ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း ၃၂

 

chapter 32

1 The blessings of Christ’s kingdom. 9 Desolation is foreshewn. 15 Restoration is promised to succeed.

အခန်း ၃၂ 

၁ ခရစ်တော်၏ နိုင်ငံတော်၌ ခံစားရမည့် ကောင်းချီးမင်္ဂလာများ။ ၉ ပျက်စီးခြင်း ဘေးဒဏ်ကို ကြိုတင်ပြသထားသည်။ ၁၅ ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းကို နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ကတိပေးထားသည်။

1.    Reign in righteousness. Isaiah turns from the imminent Assyrian attack on Jerusalem (ch. 31:8, 9) to the time of peace that was to follow. The withdrawal of Sennacherib in 701 was followed by a number of years of peace under the just rule of Hezekiah (see Vol. II, pp. 87, 88). In a similar way the overthrow of all the forces of Satan will be followed by Christ’s eternal reign in righteousness and glory. As usual, the prophetic picture of peace and security following upon tribulation blends into a description of the glories of the world to come, the Messianic age. In this Messianic setting the “king” is Christ.

၁။ တရားသဖြင့် စိုးစံခြင်း။ ဟေရှာယသည် မကြာမီ ကျရောက်တော့မည့် ဂျေရုဆလင်မြို့အပေါ် အဆုရိတို့၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းမှ (အခန်း ၃၁:၈၊ ၉) နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကာလသို့ လှည့်ပြောင်းဖော်ပြသည်။ ဘီစီ ၇၀၁ တွင် သနာခရိပ် ဆုတ်ခွာသွားပြီးနောက် ဟေဇကိမင်း၏ တရားမျှတသော အုပ်ချုပ်မှုအောက်တွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ငြိမ်းချမ်းခဲ့သည် (အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၈၇၊ ၈၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုနည်းတူစွာ စာတန်၏ အင်အားစုအားလုံးကို ချေမှုန်းပြီးနောက်တွင် ခရစ်တော်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် ဘုန်းတော်၌ ထာဝရစိုးစံခြင်း အချိန်ကာလ ရောက်ရှိလာလိမ့်မည်။ ပုံမှန်အတိုင်းပင်၊ ဆင်းရဲဒုက္ခများပြီးနောက် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် လုံခြုံခြင်းဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက် ပုံရိပ်သည် နောင်လာမည့် ကမ္ဘာမြေ၏ ဘုန်းကြီးသော အခါသမယ ဖြစ်သည့် မေရှိယခေတ်၏ ဖော်ပြချက်အတွင်းသို့ ရောယှက်ဝင်ရောက်သွားသည်။ ဤမေရှိယဆိုင်ရာ အခြေအနေတွင် "ရှင်ဘုရင်" မှာ ခရစ်တော် ဖြစ်သည်။

2.    A man. The Messiah would be to His people a source of comfort, contentment, and rest, a place of protection and shelter. In the dry and burning desert He would be as a life-giving stream, the cooling shade of a great rock.

၂။ လူတစ်ယောက်။ မေရှိယသည် မိမိ၏ လူမျိုးတော်အတွက် သက်သာခြင်း၊ ရောင့်ရဲခြင်းနှင့် ငြိမ်ဝပ်ခြင်း၏ အရင်းအမြစ် ဖြစ်လိမ့်မည်၊ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ရာနှင့် ခိုလှုံရာနေရာ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ခြောက်သွေ့၍ ပူပြင်းလှသော တောကန္တာရတွင် ကိုယ်တော်သည် အသက်ပေးသော စမ်းရေကဲ့သို့၎င်း၊ ကြီးမားသော ကျောက်ဆောင်ကြီးတစ်ခု၏ အေးမြသော အရိပ်ကဲ့သို့၎င်း ဖြစ်တော်မူမည်။

3.    Not be dim. The situation foretold in ch. 6:9, 10 is to be reversed. The eyes of man’s spiritual understanding will be opened that he may comprehend the things of God.

