ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း ၂၈

 

chapter 28

အခန်း ၂၈

1 The prophet threateneth Ephraim for their pride and drunkenness. 5 The residue shall be advanced in the kingdom of Christ. 7 He rebuketh their error. 9 Their untowardness to learn, 14 and their security. 16 Christ the sure foundation is promised. 18 Their security shall be tried. 23 They are incited to the consideration of God’s discreet providence.

၁ ပရောဖက်သည် ဧဖရိမ်အမျိုးသားတို့၏ ဝါကြွားစောင်းမာခြင်းနှင့် ယစ်မူးခြင်းတို့အတွက် ၎င်းတို့ကို ခြိမ်းခြောက်ခြင်း။ ၅ ကျန်ကြွင်းသောသူတို့သည် ခရစ်တော်၏ နိုင်ငံတော်တွင် ချီးမြှောက်ခြင်း ခံရကြလိမ့်မည်။ ၇ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းတို့၏ မှားယွင်းမှုကို ဆုံးမတော်မူခြင်း။ ၉ ၎င်းတို့ သင်ယူရန် ခေါင်းမာခြင်း၊ ၁၄ နှင့် ၎င်းတို့၏ လုံခြုံစိတ်ချမှု။ ၁၆ စိတ်ချရသော အမြစ်တုတ်တည်းဟူသော ခရစ်တော်ကို ကတိပေးတော်မူခြင်း။ ၁၈ ၎င်းတို့၏ လုံခြုံစိတ်ချမှုသည် စမ်းသပ်ခြင်း ခံရလိမ့်မည်။ ၂၃ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ပညာရှိလှသော စီရင်ဖန်တီးခြင်းကို ဆင်ခြင်ရန် နှိုးဆော်ခြင်း ခံရကြသည်။

1.    The crown of pride. Or, “the proud crown.” The drunkards of Ephraim. This chapter is Isaiah’s only message of reproof specifically addressed to the northern kingdom (though Jerusalem is also mentioned in v. 14). It must therefore have been given before the capture of Samaria by the Assyrians in 723/722. Samaria, the “proud crown” of a nation of drunkards, was rebuked more than once for drunkenness (Amos 4:1, 2; 6:1, 6). The prophets frequently issued warnings against this vice (Isa. 5:11, 12; 28:7, 8). However, as the context makes apparent, Isaiah refers primarily to the leaders of the northern kingdom, who were drunk both literally and figuratively and incapable of guiding the nation in harmony with God’s will.

၁။ ဝါကြွားစောင်းမာခြင်း၏သရဖူ။ သို့မဟုတ် "ဂုဏ်ယူဝါကြွားသော သရဖူ။" ဧဖရိမ်ပြည်သား ယစ်မူးသောသူတို့။ ဤအခန်းသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်သို့ အထူးရည်ညွှန်း၍ ဟေရှာယ မိန့်ကြားခဲ့သော တစ်ခုတည်းသော ပြစ်တင်မောင်းမဲခြင်း သတင်းစကား ဖြစ်သည် (အငယ် ၁၄ တွင် ယေရုရှလင်မြို့ကိုလည်း ဖော်ပြထားသော်လည်း)။ ထို့ကြောင့် ဤအရာကို ဘီစီ ၇၂၃/၇၂၂ တွင် အာရှုရိလူတို့က ရှာမာရိမြို့ကို မသိမ်းပိုက်မီက ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်ရမည်။ ယစ်မူးသူတို့၏ တိုင်းပြည်၏ "ဝါကြွားစောင်းမာသော သရဖူ" ဖြစ်သော ရှာမာရိမြို့သည် ယစ်မူးခြင်းကြောင့် တစ်ကြိမ်ထက်မက ပြစ်တင်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည် (အာမုတ် ၄:၁၊ ၂၊ ၆:၁၊ ၆)။ ပရောဖက်များသည် ဤမကောင်းမှုအပေါ် သတိပေးချက်များကို မကြာခဏ ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည် (ဟေရှာယ ၅:၁၁၊ ၁၂၊ ၂၈:၇၊ ၈)။ သို့သော်လည်း ရှေ့နောက်အကြောင်းအရာအရ ထင်ရှားသည့်အတိုင်း၊ ဟေရှာယသည် အဓိကအားဖြင့် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်၏ ခေါင်းဆောင်များကို ရည်ညွှန်းနေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ပကတိအတိုင်းရော ပုံဆောင်ချက်အရပါ ယစ်မူးနေကြပြီး ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်နှင့်အညီ တိုင်းပြည်ကို လမ်းညွှန်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်ကြချေ။

A fading flower. From the death of Jeroboam II in 753 until the fall of the kingdom 30 years later, the waning strength and glory of Israel were plain for all to see. The kingdom was rapidly disintegrating (see on 2 Kings 15:29; 1 Chron. 5:26). When Isaiah bore this message it was, indeed, “a fading flower.”

ညှိုးနွမ်းပျက်စီးလွယ်သောပန်း။ ဘီစီ ၇၅၃ တွင် ယေရောဗေါံ ဒုတိယမြောက် သေဆုံးချိန်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၃၀ အကြာ နိုင်ငံတော် ပျက်သုဉ်းချိန်အထိ၊ ဣသရေလနိုင်ငံ၏ ဆုတ်ယုတ်လာသော အစွမ်းသတ္တိနှင့် ဘုန်းအသရေကို လူတိုင်း အထင်အရှား မြင်တွေ့နိုင်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံတော်သည် လျင်မြန်စွာ ပြိုကွဲနေခဲ့သည် (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၁၅:၂၉၊ ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၅:၂၆ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဟေရှာယ ဤသတင်းစကားကို ဆောင်ကျဉ်းလာသောအခါ ထိုအရာသည် အမှန်စင်စစ် "ညှိုးနွမ်းပျက်စီးလွယ်သော ပန်း" တစ်ပွင့် ဖြစ်ခဲ့သည်။

The fat valleys. Samaria stood on a hill situated in a beautiful and fertile valley.

မြေသြဇာကောင်းသောချိုင့်ဝှမ်း။ ရှာမာရိမြို့သည် လှပပြီး မြေသြဇာကောင်းသော ချိုင့်ဝှမ်းတစ်ခုတွင် တည်ရှိသော ကုန်းမြင့်တစ်ခုပေါ်တွင် တည်ရှိခဲ့သည်။

2.    Strong one. That is, Assyria, the “rod” of God’s “anger” (see on chs. 7:17–20; 10:5).

၂။ ခွန်အားကြီးသောသူ။ ထိုအရာသည် ဘုရားသခင်၏ "အမျက်တော်" တည်းဟူသော "လှံတံ" ဖြစ်သည့် အာရှုရိနိုင်ငံ ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၇:၁၇-၂၀၊ ၁၀:၅ တွင်ကြည့်ပါ)။

3.    Trodden. That is, by the Assyrian invaders.

၃။ ခြေဖြင့်နင်းချလိမ့်မည်။ ထိုအရာသည် အာရှုရိကျူးကျော်သူများ၏ ခြေဖြင့် နင်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

4.    Hasty fruit. Literally, “early figs” (see on Mark 11:13). The regular crop ripened in the month of August. The earliest figs, which ripened in June, were considered a special delicacy (see Hosea 9:10; Micah 7:1). These would be eagerly seized and quickly devoured. Thus it was to be with Samaria.

၄။ အချိန်မတန်မီမှည့်သောအသီး။ စာသားအရ "စောစီးစွာမှည့်သော သင်္ဘောသဖန်းသီး" ဖြစ်သည် (မာကု ၁၁:၁၃ တွင်ကြည့်ပါ)။ ပုံမှန်အသီးအနှံများသည် သြဂုတ်လတွင် မှည့်တတ်သည်။ ဇွန်လတွင် မှည့်သော အစောဆုံး သင်္ဘောသဖန်းသီးများကိုမူ ထူးခြားသော အရသာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည် (ဟောရှေ ၉:၁o၊ မိက္ခာ ၇:၁ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဤအရာများကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ဆွဲယူပြီး အလျင်အမြန် စားသောက်ကြလိမ့်မည်။ ရှာမာရိမြို့သည်လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ပျက်ရလိမ့်မည်။

5.    The residue. When Israel fell, the people of Judah remained comparatively true to the Lord, and to them the Lord was a glorious crown. For Judah’s relationship to God after the fall of Israel, see Hosea 1:6, 7; 4:15–17; 11:12.

