အခန်းကြီး - (၄ - ၅ - ၆ - ၇)

 

၄:၁–၈:၂၂

ဖိလိတ္တိလူတို့နှင့် စစ်ပွဲများ

တရားသူကြီးများစာအုပ်တွင် ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ၁ ရှမွေလကလည်း အစ္စရေး၏ အပြစ်များအတွက် ဘုရားသခင်၏ အပြစ်ပေးခြင်းသည် နိုင်ငံခြားသားတို့၏ ဖိနှိပ်မှုအသွင်ဖြင့် ရောက်လာကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ပထမဆုံး စီရင်ခြင်းခံရသူများမှာ ဧလိ၏မိသားစုဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် ဖိလိတ္တိလူတို့က ပဋိညာဉ်သေတ္တာကို သိမ်းယူသောအခါ တစ်နိုင်ငံလုံးသည် စီရင်ခြင်းခံရသည်။ ၄:၁–၇:၁ တွင် ရှမွေလကို မဖော်ပြထားသော်လည်း အရာအားလုံးသည် သူ၏အမှုတော်နှင့် လူတို့က သီအိုကရေစီကို စိန်ခေါ်လာမည့် အကြောင်းအရာတို့ပတ်လည်တွင် လည်ပတ်နေသည်။ မသိသောပရောဖက်နှင့် ရှမွေလတို့၏ ပရောဖက်ပြုချက်သည် ဧလိ၏သားများနှင့် ဧလိကိုယ်တိုင် သေဆုံးခြင်းဖြင့် ပြည့်စုံလာခဲ့သည်။ သေတ္တာတော်ကို သိမ်းယူခံရခြင်းက လူသားဘုရင်မရှိဘဲပင် ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏ရန်သူများကို အနိုင်ယူနိုင်ကြောင်း ပြသမည်ဖြစ်သည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဖော်ပြထားသော်လည်း အစပိုင်းတွင် ကိုယ်တော်သည် ဖိလိတ္တိလူတို့၏ အနိုင်ယူခြင်းခံရသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့၏ နယ်မြေတွင်၊ သူတို့၏ ဘုရားများရှေ့၌ပင် သူတို့ကို အနိုင်ယူခဲ့ပြီး သေတ္တာတော်ကို အစ္စရေးထံ ပြန်လည်ပို့ဆောင်သူမှာလည်း ကိုယ်တော်ပင်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ရှမွေလနှင့်ပတ်သက်သော အရေးကြီးသော အတည်ပြုချက်နှစ်ခုကို စာဖတ်သူအား ပေးထားသည်။ တစ်ခုမှာ သူ၏ ပရောဖက်ပြုသော စကား ပြည့်စုံလာခြင်းဖြစ်ပြီး သူသည် ထာဝရဘုရား၏ ပရောဖက်ဖြစ်ကြောင်း ပြသသည်။ အခြားတစ်ခုမှာ အနာဂတ်တွင် ရှမွေလက လူတို့အား ဘုရင်မလိုကြောင်း ပြောမည့်အကြောင်းဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ထာဝရဘုရားသည် သူတို့၏ရန်သူများကို အနိုင်ယူနိုင်ကြောင်း သက်သေပြပြီးသားဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည် (သေတ္တာတော် သိမ်းယူခံရသော ဇာတ်လမ်း)။

၄:၁–၁၁။ ဘုရားသခင်၏ သေတ္တာတော်ကို သိမ်းယူခြင်း။ ၁ ရှမွေလ၏ နောက်အခန်းသုံးခန်းသည် ပဋိညာဉ်သေတ္တာတော်ကို အာရုံစိုက်ထားပြီး ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်အခြေအနေကို ထပ်မံအလေးပေးသကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အထူးထင်ရှားစေသည်။ ဘုရားသခင်၏လူ (၁ ရှမွေလ ၂:၃၄) နှင့် ရှမွေလ (၃:၁၁–၁၄) တို့ ကြိုတင်ဟောခဲ့သကဲ့သို့ တစ်နေ့တည်းတွင် ဧလိ၏ မိသားစုဝင်အများအပြား သေဆုံးခဲ့ကြောင်းကိုလည်း စာရေးသူက မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤအခန်းသည် စာအုပ်အတွင်း အလွန်မှောင်မိုက်သော အခန်းတစ်ခန်းဖြစ်ပြီး ရှောလုနှင့် ယောနသန်တို့ သေဆုံးခြင်းကို ဖော်ပြသည့် အခန်း ၃၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ အခန်း၏ ပထမပိုင်းတွင် ဖိလိတ္တိတို့ အစ္စရေးအပေါ် အောင်ပွဲရခြင်းကို ဖော်ပြပြီး ဒုတိယပိုင်းတွင် ထိုရှုံးနိမ့်မှုက ဧလိ၏ မိသားစုအပေါ် မည်သို့ သက်ရောက်ခဲ့သည်ကို ဖော်ပြသည်။