၃။ မှုန်ကုပ်ကုပ် မဖြစ်ရ။ အခန်း ၆:၉၊ ၁၀ တွင် ကြိုတင်ဟောထားသော အခြေအနေသည် ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားလိမ့်မည်။ လူသား၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ နားလည်မှု မျက်စိများသည် ပွင့်လာကြသဖြင့် သူသည် ဘုရားသခင်၏ အရာများကို ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်လိမ့်မည်။

4.    The rash. Compare ch. 6:10. The “rash” are those who do not take time to think things through in order to reach sound conclusions. In the promised time of restoration such people will exercise sound judgment. Blessed with clear understanding and keen discernment, they will not be compelled to speak in broken words or with a faltering tongue.

၄။ သတိမရှိသောသူ။ အခန်း ၆:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။ "သတိမရှိသောသူ" ဆိုသည်မှာ မှန်ကန်သော ကောက်ချက်များ ချမှတ်နိုင်ရန်အတွက် အရာရာကို စေ့စေ့စပ်စပ် စဉ်းစားတွေးခေါ်ရန် အချိန်မပေးသော သူများ ဖြစ်သည်။ ကတိထားတော်မူသော ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း အချိန်ကာလတွင် ထိုကဲ့သို့သော သူများသည် မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ချမှတ်ကြလိမ့်မည်။ ရှင်းလင်းသော နားလည်မှုနှင့် ထက်မြက်သော ပိုင်းခြားသိမြင်မှု ကောင်းချီးကို ခံစားရသဖြင့်၊ သူတို့သည် စကားဗလုံးဗထွေး ပြောရန် သို့မဟုတ် ထစ်ငေါ့သော လျှာဖြင့် စကားပြောရန် အကြောင်းရှိကြလိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။

5.    The vile person. The verse reads literally, “The fool will no longer be called noble, nor the rogue said to be honorable.” Men will no longer mistake ignorance for wisdom or darkness for light. They will not “call evil good, and good evil” (ch. 5:20).

၅။ လူမိုက်။ ဤကျမ်းပိုဒ်သည် စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် "လူမိုက်ကို လူမြတ်ဟူ၍ ၎င်း၊ ကောက်ကျစ်သောသူကို ဂုဏ်သရေရှိသောသူဟူ၍ ၎င်း နောက်တဖန် မခေါ်ရ" ဟု ဖတ်ရသည်။ လူတို့သည် မသိနားမလည်ခြင်းကို ပညာဉာဏ်ဟူ၍၎င်း၊ မှောင်မိုက်ခြင်းကို အလင်းဟူ၍၎င်း နောက်တဖန် မှားယွင်းစွာ ထင်မှတ်ကြလိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။ သူတို့သည် "မကောင်းသောအမှုကို ကောင်းသောအမှုဟူ၍၎င်း၊ ကောင်းသောအမှုကို မကောင်းသောအမှုဟူ၍၎င်း မခေါ်ရကြ" (အခန်း ၅:၂၀)။

6.    Will speak villany. Isaiah graphically portrays the actions of the “fool.” In the better day to come, men will be recognized for what they are, not for what they pretend to be. A sinner will be classified as such, and will receive a sinner’s certain reward.

၆။ မိုက်သောစကားကို ပြောလိမ့်မည်။ ဟေရှာယသည် "လူမိုက်" ၏ လုပ်ရပ်များကို ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ပုံဖော်ထားသည်။ နောင်လာမည့် ပိုမိုကောင်းမွန်သော နေ့ရက်တွင် လူတို့ကို သူတို့ ဟန်ဆောင်ထားသောအရာဖြင့် မဟုတ်ဘဲ သူတို့၏ အရှိအတိုင်း အသိအမှတ်ပြုကြလိမ့်မည်။ အပြစ်သားကို အပြစ်သားအဖြစ် သတ်မှတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ အပြစ်သား ရထိုက်သော ဧကန်အမှန် အကျိုးအပြစ်ကို ခံစားရလိမ့်မည်။

8.    The liberal. That is, the “noble,” or “generous,” person. He will not suffer for having been generous.

၈။ သဘောကောင်းသောသူ။ ဆိုလိုသည်မှာ "မွန်မြတ်သော" သို့မဟုတ် "ရက်ရောသော" လူဖြစ်သည်။ သူသည် ရက်ရောခဲ့ခြင်းကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံရလိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။

9.    Ye careless daughters. Isaiah addresses the favored women in Jerusalem, who, because of their pampered lives, feel most keenly the hardships of a siege. Compare his denunciation of the haughty “daughters of Zion” in ch. 3:16–26.

