboring nations. Through Jesus, God had chosen to correct this misconception. As men beheld Him whom God had sent they were to obtain a picture of what the Father was like (see on ch. 1:18). Jesus declared, “He that hath seen me hath seen the Father” (ch. 14:9). In rejecting Jesus, the Jews rejected the Father’s revelation of Himself and so continued on in their ignorance of the Father.

 

၂၉။ ငါသည်သူ့ကိုသိ၏။ ခမည်းတော်နှင့် သားတော်အကြား ရင်းနှီးသောဆက်နွယ်မှုနှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်အတွက် အခန်းကြီး ၁:၁၊ ၁၈ ကိုကြည့်ပါ။

29. I know him. For a discussion of the close relationship between the Father and the Son see on ch. 1:1, 18.

 

၃၀။ သူတို့သည်ရှာဖွေခဲ့ကြ၏။ ထိုအစား “သူတို့သည်ရှာဖွေရန်စတင်ခဲ့ကြသည်”။

30. They sought. Rather, “they began to seek.”

 

မရောက်သေးပါ။ အခန်းကြီး ၆ ကိုကြည့်ပါ။

Not yet come. See on v. 6.

 

၃၁။ လူများ။ ယေရှု၏အသက်ကိုရှာဖွေနေသော အုပ်ချုပ်သူများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်။

31. The people. In contradistinction to the rulers, who were seeking the life of Jesus.

 

ထပ်မံသောအံ့ဖွယ်များ။ ဂရိဘာသာဖွဲ့စည်းမှုအရ အနုတ်လက္ခဏာဖြေဆိုမှုကို မျှော်လင့်ထားသည်။ အောက်ပါဘာသာပြန်သည် ဤဖွဲ့စည်းမှု၏အင်အားကို ဖော်ပြသည်- “သူသည် ဤအံ့ဖွယ်ထက် ပို၍အံ့ဖွယ်များကို မပြုလုပ်တော့မည်လော။” အံ့ဖွယ်များနှင့်ပတ်သက်သော ဆွေးနွေးချက်အတွက် စာမျက်နှာ ၂၀၈၊ ၂၀၉ ကိုကြည့်ပါ။

More miracles. The Greek construction shows that a negative answer is expected. The following translation illustrates the force of this construction: “He will not do more miracles than this one, will He?” For a discussion of miracles see pp. 208, 209.

 

၃၂။ ဖာရိဆီများ။ ဤဂိုဏ်းသည် ယေရှုအား အထူးရန်လိုခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ ဆန်ဟီဒရင်ကို အတူတကွခေါ်ယူရာတွင် ဦးဆောင်မှုပြုခဲ့သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်မင်းများသည် အများစုမှာ ဆဒ္ဒဖရီများဖြစ်သည်။ ဆန်ဟီဒရင်နှင့်ပတ်သက်၍ စာမျက်နှာ ၆၇ ကိုကြည့်ပါ။

32. Pharisees. This sect was especially hostile to Jesus, and now took the initiative in calling the Sanhedrin together. The chief priests were for the most part Sadducees. On the Sanhedrin see p. 67.

 

ရေရွတ်သည်။ ဂရိဘာသာ gogguzō၊ ဤနေရာတွင် ညည်းညူမှုထက် တိုးညင်းသော ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှုကို ဖော်ပြပုံရသည် (အခန်းကြီး ၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။

Murmured. Gr. gogguzō, here apparently denoting a subdued discussion, or debate, rather than complaint (see v. 12).

 

အရာရှိများ။ ဗိမာန်တော်ရဲများဖြစ်ဟန်ရှိသည်။

Officers. Presumably the Temple police.

 

၃၃။ သူတို့ထံ။ ဤစကားလုံးကို ဖယ်ထုတ်ရန် စာသားသက်သေများက ထောက်ခံသည် (စာမျက်နှာ ၁၄၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အကြောင်းအရာအရ ယေရှုသည် သူ၏စကားများကို ဖမ်းဆီးရန်စေလွှတ်ထားသော ဗိမာန်တော်ရဲများထံသာမက လူထုထံသို့လည်း ဦးတည်ပြောဆိုခဲ့ပုံရသည်။

33. Them. Textual evidence favors (cf. p. 146) the omission of this word. The context seems to indicate that Jesus directed His remarks to the people generally, not simply to the Temple police sent to arrest Him, as the pronoun “them” might seem to indicate.

 

ခဏသာ။ တဲများပွဲတော်မှ နောက်နှစ်နွေဦးရာသီ ပသခါပွဲတော်အထိ၊ ယေရှုခရစ်တိုင်ပေါ်တွင် အသေခံခဲ့သည့်အချိန်သည် ခြောက်လခန့်ဖြစ်သည်။ သူ၏သာသနာပြုမှု သုံးနှစ်သည် အတိတ်ကာလ၌ရှိခဲ့ပြီး၊ နောက်ထပ်တစ်နှစ်၏တစ်ဝက်သာ ကျန်ရှိတော့သည်။

A little while. From the Feast of Tabernacles to the Passover the following spring, when Jesus was crucified, was about six months. Three years of His ministry was in the past and but half a year remained.

 

၃၄။ သင်တို့သည် ငါ့ကိုရှာကြလိမ့်မည်။ ဤတွင် အနာဂတ်တရားစီရင်မှုကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ ထိုအခါ လူတို့သည် ခရစ်တော်ကို ပယ်ထားမှုအတွက် ဝမ်းနည်းကြလိမ့်မည်၊ သို့သော် ကယ်တင်ခြင်းကို အချည်းနှီးရှာဖွေကြလိမ့်မည်၊ အကြောင်းမှာ နောက်ကျသွားပြီဖြစ်သည် (ယေရမိ ၈:၂၀၊ အာမုတ် ၈:၁၁၊ ၁၂၊ မဿဲ ၇:၂၁–၂၃၊ ၂၅:၁၁၊ ၁၂၊ လုကာ ၁၃:၂၅–၃၀ ကိုကြည့်ပါ)။

34. Ye shall seek me. There is probably a reference here to the future judgment, when men will lament their rejection of Christ, but will seek salvation in vain, because it is too late (see Jer. 8:20; Amos 8:11, 12; Matt. 7:21–23; 25:11, 12; Luke 13:25–30).

