ဟေရှာယအနာဂတ္တိကျမ်း ၁ အပိုင်း ၂

 

Reference in Isaiah

New Testament Citation

1:9

Rom. 9:29

6:9, 10

Matt. 13:14, 15

6:9, 10

John 12:40, , 41

6:9, 10

Acts 28:25-27

9:1, 2

Matt. 4:14-16

10:22, 23

Rom. 9:27, 28

11:10

Rom. 15:12

29:13

Matt. 15:7-9

29:13

Mark 7:6, 7

40:3

Matt. 3:3

40:3

Mark 1:3

40:3

John 1:23

ဟေရှာယကျမ်းပါ ကိုးကားချက်	ဓမ္မသစ်ကျမ်းပါ ကိုးကားချက်
၁:၉	ရောမ ၉:၂၉
၆:၉၊ ၁၀	မဿဲ ၁၃:၁၄၊ ၁၅
၆:၉၊ ၁၀	ယောဟန် ၁၂:၄၀၊ ၄၁
၆:၉၊ ၁၀	တမန်တော် ၂၈:၂၅-၂၇
၉:၁၊ ၂	မဿဲ ၄:၁၄-၁၆
၁၀:၂၂၊ ၂၃	ရောမ ၉:၂၇၊ ၂၈
၁၁:၁၀	ရောမ ၁၅:၁၂
၂၉:၁၃	မဿဲ ၁၅:၇-၉
၂၉:၁၃	မာကု ၇:၆၊ ၇
၄၀:၃	မဿဲ ၃:၃
၄၀:၃	မာကု ၁:၃
၄၀:၃	ယောဟန် ၁:၂၃

40:3-5

Luke 3:4-6

42:1-4

Matt. 12:17-21

53:1

John 12:38

53:1

Rom. 10:16

53:4

Matt. 8:17

53:7, 8

Acts 8:32, 33

61:1, 2

Luke 4:18, 19

65:1, 2

Rom. 10:20, 21

The commentator on Isaiah is now in the fortunate position of having at his disposal two Hebrew manuscripts of this Old Testament book older by a thousand years than any other Hebrew Bible manuscripts previously known. These priceless documents, known as the Dead Sea scrolls of Isaiah, call, therefore, for special attention. The discovery, general characteristics, and importance of these and other Hebrew scrolls found in caves near the Dead Sea since 1947 have been described briefly In Vol. I, pp. 31–34, and need not be repeated here.

၄၀:၃-၅	လုကာ ၃:၄-၆
၄၂:၁-၄	မဿဲ ၁၂:၁၇-၂၁
၅၃:၁	ယောဟန် ၁၂:၃၈
၅၃:၁	ရောမ ၁၀:၁၆
၅၃:၄	မဿဲ ၈:၁၇
၅၃:၇၊ ၈	တမန်တော် ၈:၃၂၊ ၃၃
၆၁:၁၊ ၂	လုကာ ၄:၁၈၊ ၁၉
၆၅:၁၊ ၂	ရောမ ၁၀:၂၀၊ ၂၁

ဟေရှာယကျမ်းကို အနက်ဖွင့်ဆိုသူသည် ယခင်က သိရှိခဲ့ဖူးသော အခြားမည်သည့် ဟေဗြဲသမ္မာကျမ်းစာ လက်ရေးစာမူများထက်မဆို အနှစ်တစ်ထောင်ခန့် ပိုမိုသက်တမ်းရင့်သော ဤဓမ္မဟောင်းကျမ်းစောင်၏ ဟေဗြဲလက်ရေးစာမူ နှစ် (၂) စောင်ကို မိမိထံတွင် ရရှိအသုံးပြုနိုင်သည့် ကံကောင်းသော အနေအထားတွင် ယခုအခါ ရှိနေပြီဖြစ်သည်။ ဟေရှာယကျမ်း၏ ပင်လယ်သေကျမ်းလိပ်များ (Dead Sea scrolls of Isaiah) ဟု လူသိများသော ဤတန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သည့် စာရွက်စာတမ်းများသည် အထူးအာရုံစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။ တစ်ထောင်ကိုးရာလေးဆယ်ခုနစ် (၁၉၄၇) ခုနှစ်ကတည်းက ပင်လယ်သေအနီးရှိ ဂူများတွင် ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ဤကျမ်းလိပ်များနှင့် အခြားသော ဟေဗြဲကျမ်းလိပ်များ၏ ရှာဖွေတွေ့ရှိမှု၊ ယေဘုယျ ဝိသေသလက္ခဏာများနှင့် အရေးပါပုံတို့ကို စာတွဲ တစ် (I)၊ စာမျက်နှာ ၃၁-၃၄ (pp. 31–34) တွင် အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်သဖြင့် ဤနေရာတွင် ထပ်မံဖော်ပြရန် မလိုပါ။

Of the two Isaiah scrolls found in the first cave near Khirbet Qumrân, the one containing the complete book (sold first to the Syrian monastery in Jerusalem) is designated 1QIsa; the incomplete scroll (sold to the Hebrew University) is called 1QIsb. Both are now in the Shrine of the Book in Jerusalem. Both, part of an Essene community’s library, were stored in the cave before the end of the Jewish war (a.d.), as shown by professional excavation of the cave and of Khirbet Qumran̂. Both apparently date from the 2d or 1st century b.c.; 1QIsa seems to be older than 1QIsb. They are here described briefly since their more important variations from the Masoretic text are noted in the comments on the verses involved.

ခီရ်ဘက် ကွန်မြန် (Khirbet Qumrân) အနီးရှိ ပထမဆုံးသော ဂူအတွင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ဟေရှာယကျမ်းလိပ် နှစ် (၂) လိပ်အနက်၊ ကျမ်းတစ်စောင်လုံး အပြည့်အစုံပါဝင်သော ကျမ်းလိပ်ကို (ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ဆီးရီးယားဘုန်းကြီးကျောင်းသို့ ပထမဦးစွာ ရောင်းချခဲ့သည်) ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) ဟု သတ်မှတ်ပြီး၊ မပြည့်စုံသော ကျမ်းလိပ်ကို (ဟေဗြဲတက္ကသိုလ်သို့ ရောင်းချခဲ့သည်) ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်ဘီ (1QIsb) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ကျမ်းလိပ် နှစ် (၂) လုံးစလုံးသည် ယခုအခါ ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ကျမ်းစာနန်းဆောင် (Shrine of the Book) တွင် ရှိနေသည်။ ဧဿဲနိလူမှုအသိုင်းအဝိုင်း (Essene community) ၏ စာကြည့်တိုက်တစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ကျမ်းလိပ် နှစ် (၂) လုံးစလုံးကို၊ ဂူနှင့် ခီရ်ဘက် ကွန်မြန် တို့အား ကျွမ်းကျင်စွာ တူးဖော်မှုများက ပြသသည့်အတိုင်း ဂျူးစစ်ပွဲ (အေဒီ) မကုန်ဆုံးမီ ဂူအတွင်း သိမ်းဆည်းထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ကျမ်းလိပ် နှစ် (၂) လုံးစလုံးသည် သိသာထင်ရှားစွာဖြင့် ဘီစီ နှစ် (၂) ရာစု သို့မဟုတ် တစ် (၁) ရာစုမှ စတင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) သည် ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်ဘီ (1QIsb) ထက် ပို၍သက်တမ်းရင့်ပုံရသည်။ မက်ဆိုရက်တစ်ကျမ်းစာသား (Masoretic text) မှ ၎င်းတို့၏ ပိုမိုအရေးကြီးသော ကွဲပြားမှုများကို သက်ဆိုင်ရာ ကျမ်းချက်များအပေါ် မှတ်ချက်များတွင် ဖော်ပြထားသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို ဤနေရာတွင် အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။

1QIsa, the complete book, was published in facsimile and in modern Hebrew letters by Millar Burrows (The Dead Sea Scrolls of St. Mark’s Monastery, vol. 1 [New Haven: American Schools of Oriental Research, 1950]), and resulted in many learned studies. On the whole this first Isaiah scroll shows great agreement with the long-familiar Masoretic text. However, the scribe of 1QIsa was not a professional and his handwriting is less beautiful than that of 1QIsb. He made many scribal errors. The impression is gained that some of his errors are due to mistaken hearing, since some sections seem to have been written from dictation. There is also evidence that the copy used as a prototype had certain lacunae, or gaps. Accordingly, when the scribe came to a missing passage he left a blank space in his copy and later copied in the missing section from another, and perhaps more perfect, copy. Sometimes the scribe underestimated the amount of missing matter, and the space he left for it proved insufficient. The result was that the inserted sections often ran over into the margin.