၉။ သတိမရှိသော သမီးတို့။ ဟေရှာယသည် အလိုလိုက်ခံရသော ဘဝများကြောင့် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့ခြင်း၏ ဆင်းရဲဒုက္ခများကို အပြင်းထန်ဆုံး ခံစားရမည့် ဂျေရုဆလင်မြို့ရှိ မျက်နှာသာရသော အမျိုးသမီးများကို မိန့်မြွက်ထားခြင်း ဖြစ်သည်။ အခန်း ၃:၁၆-၂၆ ရှိ ထောင်လွှားသော "ဇိအုန်သမီးပျိုတို့" အား သူ၏ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ။

10.                   Many days and years. Literally, “days upon a year.” In little more than a year, trouble would come upon the “careless daughters” of v. 9.

၁၀။ များစွာသော နေ့ရက်နှင့် နှစ်တို့။ စာသားအတိုင်းဆိုလျှင် "တစ်နှစ်ထက် တစ်နှစ် လွန်သောအခါ" ဟု ဖြစ်သည်။ တစ်နှစ်ထက် အနည်းငယ်မျှသာ လွန်သောအခါတွင်၊ ငယ် ၉ ပါ "သတိမရှိသော သမီးတို့" အပေါ်သို့ ဒုက္ခဆင်းရဲ ရောက်လာလိမ့်မည်။

The vintage shall fail. A literal failure of the grape crop may be meant, and with it a shortage of wine for festive occasions. Or, this may be figurative for the loss of all forms of joy.

စပျစ်သီးဆွတ်ခြင်းအမှု ပျက်လိမ့်မည်။ ပကတိ စပျစ်သီးအထွက်နှုန်း ပျက်စီးခြင်းကို ဆိုလိုခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းနှင့်အတူ ပွဲလမ်းသဘင်များအတွက် စပျစ်ဝိုင် ပြတ်လပ်မှု ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်။ သို့မဟုတ်၊ ဤသည်မှာ ပျော်ရွှင်မှု ပုံစံအားလုံး ဆုံးရှုံးသွားခြင်းကို တင်စားထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။

The gathering. That is, the gathering of fruit.

အသီးအနှံသိမ်းခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ သစ်သီးဝလံများကို သိမ်းဆည်းခြင်း ဖြစ်သည်။

11.                   Tremble, ye women. They are called to mourn and repent, to put on sackcloth in place of their costly finery. Prayer and fasting are in order, not feasting and merrymaking.

၁၁။ မိန်းမတို့၊ တုန်လှုပ်ကြလော့။ သူတို့သည် မျက်ရည်ကျကာ နောင်တရရန်၊ သူတို့၏ တန်ဖိုးကြီးသော ဝတ်စုံလှလှများ အစား လျှော်တေအဝတ်ကို ဝတ်ဆင်ရန် နှိုးဆော်ခြင်း ခံရကြသည်။ စားသောက်ပျော်ပါးခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် အစာရှောင်ခြင်းတို့ကို ပြုလုပ်ရမည့် အချိန်ဖြစ်သည်။

12.                   Lament for the teats. By comparison with the Syriac, “beat upon the breasts,” an Oriental manner of expressing grief and distress. Prosperity would soon give way to desolation and distress.

၁၂။ ရင်ပတ်ကို ခတ်လျက် ညည်းတွားကြလော့။ ဆီရီယက်ကျမ်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ "ရင်ပတ်ကို တီးခတ်ခြင်း" ဖြစ်ပြီး၊ ဝမ်းနည်းပူဆွေးမှုနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခကို ဖော်ပြသော အရှေ့တိုင်းသားတို့၏ ထုံးစံဖြစ်သည်။ ကြွယ်ဝချမ်းသာခြင်းသည် မကြာမီ ဆိတ်ညံခြင်းနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခတို့ထံ လမ်းဖယ်ပေးရလိမ့်မည်။

The fruitful vine. See on v. 10.

