ငယ်ဘဝ အတွေ့အကြုံများနှင့် ကျန်းမာရေး

 

ငယ်ဘဝ အတွေ့အကြုံများနှင့် ကျန်းမာရေး

ငယ်စဉ်ကလေးဘဝကတည်းက စတင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကလေးတွေ ငယ်ငယ်တုန်းက သူတို့ရဲ့ သက်ရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးဖို့ မိဘတွေမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ ငယ်ငယ်တုန်းက ဆိုးကျိုးတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ပြီး ခံနိုင်ရည်ရှိကြတဲ့ လူငယ်အချို့လည်း ရှိပါတယ်။ ကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းညွှန်ပြသပေးသူတွေ (mentors) ရှိရင်ပေါ့၊ ဥပမာ ဘာသာရေးကိုင်းရှိုင်းတဲ့သူတွေ သို့မဟုတ် ကလေးတွေကို ကျေးလက်ဒေသတွေဆီ ခေါ်သွားပြီး ပြင်ပလေ့ကျင့်ခန်းတွေနဲ့ အခြားအရာတွေ လုပ်ဆောင်ပေးမယ့်သူတွေ ရှိမယ်ဆိုရင် အလွန်ကောင်းမွန်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် အဲဒီလို အန္တရာယ်များတဲ့ အခြေအနေတွေမှာ ရှိနေနိုင်တဲ့ ကလေးတွေနဲ့ မိတ်ဆွေဖွဲ့ဖို့၊ သူတို့အတွက် ကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းညွှန်ပြသပေးသူတွေ ဖြစ်လာဖို့၊ ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်တွေမှာ နေထိုင်နိုင်အောင် ကူညီပေးဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ အသက်တာတွေကို ရှည်ကြာအောင် လုပ်ဆောင်ပေးဖို့ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့အတွက် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ အစောပိုင်း ငယ်ဘဝမှာ ဦးနှောက်က ဘယ်လို လုပ်ဆောင်တယ်ဆိုတာကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းက အလွန်တရာ အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီကလေးတွေမှာ ကောင်းမွန်တဲ့ လမ်းညွှန်ပြသပေးသူတွေ ရှိစေဖို့အတွက် အများပြည်သူ ကျန်းမာရေးဌာနက ငွေကြေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရမယ့် နေရာဖြစ်ပါတယ်။

ဆီးချိုရောဂါနှင့် သွေးကြောပိတ်ခြင်းကို ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်း

ဒါကြောင့် သင့်ရဲ့ အသက်တာကို ရှည်ကြာစေဖို့နဲ့ ဆေးရွက်ကြီး၊ အရက်၊ ဝလွန်ခြင်းတို့ကို ရှောင်ရှားဖို့ လုပ်ဆောင်ရမယ့် အရာအချို့အကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါပြီ။ လက်ရှိအချိန်မှာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အကြီးမားဆုံး လူသတ်သမားတွေထဲက တစ်ခုကတော့ ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ အကြောင်းရင်း ၇ ချက်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခြင်းအားဖြင့် အစားအစာနဲ့ လူနေမှုပုံစံ ပြဿနာတွေကို ရိုးရှင်းစွာ ဖြေရှင်းရုံနဲ့ ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကို ၈၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။ လူနေမှုပုံစံကို ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့်ပေါ့။

ဒါကြောင့် လူအချို့အနေနဲ့ သူတို့ရဲ့ ဆီးချိုရောဂါကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ကြပါတယ်။ အချို့သော အမျိုးအစားတွေကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ သိရှိကြပါတယ်။ သွေးကြောနံရံများတွင် အဆီစုပုံခြင်း (atherosclerosis) ကိုတောင်မှ ကျွန်တော်တို့ ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ပါတယ်။ တကယ်လား။ ဟုတ်ပါတယ်။ ဆန်ဖရန်စစ္စကိုက ဆရာဝန်တစ်ဦးဟာ နှလုံးသွေးကြောတွေ ပိတ်ဆို့နေတဲ့ လူနာတွေကို ခေါ်ယူပြီး သင့်လျော်တဲ့ အစားအစာကို ကျွေးမွေးခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ အိမ်တံခါးဝမှာ အစားအစာ အိတ်တွေကို ပို့ပေးခဲ့တဲ့အတွက် တစ်နှစ်တိတိ သူတို့ရဲ့ အခြေအနေကို စစ်ဆေးခဲ့ရာမှာ အစားအစာ ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် နှလုံးသွေးကြောတွေမှာ အဆီစုပုံခြင်းကို ကြီးမားစွာ လျော့ပါးစေခဲ့ပါတယ်။