ထိုအချိန်က ဖိလိတ္တိလူတို့သည် အာဗြဟံခေတ်တွင် သန့်ရှင်းသောပြည်ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက် နေထိုင်ခဲ့သော အမည်တူ လူမျိုးများ ရောနှောဖွဲ့စည်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ဂရိကျွန်း ကရေတေမှ ရွှေ့ပြောင်းလာသူများ ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည် (ပရောဖက်များအဆိုအရ ကျမ်းစာထဲတွင် ကပ္တောရ်ဟု ခေါ်သည်၊ ယေရမိ ၄၇:၄၊ အာမုတ် ၉:၇)။ အစ္စရေး၏ ရှေးကတည်းက ရန်သူများဖြစ်သော သူတို့သည် ဟာမ၏ သားမြေးများဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၀:၆၊ ၁၄)။ သူတို့သည် မြေထဲပင်လယ်၏ အရှေ့တောင်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် အခြေချနေထိုင်ပြီး မြို့ငါးမြို့ပါ ပူးပေါင်းအဖွဲ့တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ကြသည်။ ထိုမြို့များမှာ အာဇုတ်၊ အာရှကေလုန်၊ ဂါဇာ၊ ဧကြုန်နှင့် ဂါသတို့ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် အစ္စရေးလူတို့နှင့် အချိန်ကြာမြင့်စွာ စစ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး စစ်ရေးအရ သူတို့ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့ကြသည်။ ပထမဆုံး မှတ်တမ်းတင်ထားသော စစ်ပွဲသည် အဲဗေနေဇာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ထိုအမည်သည် “ကူညီခြင်း၏ကျောက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည် (၁ ရှမွေလ ၇:၁၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုစစ်ပွဲ၏ ရလဒ်သည် အစ္စရေး၏ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုအပေါ် အလွန်ကြီးမားသော သက်ရောက်မှုရှိပြီး ဘုရားသခင်၏ လူတို့အလယ်တွင် အမြဲရှိနေခြင်းကို ဂုဏ်ပြုခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာစေခဲ့သည်။

အသက်ကြီးသော ယဇ်ပုရောဟိတ် ဧလိ၏ နေရာကို အစားထိုးနေသော အကြီးအကဲများ၏ အမိန့်ဖြင့် သေတ္တာတော်ကို စစ်မြေပြင်သို့ သယ်ဆောင်လာခဲ့သည်။ ယောရှုလက်ထက် ယေရိခေါမြို့ကို သိမ်းပိုက်ရာတွင် သေတ္တာတော်၏ ရှိနေခြင်းက အစ္စရေးတို့အား အောင်ပွဲရစေခဲ့သကဲ့သို့ ယခုလည်း သေတ္တာတော်ရှိလျှင် အစ္စရေးတို့ အနိုင်ရမည်ဟု မျှော်လင့်၍ ထိုသို့ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (ယောရှု ၆)။ သေတ္တာတော်သည် ထာဝရဘုရားနှင့် အစ္စရေးတို့အကြား ပဋိညာဉ်ကို ကိုယ်စားပြုသော ကျောက်ပြားနှစ်ပြားပါရှိသည့် သစ်သားသေတ္တာဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၉:၁၁၊ ၁၀:၅)။

အစ္စရေးတို့သည် အသက်ရှင်တော်မူသော “ကောင်းကင်ဗိုလ်ခြေအရှင်” ထာဝရဘုရားထံ မိမိတို့၏ နှလုံးသားကို ဖွင့်ပေးမည့်အစား သေတ္တာတော်ကို ရုပ်တုတစ်ခုနီးပါးကဲ့သို့ သဘောထားခဲ့ကြသည်။ ဖိလိတ္တိတို့၏ အစ္စရေးဘာသာတရားအပေါ် နားလည်မှုသည် အလွန်နည်းပါးပြီး မှားယွင်းနေသည်။ ဟေဗြဲလူတို့သည် မြင့်မြတ်သောအရာတစ်ခုကို စစ်မြေပြင်သို့ ယူဆောင်လာသောကြောင့် သူတို့သည် ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်သည်ဟု ထင်ခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၈)။ ဖိလိတ္တိတို့သည် ထာဝရဘုရားက အီဂုတ္တုပြည်သို့ ပေးခဲ့သော ဘေးဆိုးဆယ်ပါးအကြောင်း ကြားဖူးကြသော်လည်း (ယောရှု ၂:၁၀–၁၁) ထိုဖြစ်ရပ်များသည် တော၌ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ထင်ခဲ့ကြသည်။

ထိုခေတ် ရှေးအရှေ့အနီးဒေသ၏ အသုံးအနှုန်းတွင် “ဟေဗြဲလူများ” ဟူသော စကားသည် အစ္စရေးလူမျိုးများကို ရည်ညွှန်းသည့် အများသုံးအမည်ဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာတွင် ဟေဗြဲလူဟု ပထမဆုံးခေါ်ဝေါ်ခံရသူမှာ အာဗြံဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၄:၁၃)။ ထိုအမည်သည် မည်သည့်နေရာမှ ဆင်းသက်လာသည်ကို မသေချာသော်လည်း ဧဗာ၏ သားမြေးများကို ခွဲခြားဖော်ပြရန် အသုံးပြုသည့် စကားလုံး၏ အများကိန်းပုံစံ ဖြစ်နိုင်ခြေများသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၁၆–၁၇)။ ရှေမ၏ မြစ်ကြီးသား ဧဗာသည် အာဗြဟံမသေဆုံးမီ ၁၆ နှစ်ခန့်က သေဆုံးခဲ့သည်။