အသီးများသော စပျစ်နွယ်။ ငယ် ၁၀ အပေါ် မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ။

13.                   Thorns and briers. A symbol of desolation (see on ch. 7:23–25).

၁၃။ ဆူးပင်နှင့် ခလုတ်ပင်။ ဆိတ်ညံခြင်း၏ အမှတ်လက္ခဏာ ဖြစ်သည် (အခန်း ၇:၂ Rottweiler-၂၅ အပေါ် မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။

Houses of joy. The stately villas where the wealthy gathered for their banquets and drunken revelries. The prediction of v. 13 was partially fulfilled at the time of Sennacherib’s invasion, more fully so when Nebuchadnezzar laid the country waste, and still later when the Romans devastated the land.

ဝမ်းမြောက်စရာ အိမ်များ။ ချမ်းသာသူများ ၎င်းတို့၏ စားပွဲသောက်ပွဲများနှင့် မူးယစ်ပျော်ပါးပွဲများအတွက် စုဝေးရာ ခန့်ညားထည်ဝါသော ဗီလာအိမ်ကြီးများ ဖြစ်သည်။ ငယ် ၁၃ ၏ ပရောဖက်ပြုချက်သည် သနာခရိပ်၏ ကျူးကျော်မှုအတွင်း တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြည့်စုံခဲ့ပြီး၊ နေဗုခဒ်နေဇာက ထိုပြည်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့ချိန်တွင် ပိုမိုပြည့်စုံခဲ့ကာ၊ နောက်ပိုင်းတွင် ရောမလူတို့က ထိုပြည်ကို ဖျက်ဆီးခဲ့သည့် အချိန်၌လည်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။

14.                   Palaces. The glorious achievements of man lie desolate and in ruins.

၁၄။ နန်းတော်များ။ လူသားတို့၏ ဘုန်းကြီးသော အောင်မြင်မှုများသည် ဆိတ်ညံလျက်၊ ပြိုပျက်လျက် ရှိနေသည်။

A joy of wild asses. For comment see on ch. 7:25.

တောမြည်းတို့ ပျော်မွေ့ရာ။ မှတ်ချက်အတွက် အခန်း ၇:၂၅ ကိုကြည့်ပါ။

15.                   Spirit be poured. These words were partially fulfilled in the great reformation sponsored by Hezekiah, but more completely so at the time of Pentecost (Joel 2:28; Acts 2:17; see also Hosea 6:3; Joel 2:23; Zech. 10:1; Rev. 18:1).

၁၅။ ဝိညာဉ်တော်ကို သွန်းလောင်းတော်မူသည်။ ဤစကားများသည် ဟေဇကိမင်းက ကမကထပြုခဲ့သော ကြီးမြတ်သော ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွင် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း ပြည့်စုံခဲ့သော်လည်း၊ ပင်တေကုတ္တေနေ့တွင် ပိုမို၍ လုံးဝဥဿုံ ပြည့်စုံခဲ့သည် (ယောလ ၂:၂၈၊ တမန်တော် ၂:၁၇၊ ဟောရှေ ၆:၃၊ ယောလ ၂:၂၃၊ ဇာခရိ ၁၁:၁၊ ဗျာ ၁၈:၁ ကိုလည်း ကြည့်ပါ)။

Fruitful field. Primarily, at least, a figurative expression (Isa. 32:16; cf. Isa. 5:1–7; Gal. 5:22, 23). The time would come when there would be outpourings of God’s Spirit upon the world, which would cause regions spiritually barren and desolate to blossom as the rose. This is one of Isaiah’s favorite themes (Isa. 29:17; 35:1; 41:17–20; 55:13).

