ရှင်ယောဟန်ခရစ်ဝင်ကျမ်း ၁၇

 

အခန်းကြီး - ၁၇

chapter 17

၁. ခရစ်တော်သည် မိမိကိုဂုဏ်တင်ပြီးရန် မိမိခမည်းတော်ထံ ဆုတောင်းသည်၊ ၆. မိမိ၏တမန်တော်များကို ထိန်းသိမ်းရန်၊ ၁၁. စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် သစ္စာတရားတို့တွင်၊ ၁၇. သစ္စာတရား၌၊ ၂၀. ၎င်းတို့နှင့် ကောင်းကင်ဘုံ၌ရှိသော ယုံကြည်သူအားလုံးကို ဂုဏ်တင်ပြီးရန်။

1Christ prayeth to his Father to glorify him, 6to preserve his apostles, 11in unity, 17and truth, 20to glorify them, and all other believers with him in heaven.

 

ယေရှု၏ ကောင်းကင်သန့်ရှင်းရာဌာနတွင် ဆုတောင်းပေးမှု၏ပုံဥပမာ။—ဤအခန်းတွင် ခရစ်တော်သည် မိမိ၏စမ်းသပ်ခံရမှုနှင့် လက်ဝါးကပ်တိုင်မစီရင်ခံရမီ မိမိခမည်းတော်ထံ ဆုတောင်းပေးသော ဆုတောင်းချက်ပါရှိသည်။ ဤဆုတောင်းချက်သည် လူသားများအတွက် မိမိကိုယ်ကိုယ်ပူဇော်သော ကြီးမြတ်သောယဇ်ပူဇော်မှု ပြီးစီးပြီးနောက်၊ ကုလ္လာပိဋကအတွင်း၌ ကိုယ်တော်ဆက်လက်ဆုတောင်းပေးမည့် ဆုတောင်းပေးမှုနှင့်ပတ်သက်သော သင်ခန်းစာဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ဖျန်ပြေးဆရာသည် မိမိ၏တပည့်တော်များအား နှိမ့်ချမှုနှင့် နှိမ့်ကျစွာ ကိုယ်ကျိုးမဖက်ဘဲ၊ ကယ်တင်နိုင်စွမ်းရှိသော သူ၏တန်ခိုးကို ယုံကြည်လျက် သူ့ထံသို့လာသော သူအပေါင်းအတွက် ကောင်းကင်သန့်ရှင်းရာဌာနတွင် မိမိ၏ဝန်ဆောင်မှု၏ ဤပုံဥပမာကို ပေးခဲ့သည် (MS ၂၉၊ ၁၉၀၆)။

Illustration of Jesus’ Intercession in Heavenly Sanctuary.—This chapter contains the intercessory prayer offered by Christ to His Father just before His trial and crucifixion. This prayer is a lesson regarding the intercession that the Saviour would carry on within the veil, when His great sacrifice in behalf of men, the offering of Himself, should have been completed. Our Mediator gave His disciples this illustration of His ministration in the heavenly sanctuary in behalf of all who will come to Him in meekness and humility, emptied of all selfishness, and believing in His power to save (MS 29, 1906).

 

၁–၆. ဂယ်သေးမနီ မတိုင်မီ ဆုတောင်းခြင်း။—[ယောဟန် ၁၇:၁–၆ ကိုးကား။] … ဤသည်မှာ ခရစ်တော်၏ တပည့်တော်များနှင့် နောက်ဆုံးဆုတောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဂယ်သေးမနီဥယျာဉ်သို့ မသွားမီ၊ သစ္စာဖောက်ခံရပြီး ဖမ်းဆီးခံရမည့်အချိန်တွင် ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ဂယ်သေးမနီသို့ရောက်သောအခါ၊ ကိုယ်တော်သည် မြေပေါ်တွင် မျက်နှာအပ်လျက် ပြင်းထန်သော ဝေဒနာကိုခံစားရသည်။ သူ၏ဝေဒနာကို ဖြစ်စေသောအရာကား အဘယ်နည်း။ တစ်ကမ္ဘာလုံး၏ အပြစ်များ၏ဝန်သည် သူ၏ဝိညာဉ်ပေါ်တွင် တင်လျက်ရှိသည်။ ဤဆုတောင်းချက်ကို လေ့လာသောအခါ၊ ၎င်းသည် ဤအတွေ့အကြုံနှင့် သစ္စာဖောက်ခံရမှုနှင့် စမ်းသပ်ခံရမှုမတိုင်မီ ဤစကားများကို မိန့်တော်မူခဲ့ကြောင်း သတိရပါစို့ (MS ၅၂၊ ၁၉၀၄)။

1–6. The Prayer Before Gethsemane.—[John 17:1–6 quoted.] … This was Christ’s last prayer with His disciples. It was offered just before He went into the Garden of Gethsemane, where He was to be betrayed and taken. When He reached Gethsemane, He fell prostrate upon the ground, in an agony of distress. What caused His agony? The weight of the sins of the whole world was resting upon His soul. As we study this prayer, let us remember that it was just before this experience and just before His betrayal and trial, that these words were uttered (MS 52, 1904).

 

၁. ဤစကားများကို ယေရှုမိန့်တော်မူသည်။ [ယေရှု၏ ဆုတောင်းပေးခြင်း၊ ယောဟန် ၁၇:၁–၂၆။] ဤဆုတောင်းချက်သည် အပေါ်ထပ်ခန်းတွင် စတင်ခဲ့သော ယေရှု၏ နှုတ်ထွက်အကြံဉာဏ်ကို ဂယ်သေးမနီသို့သွားရာလမ်းတွင် ဆက်လက်ပေးအပ်ပြီး နိဂုံးချုပ်သည်။ ဤဆုတောင်းချက်သည် ယေရှု၏ မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဆုတောင်းများထဲတွင် အရှည်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဘန်ဂယ်လ်က အခန်း ၁၇ နှင့်ပတ်သက်၍ ကျမ်းစာများထဲတွင် စကားလုံးအရ အလွယ်ကူဆုံးဖြစ်သော်လည်း၊ အတွေးအခေါ်အရ အလွန်နက်နဲသည်ဟု ဆိုသည်။ ဤဆုတောင်းချက်သည် သဘာဝအလျောက် သုံးပိုင်းခွဲထားသည်- (၁) မိမိအတွက် ဆုတောင်းခြင်း (အခန်းငယ် ၁–၅)၊ (၂) တပည့်တော်များအတွက် ဆုတောင်းခြင်း (အခန်းငယ် ၆–၁၉)၊ (၃) ယုံကြည်သူအားလုံးအတွက် ဆုတောင်းခြင်း (အခန်းငယ် ၂၀–၂၆)။

1. These words spake Jesus. [Jesus’ Intercessory Prayer, John 17:1–26.] This prayer concludes Jesus’ parting counsel begun in the upper room and continued on the way to Gethsemane. This prayer is the longest of the prayers of Jesus on record. Bengel says with regard to ch. 17 that of all chapters in Scripture it is the easiest in regard to words; the most profound in regard to ideas. The prayer naturally divides itself into three parts: (1) prayer for Himself (vs. 1–5); (2) prayer for the disciples (vs. 6–19); (3) prayer for all believers (vs. 20–26).

 

မျက်လုံးကိုမြှောက်သည်။ အခန်း ၁၁:၄၁ ကိုကြည့်ပါ။

Lifted up his eyes. See on ch. 11:41.

 

ခမည်းတော်။ အခန်း ၁၃:၃၁ ကိုကြည့်ပါ၊ အခန်း ၁၂:၁၆၊ ၂၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။

Father. See on ch. 13:31; cf. ch. 12:16, 23.

 

ဂုဏ်တင်ပြီးပါစေ။ အခန်း ၁၃:၁၃ ကိုကြည့်ပါ၊ အခန်း ၁၂:၁၆၊ ၂၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ယေရှုသည် အောင်မြင်သောသေခြင်းဖြင့် မြှောက်တင်ခြင်းခံရပြီး၊ ၎င်းသည် သူ၏ဂုဏ်အသရေရှိသော ထမြောက်ခြင်းအတွက် လိုအပ်သော နိဒါန်းဖြစ်သည်။

Glorify. See on ch. 13:13; cf. ch. 12:16, 23. Jesus would be glorified by being lifted up, in a victorious death which was the necessary prelude to His glorious resurrection.

 

၂၊ ၃. ခမည်းတော်နှင့် သားတော်၏ဆက်နွယ်မှု။—ယောဟန်အခန်း ၁၇ သည် ဘုရားသခင်နှင့် ခရစ်တော်၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးဆိုင်ရာနှင့် ၎င်းတို့အချင်းချင်း၏ ဆက်နွယ်မှုကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည်။ “ခမည်းတော်၊ အချိန်တန်ပြီ၊” ဟု ခရစ်တော်ကဆိုသည်၊ “သားတော်သည် ခမည်းတော်ကို ဂုဏ်တင်ပြီးနိုင်ရန် သားတော်ကို ဂုဏ်တင်ပြီးပါစေ။” [ယောဟန် ၁၇:၂၃၊ ၃၊ ၅–၁၁ ကိုးကား။] ဤနေရာတွင် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးနှင့် ထူးခြားမှုရှိသည် (MS ၁၂၄၊ ၁၉၀၃)။

2, 3. Relation of Father and Son.—The seventeenth chapter of John speaks plainly regarding the personality of God and of Christ, and of their relation to each other. “Father, the hour is come,” Christ said; “glorify thy Son, that thy Son also may glorify thee.” [John 17:23, 3, 5–11 quoted.] Here is personality, and individuality (MS 124, 1903).

 

၂. တန်ခိုး။ ဂရိဘာသာစကားတွင် “အာဏာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသော exousia (မဿဲ ၂၈:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဇာတိပကတိ။ ဆိုလိုသည်မှာ လူသားများ (မာကု ၁၃:၂၀၊ လုကာ ၃:၆ စသည်တို့နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထာဝရအသက်။ ယောဟန် ၁:၄၊ ၃:၁၆၊ ၈:၅၁၊ ၁၀:၁၀ ကိုကြည့်ပါ၊ ရောမ ၆:၂၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ သင်ပေးတော်မူသည်။ အခန်း ၆:၃၇ ကိုကြည့်ပါ။

2. Power. Gr. exousia, “authority” (see on Matt. 28:18).

Flesh. That is, human beings (cf. Mark 13:20; Luke 3:6; etc.).

Eternal life. See on John 1:4; 3:16; 8:51; 10:10; cf. Rom. 6:23.

Thou hast given. See on ch. 6:37.