အစ္စရေးလူတို့က ကျယ်လောင်စွာ အော်ဟစ်ကြသောအခါ (အခန်းငယ် ၅–၆) ထိုအော်ဟစ်သံ၏ သက်ရောက်မှုကို အဝေးအနီး ခံစားရသည်။ ထိုအော်ဟစ်သံကို တုံ့ပြန်ရာတွင် ဖိလိတ္တိတို့က အလွန်ကြောက်ရွံ့ခဲ့ကြသော်လည်း “ယောက်ျားများ” ကဲ့သို့ အစွမ်းကုန် တိုက်ခိုက်ရန် သတ္တိကို ပြန်လည်စုစည်းနိုင်ခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၉)။ စစ်ရေးအခြေအနေတွင် “ယောက်ျား” ဟူသော စကားသည် အင်အားနှင့် သတ္တိကို ရည်ညွှန်းသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂:၂)။ သို့သော် ဟေဗြဲလူများသည် လုံးဝရှုံးနိမ့်ရုံသာမက သန့်ရှင်းသော သေတ္တာတော်ကိုလည်း ရန်သူက အနိုင်ရသော ဘုရားသခင်၏ သင်္ကေတအဖြစ် သိမ်းယူသွားခဲ့သည်။ အောင်နိုင်သောတပ်များသည် ဘုရားများ၏ ရုပ်တုများကို စစ်အောင်မြင်မှု၏ ဆုဖလားများအဖြစ် ယူဆောင်သွားလေ့ရှိသည်။ အစ္စရေးလူတို့ လုပ်နိုင်သမျှမှာ အသက်ဘေးမှ ပြေးလွှားပြီး မိမိတို့၏ ကြီးမားသော ဆုံးရှုံးမှုအတွက် ဝမ်းနည်းခြင်းသာ ဖြစ်သည်။

၄:၁၂–၁၈။ ဧလိ သေဆုံးခြင်း။ ဗင်ယာမိန်အနွယ်မှ စစ်သားတစ်ဦးက ရှုံးနိမ့်မှုသတင်းကို ယူဆောင်လာသည်။ ဝမ်းနည်းခြင်း၏ ပြင်ပလက္ခဏာများတွင် အဝတ်ကို ဆုတ်ဖြဲခြင်းနှင့် ဦးခေါင်းပေါ်သို့ မြေမှုန့် သို့မဟုတ် ပြာများ လောင်းခြင်းတို့ ပါဝင်သည် (၂ ရှမွေလ ၁:၂)။ သူသည် ဧလိထံ ပေးသောသတင်းကို တဖြည်းဖြည်း ပြင်းထန်လာစေပြီး (၁ ရှမွေလ ၄:၁၇) နောက်ဆုံးတွင် အသက်ကြီးသော ယဇ်ပုရောဟိတ် အလွန်ကြောက်ရွံ့နေခဲ့သော သေတ္တာတော် သိမ်းယူခံရခြင်းသတင်းဖြင့် အထွတ်အထိပ်ရောက်သည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ သေတ္တာတော်နှင့် စစ်ပွဲတွင် သားများကို ဆုံးရှုံးရခြင်း၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ဧလိ သေဆုံးခဲ့သည်။ သူ၏ ဦးဆောင်မှုသည် အစ္စရေး၏ ကျော်ကြားသော ရှေးတရားသူကြီးအချို့ (သန်နိယေလနှင့် ဂိဒေါင်၊ တရားသူကြီး ၃:၁၁၊ ၈:၂၈) နှင့် နောင်ဘုရင်များ (ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်၊ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၉:၂၇၊ ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၉:၃၀) တို့၏ အုပ်ချုပ်မှုကာလများကဲ့သို့ ဆယ်စုနှစ်လေးခု ကြာမြင့်ခဲ့သည်။ ဧလိနှင့် သူ၏သားများ တစ်နေ့တည်းတွင် သေဆုံးခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏လူ (၁ ရှမွေလ ၂:၂၇–၃၆) နှင့် ရှမွေလ (၃:၁၄–၁၅) တို့ ကြိုတင်ဟောခဲ့သည့်အတိုင်း ထိုယဇ်ပုရောဟိတ်မျိုးဆက်၏ အဆုံးသတ်ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။

၄:၁၉–၂၂။ ဣခါဗောဒ်။ ထိုကံဆိုးသောနေ့တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဘေးဒုက္ခများ၏ နောက်ဆုံးဖြစ်ရပ်မှာ ဖိနဟတ်၏ မယားသည် ကလေးမွေးဖွားစဉ် သေဆုံးခြင်းဖြစ်သည်။ ဧလိ၏ ချွေးမများအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ များစွာမသိရသော်လည်း ဧလိ၏သားများ အိမ်ထောင်ရှိပြီးဖြစ်သော်လည်း အကျင့်ပျက်လုပ်ရပ်များကို ဆက်လက်ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း ဇာတ်ကြောင်းက ရှင်းလင်းစွာ ပြသသည် (၂:၂၂)။ နာကျင်မှုကို ခံစားနေရသော်လည်း ဖိနဟတ်၏မယားသည် မသေဆုံးမီ မိမိကလေးကို အမည်ပေးနိုင်ခဲ့သည် (ရာခေလ၊ ကမ္ဘာဦး ၃၅:၁၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကလေးမွေးဖွားသည့်အချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်သော အရေးကြီးသည့်ဖြစ်ရပ်များကို အမည်များက အမှတ်ရစေလေ့ရှိသည်။ ဣခါဗောဒ်ဟူသော အမည်သည် “ဘုန်းအသရေ မရှိတော့” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး သန့်ရှင်းသော သေတ္တာတော် ဆုံးရှုံးခြင်း၏ ဝမ်းနည်းဖွယ်ဖြစ်ရပ်ကို အစ္စရေးလူအားလုံး သတိရစေရန် ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် “ဘုန်းအသရေ” ဟူသော စကားသည် ပဋိညာဉ်သေတ္တာတော်အတွက် အစားထိုးအမည်ဖြစ်သည်။