အစားအစာ ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့်ပေါ့။ အဲဒီရောဂါ စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ အစားအစာ စနစ်ကို လိုက်နာခဲ့ကြတဲ့ လူတွေကို ကျွန်တော် သိပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ သွေးကြောတွေ ရှင်းလင်းသွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလို အတွေ့အကြုံ ရှိခဲ့ကြတဲ့ လူတွေရဲ့ သက်သေခံချက်တွေကို ကျွန်တော် ကြားဖူးပါတယ်။

ဘလူးဇုန်းများ (Blue Zones) နှင့် လူမှုဆက်ဆံရေး

ကမ္ဘာပေါ်မှာ လူတွေ ပိုပြီး သက်ရှည်ကြတဲ့ နေရာအမျိုးမျိုးကို လေ့လာခဲ့ကြတဲ့ ဘလူးဇုန်း (blue zones) တွေအကြောင်း လူအများစု ကြားဖူးကြမယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်။ သူတို့က နေရာ ၃ ခု သို့မဟုတ် ၄ ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ မြေထဲပင်လယ် ဒေသက ဆာဒီးနီးယား (Sardinia)၊ ဂျပန်က အိုကီနာဝါ (Okinawa) တို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မြောက်အမေရိကမှာတော့ တည်နေရာထက် လိုမာလင်ဒါ (Loma Linda) မှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူတွေရဲ့ ယုံကြည်ခြင်းကသာ အဓိက ဖြစ်တယ်လို့ သူတို့က ပြောကြပါတယ်။ အဲဒီနေရာကတော့ သင် ဆက်ကရာမိုတို ကို မပြောင်းရွှေ့ခင်က နေထိုင်ခဲ့တဲ့ နေရာပါပဲ။

အဲဒီနေရာမှာ အသက်ကြီးတဲ့သူ အရေအတွက် အလွန်အမင်း များပြားပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ အသက်ရှည်ရုံသာမကဘဲ ဘဝအရည်အသွေးလည်း မြင့်မားကြပြီး အချိန်ကြာမြင့်စွာ လှုပ်ရှားတက်ကြွကြပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းက အလွန်အမင်း အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာသာတရားကလည်း ဒီအရာနဲ့ ပတ်သက်မှု ရှိမယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ထင်ကြပေမယ့် အဲဒါကို တိုင်းတာဖို့က ခက်ခဲပါတယ်။ လူအများစုထံ ပို့ပေးခဲ့တဲ့ မေးခွန်းလွှာတစ်ခု ရှိပါတယ်။

အဲဒီမှာ ဝ ကနေ ၁၀ အထိ ထည့်ပါလို့ ရေးထားပါတယ်။ ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ပါသလား။ ကျွန်တော်တို့ အများစုအတွက်ကတော့ ၁၀ သို့မဟုတ် သုည ဖြစ်ပါတယ်။ အလယ်အလတ်မှာ ဘာမှမရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့် အဲဒီမေးခွန်းတွေထဲက အများစုဟာ ကျွန်ტော့်အတွက် အသုံးမဝင်ဘူးလို့ ကျွန်တော် ထင်ခဲ့ပါတယ်။

ကောင်းမွန်တဲ့ လူမှုကွန်ရက်နဲ့ ဆက်ဆံရေး ရှိခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်ဆိုတာကို ကျွန်တော်တို့ သိကြပါတယ်။ လက်ထပ်ထားတဲ့သူတွေဟာ မလက်ထပ်ရသေးတဲ့သူတွေထက် အနည်းငယ် ပိုပြီး အသက်ရှည်ကြတယ်လို့ ဆိုကြပါတယ်။ လူမှုဆက်ဆံရေးနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးရမယ့် မေးခွန်းကတော့ ငွေချေးလို့ရမယ့် သူငယ်ချင်း တစ်ဦး သို့မဟုတ် နှစ်ဦး သင့်မှာ ရှိပါသလား ဆိုတာပါပဲ။ တကယ်လို့ ရှိတယ်ဆိုရင် အဲဒါ ကောင်းမွန်တဲ့ လူမှုဆက်ဆံရေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