၅။ ကျန်ကြွင်းသောသူတို့။ ဣသရေလနိုင်ငံ ပျက်သုဉ်းသွားသောအခါ ယုဒပြည်သူများသည် ထာဝရဘုရားအပေါ် နှိုင်းယှဉ်ချက်အားဖြင့် သစ္စာရှိနေခဲ့ကြရာ၊ ၎င်းတို့အတွက် ထာဝရဘုရားသည် ဘုန်းကြီးသော သရဖူ ဖြစ်တော်မူခဲ့သည်။ ဣသရေလနိုင်ငံ ပျက်သုဉ်းပြီးနောက် ဘုရားသခင်နှင့် ယုဒပြည်တို့၏ ဆက်ဆံရေးအတွက် ဟောရှေ ၁:၆၊ ၇၊ ၄:၁၅-၁၇၊ ၁၁:၁၂ တို့တွင် ကြည့်ပါ။

6.    Spirit of judgment. God gave good king Hezekiah a spirit of wisdom and sound judgment which in times of crisis enabled him to make wise decisions that saved his nation from the fate that overwhelmed Israel to the north. This same discerning spirit is promised to God’s leaders today.

၆။ တရားစီရင်တတ်သောစိတ်။ ဘုရားသခင်သည် မင်းကောင်းမင်းမြတ် ဟေဇကိအား ပညာဉာဏ်နှင့် မှန်ကန်သော တရားစီရင်တတ်သောစိတ်ကို ပေးတော်မူခဲ့ရာ၊ ၎င်းသည် အကျပ်အတည်း ကာလများ၌ မြောက်ပိုင်းရှိ ဣသရေလနိုင်ငံကို လွှမ်းမိုးခဲ့သော ကံကြမ္မာဆိုးမှ မိမိ၏နိုင်ငံကို ကယ်တင်နိုင်မည့် ပညာရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်နိုင်စေခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ် ဘုရားသခင်၏ ခေါင်းဆောင်များအတွက်လည်း ဤကဲ့သို့သော ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်သောစိတ်ကို ကတိပြုထားသည်။

To the gate. Or, “at the gate.” The Assyrians had advanced to the very gates of Jerusalem, and its fall appeared inevitable, but the Lord turned back the Assyrian hordes and Judah was saved (see ch. 37:35–37).

မြို့တံခါးတိုင်အောင်။ သို့မဟုတ် "မြို့တံခါးဝ၌။" အာရှုရိလူတို့သည် ယေရုရှလင်မြို့၏ တံခါးဝတိုင်အောင် တက်လာခဲ့ကြပြီး၊ မြို့ပျက်စီးတော့မည်မှာ မလွဲဧကန်ဖြစ်ပုံရသော်လည်း၊ ထာဝရဘုရားသည် အာရှုရိစစ်တပ်ကြီးကို ပြန်လှည့်သွားစေခဲ့သဖြင့် ယုဒပြည်သည် ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၃၇:３၅-၃၇ တွင်ကြည့်ပါ)။

7.    They also have erred. The people of Judah, particularly its leaders, had also become enslaved to wine. Even the priests and prophets, who should have set a perfect example, were misled. In their drunken stupor they staggered and wandered out of the way. False prophets were intoxicated as they gave their counterfeit messages, and priests stumbled in their sacred ministrations. Having given themselves over to wine and strong drink, they were no longer able to “put difference between holy and unholy, and between unclean and clean” (Lev. 10:9, 10).

၇။ ထိုသူတို့သည်လည်း မှားယွင်းကြပြီ။ ယုဒပြည်သူများ၊ အထူးသဖြင့် ၎င်း၏ခေါင်းဆောင်များသည်လည်း စပျစ်ရည်၏ ကျွန်ဖြစ်လာခဲ့ကြသည်။ စံပြနမူနာကောင်း ပြသရမည့် ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် ပရောဖက်များပင်လျှင် လမ်းလွဲခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ယစ်မူးသော ဝေဝေဝါးဝါး အခြေအနေတွင် ယိမ်းထိုးလျက် လမ်းမှ လွဲချော်သွားခဲ့ကြသည်။ ပရောဖက်အတုအယောင်များသည် မိမိတို့၏ အတုအယောင် သတင်းစကားများကို ပေးနေစဉ်အတွင်း ယစ်မူးနေခဲ့ကြပြီး၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည်လည်း မိမိတို့၏ သန့်ရှင်းသော အမှုတော်ဆောင်ခြင်းတွင် တုန်ချည့်နေခဲ့ကြသည်။ စပျစ်ရည်နှင့် သေရည်သေရက်၌ ကိုယ်ကို အပ်နှံထားသဖြင့် ၎င်းတို့သည် "သန့်ရှင်းသောအရာနှင့် ညစ်ညူးသောအရာကို၎င်း၊ စင်ကြယ်သောအရာနှင့် မစင်ကြယ်သောအရာကို၎င်း မခွဲခြား" နိုင်ကြတော့ချေ (ဝတ်ပြုရာ ၁၀:၉၊ ၁၀)။

Swallowed up. Literally, “confused.” They could not think clearly or logically.

မျိုခြင်းကိုခံရ။ စာသားအရ "ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်ခြင်း" သို့မဟုတ် "ဇဝေဇဝါဖြစ်ခြင်း။" ၎င်းတို့သည် ရှင်းလင်းစွာ သို့မဟုတ် ယုတ္တိရှိရှိ မစဉ်းစားနိုင်ခဲ့ကြချေ။

8.    No place clean. The most revolting features of drunkenness are pictured (see v. 8). Priests and people were defiled, both literally and spiritually.

၈။ စင်ကြယ်သောအရပ်တစ်စုံတစ်ခုမျှမရှိ။ ယစ်မူးခြင်း၏ အစက်ဆုပ်ရဆုံးသော လက္ခဏာရပ်များကို ပုံဖော်ထားသည် (အငယ် ၈ တွင်ကြည့်ပါ)။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် ပြည်သူများသည် ပကတိအတိုင်းရော ဝိညာဉ်ရေးအရပါ ညစ်ညူးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့ကြသည်။

9.    Whom shall he teach? The priests and prophets whose business it was to teach the people were themselves misled, and therefore in no position to carry out their responsibilities (see on Matt. 23:16). They were so befogged that God could not teach them. It was necessary, therefore, that they be put aside and new leaders chosen—men who were both meek and willing, alert and spiritual-minded. The old leaders whose minds were spiritually befogged must be replaced by men to whom God could speak His messages of truth and wisdom. These might be regarded as babes by the learned priests, but they were humble and teachable and able to learn the ways of God.

၉။ အဘယ်သူအား နည်းပေးရမည်နည်း။ ပြည်သူများကို သွန်သင်ပေးရန် တာဝန်ရှိသော ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် ပရောဖက်များသည် မိမိတို့ကိုယ်တိုင် လမ်းလွဲနေခဲ့ကြသဖြင့် မိမိတို့၏ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နိုင်စွမ်းမရှိသော အခြေအနေတွင် ရှိနေခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၂၃:၁၆ တွင်ကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် စိတ်အာရုံ အလွန်ဝေဝါးနေသဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့ကို မသွန်သင်နိုင်ခဲ့ချေ။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့ကို ဖယ်ရှားပစ်ရန်နှင့် ခေါင်းဆောင်အသစ်များတည်းဟူသော—နူးညံ့သိမ်မွေ့ပြီး လိုလားစိတ်ရှိသူများ၊ နိုးကြားပြီး ဝိညာဉ်ရေးရာ စိတ်ဓာတ်ရှိသူများကို ရွေးချယ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ဝိညာဉ်ရေးအရ စိတ်အာရုံ ဝေဝါးနေသော ခေါင်းဆောင်ဟောင်းများ၏ နေရာတွင် ဘုရားသခင်က မိမိ၏ သမ္မာတရားနှင့် ပညာတော်ဆိုင်ရာ သတင်းစကားများကို ပြောကြားနိုင်မည့်သူများနှင့် အစားထိုးရမည်ဖြစ်သည်။ ဤသူများကို ပညာတတ် ယဇ်ပုရောဟိတ်များက နို့စို့ကလေးငယ်များကဲ့သို့ သတ်မှတ်နိုင်သော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် နှိမ့်ချပြီး သွန်သင်ရလွယ်ကူကာ ဘုရားသခင်၏ နည်းလမ်းတော်များကို သင်ယူနိုင်စွမ်း ရှိကြသည်။

10.                   Precept upon precept. Truth must be presented clearly and logically, one point leading naturally on to another. Only thus can men become thoroughly acquainted with truth. Instruction must be given as if to children, by repeating the same point again and again, and going on from one point to another by easy and gentle degrees as men whose minds have been darkened by sin are able to follow. Such instruction may appear simple, but it is effective.