ကျမ်းတစ်စောင်လုံး အပြည့်အစုံပါဝင်သော ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) ကို မီလာ ဘာရိုးစ် (Millar Burrows) က မိတ္တူအစစ်နှင့် ခေတ်သစ်ဟေဗြဲစာလုံးများဖြင့် ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး (စိန့်မတ်ခ်ဘုန်းကြီးကျောင်း၏ ပင်လယ်သေကျမ်းလိပ်များ၊ စာတွဲ တစ် [The Dead Sea Scrolls of St. Mark’s Monastery, vol. 1၊ နယူးဟေဗင်- အမေရိကန် အရှေ့တိုင်းသုတေသနကျောင်းများ၊ ၁၉၅၀] )၊ များစွာသော ပညာရပ်ဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ဤပထမ ဟေရှာယကျမ်းလိပ်သည် ကာလကြာရှည်စွာ ရင်းနှီးခဲ့သော မက်ဆိုရက်တစ်ကျမ်းစာသားနှင့် များစွာကိုက်ညီမှုရှိကြောင်း ပြသနေသည်။ သို့သော်လည်း၊ ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) ၏ ကျမ်းကူးသူသည် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်တစ်ဦး မဟုတ်သည့်အပြင် ၎င်း၏လက်ရေးသည် ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်ဘီ (1QIsb) ၏ လက်ရေးထက် လှပမှုနည်းပါးသည်။ သူသည် စာရေးသားမှုဆိုင်ရာ အမှားများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အချို့သော အစိတ်အပိုင်းများသည် နှုတ်တိုက်ချပေးခြင်းမှ ရေးသားထားပုံရသောကြောင့် ၎င်း၏အမှားအချို့သည် ကြားရသည်ကို မှားယွင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်သည်ဟူသော အထင်အမြင်ကို ရရှိစေသည်။ ထို့ပြင် မူရင်းအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော မိတ္တူတွင် အချို့သော လစ်ဟင်းမှုများ သို့မဟုတ် ကွက်လပ်များ ရှိနေခဲ့ကြောင်း သက်သေအထောက်အထားလည်း ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် ကျမ်းကူးသူသည် ပျောက်ဆုံးနေသော ကျမ်းချက်အပိုင်းသို့ ရောက်သောအခါ မိမိ၏မိတ္တူတွင် ကွက်လပ်တစ်ခု ချန်ထားခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် အခြားသော ပိုမိုပြည့်စုံကောင်းမွန်နိုင်သည့် မိတ္တူတစ်ခုမှ ပျောက်ဆုံးနေသော အပိုင်းကို ကူးယူထည့်သွင်းခဲ့သည်။ တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကျမ်းကူးသူသည် ပျောက်ဆုံးနေသော အကြောင်းအရာပမာဏကို လျှော့တွက်ခဲ့သဖြင့် ချန်ထားခဲ့သော ကွက်လပ်သည် မလုံလောက်ဘဲ ဖြစ်ခဲ့ရသည်။ ရလဒ်အနေဖြင့် ဖြည့်စွက်ထည့်သွင်းထားသော အပိုင်းများသည် ဘေးနားအနားသတ်များထဲသို့ မကြာခဏ လျှံထွက်သွားခဲ့သည်။

A few omissions from the text are noticeable where the eye of the scribe, or the dictator, skipped from a certain word to the same word a little farther on and missed all words between. This very common scribal error, frequent also in New Testament manuscripts, is called homoeoteleuton. Additions to the text are very few and short—never exceeding a few words. There are many textual variations, but most of these are of a minor nature and most of them do not affect the meaning of the text. There are thousands of orthographic variations (differences in spelling), as might be expected in a manuscript a thousand years older than the next oldest Hebrew manuscript of the same book.

ကျမ်းကူးသူ သို့မဟုတ် နှုတ်တိုက်ချပေးသူ၏ မျက်စိသည် အချို့သော စကားလုံးတစ်လုံးမှ ထိုစကားလုံးနှင့် ဆင်တူသော အနည်းငယ်လှမ်းသော နေရာရှိ အခြားစကားလုံးတစ်လုံးသို့ ကျော်သွားပြီး ၎င်းတို့အကြားရှိ စကားလုံးအားလုံး လွတ်သွားသည့်နေရာတွင် ကျမ်းစာသားမှ အနည်းငယ် ချန်လှပ်မိခြင်းများကို သတိပြုနိုင်သည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်း လက်ရေးစာမူများတွင်လည်း မကြာခဏ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိပြီး အလွန်အဖြစ်များသော ဤကျမ်းကူးမှုအမှားကို ဟိုမီယိုတဲလူးတွန် (homoeoteleuton) ဟု ခေါ်ဆိုသည်။ ကျမ်းစာသားထဲသို့ ထပ်မံဖြည့်စွက်ချက်များသည် အလွန်နည်းပါးပြီး တိုတောင်းလှသည်—စကားလုံး အနည်းငယ်ထက် မည်သည့်အခါမျှ မပိုပါ။ ကျမ်းစာသားဆိုင်ရာ ကွဲပြားမှုများစွာ ရှိသော်လည်း ၎င်းတို့အနက် အများစုမှာ သေးငယ်သော သဘာဝသာဖြစ်ပြီး အများစုမှာ ကျမ်းစာသား၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထိခိုက်မှုမရှိပါ။ တူညီသောကျမ်း၏ နောက်ထပ်အစောဆုံးဖြစ်သော ဟေဗြဲလက်ရေးစာမူထက် အနှစ်တစ်ထောင်ခန့် ပိုမိုသက်တမ်းရင့်သော လက်ရေးစာမူတစ်ခုတွင် မျှော်လင့်နိုင်သည့်အတိုင်း စာလုံးပေါင်းသတ်ပုံ ကွဲပြားမှု (orthographic variations) ပေါင်း ထောင်ချီ၍ ရှိနေသည်။

1QIsb is much less complete than the other Isaiah manuscript, 1QIsa. When Prof. E. L. Sukenik of the Hebrew University in Jerusalem procured it from the dealers or discoverers, it was in bad condition. After it had been unrolled, it was found that the remnants of this scroll have preserved for us fragments of the following chapters of Isaiah 10; 13; 16; 19; 22; 26; 28–30; 35; 37–41; 43–66. The fragments containing text material up to chapter 37 are very small and therefore less informative than the last part of the book, which is reasonably well preserved, although every page shows large or small gaps in the leather, and therefore also in the text. The poor state of preservation of this scroll is especially lamentable, because what remains of it is far superior in quality to 1QIsa.

ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်ဘီ (1QIsb) သည် အခြားဟေရှာယလက်ရေးစာမူဖြစ်သော ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) ထက် များစွာ မပြည့်စုံပါ။ ယေရုရှလင်မြို့ရှိ ဟေဗြဲတက္ကသိုလ်မှ ပါမောက္ခ အီး အယ်လ် ဆူးကင်းနစ် (Prof. E. L. Sukenik) သည် ၎င်းကို ကုန်သည်များ သို့မဟုတ် ရှာဖွေတွေ့ရှိသူများထံမှ ရရှိခဲ့စဉ်က ၎င်းသည် ဆိုးရွားသော အခြေအနေတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဖြန့်ပြီးနောက်တွင်၊ ဤကျမ်းလိပ်၏ ကျန်ရှိသောအပိုဒ်များသည် ဟေရှာယကျမ်း အခန်းကြီး ၁၀၊ ၁၃၊ ၁၆၊ ၁၉၊ ၂၂၊ ၂၆၊ ၂၈-၃၀၊ ၃၅၊ embezzlement၃၇-၄၁၊ ၄၃-၆၆ (Isaiah 10; 13; 16; 19; 22; 26; 28–30; 35; 37–41; 43–66) တို့၏ အပိုင်းအစများကို ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ထိန်းသိမ်းပေးထားကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ အခန်းကြီး ၃၇ (chapter 37) အထိ ကျမ်းစာသားအကြောင်းအရာများ ပါဝင်သော အပိုင်းအစများသည် အလွန်သေးငယ်သောကြောင့် စာမျက်နှာတိုင်း၏ သားရေတွင်လည်းကောင်း၊ ထို့ကြောင့် ကျမ်းစာသားတွင်လည်းကောင်း ကြီးမားသော သို့မဟုတ် သေးငယ်သော ကွက်လပ်များကို ပြသနေသော်လည်း အသင့်အတင့် ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့သည့် ဤကျမ်း၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းထက် သတင်းအချက်အလက် ပေးနိုင်မှု နည်းပါးသည်။ ဤကျမ်းလိပ်၏ ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မှု အခြေအနေ ညံ့ဖျင်းခြင်းမှာ အထူးပင် ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းလှသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းမှ ကျန်ရှိနေသောအရာများသည် အရည်အသွေးပိုင်းအရ ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) ထက် များစွာ သာလွန်ကောင်းမွန်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

Its script reveals that it is the product of an experienced scribe who had beautiful handwriting and who made hardly any scribal errors. Enough is preserved of this scroll to warrant the conclusion that the missing parts did not differ from those still extant, in their striking agreement with the Masoretic text. Throughout 1QIsb only eight variations from the Masoretic text have been considered of sufficient importance to be given attention in this commentary, and even these are of relatively minor significance (see on chs. 38:13; 41:11; 43:6; 53:11; 60:19, 21; 63:5; 66:17). The other variations are even less so.