သင့်မှာ ဟာသဥာဏ် ရှိတာကိုလည်း ကျွန်တော် သိတဲ့အတွက် သင့်ကို ကျွန်တော် ကြိုက်ပါတယ်။ ရွှင်လန်းသော စိတ်နှလုံးသည် ဆေးကုသခြင်းနှင့် တူ၏ လို့ သူတို့ ဘာပြောကြပါသလဲ။ ဟုတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော် သင့်ကို သူငယ်ချင်းလုပ်မယ်၊ ပြီးရင် ကျွန်တော့်ကို ငွေချေးပေးပါ။

အာဟာရဆိုင်ရာ အကျဉ်းချုပ်နှင့် ကိုလက်စထရော

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ ကြည့်မယ်ဆိုရင် ကြည့်ရှုသူတွေကို ပြောပြချင်တဲ့၊ သက်ရှည်ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ ထင်တဲ့ အခြားအရာတွေ ဘာများ ရှိပါသေးလဲ။ အာဟာရပညာရှင်တစ်ဦးအနေနဲ့ ကျွန်တော့်ရဲ့ တာဝန်က အရာတွေကို တိုတိုနဲ့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် တစ်ဘက်မှာတော့ တက္ကသိုလ် အာဟာရ သင်တန်းတစ်ခုကို ကျွန်တော် ပေးပါမယ်။ ကဲ ဒါပါပဲ။

သင့်တော်တဲ့ အချိန်မှာ စားသုံးပါ၊ ဆိုလိုတာက အစာစားချိန်မဟုတ်ဘဲ ကြားထဲမှာ မစားပါနဲ့။ သင့်တော်တဲ့ အချိန်မှာ စားသုံးပါ၊ အစားအစာ အမျိုးမျိုးကို တစ်ရက်တည်းမှာ မဟုတ်ဘဲ ၁၀ ရက်အတွင်းမှာ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ အားလုံးကို ရရှိစေဖို့အတွက် စားသုံးပါ။

သင့်တော်တဲ့ အချိန်မှာ စားသုံးပါ၊ စံပြ ကိုယ်အလေးချိန်အတွက် သဘာဝအတိုင်း ပြုပြင်မထားသော အစားအစာ အမျိုးမျိုးကို ပမာဏအသင့်အတໍ သုံးဆောင်ပါ။ သင် သိရှိရမည့် အရာအားလုံးက ဒါပါပဲ။ ဒါကြောင့် အဲဒီစာကြောင်းကို မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ တင်ပေးရပါလိမ့်မယ်၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် ကျန်းမာရေးနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အရေးပါတဲ့ သင်ခန်းစာတစ်ခုကို အကျဉ်းချုပ် ဖော်ပြပေးထားတယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ကိုလက်စထရောနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော့်ကို တခြားအရာ တစ်ခုခု ပြောပြဖို့ ရှိပါသေးတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်။ ဆရာဝန်ဆီ သွားတဲ့အခါ ကျွန်တော့်ရဲ့ ကိုလက်စထရော ဘယ်လိုနေလဲလို့ သူ့ကို မေးပါတယ်။ သူက သင် အဆင်ပြေပါတယ်၊ အဲဒါကို စိတ်မပူပါနဲ့ လို့ ပြောပါတယ်။ အဲဒါက မလုံလောက်ပါဘူး။ ဂဏန်းအချို့ကို သင် သိထားရပါမယ်။

သင့်ရဲ့ အယ်လ်ဒီအယ်လ် ကိုလက်စထရော (LDL cholesterol) က ဘယ်လောက်လဲဆိုတာကို သင် သိထားရပါမယ်။ အဲဒါက အရမ်း မြင့်နေမယ်ဆိုရင် အမျိုးသားတွေအတွက် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်စေတဲ့ လူသတ်သမား ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် သင့်ရဲ့ ထရစ်ဂလစ်ဆာရိုက် (triglyceride) က ဘယ်လောက်လဲဆိုတာကို သင် သိထားရပါမယ်။ အဲဒါက အမျိုးသမီးတွေအတွက် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်စေတဲ့ လူသတ်သမား ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါက ဝလွန်နေတယ်ဆိုတာကို ဆိုလိုပါတယ်။