၁၀။ ပညတ်အပေါ်မှာ ပညတ်ဆင့်လျက်။ သမ္မာတရားကို ရှင်းလင်းစွာနှင့် ယုတ္တိရှိရှိ တင်ပြရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အချက်တစ်ချက်သည် အခြားအချက်တစ်ချက်သို့ သဘာဝအတိုင်း ဦးတည်သွားစေရမည်။ ဤသို့ဖြင့်သာ လူတို့သည် သမ္မာတရားကို စေ့စေ့စပ်စပ် သိကျွမ်းလာနိုင်သည်။ သွန်သင်ခြင်းကို ကလေးသူငယ်များအား သွန်သင်သကဲ့သို့ တူညီသောအချက်ကို အထပ်ထပ်အခါခါ ပြန်ပြောခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ အပြစ်ကြောင့် စိတ်နှလုံး မှောင်မိုက်နေသော လူတို့ လိုက်ပါနိုင်စေရန် လွယ်ကူပြီး ညင်သာသော အဆင့်ဆင့်ဖြင့် အချက်တစ်ချက်မှ အခြားအချက်တစ်ချက်သို့ ကူးပြောင်းခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း ပေးရမည်။ ထိုကဲ့သို့သော သွန်သင်ခြင်းသည် ရိုးရှင်းပုံရသော်လည်း ထိရောက်မှု ရှိသည်။

11.                   Another tongue. That is, “a foreign language.” God had spoken to His people in their own tongue through His messengers the prophets, but they did not listen. Now He would speak to them by other means, first the Assyrians and later the Babylonians, the Persians, and the Romans. In 1 Cor. 14:21 Paul applies this scripture to men whose speech was unintelligible to the hearers.

၁၁။ တစ်ပါးသောဘာသာစကား။ ထိုအရာသည် "နိုင်ငံခြား ဘာသာစကား" ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ လူမျိုးတော်အား မိမိ၏ စေတမန်တော်များတည်းဟူသော ပရောဖက်များမှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ဘာသာစကားဖြင့် စကားပြောခဲ့သော်လည်း ၎င်းတို့သည် နားမထောင်ခဲ့ကြချေ။ ယခုမူ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းတို့အား အခြားနည်းလမ်းများဖြင့် စကားပြောတော်မူမည်ဖြစ်ပြီး၊ ပထမဦးစွာ အာရှုရိလူများ၊ ထို့နောက် ဗာဗုလုန်လူများ Tables၊ ပေရသိလူများနှင့် ရောမလူများအားဖြင့် ဖြစ်သည်။ ကောရိန္သုပထမစောင် ၁၄:၂၁ တွင် ပေါလုသည် ဤကျမ်းစာချက်ကို နားထောင်သူများ နားမလည်နိုင်သော စကားကို ပြောသောသူများနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အသုံးချခဲ့သည်။

12.                   This is the rest. Only by hearing and obeying the revealed will of God may true rest be found. Jesus invited the weary to come to Him, and promised to give them rest (Matt. 11:28). But Israel and Judah refused to listen (see on Isa. 6:9, 10), and thus did not find the rest that might have been theirs. See also on Heb. 3:18, 19; 4:1–11.

၁၂။ ဤအရပ်သည် ငြိမ်ဝပ်ရာအရပ်ဖြစ်၏။ ဘုရားသခင် ဖွင့်ပြတော်မူသော အလိုတော်ကို နားထောင်ပြီး လိုက်နာခြင်းအားဖြင့်သာ စစ်မှန်သော ငြိမ်ဝပ်ခြင်းကို ရရှိနိုင်သည်။ ယေရှုသည် ပင်ပန်းသောသူတို့ကို မိမိထံသို့ လာရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့အား ငြိမ်ဝပ်ခြင်းကို ပေးမည်ဟု ကတိပြုတော်မူခဲ့သည် (မဿဲ ၁၁:၂၈)။ သို့သော် ဣသရေလနှင့် ယုဒပြည်တို့သည် နားထောင်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့ကြသဖြင့် (ဟေရှာယ ၆:၉၊ ၁၀ တွင်ကြည့်ပါ)၊ မိမိတို့ ရရှိနိုင်မည့် ငြိမ်ဝပ်ခြင်းကို မတွေ့ရှိခဲ့ကြချေ။ ဟေဗြဲ ၃:၁၈၊ ၁၉၊ ၄:၁-၁၁ တို့တွင်လည်း ကြည့်ပါ။

13.                   Fall backward. God had spoken to His people clearly and simply, and they were without excuse. But His counsels, which were intended to bring blessing, now stood to witness against them. The “chief corner stone” of truth had become to them “a stone of stumbling, and a rock of offence” (1 Peter 2:6–8; cf. Isa. 28:16). What had been given to help men became the occasion of their fall (see on Rom. 7:10).

၁၃။ လှန်လျက်လဲစေခြင်းငှာ။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ လူမျိုးတော်ကို ရှင်းလင်းလွယ်ကူစွာ စကားပြောတော်မူခဲ့သဖြင့် ၎င်းတို့သည် ဆင်ခြေပေးစရာ မရှိချေ။ သို့သော် ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ဆောင်ကြဉ်းရန် ရည်ရွယ်ထားသော ကိုယ်တော်၏ တိုက်တွန်းချက်များသည် ယခုအခါ ၎င်းတို့ကို ဆန့်ကျင်သော သက်သေအဖြစ် ရပ်တည်နေသည်။ သမ္မာတရား၏ "တိုက်ထောင့်အမြစ်ကျောက်" သည် ၎င်းတို့အတွက် "တိုက်မိ၍ လဲစရာကျောက်နှင့် မှားယွင်းစရာကျောက်" ဖြစ်လာခဲ့သည် (ပေတရုပထမစောင် ၂:၆-၈၊ ဟေရှာယ ၂၈:၁၆ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လူတို့ကို ကူညီရန် ပေးသနားထားသောအရာသည် ၎င်းတို့ လဲကျရခြင်း၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်လာခဲ့သည် (ရောမ ၇:၁၀ တွင်ကြည့်ပါ)။

14.                   Ye scornful men. Or, “you scoffers.” The leaders of God’s people scorned His instruction and scoffed at the warnings given them. Isaiah was addressing the very men who in their worldly wisdom had derided his teachings and persisted in advocating a policy that would result in national ruin. In words of bitter reproach these leaders are now taken to task and told in unmistakable language of the fate that awaits them (see on vs. 21–23).

၁၄။ ကဲ့ရဲ့တတ်သောသူတို့။ သို့မဟုတ် "ပြောင်လှောင်တတ်သောသူတို့။" ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်၏ ခေါင်းဆောင်များသည် ကိုယ်တော်၏ သွန်သင်ခြင်းကို မထီမဲ့မြင်ပြုခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အား ပေးထားသော သတိပေးချက်များကို ပြောင်လှောင်ခဲ့ကြသည်။ ဟေရှာယသည် မိမိတို့၏ လောကီပညာဉာဏ်ဖြင့် သူ၏ သွန်သင်ချက်များကို ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်ပြီး တိုင်းပြည်ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်စေမည့် မူဝါဒကို ဆက်လက်ဆုပ်ကိုင်ထားခဲ့ကြသော သူများကိုပင် စကားပြောနေခြင်း ဖြစ်သည်။ ခါးသီးသော ပြစ်တင်မောင်းမဲခြင်း စကားလုံးများဖြင့် ဤခေါင်းဆောင်များကို ယခုအခါ ပြစ်တင်မောင်းမဲထားပြီး ၎င်းတို့ထံ ကျရောက်မည့် ကံကြမ္မာကို လွဲမှားခြင်းမရှိသော ဘာသာစကားဖြင့် ပြောကြားထားသည် (အငယ် ၂၁-၂၃ တွင်ကြည့်ပါ)။

15.                   Ye have said. The scoffers of v. 14 are speaking, and this is their scornful reply to the solemn message of warning recorded in vs. 1–13. A covenant with death. Isaiah had warned that these men would “fall backward, and be broken, and snared, and taken” (v. 13). But the scoffers only laughed and expressed unconcern. Death, they say, has agreed to let them live on in spite of the decrees of Heaven. “We will not surely die for our misdeeds!” (see on Gen. 3:4).

၁၅။ သင်တို့က ... ဟုဆိုကြပြီ။ အငယ် ၁၄ ပါ ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်တတ်သောသူများသည် စကားပြောနေကြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဤအရာသည် အငယ် ၁-၁၃ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော လေးနက်သော သတိပေးချက် သတင်းစကားအပေါ် ၎င်းတို့၏ ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်သော တုံ့ပြန်မှု ဖြစ်သည်။ သေခြင်းနှင့် ပဋိညာဉ်ဖွဲ့ကြပြီ။ ဤလူများသည် "လှန်လျက်လဲ၍ ကျိုးပဲ့ခြင်း၊ ကျော့ကွင်း၌ ငြိစွန်းခြင်း၊ ဘမ်းဆီးခြင်းသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်" ဟု ဟေရှာယ သတိပေးခဲ့သည် (အငယ် ၁၃)။ သို့သော် ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်သောသူများသည် ရယ်မောရုံသာ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီး ဂရုမစိုက်ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။ ကောင်းကင်ဘုံ၏ စီရင်ချက်များ ရှိသော်လည်း သေခြင်းတရားက ၎င်းတို့ကို ဆက်လက်အသက်ရှင်ခွင့်ပြုရန် သဘောတူထားသည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုကြသည်။ "ငါတို့ပြုမိသော ဒုစရိုက်ကြောင့် ငါတို့သည် ဧကန်အမှန် သေရမည်မဟုတ်!" (ကမ္ဘာဦး ၃:၄ တွင်ကြည့်ပါ)။

Hell. Heb. she’ol, the figurative realm of the dead (see on Prov. 15:11). She’ol is figuratively presented as a foreign nation with which the “scornful men” had made a treaty. “Death” is its king. So vile and reprobate were these leaders of the professed people of God that they openly scorned truth and righteousness. Wicked king Ahaz, the father of Hezekiah, made a league with Assyria and openly accepted the Assyrian gods and worship; in fact he replaced the altar of the Lord in Jerusalem with a heathen altar (2 Kings 16:7–18). By serving the devil they hoped to escape his scourges.