၅:၁–၁၂။ ဖိလိတ္တိများနှင့် သေတ္တာတော်။ အစ္စရေးတို့ ရှုံးနိမ့်ခြင်းသည် ပိုမိုအားကောင်းသော လူမျိုးက အားနည်းသော လူမျိုး၏ ဘုရားများအပေါ် အနိုင်ရသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားများ၏ ရုပ်တုများ၊ မြင့်မြတ်သော ပစ္စည်းများနှင့် ဓားများကဲ့သို့သော လက်နက်အစိတ်အပိုင်းများကို စစ်အောင်မြင်မှု ဆုဖလားများအဖြစ် ဘုရားကျောင်းများတွင် ထားရှိကြသည် (၂၁:၉၊ ၃၁:၁၀၊ ဒံယေလ ၁:၂)။ ဖိလိတ္တိတို့က ပဋိညာဉ်သေတ္တာတော်ကို သိမ်းယူခြင်းသည် ထာဝရဘုရားသည် အခြားမည်သည့်အရာထက်မဆို ပိုမိုအားကောင်းတော်မူကြောင်း သွန်သင်သည်။ အစ္စရေး၏ ဘုရားသခင်သည် ဖိလိတ္တိတို့၏ အနိုင်ယူခြင်းမခံရဘဲ လူများနှင့် သူတို့၏ ဘုရားများအပေါ် ဆက်လက်အုပ်စိုးတော်မူသည်၊ အကြောင်းမှာ သူတို့နှစ်မျိုးစလုံးသည် ကိုယ်တော်၏ မျက်မှောက်တော်၌ အစွမ်းမဲ့ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ကြသည်။ ဤဇာတ်ကြောင်းသည် အစ္စရေးတွင် ဘုရင်စနစ်တည်ထောင်ခြင်းကို ဘုရားသခင်နှင့် ရှမွေလတို့ ဆန့်ကျင်ခြင်းအတွက် လမ်းပြင်ဆင်ပေးသည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် စာသားသည် ဘုရားသခင်၏ “လက်” ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ယင်းသည် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များတွင် ကိုယ်တော်၏ တက်ကြွသော ပါဝင်လုပ်ဆောင်မှုကို ပုံဆောင်သည်။ ဤစကားလုံးကို အခန်း ၅ နှင့် ၆ တွင် အနည်းဆုံး ခုနစ်ကြိမ် တွေ့ရသည်။

ဘုရားသခင်၏ သေတ္တာတော်ကို ဖိလိတ္တိလူတို့က သိမ်းယူပြီး ကမ်းရိုးတန်းအနီးရှိ မြို့တစ်မြို့နှင့် ဖိလိတ္တိ “အုပ်ချုပ်သူများ” အုပ်စိုးသော မြို့ငါးမြို့ပေါင်းစည်းမှု၏ အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သည့် အာဇုတ်မြို့ရှိ ဗိမာန်တော်သို့ သယ်ဆောင်သွားကြသည်။ အာဇုတ်အပြင် ဂါသနှင့် ဧကြုန်မြို့နှစ်မြို့ကိုလည်း ဤအခန်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။ ဖိလိတ္တိပြည်၏ အဓိကမြို့ငါးမြို့ကို ၁ ရှမွေလ ၆:၁၇ တွင် စာရင်းပြုထားသည်။ ဒါဂုန်သည် မျိုးပွားခြင်း၏ ဘုရားဖြစ်ပြီး ဖိလိတ္တိတို့၏ အဓိကဘုရားဖြစ်သည်။ ထိုဘုရားအတွက် အခြားဗိမာန်တစ်ခုကို ဂါဇာတွင်လည်း တည်ထားသော်လည်း ရှံဆုန်က အစောပိုင်းကပင် ဖျက်ဆီးခဲ့သည် (တရားသူကြီး ၁၆:၃၀)။

နံနက်အချိန်တွင် ဒါဂုန်သည် မြင့်မြတ်သော သေတ္တာတော်ရှေ့တွင် လေးစားခြင်းနှင့် အပြည့်အဝ အရှုံးပေးခြင်းကို ပြသသည့်အနေဖြင့် မှောက်လျက်တွေ့ရသည်။ ဤအနေအထားသည် အခြားဘုရားများအပေါ် ထာဝရဘုရား၏ သာလွန်သောတန်ခိုးကို ပြသသည်။ သို့သော် ဒါဂုန်တစ်ပါးတည်းသာ ထာဝရဘုရား၏ လက် သို့မဟုတ် တန်ခိုးတော်၏ ဖော်ပြခြင်းကို ခံရသူမဟုတ်ပေ။ လူများစွာသည် ကြွက်များမှတစ်ဆင့် ပျံ့နှံ့ခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး ကာလဝမ်းရောဂါနှင့် ဆင်တူသော အဖုအကျိတ်များ ဖြစ်ပေါ်စေသည့် ဘေးရောဂါကို ခံစားခဲ့ကြသည် (ဟေဗြဲကျမ်းစာ၏ ဂရိဘာသာပြန်တွင် ကြွက်များကို ဖော်ပြထားသည်)။ ထိုဘေးရောဂါသည် အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည် (တရားဟောရာ ၂၈ တွင် ပဋိညာဉ်ကျိန်ခြင်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