 

၃၅။ ပြန့်ကျဲနေသော။ ဂရိဘာသာ diaspora၊ “ပြန့်ကျဲခြင်း”။ ဤစကားလုံးသည် အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ Diaspora သည် ပြည်နှင်ထုတ်ခြင်းခံရပြီးနောက် ရှေးဦးကမ္ဘာတွင် ပြန့်ကျဲနေသော ဂျူးလူမျိုးများကို ရည်ညွှန်းသော နည်းပညာဆိုင်ရာစကားလုံးဖြစ်သည်။

35. Dispersed. Gr. diaspora, “dispersion.” The word has been carried over into the English. Diaspora is a technical word referring to the Jews scattered through the Old World after the Exile.

 

တပါးအမျိုးသားများ။ စကားလုံးအရ “ဂရိလူမျိုးများ”။ ဤဝေါဟာရသည် မယုံကြည်သူတို့၏ အမျိုးသားများကို ယေဘုယျအားဖြင့် ရည်ညွှန်းလေ့ရှိသည် (ရောမ ၁:၁၆၊ ၂:၉၊ စသည်)။ ဤနေရာတွင် ဟယ်လီနစ်ဂျူးလူမျိုးများကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။

Gentiles. Literally, “Greeks.” The term frequently designates heathen nations in general (Rom. 1:16; 2:9; etc.). Here the Hellenistic Jews are probably meant.

 

၃၆။ မည်သည့်ပုံစံလဲ။ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် ယေရှု၏ နက်နဲသောထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုကို နားမလည်နိုင်ခဲ့ကြပေ။ ပေတရုပင်လျှင် ယေရှု၏ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုများ၏ ဖျန်ဖြေရန်များကို ဆုပ်ကိုင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့ (အခန်းကြီး ၁၃:၃၇)။

36. What manner? The Jews could not understand the enigmatic statement. Even Peter could not grasp the implications of Jesus’ assertions (ch. 13:37).

 

၃၇။ နောက်ဆုံးနေ့။ ပွဲတော်၏ ၇ ရက်မြောက်နေ့ သို့မဟုတ် ၈ ရက်မြောက်နေ့ကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု သဘောထားကွဲလွဲမှုရှိသည်။ “ပွဲတော်၏ ကြီးမြတ်သောနေ့” ဟူသော အမည်သည် ၈ ရက်မြောက်နေ့အတွက် သင့်လျော်စွာ အသုံးပြုနိုင်မလားဟု သံသယရှိသည်။ ပွဲတော်သည် ခုနစ်ရက်ကြာသည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၃၄)၊ သို့သော် ရှစ်ရက်မြောက်နေ့သည် “သန့်ရှင်းသောစည်းဝေးနေ့” ဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာ ၂၃:၃၆)။ အကယ်၍ ယေရှု၏ထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုသည် ရေလောင်းလှူခြင်းအခမ်းအနားကို ချက်ချင်းရည်ညွှန်းပါက (အောက်တွင်ကြည့်ပါ၊ DA ၄၅၄ ကိုကြည့်ပါ)၊ “နောက်ဆုံးနေ့” ကို ၇ ရက်မြောက်နေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ရန်လိုအပ်ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ ယေရှုခေတ်တွင် ထိုအခမ်းအနားသည် ပွဲတော်၏ ပထမခုနစ်ရက်အတွင်းသာ ပြုလုပ်ခဲ့ပုံရသည် (Mishnah Sukkah ၄, ၁, ၉, Soncino ed. of the Talmud, စာမျက်နှာ ၁၉၃, ၂၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။

37. Last day. There is a difference of opinion as to whether the 7th or the 8th day of the feast is meant. There is some doubt as to whether the appellation “that great day of the feast” could appropriately be applied to the 8th day. The feast lasted for seven days (Lev. 23:34), but the eighth day was “an holy convocation” Lev. 23:36). If Jesus’ statement has reference to a water-libation ceremony immediately preceding (see below; cf. DA 454), it seems necessary to identify the “last day” as the 7th day, for in the time of Jesus the ceremony was apparently performed only on the first seven days of the feast (see Mishnah Sukkah 4, 1, 9, Soncino ed. of the Talmud, pp. 193, 226).

 