မရဏနိုင်ငံ။ ဟေဗြဲ: she'ol၊ သေလွန်သောသူတို့၏ ပုံဆောင်နယ်ပယ် ဖြစ်သည် (သုတ္တံ ၁၅:၁၁ တွင်ကြည့်ပါ)။ မရဏနိုင်ငံကို "ကဲ့ရဲ့တတ်သောသူတို့" က စာချုပ်ချုပ်ဆိုထားသော နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်တစ်ခုအဖြစ် ပုံဆောင်တင်ပြထားသည်။ "သေခြင်း" သည် ၎င်း၏ဘုရင်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ဟု အမည်ခံထားသော ဤခေါင်းဆောင်များသည် အလွန်ယုတ်မာပြီး အကျင့်ပျက်ပြားကြသဖြင့် ၎င်းတို့သည် သမ္မာတရားနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ဗြောင်ကျကျ ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချခဲ့ကြသည်။ ဟေဇကိ၏ ခမည်းတော်ဖြစ်သော လူဆိုးမင်းကြီး အာခတ်သည် အာရှုရိနိုင်ငံနှင့် မဟာမိတ်ပြုခဲ့ပြီး အာရှုရိနတ်ဘုရားများနှင့် ကိုးကွယ်မှုများကို ဗြောင်ကျကျ လက်ခံခဲ့သည်၊ အမှန်စင်စစ် သူသည် ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ထာဝရဘုရား၏ ယဇ်ပလ္လင်တော်နေရာ၌ တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခုနှင့် အစားထိုးခဲ့သည် (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် ၁၆:၇-၁၈)။ မာရ်နတ်ကို ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် သူ၏ ဘေးဒဏ်များမှ လွတ်မြောက်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။

The overflowing scourge. That is, the divine judgments Isaiah had predicted (see ch. 8:8). Lies our refuge. These scoffers speak of their own beliefs and policies as “lies.” They know that they are speaking falsehoods, but for reasons of their own they would rather deal in falsehood than in truth.

လွှမ်းမိုးသောဘေးဒဏ်။ ထိုအရာသည် ဟေရှာယ ပရောဖက်ပြုခဲ့သော ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းများ ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၈:၈ တွင်ကြည့်ပါ)။ မုသာကို ကိုးကွယ်ရာပြုကြပြီ။ ဤကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်တတ်သောသူများသည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ယုံကြည်ချက်များနှင့် မူဝါဒများကို "မုသာ" ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ မိမိတို့သည် မုသာစကားကို ပြောဆိုနေကြကြောင်း သိသော်လည်း၊ မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်အကြောင်းပြချက်များကြောင့် သမ္မာတရားထက် မုသာတရား၌သာ ပျော်မွေ့လိုကြသည်။

16.                   Zion. See on Ps. 48:2. A foundation. Utterly deceived, the leaders of Judah were building upon a foundation of sand. Ruin and destruction would inevitably be the lot of the nation if the leaders continued to have their way (see on ch. 3:12). A better foundation was needed.

၁၆။ ဇိအုန်။ ဆာလံ ၄၈:၂ တွင်ကြည့်ပါ။ အမြစ်။ လုံးဝလှည့်ဖြားခြင်းခံရသဖြင့် ယုဒခေါင်းဆောင်များသည် သဲအမြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်နေခဲ့ကြသည်။ အကယ်၍ ခေါင်းဆောင်များသည် မိမိတို့၏ နည်းလမ်းကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေပါက တိုင်းပြည်အတွက် ပျက်စီးခြင်းနှင့် သုဉ်းပျက်ခြင်းတို့မှာ ရှောင်လွှဲ၍မရသော ကံကြမ္မာ ဖြစ်လာလိမ့်မည် (အခန်းကြီး ၃:၁၂ တွင်ကြည့်ပါ)။ သာ၍ကောင်းသော အမြစ်တစ်ခု လိုအပ်ခဲ့သည်။

A precious corner stone. This was to be none other than the Messiah (see Matt. 21:42; Acts 4:10, 11; Rom. 9:33; Eph. 2:20; 1 Peter 2:6–8). Here was a tested Stone upon which the church could safely stand. Whatever storms might dash against the structure erected upon that foundation, it would never give way (see on Matt. 7:24–27). For the nature and use of ancient cornerstones, see on Matt. 21:42. For Christ as the Rock on which the church is built, see on Matt. 16:18.

မြတ်သောတိုက်ထောင့်အမြစ်ကျောက်။ ဤအရာသည် မေရှိယ (ခရစ်တော်) မှတစ်ပါး အခြားမဟုတ်ပါ (မဿဲ ၂၁:၄၂၊ တမန်တော် ၄:၁၀၊ ၁၁၊ ရောမ ၉:၃၃၊ ဧဖက် ၂:၂၀၊ ပေတရုပထမစောင် ၂:၈ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် အသင်းတော်အနေဖြင့် ဘေးကင်းလုံခြုံစွာ ရပ်တည်နိုင်မည့် စမ်းသပ်ပြီးသား ကျောက်တစ်လုံး ရှိနေခဲ့သည်။ ထိုအမြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အအုံကို မည်မျှပင် ပြင်းထန်သော မုန်တိုင်းများ တိုက်ခတ်လာပါစေ၊ ၎င်းသည် မည်သည့်အခါမျှ ပြိုလဲသွားလိမ့်မည်မဟုတ်ပါ (မဿဲ ၇:၂၄-၂၇ တွင်ကြည့်ပါ)။ ရှေးခေတ် တိုက်ထောင့်ကျောက်များ၏ သဘောသဘာဝနှင့် အသုံးပြုပုံအတွက် မဿဲ ၂၁:၄၂ တွင်ကြည့်ပါ။ အသင်းတော် တည်ဆောက်ထားသော ကျောက်ဖျာတည်းဟူသော ခရစ်တော်အကြောင်းအတွက် မဿဲ ၁၆:၁၈ တွင်ကြည့်ပါ။

Not make haste. The Hebrew expression may also mean, “not become alarmed,” “not act on impulse.” He who rests his faith in Christ may move forward in perfect confidence and trust; he will never have need for precipitate flight. He will not become alarmed in the midst of trying circumstances, but will trust in God (see on ch. 26:3, 4).

စိတ်မလောရ။ ဟေဗြဲအသုံးအနှုန်းအရ "ထိတ်လန့်ခြင်းမရှိ" သို့မဟုတ် "စိတ်လှုပ်ရှားမှုဖြင့် မပြုမူ" ဟုလည်း အဓိပ္ပာယ်ရနိုင်သည်။ ခရစ်တော်အပေါ် မိမိ၏ ယုံကြည်ခြင်းကို အခြေပြုထားသောသူသည် လုံးဝယုံကြည်စိတ်ချမှုနှင့် ကိုးစားမှုဖြင့် ရှေ့သို့လှမ်းနိုင်ပြီး၊ သူသည် အလျင်အမြန် ထွက်ပြေးတိမ်းရှောင်ရန် မည်သည့်အခါမျှ လိုအပ်မည်မဟုတ်ပါ။ သူသည် ခက်ခဲသော အခြေအနေများအလယ်တွင် ထိတ်လန့်သွားလိမ့်မည်မဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်ကို ကိုးစားလိမ့်မည် (အခန်းကြီး ၂၆:၃၊ ၄ တွင်ကြည့်ပါ)။

17.                   Judgment also. Literally, the clause reads, “I will set up justice as a measuring line.” Injustice prevailed, but Messiah (see on v. 16) would restore to men a knowledge of what constitutes right conduct toward God and toward their fellow men (see on Matt. 5:19–22) by magnifying the law and making it honorable (Isa. 42:21). Isaiah here continues the imagery of v. 16, drawn from the construction of a building. God’s church would have Christ for its “corner stone,” and be required to meet His standards of justice and righteousness (see on Micah 6:8; cf. 1 Peter 2:5–10).