ဤဇာတ်လမ်းသည် အီဂုတ္တု၏ ဘုရားများအပေါ် ထာဝရဘုရားချသော ဘေးဆိုးများ (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၁၂) နှင့် “ဘုရားသခင်၏ လက်ချောင်းတော်” လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ဝန်ခံရန် အီဂုတ္တုမှ မှော်ဆရာများ၏ အသင့်ရှိခြင်းနှင့် ထိုတန်ခိုးနှင့် တူညီသည့်အရာ မရှိကြောင်းကို သတိရစေနိုင်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၈:၁၉)။ ဖိလိတ္တိတို့၏ အော်ဟစ်သံသည် “ကောင်းကင်သို့ တက်သွားသည်” (အခန်းငယ် ၁၂) ဟူသည်မှာ သနားကြင်နာတော်မူသော ဘုရားသခင်က ကြားတော်မူသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ နောက်အခန်းတွင် ဤပြဿနာကို မည်သို့ဖြေရှင်းခဲ့သည်ကို ဖော်ပြထားသည်။

၆:၁–၇:၁။ သေတ္တာတော် အစ္စရေးသို့ ပြန်လာခြင်း။ ဖိလိတ္တိပြည်၏ အဓိကမြို့ငါးမြို့အနက် တစ်မြို့ဖြစ်သော ဧကြုန်တွင် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များသည် ထာဝရဘုရား၏ ဖိအားပေးမှုကို တုံ့ပြန်၍ သေတ္တာတော်ကို အစ္စရေးနယ်မြေသို့ ပြန်ပို့ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ဤအခန်း၏ ဒုတိယပိုင်းတွင် သေတ္တာတော်သည် မိမိတို့မြို့သို့ ရောက်လာသောအခါ ဗက်ရှေမက်မြို့သားတို့ မည်သို့တုံ့ပြန်ခဲ့သည်ကို ဖော်ပြထားသည်။ သေတ္တာတော်ကို မှန်ကန်စွာ ကိုင်တွယ်ခြင်းသည် အလွန်အရေးကြီးသောကိစ္စဖြစ်သောကြောင့် အစ္စရေးသို့ လုံခြုံစွာ ပြန်ပို့ရန် အစီအစဉ်သည် ပရောဖက်များနှင့် ဆင်တူသော တာဝန်ရှိသည့် ဖိလိတ္တိယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် နတ်ဆရာများထံမှ လာခဲ့သည်။ ဘာသာရေးဝန်ထမ်းအမျိုးအစားနှစ်မျိုးစလုံးသည် ထုံးတမ်းစဉ်လာများနှင့် အနာဂတ်အတွက် အရေးကြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သေတ္တာတော်ကို မည်သည့်နေရာသို့ မည်သို့ပြန်ပို့ရမည်ဆိုသော အသေးစိတ်အချက်များအတွက် သူတို့ထံ အကြံတောင်းခဲ့ကြသည်။ ဖိလိတ္တိတို့သည် အစ္စရေး၏ ဘုရားသခင်၏ သာလွန်သောတန်ခိုးကို အသိအမှတ်ပြုပြီး မိမိတို့ပြုခဲ့သောအမှားကို ဝန်ခံသည့် အပြစ်ဖြေရာပူဇော်သက္ကာနှင့်အတူ သေတ္တာတော်ကို ပြန်ပို့ရမည်ဖြစ်သည်။

ဂရိဘာသာပြန်ကျမ်း၏ အခန်းငယ် ၃ နှင့် ကုမ်ရန်မှ လက်ရေးစာမူတစ်စောင်တွင် “သင်တို့အတွက် အပြစ်ဖြေခြင်း ပြုလိမ့်မည်” ဟု ဖတ်ရပြီး အပြစ်ပြုမိခြင်းအတွက် လိုအပ်သော “အပြစ်ဖြေရာ” သို့မဟုတ် “အပြစ်ကျူးလွန်ခြင်း” ပူဇော်သက္ကာကို ရည်ညွှန်းသော ဟေဗြဲစာသားနှင့် ကွာခြားသည်။ ရွှေအဖုအကျိတ်များနှင့် ရွှေကြွက်များ၏ အရေအတွက်သည် ဘေးရောဂါခံစားခဲ့ရသော မြို့များ၏ အရေအတွက်နှင့် တူညီသည်။ ဖိလိတ္တိတို့သည် သင်္ကေတပစ္စည်းများ မိမိတို့နယ်မြေမှ ထွက်ခွာသွားသောအခါ မိမိတို့၏ဒုက္ခများလည်း ထွက်ခွာသွားမည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ကြွက်များသည် မျိုးပွားခြင်း၏ ဘုရား ဒါဂုန်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်လုပ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်—သူတို့သည် လူတို့က မိမိတို့၏ဘုရား ပေးသည်ဟု ယုံကြည်သော အစားအစာကို စားသုံးဖျက်ဆီးခဲ့ကြသည်။ ခေတ်သစ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ရှုထောင့်မှကြည့်လျှင် ကြွက်များသည် ရောဂါကို သယ်ဆောင်သူများ ဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။

