ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း ၁၅

 

chapter 15 

The lamentable state of Moab.

အခန်း ၁၅

မောဘပြည်၏ ဝမ်းနည်းကြေကွဲဖွယ် အခြေအနေ။

1.    The burden of Moab. Or, “a solemn message concerning Moab.” In chs. 15 and 16 Isaiah delivers a prophecy against Judah’s eastern neighbor, Moab. Little is known of the political geography and history of Moab, and therefore much in this prophecy is not clear. Israel and Moab were frequently at war with each other. The famous Moabite Stone, found in the ruins of Dibon in 1868 (see Vol. I, pp. 120, 121; Vol. II, pp. 864, 865), tells of the subjection of Moab by Omri and Ahab and of its successful revolt under its own king, Mesha (see 2 Kings 3:4–7). Such cities as Dibon, Nebo, Medeba, Jahaz (Yahaṣ), and Horonaim (Hauronen) mentioned in this prophecy (Isa. 15:2, 4, 5) are also named on the Moabite Stone. A similar judgment upon Moab, couched in much the same language, is recorded in Jer. 48.Ar. Heb. ‘ar, thought to be a variant of ‘ir, meaning “city.” No city by the name of Ar is known. Compare “a city of Moab” in Num. 22:36.

၁။ မောဘပြည်အပေါ် ဝန်ထုတ်ဝန်ပိုး။ သို့မဟုတ် “မောဘပြည်နှင့်ပတ်သက်သော လေးနက်သော သတင်းစကား။” အခန်းကြီး ၁၅ နှင့် ၁၆ တွင် ဟေရှာယသည် ယုဒပြည်၏ အရှေ့ဘက်အိမ်နီးချင်း မောဘပြည်အပေါ် ဆန့်ကျင်သော ပရောဖက်ပြုချက်ကို ဟောပြောထားသည်။ မောဘပြည်၏ နိုင်ငံရေးပထဝီဝင်နှင့် သမိုင်းကြောင်းကို လူသိနည်းသောကြောင့် ဤပရောဖက်ပြုချက်ပါ အကြောင်းအရာ အတော်များများသည် ရှင်းလင်းစွာ မသိရပါ။ ဣသရေလနှင့် မောဘတို့သည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး မကြာခဏ စစ်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ၁၈၆၈ ခုနှစ်တွင် ဒိဘုန်မြို့ ပျက်စီးခြင်းပုံပုံများထဲ၌ တွေ့ရှိခဲ့သော ကျော်ကြားလှသည့် မောဘကျောက်စာ (အတွဲ ၁၊ စာမျက်နှာ ၁၂၀၊ ၁၂၁၊ အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၈၆၄၊ ၈၆၅ ကိုကြည့်ပါ) တွင် ဩမရိနှင့် အာဟပ်တို့က မောဘပြည်ကို နှိမ်နင်းခဲ့ပုံနှင့် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်ဘုရင် မေရှာ လက်အောက်တွင် အောင်မြင်စွာ ပုန်ကန်ခဲ့ပုံတို့ကို ဖော်ပြထားသည် (၄ ဓမ္မရာဇဝင် ၃:၄–၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤပရောဖက်ပြုချက် (ဟေရှာ ၁၅:၂၊ ၄၊ ၅) တွင် ဖော်ပြထားသော ဒိဘုန်၊ နေဗော၊ မေဒေဘ၊ ယာဟတ် (ယာဟတ်စ်) နှင့် ဟောရုနိမ် (ဟောရုနိမ်) ကဲ့သို့သော မြို့များကိုလည်း မောဘကျောက်စာပေါ်တွင် နာမည်တပ်ထားသည်။ ယေရမိ ၄၈ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော မောဘပြည်အပေါ် ကျရောက်မည့် အလားတူ တရားစီရင်ခြင်းကိုလည်း အလားတူ ဘာသာစကားဖြင့် အများစု ဖော်ပြထားသည်။ အာရ။ ဟေဗြဲ။ ‘ar၊ “မြို့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ‘ir ၏ မူကွဲတစ်ခုဟု ယူဆရသည်။ အာရ အမည်ရှိသော မည်သည့်မြို့ကိုမျှ မသိရပါ။ တောလည်ရာ ၂၂:၃၆ ရှိ “မောဘပြည်၏ မြို့တစ်မြို့” နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

2.    Dibon. Here the Moabite Stone (see on v. 1) was found. This city is 12 mi. (19 km.) east of the Dead Sea and 3 1/4 mi. (5.2 km.) north of the Arnon. Nebo and Medeba are situated near the northern end of the Dead Sea. On the famous Moabite Stone, King Mesha boasts of having been commanded by Chemosh to take Nebo from Israel, and of having seized the city and slain there 7,000 men, women, and children, whom he devoted to his god. Medeba is mentioned by Mesha as having been taken by Omri and occupied by him and his son Ahab for many years.Baldness. Heads and beards were shaven in token of profound sorrow. This custom may have had idolatrous significance, since the Israelites were forbidden to practice it (Lev. 19:27; 21:5; Deut. 14:1; cf. Jer. 7:29; 16:6; Eze. 7:18; Micah 1:16).