၁၇။ တရားစီရင်ခြင်းကိုလည်း။ စာသားအရ ဤဝါကျအပိုင်းသည် "ငါသည် တရားမျှတခြင်းကို တိုင်းတာသော ကြိုးဖြစ်စေမည်" ဟု ဖတ်ရသည်။ မတရားမှုများ လွှမ်းမိုးနေသော်လည်း မေရှိယသည် (အငယ် ၁၆ တွင်ကြည့်ပါ) ပညတ်တရားကို ကြီးမြတ်စေပြီး ဂုဏ်အသရေရှိစေခြင်းအားဖြင့် (ဟေရှာယ ၄၂:၂၁) ဘုရားသခင်နှင့် မိမိတို့၏ အိမ်နီးနားချင်းများအပေါ် မှန်ကန်သော အကျင့်စာရိတ္တသည် မည်သည့်အရာဖြစ်ကြောင်း လူတို့အား သိနားလည်မှုကို ပြန်လည်ပေးသနားတော်မူမည် ဖြစ်သည် (မဿဲ ၅:၁၉-၂၂ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဟေရှာယသည် ဤနေရာတွင် အဆောက်အအုံ တည်ဆောက်ခြင်းမှ ထုတ်နုတ်ထားသော အငယ် ၁၆ ပါ ပုံရိပ်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြထားသည်။ ဘုရားသခင်၏ အသင်းတော်သည် ခရစ်တော်အား မိမိ၏ "တိုက်ထောင့်ကျောက်" အဖြစ် ရရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ တရားမျှတခြင်းနှင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း စံနှုန်းများနှင့် ကိုက်ညီရန် လိုအပ်လိမ့်မည် (မိက္ခာ ６:၈ တွင်ကြည့်ပါ၊ ပေတရုပထမစောင် ၂:၅-၁၀ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Plummet. A plumb line is used to determine whether walls, windows, and doors are truly vertical, and thus in line with the foundation.

ချိန်ကြိုး။ ချိန်ကြိုးကို နံရံများ၊ ပြတင်းပေါက်များနှင့် တံခါးများသည် အမှန်တကယ် မတ်မတ်ရှိမရှိနှင့် ထို့ကြောင့် အမြစ်နှင့် တစ်ပြေးညီဖြစ်မဖြစ် ဆုံးဖြတ်ရန် အသုံးပြုသည်။

Hail shall sweep away. Only a structure built upon Christ and His standards of justice, righteousness, and truth can stand secure (see on Matt. 7:24–27). Those who build upon a foundation of falsehood will find that their structure cannot withstand the tests of time. Compare also Rev. 16:21.

မိုးသီးသက် ရိုက်ခတ်ဖျက်ဆီးလိမ့်မည်။ ခရစ်တော်နှင့် ကိုယ်တော်၏ တရားမျှတခြင်း၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် သမ္မာတရား စံနှုန်းများပေါ်တွင် တည်ဆောက်ထားသော အဆောက်အအုံသာလျှင် လုံခြုံစွာ ရပ်တည်နိုင်သည် (မဿဲ ၇:၂၄-၂၇ တွင်ကြည့်ပါ)။ မုသာတရား အမြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်သောသူတို့သည် မိမိတို့၏ အဆောက်အအုံသည် အချိန်ကာလ၏ စမ်းသပ်မှုများကို မခံနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရလိမ့်မည်။ ဗျာဒိတ် ၁６:၂၁ ကိုလည်း နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

The hiding place. That is, the “refuge” of “lies” (see on v. 15).

ပုန်းကွယ်ရာအရပ်။ ထိုအရာသည် "မုသာ" တည်းဟူသော "ကိုးကွယ်ရာအရပ်" ဖြစ်သည် (အငယ် ၁၅ တွင်ကြည့်ပါ)။

18.                   Covenant with death. See on v. 15. Plans that ignore God will eventually leave the planners bitterly disappointed.

၁၈။ သေခြင်းနှင့်ဖွဲ့သောပဋိညာဉ်။ အငယ် ၁၅ တွင်ကြည့်ပါ။ ဘုရားသခင်ကို လျစ်လျူရှုသော အစီအစဉ်များသည် နောက်ဆုံးတွင် စီစဉ်သူများကို ခါးသီးစွာ စိတ်ပျက်စေလိမ့်မည်။

19.                   From the time that it goeth forth. Or, “when it passes through,” or “as often as it passes through.” The prophet continues his figure of a flood beating against a house. The scoffers (v. 14) thought such a flood would never come and that their structure of lies would stand (see Matt. 7:26, 27; cf. 2 Peter 3:3–7). When men come to their senses there is a sad awakening, for their house of lies crumbles about them (see GC 562).

၁၉။ ထွက်သွားသောအချိန်မှစ၍။ သို့မဟုတ် "ဖြတ်သန်းသွားသောအခါ၊" သို့မဟုတ် "ဖြတ်သန်းသွားတိုင်း။" ပရောဖက်သည် အိမ်တစ်အိမ်ကို ရိုက်ခတ်နေသော ရေလွှမ်းမိုးခြင်းဆိုင်ရာ မိမိ၏ ပုံခိုင်းချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်သောသူများသည် (အငယ် ၁၄) ထိုကဲ့သို့သော ရေလွှမ်းမိုးခြင်းမျိုး မည်သည့်အခါမျှ ရောက်လာလိမ့်မည်မဟုတ်ဘဲ မိမိတို့၏ မုသာအဆောက်အအုံသည် တည်တံ့လိမ့်မည်ဟု ထင်ခဲ့ကြသည် (မဿဲ ၇:၂၆၊ ၂၇ ကိုကြည့်ပါ၊ ပေတရုဒုတိယစောင် ၃:၃-၇ ကိုနှိုင်းယှဉ်ပါ)။ လူတို့သည် မိမိတို့၏ အသိစိတ်ကို ပြန်လည်ရရှိလာသောအခါ ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသော နိုးထမှုတစ်ခု ရှိလာတတ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့၏ မုသာအိမ်သည် ၎င်းတို့ပတ်လည်တွင် ပြိုလဲပျက်စီးသွားသောကြောင့် ဖြစ်သည် (GC ၅၆၂ တွင်ကြည့်ပါ)။

A vexation. Only when it is too late will these scoffers understand the “report,” or “message,” that Isaiah now bears against them (see Jer. 8:20), and it would “only,” or without exception, cause them “vexation,” that is, terror.

ထိတ်လန့်စရာ။ အချိန်နှောင်းသွားမှသာ ဤကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်တတ်သောသူများသည် ဟေရှာယ ယခု ဆောင်ကျဉ်းလာသော ၎င်းတို့ကို ဆန့်ကျင်သည့် "သတင်း" သို့မဟုတ် "သတင်းစကား" ကို နားလည်ကြလိမ့်မည်ဖြစ်ပြီး (ယေရမိ ၈:၂၀ တွင်ကြည့်ပါ)၊ ၎င်းသည် ၎င်းတို့အား ချွင်းချက်မရှိဘဲ "ထိတ်လန့်စရာ" သို့မဟုတ် ကြောက်မက်ဖွယ်ရာကိုသာ ဖြစ်စေလိမ့်မည်။

20.                   The bed is shorter. The figure again changes. The “bed” represents the policy followed by the leaders of Judah. This policy, they claimed, would bring rest and peace to the nation. But, Isaiah warns, it would prove insufficient to meet their needs. They fell short of grasping the true nature of their condition as a nation and did not realize the kind of remedy, or “bed,” necessary to provide for the national welfare. Their schemes were too narrow to cope with the demands of the predicament in which the people themselves found them. The devices in which they trusted would not save them. The supposedly clever, but evil, schemes to which men so frequently resort are certain to bring nothing but disappointment and vexation of spirit. The only sure refuge in time of trouble is to trust in the Lord and do what is right (see Ps. 37:3).

၂၀။ အိပ်ရာတိုလွန်းလှ၏။ ပုံခိုင်းချက်သည် ထပ်မံပြောင်းလဲသွားသည်။ "အိပ်ရာ" သည် ယုဒခေါင်းဆောင်များ ကျင့်သုံးခဲ့သော မူဝါဒကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤမူဝါဒသည် တိုင်းပြည်အတွက် ငြိမ်ဝပ်ခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးလိမ့်မည်ဟု ၎င်းတို့က ဆိုကြသည်။ သို့သော် ဟေရှာယက ၎င်းသည် ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးရန် မလုံလောက်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။ ၎င်းတို့သည် လူမျိုးတစ်မျိုးအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အခြေအနေမှန်ကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ကြပြီး၊ အမျိုးသားရေး သုခချမ်းသာအတွက် လိုအပ်သော ကုထုံး သို့မဟုတ် "အိပ်ရာ" အမျိုးအစားကို သဘောမပေါက်ခဲ့ကြချေ။ ၎င်းတို့၏ အစီအစဉ်များသည် ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသော အကျပ်အတည်း၏ တောင်းဆိုချက်များကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် အလွန်ကျဉ်းမြောင်းလွန်းလှသည်။ ၎င်းတို့ ကိုးစားခဲ့သော နည်းလမ်းများသည် ၎င်းတို့ကို ကယ်တင်နိုင်မည်မဟုတ်ပါ။ လူတို့ မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိသော လိမ္မာပါးနပ်သည်ဟု ထင်ရသော်လည်း ဆိုးညစ်သောအစီအစဉ်များသည် စိတ်ပျက်ခြင်းနှင့် စိတ်ဆင်းရဲခြင်းမှတစ်ပါး အခြားဘာကိုမျှ ဆောင်ကြဉ်းပေးမည်မဟုတ်သည်မှာ သေချာသည်။ ဒုက္ခရောက်ချိန်တွင် တစ်ခုတည်းသော သေချာသော ကိုးကွယ်ရာအရပ်မှာ ထာဝရဘုရားကို ကိုးစားပြီး မှန်ကန်သောအရာကို ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည် (ဆာလံ ၃၇:၃ တွင်ကြည့်ပါ)။

21.                   As in mount Perazim. When David had been anointed king the Philistines came against him, but were smitten at Perazim and Gibeon (1 Chron. 14:8–16). As the Lord had manifested Himself in overwhelming David’s enemies, so He would subdue the enemies of Zion in the last days.