 

၃ (ယောဟန် ၁:၄၊ ရောမ ၁၁:၃၃ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ ခရစ်တော်ကို သိခြင်းသည် သူ၏စကားများကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြစ်သည်။—[ယောဟန် ၁၇:၃ ကိုးကား။] ဤစကားများသည် အဓိပ္ပာယ်များစွာရှိသည်။ ခရစ်တော်ကို သိခြင်းအားဖြင့်သာ ဘုရားသခင်ကို သိနိုင်သည်။ ဘုရားသခင်စေလွှတ်တော်မူသောသူသည် ဤစကားများကို နားထောင်ရန် လူအားလုံးကို တိုက်တွန်းသည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏စကားများဖြစ်ပြီး၊ လူအားလုံးသည် ၎င်းတို့ကို ဂရုပြုသင့်သည်၊ အကြောင်းမူကား ၎င်းတို့အားဖြင့် သူတို့သည် တရားစီရင်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ခရစ်တော်ကို ကယ်တင်နိုင်စွမ်းရှိသောအသိဖြင့် သိခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးအသိဖြင့် အသက်ဝင်လှုပ်ရှားစေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူ၏စကားများကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းမရှိလျှင် အခြားအရာအားလုံးသည် တန်ဖိုးမရှိပေ (ST ဇန်နဝါရီ ၂၇၊ ၁၈၉၈)။

3 (see EGW on ch. 1:4; Rom. 11:33). To Know Christ Is to Practice His Words.—[John 17:3 quoted.] These words mean much. It is only by knowing Christ that we can know God. The Sent of God calls upon all to listen to these words. They are the words of God, and all should give heed to them; for by them they will be judged. To know Christ savingly is to be vitalized by spiritual knowledge, to practice His words. Without this, all else is valueless (ST Jan. 27, 1898).

 

၃. သင့်ကိုသိခြင်း။ အတွေ့အကြုံရှိသော၊ အသက်ရှင်သောအသိသည် ထာဝရအသက်သို့ ဦးတည်သည်။ အသိတစ်ခုတည်းတွင် ကယ်တင်ခြင်းမရှိသော်လည်း၊ အသိမရှိဘဲလည်း ကယ်တင်ခြင်းမရှိနိုင်ပေ (ရောမ ၁၀:၁၃–၁၅)။ ဤနေရာတွင် ကယ်တင်နိုင်သောအသိကို မှားယွင်းသောဘုရားများနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် “စစ်မှန်သောဘုရား” နှင့် ယေရှုခရစ်ကို ဗဟိုပြုသော အသိအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ ယုဒလူမျိုး၏ဘာသာတရားတွင် ယေရှုခရစ်ကို သိခြင်းအသိသည် သိသာထင်ရှားစွာ မရှိခဲ့ပေ။ လူများသည် နောက်ဆုံးနေ့တွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောအသိကို ပယ်ရှားခဲ့သောကြောင့် ပယ်ရှားခံရလိမ့်မည် (ဟောရှဲ ၄:၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ခရစ်ယာန်စရိုက်ဖွံ့ဖြိုးမှုတွင် အသိ၏အရေးပါမှုကို ယောဟန် ၁၇:၁၇ တွင်ကြည့်ပါ၊ 5T ၇၄၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။

3. Know thee. Experimental, living knowledge leads to life eternal. There is no salvation in knowledge alone, but neither can there be salvation without knowledge (Rom. 10:13–15). Saving knowledge is here defined as that which is centered upon the “true God,” in contrast with false gods, and upon Jesus Christ. It was the knowledge of Jesus Christ that was strikingly absent from the religion of the Jews. Men will be rejected in the last day because they have rejected the essential knowledge (see on Hosea 4:6). For the importance of knowledge in the development of Christian character see on John 17:17; cf. 5T 743.

၄-၁၀။ ယုံကြည်သူများတွင် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်။—ယေရှုသည် မိမိခမည်းတော်နှင့် ဆုတောင်းရာတွင်၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ လူသားများအတွက် ပြုလုပ်ခဲ့သော စာချုပ်တွင် ခမည်းတော်အား ဖြည့်ဆည်းရန် တာဝန်ရှိစေမည့် အခြေအနေများကို ဖြည့်ဆည်းပြီးပြီဖြစ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်။ သူဆုတောင်းသည်။ “သင်ပေးအပ်သောအမှုကို အကျွန်ုပ်ပြီးမြောက်ခဲ့ပြီ။ [ဆိုလိုသည်မှာ၊ လူသားများလိုက်နာရန် ပုံသက်သေအဖြစ် ဤလောက၌ ဖြောင့်မတ်သောစရိုက်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။] ယခုမူကား၊ အိုခမည်းတော်၊ ဤလောကမဖြစ်ပေါ်မီ သင်နှင့်အတူ အကျွန်ုပ်ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်အသရေဖြင့် သင်ကိုယ်တော်တိုင်နှင့်အတူ အကျွန်ုပ်ကို ဂုဏ်ပြုတော်မူပါ။” ဤဆုတောင်းချက်တွင်၊ သူပြီးမြောက်ခဲ့သော အမှုနှင့် သူ၏နာမကို ယုံကြည်သူများအားလုံးကို ပေးအပ်ခဲ့သော အရာများကို ထပ်မံဖော်ပြသည်။ သူသည် ဤဆုလာဘ်ကို အလွန်တန်ဖိုးထားသောကြောင့်၊ လူသားများကို ရွေးနုတ်ရန် သူခံစားခဲ့ရသော ဝေဒနာကို မေ့လျော့သွားသည်။ သူသည် မိမိကို ယုံကြည်သူများတွင် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်ဟု ကြေငြာသည်။ သူ၏နာမအတွက် အသင်းတော်သည်၊ သူစတင်ခဲ့သော အမှုကို ဂုဏ်ပြုထွန်းလင်းစေရန် ဆောင်ရွက်ရမည်။ ထိုအသင်းတော်သည် ဘုရားသခင်၏ ပရဒိသုတွင် နောက်ဆုံးတွင် ရွေးနုတ်ခြင်းခံရသောအခါ၊ သူသည် မိမိဝိညာဉ်ခန္ဓာ၏ ပင်ပန်းမှုကို ကြည့်ရှုပြီး ကျေနပ်လိမ့်မည်။ ထာဝရတည်မြဲသော အချိန်တစ်လျှောက်လုံး၊ ရွေးနုတ်ခြင်းခံရသော အင်အားစုသည် သူ၏ အဓိကဂုဏ်အသရေဖြစ်လိမ့်မည်။

4–10. Glorified in Those Who Believe.—In the intercessory prayer of Jesus with His Father, He claimed that He had fulfilled the conditions which made it obligatory upon the Father to fulfill His part of the contract made in heaven, with regard to fallen man. He prayed: “I have finished the work which thou gavest me to do. [That is, He had wrought out a righteous character on earth as an example for men to follow.] And now, O Father, glorify thou me with thine own self with the glory which I had with thee before the world was.” In this prayer He further goes on to state what is comprehended by the work which He has accomplished, and which has given Him all those who believe on His name. He values this recompense so highly that He forgets the anguish it has cost Him to redeem fallen man. He declares Himself glorified in those who believe on Him. The church, in His name, is to carry to glorious perfection the work which He has commenced; and when that church shall be finally ransomed in the Paradise of God, He will look upon the travail of His soul and be satisfied. Through all eternity the ransomed host will be His chief glory (3SP 260, 261).

 

၄။ သင့်ကို ဂုဏ်ပြုသည်။ ဝါကျ၏ ဒုတိယပိုင်းသည် ပထမပိုင်းကို ချဲ့ထွင်ဖြည့်စွမ်းပေးသည်။ ယေရှုသည် လူသားများကို ကယ်တင်ရန်လာရောက်ခဲ့သော အမှုပြီးမြောက်ခြင်းတွင် ဘုရားသခင်သည် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်။

4. Glorified thee. The second part of the sentence amplifies the first. God was glorified in the completion of the work that Jesus came to do for the salvation of man.

 

၅။ အဆွယ်ကို ဖယ်ရှားပါ။—[ယောဟန် ၁၇:၁–၅ ကို ကိုးကားသည်။] ခရစ်တော်သည် လူ့သဘာဝ၏ ဂုဏ်အသရေ ထင်ရှားခြင်းအတွက် ဆုတောင်းခြင်းမဟုတ်။ အကြောင်းမှာ ထိုလူ့သဘာဝသည် သူ၏ရှေ့ဖြစ်တည်မှုတွင် တစ်ခါမျှ မရှိခဲ့ပေ။ သူသည် ဘုရားသခင်နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်ရာ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ဂုဏ်အသရေနှင့်ပတ်သက်၍ မိမိခမည်းတော်ထံ ဆုတောင်းနေသည်။ သူ၏ဆုတောင်းချက်သည် ဖျန်ဖြေသူတစ်ဦး၏ ဆုတောင်းချက်ဖြစ်သည်။ သူတောင်းပန်သော ကျေးဇူးမှာ ဘုရားသခင်နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်စဉ်က ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သော ထိုဘုရားဂုဏ်အသရေ ထင်ရှားခြင်းဖြစ်သည်။ အဆွယ်ကို ဖယ်ရှားပါ၊ သူကပြောသည်၊ ဤလောကမဖြစ်ပေါ်မီ သင်နှင့်အတူ အကျွန်ုပ်ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်အသရေကို ထင်ရှားစေပါ။

5. Let the Veil Be Removed.—[John 17:1–5 quoted.] Christ is not praying for the manifestation of the glory of human nature; for that human nature never had an existence in His pre-existence. He is praying to His Father in regard to a glory possessed in His oneness with God. His prayer is that of a mediator; the favor He entreats is the manifestation of that divine glory which was possessed by Him when He was one with God. Let the veil be removed, He says, and let My glory shine forth—the glory which I had with Thee before the world was (ST May 10, 1899).

 

၅၊ ၂၄ (ဟေဗြဲ ၁:၆၊ ၁ ယောဟန် ၂:၁၊ ယောဟန် ၂၀:၁၆၊ ၁၇၊ ဟေဗြဲ ၃:၁–၃ ကို ကြည့်ပါ)။ ကောင်းကင်ဘုံတွင် ခရစ်တော်၏ လူသိရှင်ကြား ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း။—ခရစ်တော်၏ ဆုတောင်းချက်သည် ဖြေကြားခံရသည်။ သူသည် ဤလောကမဖြစ်ပေါ်မီ မိမိခမည်းတော်နှင့်အတူ ရရှိခဲ့သော ဂုဏ်အသရေဖြင့် ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသည်။ သို့သော် ဤဂုဏ်အသရေအလယ်တွင်၊ ခရစ်တော်သည် ဤလောက၌ ပင်ပန်းရုန်းကန်နေရသော သူ၏လူများကို မေ့လျော့မထားခဲ့ပေ။ သူသည် မိမိခမည်းတော်ထံမှ တောင်းဆိုချက်တစ်ခုရှိသည်။ သူသည် ကောင်းကင်အင်အားစုကို နောက်သို့ဖယ်ထားပြီး၊ ယေဟောဝါ၏ ရှေ့တော်သို့ တိုက်ရိုက်ရောက်ရှိသည်အထိ စောင့်ဆိုင်းကာ၊ ထို့နောက် သူ၏ရွေးချယ်ခံရသူများအတွက် ဆုတောင်းချက်ကို တင်ပြသည်။

5, 24 (Heb. 1:6; 1 John 2:1; see EGW on John 20:16, 17; Heb. 3:1–3). Public Reinstatement of Christ in Heaven.—The prayer of Christ was answered. He was glorified with the glory which He had with His Father before the world was. But amid this glory, Christ does not lose sight of His toiling, struggling ones upon earth. He has a request to make of His Father. He waves back the heavenly host until He is in the direct presence of Jehovah, and then He presents His petition in behalf of His chosen ones.