၂။ ဒိဘုန်မြို့။ ဤနေရာ၌ မောဘကျောက်စာကို တွေ့ရှိခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၁ ၏ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ဤမြို့သည် ပင်လယ်သေ၏ အရှေ့ဘက် ၁၂ မိုင် (၁၉ ကီလိုမီတာ) နှင့် အာနုန်မြစ်၏ မြောက်ဘက် ၃ ၁/၄ မိုင် (၅.၂ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နေဗောနှင့် မေဒေဘတို့သည် ပင်လယ်သေ၏ မြောက်ဘက်အစွန်းအနီးတွင် တည်ရှိကြသည်။ ကျော်ကြားလှသော မောဘကျောက်စာပေါ်တွင် ဘုရင်မေရှာက ကေမုရှနတ်ဘုရား၏ အမိန့်အရ ဣသရေလလူတို့ထံမှ နေဗောမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရန် ညွှန်ကြားခံခဲ့ရပုံ၊ ထိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် ၎င်း၏နတ်ဘုရားထံ ပူဇော်ခဲ့သော အမျိုးသား၊ အမျိုးသမီးနှင့် ကလေးသူငယ် စုစုပေါင်း ၇,၀၀၀ ကို သတ်ဖြတ်ခဲ့ပုံတို့ကို ဝါကြွားထားသည်။ မေဒေဘမြို့ကို ဩမရိက သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး သူနှင့် သူ၏သား အာဟပ်တို့က နှစ်ပေါင်းများစွာ သိမ်းပိုက်ထားခဲ့ကြောင်း မေရှာက ဖော်ပြထားသည်။ ကတုံးတုံးခြင်း။ နက်ရှိုင်းစွာ ဝမ်းနည်းခြင်း၏ အမှတ်လက္ခဏာအဖြစ် ဦးခေါင်းနှင့် မုတ်ဆိတ်မွေးများကို ရိတ်ကြသည်။ ဤဓလေ့သည် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ် ရှိနိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဣသရေလလူတို့အား ထိုသို့ပြုလုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသောကြောင့်ဖြစ်သည် (ဝတ်ပြုရာ ၁၉:၂၇၊ ၂၁:၅၊ တရားဟော ၁၄:၁၊ ယေရမိ ၇:၂၉၊ ၁၆:၆၊ ယေဇကျေလ ၇:၁၈၊ မိက္ခာ ၁:၁၆ တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။

4.    Heshbon. The sound of wailing would be heard still farther to the north. Heshbon (Tell Hesbân) is about 6 mi. (9.6 km.) north of Medeba and 15 1/4 mi. (24.5 km.) east-northeast of the mouth of the Jordan. Elealeh was on a hilltop 1.7 mi. (2.7 km.) northeast of Heshbon. When the Israelites first arrived the area fell to Reuben (Num 32:3, 37), but later it was taken over by Moab (see Isa. 16:9; Jer. 48:34). The location of Jahaz is not certain, but it may have been near Medeba. The Israelites defeated Sihon, king of the Amorites, at this place (Num. 21:23, 24; Deut. 2:32, 33; Judges 11:20, 21), and it was assigned to Reuben (Joshua 13:15, 18). According to the Moabite Stone, Jahaz was the headquarters of the Israelites in their struggle against Mesha, but it was captured by Mesha and added to the district of Dibon.Soldiers of Moab. So terrible is the scourge that comes upon Moab that even the soldiers are stricken with panic and cry out in terror. Those who should help are powerless to do so, those who should be foremost in courage have been filled with terror.His life shall be grievous. Literally, “his soul shall quiver.”