အကယ်၍ လူတစ်ဦးသောက်ဆာလျှင်။ ယေရှု၏ဤထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှုသည် ပွဲတော်ခုနစ်ရက်အတွင်း ပြုလုပ်သော ရေလောင်းလှူခြင်းအခမ်းအနားကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ Mishnah တွင် ထိုအခမ်းအနားကို ဤသို့ဖော်ပြထားသည်- “ရေလောင်းလှူခြင်းကို မည်သို့ပြုလုပ်သနည်း။ သုံးလော့ဂ် ထည့်ထားနိုင်သော ရွှေရောင်အိုးတစ်လုံးကို ရှိလောမ်မှ ဖြည့်ခဲ့သည်။ ရေတံခါးသို့ရောက်သောအခါ၊ တကိယာ [ရှည်လျားသောအသံ]၊ တရူအာ [တုန်ခါသောအသံ] နှင့် ထပ်မံတကိယာ [ရှည်လျားသောအသံ] ကို မှုတ်ခဲ့ကြသည်။ [ယဇ်ပုရောဟိတ်သည်] ယဇ်ပလ္လင်၏တက်လှမ်းရာလမ်းကို တက်သွားပြီး ဘယ်ဘက်သို့လှည့်ကာ ငွေရောင်ဇလုံနှစ်လုံးရှိရာ နေရာသို့ရောက်သည်။ … အနောက်ဘက်ရှိတစ်လုံးသည် ရေအတွက်ဖြစ်ပြီး၊ အရှေ့ဘက်ရှိတစ်လုံးသည် ဝိုင်အတွက်ဖြစ်သည်” (Sukkah ၄. ၉, Soncino ed. of the Talmud, စာမျက်နှာ ၂၂၆)။ တရားလာအရ (Sukkah ၄၈ခ, Soncino ed., စာမျက်နှာ ၂၂၇) တံပိုးသုံးသံသည် ကျမ်းစာထုတ်ဖော်ပြောဆိုမှု “ထို့ကြောင့် ဝမ်းမြောက်စွာဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ကယ်တင်ခြင်း၏ရေတွင်းများမှ ရေကိုဆွဲယူကြလိမ့်မည်” (ဟေရှာယ ၁၂:၃) ကို ရည်ညွှန်းသည်။ ထိုအခမ်းအနားသည် နံနက်မီးရှို့ပူဇော်ခြင်း (Tosephta Sukkah ၃. ၁၆, Strack နှင့် Billerbeck, အတွဲ ၂, စာမျက်နှာ ၈၀၀ တွင်ကိုးကားထားသည်) နှင့်ဆက်စပ်ပြီး၊ သောက်ပူဇော်ခြင်းထုံးတမ်းနှင့် ဆက်နွယ်သည်။ ထိုဇလုံနှစ်လုံးတွင် မြေအောက်လမ်းကြောင်းနှင့်ဆက်သွယ်ထားသော အဖွင့်အပိတ်များပါရှိသည်။ အဖွင့်အပိတ်များ၏အရွယ်အစားသည် ရေနှင့်ဝိုင်သည် အနီးစပ်ဆုံးအချိန်တွင် စီးဆင်းသွားနိုင်ရန် ဖြစ်သည် (Mishnah Sukkah ၄. ၉, Soncino ed. of the Talmud, စာမျက်နှာ ၂၂၆; Talmud Sukkah ၄၈ခ, Soncino ed., စာမျက်နှာ ၂၂၉; DA ၄၄၉ ကိုကြည့်ပါ)။

If any man thirst. This saying of Jesus undoubtedly has reference to the water-libation ceremony conducted during the 7 days of the feast. The Mishnah describes the ceremony thus: “How was the water-libation [performed]? A golden flagon holding three logs was filled from the Siloam. When they arrived at the Water Gate, they sounded a teki‘ah [long blast], a teru‘ah [tremulous note] and again a teki‘ah [long blast]. [The priest then] went up the ascent [of the altar] and turned to his left where there were two silver bowls. … The one on the west was for water and the one on the east for wine” (Sukkah 4. 9, Soncino ed. of the Talmud, p. 226). According to the Talmud (Sukkah 48b, Soncino ed., p. 227) the three trumpet blasts had reference to the Scripture statement, “Therefore with joy shall we draw water out of the wells of salvation” (Isa. 12:3). The ceremony followed the morning burnt offering (Tosephta Sukkah 3. 16, cited in Strack and Billerbeck, vol. 2, p. 800), and was connected with the ritual of the drink offering. The two bowls contained openings connected with an underground passageway. The sizes of the openings were such that the water and the wine would drain out in approximately the same length of time (Mishnah Sukkah 4. 9, Soncino ed. of the Talmud, p. 226; Talmud Sukkah 48b, Soncino ed., p. 229; cf. DA 449).

 

ငါ့ထံသို့လာ။ ခုနစ်ရက်ဆက်လက်၍ လူများသည် ရေလောင်းလှူခြင်းအခမ်းအနားကို မြင်တွေ့ခဲ့ကြပြီး၊ ပွဲတော်၏အခြားလှုပ်ရှားမှုများတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ဝိညာဉ်ရေးဘဝ၏ တောင့်တမှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် အနည်းငယ်သာရှိခဲ့သည်။ သူတို့အနက်၌ အသက်၏အရင်းအမြစ်ဖြစ်သောသူ၊ စစ်မှန်သောလိုအပ်ချက်တိုင်းကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သော အသက်ရှင်သောရေကို ထောက်ပံ့ပေးနိုင်သောသူ ရပ်တည်နေသည်။

Come unto me. For seven successive days the people had witnessed the water-libation ceremony and had entered into the other activities of the feast, but there had been little to satisfy the longing of the spiritual life. Among them stood He who was the source of life, who could supply the living waters to satisfy every true need.

 

ခရစ်တော်တွင်ရှိသော ကျေနပ်မှုကို ခရစ်ယာန်ထောင်ပေါင်းများစွာက သက်သေထူနိုင်သည်။ သူတို့သည် သူ၌ သူတို့မျှော်လင့်ထားသည်ထက် ပိုမိုတွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် သူ၏အေးချမ်းမှုကို မြည်းစမ်းခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့၏သံသယများနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုများကို ဖယ်ရှားခံရသည်။ သူတို့သည် လိုအပ်ချက်အလိုက် ကျေးဇူးတော်နှင့်၊ သူတို့၏နေ့ရက်များ၏လိုအပ်ချက်အလိုက် ခွန်အားကို တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သူတို့ကိုယ်တိုင်တွင် မကြာခဏစိတ်ပျက်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ခရစ်တော်တွင် ဘယ်သောအခါမှ စိတ်ပျက်ခဲ့ခြင်းမရှိပေ။

Of the satisfaction to be found in Christ, thousands of Christians can testify. They have found in Him more than they had expected. They have tasted His peace, and their doubts and fears have been taken away. They have found grace to the measure of their need, and strength according to the demands of their days. In themselves they have been often disappointed, but never have they been disappointed in Christ.