 

“ခမည်းတော်၊” သူကပြောသည်၊ “သင်ပေးအပ်သော သူများလည်း အကျွန်ုပ်ရှိရာအရပ်တွင် အကျွန်ုပ်နှင့်အတူ ရှိစေလိုပါသည်။” ထို့နောက် ခမည်းတော်က ကြေငြာသည်၊ “ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်အားလုံးတို့သည် သူ့ကို ကိုးကွယ်ကြစေ။” ကောင်းကင်အင်အားစုသည် သူ့ရှေ့တွင် ဦးညွှတ်ကြပြီး၊ အောင်မြင်မှုနှင့် ဝမ်းမြူးမှုသီချင်းကို ဆိုကြသည်။ ကောင်းကင်ဘုရင်ကို ဂုဏ်အသရေဖြင့် ဝိုင်းရံထားပြီး၊ ကောင်းကင်ဉာဏ်ရည်များအားလုံးက မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏သားတော်သည် လူသားဖြစ်လာရန် မိမိဆန္ဒအလျောက် စွန့်လွှတ်ခဲ့သော ဂုဏ်အသရေနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာနေရာတွင် လူသိရှင်ကြား ပြန်လည်ထူထောင်ခံရသည့် မြင်ကွင်းကို စကားလုံးများဖြင့် ဖော်ပြရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။

“Father,” He says, “I will that they also, whom thou hast given me, be with me where I am.” And then the Father declares, “Let all the angels of God worship him.” The heavenly host prostrate themselves before Him, and raise their song of triumph and joy. Glory encircles the King of heaven, and was beheld by all the heavenly intelligences. No words can describe the scene which took place as the Son of God was publicly reinstated in the place of honor and glory which He voluntarily left when He became a man.

 

ယခုအခါ၊ ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသော ခရစ်တော်သည်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ညီအစ်ကိုဖြစ်သော်လည်း၊ ကောင်းကင်ဘုံ၌ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဥပဒေဆရာဖြစ်သည်။

And today Christ, glorified, and yet our brother, is our Advocate in the courts of heaven (ST May 10, 1899).

 

၅။ အကျွန်ုပ်ကို ဂုဏ်ပြုတော်မူပါ။ အခန်းကြီး ၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ယေရှုသည် မိမိ၏ယခင်ဂုဏ်အသရေသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိရန် ဆုတောင်းသည်။ ခရစ်တော်၏ ရှေ့ဖြစ်တည်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ အခန်းကြီး ၁:၁၊ ၁၄၊ အခန်းကြီး ၈:၅၈ ကို ကြည့်ပါ။ ဤဆုတောင်းချက်၏ ဖြည့်ဆည်းခြင်းကို ပေါလုက ဖော်ပြသည်။ “ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည်လည်း သူ့ကို အလွန်ချီးမြှောက်တော်မူပြီး၊ အမည်အားလုံးထက် သာလွန်သော အမည်တစ်ခုကို ပေးသနားတော်မူသည်” (ဖိလိပ္ပိ ၂:၉)။

5. Glorify thou me. Compare v. 1. Jesus prays that He might return to His former glory. On the pre-existence of Christ see on ch. 1:1, 14; cf. ch. 8:58). Paul describes the fulfillment of this prayer: “Wherefore God also hath highly exalted him, and given him a name which is above every name” (Phil. 2:9).

 

သင်၏နာမတော်။ ဤနေရာတွင် “နာမ” သည်၊ မကြာခဏဖြစ်တတ်သည့်အတိုင်း၊ စရိုက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယေရှုသည် မိမိခမည်းတော်၏ စရိုက်ကို ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ ထင်ရှားစေသူအဖြစ် အခန်းကြီး ၁:၁၄၊ ၁၈ ကို ကြည့်ပါ။

Thy name. “Name” here, as often, stands for character. For Jesus as the personal revelation of the character of His Father see on ch. 1:14, 18.

 

သင်ပေးအပ်သည်။ အခန်းကြီး ၆:၃၇ ကို ကြည့်ပါ။ ခမည်းတော်နှင့် သားတော်၏ တစ်သားတည်းဖြစ်မှုကို အလေးပေးဖော်ပြသည် (အခန်းကြီး ၁၀:၃၀ ကို ကြည့်ပါ)။

Thou gavest. See on ch. 6:37. The unity of Father and Son is stressed (see on ch. 10:30).

 

သင်၏စကားတော်ကို စောင့်ထိန်းကြသည်။ “သင်၏ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းကြသည်” နှင့် ညီမျှသည်။ ၎င်းသည် ပြီးပြည့်စုံသော နာခံမှုကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ယုဒလူများအများစုနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အနေဖြင့် တပည့်များသည် ယေရှုနှင့်အတူ မိမိတို့၏ဘဝကို ပူးပေါင်းကာ တပည့်ဖြစ်မှု၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်ကို ဖော်ပြသည်။

Kept thy word. Equivalent to “kept thy commandments.” This does not imply perfect obedience, but notes that in contrast with the majority of the Jews the disciples had cast their lot with Jesus and had sought to fulfill the requirements of discipleship.

 

၆။ ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားခြင်း။—“သူတို့သည် သင်၏စကားတော်ကို စောင့်ထိန်းကြသည်” ဟူသော ဤစကားများကို ကျွန်ုပ်တို့အကြောင်း ပြောဆိုခြင်းသည် ဂုဏ်ကျေးဇူးကြီးမားခြင်းဖြစ်လိမ့်မည်။ သို့သော် မကြာခဏဆိုသလို မိမိကိုယ်ကို ဝင်ရောက်လာတတ်သည်။ မိမိကိုယ်ကိုသည် အုပ်စိုးမှုအတွက် ရုန်းကန်တတ်သည်။

6. A Great Honor.—What a glorious commendation—“They have kept thy word.” To have these words said of us would be a great honor. But too often self comes in; self strives for the mastery (MS 52, 1904).

 

၇။ သူတို့သိကြသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ ဂရိဘာသာအရ “သူတို့သည် သိရှိလာပြီး ယခုအခါ သတိပြုမိကြသည်။” ခရစ်တော်နှင့် ခမည်းတော်၊ ယုဒလူများကိုးကွယ်သော ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်နွှယ်မှုသည် ယေရှု၏သွန်သင်ချက်များတွင် အမြဲတစေ အလေးပေးဖော်ပြသောအချက်ဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၈; ၁၀၊ စသည်)။ ယုဒလူများက သူ့ကို ဘုရားသခင်ကို မိမိခမည်းတော်ဟု ဆိုသည့်အတွက် ဘုရားသခင်ကို မထီမဲ့မြင်ပြုသူအဖြစ် စွပ်စွဲပြီး လူလိမ်အဖြစ် တံဆိပ်ကပ်ခဲ့သော်လည်း၊ တပည့်များသည် သူ၏မူလဇစ်မြစ်နှင့် အမှန်တရားကို ယုံကြည်လက်ခံခဲ့ကြသည်။

7. They have known. That is, according to the Greek, “they have come to know and are now aware.” Christ’s relationship with the Father, the God whom the Jews worshiped, was a point of constant emphasis in the teachings of Jesus (chs. 8; 10; etc.). The Jews charged Him with blasphemy and branded Him an impostor for claiming that God was His Father, but the disciples were persuaded of His true origin and identity.

 

၈။ သင်ပေးအပ်သည်။ လူ့ဇာတိခံယူစဉ်အတွင်း ခရစ်တော်သည် ခမည်းတော်အပေါ် မှီခိုအားထားမှုကို ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြသည် (အခန်းကြီး ၁:၁၄၊ ၅:၁၉၊ ၃၀)။

8. Thou gavest me. A further emphasis on the dependence of Christ on the Father during the incarnation (chs. 1:14; 5:19, 30).

 

လက်ခံကြသည်။ အခန်းကြီး ၇ ကို ကြည့်ပါ။

Received them. See on v. 7.

 

၉။ သူတို့အတွက် အကျွန်ုပ်ဆုတောင်းသည်။ တပည့်များကို ယခင်ကပင် မိတ်ဆက်ပြီးဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၆–၈)။ ယခုမူ သူတို့အတွက် ဆုတောင်းချက်စတင်သည်။

9. I pray for them. The disciples have already been introduced (vs. 6–8); now the prayer for them begins.

 

ဤလောကအတွက်မဟုတ်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ ယခုအချိန်တွင်ဖြစ်သည်။ ယခုအချိန်တွင် ယေရှုသည် မိမိ၏တပည့်များကို အာရုံစိုက်နေသည်။ ယေရှုသည် ဤလောကကို မိမိသို့မဟုတ် ခမည်းတော်၏ ဂရုစိုက်မှုပြင်ပတွင် ရှိသည်ဟု မဖော်ပြပေ။ ဘုရားသခင်သည် ဤလောကကို ချစ်တော်မူပြီး၊ အားလုံးအတွက် ကယ်တင်ခြင်းကို လွတ်လပ်စွာ ပေးအပ်တော်မူသည် (ယောဟန် ၃:၁၆၊ ဗျာဒိတ် ၂၂:၁၇)။ နောက်ပိုင်းတွင် ယေရှုသည် မိမိ၏ဆုတောင်းချက်တွင် “သူတို့၏စကားအားဖြင့် အကျွန်ုပ်ကို ယုံကြည်မည့်သူများအတွက်လည်း” ထည့်သွင်းသည် (ယောဟန် ၁၇:၂၀)။

Not for the world. That is, at the present time. For the moment Jesus is concentrating upon His disciples. Jesus is not representing the world as outside the pale of His or His Father’s solicitude. God loves the world and freely offers salvation to all (John 3:16; Rev. 22:17). Later Jesus includes in His prayer “them also which shall believe on me through their word” (John 17:20).

 

သင်ပေးအပ်သည်။ အခန်းကြီး ၆:၃၇ ကို ကြည့်ပါ။

Hast given me. See on ch. 6:37.

 

၁၀။ အကျွန်ုပ်၏သူများသည် သင့်ဥစ္စာဖြစ်သည်။ အပြန်အလှန်ပိုင်ဆိုင်မှုသည် ခမည်းတော်နှင့် သားတော်၏ တစ်သားတည်းဖြစ်မှုကို ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြသည် (အခန်းကြီး ၆ ကို ကြည့်ပါ)။

 

၁၀. ကျွန်ုပ်၏ဥစ္စာများသည် သင်၏ဥစ္စာများဖြစ်သည်။ အပိုင်ဆိုင်မှုအပြန်အလှန်သည် ခမည်းတော်နှင့် သားတော်၏ တစ်သားတည်းဖြစ်မှုကို ပိုမိုအလေးပေးဖော်ပြသည် (အခန်းငယ် ၆ ကိုကြည့်ပါ)။

10. Mine are thine. The mutual ownership further emphasizes the oneness of the Father and the Son (see on v. 6).

 

ဘုန်းတန်ခိုးတော်ထင်ရှားခြင်း။ ခမည်းတော်သည် ခရစ်တော်၏ နာခံမှုဖြင့် ဘုန်းတန်ခိုးထင်ရှားခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့အတူ သားတော်သည် တပည့်တော်များ၏ နာခံမှု၊ အထူးသဖြင့် ကမ္ဘာသို့သူတို့၏သာသနာပြုမစ်ရှင်ကို ဆောင်ရွက်မှုဖြင့် ဘုန်းတန်ခိုးထင်ရှားခဲ့သည်။

Glorified. The Father was glorified by the obedience of Christ (see on v. 4). Likewise the Son was glorified by the obedience of the disciples, especially by their carrying out their mission to the world.

 

၁၁. မရှိတော့ပါ။ နီးကပ်လာသောအနာဂတ်ကို ယခုအချိန်အဖြစ် မှတ်ယူသည်။ ဂျူးရိုးရာအရ ကားတိုင်မှာ သံတိုင်စိုက်ခံရမည့်နေ့သည် ရောက်ရှိပြီဖြစ်သည်။

11. No more. The immediate future is regraded as present. By Jewish reckoning the day of crucifixion had already arrived.