၄။ ဟေရှဗုန်မြို့။ ငိုကြွေးမြည်တမ်းသံသည် မြောက်ဘက်သို့ ပိုမိုဝေးကွာစွာ ကြားရလိမ့်မည်။ ဟေရှဗုန်မြို့ (တဲလ်ဟက်စ်ဘန်) သည် မေဒေဘမြို့၏ မြောက်ဘက် ၆ မိုင် (၉.၆ ကီလိုမီတာ) ခန့်နှင့် ယော်ဒန်မြစ်ဝ၏ အရှေ့-မြောက်ဘက် ခပ်စောင်းစောင်း ၁၅ ၁/၄ မိုင် (၂၄.၅ ကီလိုမီတာ) အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ ဧလာလေမြို့သည် ဟေရှဗုန်မြို့၏ မြောက်ဘက်အရှေ့စွန်း ၁.၇ မိုင် (၂.၇ ကီလိုမီတာ) အကွာရှိ တောင်ထိပ်ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ဣသရေလလူတို့ ဦးစွာရောက်ရှိချိန်တွင် ဤနယ်မြေသည် ရုဗေင်အနွယ်အပိုင် ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း (တောလည်ရာ ၃၂:၃၊ ၃၇)၊ နောက်ပိုင်းတွင် မောဘပြည်က သိမ်းပိုက်ခဲ့သည် (ဟေရှာ ၁၆:၉၊ ယေရမိ ၄၈:၃၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ယာဟတ်မြို့တည်နေရာကို အသေအချာ မသိရသော်လည်း မေဒေဘမြို့အနီးတွင် ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ဣသရေလလူတို့သည် အာမောရိဘုရင် ရှိဟုန်ကို ဤနေရာ၌ အောင်နိုင်ခဲ့ကြပြီး (တောလည်ရာ ၂၁:၂၃၊ ၂၄၊ တရားဟော ၂:၃၂၊ ၃၃၊ တရားသူကြီး ၁၁:၂၀၊ ၂၁)၊ ၎င်းကို ရုဗေင်အနွယ်အား သတ်မှတ်ပေးခဲ့သည် (ယောရှု ၁ paddle ၃:၁၅၊ ၁၈)။ မောဘကျောက်စာအရ ယာဟတ်မြို့သည် မေရှာကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်ရာတွင် ဣသရေလလူတို့၏ ဌာနချုပ်ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း မေရှာက သိမ်းပိုက်ကာ ဒိဘုန်ခရိုင်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ မောဘစစ်သူရဲများ။ မောဘပြည်အပေါ် ကျရောက်လာသော ကပ်ဘေးသည် အလွန်ဆိုးရွားလှသဖြင့် စစ်သူရဲများပင် ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်ကာ ကြောက်လန့်တကြား အော်ဟစ်ကြသည်။ ကူညီရမည့်သူများသည် ကူညီရန် အင်အားမဲ့နေကြပြီး၊ သတ္တိအရှိဆုံး ဖြစ်ရမည့်သူများသည် ထိတ်လန့်ခြင်းနှင့် ပြည့်နှက်နေကြသည်။ သူ၏အသက်သည် ဆင်းရဲခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် “သူ၏ဝိညာဉ်သည် တုန်လှုပ်လိမ့်မည်။”

5.    My heart. So terrible is the scene pictured to the prophet that his own heart is touched with pity and he cries out in sympathy for the stricken people.Zoar. This city was probably near the southern extremity of the Dead Sea. It was temporarily spared at the time of the destruction of Sodom and Gomorrah, later destroyed, and then, apparently, rebuilt (see on Gen. 19:22–24, 30).An heifer of three years old. Possibly, by a reconstruction of the Hebrew text, Eglath shelishiyyah, “Eglath the third,” and if so, a town in the vicinity of Zoar. Luhith. Compare Jer. 48:5. The site of this city is unknown. Horonaim. This is mentioned by Mesha on the Moabite Stone (see on v. 1) as a city captured by him upon the directions of Chemosh. It is mentioned again in Jer. 48:3, 5, 34.