 

၃၈။ ငါ့ကိုယုံကြည်သောသူ။ ရှေးခေတ်အာဏာပိုင်အချို့ပြုလုပ်သည့်အတိုင်း ဤဝါကျကို အခန်းကြီး ၃၇ ၏ “သောက်ရ” ကြိယာနှင့် ဆက်သွယ်ရန် ပုဒ်ဖြတ်နိုင်သည်။ ထိုအခါ အတွေးသည်- “အကယ်၍ လူတစ်ဦးသောက်ဆာလျှင်၊ ငါ့ထံသို့လာစေ။ ငါ့ကိုယုံကြည်သောသူသည် သောက်စေ” ဖြစ်လိမ့်မည်။ အကယ်၍ ဤသည်မှာ ရည်ရွယ်ထားသောဆက်နွယ်မှုကို ထင်ဟပ်ပါက၊ နောက်ဝါကျ၏ “သူ၏” သည် ယုံကြည်သူထက် ခရစ်တော်ကို ရည်ညွှန်းသည်။ သို့သော်၊ KJV, RSV စသည်တို့မှလက်ခံထားသော ပုဒ်ဖြတ်မှုကို ဂရိခမည်းတော်များက ထောက်ခံထားပြီး၊ သက်သေများက ထောက်ခံပုံရသည်။ ဤအရ “သူ၏” သည် ဝိညာဉ်ရေးကောင်းချီးများ၏ အရင်းအမြစ်ဖြစ်လာသော ယုံကြည်သူကို ရည်ညွှန်းသည် (အောက်တွင် “အသက်ရှင်သောရေ၏မြစ်များ” ကိုကြည့်ပါ)။ ရှေးဂရိလက်ရေးမူများတွင် ပုဒ်ဖြတ်မပါရှိခဲ့ဘဲ၊ ယခုကျမ်းစာတွင်ပေါ်လွင်သော ပုဒ်ဖြတ်မှုသည် နောက်ပိုင်းတည်းဖြတ်သူများ၏လက်ရာဖြစ်သည်။ မမှန်ကန်သောပုဒ်ဖြတ်မှုဥပမာအတွက် လုကာ ၂၃:၄၃ ကိုကြည့်ပါ၊ ယောဟန် ၄:၃၅, ၃၆ ကိုကြည့်ပါ။

38. He that believeth on me. It is possible to punctuate the text, as certain ancient authorities do, so as to connect this clause with the verb “drink” of v. 37. The thought would then be: “If any man thirst, let him come unto me; he that believeth on me let him drink.” If this reflects the intended relationship, then the “his” his of the next clause refers to Christ rather than to the believer. However, the evidence seems to be in favor of the punctuation adopted by the KJV, RSV, etc., and supported by the Greek Fathers. According to this the “his” refers to the believer who himself becomes the source of spiritual blessing (see below under “rivers of living water”). Ancient Greek manuscripts were without punctuation, and the punctuation now appearing in the Bible is the work of later editors. For an example of faulty punctuation see on Luke 23:43; cf. on John 4:35, 36.

 

ကျမ်းစာကပြောသည့်အတိုင်း။ ဤနေရာတွင် မည်သည့်ကျမ်းစာအပိုဒ်ကို ရည်ညွှန်းသည်ကို မသေချာပါ။ ဤစကားစုသည် ယခင်သို့မဟုတ် နောက်ဆက်တွဲအတွေးကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်။ အောက်ပါကျမ်းပိုဒ်များကို နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်- သုတ္တံ ၁၈:၄၊ ဟေရှာယ ၁၂:၃၊ ၄၄:၃၊ ၅၅:၁၊ ၅၈:၁၁၊ ယဇရာ ၄၇:၁၊ ဇာခရိ ၁၄:၈။

As the scripture hath said. It is not certain what particular Scripture passage is here referred to. Perhaps the phrase refers to the preceding or the succeeding thought. The following passages may be compared: Prov. 18:4; Isa. 12:3; 44:3; 55:1; 58:11; Eze. 47:1; Zech. 14:8.

 

ဝမ်း။ ဂရိဘာသာ koilia သည် ဤနေရာတွင် အတွင်းစိတ်ဖြစ်ခြင်းအတွက် ဥပစာအဖြစ်အသုံးပြုသည်။

Belly. Gr. koilia here used metaphorically for the inner being.

 

အသက်ရှင်သောရေ၏မြစ်များ။ ခရစ်တော်နှင့် အသက်ရှင်သောဆက်သွယ်မှုတွင်သာ ယုံကြည်သူသည် ဝိညာဉ်ရေးလွှမ်းမိုးမှု၏ဗဟိုဖြစ်လာသည်။ သူ၌ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် နိုးကြားလာသောအခါ၊ အသက်နှင့် လန်းဆန်းမှုကို အခြားသူများသို့ သယ်ဆောင်ပေးသော မြစ်တစ်စင်းအဖြစ် စီးဆင်းသည်။ စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်သည် မိမိ၏တောင့်တမှုကို ဖြည့်ဆည်းပေးသော ကြီးမြတ်သောအမှန်တရားကို ဆုပ်ကိုင်ထားသူသည် ၎င်းကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် အကြာကြီးထိန်းထားနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။ သူသည် ဝိညာဉ်ရေးရေကို ရှာဖွေနေသော အခြားသူများထံသို့ ၎င်းကို ပို့ဆောင်ပေးလိုသည်။ သူ၌ မည်သည့်ဆည်ကမျှ လုံးဝပိတ်ဆို့နိုင်မည်မဟုတ်သော ရေမြစ်တစ်စင်း ဖြစ်ပေါ်လာသည် (အခန်းကြီး ၄:၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Rivers of living water. The only in living communion with Christ becomes himself a center of spiritual influence. There is in him a power of life which, when quickened by faith, flows forth as a river, carrying life and refreshment to others. The true Christian who grasps a great truth that satisfies his own yearnings cannot long refrain from giving expression to it. He longs to send it forth to others who are seeking spiritual waters. There is formed within him a river of waters that no dam can wholly confine (see on ch. 4:14).