 

သင့်ထံသို့ ကျွန်ုပ်လာပါသည်။ သို့မဟုတ် “သင့်ထံသို့ ကျွန်ုပ်လာနေပါသည်” ဟူ၍ အနာဂတ်ကိုဖော်ပြသော ယခုကာလဖြစ်ပြီး၊ ယေရှု၏ ခမည်းတော်ထံသို့ ပြန်လာခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည်၊ ဘုရားထံဆုတောင်းရန် ချဉ်းကပ်ခြင်းမဟုတ်ပါ။

I come to thee. Or, “I am coming to thee,” a futuristic present, referring to Jesus’ return to the Father, not to His approach to God in prayer.

 

သန့်ရှင်းသောခမည်းတော်။ ဤဘွဲ့အမည်သည် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤနေရာတွင်သာ တွေ့ရသည်။ အခန်းငယ် ၁၊ ၅ တွင် “ခမည်းတော်” ဟူ၍ ခေါ်ဆိုပြီး၊ အခန်းငယ် ၂၅ တွင် “ဖြောင့်မတ်သောခမည်းတော်” ဟူ၍ဖြစ်သည်။ ဤဘွဲ့အမည်ကို နောက်ဆက်တွဲဆုတောင်းချက်များအတွက် ရွေးချယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ အခန်းငယ် ၁၇-၁၉ ၏အကြောင်းအရာမှာ သန့်ရှင်းစေခြင်းဖြစ်သည်။ “သန့်ရှင်းစေ” ဟူသောစကားလုံးမှာ “hagiazō” ဖြစ်ပြီး “သန့်ရှင်းစေသည်” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ “သန့်ရှင်းသောခမည်းတော်” ဟူသောဘွဲ့တွင် “သန့်ရှင်း” ဟူသောစကားလုံးမှာ “hagios” ဖြစ်ပြီး “သန့်ရှင်း” ဟူ၍ မှန်ကန်စွာ ဘာသာပြန်သည်။ တပည့်တော်များကို သန့်ရှင်းစေရန် ဆုတောင်းသူမှာ သန့်ရှင်းသောခမည်းတော်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏သန့်ရှင်းမှုကို လေဝိအုပ်စား ၁၁:၄၄ တွင်ကြည့်ပါ၊ ၁ ပေတရု ၁:၁၆ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ “သန့်ရှင်းသောခမည်းတော်” ဟူသောဘွဲ့သည် Didache ၁၀:၂ ရှိ ယူကရစ်ဆုတောင်းချက်တွင်လည်း ပေါ်ထွက်သည်။

Holy Father. This title occurs only here in the NT. In vs. 1, 5 the form of address is “Father,” and in v. 25 it is “righteous Father.” The term was doubtless chosen in view of the requests to follow. The subject of vs. 17–19 is sanctification. The word for “sanctify” (v. 17) is hagiazō, “to make holy,” and the word for “holy” in the title “Holy Father” is hagios, correctly rendered “holy.” It is the Holy Father who is petitioned to make the disciples holy. On the holiness of God see Lev. 11:44; cf. 1 Peter 1:16. The title “Holy Father” also appears in a eucharistic prayer in the Didache 10:2.

 

စောင့်ထိန်းပါ။ ယေရှုသည် ထွက်ခွာတော့မည်ဖြစ်ရာ တပည့်တော်များကို ခမည်းတော်၏ စောင့်ရှောက်မှုအောက်သို့ အပ်နှံသည် (အခန်းငယ် ၁၁၊ ၁၂ ကိုကြည့်ပါ)။ သူတို့သည် မကောင်းသောကမ္ဘာတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး အပြစ်တရားနှင့်တိုက်ပွဲတွင် အထူးကျေးဇူးတော်လိုအပ်မည်။ ဤစောင့်ထိန်းနိုင်သောတန်ခိုးကို ခရစ်ယာန်တိုင်း တောင်းခံနိုင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် သူ့အား သည်းခံနိုင်သည်ထက် သာ၍ စုံစမ်းခြင်းခံရစေမည်မဟုတ် (၁ ကောရိန္သု ၁၀:၁၃)။ သူသည် ကောင်းကင်တန်ခိုးနှင့် အလင်းအောက်တွင် တိုက်ပွဲဝင်နေသမျှ စာတန်၏တိုက်ခိုက်မှုများကို ခံနိုင်ရည်ရှိသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် စောင့်ထိန်းခံရန် ရွေးချယ်သူများကိုသာ စောင့်ထိန်းပေးသည်။ ဘုရားသခင်၏ အကြံဉာဏ်ကို ဆန့်ကျင်၍ လူများသည် ရန်သူ၏လယ်ပြင်ပေါ်သို့ မတရားဝင်ရောက်သောအခါ ဘုရားသခင်၏တန်ခိုးဖြင့် စောင့်ထိန်းခံရရန် မမျှော်လင့်နိုင်ပါ။

Keep. Jesus is about to leave; hence He commits the disciples to His Father’s care (see vs. 11, 12). They would be left in an evil world and would need special grace in their battle against sin. This keeping power every Christian may claim. God will not suffer him to be tempted above what he is able to bear (1 Cor. 10:13). He is impregnable to the assaults of Satan so long as he battles in the strength and light of Heaven. However, God keeps only those who choose to be kept. When against divine counsel men willfully place themselves upon the enemy’s ground they cannot expect to be preserved by the power of God.

 

သူတို့ကို။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၄၆ ကိုကြည့်ပါ) “အဘယ်အရာ” ဟူ၍ ဖတ်ရှုခြင်းကို ထောက်ခံသည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ “နာမတော်” ဖြစ်သည်။ ဤဖတ်ရှုမှုသည် ဘုရားသခင်သည် သားတော်အား နာမတော်ပေးအပ်ခဲ့သည်ဟူသော အတွေးကို ဖော်ပြသည်။ ဤသဘောတရားကို အခန်း ၁:၁၈၊ ၁၄:၉ အလင်းတွင် နားလည်နိုင်သည်။ ယေရှုသည် ခမည်းတော်၏ နာမ၊ သို့မဟုတ် စရိုက်ကို ကိုယ်စားပြုရန်လာခဲ့ပြီး၊ သူ၏လူ့ဇာတိဖြစ်လာစဉ်တွင် ခမည်းတော်၏အာဏာအောက်တွင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

Whom. Textual evidence favors (cf. p. 146) the reading “which,” that is, the “name.” This reading conveys the thought that God gave His name to the Son. This concept could be understood in the light of chs. 1:18; 14:9. Jesus came to represent the name, or character, of His Father, and functioned during His incarnation under the authority of His Father.

 

၁၂. ကျွန်ုပ်သည် သူတို့ကို စောင့်ထိန်းခဲ့သည်။ အခန်းငယ် ၁၁ ကိုကြည့်ပါ။

12. I kept them. See on v. 11.

 

သင်ပေးသောသူများ။ အခန်း ၆:၃၇ ကိုကြည့်ပါ။

Thou gavest me. See on ch. 6:37.

 

ပျက်စီးခြင်း၏သား။ ဆိုလိုသည်မှာ ယုဒရှကာရုတ်ဖြစ်သည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ပျက်စီးခြင်း၊ သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးခြင်းသို့ ဦးတည်သူတစ်ဦးကို ဖော်ပြသည်။ ဤဘွဲ့အမည်ကို ၂ သက်သာလောနိမှာ ၂:၃ တွင် အန္တီခရစ်အား အသုံးပြုသည်။ ပျက်စီးခြင်းဟူသောစကားလုံးမှာ “apōleia” ဖြစ်ပြီး၊ မကြာခဏဖြစ်ပေါ်ကာ မကောင်းသောသူများ၏ နောက်ဆုံးဖျက်ဆီးခြင်းကို ဖော်ပြလေ့ရှိသည် (မဿဲ ၇:၁၃၊ ရောမ ၉:၂၂၊ ဖိလိပ္ပိ ၃:၁၉၊ ဟေဗြဲ ၁၀:၃၉၊ ဗျာဒိတ် ၁၇:၈၊ ၁၁ စသည်ဖြင့်ကြည့်ပါ)။ ယုဒသည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ရွေးချယ်မှုဖြင့် ဖျက်ဆီးခြင်းသို့ ဦးတည်သူဖြစ်လာခဲ့သည် (ယောဟန် ၃:၁၇-၂၀ ကိုကြည့်ပါ)။

Son of perdition. That is, Judas Iscariot. The expression describes one destined to perdition, or destruction. The title is applied to the Antichrist in 2 Thess. 2:3. The word for perdition (apōleia) occurs frequently and often describes the final destruction of the wicked (see Matt. 7:13; Rom. 9:22; Phil. 3:19; Heb. 10:39; Rev. 17:8, 11; etc.). By his own choice Judas became a man destined to destruction (see on John 3:17–20).

 

ပြည့်စုံရန်အလို့ငှာ။ ဤဝါကျသည် ရည်ရွယ်ချက်ထက် ရလဒ်ကို ဖော်ပြသည်ဟု နားလည်ရမည်။ ဂရိစကားသည် နှစ်မျိုးလုံးနားလည်နိုင်သည် (မဿဲ ၁:၂၂၊ ယောဟန် ၉:၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ယုဒသည် ယေရှုကို သစ္စာဖောက်ရန် ကံသတ်မှတ်ခံထားခြင်းမဟုတ် (ယောဟန် ၆:၇၁၊ ၁၃:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ သူ၏ရက်စက်သောလုပ်ရပ်သည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ရွေးချယ်မှုဖြစ်သည်။ ရည်ညွှန်းထားသည့်ကျမ်းပိုဒ်မှာ ဆာလံ ၄၁:၉ ဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ယောဟန် ၁၃:၁၈ တွင် ဖော်ပြထားသည်။

Might be fulfilled. This clause should doubtless be understood as expressing result rather than purpose. The Greek may be understood either way (see on Matt. 1:22; John 9:3). Judas was not destined to betray Jesus (see on John 6:71; 13:18). His heinous act was by his own choice. The passage alluded to is probably Ps. 41:9, the one mentioned in John 13:18.

 

၁၃. သင့်ထံသို့ ကျွန်ုပ်လာပါသည်။ အခန်းငယ် ၁၁ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ယေရှု၏ ခမည်းတော်ထံသို့ ပြန်လာခြင်းကို ရည်ညွှန်းသည် (အထက်ပါမှတ်ချက်များကိုကြည့်ပါ)။

13. Come I to thee. A reference to Jesus’ return to the Father, as in v. 11 (see comments there).

 

ဝမ်းမြောက်ခြင်းပြည့်စုံရန်။ အခန်း ၁၅:၁၁ ကိုကြည့်ပါ၊ အခန်း ၁၆:၂၄ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။

Joy fulfilled. See on ch. 15:11 cf. ch. 16:24.

 

၁၄. သူတို့အား ပေးအပ်ခဲ့သည်။ အခန်းငယ် ၈၊ ၁၇ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ။ တပည့်တော်များထံသို့ ပေးအပ်ခဲ့သောနှုတ်ကပတ်တော်ကို သူတို့သည် ထိန်းသိမ်းခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၆)။

14. Given them. Compare vs. 8, 17. The word delivered to them the disciples had kept (v. 6).

 

သူတို့ကို မုန်းတီးသည်။ အခန်း ၁၅:၁၈-၂၁ ကိုကြည့်ပါ။

Hated them. See on ch. 15:18–21.