၅။ ငါ့နှလုံးသား။ ပရောဖက်ထံ ပုံဖော်ပြသထားသော မြင်ကွင်းသည် အလွန်ဆိုးရွားလှသဖြင့် သူ၏ကိုယ်ပိုင်နှလုံးသားသည် သနားဂရုဏာစိတ် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး ဘေးဒုက္ခရောက်နေသော လူတို့အတွက် စာနာစိတ်ဖြင့် အော်ဟစ်မိသည်။ ဇောရာမြို့။ ဤမြို့သည် ပင်လယ်သေ၏ တောင်ဘက်အစွန်းအနီးတွင် ရှိနိုင်ပါသည်။ သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့များ ပျက်စီးချိန်တွင် ယင်းကို ခေတ္တချန်လှပ်ထားခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ပျက်စီးသွားကာ၊ ထို့နောက်တွင် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပုံရသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၉:၂၂–၂၄၊ ၃၀ ၏ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ သုံးနှစ်ရှိသော နွားမတမ်း။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ဟေဗြဲစာသားကို ပြန်လည်သုံးသပ်ချက်အရ ဧဂလတ်ရှေလီရှီယာ၊ “တတိယမြောက် ဧဂလတ်မြို့” ဟု ဆိုလိုပြီး၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဇောရာမြို့အနီးတစ်ဝိုက်ရှိ မြို့တစ်မြို့ ဖြစ်သည်။ လုဟိတ်မြို့။ ယေရမိ ၄၈:၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ ဤမြို့၏ တည်နေရာကို မသိရပါ။ ဟောရုနိမ်မြို့။ ဤမြို့ကို မေရှာက မောဘကျောက်စာပေါ်တွင် ကေမုရှနတ်ဘုရား၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ မိမိသိမ်းပိုက်ခဲ့သော မြို့တစ်မြို့အဖြစ် ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ်ငယ် ၁ ၏ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ယေရမိ ၄၈:၃၊ ၅၊ ၃၄ တွင်လည်း ထပ်မံဖော်ပြထားသည်။

6.    The waters of Nimrim. Also mentioned in Jer. 48:34, and possibly the site of a reservoir used for purposes of irrigation. It is believed to have been in a wadi emptying into the Dead Sea on its southeastern shore. When the reservoir was ruined, desolation spread throughout the area.

၆။ နိမ်ရိမ်ရေစုကန်။ ယေရမိ ၄၈:၃၄ တွင်လည်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ရေသွင်းစိုက်ပျိုးရန် အသုံးပြုသော ရေလှောင်ကန်တစ်ခု၏ နေရာဖြစ်နိုင်ပါသည်။ ယင်းသည် ပင်လယ်သေ၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းခြေသို့ စီးဝင်သော လျှိုမြောင်တစ်ခု (ဝါဒီ) တွင် ရှိခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်။ ရေလှောင်ကန် ပျက်စီးသွားသောအခါ တစ်နယ်လုံး ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်သွားခဲ့သည်။

7.    Brook of the willows. The desperate situation in Moab caused the inhabitants to flee the country and take up their abode at a place known as the Brook of the Willows. Where this brook may have been located is uncertain.

၇။ မိုးမခချောင်း။ မောဘပြည်၏ မျှော်လင့်ချက်မဲ့သော အခြေအနေကြောင့် မြို့သားတို့သည် ပြည်ပြင်သို့ ထွက်ပြေးကြပြီး မိုးမခချောင်းဟု သိရသောနေရာ၌ နေထိုင်ကြသည်။ ဤချောင်းသည် မည်သည့်နေရာတွင် တည်ရှိနိုင်သည်ကို အသေအချာ မသိရပါ။

8.    Eglaim. Neither place mentioned in v. 8 has been identified with certainty.

၈။ ဧဂလိမ်မြို့။ အပိုဒ်ငယ် ၈ တွင် ဖော်ပြထားသော မည်သည့်နေရာကိုမျှ အသေအချာ ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။

9.    The waters of Dimon. This place has not been identified. It is possibly the same as Dibon (v. 2), in which case “the waters” would refer to the Arnon. Some take it as a stream near Madmen. I will bring more. Great as was the judgment of blood, other judgments were to follow. The lion is possibly a symbol for later invaders (see Jer. 4:7; 5:6).

၉။ ဒီမုန်ရေ။ ဤနေရာကို ခွဲခြားသတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ဒိဘုန်မြို့ (အပိုဒ်ငယ် ၂) နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် “ထိုရေ” သည် အာနုန်မြစ်ကို ရည်ညွှန်းပေလိမည်။ အချို့က ယင်းကို မတ်မေန်မြို့အနီးရှိ စမ်းချောင်းတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြသည်။ ငါသည် သာ၍ ဆောင်ခဲ့ဦးမည်။ သွေးထွက်သံယို တရားစီရင်ခြင်းသည် ကြီးမားသော်လည်း၊ အခြားသော တရားစီရင်ခြင်းများ ဆက်လက်ရောက်ရှိလာဦးမည်။ ခြင်္သေ့သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဝင်ရောက်ကျူးကျော်သူများအတွက် အမှတ်လက္ခဏာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည် (ယေရမိ ၄:၇၊ ၅:၆ ကိုကြည့်ပါ)။