ကောင်းသော လယ်ပြင်။ အနည်းဆုံးအားဖြင့်၊ ပဓာနအားဖြင့် တင်စားထားသော အသုံးအနှုန်း ဖြစ်သည် (ဟေရှာ ၃၂:၁၆၊ ဟေရှာ ၅:၁-၇၊ ဂလာ ၅:၂၂၊ ၂၃ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကမ္ဘာမြေပေါ်သို့ ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော် သွန်းလောင်းမည့် အချိန်ကာလ ရောက်လာလိမ့်မည် ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဝိညာဉ်ရေးရာအရ ခြောက်သွေ့ဆိတ်ညံနေသော ဒေသများကို နှင်းဆီပန်းကဲ့သို့ ဖူးပွင့်လန်းဆန်းစေလိမ့်မည်။ ဤသည်မှာ ဟေရှာယ နှစ်သက်သော အကြောင်းအရာများအနက် တစ်ခုဖြစ်သည် (ဟေရှာ ၂၉:၁၇၊ ၃၅:၁၊ ၄၁:၁၇-၂၀၊ ၅၅:၁၃)။

Counted for a forest. What was already a “fruitful field” would become even more productive.

တောဟူ၍ မှတ်ထိုက်လိမ့်မည်။ ကောင်းသော လယ်ပြင်ဖြစ်နှင့်ပြီးသား အရာသည် သာ၍ပင် အသီးအနှံ ထွက်ရှိလာလိမ့်မည်။

16.                   Judgment. Justice would flourish in what had previously been a moral wilderness, and the righteousness of the already “fruitful field” would not be diminished in the least.

၁၆။ တရားသဖြင့် စီရင်ခြင်း။ ယခင်က ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ တောကန္တာရ ဖြစ်ခဲ့သော နေရာတွင် တရားမျှတခြင်းသည် ထွန်းကားလာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကောင်းသော လယ်ပြင်ဖြစ်နှင့်ပြီးသား အရာ၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းသည်လည်း အနည်းငယ်မျှ ဆုတ်ယုတ်သွားလိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။

17.                   Work of righteousness. Righteousness is the result of living in harmony with the will of God. God is love, and all His commandments are “righteousness” (Ps. 119:172). Men who love God with all their heart and their neighbor as themselves are at peace with God and with the world about them. Lasting peace can prevail only where there is a solid foundation of righteousness. Without justice there can be no peace (Isa. 48:22). Men who cling to sin will never find peace, no matter how earnestly they seek it. The greatest need of our troubled world is an understanding of this important, fundamental principle.

၁၇။ ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ အကျိုး။ ဖြောင့်မတ်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်နှင့်အညီ နေထိုင်ခြင်း၏ ရလဒ် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် မေတ္တာဖြစ်တော်မူပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ ပညတ်တော်ရှိသမျှတို့သည် "ဖြောင့်မတ်ခြင်း" ဖြစ်ကြသည် (ဆာ ၁၁၉:၁၇၂)။ ဘုရားသခင်ကို စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့ ချစ်၍၊ မိမိနှင့် အိမ်နီးနားချင်းကိုလည်း မိမိကဲ့သို့ ချစ်သောသူတို့သည် ဘုရားသခင်နှင့်၎င်း၊ မိမိတို့ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လောကနှင့်၎င်း ငြိမ်သက်ခြင်း ရှိကြသည်။ တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးသည် ဖြောင့်မတ်ခြင်းတည်းဟူသော ခိုင်မာသောအုတ်မြစ် ရှိသည့်နေရာ၌သာ ထွန်းကားနိုင်သည်။ တရားမျှတခြင်း မရှိဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေး မရှိနိုင်ချေ (ဟေရှာ ၄၈:၂၂)။ အပြစ်၌ စွဲကပ်နေသော သူတို့သည် မည်မျှပင် ထက်သန်စွာ ရှာဖွေစေကာမူ ငြိမ်သက်ခြင်းကို မည်သည့်အခါမျှ တွေ့ရှိကြလိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဒုက္ခရောက်နေသော ကမ္ဘာကြီးအတွက် အကြီးမားဆုံးသော လိုအပ်ချက်မှာ ဤအရေးကြီးပြီး အခြေခံကျသော နိယာမတရားကို နားလည်သဘောပေါက်ရန် ဖြစ်သည်။

19.                   It shall hail. The Targums read, “the forest goes down utterly.” In contrast with the “peaceable habitation” of the righteous (v. 18), desolation will be the certain lot of the wicked (see Rev. 16:19; 18:2, 21).