 

ကမ္ဘာ၏အရာမဟုတ်။ သူတို့သည် ကမ္ဘာတွင်ရှိသော်လည်း (အခန်းငယ် ၁၁၊ ၁၅) ကမ္ဘာ၏စိတ်ဓာတ်ကို မမွေ့လျော်ခဲ့ပါ။ သူတို့သည် ကမ္ဘာသို့စေလွှတ်ခံရသည် (အခန်းငယ် ၁၈) တစ်ဦးချင်းစီကို ကမ္ဘာကိုစွန့်လွှတ်ရန် ဆွဲဆောင်ရန်အတွက်ဖြစ်သည် (မာကု ၁၆:၁၅)။

Not of the world. They were in the world (vs. 11, 15) but did not partake of the spirit of the world. They were sent into the world (v. 18) that they might induce others to renounce the world (Mark 16:15).

 

၁၅. ကမ္ဘာမှထုတ်ယူခြင်း။ ဤသည်မှာ ကမ္ဘာ၏မကောင်းမှုမှ ကာကွယ်ခံရရန် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဟု ထင်ယောင်ထင်မှားဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် တပည့်တော်များသည် ယေရှုသည် သူ၏အမှုကို ပြီးမြှောက်ရန် ကမ္ဘာသို့လာခဲ့သည့်အတိုင်း ကမ္ဘာတွင် ပြီးမြှောက်ရမည့်မစ်ရှင်ရှိသည် (အခန်းငယ် ၄ ကိုကြည့်ပါ)။

15. Out of the world. This might be thought to be the most effective means of being preserved from the evil of the world. But the disciples had a mission to accomplish in the world, even as Jesus had come into the world to accomplish His work (see v. 4).

 

မကောင်းမှု။ ဂရိစကားသည် မကောင်းမှုကို နိယာမတစ်ခုအဖြစ် သို့မဟုတ် မကောင်းသောသူတစ်ဦးအဖြစ် ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်နိုင်သည် (မဿဲ ၆:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ နှစ်မျိုးလုံးသည် အကြောင်းအရာနှင့် သင့်လျော်သည်။ တူညီသောစကားလုံးသည် ၁ ယောဟန် ၅:၁၈ တွင်ပေါ်ထွက်သော်လည်း၊ ထိုနေရာ၌ မတူညီသောသဒ္ဒါပုံစံသည် နာမဝိသေသနကို ယောက်ျားအဖြစ်သတ်မှတ်ပြီး၊ မကောင်းသောသူတစ်ဦးကို ရှင်းလင်းစွာ ရည်ညွှန်းသည်။

The evil. The Greek may be understood as referring either to evil as a principle or to the evil one (see on Matt. 6:13). Either meaning is appropriate to the context. The same word appears in 1 John 5:18, but there a different grammatical case identifies the adjective as masculine, so making it a clear reference to the evil one.

 

၁၆. ကမ္ဘာ၏အရာမဟုတ်။ အခန်းငယ် ၁၄ ကိုကြည့်ပါ။

16. Not of the world. See on v. 14.

 

၁၇. သန့်ရှင်းစေပါ။ ဂရိစကားလုံး “hagiazō” သည် စကားလုံးအရ “သန့်ရှင်းသည်ဟု ဆက်ဆံရန်”၊ “သန့်ရှင်းစေရန်”၊ “သန့်ရှင်းစေရန်” ဟူ၍ အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ တပည့်တော်များသည် သူတို့၏တာဝန်အတွက် သန့်ရှင်းစေခံရမည်။ သန့်ရှင်းမှုသည် ဘုရားသခင်၏ ဂုဏ်တော်တစ်ခုဖြစ်သည် (၁ ပေတရု ၁:၁၆)။ ထို့ကြောင့် သန့်ရှင်းစေခံရခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကဲ့သို့ ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ဤအမှုသည် ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်ဖြင့် ပြီးမြှောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည် (၂ ပေတရု ၁:၄၊ Ed ၁၂၅)။

17. Sanctify. Gr. hagiazō, literally, “to treat as holy,” “to consecrate,” “to make holy.” The disciples were to be consecrated to their task. Holiness is one of the attributes of God (1 Peter 1:16). Hence to be made holy is to become like God. This work the plan of salvation was designed to accomplish (2 Peter 1:4; Ed 125).

 

သင်၏သမ္မာတရားဖြင့်။ သမ္မာတရား၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အတွက် အခန်း ၈:၃၂ ကိုကြည့်ပါ။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် “သမ္မာတရား” ဟူ၍ ကြေငြာထားသည်။ ကျမ်းစာများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ယေရှုခရစ်၏ စရိုက်ကို ထင်ရှားစေသည်။ ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်၏ သမ္မာတရားများကို ဘဝ၏တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် သတ္တဝါသစ်ဖြစ်လာသည်။

Through thy truth. For a definition of truth see on ch. 8:32. The Word of God is declared to be “truth”. The Scriptures reveal to us the character of God and of Jesus Christ. We become new creatures by making the truths of the Word of God a part of the life.

 

၁၇. ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ကျေနပ်မှုသည် သန့်ရှင်းစေခြင်းမဟုတ်။— “သင်၏သမ္မာတရားဖြင့် သူတို့ကို သန့်ရှင်းစေပါ၊ သင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် သမ္မာတရားဖြစ်သည်။” သာယာသောကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်ကျေနပ်မှုခံစားမှုသည် သန့်ရှင်းစေခြင်း၏အထောက်အထားမဟုတ်ပါ။ လူသားတို့၏လုပ်ရပ်အားလုံးကို သစ္စာရှိစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ထာဝရတည်ရှိတော်မူသော မြင့်မြတ်သောသူ၏မျက်စိမှ မည်သည့်အရာကိုမျှ ဖုံးကွယ်၍မရပါ။ အချို့သူများသည် စီမံချက်ထုတ်ခြင်း၊ အစီအစဉ်ဆွဲခြင်း၊ ကြံစည်ခြင်းဖြင့် ခရစ်တော်ကို ရှက်ကြောက်စေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏အပြုအမူကို အတည်မပြုပါ။ အကြောင်းမှာ သခင်ယေရှုသည် ၎င်းတို့၏စိတ်ဓာတ်နှင့် လုပ်ရပ်များဖြင့် ဂုဏ်ပြုခံရခြင်းမဟုတ်ပါ။ သူတို့သည် တမန်တော်၏စကားများကို မေ့လျော့ကြသည်။ “ကျွန်ုပ်တို့သည် ကမ္ဘာ့လူသားများ၊ ကောင်းကင်တမန်များနှင့် လူသားများအတွက် ပြဇာတ်တစ်ခုဖြစ်လာသည်” (MS ၁၅၉၊ ၁၉၀၃)။

17. Self-satisfaction Is Not Sanctification.—“Sanctify them through thy truth: thy word is truth.” A pleasant, self-satisfied feeling is not an evidence of sanctification. A faithful record is kept of all the acts of the children of men. Nothing can be concealed from the eye of the High and Holy One, who inhabiteth eternity. Some make Christ ashamed by their course of devising, planning, scheming. God does not approve of their conduct; for the Lord Jesus is not honored by their spirit and their works. They forget the words of the apostle: “We are made a spectacle unto the world, and to angels, and to men” (MS 159, 1903).

 

လူတိုင်းအတွက် အာဒံ၏စမ်းသပ်မှု။— ဘုရားသခင်၏ပညတ်သည် ဘုရားသခင်၏နေ့ရက်တွင် လူတိုင်း၏စရိုက်ကို တိုင်းတာမည့် တစ်ခုတည်းသော စံနှုန်းဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်၏ဆုတောင်းချက်မှာ “သင်၏သမ္မာတရားဖြင့် သူတို့ကို သန့်ရှင်းစေပါ၊ သင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် သမ္မာတရားဖြစ်သည်။” ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်၏ သန့်ရှင်းစေခြင်းသည် လူများကို ဘုရားသခင်၏ပညတ်များအတိုင်း လျှောက်လှမ်းစေသည်။ ဘုရားသခင်သည် အာဒံအား ဧဒင်ဥယျာဉ်တွင် စမ်းသပ်ခဲ့သော စမ်းသပ်မှုသည် လူသားမိသားစုဝင်တိုင်းထံသို့ ရောက်ရှိလာမည်။ အာဒံအား ဘုရားသခင်အား နာခံရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အာဒံ၏နေရာတွင်ရပ်တည်ကာ ဒုတိယအကြိမ်စမ်းသပ်မှုကို ရင်ဆိုင်ရမည်၊ စာတန်၏အသံကို နားထောင်ပြီး ဘုရားသခင်ကို မနာခံမည်လား၊ သို့မဟုတ် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို နားထောင်ပြီး နာခံမည်လားဆိုသည်ကို ကြည့်ရမည် (RH ဇွန် ၁၀၊ ၁၈၉၀)။

Adam’s Test Brought to All.—The law of God is the one great standard that will measure every man’s character in the day of God. The prayer of Christ was, “Sanctify them through thy truth: thy word is truth.” Therefore the sanctification of the Spirit of God upon the heart, leads men to walk in the way of God’s commandments. The very test that God brought upon Adam in Eden, will be brought upon every member of the human family. Obedience to God was required of Adam, and we stand in the same position that he did to have a second trial, to see whether we will listen to the voice of Satan and disobey God, or to the Word of God and obey (RH June 10, 1890).

 

သန့်ရှင်းစေခြင်း၏ဖတ်စာအုပ်။— ကျမ်းစာသည် သန့်ရှင်းစေခြင်းကို ကြွေးကြော်သူအားလုံး၏ အဆိုများကို စမ်းသပ်ရန် စံနှုန်းဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် သူ၏တပည့်တော်များသည် သမ္မာတရားဖြင့် သန့်ရှင်းစေခံရရန် ဆုတောင်းခဲ့ပြီး၊ သူက “သင်၏နှုတ်ကပတ်တော်သည် သမ္မာတရားဖြစ်သည်” ဟု ဆိုသည်။ ဆာလံဆရာက “သင်၏ပညတ်သည် သမ္မာတရားဖြစ်သည်” ဟု ကြေငြာသည်။ ဘုရားသခင်က ဦးဆောင်နေသူအားလုံးသည် သူ၏အသံကို ကြားရသည့် ကျမ်းစာများကို မြင့်မြတ်စွာ ထားရှိမည်။ ကျမ်းစာသည် ၎င်းတို့အတွက် “ယုံကြည်ချက်အတွက်၊ ဆုံးမခြင်းအတွက်၊ ပြုပြင်ခြင်းအတွက်၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်းတွင် ဆုံးမဩဝါဒပေးခြင်းအတွက် အကျိုးရှိသည်။ ဘုရားသခင်၏လူသည် ပြည့်စုံစေရန်၊ ကောင်းသောအမှုအားလုံးအတွက် ပြည့်စုံစွာ ပြင်ဆင်ထားရန်” (၂ တိမောသေ ၃:၁၆)။ “သူတို့၏အသီးအနှံများဖြင့် သင်သည် သူတို့ကို သိမည်”။ လူများ၏သန့်ရှင်းစေခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ရန် အခြားအထောက်အထားမလိုအပ်ပါ။ အကယ်၍ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်တစ်ခုလုံးကို မနာခံမည်ကို စိုးရိမ်နေပြီး၊ သူ၏အသံကို ဂရုတစိုက်နားထောင်နေပြီး၊ သူ၏ဉာဏ်ပညာကို ယုံကြည်ပြီး၊ သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ၎င်းတို့၏အကြံဉာဏ်ပေးသူအဖြစ် ပြုလုပ်နေပါက၊ ၎င်းတို့သည် သာလွန်ကောင်းမွန်မှုကို ကြွေးကြော်ခြင်းမရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်စရိုက်၏ပြည့်စုံမှုကို ရရှိရန် ကြိုးစားနေကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သေချာစွာ ယုံကြည်နိုင်သည်။ သို့သော် သန့်ရှင်းစေခြင်းကို ကြွေးကြော်သူများသည် ကျမ်းစာများကို ဆက်လက်ရှာဖွေရန် မလိုအပ်တော့ကြောင်း အရိပ်အမြွက်ပြောဆိုပါက၊ ၎င်းတို့၏သန့်ရှင်းစေခြင်းသည် အတုဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ မတွန့်ဆုတ်ဘဲ ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်နှင့် ကိုက်ညီမှုမရှိဘဲ ၎င်းတို့၏ကိုယ်ပိုင်နားလည်မှုကို အားကိုးနေကြသည် (RH အောက်တိုဘာ ၅၊ ၁၈၈၆)။