၂၁။ ပေရဇိမ်တောင်ပေါ်မှာကဲ့သို့။ ဒါဝိဒ်သည် ရှင်ဘုရင်အဖြစ် ဘိသိက်ပေးခြင်းခံရသောအခါ ဖိလိတ္တိလူတို့သည် သူ့ကို တိုက်ခိုက်ရန် လာခဲ့ကြသော်လည်း ပေရဇိမ်နှင့် ဂိဗောင်အရပ်တို့တွင် ဒဏ်ခတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည် (ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၁၄:၈-၁၆)။ ထာဝရဘုရားသည် ဒါဝိဒ်၏ ရန်သူများကို လွှမ်းမိုးဖျက်ဆီးခြင်းအားဖြင့် မိမိကိုယ်ကို ထင်ရှားစေတော်မူခဲ့သကဲ့သို့၊ နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များတွင် ဇိအုန်မြို့၏ ရန်သူများကို နှိမ်နင်းတော်မူမည်။

His strange work. God is, by nature, merciful, gracious, and long-suffering (Ex. 34:6, 7; Eze. 18:23, 32; 33:11; 2 Peter 3:9). It is alien to His character to inflict pain and suffering, punishment and death, upon His creatures. But at the same time He will “by no means clear the guilty” (Ex. 34:7). Sometimes divine justice seems so long delayed that men conclude it will never come (Eccl. 8:11; Zeph. 1:12; Mal. 2:17; 3:14), and that they may go on in their evil ways with impunity. All who thus presume to take advantage of God’s long-suffering and mercy are here warned that judgment is sure to come (see Eze. 12:21–28; see on Isa. 28:14, 22, 23). When Christ appears as a warrior to subdue His enemies (Rev. 19:11–21), men will see Him acting in a role that appears vastly different from anything they have known before. The Lamb of God will then appear as “the Lion of the tribe of Juda” (Rev. 5:5, 6).

မိမိထူးဆန်းသောအမှု။ ဘုရားသခင်သည် ပင်ကိုယ်သဘာဝအရ ကရုဏာရှိတော်မူသော၊ ကျေးဇူးပြုတတ်သော၊ စိတ်ရှည်တော်မူသော ဘုရားဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၃၄:၆၊ ၇၊ ယေဇကျေလ ၁၈:၂၃၊ ၃၂၊ ၃၃:၁၁၊ ပေတရုဒုတိယစောင် ၃:၉)။ မိမိ၏ သတ္တဝါများအပေါ် နာကျင်မှု၊ ဆင်းရဲဒုက္ခ၊ အပြစ်ဒဏ်နှင့် သေခြင်းတို့ကို ပေးခြင်းသည် ကိုယ်တော်၏ စရိုက်လက္ခဏာနှင့် မအပ်စပ်သော အရာဖြစ်သည်။ သို့သော် တစ်ချိန်တည်းတွင် ကိုယ်တော်သည် "အပြစ်ရှိသောသူကို အပြစ်မရှိဟု စီရင်တော်မမူ" ပါ (ထွက်မြောက်ရာ ၃၄:၇)။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ဘုရားသခင်၏ တရားမျှတခြင်းသည် အလွန်နှောင့်နှေးနေပုံရသဖြင့် လူတို့သည် ၎င်းသည် မည်သည့်အခါမျှ ရောက်လာလိမ့်မည်မဟုတ်ဟု ကောက်ချက်ချကြပြီး (ဒေသနာ ၈:၁၁၊ ဇေဖနိ ၁:၁၂၊ မာလခိ ၂:၁၇၊ ၃:၁၄)၊ မိမိတို့၏ ဆိုးညစ်သော လမ်းစဉ်များတွင် အပြစ်ဒဏ်မခံရဘဲ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းနိုင်သည်ဟု ထင်ကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ စိတ်ရှည်ခြင်းနှင့် ကရုဏာတော်ကို ဤကဲ့သို့ အခွင့်ကောင်းယူရန် ကြံစည်သူအားလုံးသည် တရားစီရင်ခြင်း မလွဲဧကန် ရောက်လာလိမ့်မည်ဟု ဤနေရာတွင် သတိပေးထားသည် (ယေဇကျေလ ၁၂:၂၁-၂၈၊ ဟေရှာယ ၂၈:၁၄၊ ၂၂၊ ၂၃ တွင်ကြည့်ပါ)။ ခရစ်တော်သည် မိမိ၏ ရန်သူများကို နှိမ်နင်းရန် စစ်သူရဲအဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာသောအခါ (ဗျာဒိတ် ၁၉:၁၁-၂၁)၊ လူတို့သည် ကိုယ်တော်အား ယခင်က သိခဲ့ဖူးသမျှနှင့် လုံးဝကွဲပြားခြားနားသော အခန်းကဏ္ဍတွင် ပြုမူဆောင်ရွက်နေသည်ကို မြင်တွေ့ရလိမ့်မည်။ ဘုရားသခင်၏ သိုးသူငယ်တော်သည် ထိုအခါတွင် "ယုဒနွယ်ဖြစ်သော ခြင်္သေ့" အဖြစ် ပေါ်ထွန်းလာလိမ့်မည် (ဗျာဒိတ် ၅:၅၊ ၆)။

22.                   Be ye not mockers. See on v. 15. Do not scoff at the warnings of coming destruction, Isaiah pleads. Bands be made strong. Resistance would only add to their guilt and increase their punishment (see Jer. 28:10, 13). A consumption, even determined. Literally, “a decision to annihilate,” that is, to eradicate sin and to extirpate sinners from the earth.

၂၂။ ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်သောသူမဖြစ်ကြနှင့်။ အငယ် ၁၅ တွင်ကြည့်ပါ။ ရောက်လုနီးပြီဖြစ်သော ပျက်စီးခြင်းဆိုင်ရာ သတိပေးချက်များကို မပြောင်လှောင်ကြပါနှင့်ဟု ဟေရှာယ တောင်းပန်တိုက်တွန်းထားသည်။ နှောင်ကြိုးတို့သည် သာ၍မြဲလိမ့်မည်။ ခုခံခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ အပြစ်ကို တိုးပွားစေပြီး အပြစ်ဒဏ်ကိုသာ ပိုမိုကြီးမားစေလိမ့်မည် (ယေရမိ ၂၈:၁၀၊ ၁၃ တွင်ကြည့်ပါ)။ လုံးလုံးဖျက်ဆီးခြင်းငှာ စီရင်တော်မူချက်။ စာသားအရ "သုဉ်းပျက်စေရန် ဆုံးဖြတ်ချက်" ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာသည် ကမ္ဘာမြေကြီးပေါ်မှ အပြစ်ကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရန်နှင့် အပြစ်သားများကို ရှင်းလင်းပယ်ဖျက်ရန် ဖြစ်သည်။

23.                   Give ye ear. In vs. 23–29 Isaiah sets forth a lesson drawn from the round of farm life—plowing, sowing, and threshing—but leaves the reader to interpret the parable. As there is an appropriate time for each of these agricultural processes, so the heavenly Husbandman will, at the appropriate season, deal with men (see Isa. 5:1–7; James 5:7). The scoffers (Isa. 28:14, 21, 22) would be wise not to deceive themselves into thinking that the time of harvest can be postponed indefinitely. God deals with men according to their individual needs, now in judgment, now in mercy, but always with each according to what is best for him (see DA 224, 330; MB 150).