၎င်း၏ အရေးအသားစာလုံးများက ၎င်းသည် လှပသော လက်ရေးရှိပြီး ကျမ်းကူးမှုအမှား လုံးဝနီးပါး မပြုလုပ်ခဲ့သော အတွေ့အကြုံရှိ ကျမ်းကူးသူတစ်ဦး၏ လက်ရာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ ပျောက်ဆုံးနေသော အစိတ်အပိုင်းများသည် လက်ရှိကျန်ရှိနေသေးသော အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ကွဲပြားမှုမရှိဘဲ မက်ဆိုရက်တစ်ကျမ်းစာသားနှင့် သိသာထင်ရှားစွာ ကိုက်ညီမှုရှိသည်ဟူသော ကောက်ချက်ကို အာမခံနိုင်ရန် ဤကျမ်းလိပ်မှ လုံလောက်စွာ ထိန်းသိမ်းကျန်ရစ်ထားသည်။ ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်ဘီ (1QIsb) တစ်လျှောက်လုံးတွင် မက်ဆိုရက်တစ်ကျမ်းစာသားမှ ကွဲပြားမှု ရှစ် (၈) ခုကိုသာ ဤအနက်ဖွင့်ကျမ်းတွင် အာရုံစိုက်ရန် လုံလောက်သော အရေးပါမှုရှိသည်ဟု ယူဆထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည်ပင်လျှင် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ သေးငယ်သော အရေးပါမှုသာ ရှိသည် (အခန်းကြီး ၃၈:၁၃၊ ၄၁:၁၁၊ ၄၃:၆၊ ၅၃:၁၁၊ ၆၀:၁၉၊ ၂၁၊ ၆၃:၅၊ ၆၆:၁၇ / chs. 38:13၊ 41:11၊ 43:6၊ 53:11၊ 60:19, 21; 63:5၊ 66:17 တို့အပေါ် မှတ်ချက်များကို ကြည့်ပါ)။ အခြားသော ကွဲပြားမှုများသည် ထိုထက်ပင် ပို၍နည်းပါးသည်။

The preserved portions show so few variations from the Masoretic text that some critical scholars at first refused to believe in the antiquity of a scroll that showed textual peculiarities these scholars had believed to be of much later origin. This second Isaiah scroll thus reveals that the text has been transmitted to us practically unchanged since Christ’s time, while 1QIsa exemplifies other contemporary, less-carefully-copied texts. 1QIsb was edited by E. L. Sukenik and published posthumously by N. Avigad in The Dead Sea Scrolls of the Hebrew University (Jerusalem: Hebrew University, The Magnes Press, 1955).

ထိန်းသိမ်းကျန်ရစ်ထားသော အစိတ်အပိုင်းများသည် မက်ဆိုရက်တစ်ကျမ်းစာသားမှ ကွဲပြားမှု အလွန်နည်းပါးကြောင်း ပြသနေသဖြင့်၊ အချို့သော ဝေဖန်ရေးပညာရှင်များသည် ဤပညာရှင်များက များစွာနောက်ကျသော ခေတ်တွင်မှ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်ထားကြသော ကျမ်းစာသားဆိုင်ရာ ထူးခြားချက်များကို ပြသနေသည့် ကျမ်းလိပ်တစ်ခု၏ ရှေးကျမှုကို အစပိုင်းတွင် ယုံကြည်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ဤဒုတိယ ဟေရှာယကျမ်းလိပ်သည် ခရစ်တော်၏ ခေတ်ကာလကတည်းက ကျမ်းစာသားသည် ကျွန်ုပ်တို့ထံသို့ လက်တွေ့ကျကျ မပြောင်းလဲဘဲ လက်ဆင့်ကမ်းရောက်ရှိလာခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြနေပြီး၊ ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်အေ (1QIsa) သည် အခြားသော ထိုခေတ်ပြိုင် ဂရုတစိုက်ကူးယူမှု နည်းပါးသော ကျမ်းစာသားများကို နမူနာပြသနေသည်။ ဝမ်းကျူအိုင်အက်စ်ဘီ (1QIsb) ကို အီး အယ်လ် ဆူးကင်းနစ် က တည်းဖြတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းကွယ်လွန်ပြီးနောက် အန် အာဗီဂတ် (N. Avigad) က ဟေဗြဲတက္ကသိုလ်၏ ပင်လယ်သေကျမ်းလိပ်များ (The Dead Sea Scrolls of the Hebrew University၊ ယေရုရှလင်- ဟေဗြဲတက္ကသိုလ်၊ သည်မဂ္ဂနက်စ်ပုံနှိပ်တိုက်၊ ၁၉၅၅) တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

From the Qumrân Cave 4 come fragments of 15 Isaiah MSS—14 written on leather, 1 on papyrus—only a few being yet (1976) published. See P. W. Skehan, Biblical Archaeologist 19 (1956), pp. 86, 87; Skehan, Revue Biblique 63 (1956), p. 59.

ကွန်မြန် ဂူ လေး (၄) မှ ဟေရှာယလက်ရေးစာမူ တစ်ဆယ့်ငါး (၁၅) စောင်၏ အပိုင်းအစများ ရရှိခဲ့သည်—တစ်ဆယ့်လေး (၁၄) စောင်ကို သားရေပေါ်တွင် ရေးသားထားပြီး၊ တစ် (၁) စောင်ကို ပက်ပရုစ် (papyrus) စက္ကူပေါ်တွင် ရေးသားထားကာ—အနည်းငယ်ကိုသာ တစ်ထောင်ကိုးရာခုနစ်ဆယ်ခြောက် (၁၉၇၆) ခုနှစ်အထိ ထုတ်ဝေရသေးသည်။ ပီ ဒဗ္ဗလျူ စကီဟန် (P. W. Skehan)၊ ကျမ်းစာဆိုင်ရာ ရှေးဟောင်းသုတေသနပညာရှင် ၁၉ (၁၉၅၆)၊ စာမျက်နှာ ၈၆၊ ၈၇ (Biblical Archaeologist 19 [1956], pp. 86, 87) နှင့် စကီဟန်၊ ရီဗျူး ဘစ်ဗလစ်ခ် ၆၃ (၁၉၅၆)၊ စာမျက်နှာ ၅၉ (Skehan, Revue Biblique 63 [1956], p. 59) တို့ကို ကြည့်ပါ။

Qumrân Cave 5 produced one small Isaiah fragment (J. T. Milik, in Discoveries in the Judaean Desert, III: Les ‘Petites Grottes’ de Qumrân [Oxford, 1962], p. 173); and the caves at Murabba ‘ât one (2d century a.d.) containing parts of ch. 1:1–14 (ibid., II: Les Grottes de Murabba ‘ât [Oxford, 1961], pp. 79, 80).

ကွန်မြန် ဂူ ငါး (၅) မှ သေးငယ်သော ဟေရှာယကျမ်း အပိုင်းအစ တစ် (၁) ခု ထွက်ပေါ်ခဲ့သည် (ဂျေ တီ မိလစ်ခ် [J. T. Milik]၊ ယုဒတောကန္တာရအတွင်း ရှာဖွေတွေ့ရှိမှုများ၊ ၃- ကွန်မြန်၏ ဂူငယ်များ [Discoveries in the Judaean Desert, III: Les ‘Petites Grottes’ de Qumrân, အောက်စဖို့ဒ်၊ ၁၉၆၂]၊ စာမျက်နှာ ၁၇၃ / p. 173)፤ ထို့ပြင် မူရဗ္ဗအတ် (Murabba ‘ât) ရှိ ဂူများမှ အေဒီ နှစ် (၂) ရာစုထုတ် အခန်းကြီး ၁၊ အငယ် ၁-၁၄ (ch. 1:1-14) ၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သော ကျမ်းအပုဒ်တစ်ပုဒ် ထွက်ပေါ်ခဲ့သည် (၎င်းကျမ်း၊ ၂- မူရဗ္ဗအတ်၏ ဂူများ [ibid., II: Les Grottes de Murabba ‘ât, အောက်စဖို့ဒ်၊ ၁၉၆၁]၊ စာမျက်နှာ ၇၉၊ ၈၀ / pp. 79, 80)။

Isaiah was apparently a very popular book at Qumrân, for more examples from it were found in the 11 caves there than from any other Bible book except Deuteronomy, of which there were two more examples than of Isaiah.