(1 Thess 4:3; 2 Tim. 3:16). The Textbook of Sanctification.—The Bible is the standard by which to test the claims of all who profess sanctification. Jesus prayed that His disciples might be sanctified through the truth, and He says, “Thy word is truth;” while the psalmist declares, “Thy law is the truth.” All whom God is leading will manifest a high regard for the Scriptures in which His voice is heard. The Bible will be to them “profitable for doctrine, for reproof, for correction, for instruction in righteousness: that the man of God may be perfect, thoroughly furnished unto all good words.” “Ye shall know them by their fruits.” We need no other evidence in order to judge of men’s sanctification; if they are fearful lest they shall not obey the whole will of God, if they are listening diligently to His voice, trusting in His wisdom, and making His Word the man of their counsel, then, while they make no boasts of superior goodness, we may be sure that they are seeking to attain to perfection of Christian character. But if the claimants of holiness even intimate that they are no longer required to search the Scriptures, we need not hesitate to pronounce their sanctification spurious. They are leaning to their own understanding, instead of conforming to the will of God (RH Oct. 5, 1886).

 

ဘုရားသခင်၏လိုအပ်ချက်များကို နာခံပါ။— ယေရှုရှိသမ္မာတရားသည် ယေဟောဝါ၏ ပညတ်တိုင်းကို နာခံခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် နှလုံးသားအမှုဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာသန့်ရှင်းစေခြင်းသည် ယနေ့ခေတ်၏ အတုအယောင်သန့်ရှင်းစေခြင်းမဟုတ်ပါ၊ ၎င်းသည် ကျမ်းစာများကို ရှာဖွေခြင်းမပြုဘဲ၊ အကောင်းမြင်စိတ်နှင့် စိတ်ဆန္ဒများကို အားကိုးသည်။ ကျမ်းစာသန့်ရှင်းစေခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏လိုအပ်ချက်များကို သိရှိပြီး ၎င်းတို့ကို နာခံခြင်းဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ပညတ်များကို ထိန်းသိမ်းသူများအတွက် သန့်ရှင်းပြီး ဖြူစင်သော ကောင်းကင်ဘုံတစ်ခု စောင့်ကြိုနေသည်။ ၎င်းသည် တစ်သက်တာ၊ ဇွဲလျှင်လျှင်၊ မပင်ပန်းသော ကြိုးစားအားထုတ်မှုနှင့် ထိုက်တန်သည်။ စာတန်သည် သင်၏ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက်တွင်ရှိသည်၊ သူသည် ရှေ့နှင့်နောက်တွင်ရှိသည်။ သူသည် ယေရှုရှိသမ္မာတရားကို မချစ်မြတ်နိုးသူတိုင်းအတွက် ပုံပြင်တစ်ခုကို ချက်ပြုတ်ထားသည်။ ဖျက်ဆီးသူသည် သင်၏အားထုတ်မှုတိုင်းကို သေစေရန် ရှိနေသည်။ သို့သော် ဘဝသရဖူတစ်ခု ရရှိရန်ရှိသည်၊ ဘုရားသခင်၏ဘဝနှင့် တိုင်းတာသော ဘဝတစ်ခုဖြစ်သည် (MS ၅၈၊ ၁၈၉၇)။

Obey God’s Requirements.—The truth as it is in Jesus is obedience to every precept of Jehovah. It is heart work. Bible sanctification is not the spurious sanctification of today, which will not search the Scriptures, but trusts to good feelings and impulses rather than to the seeking for truth as for hidden treasure. Bible sanctification is to know the requirements of God and to obey them. There is a pure and holy heaven in store for those who keep God’s commandments. It is worth lifelong, persevering, untiring effort. Satan is on your right hand and on your left; he is before and behind; he has a dish of fables cooked up for every soul who is not cherishing the truth as it is in Jesus. The destroyer is upon you to palsy your every effort. But there is a crown of life to be won, a life that measures with the life of God (MS 58, 1897).

 

သမ္မာတရားသည် လက်ခံယုံကြည်ပါက စဉ်ဆက်မပြတ် ချဲ့ထွင်မှုနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို ဆောင်ယူနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ရှုစားသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုတောက်ပလာမည်၊ ကျွန်ုပ်တို့ရည်မှန်းသောအခါ ၎င်း၏အမြင့်နှင့်အနက်တွင် ကြီးထွားလာမည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ကို ပြည့်စုံမှု၏စံနှုန်းသို့ မြှင့်တင်ပေးမည်၊ ကျွန်ုပ်တို့ရှေ့ရှိအမှုအတွက် ဘုရားသခင်ကို ကျွန်ုပ်တို့၏ခွန်အားအဖြစ် ယုံကြည်မှုနှင့် ယုံကြည်ခြင်းကို ပေးမည် (MS ၁၅၃၊ ၁၈၉၈)။

The truth if received is capable of constant expansion and new developments. It will increase in brightness as we behold it, and grow in height and depth as we aspire to grasp it. Thus it will elevate us to the standard of perfection, and give us faith and trust in God as our strength for the work before us (MS 153, 1898).

 

(ဟေဗြဲ ၄:၁၂) နူးညံ့သောခြေလှမ်းမရှိ။—အမှန်တရားသည် အမှန်တရားဖြစ်သည်။ ၎င်းကို လှပသောအလှဆင်မှုများဖြင့် ထုပ်ပိုးထားရန်မလိုအပ်ပါ၊ ပြင်ပအသွင်အပြင်ကို လူအများက သဘောကျလေးစားရန်မလိုအပ်ပါ။ ဆရာသည် အမှန်တရားကို နားလည်မှုနှင့် သြတ္တပ္ပစိတ်အတွက် ရှင်းလင်းပြတ်သားပြီး အားပေးဖွယ်ဖြစ်စေရမည်။ နှုတ်ကပတ်တော်သည် နှစ်ဖက်လှီးနိုင်သော ဓားနှစ်ချောင်းဖြစ်ပြီး၊ နှစ်ဖက်စလုံးကို ဖြတ်တောက်နိုင်သည်။ ၎င်းသည် နူးညံ့သော ဖိနပ်ဖြင့် ခြေလှမ်းများကဲ့သို့ မလှမ်းပါ။

(Heb. 4:12.) No Soft Tread.—The truth is the truth. It is not to be wrapped up in beautiful adornings, that the outside appearance may be admired. The teacher is to make the truth clear and forcible to the understanding and to the conscience. The word is a two-edged sword, that cuts both ways. It does not tread as with soft, slippered feet.

 

ခရစ်ယာန်ဘာသာကို သံသယရှိသူများကို ခုခံကာကွယ်ပြီးနောက်၊ သံသယဝါဒ၏ ဝင်္ကပါများထဲတွင် ၎င်းတို့၏ဝိညာဉ်များကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသူ လူအများရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပြီး ဝိညာဉ်ရေးအရ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့တွင် အမှန်တရားအတွက် ခိုင်မာသောအငြင်းအခုံများနှင့် ပြင်ပသက်သေများစွာရှိသော်လည်း၊ ခရစ်တော်အပေါ် ခိုင်မြဲသောယုံကြည်ခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ အို၊ သမ္မာကျမ်းစာကို ဘယ်သောအခါမှ မလေ့လာကြသည့် ခရစ်ယာန်ဟုဆိုကြသူ ထောင်ပေါင်းများစွာရှိသည်။ သင်၏ဝိညာဉ်အကျိုးအတွက် သမ္မာကျမ်းစာကို ဆုတောင်းစိတ်ဖြင့် လေ့လာပါ။ သင်သည် အသက်ရှင်သောတရားဟောဆရာ၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကြားရသောအခါ၊ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် အသက်ရှင်သောဆက်နွယ်မှုရှိလျှင်၊ ဝိညာဉ်တော်နှင့် နှုတ်ကပတ်တော်သည် သဘောတူညီကြောင်း သင်တွေ့ရှိလိမ့်မည်။

There are many cases where men who have defended Christianity against skeptics have afterward lost their own souls in the mazes of skepticism. They caught the malaria, and died spiritually. They had strong arguments for the truth, and much outside evidence, but they did not have an abiding faith in Christ. O, there are thousands upon thousands of professed Christians who never study the Bible! Study the sacred Word prayerfully, for your own soul’s benefit. When you hear the word of the living preacher, if he has a living connection with God, you will find that the Spirit and the word agree.

 

ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းများသည် ဘုရားသခင်၏ ရွှေရောင်ချိတ်ဆက်မှုဖြင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများကို ကျွန်ုပ်တို့ ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်ရန်လိုအပ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ မပြောင်းလဲသောသဘာဝကို ရှင်းလင်းစွာမြင်ရမည်။ ယခင်ခေတ်နှင့် ယခုခေတ်တွင် ဘုရားသခင်၏လူများနှင့် ဆက်ဆံပုံ၏ တူညီမှုကို လေ့လာသင့်သည်။ …

The Old and New Testaments are linked together by the golden clasp of God. We need to become familiar with the Old Testament Scriptures. The unchangeableness of God should be clearly seen; the similarity of His dealings with His people of the past dispensation and of the present, should be studied. …

 

ဝိညာဉ်တော်၏လုပ်ဆောင်မှုဖြင့် အမှန်တရားသည် လုံ့လဝီရိယရှိပြီး ဘုရားသခင်ကိုကြောက်ရွံ့သော သင်ယူသူ၏စိတ်ထဲတွင် ခိုင်မြဲစွာစွဲမြဲပြီး ၎င်း၏နှလုံးသားထဲတွင် စွဲထင်သွားသည်။ ဤသို့သောလုပ်ဆောင်မှုဖြင့် ၎င်းသည် ကောင်းချီးမင်္ဂလာရရှိရုံသာမက၊ ၎င်းမှတစ်ဆင့် အမှန်တရားကို ဖြန့်ဝေပေးသူများနှင့် ၎င်းတို့အတွက် တစ်နေ့တွင် တာဝန်ခံရမည့်သူများသည်လည်း ကြီးမားသောကောင်းချီးမင်္ဂလာရရှိကြသည်။ ဘုရားသခင်ကို ၎င်းတို့၏အကြံပေးအဖြစ်ပြုလုပ်သူများသည် ၎င်း၏နှုတ်ကပတ်တော်မှ ရွှေရောင်အမှန်တရားများကို စုဆောင်းရင်း အဖိုးတန်ဆုံးသော ရိတ်သိမ်းမှုကို ရရှိကြသည်။ အကြောင်းမူကား၊ ကောင်းကင်ဆရာသည် ၎င်းတို့အနီးတွင်ရှိနေသည်။ ဤနည်းဖြင့် ဓမ္မအမှုတော်အတွက် အရည်အချင်းရရှိသူသည် လူများစွာကို ဖြောင့်မတ်ခြင်းသို့ ပြောင်းလဲပေးသူအား ကတိပြုထားသော ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ရရှိပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိမည် (RH ဧပြီ ၂၀, ၁၈၉၇)။

By the work of the Holy Spirit the truth is riveted in the mind and printed in the heart of the diligent, God-fearing student. And not only is he blessed by this kind of labor; the souls to whom he communicates truth, and for whom he must one day give an account, are also greatly blessed. Those who make God their counselor reap the most precious harvest as they gather the golden grains of truth from His Word; for the heavenly Instructor is close by their side. He who obtains his qualification for the ministry in this way will be entitled to the blessing promised to him who turns many to righteousness (RH April 20, 1897).