ကျမ်းစာသည် ဘုရားသခင်အား ဘုန်းအသရေ ပေးခြင်းကို အပြစ်ဝန်ခံခြင်းနှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်ထားသည် (ယောရှု ၇:၁၉၊ ဗျာဒိတ် ၁၄:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဖိလိတ္တိအချို့သည် မှော်အစွမ်းရှိသည်ဟု ယုံကြည်သော သန့်ရှင်းသော သေတ္တာတော်နှင့် ခွဲခွာရန် မလိုလားကြပေ။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် နတ်ဆရာများက အီဂုတ္တုပြည်တွင် ကြီးမားသော ပျက်စီးမှုဖြစ်စေခဲ့သော ဘေးဆိုးများကို လူတို့အား သတိပေးပြီး အတိတ်သမိုင်းမှ သင်ခန်းစာယူရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ ဖိလိတ္တိယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် နတ်ဆရာများသည် အစ္စရေး၏ ဘုရားသခင်အပေါ် မည်မျှလေးစားမှုရှိခဲ့ကြသည်ကို မြင်တွေ့ရခြင်းမှာ အံ့ဩဖွယ်ဖြစ်သည်။

ထိုခေတ်တွင် မြင့်မြတ်သောပစ္စည်းများကို အထူးသေတ္တာများတွင် ထားရှိကြသည်။ သေတ္တာတော်နှင့် ထိုသေတ္တာကို သယ်ဆောင်သော လှည်းကို နွားများဖြင့် ဆွဲရမည်။ ဤဇာတ်လမ်းတွင် နွားများသည် မိမိတို့၏ သဘာဝအလိုနှင့် ဆန့်ကျင်သော ဦးတည်ရာသို့ မောင်းနှင်ခံရသောကြောင့် သွားစဉ်တစ်လျှောက် အဆက်မပြတ် အော်မြည်နေကြသည်။ ဤအရာသည် လူသားတို့၏ အကူအညီမပါဘဲ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်များက နွားများကို အစ္စရေးပြည်သို့ ဦးဆောင်နေကြသည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်သည်။ ထိုဖြစ်ရပ်ကို ဖိလိတ္တိမြို့ပြနိုင်ငံငါးခုမှ အုပ်ချုပ်သူများနှင့် လူတို့အားလုံး မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်။

ဗက်ရှေမက်ဟူသောအမည်သည် နေနတ်ဘုရား ရှမာရှ်၏ အိမ်/ဗိမာန်ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ထိုမြို့သည် ဖိလိတ္တိနယ်မြေနှင့် နယ်စပ်အနီးတွင် တည်ရှိသော အစ္စရေးမြို့များအနက် အနီးဆုံးဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ယဇ်ပုရောဟိတ်များ နေထိုင်သည့် အစ္စရေးမြို့တစ်မြို့လည်း ဖြစ်သည် (ယောရှု ၂၁:၁၃–၁၆)။ လူတို့သည် သေတ္တာတော်ကို မြင်သောအခါ မြင့်မြတ်သော သေတ္တာတော်ကို အိမ်သို့ ပြန်လည်ဆောင်ကြဉ်းရာတွင် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးနှင့် ကျေးဇူးတော် လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ကျေးဇူးတော်ချီးမွမ်းသည့် ပူဇော်သက္ကာများကို ဆက်ကပ်ကြသည်။ သေတ္တာတော်ကို ကိုင်တွယ်ခြင်းသည် လေဝိ၏ အမျိုးသားသားမြေးများဖြစ်သော လေဝိသားတို့၏ တာဝန်ဖြစ်သည် (တရားဟောရာ ၁၀:၈)။ အခြားမည်သူမျှ ဤတာဝန်ကို ထမ်းဆောင်ခွင့်မရှိပေ (တောလည်ရာ ၄:၁၉–၂၀)။

သေတ္တာတော်သည် ဖိလိတ္တိတို့အတွက် အန္တရာယ်ရှိသကဲ့သို့ အစ္စရေးတို့အတွက်လည်း အန္တရာယ်ရှိလာပုံရသည်။ သေတ္တာတော်အတွင်းသို့ ကြည့်ရှုသူများသည် ရိုသေမှုမရှိသော စူးစမ်းလိုစိတ်ဖြင့် အပြစ်ပြုခဲ့ကြပြီး အများအပြား သေဆုံးခဲ့ကြသည်။

လူတို့၏ တုံ့ပြန်မှုသည် ယခင်က အဖုအကျိတ်ဘေးရောဂါ ခံခဲ့ရသော ဖိလိတ္တိတို့၏ တုံ့ပြန်မှုနှင့် ဆင်တူသည်။ သေတ္တာတော်တွင် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော မျက်မှောက်တော် မည်သို့ဖော်ပြသည်နှင့် ကိုယ်တော်ရှေ့တွင် မည်သို့ရပ်ရမည်ကို သူတို့ များစွာ နားမလည်ခဲ့ကြပေ။ နောက်ဆုံးတွင် သေတ္တာတော်ကို ယေရုရှလင်၏ အနောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသော မြို့ဖြစ်သည့် ကိရျသယာရိမ်သို့ ပို့ခဲ့ကြသည်။ ရှိလောရှိ သန့်ရှင်းရာဌာနကို ထာဝရဘုရားက စွန့်ပစ်ခဲ့ပြီး ဖိလိတ္တိတို့က ဖျက်ဆီးခဲ့ဖွယ်ရှိသောကြောင့် သေတ္တာတော်ကို ရှိလောသို့ ပြန်ပို့၍ မရတော့ပေ (ယေရမိ ၇:၁၂–၁၅၊ ဆာလံ ၇၈:၆၀–၆၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထိုမြင့်မြတ်သောပစ္စည်း၏ နေအိမ်အသစ်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်မိသားစုတစ်စု၏ အိမ်ဖြစ်ပြီး ဘုရင်ဒါဝိဒ်လက်ထက်အထိ ထိုနေရာတွင် ရှိနေခဲ့သည် (၂ ရှမွေလ ၆)။