ဟေရှာယကျမ်းသည် ကွန်မြန်တွင် ထင်ရှားစွာပင် အလွန်ရေပန်းစားသော ကျမ်းတစ်စောင် ဖြစ်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုနေရာရှိ ဂူ တစ်ဆယ့်တစ် (၁၁) ဂူအတွင်း ၎င်းကျမ်းမှ တွေ့ရှိရသော နမူနာအရေအတွက်သည် တရားဟောရာကျမ်းမှလွဲ၍ အခြားမည်သည့် ကျမ်းစာစောင်ထက်မဆို ပိုမိုများပြားခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်ပြီး၊ တရားဟောရာကျမ်းသည် ဟေရှာယကျမ်းထက် နမူနာ နှစ် (၂) စောင် ပိုမိုတွေ့ရှိခဲ့သည်။

3. Historical Setting

3.    Historical Setting. The book of Isaiah is definitely dated, and the period from which it comes is well known in Near Eastern history. Isaiah was called to his prophetic office prior to the time he was accorded the vision of divine glory recorded in ch. 6, and carried on his ministry during the reigns of Uzziah, Jotham, Ahaz, and Hezekiah (Isa. 1:1). According to the tentative chronology employed in this commentary (see Vol. II, pp. 77, 84, 86), Uzziah died about the year 739 and Hezekiah died in 686, succeeded by his son Manasseh. The kings of Assyria during this period were as follows: Tiglath-pileser III (745–727), Shalmaneser V (727–722), Sargon II (722–705), Sennacherib (705–681), and Esarhaddon (681–669). These kings were the most powerful rulers Assyria ever produced. Thus Isaiah did his work during the height of Assyrian supremacy, when it appeared that Assyria might soon gain complete control of the Eastern world. Tiglath-pileser III began a series of campaigns against the surrounding nations, as a result of which more and more of the Near East was brought under Assyrian control. Assyria came to be regarded as the great terror of the world, and no country appeared strong enough to withstand her might.

၃။ သမိုင်းနောက်ခံ။ ဟေရှာယကျမ်းသည် ရက်စွဲအတိအကျ ရှိပြီးဖြစ်ကာ၊ ၎င်းကျမ်းထွက်ပေါ်လာသည့် ကာလသည် အရှေ့နီးပါးဒေသ သမိုင်းတွင် ကောင်းစွာလူသိများသည်။ ဟေရှာယသည် အခန်းကြီး ၆ (ch. 6) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဘုရားသခင်၏ဘုန်းတော်ဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို မဖူးမြင်ရမီကတည်းက ပရောဖက်အမှုတော်အတွက် ခေါ်ယူခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ သြဇိ၊ ယောသံ၊ အာခတ်နှင့် ဟေဇကိမင်းတို့၏ နန်းစံကာလများအတွင်း မိမိ၏အမှုတော်ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည် (ဟေရှာယကျမ်း အခန်းကြီး ၁၊ အငယ် ၁ / Isa. 1:1)။ ဤအနက်ဖွင့်ကျမ်းတွင် အသုံးပြုထားသော ယာယီခေတ်ပြိုင်ရက်စွဲအရ (စာတွဲ နှစ် [II]၊ စာမျက်နှာ ၇၇၊ ၈၄၊ ၈၆ / pp. 77, 84, 86 ကိုကြည့်ပါ)၊ သြဇိမင်းသည် ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်ကိုး (၇၃၉) ခုနှစ်ခန့်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ပြီး ဟေဇကိမင်းသည် ခြောက်ရာရှစ်ဆယ့်ခြောက် (၆၆) ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကာ၊ ၎င်း၏သားတော် မနာရှေက နန်းသက်ကို ဆက်ခံခဲ့သည်။ ဤကာလအတွင်း အာရှုရိနိုင်ငံ၏ ရှင်ဘုရင်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြသည်- တိဂလတ်ပိလေသာ တတိယမြောက် (Tiglath-pileser III) (၇၄၅-၇၂၇)၊ ရှာလမနေသာ ပဉ္စမမြောက် (Shalmaneser V) (၇၂၇-၇၂၂)၊ ဆာဂွန် ဒုတိယမြောက် (Sargon II) (၇၂၂-၇၀၅)၊ သနာခရိပ် (Sennacherib) (၇၀၅-၆၈၁)၊ နှင့် ဧသာဟဒ္ဒုန် (Esarhaddon) (၆၈၁-၆၆၉) တို့ ဖြစ်ကြသည်။ ဤရှင်ဘုရင်များသည် အာရှုရိနိုင်ငံမှ မွေးထုတ်ခဲ့သမျှတွင် အင်အားအကြီးဆုံးသော အုပ်စိုးသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အာရှုရိတို့သည် အရှေ့ကမ္ဘာကို မကြာမီ လုံးဝထိန်းချုပ်နိုင်တော့မည့်ပုံစံ ဖြစ်ပေါ်နေသော အာရှုရိတို့၏ အထွတ်အထိပ် ကြီးစိုးမှုကာလအတွင်း ဟေရှာယသည် မိမိ၏အမှုတော်ကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ တိဂလတ်ပိလေသာ တတိယမြောက်သည် ပတ်ဝန်းကျင်နိုင်ငံများကို ဆက်တိုက် စစ်ဆင်နွှဲခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ရလဒ်အနေဖြင့် အရှေ့နီးပါးဒေသ၏ နေရာအမြောက်အမြားသည် အာရှုရိတို့၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အာရှုရိနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးသော ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့ဖွယ်ရာအဖြစ် ရှုမြင်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး၊ မည်သည့်နိုင်ငံမျှ ၎င်းတို့၏တန်ခိုးအာဏာကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်လောက်အောင် အင်အားတောင့်တင်းပုံမပေါ်ခဲ့ပါ။

In 745 Tiglath-pileser invaded Babylonia, in 744 he marched against the northeast, and from 743 to 738 he engaged in tremendous campaigns against the northwest and west that brought him into conflict with Menahem of Israel and “Azriau from Iauda” (probably Azariah [Uzziah] of Judah). Azariah seems to have been the moving spirit in a major coalition of Western nations aimed at preventing Assyria from gaining control of the Mediterranean area. In 737 Tiglath-pileser’s campaign was again directed to the northeast, against the region of Media. But in 736 he was back once more in the northwest, where he engaged in a desperate five-year struggle to bring Western Asia completely under his control. In 735 his campaign was directed against Urartu, in the region of modern Armenia; in 734 he warred against Philistia, and in 733 and 732 against Damascus. In 731 he was once more in Babylonia, and in 730, according to the record, he remained at home. But in 729 he was again in Babylonia, where he “took the hands of Bel” and thereby became king of Babylon under the reigning title of Pulu (see Vol. II, p. 61). In 727 there was another campaign against Damascus. For further information on the reign of Tiglath-pileser, see Vol. II, pp. 60–62.

ခုနစ်ရာလေးဆယ့်ငါး (၇၄၅) ခုနှစ်တွင် တိဂလတ်ပိလေသာသည် ဗာဗုလုန်နိုင်ငံကို ကျူးကျော်ခဲ့ပြီး၊ ခုနစ်ရာလေးဆယ့်လေး (၇၄၄) ခုနှစ်တွင် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ စစ်ချီခဲ့ကာ၊ ခုနစ်ရာလေးဆယ့်သုံး (၇၄၃) ခုနှစ်မှ ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်ရှစ် (၇ pocket၃၈) ခုနှစ်အထိ အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်တို့သို့ ကြီးမားသော စစ်ဆင်ရေးများကို ဆင်နွှဲခဲ့သဖြင့် အစ္စရေးမင်း မေနဟင် (Menahem) နှင့် “ယုဒပြည်မှ အာဇာရိ” (ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ယုဒပြည်၏ အာဇာရိ [သြဇိ]) တို့နှင့် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အာဇာရိသည် အာရှုရိတို့အနေဖြင့် မြေထဲပင်လယ်ဒေသကို ထိန်းချုပ်မရရှိစေရန် တားဆီးဖို့ ရည်ရွယ်သည့် အနောက်နိုင်ငံများ၏ အဓိက မဟာမိတ်အဖွဲ့တွင် အဓိက ဦးဆောင်လှုံ့ဆော်သူ ဖြစ်ပုံရသည်။ ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်ခုနစ် (၇၃၇) ခုနှစ်တွင် တိဂလတ်ပိလေသာ၏ စစ်ဆင်ရေးသည် မီးဒီးယား (Media) ဒေသကို ဆန့်ကျင်လျက် အရှေ့မြောက်ဘက်သို့ တစ်ဖန် ဦးတည်ခဲ့သည်။ သို့သော် ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်ခြောက် (၇၃၆) ခုနှစ်တွင် သူသည် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ထပ်မံရောက်ရှိလာပြီး၊ အာရှုရီအနောက်ပိုင်းဒေသကို မိမိ၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ လုံးဝသွတ်သွင်းရန် အသည်းအသန် ငါး (၅) နှစ်တာ တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့သည်။ ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်ငါး (၇၃၅) ခုနှစ်တွင် ၎င်း၏စစ်ဆင်ရေးသည် ယနေ့ခေတ် အာမေးနီးယားဒေသရှိ ဥရရတု (Urartu) ကို ဆန့်ကျင်ဦးတည်ခဲ့ပြီး၊ ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်လေး (၇၃၄) ခုနှစ်တွင် ဖိလိတ္တိပြည်ကိုလည်းကောင်း၊ ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်သုံး (၇၃၃) နှင့် ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်နှစ် (၇၃၂) ခုနှစ်များတွင် ဓမတ်စကုမြို့ကိုလည်းကောင်း တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ခုနစ်ရာသုံးဆယ့်တစ် (၇၃၁) ခုနှစ်တွင် သူသည် ဗာဗုလုန်နိုင်ငံသို့ နောက်တစ်ကြိမ် ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ မှတ်တမ်းများအရ ခုနစ်ရာသုံးဆယ် (၇၃၀) ခုနှစ်တွင် မိမိနိုင်ငံ၌ပင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်ကိုး (၇၂၉) ခုနှစ်တွင် သူသည် ဗာဗုလုန်သို့ ထပ်မံရောက်ရှိကာ ထိုနေရာတွင် “ဗေလ၏လက်ကို ဆွဲကိုင်ခဲ့ပြီး” ထို့ကြောင့် ပုလု (Pulu) ဟူသော နန်းစံဘွဲ့အမည်ဖြင့် ဗာဗုလုန်၏ ရှင်ဘုရင် ဖြစ်လာခဲ့သည် (စာတွဲ နှစ် [II]၊ စာမျက်နှာ ၆၁ / p. 61 ကိုကြည့်ပါ)။ ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်ခုနစ် (၇၂၇) ခုနှစ်တွင် ဓမတ်စကုမြို့ကို ဆန့်ကျင်သော အခြားစစ်ဆင်ရေးတစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ တိဂလတ်ပိလေသာ၏ နန်းစံနှစ်အကြောင်း ပိုမိုသိရှိလိုပါက စာတွဲ နှစ် [II]၊ စာမျက်နှာ ၆၀-၆၂ / pp. 60–62 ကိုကြည့်ပါ။