 

၁၈။ ငါ့ကိုစေလွှတ်တော်မူပြီ။ (အခန်း ၃:၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။

18. Sent me. See on ch. 3:17.

 

၎င်းတို့ကိုစေလွှတ်တော်မူပြီ။ အစောပိုင်းတွင် သူသည် ၎င်းတို့ကို စေလွှတ်ခဲ့ပြီး (လုကာ ၉:၁, ၂)၊ ဤလောကမှထွက်ခွာမသွားမီ ၎င်းတို့ကို ထပ်မံတာဝန်ပေးမည် (ယောဟန် ၂၀:၂၁, ၂၂)။

Sent them. He had earlier sent them out (Luke 9:1, 2) and would commission them again before departing from this world (John 20:21, 22).

 

၁၉။ ငါကိုယ်တိုင်သန့်ရှင်းစေ။ ဤနေရာတွင် “ငါကိုယ်တိုင်ကို သန့်ရှင်းစေသည်” သို့မဟုတ် “ငါကိုုယ်တိုင်ကို အပ်နှံသည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်သည် ပို၍သင့်လျော်ပုံရသည် (အခန်း ၁၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ယေရှုသည် ဤလောကသို့လာရောက်ပြီးမြောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသောအလုပ်ကို ပြီးမြောက်ရန် သူကိုယ်တိုင်အပ်နှံခဲ့သည်။ သူ့ရှေ့တွင် လက်ဝါးကပ်တိုင်ရှိပြီး၊ သူကိုယ်တိုင်ပူဇော်ခြင်းဖြင့် ယုံကြည်သူအားလုံး၏သန့်ရှင်းမှုကို ဖြစ်နိုင်ချေဖြစ်စေခဲ့သည် (ဟေဗြဲ ၁၀:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။

19. Sanctify myself. Here the meaning “consecrate myself,” or, “dedicate myself,” seems to be the more appropriate definition (see on v. 17). Jesus dedicated Himself to the completion of the task He had come into the world to accomplish. Before Him lay the cross, and in the act of offering Himself He made possible the sanctification of all believers (see Heb. 10:10).

 

၂၀, ၂၁ (မဿဲ ၂၅:၁၄, ၁၅၊ မာကု ၁၃:၃၄)။ ကွဲပြားမှုတွင် စည်းလုံးညီညွတ်မှု။—[ယောဟန် ၁၇:၂၀, ၂၁ ကိုးကားထားသည်]။ ဤစကားများတွင် မည်သည့်စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ပြောဆိုထားသနည်း။—ကွဲပြားမှုတွင် စည်းလုံးညီညွတ်မှု။ ကျွန်ုပ်တို့၏စိတ်များသည် တူညီသောလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် မလည်ပတ်ကြပါ၊ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးကို တူညီသောအလုပ်ပေးအပ်ထားခြင်းမရှိပါ။ ဘုရားသခင်သည် လူတစ်ဦးစီ၏စွမ်းရည်အလိုက် ၎င်းတို့၏အလုပ်ကို ပေးအပ်ထားသည်။ မတူညီသောအလုပ်များကို လုပ်ဆောင်ရန်လိုအပ်ပြီး၊ ကွဲပြားသောစွမ်းရည်ရှိသော လုပ်သားများလိုအပ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏နှလုံးများသည် နှိမ့်ချထားလျှင်၊ ခရစ်တော်၏သင်ကြားရာတွင် နှိမ့်ချပြီး နူးညံ့သောစိတ်ကို သင်ယူခဲ့လျှင်، ကျွန်ုပ်တို့အားလုံးသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် သတ်မှတ်ထားသော ကျဉ်းမြောင်းသောလမ်းကြောင်းတွင် အတူတကွလျှောက်လှမ်းနိုင်သည် (MS ၅၂, ၁၉၀၄)။

20, 21 (Matt. 25:14, 15; Mark 13:34). Unity in Diversity.—[John 17:20, 21 quoted.] What kind of unity is spoken of in these words?—Unity in diversity. Our minds do not all run in the same channel, and we have not all been given the same work. God had given to every man his work according to his several ability. There are different kinds of work to be done, and workers of varied capabilities are needed. If our hearts are humble, if we have learned in the school of Christ to be meek and lowly, we may all press together in the narrow path marked out for us (MS 52, 1904).

 

၂၀–၂၃။ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးမပျက်စီးခြင်း။—ခရစ်တော်သည် ခမည်းတော်နှင့် တစ်ဦးတည်းဖြစ်သော်လည်း၊ ခရစ်တော်နှင့် ဘုရားသခင်သည် ကွဲပြားသော ပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးဖြစ်သည်။ ယောဟန်အခန်း ၁၇ ရှိ ခရစ်တော်၏ဆုတောင်းချက်ကို ဖတ်ရှုပါ၊ ဤအချက်ကို ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြထားသည်ကို တွေ့ရမည်။ ခရစ်တော်သည် ၎င်း၏တပည့်များသည် သူနှင့်တစ်ဦးတည်းဖြစ်စေရန် မည်မျှအားထုတ်ဆုတောင်းခဲ့သနည်း၊ သူသည် ခမည်းတော်နှင့် တစ်ဦးတည်းဖြစ်သကဲ့သို့ဖြစ်သည်။ သို့သော် ခရစ်တော်နှင့် ၎င်း၏တပည့်များအကြားရှိရမည့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် ၎င်းတို့တစ်ဦးချင်းစီ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကို မပျက်စီးစေပါ။ ၎င်းတို့သည် ခရစ်တော်နှင့် တစ်ဦးတည်းဖြစ်ရမည်၊ သူသည် ခမည်းတော်နှင့် တစ်ဦးတည်းဖြစ်သကဲ့သို့ဖြစ်သည် (RH ဇွန် ၁, ၁၉၀၅)။

20–23. No Destruction of Personality.—Christ is one with the Father, but Christ and God are two distinct personages. Read the prayer of Christ in the seventeenth chapter of John, and you will find this point clearly brought out. How earnestly the Saviour prayed that His disciples might be one with Him as He is one with the Father. But the unity that is to exist between Christ and His followers does not destroy the personality of either. They are to be one with Him as He is one with the Father (RH June 1, 1905).

 

[ယောဟန် ၁၇:၂၀–၂၃ ကိုးကားထားသည်]။ မည်မျှအံ့သြဖွယ်ကောင်းသော ထုတ်ဖော်ချက်မျိုးဖြစ်သနည်း။ ခရစ်တော်နှင့် ၎င်း၏တပည့်များအကြားရှိ စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် ၎င်းတို့တစ်ဦးချင်းစီ၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးကို မပျက်စီးစေပါ။ စိတ်ထဲတွင်၊ ရည်ရွယ်ချက်တွင်၊ စရိုက်လက္ခဏာတွင်၊ ၎င်းတို့သည် တစ်ဦးတည်းဖြစ်သည်၊ သို့သော် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးတွင် မဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်ကို ခံယူခြင်းဖြင့်၊ ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်နှင့်အညီ လိုက်နာခြင်းဖြင့်၊ လူသည် ဘုရားသခင်၏သဘာဝကို ခံယူသူဖြစ်လာသည်။ ခရစ်တော်သည် ၎င်း၏တပည့်များကို သူကိုယ်တိုင်နှင့် ခမည်းတော်နှင့် အသက်ရှင်သောဆက်နွယ်မှုသို့ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ဝိညာဉ်တော်သည် လူ့စိတ်အပေါ်လုပ်ဆောင်မှုဖြင့်၊ လူသည် ယေရှုခရစ်တွင် ပြည့်စုံလာသည်။ ခရစ်တော်နှင့် စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စည်းလုံးညီညွတ်မှု၏ နှောင်ကြိုးကို တည်ဆောက်ပေးသည်။ ဤစည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် ခရစ်တော်၏ ကြီးမြတ်မှုနှင့် သီလတို့ကို၊ အပြစ်ကိုဖယ်ရှားနိုင်သော ၎င်း၏တန်ခိုးကို လောကအား အထင်ရှားဆုံးသော သက်သေဖြစ်သည် (MS ၁၁၁, ၁၉၀၃)။

[John 17:20–23 quoted.] What a wonderful statement! The unity that exists between Christ and His disciples does not destroy the personality of either. In mind, in purpose, in character, they are one, but not in person. By partaking of the Spirit of God, conforming to the law of God, man becomes a partaker of the divine nature. Christ brings His disciples into a living union with Himself and with the Father. Through the working of the Holy Spirit upon the human mind, man is made complete in Christ Jesus. Unity with Christ establishes a bond of unity with one another. This unity is the most convincing proof to the world of the majesty and virtue of Christ, and of His power to take away sin (MS 111, 1903).

 

၂၀။ ၎င်းတို့အတွက်လည်း။ ဤနေရာတွင် အချိန်ကုန်ဆုံးသည်အထိ ယုံကြည်သူအားလုံးအတွက် ဆုတောင်းချက်စတင်သည် (အခန်း ၁ ကိုကြည့်ပါ)။

20. Them also. Here begins the prayer for all believers (see on v. 1) to the end of time.

 

၎င်းတို့၏စကားဖြင့်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ ၎င်းတို့၏ တရားဟောခြင်း၊ သင်ကြားခြင်း၊ နှင့် ရေးသားခြင်းမှတစ်ဆင့်ဖြစ်သည်။

Through their word. That is, through their preaching, teaching, and writing.

 

၂၁။ တစ်ဦးတည်းဖြစ်စေခြင်းငှာ။ ဆုကျေးဇူးများ၏ ကွဲပြားမှုများ (၁ ကောရိန္သု ၁၂) ရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ဝိညာဉ်စိတ်၊ ရည်မှန်းချက်များ၊ နှင့် ယုံကြည်ချက်များတွင် စည်းလုံးညီညွတ်မှုရှိရမည်။ တပည့်ဆယ်နှစ်ပါးကို မကြာသေးမီက ဒုက္ခပေးခဲ့သော အာဏာအတွက် ရုန်းကန်မှုမျိုး (လုကာ ၂၂:၂၄–၃၀) မရှိရပါ။ ခရစ်ယာန်များ၏ ရောယှက်နေသောဘဝများမှ ပေါက်ဖွားလာသော စည်းလုံးညီညွတ်မှုသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ ဘုရားသခင်ဆန်သော မူလအစကို လောကအား အထင်ကြီးစေမည်။

21. May be one. There would be diversities of gifts (1 Cor. 12), but there was to be unity of spirit, objectives, and beliefs. There were to be no strivings for supremacy such as had recently plagued the Twelve (Luke 22:24–30). The unity springing from the blended lives of Christians would impress the world of the divine origin of divine origin of the Christian church.