 

၃၉။ ဝိညာဉ်အကြောင်း။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် ယောဟန်မှ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော အတွေးကို ရှင်းလင်းပြီး အလေးပေးရန် ရည်ရွယ်ထားသော ရှင်းလင်းချက်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယောဟန်သည် ဤဖြစ်ရပ်ဖြစ်ပွားပြီး အနှစ်ခြောက်ဆယ်အကြာတွင် သူ၏ခရစ်ဝင်ကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုကာလအတွင်း သူသည် ဧဝံဂေလိတရားဖြန့်ဖြူးရာတွင် သန္ဓေတော်ဝင်သောဝိညာဉ်တော်၏ ထိရောက်သောလုပ်ဆောင်မှုကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်။

39. Of the Spirit. This verse is an explanatory parenthesis by John intended to clarify and emphasize the preceding thought. John wrote his Gospel about 60 years after the incident here related. In the interval he had seen the effective working of the Holy Spirit in the spread of the gospel.

 

မပေးရသေးပါ။ တော်ကြည့်ပါ တမန်တော်ဝတ္ထု ၁:၄၊ ၅၊ ၈; တမန်တော်ဝတ္ထု ၂:၁-၄။

Was not yet given. See Acts 1:4, 5, 8; Acts 2:1–4.

 

ဂုဏ်တင်ခံရခြင်းမရှိသေးပါ။ ယေရှု၏သေခြင်းနှင့် ထမြောက်ခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည် (အခန်း ၁၂:၁၆၊ ၂၃၊ ၂၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Not yet glorified. A reference to the death and resurrection of Jesus (see ch. 12:16, 23, 24).

 

၄၀။ ပုရောဖက်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၈:၁၅; ယောဟန် ၁:၂၁ ကိုကြည့်ပါ။ ဂျူးလူမျိုးတို့၏အတွေးအမြင်တွင် “ပုရောဖက်” သည် မေရှိယဟုအမြဲတမ်းမခံယူထားပုံရသည်။

40. The Prophet. See on Deut. 18:15; John 1:21. In the thinking of the Jews “the Prophet” does not always seem to have been identified with the Messiah.

 

၄၁၊ ၅၀-၅၂။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အုပ်စိုးသူများ လှည့်ဖျားခံရခြင်း—[ယောဟန် ၇:၅၁ ကိုးကားထားသည်]။ ခရစ်တော်က နိခုဒင်အား ပေးခဲ့သောသင်ခန်းစာသည် အချည်းနှီးမဖြစ်ခဲ့ပါ။ သူ၏စိတ်နှလုံးတွင် ယုံကြည်ချက်တစ်ခုစွဲမြဲခဲ့ပြီး၊ သူ၏စိတ်နှလုံးထဲတွင် ယေရှုကို လက်ခံခဲ့သည်။ ကယ်တင်ရှင်နှင့် တွေ့ဆုံပြီးကတည်းက သူသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများကို အလေးအနက်ရှာဖွေခဲ့ပြီး၊ ဧဝံဂေလိတရား၏ မှန်ကန်သောအခြေအနေတွင် ထားရှိထားသော သမ္မာတရားကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်။

41, 50–52. Priests and Rulers Deceived.—[John 7:51 quoted.] The lesson that Christ had given to Nicodemus had not been in vain. Conviction had fastened upon his mind, and in his heart he had accepted Jesus. Since his interview with the Saviour, he had earnestly searched the Old Testament Scriptures, and he had seen truth placed in the true setting of the gospel.

 

သူမေးသောမေးခွန်းသည် ပညာရှိပြီး၊ အကယ်၍ သူတို့ကို ရန်သူမှလှည့်ဖျားမထားခဲ့လျှင် ကောင်စီတွင် ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ဆောင်ရွက်နေသူများထံတွင် ထောက်ခံမှုရရှိလိမ့်မည်။ သို့သော် သူတို့သည် ယေရှုနာဇရက်မြို့သားအတွက် မည်သည့်အကြောင်းပြချက်မဆို မည်မျှပင်ယုံကြည်စရာကောင်းစေကာမူ အလေးမထားနိုင်လောက်အောင် ဘက်လိုက်မှုဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ နိခုဒင်ရရှိခဲ့သော အာရုံပြန်ကြားချက်မှာ “သင်လည်း ဂါလိလဲမြို့မှလား။ ရှာဖွေကြည့်ပါ၊ ဂါလိလဲမှ ပုရောဖက်တစ်ဦးမျှမထွက်ပေါ်လာပါ” ဟူ၍ဖြစ်သည်။

The question asked by him was wise, and would have commended itself to those presiding at the council had they not been deceived by the enemy. But they were so filled with prejudice that no argument in favor of Jesus of Nazareth, however convincing, had any weight with them. The answer that Nicodemus received, was, “Art thou also of Galilee? Search, and look: for out of Galilee ariseth no prophet.”