Although the records of Shalmaneser V (see Vol. II, p. 62) are very incomplete, it is known that his major campaign was against the nation of Israel. He besieged Samaria for three years, 725 to 723 inclusive, when the city was taken (723/722) and the nation of Israel disappeared forever.

ရှာလမနေသာ ပဉ္စမမြောက် (စာတွဲ နှစ် [II]၊ စာမျက်နှာ ၆၂ / p. 62 ကိုကြည့်ပါ) ၏ မှတ်တမ်းများသည် အလွန်မပြည့်စုံသော်လည်း၊ ၎င်း၏ အဓိကစစ်ဆင်ရေးမှာ အစ္စရေးလူမျိုးကို ဆန့်ကျင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိရသည်။ သူသည် ရှမာရိမြို့ကို ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်ငါး (၇၂၅) ခုနှစ်မှ ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်သုံး (၇၂၃) ခုနှစ်အထိ သုံး (၃) နှစ်တိုင်တိုင် ဝိုင်းရံထားခဲ့ပြီး၊ ထိုမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရရှိခဲ့ကာ (၇၂၃/၇၂၂) အစ္စရေးနိုင်ငံသည် ထာဝရ ကွယ်ပျောက်သွားခဲ့သည်။

Sargon II (see Vol. II, pp. 62, 63) may have been in command of the army that took Samaria in 723/722. He began to reign in 722/721 and became, perhaps, the greatest military monarch of Assyrian history. He engaged in a series of campaigns against the northeast, Babylonia, the northwest, and the Mediterranean coastlands. In 720 he put down uprisings in the northwest and west, and in 715 he subdued certain Arab tribes and received tribute from various obscure Egyptian rulers. In 711 he sent his tartan (see on 2 Kings 18:17) to put down an uprising in Ashdod (cf. Isa. 20:1). In 709 Sargon became king of Babylon.

ဆာဂွန် ဒုတိယမြောက် (စာတွဲ နှစ် [II]၊ စာမျက်နှာ ၆၂၊ ၆၃ / pp. 62, 63 ကိုကြည့်ပါ) သည် ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်သုံး / ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်နှစ် (၇၂၃/၇၂၂) ခုနှစ်တွင် ရှမာရိမြို့ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သော စစ်တပ်ကို ကွပ်ကဲခဲ့သူ ဖြစ်နိုင်သည်။ သူသည် ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်နှစ် / ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ့်တစ် (၇၂၂/၇၂၁) ခုနှစ်တွင် စတင်နန်းစံခဲ့ပြီး၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အာရှုရိသမိုင်းတွင် အကြီးမြတ်ဆုံးသော စစ်ဘုရင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် အရှေ့မြောက်ဘက်၊ ဗာဗုလုန်နိုင်ငံ၊ အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် မြေထဲပင်လယ် ကမ်းရိုးတန်းဒေသများကို ဆန့်ကျင်လျက် ဆက်တိုက် စစ်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။ ခုနစ်ရာနှစ်ဆယ် (၇၂၀) ခုနှစ်တွင် သူသည် အနောက်မြောက်ဘက်နှင့် အနောက်ဘက်ရှိ ပုန်ကန်မှုများကို နှိမ်နင်းခဲ့ပြီး၊ ခုနစ်ရာတစ်ဆယ့်ငါး (၇၁၅) ခုနှစ်တွင် အချို့သော အာရပ်မျိုးနွယ်စုများကို အောင်နိုင်ကာ လူသိနည်းသော အီဂျစ်အုပ်စိုးသူအမျိုးမျိုးထံမှ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။ ခုနစ်ရာတစ်ဆယ့်တစ် (၇၁၁) ခုနှစ်တွင် သူသည် အာရှဒုတ်မြို့ (Ashdod) ရှိ ပုန်ကန်မှုကို နှိမ်နင်းရန် မိမိ၏ဗိုလ်ချုပ်ကြီး (tartan) ကို စေလွှတ်ခဲ့သည် (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် အခန်းကြီး ၁၈၊ အငယ် ၁၇ / 2 Kings 18:17 နှင့် ဟေရှာယကျမ်း အခန်းကြီး ၂၀၊ အငယ် ၁ / Isa. 20:1 ကိုနှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ)။ ခုနစ်ရာကိုး (၇၀၉) ခုနှစ်တွင် ဆာဂွန်သည် ဗာဗုလုန်၏ ရှင်ဘုရင် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

Sennacherib (see Vol. II, pp. 63–65) began his reign in 705, and in 703 brought about the defeat of Merodach-baladan of Babylon. In 701 he embarked upon his famous “third campaign,” which took him against Phoenicia, Philistia, and Judah. Practically all Asiatic countries in the Mediterranean area, including Moab, Ammon, and Edom, were subdued and forced to pay tribute. The campaign, however, was not an unqualified success, owing to the fact that Jerusalem was not taken. Sennacherib evidently returned to the west in another campaign not mentioned in Assyrian records (see on 2 Kings 18:13), in which he again threatened Jerusalem, but was forced to return to Assyria after the annihilation of his assumption by an angel of the Lord (Isa. 37:36, 37).

သနာခရိပ် (စာတွဲ နှစ် [II]၊ စာမျက်နှာ ၆၃-၆၅ / pp. 63–65 ကိုကြည့်ပါ) သည် ခုနစ်ရာ့ငါး (၇၀Valid၅) ခုနှစ်တွင် မိမိ၏နန်းစံခြင်းကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ခုနစ်ရာ့သုံး (၇၀၃) ခုနှစ်တွင် ဗာဗုလုန်မင်း မေရောဒက်ဗာလဒန် (Merodach-baladan) ကို အောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ခုနစ်ရာ့တစ် (၇၀၁) ခုနှစ်တွင် သူသည် မိမိ၏ကျော်ကြားလှသော “တတိယမြောက် စစ်ဆင်ရေး” ကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် ဖိုနီးရှား၊ ဖိလိတ္တိနှင့် ယုဒပြည်တို့ကို ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်စေခဲ့သည်။ မောဘ၊ အမ္မုန်နှင့် ဧဒုံတို့အပါအဝင် မြေထဲပင်လယ်ဒေသရှိ အာရှနိုင်ငံအားလုံးနီးပါးကို အောင်နိုင်ခဲ့ပြီး လက်ဆောင်ပဏ္ဏာများ ဆက်သရန် ဖိအားပေးခဲ့သည်။ သို့သော်လည်း ယေရုရှလင်မြို့ကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သည့် အချက်ကြောင့် ဤစစ်ဆင်ရေးသည် ရာနှုန်းပြည့် မအောင်မြင်ခဲ့ပါ။ သနာခရိပ်သည် အာရှုရိမှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြမထားသော အခြားစစ်ဆင်ရေးတစ်ခုဖြင့် အနောက်ဘက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာပြီး (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် အခန်းကြီး ၁၈၊ အငယ် ၁၃ / 2 Kings 18:13 ကိုကြည့်ပါ) ယေရုရှလင်မြို့ကို တစ်ဖန် ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သော်လည်း၊ ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးက ၎င်း၏စစ်တပ်ကို ချေမှုန်းသုတ်သင်ပြီးနောက် အာရှုရိနိုင်ငံသို့ ပြန်လှည့်သွားခဲ့ရသည် (ဟေရှာယကျမ်း အခန်းကြီး ၃၇၊ အငယ် ၃၆၊ ၃၇ / Isa. 37:36, 37)။

Egypt and Babylon were comparatively weak during this period, but nevertheless exerted themselves at times against Assyrian aggression. Merodach-baladan of Babylon was particularly active during the reigns of Sargon and Sennacherib, and Taharka of Egypt led an army against Sennacherib during his second invasion of Judah (see on 2 Kings 18:13; 19:9).