 

၂၂။ ဘုန်းတော်။ ဤနေရာတွင် လူဝင်စားသော ခရစ်တော်၏ ဘုန်းတော်ဖြစ်ပေလိမ့်မည်။ ၎င်းသည် ယုံကြည်သူအတွင်း၌ ထွန်းလင်းတောက်ပရမည်။ ဘန်ဂျယ်က “ခရစ်ယာန်များ၏ ကြီးမြတ်မှုသည် မည်မျှပင်ကြီးမားသနည်း!” ဟု မှတ်ချက်ပြုသည်။ (ရောမ ၈:၃၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

22. Glory. Here probably the glory of the incarnate Christ. This was to shine forth in the believer. Bengel remarks, “How great is the majesty of Christians!” Compare Rom. 8:30.

 

၂၃။ ငါသည် ၎င်းတို့၌ရှိသည်။ ယုံကြည်သူနှင့် ဘုရားသခင်မိသားစုဝင်များအကြား နီးကပ်သော စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ထပ်မံအလေးပေးဖော်ပြသည်။

23. I in them. The close unity between the believer and the members of the Godhead is further emphasized.

 

ပြည့်စုံစေခြင်း။ (မဿဲ ၅:၄၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ယုံကြည်သူသည် ခရစ်တော်ထဲတွင် တည်ရှိနေသောအခါသာ ပြည့်စုံမှုဆီသို့ တိုးတက်မှုဖြစ်ပေါ်နိုင်သည် (ယောဟန် ၁၅:၁–၅ ကိုကြည့်ပါ)။

Made perfect. See on Matt. 5:48. Growth toward perfection can take place only when the believer abides in Christ (see John 15:1–5).

 

လောကသည် သိရှိစေခြင်းငှာ။ (အခန်း ၂၁ ကိုကြည့်ပါ)။

World may know. See on v. 21.

 

၂၄။ ငါနှင့်အတူရှိစေခြင်းငှာ။ ဆိုလိုသည်မှာ ကောင်းကင်ဘုံ၌ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းတွင် ဘုရားသခင်၏အသင်းတော်၏ ဘုန်းတော်ထင်ရှားခြင်းဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းအစီအစဉ်၏ ပြီးမြောက်မှုအတွက် ဆုတောင်းသည်။ လူသားမိသားစုသည် ခမည်းတော်၏အိမ်တော်မှ (ဗျာဒိတ် ၁၄:၂, ၃) ဝေးကွာသော နိုင်ငံခြားသို့ (ဟေဗြဲ ၁၁:၁၃, ၁၄) ကြာရှည်နေထိုင်ခဲ့သည်။ “ဖန်ဆင်းခံရသမျှသည် ညည်းတွားလျက် … ကိုယ်ခန္ဓာ၏ ကယ်တင်ခြင်းဖြစ်သော သားအဖြစ်ခံယူခြင်းကို စောင့်မျှော်နေသည်” (ရောမ ၈:၂၂, ၂၃)။ ကယ်တင်ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့အဆုံးတွင် သခင်ဘုရားသည် ကောင်းကင်မှကြွဆင်းလာပြီး ၎င်း၏သားသမီးများကို ကမ္ဘာ့လေးထောင့်မှ စုရုံးသောအခါရောက်ရှိလာသည် (မဿဲ ၂၄:၃၁; ၁ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၆)။ ထိုအချိန်တွင် သစ္စာရှိသူများသည် “သခင်ဘုရားနှင့်အမြဲအတူရှိ” မည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၄:၁၇)။ ဤဝမ်းမြောက်ဖွယ်ပြန်လည်ဆုံစည်းမှု၏ အခိုက်အတန့်အတွက် ယေရှုသည် ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ဤကတိတော်၏ လျင်မြန်စွာပြည့်စုံမှုအတွက် ခရစ်ယာန်တိုင်း ဆုတောင်းသင့်သည် (ဗျာဒိတ် ၂၂:၂၀)။

24. Be with me. That is, in heaven. Jesus prays for the culmination of the plan of redemption in the glorification of the church of God at the time of the second coming of Christ. The human family has long been in a foreign land (Heb. 11:13, 14), away from the Father’s house (Rev. 14:2, 3). “The whole creation groaneth and travaileth … waiting for the adoption, to wit, the redemption of” the body (Rom. 8:22, 23). The redemption comes when the Lord descends from heaven at the end of the age and gathers His children from the four corners of the earth (Matt. 24:31; 1 Thess. 4:16). At that time the faithful go to “ever be with the Lord” (1 Thess. 4:17). For the arrival of this glad moment of reunion Jesus prayed. For the speedy fulfillment of the promise every Christian should pray (Rev. 22:20).

 

အုတ်မြစ်မထားမီ။ ဤစကားစုသည် ဧဖက် ၁:၄; ၁ ပေတရု ၁:၂၀ တွင်လည်း တွေ့ရသည်။ (ယောဟန် ၁:၁, ၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Before the foundation. The same phrase occurs in Eph. 1:4; 1 Peter 1:20. See on John 1:1, 14.

 

၂၄ (အခန်း ၂၀:၁၆, ၁၇ တွင် EGW ကိုကြည့်ပါ)။ ကတိတော်အရ။—အို၊ ဘုရားသခင်၏ဦးခေါင်းသည် ၎င်း၏အသင်းတော်ကို သူနှင့်အတူရှိစေရန် မည်မျှတောင့်တခဲ့သနည်း။ ၎င်းတို့သည် သူ၏ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားမှုနှင့် နှိမ့်ချမှုတွင် သူနှင့်အတူ ဆက်သွယ်မှုရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို သူ၏ဘုန်းတော်တွင် ပါဝင်သူများအဖြစ် သူနှင့်အတူရှိစေရန်သည် ၎င်း၏အမြင့်ဆုံးသော ဝမ်းမြောက်မှုဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်သည် ၎င်း၏အသင်းတော်ကို သူနှင့်အတူရှိစေရန် အခွင့်ကို တောင်းဆိုသည်။ “သင်ပေးသောသူများလည်း ငါရှိရာအရပ်တွင် ငါနှင့်အတူရှိစေခြင်းငှာ ငါအလိုရှိ၏”။ ၎င်းတို့ကို သူနှင့်အတူရှိစေရန်သည် ခမည်းတော်နှင့် ကတိတော်နှင့် သဘောတူညီချက်အရ ဖြစ်သည် (RH အောက်တိုဘာ ၁၇, ၁၈၉၃)။

24 (see EGW on ch. 20:16, 17). According to Covenant Promise.—O, how the divine Head longed to have His church with Him! They had fellowship with Him in His suffering and humiliation, and it is His highest joy to have them with Him to be partakers of His glory. Christ claims the privilege of having His church with Him. “I will that they also, whom thou hast given me, be with me where I am.” To have them with Him is according is according to covenant promise and agreement with His Father (RH Oct. 17, 1893).

 

၂၅။ ဖြောင့်မတ်သောခမည်းတော်။ “သန့်ရှင်းသောခမည်းတော်” (အခန်း ၁၁) ဟူသော အမည်ပေးခေါ်ဝေါ်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ ယေရှုသည် ခမည်းတော်ကို ဖွင့်ပြခဲ့သော်လည်း လောကသည် ခမည်းတော်ကို အသိအမှတ်မပြုခဲ့ပါ။

25. Righteous Father. Compare the address “Holy Father” (v. 11). The world had not acknowledged the Father in spite of Jesus’ revelation of Him.

 

၂၆။ ဖွင့်ပြခဲ့ပြီ။ (အခန်း ၁:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။

26. Have declared. See on ch. 1:18.

 

နာမ။ ဆိုလိုသည်မှာ စရိုက်လက္ခဏာဖြစ်သည်။

Name. That is, character.

 

ဆက်လက်ဖွင့်ပြမည်။ ဝိညာဉ်တော်၏ နောက်ဆက်တွဲဖွင့်ပြချက်များမှတစ်ဆင့် (အခန်း ၁၄:၂၆၊ ၁၆:၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။

Will declare it. Through the subsequent revelations of the Spirit (see on chs. 14:26; 16:13).

ellen g. white comments

1 PK 69

1–3 DA 680; FE 392, 431

3 AA 262, 531; COL 114, 133; CSW 110; CT 45,  169, 406; Ed 126; Ev 181; FE 174,  223,  272,  285,  341,  376,  381,  403,  404,  413,  415,  446, 484; MH 410; MYP 189, 191; TM 170; 5T 737; 6T 97,  131, 362; 8T 60, 62

4 AA 24; DA 829; MB 14; PK 69

4–6 MH 454

4–8 CT 459

5 AA 39

6 Ed 87; TM 193; 5T 738; 8T 286

8 FE 272

10, 11 AA 24; DA 680

11 AA 90

11–15 FE 431

12 GC 646

14 AA 90; MH 404; 2T 44

14, 15 1T 285

14–16 AA 467; FE 182; PK 59; 2T 492

15 FE 153, 395; MYP 82, 423; SC 99, 123; TM 198; 5T 334

15–17 CT 323

15–18 CH 591; MM 218

17 AH 186; COL 100; CS 28,  74, 83; CSW 19, 68; CW 124; Ev 155, 290; FE 120,  432, 433; GC 469, 608; ML 252, 261; MYP 35, 460; SL 60, 67; Te 19; TM 111,  150,  160, 378; 1T 248,  285,  336,  339,  406,  474,  543,  589,  621, 704; 2T 60,  78,  184,  188,  317,  479,  505,  639, 694; 3T 65, 162; 4T 315,  371,  441, 545; 5T 206, 432; 6T 403, 417; 7T 31, 249; 8T 184,  193, 235; 9T 40, 69

17–19 FE 448

17–21 5T 237; 9T 196

18 COL 191; MB 40; MH 395; MM 24; MYP 47; SC 115

18, 19 FE 432; ML 252

19 COL 142; CSW 124; CT 197, 323; FE 161,  262, 466; GW 104; MB 36; MM 203; TM 162; 1T 339; 4T 457; 5T 442

19–23 TM 124; 8T 80

20 ML 252; SC 75; 4T 401, 530

20, 21 MH 421; PP 520; 1T 327, 417; 3T 434; 4T 17

20–23 AA 24; DA 680; ML 252; 3T 361; 8T 269; 9T 198

20–26 8T 239

21 AA 20, 90; CS 47, 303; Ev 213; FE 240; ML 11; TM 25,  55, 386; 1T 324; 5T 61,  94,  279,  488, 620; 6T 401; 7T 156; 8T 175; 9T 179, 194; WM 297

21–23 Ed 86; 3T 446; 6T 151

22, 23 MH 405

23 AA 20,  24, 90; FE 178, 234; MB 104; SC 115; TM 215

23, 24 TM 18

24 DA 834; GC 501,  636, 646; TM 20; 4T 529; 6T 309

25 5T 737

25, 26 FE 177; PK 69

26 DA 19; FE 178, 466; 8T 286