၂၃။ နားထောင်ကြလော့။ အငယ် ၂၃-၂၉ တွင် ဟေရှာယသည် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းခွင်တည်းဟူသော—ထွန်ယက်ခြင်း၊ မျိုးကြဲခြင်းနှင့် စပါးနယ်ခြင်းတို့မှ ထုတ်နုတ်ထားသော သင်ခန်းစာတစ်ခုကို ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ပုံပမာကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် စာဖတ်သူထံ၌သာ ချန်ထားခဲ့သည်။ ဤစိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုစီအတွက် သင့်လျော်သော အချိန်ကာလ ရှိသကဲ့သို့၊ ကောင်းကင်ဘုံရှိ လယ်လုပ်သမားကြီးသည်လည်း သင့်လျော်သော အချိန်ရာသီ၌ လူတို့အား ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတော်မူမည် (ဟေရှာယ ၅:၁-၇၊ ယာကုပ် ၅:၇ တွင်ကြည့်ပါ)။ ကဲ့ရဲ့ပြောင်လှောင်သောသူများသည် (ဟေရှာယ ၂၈:၁၄၊ ၂၁၊ ၂၂) ရိတ်သိမ်းချိန်ကို အကန့်အသတ်မရှိ ရွှေ့ဆိုင်းနိုင်သည်ဟု မိမိတို့ကိုယ်ကို မလှည့်ဖြားမိရန် ပညာရှိရာကျလိမ့်မည်။ ဘုရားသခင်သည် လူတို့အား ၎င်းတို့၏ တစ်ဦးချင်းစီ လိုအပ်ချက်များအလိုက် ယခုအခါ တရားစီရင်ခြင်းဖြင့်လည်းကောင်း၊ ယခုအခါ ကရုဏာတော်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ သို့သော် အစဉ်သဖြင့် လူတိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည့် အရာအတိုင်း ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတော်မူသည် (DA ၂၂၄၊ ၃၃၀၊ MB ၁၅၀ တွင်ကြည့်ပါ)။

24.                   Plow all day. No wise tiller of the soil will spend all his time in either plowing or sowing, important as these processes are. But it is essential that each operation be performed at the right time. None of these processes goes on forever; thus it is with the heavenly Husbandman.

၂၄။ ပတ်လုံးထွန်ရက်တတ်သလော။ မည်သည့် ပညာရှိသော လယ်သမားမျှ မိမိ၏ အချိန်အားလုံးကို ထွန်ယက်ခြင်း သို့မဟုတ် မျိုးကြဲခြင်းတို့၌သာ ကုန်ဆုံးစေမည်မဟုတ်ပါ၊ ဤလုပ်ငန်းစဉ်များသည် အရေးကြီးသော်လည်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် လုပ်ငန်းတစ်ခုစီကို မှန်ကန်သောအချိန်တွင် လုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်များအနက် မည်သည့်အရာမျှ ထာဝစဉ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမည်မဟုတ်ပါ၊ ကောင်းကင်ဘုံရှိ လယ်လုပ်သမားကြီးသည်လည်း ထိုနည်းတူပင် ဖြစ်သည်။

25.                   Made plain the face. That is, “smoothed the surface.” Each kind of seed is sown in its own particular way in the place prepared for it. One kind of seed is scattered broadcast, another sown in rows, and yet another drilled. God adapts His dealings with men according to what is best for each.

၂၅။ မြေပြင်ကိုညှိပြီးမှ။ ထိုအရာသည် "မျက်နှာပြင်ကို ချောမွေ့စေခြင်း" ဖြစ်သည်။ မျိုးစေ့တစ်မျိုးစီကို ၎င်းအတွက် ပြင်ဆင်ထားသော နေရာ၌ မိမိ၏ သီးခြားနည်းလမ်းဖြင့် ကြဲရသည်။ မျိုးစေ့တစ်မျိုးကို ကြဲဖြန့်ရပြီး၊ အခြားတစ်မျိုးကို တန်းစီ၍ ကြဲရကာ၊ အခြားတစ်မျိုးကိုမူ အပေါက်ဖောက်၍ စိုက်ရသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူတို့အပေါ် ကိုင်တွယ်ဆောင်ရွက်ရာတွင် လူတိုင်းအတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်မည့် အရာအတိုင်း လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေတော်မူသည်။

Fitches. Heb. qeṣach, formerly thought to be an herb cultivated as a forage plant, but more recently identified as Nigella sativa, or black cummin, more commonly called fennelflower, or nutmeg flower. This plant grows about 11/2 ft. high and generally has yellow blossoms (though sometimes blue). Its numerous black, acrid, aromatic seeds are used in the Orient as a seasoning and also as an aid to digestion. The English word “fitch” is the same as “vetch.”

စမုန်နက်။ ဟေဗြဲ: qeṣach ဖြစ်ပြီး၊ ယခင်က တိရစ္ဆာန်အစာအဖြစ် စိုက်ပျိုးသော အပင်တစ်မျိုးဟု ထင်ရသော်လည်း၊ မကြာသေးမီက ၎င်းကို Nigella sativa သို့မဟုတ် စမုန်နက်အမည်း (black cummin) ဟု ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် fennelflower သို့မဟုတ် nutmeg flower ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ဤအပင်သည် အမြင့် ၁ ၁/၂ ပေခန့်အထိ ကြီးထွားတတ်ပြီး ယေဘုယျအားဖြင့် အဝါရောင်အပွင့်များ ရှိတတ်သည် (တစ်ခါတစ်ရံ အပြာရောင်လည်း ရှိတတ်သည်)။ ၎င်း၏ များပြားလှသော အမည်းရောင်၊ စပ်ရှားရှားရှိပြီး အမွှေးအကြိုင်ရှိသော မျိုးစေ့များကို အရှေ့တိုင်းတွင် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ်လည်းကောင်း၊ အစာခြေဖျက်မှုကို အထောက်အကူပြုပစ္စည်းအဖြစ်လည်းကောင်း အသုံးပြုကြသည်။ အင်္ဂလိပ်စကားလုံး "fitch" သည် "vetch" နှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။

Cummin. Heb. kammon, the “cummin” of NT times, also, Cuminum cyminum (see on Matt. 23:23). In flavor and appearance it resembles caraway seeds, but is less palatable. Like the black cummin, it is also used in the Orient as an aid to digestion.

ဇီယာ။ ဟေဗြဲ: kammon ဖြစ်ပြီး၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းခေတ်က "ဇီယာ" ဖြစ်ကာ Cuminum cyminum လည်း ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၃:၂၃ တွင်ကြည့်ပါ)။ အရသာနှင့် ပုံပန်းသဏ္ဍာန်အရ ၎င်းသည် ကရဝေးစေ့နှင့် ဆင်တူသော်လည်း အရသာ သိပ်မကောင်းလှချေ။ စမုန်နက်ကဲ့သို့ပင် ၎င်းကို အရှေ့တိုင်းတွင် အစာခြေဖျက်မှုကို အထောက်အကူပြုပစ္စည်းအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။

The principal wheat. Literally, “millet [?] wheat,” a grain inferior to wheat and commonly used by the poorer classes.

မြတ်သောဂျုံစပါး။ စာသားအရ "မြူးစပါး [?] ဂျုံ" ဖြစ်ပြီး၊ ဂျုံထက် အရည်အသွေးနိမ့်သော ကောက်ပဲသီးနှံဖြစ်ကာ ဆင်းရဲသားလူတန်းစားများက အများဆုံး အသုံးပြုကြသည်။

The appointed barley. The meaning of the word translated “appointed” is unknown.

မှတ်သားသောမုယောစပါး။ "မှတ်သားသော" ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံး၏ ဆိုလိုရင်းကို မသိရပါ။

Rie. Rather, “spelt,” a kind of wild wheat, of inferior quality. In their place. Literally, “set as a border.”

ပဲနောက်။ သို့မဟုတ် "စပဲ့လ်တ်" (spelt) ဖြစ်ပြီး၊ အရည်အသွေးနိမ့်သော တောဂျုံတစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ မိမိတို့အရပ်၌။ စာသားအရ "နယ်နိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားခြင်း။"

27.                   Fitches are not threshed. A farmer who used a heavy cart with spiked wheels to thresh out seeds for which a light beating with a rod was sufficient, would be considered foolish. Isaiah’s point is that some individuals, like the fitch and the cummin, respond satisfactorily to a light threshing. The Lord can deal much more gently with them than He does with others.