 

ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အုပ်စိုးသူများသည် စာတန်၏ရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း ခရစ်တော်သည် ဂါလိလဲမှလာသည်ဟု ယုံကြည်ရန် လှည့်ဖျားခံခဲ့ရသည်။ သူသည် ဗက်လင်မြို့တွင်မွေးဖွားခဲ့ကြောင်း သိရှိသူအချို့သည် ထိုမမှန်ကန်သောအယူအဆ၏အားအင်မဆုံးရှုံးစေရန် တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သည် (မူရင်းစာမူ ၃၃၊ ၁၉၁၁)။

The priests and rulers had been deceived, as Satan meant them to be, into believing that Christ came out of Galilee. Some who knew that he was born in Bethlehem, kept silent, that the falsehood might not be robbed of its power (MS 33, 1911).

 

၄၁။ ခရစ်တော်။ ဆိုလိုသည်မှာ မေရှိယဖြစ်သည် (မဿဲ ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။

41. Christ. That is, Messiah (see on Matt. 1:1).

 

ဂါလိလဲမှ။ အခန်း ၁:၄၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ သူတို့၏အကြောင်းပြချက်များသည် ပြင်ပကြည့်ရှုမှုအပေါ်အခြေခံထားသည်။ ယေရှုသည် သူ၏ဘဝအများစုကို ထိုနေရာတွင် ကုန်ဆုံးခဲ့ပြီး၊ သူ၏ဓမ္မအမှုတော်သည် ထိုပြည်နယ်အတွင်းသာ အဓိကလုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် မိက္ခာ ၅:၂ ၏ ပုရောဖက်ပြုချက်ကို ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ခဲ့သော်လည်း (ယောဟန် ၇:၄၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဟေရှာယ ၉:၁၊ ၂ ၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို မသိရှိပုံရသည်။

Out of Galilee. Compare ch. 1:46. Their arguments are based on outward appearances. Jesus had spent most of His life there, and His ministry had largely been restricted to that province. They were familiar with the prophecy of Micah 5:2 (see John 7:42), but apparently ignorant of the import of that of Isa. 9:1, 2.

 

၄၂။ ဒါဝိဒ်၏မျိုးစေ့။ ၂ရာၤမု ၇:၁၂၊ ၁၃ ကိုကြည့်ပါ။

42. The seed of David. See on 2 Sam. 7:12, 13.

 

ဗက်လင်မြို့။ မိက္ခာ ၅:၂ ကိုကြည့်ပါ။

The town of Bethlehem. See on Micah 5:2.

 

ဒါဝိဒ်ရှိရာနေရာ။ ၁ရာၤမု ၁၆:၁ ကိုကြည့်ပါ။

Where David was. See 1 Sam. 16:1.

 

၄၃။ ကွဲပြားမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အခန်း ၉:၁၆; ၁၀:၁၉ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။

43. There was a division. Compare chs. 9:16; 10:19.

 

၄၄။ ဖမ်းဆီးလိုကြသည်။ ဂရိဘာသာတွင် “ဖမ်းဆီးလိုသည်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ လူအုပ်ထဲမှအချို့သည် ယခုအချိန်တွင် လုပ်ဆောင်ရန် သို့မဟုတ် အနည်းဆုံး နိုင်ငံတော်၏အရာရှိများ၏ ရှုံးနိမ့်သောအလုပ်ကို ထောက်ခံအားပေးရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသော်လည်း၊ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ သူ့အပေါ်လက်မတင်ခဲ့ပါ။ သူ၏အချိန်တန်ချိန်မရောက်သေးပါ (ကျမ်းပိုဒ် ၆ ကိုကြည့်ပါ)။

44. Would have taken. The Greek may be rendered, “wished to take.” Some, probably of the multitude, were by this time ready to act, or at least to aid and abet the baffled officers of state in their task, but no man laid hands on Him. His hour had not yet come (see on v. 6).

 

၄၅။ သူ့ကိုမခေါ်ဆောင်လာခဲ့ပါ။ ကျမ်းပိုဒ် ၃၂ ကိုကြည့်ပါ။ ဆမ်ဟီဒရင်အဖွဲ့ဝင်များသည် ယေရှုကိုဖမ်းဆီးရန် ၎င်းတို့၏အစီအစဉ်ရှုံးနိမ့်မှုအပေါ် အလွန်ဒေါသထွက်ခဲ့ပုံရသည်။

45. Not brought him. See v. 32. The members of the Sanhedrin were doubtless highly indignant at the defeat of their plan to arrest Jesus.

 

၄၆။ ဤသူကဲ့သို့။ မဿဲ ၇:၂၉ ကိုကြည့်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်ဘုရား၏ အများပြည်သူရှေ့တွင် ဟောပြောပုံအတိအကျအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့သည် ဝေးကွာသောအယူအဆတစ်ခုသာဖွဲ့စည်းနိုင်သည်。 လုပ်ဆောင်မှု၊ အသံ၊ ပို့ဆောင်ပုံနှင့် အသံထွက်ပုံတို့သည် မြင်တွေ့ပြီး ကြားရမှသာ တန်ဖိုးထားနိုင်သည့်အရာများဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်ဘုရား၏ပုံစံသည် ထူးခြားစွာ တရားရေးရာဆန်ပြီး ဆွဲဆောင်မှုရှိပြီး အာရုံဖမ်းစားနိုင်သည်ဟု သံသယဖြစ်ရန်မလိုပါ။ ၎င်းသည် တရားဟောင်းဖတ်ကြားမှုတွင် ဂျူးလူမျိုးတို့၏ အသံထွက်ပုံနှင့် အလွန်ကွဲပြားပြီး၊ အရာရှိများနှင့် လူများကြားဖူးနှင့်ထားသည့်အရာနှင့်လည်း လုံးဝကွဲပြားပုံရသည်။

46. Like this man. See on Matt. 7:29. Concerning the precise manner of our Lord’s public speaking we can form only a remote idea. Action and voice, delivery and and articulation, are things that must be seen and heard to be appreciated. That our Lord’s manner was peculiarly solemn, arresting, and impressive, we need not doubt. It was probably something very unlike the Jewish intonations at the readings of the Law, and quite different from what officers and people were accustomed to hearing.