ဒါတင်မကသေးပါဘူး၊ ထရစ်ဂလစ်ဆာရိုက်က အယ်လ်ဒီအယ်လ် (LDL) အမှုန်တွေရဲ့ အရွယ်အစားကိုပါ ပြောပြပါတယ်။ အမှုန် အမျိုးအစား နှစ်မျိုး ရှိပါတယ်။ တစ်မျိုးက ပေါ့ပါးပြီး မျောပါနိုင်တဲ့ အမျိုးအစား ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒါ မြင့်နေမယ်ဆိုရင် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေက နှစ်ဆသာ ရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အမှုန်သေးပြီး သိပ်သည်းတဲ့ အမျိုးအစား ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေက ခုနစ်ဆအထိ ရှိပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ထရစ်ဂလစ်ဆာရိုက် ပမာဏက အသင့်အတໍ အနေအထား မြင့်နေမယ်ဆိုရင် ဆီးချိုရောဂါရှိသူမှာ ရှိသလိုမျိုး သင့်ရဲ့ အယ်လ်ဒီအယ်လ် (LDL) အမှုန်တွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းက အမှုန်သေးပြီး သိပ်သည်းတဲ့ အမျိုးအစား ဖြစ်နေပါလိမ့်မယ်။ ကောင်းတဲ့ အမျိုးအစားက ရော ဘာလဲ၊ အိတ်ခ်ျဒီအယ်လ် (HDL) ကော မရှိဘူးလား။ အိတ်ခ်ျဒီအယ်လ် (HDL) လို့ ကျွန်တော် ပြောခဲ့ပေမယ့် အရင်က ကျွန်တော်တို့ ထင်ခဲ့ကြသလောက် မကောင်းတော့ပါဘူး။ အဲဒါက နှလုံးရောဂါနဲ့ ဘာမှ မဆိုင်တော့ဘူးလို့ ကျွန်တော်တို့ အခု ထင်ပါတယ်။

အို ဟုတ်ပါတယ်။ အဲဒါကို လူတွေ သိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သင့်ရဲ့ ထရစ်ဂလစ်ဆာရိုက် ပမာဏနဲ့ အယ်လ်ဒီအယ်လ် (LDL) ကိုလက်စထရော ပမာဏ ဘယ်လောက်ရှိလဲဆိုတာကို ဆရာဝန်ဆီကနေ သိရှိထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူက သင့်ရဲ့ ကိုလက်စထရော အဆင်ပြေပါတယ် လို့ ပြောရုံနဲ့ အဲဒီအတိုင်း လျှောက်မသွားပါနဲ့၊ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေက ဘာတွေလဲဆိုတာကို ရှာဖွေပါ။ ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် အဲဒါက ကြီးမားတဲ့ ကွာခြားချက်ကို ဖြစ်စေလို့ပါပဲ။

လေကောင်းလေသန့်၊ နေရောင်ခြည်နှင့် ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D)

လေနဲ့ နေရောင်ခြည်အကြောင်းကို အတိုချုပ် ပြောခဲ့ကြပါပြီ။ ဒါပေမယ့် သင့်တော်တဲ့ ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D) ပမာဏနဲ့ လေကောင်းလေသန့်ကို ရရှိမယ့် နည်းလမ်းကတော့ သင် ပြောခဲ့သလိုပါပဲ၊ သင့်ရဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းကို လက်တွေ့ကျကျ လုပ်ဆောင်ပါ။ ဆိုလိုတာက အပြင်ထွက်ပြီး လက်သမား အလုပ်အချို့ လုပ်ပါ သို့မဟုတ် ဥယျာဉ်စိုက်ပျိုးခြင်း အလုပ်တွေ လုပ်ပါ။