၁၉။ မိုးသီးကျလိမ့်မည်။ တာဂွန်ကျမ်းတွင် "တောသည် လုံးဝဥဿုံ ပြိုလဲသွားလိမ့်မည်" ဟု ဖတ်ရသည်။ ဖြောင့်မတ်သောသူတို့၏ "ငြိမ်ဝပ်သော နေရာ" နှင့် (ငယ် ၁၈) ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့်၊ ဆိတ်ညံပျက်စီးခြင်းသည် ဆိုးညစ်သောသူတို့ ခံစားရမည့် ဧကန်အမှန် ကံကြမ္မာ ဖြစ်လိမ့်မည် (ဗျာ ၁၆:၁၉၊ ၁၈:၂၊ ၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။

20.                   Sow beside all waters. Those who labor faithfully now are promised a sure and abundant harvest.

၂၀။ ရေရှိသမျှသော အရပ်နားမှာ မျိုးစေ့ကြဲသောသူတို့။ ယခုအခါတွင် သစ္စာရှိစွာ လုပ်ဆောင်သူတို့သည် သေချာပြီး ကြွယ်ဝသော ရိတ်သိမ်းခြင်း ကောင်းချီးကို ရရှိရန် ကတိပေးခြင်း ခံရကြသည်။

The ox and the ass. The Jews employed both oxen and asses in their agricultural activities (Deut. 22:10; Isa. 30:24). These were the common domestic beasts of burden in the ancient Orient.

နွားနှင့်မြည်း။ ဂျူးလူမျိုးတို့သည် သူတို့၏ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများတွင် နွားနှင့်မြည်း နှစ်မျိုးစလုံးကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည် (တရား ၂၂:၁၀၊ ဟေရှာ ၃၀:၂၄)။ ဤတိရစ္ဆာန်များသည် ရှေးခေတ် အရှေ့တိုင်းဒေသတွင် အသုံးများသော အိမ်မွေး ဝန်တင်တိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်ကြသည်။

ellen g. white comments 2 AA 432; DA 103; MH 124; MYP 98; PP 413; 2T 48, 100; 8T 130 8 9T 253 17 AA 566; DA 337; GC 277; ML 176 18 CH 423; CT 343; GC 675 20 AA 345; CE 7, 53; CH 465; ChS 153; CM 4, 10, 113; COL 40, 85; CS 129; CW 141; CSW 55; Ed 109; Ev 63, 129; LS 208, 214; MYP 217; TM 425; 3T 406, 420; 4T 76; 5T 381, 389, 403; 6T 314; 7T 19, 36; 8T 146; 9T 35, 127, 132; WM 73, 266

အယ်လင် ဂျီ ဝှိုက်၏ မှတ်ချက်များ ၂ AA ၄၃၂၊ DA ၁၀၃၊ MH ၁၂၄၊ MYP ၉၈၊ PP ၄၁၃၊ ၂T ၄၈၊ ၁၀၀၊ ၈T ၁၃၀ ၈ ၉T ၂၅၃ ၁၇ AA ၅၆၆၊ DA ၃၃၇၊ GC ၂၇၇၊ ML ၁၇၆ ၁၈ CH ၄၂၃၊ CT ၃၄၃၊ GC ၆၇၅ ၂၀ AA ၃၄၅၊ CE ၇၊ ၅၃၊ CH ၄၆၅၊ ChS ၁၅၃၊ CM ၄၊ ၁skip၊ ၁၁၃၊ COL ၄၀၊ ၈၅၊ CS ၁၂၉၊ CW ၁၄၁၊ CSW ၅၅၊ Ed ၁၀၉၊ Ev ၆၃၊ ၁၂၉၊ LS ၂၀၈၊ ၂၁၄၊ MYP ၂၁၇၊ TM ၄၂၅၊ ၃T ၄၀၆၊ ၄၂၀၊ ၄T ၇၆၊ ၅T ၃၈၁၊ ၃၈၉၊ ၄၀၃၊ ၆T ၃၁၄၊ ၇T ၁၉၊ ၃၆၊ ၈T ၁၄၆၊ ၉T ၃၅၊ ၁၂၇၊ ၁၃၂၊ WM ၇၃၊ ၂၆၆