ဤကာလအတွင်း အီဂျစ်နှင့် ဗာဗုလုန်နိုင်ငံတို့သည် နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ အားနည်းခဲ့ကြသော်လည်း၊ အာရှုရိတို့၏ ကျူးကျော်မှုကို ရံဖန်ရံခါ အစွမ်းကုန် ခုခံခဲ့ကြသည်။ ဗာဗုလုန်မင်း မေရောဒက်ဗာလဒန်သည် ဆာဂွန်နှင့် သနာခရိပ်မင်းတို့၏ နန်းစံကာလများအတွင်း အထူးပင် လှုပ်ရှားတက်ကြွခဲ့ပြီး၊ အီဂျစ်မင်း တာဟာကာ (Taharka) သည် သနာခရိပ်၏ ယုဒပြည်သို့ ဒုတိယအကြိမ် ကျူးကျော်ဝင်ရောက်စဉ်အတွင်း ၎င်းကိုဆန့်ကျင်၍ စစ်တပ်ကို ဦးဆောင်ခဲ့သည် (ဓမ္မရာဇဝင်စတုတ္ထစောင် အခန်းကြီး ၁၈၊ အငယ် ၁၃፤ အခန်းကြီး ၁၉၊ အငယ် ၉ / 2 Kings 18:13; 19:9 ကိုကြည့်ပါ)။

4. Theme

4.    Theme. Isaiah lived in a troubled world. For both Judah and Israel it was an era of peril and crisis. The people of God had fallen deeply into ways of sin. Under Azariah (Uzziah) in Judah and Jeroboam II in Israel both nations had grown strong and prosperous. But material prosperity brought spiritual decline. The people forsook God and His ways of righteousness. Social and moral conditions were much the same in both nations. Everywhere there was miscarriage of justice, for magistrates judged for reward and rulers were primarily interested in pleasure and personal gain. Greed, avarice, and vice were the order of the day. As the rich became richer the poor became poorer, many sank into the depths of poverty and were reduced to the status of slaves. The social and moral conditions of the times are graphically depicted by Isaiah and his contemporaries, Micah, Amos, and Hosea. Many of the people forsook the worship of Jehovah and followed the heathen gods. Others clung to the outward forms of religion but knew nothing of its true meaning and power.

၄။ အဓိကအကြောင်းအရာ။ ဟေရှာယသည် ရုန်းရင်းဆန်ခတ်ဖြစ်နေသော ကမ္ဘာကြီးထဲတွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ ယုဒနိုင်ငံနှင့် အစ္စရေးနိုင်ငံ နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် ၎င်းသည် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် အကျပ်အတည်း ခေတ်ကာလတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်သည် အပြစ်တရား၏ လမ်းစဉ်များထဲသို့ နက်ရှိုင်းစွာ ကျဆင်းသွားခဲ့ကြသည်။ ယုဒပြည်တွင် အာဇာရိ (သြဇိ) နှင့် အစ္စရေးပြည်တွင် ဒုတိယမြောက် ယေရောဗောံမင်းတို့၏ လက်အောက်၌ နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးသည် အင်အားတောင့်တင်းပြီး ဝပြောချမ်းသာလာခဲ့သည်။ သို့သော် ရုပ်ဝတ္ထုပိုင်းဆိုင်ရာ ဝပြောမှုသည် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဆုတ်ယုတ်မှုကို သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ လူတို့သည် ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ ဖြောင့်မတ်ခြင်းလမ်းစဉ်များကို စွန့်ပစ်ခဲ့ကြသည်။ လူမှုရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြေအနေများသည် နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံးတွင် များစွာ တူညီခဲ့ကြသည်။ တရားသူကြီးများသည် လာဘ်လာဘအတွက် တရားစီရင်ကြပြီး၊ အုပ်စိုးသူများသည် အဓိကအားဖြင့် ပျော်ပါးမှုနှင့် ကိုယ်ကျိုးစီးပွားရှာမှုတို့၌သာ စိတ်ဝင်စားကြသဖြင့် နေရာတိုင်းတွင် တရားမျှတမှု ကင်းမဲ့ခြင်းများ ရှိခဲ့သည်။ လောဘဇောတိုက်ခြင်း၊ စည်းစိမ်မက်ခြင်းနှင့် ဒုစရိုက်မှုများသည် နေ့စဉ်ဖြစ်ရိုးဖြစ်စဉ်များ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ချမ်းသာသူများ ပိုမိုချမ်းသာလာပြီး ဆင်းရဲသူများ ပိုမိုဆင်းရဲလာသည်နှင့်အမျှ၊ လူအများအပြားသည် ဆင်းရဲမွဲတေမှု၏ အောက်ခြေသို့ နစ်မြုပ်သွားခဲ့ကြပြီး ကျေးကျွန်ဘဝသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြသည်။ ထိုခေတ်ကာလ၏ လူမှုရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြေအနေများကို ဟေရှာယနှင့် ၎င်း၏ခေတ်ပြိုင်များဖြစ်ကြသော မိက္ခာ၊ အာမုတ်၊ နှင့် ဟောရှေတို့က ထင်ရှားစွာ သရုပ်ဖော်ထားကြသည်။ လူအများအပြားသည် ယေဟောဝါဘုရားကို ကိုးကွယ်ခြင်းအား စွန့်လွှတ်ပြီး တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ ဘုရားတုများကို လိုက်ကြသည်။ အခြားသူများသည် ဘာသာရေး၏ အပေါ်ယံပုံသဏ္ဌာန်များကိုသာ ဖက်တွယ်ထားကြသော်လည်း ၎င်း၏ စစ်မှန်သောအဓိပ္ပာယ်နှင့် တန်ခိုးကိုမူ ဘာမျှမသိရှိကြချေ။

Isaiah warned the people that such conditions could not long endure. Jehovah would withdraw Himself from a people who, though they professed to pursue righteousness, followed ways of evil. He caught a vision of the holiness of God and the nation’s desperate need of becoming acquainted with Him and His ways of righteousness, justice, and love. He saw God seated upon His throne, exalted and supreme, yet profoundly interested in the affairs of earth, calling upon men to repent, ever willing to forgive, but bound by His own righteous character to judge those who persisted in evil ways. Isaiah pointed out the fact that the path of righteousness was the pathway of life, peace, and prosperity, but that the way of wickedness was fraught with trouble and woe. He endeavored to teach the people the true meaning of religion and the true nature of God. Appeals were made for a purer and better world. The nation was warned of the fact that continuance in the way of evil would result in speedy destruction. God would employ the Assyrians as His tool to execute justice upon a nation of hypocrites that decreed unrighteous decrees, turned aside the needy from judgment, took away the rights of the poor, made widows their prey, and robbed the fatherless. For such, Isaiah made it clear that the day of visitation and desolation would surely and quickly come.

ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေများသည် ကာလကြာရှည်စွာ မတည်တံ့နိုင်ကြောင်း ဟေရှာယက လူတို့အား သတိပေးခဲ့သည်။ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို ရှာဖွေသည်ဟု ဝန်ခံကြသော်လည်း ဆိုးညစ်သောအမှုများကို ပြုကျင့်နေကြသော လူမျိုးထံမှ ယေဟောဝါဘုရားသည် မိမိကိုယ်ကို နုတ်ထွက်တော်မူလိမ့်မည်။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းခြင်းဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို ဖူးမြင်ခဲ့ရပြီး၊ လူမျိုးတော်အနေဖြင့် ကိုယ်တော်နှင့် ကိုယ်တော်၏ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ တရားမျှတခြင်း၊ နှင့် မေတ္တာတော်လမ်းစဉ်များကို သိကျွမ်းရန် အလွန်အမင်း လိုအပ်နေကြောင်း မြင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ပလ္လင်တော်ပေါ်တွင် စိုးစံလျက်၊ မြင့်မြတ်၍ အထွတ်အထိပ်ဖြစ်တော်မူသော်လည်း၊ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ ကိစ္စရပ်များတွင် နက်ရှိုင်းစွာ စိတ်ဝင်စားတော်မူကာ၊ လူတို့အား နောင်တရရန် ခေါ်ယူနေပြီး၊ ခွင့်လွှတ်ရန် အစဉ်အမြဲ အလိုရှိတော်မူသော်လည်း၊ ဆိုးညစ်သောလမ်းစဉ်၌ ဇွတ်မှိတ်လိုက်နေသူများကို တရားစီရင်ရန် မိမိ၏ဖြောင့်မတ်သော စရိုက်လက္ခဏာတော်အတိုင်း ကန့်သတ်ထားတော်မူကြောင်း သူမြင်ခဲ့သည်။ ဖြောင့်မတ်ခြင်းလမ်းသည် အသက်၊ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် ဝပြောခြင်းလမ်း ဖြစ်သော်လည်း၊ ဆိုးညစ်ခြင်းလမ်းသည် ဒုက္ခနှင့် ဆင်းရဲခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်ဟူသောအချက်ကို ဟေရှာယက ထောက်ပြခဲ့သည်။ သူသည် လူတို့အား ဘာသာရေး၏ စစ်မှန်သောအဓိပ္ပာယ်နှင့် ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သော သဘာဝတော်ကို သွန်သင်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ပိုမိုသန့်ရှင်းပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာကြီးအတွက် တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ဆိုးညစ်သောလမ်း၌ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းခြင်းသည် လျင်မြန်စွာ ပျက်စီးခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေလိမ့်မည်ဟူသောအချက်ကို လူမျိုးတော်အား သတိပေးခဲ့သည်။ မဖြောင့်မတ်သော အမိန့်များကို ထုတ်ပြန်ပြီး၊ လိုအပ်နေသူများကို တရားစီရင်ခြင်းမှ လွှဲဖယ်ကာ၊ ဆင်းရဲသားတို့၏ အခွင့်အရေးကို လုယူပြီး၊ မုဆိုးမများကို သားကောင်ပြုကာ၊ မိဘမဲ့များ၏ ဥစ္စာကို လုယက်သော လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သည့် လျှို့ဝှက်သောလူမျိုးအပေါ် တရားမျှတမှုကို စီရင်ရန် ဘုရားသခင်သည် အာရှုရိလူတို့ကို မိမိ၏တန်ဆာပလာအဖြစ် အသုံးပြုတော်မူလိမ့်မည်။ ထိုသို့သောသူများအတွက်၊ စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ဖျက်ဆီးခြင်းနေ့ရက်သည် ဧကန်မုချ လျင်မြန်စွာ ရောက်လာလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဟေရှာယက ရှင်းလင်းစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။

Isaiah set forth the fact that the entire world was ruled by one God, a God who required righteousness, not only of the Hebrews, but of all the nations of earth, and who would judge all peoples who persisted in their evil ways. The Lord’s judgments would fall upon Assyria and Babylon, upon Philistia and Egypt, upon Moab, Syria, and Tyre. Ultimately the whole earth would be brought to utter ruin because of its iniquity. God alone would be exalted, and His people would worship Him in a new world of perfect joy and peace.

ကမ္ဘာတစ်ခုလုံးကို ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းကသာ အုပ်စိုးတော်မူပြီး၊ ထိုဘုရားသခင်သည် ဟေဗြဲလူများသာမက ကမ္ဘာပေါ်ရှိ လူမျိုးအားလုံးထံမှ ဖြောင့်မတ်ခြင်းကို တောင်းဆိုတော်မူကာ၊ မိမိတို့၏ ဆိုးညစ်သောလမ်းစဉ်၌ ဇွတ်မှိတ်လိုက်နေကြသော လူမျိုးတကာတို့ကို တရားစီရင်မည့်အရှင် ဖြစ်သည်ဟူသောအချက်ကို ဟေရှာယက တင်ပြခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရား၏ တရားစီရင်ခြင်းများသည် အာရှုရိနှင့် ဗာဗုလုန်အပေါ်၌လည်းကောင်း၊ ဖိလိတ္တိနှင့် အီဂျစ်အပေါ်၌လည်းကောင်း၊ မောဘ၊ ဆီးရီးယား၊ နှင့် တုရုမြို့တို့အပေါ်၌လည်းကောင်း ကျရောက်လိမ့်မည်။ အဆုံး၌ ကမ္ဘာမြေကြီးတစ်ခုလုံးသည် မိမိ၏ဒုစရိုက်အပြစ်ကြောင့် လုံးဝပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ရလိမ့်မည်။ ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းသာလျှင် ချီးမြှောက်ခြင်းကို ခံရတော်မူမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တော်၏လူမျိုးတော်သည် ပြီးပြည့်စုံသော ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ငြိမ်သက်ခြင်းရှိသော ကမ္ဘာသစ်တွင် ကိုယ်တော်ကို ကိုးကွယ်ကြလိမ့်မည်။

Isaiah was a statesman as well as a prophet. He deeply loved his nation, and spoke with courage and conviction against any course of action that was not in harmony with the national interest. He saw the folly of relying upon Egypt for help, and called the attention of the leaders of Judah to the fact that the counsel of their wise men would become confused and that Egypt itself would be divided, with one city fighting against another and every man fighting against his neighbor.

ဟေရှာယသည် ပရောဖက်တစ်ဦးဖြစ်သကဲ့သို့ နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏လူမျိုးကို နက်ရှိုင်းစွာ ချစ်မြတ်နိုးခဲ့ပြီး၊ အမျိုးသားစီးပွား အကျိုးစီးပွားနှင့် မကိုက်ညီသော မည်သည့်လုပ်ရပ်ကိုမဆို သတ္တိရှိရှိနှင့် ခိုင်မာသောယုံကြည်ချက်ဖြင့် ဆန့်ကျင်ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူသည် ကူညီမစမှုအတွက် အီဂျစ်နိုင်ငံကို အမှီပြုခြင်း၏ မိုက်မဲမှုကို မြင်ခဲ့ပြီး၊ ယုဒခေါင်းဆောင်များ၏ သတိကို နှိုးဆော်ကာ၊ ၎င်းတို့၏ပညာရှိတို့၏ တိုင်ပင်ချက်များသည် ရှုပ်ထွေးသွားလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့်၊ အီဂျစ်နိုင်ငံကိုယ်တိုင်လည်း ကွဲပြားသွားကာ မြို့တစ်မြို့နှင့်တစ်မြို့ တိုက်ခိုက်ကြပြီး လူတိုင်းသည် မိမိ၏အိမ်နီးနားချင်းကို ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ကြလိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

He counseled against the folly of relying upon worldly alliances for strength. He stressed the fact that the counsel of men would come to nought, and that only those who placed their reliance upon God would ultimately prevail. The people of God would find their strength in having His presence in their midst. But they refused the offer of divine mercy and protection.

သူသည် ခွန်အားအတွက် လောကီမဟာမိတ်များကို အမှီပြုခြင်း၏ မိုက်မဲမှုကို ဆန့်ကျင်၍ အကြံပေးခဲ့သည်။ လူတို့၏တိုင်ပင်ချက်များသည် အချည်းနှီးဖြစ်သွားလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့်၊ ဘုရားသခင်အပေါ်၌သာ အမှီပြုကိုးစားသူများသည် နောက်ဆုံးတွင် အောင်နိုင်ကြလိမ့်မည်ဟူသောအချက်ကို သူအထူးပြုပြောကြားခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်သည် မိမိတို့အလယ်တွင် ကိုယ်တော်ရှိနေခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့၏ခွန်အားကို တွေ့ရှိကြလိမ့်မည်။ သို့သော် ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ကရုဏာတော်နှင့် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှု ကမ်းလှမ်းချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။

Despite impending ruin, Isaiah constantly referred to a remnant who would be faithful to the Lord and who would, accordingly, be saved. Except for this remnant, the professed people of the Lord would be utterly consumed, like Sodom and Gomorrah. The remnant, however, would place their trust in the Holy One of Israel and would learn to walk in His ways.

မကြာမီကျရောက်တော့မည့် ပျက်စီးခြင်းဘေး ရှိနေသော်လည်း၊ ဟေရှာယသည် ထာဝရဘုရားအပေါ် သစ္စာရှိကြမည့်သူများနှင့် ထို့ကြောင့် ကယ်တင်ခြင်းခံရမည့် ကျန်ကြွင်းသောသူများ (remnant) အကြောင်းကို အစဉ်မပြတ် ရည်ညွှန်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ဤကျန်ကြွင်းသောသူများမှတစ်ပါး၊ ထာဝရဘုရား၏လူမျိုးဟု ဝန်ခံသောသူတို့သည် သောဒုံနှင့် ဂေါမောရမြို့ကဲ့သို့ လုံးဝပြာကျပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်။ သို့သော်လည်း ကျန်ကြွင်းသောသူများသည် အစ္စရေး၏သန့်ရှင်းသောသူအပေါ်၌ မိမိတို့၏ကိုးစားမှုကို ထားရှိကြမည်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်တော်၏လမ်းစဉ်များ၌ လျှောက်လှမ်းရန် သင်ယူကြလိမ့်မည်။

Isaiah constantly refers to the Lord as “the Holy One of Israel.” Being holy, He required that His people likewise be holy, and being righteous, He could not tolerate iniquity. Isaiah looked forward to new heavens and a new earth, to a new Jerusalem, which would be “the city of righteousness” (Isa. 1:26). For Isaiah, holiness involved more than a scrupulous observance of the ceremonies and ordinances of religion. These, in fact, were offensive to the Lord unless they were accompanied by a reformation of character and a holy, blameless life.