ပြင်ပမှာ ရှိနေမယ်ဆိုရင် နေရောင်ခြည်ကို ရရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အလုပ်အများစုကို အိမ်တွင်းမှာပဲ လုပ်ကြတဲ့အတွက် ပြတင်းပေါက်က ဗီတာမင် ဒီ (Vitamin D) သင့်ဆီကို မရောက်အောင် တားဆီးထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အသက်ကြီးတဲ့သူတွေအတွက်ကတော့ အရေပြားထဲက ကိုလက်စထရောဆီ သွားရတာ၊ အသည်းဆီ သွားရတာ၊ ကျောက်ကပ်ဆီ သွားရတာတွေ ရှိတဲ့အတွက် အလွန် ခက်ခဲပါတယ်။ ပုံစံအမျိုးမျိုး ပြောင်းလဲသွားပြီး တကယ်တော့ ဟော်မုန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် အဲဒါကို ဗီတာမင် ဒီ လို့ ကျွန်တော်တို့ ခေါ်ကြပါတယ်။ အသက်ကြီးတဲ့သူတွေမှာ ဒီအရာတွေ အားလုံးက တစ်ဝက်နှုန်းနဲ့သာ အလုပ်လုပ်ကြတဲ့အတွက် သူတို့ မရရှိကြပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဖြည့်စွက်စာ (supplement) သောက်သုံးရပါမယ်။ ဒါကြောင့် နေ့စဉ် ဗီတာမင် ဒီ ဂัมမီ (Vitamin D gummy) လေး တစ်ခု စားတာက အဆင်ပြေပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်၊ အဲဒါ ကောင်းပါတယ်။

နေရောင်ခြည်ထဲ ထွက်မယ်ဆိုရင် နေလောင်ကာခရင်မ် (sunscreen) ကို လိမ်းပါ၊ အထူးသဖြင့် သင့်အတွက် အန္တရာယ် ပိုများမယ်ဆိုရင်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် ပထမ မိနစ် ၂၀ အတွက်တော့ မလိမ်းပါနဲ့။ ဒါကြောင့် မိနစ် ၂၀ လောက် နေရောင်ခြည်ကို ခံယူပါ၊ ပြီးရင် နေလောင်ကာခရင်မ် လိမ်းနိုင်ပြီး သင့်ရဲ့ နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုကို ပိုပြီး ဂရုစိုက်နိုင်ပါတယ်။ အဲဒါ ကောင်းပါတယ်။

သင် ကမ္ဘာမြေရဲ့ ဘယ်ဘက်ခြမ်းမှာ ရှိနေလဲဆိုတာ အပေါ်မှာလည်း အနည်းငယ် မူတည်ပါတယ်။ အလာစကာ (Alaska) မှာ ရှိနေမယ်ဆိုရင် ဂวม (Guam) မှာ လောက် တိုက်ရိုက် နေရောင်ခြည်ကို ရရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော် ဩစတြေးလျ (Australia) မှာ ရှိတုန်းက နေရောင်ခြည် အနည်းငယ် ရရှိဖို့အတွက် ရှပ်အင်္ကျီ ချွတ်ပြီး မိနစ်အနည်းငယ် လမ်းလျှောက်ခဲ့တာ မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ နေလောင်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဝါရှင်တန် ဒီစီ (Washington DC) သို့မဟုတ် နယူးယောက်မြို့ (New York City) ရဲ့ မြောက်ဘက်မှာ နေထိုင်ကြတဲ့ လူတွေအားလုံးဟာ ဖြည့်စွက်စာ မစားကြဘူးဆိုရင် ဗီတာမင် ဒီ ချို့တဲ့ကြပါတယ်။ ဖြည့်စွက်စာ မစားကြဘူးဆိုရင်ပေါ့။ အဲဒါကို သိရှိရတာ အလွန်အမင်း အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါတယ်။

ကယ်လ်ဆီယမ်နှင့် သက်သတ်လွတ် စားသုံးခြင်း

နို့ သို့မဟုတ် ဥ မစားကြတဲ့ အပြည့်အဝ သက်သတ်လွတ် စားသုံးသူတွေနဲ့ ကျွန်တော် မကြာခဏ စကားပြောဖြစ်ပါတယ်။ ကယ်လ်ဆီယမ် (calcium) ကို ဘယ်လို ရရှိမလဲ။ အက်ပစ် အောက်စဖို့ဒ် (Epic Oxford) လေ့လာမှုအရ လုံလောက်တဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ် မရရှိကြတဲ့သူတွေမှာ အရိုးကျိုးမှု ပိုများတယ်ဆိုတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် တစ်နေ့ကို ကယ်လ်ဆီယမ် ၅၂၅ မီလီဂရမ် လောက် ရရှိမယ်ဆိုရင် သင့်မှာ လုံလောက်ပါတယ်။ အရိုးကျိုးနိုင်ခြေ ပိုများတာမျိုး မရှိပါဘူး။