၇:၂–၁၇။ ရှမွေလ အစ္စရေးကို တရားစီရင်ခြင်း။ ယခင်အခန်းတွင် ဖော်ပြထားသော ရိုသေမှုမရှိသူများ သေဆုံးခြင်းကြောင့် လူတို့ ကြောက်ရွံ့လာပြီး သေတ္တာတော်သည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ တစ်နေရာတည်းတွင် ရှိနေခဲ့သည်။ အစ္စရေး၏ ရှေးတရားသူကြီးများစွာသည် အဓိကအားဖြင့် စစ်ရေးခေါင်းဆောင်များအဖြစ် လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြဖွယ်ရှိသော်လည်း ရှမွေလ၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှာ ဝိညာဉ်ရေးရာနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်း ဖြစ်သည်။ တရားသူကြီး၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်နှင့် ပရောဖက်အဖြစ် သူသည် ဘုရားသခင်နှင့် အစ္စရေးလူတို့အတွက် မိမိ၏အမှုတော်တွင် သစ္စာရှိခဲ့သည်။

ရှမွေလ တရားသူကြီးအဖြစ် အမှုဆောင်နေသော အချိန်အများစုတွင် အစ္စရေးသည် ရန်သူများ၏ ဖိနှိပ်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ ငြိမ်းချမ်းခြင်းနှင့် လွတ်မြောက်ခြင်းအတွက် အခြေခံလိုအပ်ချက်မှာ ဘိုးဘေးများခေတ် (ကမ္ဘာဦး ၃၅:၂–၄)၊ ယောရှုခေတ် (၂၄:၁၆–၂၃) နှင့် တရားသူကြီးများခေတ် (၁၀:၁၆) တို့ကဲ့သို့ ရုပ်တုများကို ပယ်ချခြင်းဖြစ်သည်။ စာသားတွင် ခါနာန်အချစ်နှင့် မျိုးပွားခြင်းနတ်ဘုရားမ၏ ရုပ်တုများဖြစ်သော “အာရှတရုတ်များ” ကို ရည်ညွှန်းထားသည်။ သူမ၏ ဗာဗုလုန်အမည်မှာ အိရှတာဖြစ်သည်။ မိုးကြိုးမုန်တိုင်းနတ်ဘုရား ဗာလ၏ ရုပ်တုများဖြစ်သော “ဗာလများ” ကိုလည်း ရည်ညွှန်းထားပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ဟဒဒ်ဟု ခေါ်သည်။ ရှမွေလက လူတို့အား ရုပ်တုများထံမှ လှည့်၍ ဘုရားသခင်ကို စိတ်နှလုံးအကြွင်းမဲ့ အမှုဆောင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်ကျမ်းစာခေတ်တွင် နှလုံးသည် စဉ်းစားသည့် အင်္ဂါဟု ယူဆခဲ့ပြီး ဤနေရာတွင် လူတစ်ဦး၏ ဖြစ်တည်မှုတစ်ခုလုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။

အစ္စရေးသမိုင်း၏ ဤကာလတွင် မိဇပါသည် အမျိုးသားအစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရာနေရာဖြစ်သည် (၁ ရှမွေလ ၁၀:၁၇၊ တရားသူကြီး ၂၀:၁)။ ထိုမြို့သည် ယေရုရှလင်၏ မြောက်ဘက်၊ စစ်သည်တော်များအဖြစ် ကျော်ကြားသော ဗင်ယာမိန်နယ်မြေတွင် တည်ရှိသည်။ ရှမွေလသည် ဆုတောင်းသူအဖြစ် ကျော်ကြားသော ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး လူတို့က သူတို့အတွက် အဆက်မပြတ် ဆုတောင်းပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ကျမ်းစာပရောဖက်များသည် အခြားသူများအတွက် ကိုယ်စားပြုဆုတောင်းပေးသူများအဖြစ် သိရှိကြသည် (ကမ္ဘာဦး ၂၀:၇၊ ထွက်မြောက်ရာ ၃၂:၃၁–၃၂၊ ယေရမိ ၁၅:၁၊ အာမုတ် ၇:၂)။ နောက်ပိုင်းကျမ်းစာများတွင်ပင် ရှမွေလကို ဆုတောင်းသူတစ်ဦးအဖြစ် မှတ်မိကြသည် (ဆာလံ ၉၉:၆၊ ယေရမိ ၁၅:၁)။ ထာဝရဘုရားရှေ့တွင် ရေကို လောင်းချသည့် ထုံးတမ်းကို ကျမ်းစာတွင် ဤနေရာ၌သာ တွေ့ရသည်။ အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်၍ ကြည့်လျှင် ဝိညာဉ်ရေးသန့်ရှင်းစေရန် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းရာတွင် မိမိအသက်ကို လောင်းချခြင်းကို ပုံဆောင်သည့် ထုံးတမ်းဖြစ်နိုင်သည် (၁ ရှမွေလ ၁:၁၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