၂၇။ စမုန်နက်ကိုမူကား လှည်းဘီးနှင့်မနယ်တတ်။ တုတ်ဖြင့် အနည်းငယ် ရိုက်ရုံမျှဖြင့် လုံလောက်သော မျိုးစေ့များကို နယ်ရန်အတွက် ဆူးပါသော ဘီးများပါရှိသည့် လေးလံသော လှည်းကို အသုံးပြုသော လယ်သမားတစ်ဦးအား လူမိုက်ဟု ယူဆရလိမ့်မည်။ ဟေရှာယ၏ ဆိုလိုရင်းမှာ အချို့သော လူပုဂ္ဂိုလ်များသည် စမုန်နက်နှင့် ဇီယာကဲ့သို့ပင် အနည်းငယ်မျှသော ဆုံးမပဲ့ပြင်ခြင်းဖြင့် ကျေနပ်ဖွယ် တုံ့ပြန်ကြခြင်း ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် အခြားသူများကို ကိုင်တွယ်သည်ထက် ၎င်းတို့ကို သာ၍ညင်သာစွာ ကိုင်တွယ်နိုင်တော်မူသည်။

28.                   Bread corn is bruised. Preferably considered as a question, “Does one crush bread grain?” (RSV), as the construction of the next clause implies. The object of threshing is not to crush and ruin the grain, but to separate it from the chaff. However, the light method used in threshing cummin (see on v. 27) would be ineffective for threshing grains used for making bread. With wheat, millet, spelt, and barley, carts with heavy wheels were often employed, or horses or cattle were driven over the grain. Similarly, the Lord must employ more severe methods in dealing with some than He does with others. But even the heaviest chastisements do not go on forever. God’s object is not destruction; He designs only to separate the worthless chaff from the valuable grain. When this object has been achieved, the work of threshing ceases.

၂၈။ မုန့်လုပ်စပါးကို ညှက်စေတတ်သလော။ နောက်ဝါကျ၏ တည်ဆောက်ပုံက ညွှန်းဆိုသည့်အတိုင်း "လူတစ်ဦးသည် မုန့်လုပ်စပါးကို ကြေမွစေသလော။" (RSV) ဟူသော မေးခွန်းအဖြစ် ယူဆခြင်းက သာ၍ကောင်းသည်။ စပါးနယ်ခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ စပါးကို ကြေမွပျက်စီးစေရန်မဟုတ်ဘဲ အဖျင်းများနှင့် ခွဲထုတ်ရန် ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ဇီယာကို နယ်ရာတွင် အသုံးပြုသော ပေါ့ပါးသောနည်းလမ်းသည် (အငယ် ၂၇ တွင်ကြည့်ပါ) မုန့်လုပ်ရန် အသုံးပြုသော စပါးများကို နယ်ရန်အတွက် ထိရောက်မှု ရှိလိမ့်မည်မဟုတ်ပါ။ ဂျုံ၊ မြူးစပါး၊ စပဲ့လ်တ်နှင့် မုယောစပါးတို့တွင် လေးလံသော ဘီးများပါသည့် လှည်းများကို မကြာခဏ အသုံးပြုကြသည်၊ သို့မဟုတ် မြင်း သို့မဟုတ် နွားများကို စပါးပေါ်တွင် မောင်းနှင်ကြသည်။ ထိုနည်းတူစွာ ထာဝရဘုရားသည် အချို့သောသူများကို ကိုင်တွယ်ရာတွင် အခြားသူများထက် သာ၍ပြင်းထန်သော နည်းလမ်းများကို အသုံးပြုရမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် အပြင်းထန်ဆုံးသော ဆုံးမပဲ့ပြင်ခြင်းများသည်ပင် ထာဝစဉ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမည်မဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဖျက်ဆီးရန်မဟုတ်ဘဲ၊ အဖိုးမတန်သော အဖျင်းများကို အဖိုးတန်သော စပါးစေ့များနှင့် ခွဲထုတ်ရန်သာ ကိုယ်တော် ရည်ရွယ်တော်မူသည်။ ဤရည်ရွယ်ချက် ပြည့်စုံသွားသောအခါ စပါးနယ်ခြင်း အမှုသည် ရပ်စဲသွားတတ်သည်။

29.                   Wonderful in counsel. The judgments of God are not dictated by revenge, but by justice and wisdom. As men come to understand the ways of God, they will find Him to be, indeed, a Wonderful Counselor (ch. 9:6). Excellent in working. Literally, “he causes effective working to be great.” God is not only omniscient, but also omnipotent; not only all-wise, but all-powerful. He is not only “wonderful in counsel,” but also “excellent in working” out the counsels of His will.

၂၉။ အကြံပေးတော်မူရာတွင် ထူးဆန်းတော်မူ၏။ ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းများသည် ကာဆပ်လိုသော စိတ်ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ တရားမျှတခြင်းနှင့် ပညာဉာဏ်တော်ဖြင့် လှုံ့ဆော်ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ နည်းလမ်းတော်များကို နားလည်လာကြသောအခါ ကိုယ်တော်အား အမှန်စင်စစ် ထူးဆန်းသော အတိုင်ပင်ခံ (Wonderful Counselor) ဖြစ်တော်မူကြောင်း တွေ့ရှိရလိမ့်မည် (ခန်း ၉:၆)။ ပြုပြင်စီရင်တော်မူရာတွင် လွန်ကဲတော်မူ၏။ စာသားအရ "ကိုယ်တော်သည် ထိရောက်သော အမှုဆောင်ခြင်းကို ကြီးမြတ်စေတော်မူ၏။" ဘုရားသခင်သည် အရာခပ်သိမ်းကို သိတော်မူရုံသာမက တန်ခိုးအလုံးစုံနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူသည်၊ ပညာအလုံးစုံနှင့် ပြည့်စုံရုံသာမက တန်ခိုးတော် အနန္တနှင့်လည်း ပြည့်စုံတော်မူသည်။ ကိုယ်တော်သည် "အကြံပေးတော်မူရာတွင် ထူးဆန်းတော်မူ" ရုံသာမက၊ မိမိ၏ အလိုတော်ဆိုင်ရာ တိုက်တွန်းချက်များကို "ပြုပြင်စီရင်တော်မူရာတွင်လည်း လွန်ကဲတော်မူ" သော အရှင် ဖြစ်သည်။

ellen g. white comments 5 GC 301, 650; PK 733 9–13 TM 418 9–17 TM 383 10 AA 206; AH 232, 289, 481; CE 37; CG 185; CSW 68; CT 42, 129, 169; Ed 123; Ev 51, 152, 199, 201, 338, 344; FE 141, 268, 288; ML 34; PK 325; Te 158, 169, 244; 1T 156, 390; 2T 420, 536, 605; 3T 565; 4T 127; 5T 665; 6T 68, 196, 416; 7T 66, 73, 136; 8T 161, 298; 9T 105, 126, 134, 240; WM 77 13 5T 691 15 GC 560; 5T 82; 6T 195 16 DA 413, 598; MB 152 16, 17 MB 151 17 Ed 178; TM 182, 384 17, 18 GC 562 21 DA 582; GC 627; PP 139, 628; 5T 77 21, 22 TM 384, 420 23–29 CT 314 26 Ed 219 26, 29 FE 326; LS 355; MH 199 29 4T 539

အယ်လင် ဂျီ ဝှိုက်၏ မှတ်ချက်များ ၅ GC ၃၀၁၊ ၆၅၀၊ PK ၇၃၃ ၉–၁၃ TM ၄၁၈ ၉–၁၇ TM ၃၈၃ ၁၀ AA ၂၀၆၊ AH ၂၃၂၊ ၂၈၉၊ ၄၈၁၊ CE ၃၇၊ CG ၁၈၅၊ CSW ၆၈၊ CT ၄၂၊ ၁၂၉၊ ၁၆၉၊ Ed ၁၂၃၊ Ev ၅၁၊ ၁၅၂၊ ၁၉၉၊ ၂၀၁၊ ၃၃၈၊ ၃၄၄၊ FE ၁၄၁၊ ၂၆၈၊ ၂၈၈၊ ML ၃၄၊ PK ၃၂၅၊ Te ၁၅၈၊ ၁၆၉၊ ၂၄၄၊ ၁T ၁၅၆၊ ၃၉၀၊ ၂T ၄၂၀၊ ၅၃၆၊ ၆၀၅၊ ၃T ၅၆၅၊ ၄T ၁၂၇၊ ၅T ၆၆၅၊ ၆T ၆၈၊ ၁၉၆၊ ၄၁၆၊ ၇T ၆၆၊ ၇၃၊ ၁၃၆၊ ၈T ၁၆၁၊ ၂၉၈၊ ၉T ၁၀၅၊ ၁၂၆၊ ၁၃၄၊ ၂၄၀၊ WM ၇၇ ၁၃ ၅T ၆၉၁ ၁၅ GC ၅၆၀၊ ၅T ၈၂၊ ၆T ၁၉ canvas ၁၆ DA ၄၁၃၊ ၅၉၈၊ MB ၁၅၂ ၁၆၊ ၁၇ MB ၁၅၁ ၁၇ Ed ၁၇၈၊ TM ၁၈၂၊ ၃၈၄ ၁၇၊ ၁၈ GC ၅hex ၂၁ DA ၅၈၂၊ GC ၆၂၇၊ PP ၁၃၉၊ ၆၂၈၊ ၅T ၇၇ ၂၁၊ ၂၂ TM ၃၈၄၊ ၄၂၀ ၂၃–၂၉ CT ၃၁၄ ၂၆ Ed ၂၁၉ ၂၆၊ ၂၉ FE ၃၂၆၊ LS ၃၅