 

၄၇။ သင်တို့လည်း လှည့်ဖျားခံရပြီလား။ ဂရိဘာသာတွင် “သင်တို့” ဟူသော စကားလုံးကို အလေးပေးထားသည်။ “သင်တို့” သည် လူအုပ်စုအပြင် (ကျမ်းပိုဒ် ၄၀၊ ၄၁) ထပ်ဆောင်းဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကြောင်းအရ ဖာရိရှဲများသည် ပြောခဲ့သည့်စကားများနှင့်ပတ်သက်၍ မည်သည့်စုံစမ်းမေးမြန်းမှုမျှ မပြုလုပ်ခဲ့ပါ။ ၎င်းတို့၏စိတ်နှလုံးများသည် ဆုံးဖြတ်ပြီးသားဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့အတွက် ယေရှုသည် လူများကို လှည့်ဖျားသူဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၇:၆၃; ယောဟန် ၇:၁၂ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

47. Are ye also deceived? In the Greek the emphasis is on the “ye.” The “ye” are in addition to the multitude (vs. 40, 41). According to the narrative the Pharisees make no inquiry as to what has been said. Their minds are already made up. As far as they are concerned Jesus is a deceiver of the people (see Matt. 27:63; cf. John 7:12).

 

၄၈။ အုပ်စိုးသူများ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဆမ်ဟီဒရင်အဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အခြားအာဏာပိုင်များဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာအထောက်အထားမရှိလျှင်၊ လူများသည် အင်အားနှင့် အာဏာသုံးပြီး ချို့တဲ့မှုကို ဖြည့်ဆည်းရန်ကြိုးစားသည်။ ဆန့်ကျင်သူများသည် မကြာခဏ ၎င်းတို့၏သက်သေကို ၎င်းတို့၏အသွေးဖြင့် တံဆိပ်ခတ်လေ့ရှိသည်။ အနာဂတ်တွင် သမ္မာတရားကို ဖိနှိပ်ရန် နိုင်ငံတော်အာဏာပိုင်များမှ အလားတူကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုကို တွေ့မြင်ရလိမ့်မည် (ဗျာဒိတ် ၁၃)။

48. Rulers. That is, the authorities, members of the Sanhedrin and probably others. Lacking scriptural support, men seek to supply the deficiency by employing force and the power of authority. Men who resist often seal their testimony with their blood. The future will see a similar attempt by the civil authorities to suppress truth (Rev. 13).

 

၄၉။ မသိသောလူများ။ ရှေးခေတ်က ပညာတတ်ဂျူးလူမျိုးများသည် သာမန်လူထုကို “မြေကြီးသားလူများ” ဟု ဟီဘရူးဘာသာဖြင့် ‘အမ္မေဟအာရက်’ (အနည်းကိန်း ‘အမ်ဟအာရက်’၊ အာရမိတ်ဘာသာ ‘အမ္မာဒီအာရာ’) ဟု မထီမဲ့မြင်ပြောဆိုခဲ့သည်။ စာမျက်နှာ ၅၅; အခန်း ၇:၅၂ ကိုကြည့်ပါ။

49. People who knoweth not. Anciently, educated Jews referred contemptuously to the common people as, literally, “people of the soil,” Heb. ‘amme ha’areṣ (singular ‘am ha’areṣ, Aramaic ‘amma’ de’ar‘a’). See p. 55; see on ch. 7:52.

 

၅၀။ နိခုဒင်။ ၎င်း၏ဝိသေသလက္ခဏာအတွက် အခန်း ၃:၁ ကိုကြည့်ပါ။ ယေရှုကို ညအချိန်တွင်ရှာဖွေခဲ့သူသည် ယခုအခါ နေ့အလင်းရောင်တွင် သူ့ကိုယ်စား စကားပြောသည်။ သူ၏ထုတ်ဖော်ပြောဆိုချက်သည် “အုပ်စိုးသူများ သို့မဟုတ် ဖာရိရှဲများထဲမှ မည်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ သူ့ကိုယုံကြည်ခဲ့သလား” (ကျမ်းပိုဒ် ၄၈) ဟူသော ၎င်းတို့၏မေးခွန်းကို ဖြေကြားချက်ဖြစ်သည်။

50. Nicodemus. For his identity see on ch. 3:1. He who sought out Jesus by night now speaks on His behalf in the daylight. His statement was an answer to their question, “Have any of the rulers or of the Pharisees believed on Him?” (v. 48).

 

၅၁။ သူ့ကိုမကြားမီ။ ဤနေရာတွင်ဖော်ပြထားသော နိယာမအတွက် ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁:၁၆၊ ၁၇; ၁၇:၂-၇; ၁၉:၁၅ ကိုကြည့်ပါ။ နိခုဒင်သည် တရားနှင့်အညီ မျှတပြီး တရားမျှတသောဆက်ဆံမှုကို တောင်းဆိုသည်။ ယေရှုကို နောက်ပိုင်းတွင် ဖမ်းဆီးပြီး သေဒဏ်ပေးခဲ့စဉ်က ဂျူးတရားစီရင်ရေးစည်းမျဉ်းများစွာကို ချိုးဖောက်ခဲ့သည် (မဿဲ ၂၆ ရှိ ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်များ၊ မှတ်ချက် ၂ ကိုကြည့်ပါ)။

51. Before it hear him. For the principle here expressed see Deut. 1:16, 17; 17:2–7; 19:15. Nicodemus pleads for just and fair treatment, according to law. When Jesus was later arrested and condemned to death many rules of Jewish jurisprudence were broken (see Additional Notes on Matt. 26, Note 2).