အခန်း ၇ ၏ ဒုတိယပိုင်းသည် အစ္စရေး၏ အပြစ်ပြုခြင်း၊ နောင်တရခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းဟူသော တရားသူကြီးများစာအုပ်မှ သိရှိထားသော ပုံစံကို ပြန်လည်ဖော်ပြသည်။ အစ္စရေး၏ အပြစ်များအပေါ် စီရင်ခြင်းသည် ပုံမှန်အားဖြင့် နိုင်ငံခြားသားတို့၏ ကျူးကျော်မှုအသွင်ဖြင့် ရောက်လာသည်။ အခန်းငယ် ၇ နှင့် ၈ တွင် ဖိလိတ္တိတို့၏ ရန်လိုတိုက်ခိုက်မှုနှင့် အစ္စရေးတို့၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို ဖော်ပြထားသည်။ လူတို့သည် အကူအညီအတွက် ရှမွေလထံ လှည့်လာကြပြီး သူသည် ထာဝရဘုရားထံ ဆုတောင်းခြင်းနှင့် ပူဇော်သက္ကာကို ဆက်ကပ်ခဲ့သည်။ ဘိုးဘေးများခေတ်တွင် ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ပရောဖက်သည် နေရာတစ်ခုကို ရွေး၍ ထာဝရဘုရားထံ ပူဇော်သက္ကာပြုရန် ယဇ်ပလ္လင်တစ်ခု တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ဤအချက်သည် ရှိလောရှိ သန့်ရှင်းရာဌာန မဖျက်ဆီးခံရခဲ့လျှင် ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည့် အကျိုးဆက်များကို ဖော်ပြသည်။

မိုးကြိုးနှင့် လျှပ်စီးကဲ့သို့ သဘာဝတန်ခိုးများမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်သည် ဖိလိတ္တိတို့အကြား ထိတ်လန့်မှုကို ဖြစ်စေ၍ အစ္စရေးတို့ကို ကူညီတော်မူခဲ့သည် (တရားသူကြီး ၅:၂၀–၂၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထာဝရဘုရား၏ ဤတုံ့ပြန်မှုသည် ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်ကတိတော်များနှင့် ကိုက်ညီသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၂၂)။ ကယ်တင်ခြင်းအတွက် အောက်မေ့ဖွယ်အဖြစ် အဲဗေနေဇာဟု အမည်ပေးသော ကျောက်တစ်လုံးကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျောက်သည် ကျမ်းစာတွင် ဘုရားသခင်ကို ပုံဆောင်လေ့ရှိသော စကားဖြစ်သည်။ အစ္စရေးတို့ ယခင်က ရှုံးနိမ့်ခဲ့သည့်နေရာ (၁ ရှမွေလ ၄:၁) သည် အောင်ပွဲ၏ နေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဤအောင်ပွဲသည် သေးငယ်သော်လည်း အရေးကြီးသည်။ သို့သော် ဝမ်းနည်းစရာမှာ ဖိလိတ္တိတို့၏ ဖိနှိပ်မှုကို ခဏတာသာ ရပ်တန့်နိုင်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးလူတို့သည် အာမောရိလူတို့နှင့်လည်း ငြိမ်းချမ်းစွာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏အမည်သည် စာသားအတိုင်း “အနောက်ဘက်သားများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ယူဖရေးတီးမြစ်၏ အနောက်ဘက်တွင် နေထိုင်သူများကို မက်ဆိုပိုတေးမီးယားတွင် ခေါ်ဝေါ်သည့်အမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် အာမောရိလူတို့သည် အစ္စရေးတို့၏ မြို့များနှင့် ရွာများအတွင်း နေထိုင်ကြသည်။

ရှမွေလ၏ အခြေစိုက်ရာသည် ယခုအခါ သူ၏မွေးရပ်မြေ ရာမမြို့ဖြစ်လာသည် (၁:၁၉)။ ထိုနေရာမှ အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ မြို့များတွင် တရားမျှတမှု စီရင်ရန် နှစ်စဉ်လှည့်လည်သွားလာခဲ့သည်။ သူသည် ထိုနေရာတွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ရှိလောတွင် အမှုတော်ထမ်းရန် ချထားခံရသည့်အထိ ထိုနေရာ၌ နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဗေသလ၊ ဂိလဂါလနှင့် မိဇပါ (အခန်းငယ် ၁၆) တို့သည် အစ္စရေးအလယ်ပိုင်းရှိ အရေးကြီးသော ဗဟိုနေရာများ ဖြစ်ကြသည်။ ဗေသလဟူသောအမည်သည် “ဘုရားသခင်၏အိမ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး ယေရုရှလင်၏ မြောက်ဘက်တွင် တည်ရှိသည်။ ဘိုးဘေးများ၏ ဇာတ်လမ်းများတွင် ထိုမြို့သည် ရှေးအချိန်ကတည်းက ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အရေးပါမှုရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ အာဗြံသည် ထိုနေရာတွင် ဝတ်ပြုခဲ့ပြီး ယာကုပ်က လုဇ်ဟူသော အမည်ကို ဗေသလဟု ပြောင်းခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၈:၁၉)။ ရှမွေလ၏ ပုံမှန်ခရီးများနှင့် ယဇ်ပလ္လင်များ တည်ဆောက်ခြင်းသည် ကတိထားရာပြည်တစ်လျှောက် အာဗြံ၏ ခရီးများကို သတိရစေသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂)။ ပရောဖက်ရှမွေလသည် သူ၏ဘဝတစ်လျှောက်လုံး မိခင်၏ ခြေရာကိုလိုက်၍ ဆုတောင်းသူတစ်ဦး ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်နှင့် သူ၏ နီးကပ်သော မိတ်သဟာယသည် သူ၏ ထူးခြားသော နိုင်ငံရေးနှင့် ဘာသာရေးအမှုတော်အတွက် အဆုံးစွန်သော တန်ခိုးအရင်းအမြစ် ဖြစ်သည်။