ဟေရှာယသည် ထာဝရဘုရားကို “အစ္စရေး၏သန့်ရှင်းသောသူ” အဖြစ် အစဉ်မပြတ် ရည်ညွှန်းသည်။ သန့်ရှင်းတော်မူသောအရှင်ဖြစ်၍၊ မိမိ၏လူမျိုးတော်သည်လည်း ထို့အတူ သန့်ရှင်းရန် တောင်းဆိုတော်မူပြီး၊ ဖြောင့်မတ်တော်မူသောအရှင်ဖြစ်၍ ဒုစရိုက်အပြစ်ကို သည်းခံတော်မမူနိုင်ပါ။ ဟေရှာယသည် ကောင်းကင်သစ်နှင့် ကမ္ဘာမြေကြီးသစ်ကိုလည်းကောင်း၊ “ဖြောင့်မတ်ခြင်းမြို့” ဖြစ်လာမည့် ယေရုရှလင်မြို့သစ်ကိုလည်းကောင်း မျှော်လင့်ခဲ့သည် (ဟေရှာယကျမ်း အခန်းကြီး ၁၊ အငယ် ၂၆ / Isa. 1:26)။ ဟေရှာယအတွက်မူ၊ သန့်ရှင်းခြင်းဆိုသည်မှာ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများနှင့် ပညတ်ချက်များကို စေ့စေ့စပ်စပ် လိုက်နာခြင်းထက်မက ပိုမိုပါဝင်သည်။ အစင်စစ်အားဖြင့်၊ စရိုက်လက္ခဏာ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းနှင့် သန့်ရှင်း၍ အပြစ်တင်ခွင့်ကင်းသော အသက်တာတို့ မပါဝင်ပါက၊ ၎င်းအခမ်းအနားများသည် ထာဝရဘုရား၏ ရှေ့တော်၌ စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ်ရာများသာ ဖြစ်ကြသည်။

As far as Israel was concerned, it is evident that Isaiah expected that only a few individuals would escape the imminent doom. For Judah, however, he held out hope that there would be an escape from impending perils. He made it altogether clear, nevertheless, that the only path of safety lay in a return to God and to His ways of righteousness and holiness.

အစ္စရေးနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သမျှမူ၊ မကြာမီကျရောက်တော့မည့် ပျက်စီးခြင်းဘေးမှ လူအနည်းငယ်သာ လွတ်မြောက်လိမ့်မည်ဟု ဟေရှာယ မျှော်လင့်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ သို့သော် ယုဒနိုင်ငံအတွက်မူ၊ မကြာမီကျရောက်တော့မည့် ဘေးအန္တရာယ်များမှ လွတ်မြောက်ခွင့်ရှိလိမ့်မည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ကို သူပေးခဲ့သည်။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ၊ ဘေးကင်းလုံခြုံရာ တစ်ခုတည်းသောလမ်းမှာ ဘုရားသခင်ထံတော်သို့လည်းကောင်း၊ ကိုယ်တော်၏ဖြောင့်မတ်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းခြင်းလမ်းစဉ်များသို့လည်းကောင်း ပြန်လှည့်လာခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း သူ လုံးဝရှင်းလင်းစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။

In the latter part of his book, chs. 40–66, Isaiah sets forth one of the most striking pictures of Israel and Israel’s God found anywhere in the Bible. Here is Inspiration’s most poignant description of Christ as the suffering Saviour (ch. 53). Here is one of the Bible’s most revealing pictures of the infinite greatness and goodness of God. Here also is set forth the great mission of the church. Isaiah saw clearly that Christ would come as a “light to the Gentiles” and that His message of salvation would eventually go “unto the end of the earth” (ch. 49:6). He called upon Zion to awake and to put on her glorious garments (ch. 52:1), to enlarge the place of her tent and to stretch forth the curtains of her habitations in preparation for that glorious hour when she would inherit the Gentiles and cause the desolate cities of earth to be inhabited (ch. 54:2, 3). He bade her to arise and shine, for the glory of the Lord Himself would arise upon her and Gentiles would come to her light and kings to the brightness of her rising (ch. 60:1–3). For principles of interpretation, see pp. 25–38.

၎င်း၏ကျမ်း၏ နောက်ပိုင်းဖြစ်သော အခန်းကြီး ၄၀ မှ ၆၆ (chs. 40–66) တွင်၊ ဟေရှာယသည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို တွေ့ရခဲသော အစ္စရေးလူမျိုးနှင့် အစ္စရေး၏ဘုရားသခင်တို့အကြောင်း အထူးခြားဆုံးသော ပုံရိပ်တစ်ခုကို တင်ပြထားသည်။ ဤနေရာတွင် ဝိညာဉ်တော်မှုတ်သွင်းခြင်း၏ ခရစ်တော်သည် ဒုက္ခခံရသော ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း အထိမိဆုံးသော ဖော်ပြချက် ပါဝင်သည် (အခန်းကြီး ၅၃ / ch. 53)။ ဤနေရာသည် ဘုရားသခင်၏ အတိုင်းအဆမဲ့ကြီးမြတ်ခြင်းနှင့် ကောင်းမြတ်ခြင်းတို့ကို အထင်ရှားဆုံး ဖော်ပြထားသော ကျမ်းစာပုံရိပ်များအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် အသင်းတော်၏ ကြီးမားလှသော သာသနာပြုလုပ်ငန်းတာဝန်ကိုလည်း တင်ပြထားသည်။ ခရစ်တော်သည် “တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ အလင်း” အဖြစ် ကြွလာမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ကယ်တင်ခြင်း သတင်းစကားသည် နောက်ဆုံးတွင် “မြေကြီးစွန်းတိုင်အောင်” ရောက်ရှိသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဟေရှာယ ရှင်းလင်းစွာ မြင်ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၄၉၊ အငယ် ၆ / ch. 49:6)။ သူသည် ဇိအုန်မြို့အား နိုးထရန်နှင့် မိမိ၏ဘုန်းကြီးသော အဝတ်တန်ဆာကို ဝတ်ဆင်ရန် (အခန်းကြီး ၅၂၊ အငယ် ၁ / ch. 52:1)၊ မိမိ၏တဲနေရာကို ကျယ်ဝန်းစေရန်နှင့် မိမိ၏နေအိမ် ကုလားကာများကို ဆန့်ထုတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် တစ်ပါးအမျိုးသားတို့ကို အမွေခံရ၍ ကမ္ဘာမြေကြီး၏ လူဆိတ်ညံရာမြို့များကို လူနေထိုင်ရာဖြစ်စေမည့် ထိုဘုန်းကြီးသော အချိန်နာရီအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်း ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၅၄၊ အငယ် ၂၊ ၃ / ch. 54:2, 3)။ ထာဝရဘုရား၏ ဘုန်းတော်သည် မိမိအပေါ်သို့ ထွန်းလင်း၍ တစ်ပါးအမျိုးသားတို့သည် မိမိ၏အလင်းသို့လည်းကောင်း၊ ရှင်ဘုရင်တို့သည် မိမိ၏ထွန်းလင်းတောက်ပခြင်းသို့လည်းကောင်း လာကြလိမ့်မည်ဖြစ်သောကြောင့်၊ ထ၍ လင်းလော့ဟု သူသည် ဇိအုန်အား မိန့်မှာခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၆၀၊ အငယ် ၁-၃ / ch. 60:1–3)။ အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်းဆိုင်ရာ အခြေခံမူများအတွက် စာမျက်နှာ ၂၅-၃၈ / pp. 25–38 ကိုကြည့်ပါ။

Isaiah is appropriately called the Messianic prophet. No other seems to have had so clear a picture of the holiness and greatness of God, of the person and mission of Christ, of God’s glorious purpose for His church. Isaiah is rightly regarded as the king of Israel’s celebrated prophets, and his writings the masterpiece of all prophetic writings.

ဟေရှာယကို မေရှိယဆိုင်ရာပရောဖက် (Messianic prophet) ဟု ခေါ်ဆိုထိုက်ပေသည်။ အခြားမည်သူမျှ ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် ကြီးမြတ်ခြင်း၊ ခရစ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်နှင့် သာသနာပြုလုပ်ငန်း၊ ၎င်းပြင် မိမိ၏အသင်းတော်အတွက် ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းကြီးသော ရည်ရွယ်ချက်တော်တို့အကြောင်းကို ဤမျှလောက် ရှင်းလင်းသော ပုံရိပ်မျိုး ရှိခဲ့ပုံမပေါ်ပါ။ ဟေရှာယကို အစ္စရေး၏ ကျော်ကြားသော ပရောဖက်တို့၏ ဘုရင်အဖြစ် မှန်ကန်စွာ မှတ်ယူကြပြီး၊ ၎င်း၏အရေးအသားများသည် ပရောဖက်ပြုအရေးအသားအားလုံးတို့၏ အကောင်းဆုံး လက်ရာမွန် ဖြစ်သည်။