 

၅၂။ သင်လည်း ဂါလိလဲမှလား။ ဤမေးခွန်းဖြင့် ခေါင်းဆောင်များသည် နိခုဒင်၏မေးခွန်းကို ရှောင်လွှဲရန်ကြိုးစားသည်၊ ၎င်းမေးခွန်းအတွက် တစ်ခုတည်းသောအဖြေသာရှိသည်။ ဖာရိရှဲများသည် နိခုဒင်သည် ယေရှု၏ဂါလိလဲထောက်ခံသူများနှင့် ပူးပေါင်းလိုက်ပြီဟု ဆိုလိုသည်。 ၎င်းတို့၏ ပြည်နယ်ဆိုင်ရာမနာလိုမှုသည် ယဉ်ကျေးမှုနည်းပါးသော ဂါလိလဲဂျူးလူမျိုးများကို ၎င်းတို့၏မထီမဲ့မြင်ပြုမှုတွင် ထင်ဟပ်သည် (အခန်း ၇:၄၉ ကိုကြည့်ပါ)။

52. Art thou also of Galilee? By this question the leaders seek to evade Nicodemus’ question, a question for which there could be but one answer. The Pharisees imply that Nicodemus has joined the Galilean sympathizers of Jesus. Their provincial jealousy is reflected in their disdain of the less cultured Galilean Jews (see on ch. 7:49).

 

ထွက်ပေါ်လာသည်။ စာသားဆိုင်ရာအထောက်အထားများကို (စာမျက်နှာ ၁၄၆ ကိုကြည့်ပါ) “ထွက်ပေါ်ခဲ့ပြီ” ဟူသော ဖတ်ကြားမှုအတွက် ကိုးကားနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖတ်ကြားမှုသည် ၎င်းတို့၏အတွေးအမြင်များ၏ ရှုပ်ထွေးမှုကို အလေးပေးဖော်ပြပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့သော ယေဘုယျပြောဆိုမှုကို ၎င်းတို့ခုခံကာကွယ်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ ယောနသည် ဂါသယ်ဖရ်မြို့မှဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး (၂ရာဇဝင်ချက် ၁၄:၂၅)၊ ၎င်းသည် ဇာဗုလုန်ပြည်ရှိ ဂါလိလဲအောက်ပိုင်းရှိ မြို့တစ်မြို့ဖြစ်သည် (အတွဲ ၄၊ စာမျက်နှာ ၉၉၅ ကိုကြည့်ပါ)။ နာဟုံပုရောဖက်၏ မွေးရပ်မြို့ဖြစ်သော အယ်လကိုရှ်သည်လည်း ဂါလိလဲတွင်ရှိဖြစ်နိုင်သည် (နာဟုံ ၁:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤယေဘုယျပြောဆိုမှုကို ဆန့်ကျင်သည့်အနေဖြင့် ရဗ္ဗိအယ်လီဇာ (အေဒီ ၉၀ ခန့်) ၏ သက်သေလည်းရှိသည်။ “‘ဣသရေလလူမျိုးထဲမှ ပုရောဖက်မထွက်ပေါ်ခဲ့သော မျိုးနွယ်စုတစ်ခုမျှမရှိပါ’” (တယ်လမတ် ဆုက္ခာ ၂၇ဘီ၊ ဆွန်စီနိုထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၁၂၁)။ အကယ်၍ “ထွက်ပေါ်လာသည်” ဟူသော ဖတ်ကြားမှုကို လက်ခံပါက၊ ထိုအခါ အနာဂတ်သို့သက်ဆိုင်မှုရှိမည်ဖြစ်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ ဂါလိလဲမှ အနာဂတ်ပုရောဖက်တစ်ဦးထွက်ပေါ်လာရန် မမျှော်လင့်ထားဟူ၍ဖြစ်သည်။

Ariseth. Textual evidence may be cited (cf. p. 146) for the reading “has arisen.” Such a reading would emphasize the confusion of their thinking, for, such a generalization they would be unable to defend. Jonah is described (2 Kings 14:25) as of Gath-hepher, a town of Zebulun, in lower Galilee (see Vol. IV, p. 995). Possibly Elkosh, the birthplace of Nahum the prophet, was also in Galilee (see on Nahum 1:1). Against the generalization is also the testimony of Rabbi Eliezer (c. a.d. 90): “‘There was not a tribe in Israel from which there did not come prophets’” (Talmud Sukkah 27b, Soncino ed., p. 121). If the reading “ariseth” is adopted, then the application may be to the future, that is, one would not expect a future prophet to arise from Galilee.

ellen g. white comments

1 MB 2

1–15 DA 447-454

3, 4 DA 450

6 DA 485

6–9 DA 451

10 DA 452

11–13 DA 451

14 DA 452

15 DA 70, 453

16 GC 243

16, 17 DA 455

16–36 DA 455-462

17 CE 61; CM 42; COL 36; CSW 28; DA 258, 459; FE 125, 307; GC 528, 599; PP 384; SC 111; TM 179; 2T 514; 3T 427; 4T 335, 527; 5T 705

18 DA 21

18–22 DA 456

19 TM 75

19–23 TM 76

23–32 DA 457

27, 28 TM 76

33–35 DA 458

37 DA 453, 454; Ed 116; Ev 266; GW 34; MH 179; ML 157; Te 106; 8T 12, 20; 9T 146, 179

37, 38 CT 450; DA 453; Ed 83; MH 103; 7T 276

37–39 PP 412

38 AA 13; Ev 382; PK 233; 6T 274; 7T 24

44–48 DA 459

45, 46 EW 161

46 CSW 48; CT 29, 260; CW 80; DA 251, 459; Ed 81; EW 161; FE 181, 236; MH 23,  52, 469; 5T 433, 747; 6T 248

47, 48 DA 459

51 DA 699

51, 52 TM 370

51–53 DA 460

53 MH 86; 2T 508