အဲဒါကို ဘယ်လို လုပ်ရမလဲ။ သဘာဝ နည်းလမ်းကတော့ ဆားစားသုံးမှုကို တစ်ဝက် လျှော့ချလိုက်ပါ။ အဲဒါက ကယ်လ်ဆီယမ် စွန့်ထုတ်မှုကို ထိန်းချုပ်ပေးပါတယ်။ ဒုတိယ အချက်ကတော့ သင့်ရဲ့ သွေးတွင်း ပမာဏ မှန်ကန်စွာ ရှိနေစေရန် ဗီတာမင် ဒီ ကို လုံလောက်စွာ ရရှိကြောင်း သေချာအောင် လုပ်ပါ။ အဲဒါဆိုရင် နှစ်ဆကနေ သုံးဆအထိ ပိုပြီး စုပ်ယူနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါကြောင့် ဆေးပြား မသောက်ဘဲ ကယ်လ်ဆီယမ်ကို ရရှိစေရန် သဘာဝအတိုင်း ကျွန်တော်တို့ လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ အရာတွေ ရှိပါတယ်။ လူအချို့ဟာ ဆား အများကြီး စားသုံးကြပြီး ကယ်လ်ဆီယမ်ကို လုံလောက်စွာ မထိန်းသိမ်းကြတဲ့အတွက် အရိုးပွရောဂါ (osteoporosis) နဲ့ ရုန်းကန်နေရပါတယ်။ အဲဒါ မှန်ပါတယ်။ အဲဒီ နှစ်ခုကို ဘယ်တုန်းကမှ မပေါင်းစပ်ဖူးပါဘူး။

အစားအစာတွေကနေ ကယ်လ်ဆီယမ်ကို သဘာဝအတိုင်း ရရှိမယ့် နည်းလမ်း ရှိပါသလား။ အောက်ဆาလစ် အက်ဆစ် (oxalic acid) သို့မဟုတ် ဖိုက်တစ် အက်ဆစ် (phytic acid) အများကြီး ပါဝင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ရှောင်ရှားရပါမယ်။ အဲဒါတွေက ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီး ပျော်ဝင်မှုမရှိတဲ့ ဆားဖြစ်တဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ် အောက်ဆာလိတ် (calcium oxalate) ကို ဖြစ်ပေါ်စေတဲ့အတွက် သင် မစုပ်ယူနိုင်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် အစားအစာတွေကို မရှောင်ပါနဲ့၊ အခြားသော အကြောင်းရင်းတွေအတွက် အဲဒီအစားအစာတွေကို ဆက်သုံးပါ၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီအစားအစာတွေထဲက ကယ်လ်ဆီယမ်က သင့်အတွက် အရမ်းကောင်းတယ်လို့ မယူဆပါနဲ့၊ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ သင် မစုပ်ယူနိုင်လို့ပါပဲ။ ကယ်လ်ဆီယမ် ရရှိမယ့် အခြားနည်းလမ်းတွေလည်း ရှိပါတယ်။

အချို့သော အစားအစာတွေမှာ ကယ်လ်ဆီယမ် မပါဝင်ပါဘူး။ ဥပမာအားဖြင့် ပဲပိစပ် (soy) မှာ အောက်ဆာလစ် အက်ဆစ် (oxalic acid) အနည်းငယ် ပါဝင်ပေမယ့် ကောင်းစွာ စုပ်ယူနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့ အပြည့်အဝ မနားလည်သေးပေမယ့် အလွန်ကောင်းမွန်စွာ စုပ်ယူနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပဲပိစပ်က ကောင်းမွန်တဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ပဲပိစပ်က ကောင်းမွန်တဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

တစ်ကွက်ရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံ၊ ဂရမ် ၁၀၀ ရှိတဲ့ အဲဒီသေတ္တာတွေထဲက တစ်ခုကို ကျွန်တော် အကြံပြုပါတယ်။ နေ့စဉ် တိုဖူး (tofu) ဂရမ် ၁၀၀ စားသုံးပါ။ အဲဒါက သင့်အတွက် အလွန်ကောင်းမွန်တယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်။ အဲဒါကို သိရတာ ကောင်းပါတယ်။

ကျွန်တော်ဟာ အပြည့်အဝ သက်သတ်လွတ် စားသုံးသူ (vegan vegetarian) တစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော့်ရဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ်ကို သေချာပေါက် ရရှိဖို့အတွက် စိုးရိမ်ပါတယ်။ ပစ္စတေချီယို အခွံမာသီးတွေမှာ အသားမစားဘူးဆိုရင် လွတ်သွားနိုင်တဲ့ သဘာဝ ပရိုတင်းဓာတ်တွေ အားလုံး ပါဝင်တယ်ဆိုတာကို ဒီအပတ်က ကျွန်တော် ကြားခဲ့ရပါတယ်။ ပစ္စတေချီယို အခွံမာသီးတွေက အဲဒီအတွက် အရမ်းကောင်းတဲ့ ရင်းမြစ်တစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ ကြားခဲ့ရပါတယ်။

ပစ္စတေချီယို အခွံမာသီးတွေက ကောင်းပါတယ်။ ဈေးကြီးပေမယ့် ကယ်လီဖိုးနီးယားမှာတော့ အဲဒီလောက် မကြီးပါဘူး။ အခွံခွာပြီးသားတွေကို ဝယ်ပါတယ်။ ဈေးကြီးပေမယ့် ကောင်းပါတယ်။

ဒေါက်တာ ရှာဖင်ဘတ်၊ ပိုပြီး အသက်ရှည်ရှည် နေထိုင်ရမယ့် နည်းလမ်းတွေကို ပိုမိုသိရှိလိုကြတဲ့သူတွေအတွက် အထူးကမ်းလှမ်းချက် တစ်ခု ရှိတယ်ဆိုတာကို ကြည့်ရှုနေကြတဲ့သူတွေကို ကျွန်တော် ပြောပြချင်ပါတယ်။ ဒီမဂ္ဂဇင်းကို အံ့သြဖွယ် ကျန်းမာရေး အချက်အလက်များ မဂ္ဂဇင်း (Amazing Health Facts magazine) လို့ ခေါ်ဆိုပြီး သင့်ရဲ့ ဖန်သားပြင်ပေါ်မှာ ပါရှိတဲ့ နံပါတ်ကို ဆက်သွယ်နိုင်ပါတယ် သို့မဟုတ် ဝဘ်ဆိုဒ်ကို ဝင်ရောက်ပြီး ပိုမိုလေ့လာနိုင်ပါတယ်။

ဒေါက်တာ ရှာဖင်ဘတ်၊ အလွန်တရာ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ အလွန်တရာ စိတ်လှုပ်ရှားစရာ ကောင်းတယ်လို့ ကျွန်တော် ထင်ပါတယ်။ လူတွေက အခု ကျွန်တော်တို့ ဆွေးနွေးခဲ့တဲ့ အရာတွေကို လေ့ကျင့်ကျင့်သုံးမယ်ဆိုရင် ကျန်းမာရေး အကျပ်အတည်းနဲ့ သုံးစွဲနေတဲ့ ငွေကြေးတွေကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စီးပွားရေးကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေမယ်၊ မိသားစုတွေကို ကူညီပေးမယ်၊ ပိုမိုပေါများក្រကြွယ်ဝတဲ့ ဘဝကို ပေးစွမ်းမယ့် လူနေမှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေအပေါ် လက်တွေ့ကျတဲ့ အကြံပြုချက်တွေကို လိုက်နာမယ်ဆိုရင် နိုင်ငံကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ယနေ့ ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ ပါဝင်ပေးကြတဲ့အတွက် မိတ်ဆွေတို့ကို အလွန်အမင်း ကျေးဇူးတင်ရှိပါတယ်။ ဘုရားသခင် ကောင်းချီးပေးပါစေ။ အံ့သြဖွယ် အချက်အလက်များ အင်တာဗျူး အထူးအစီအစဉ်အတွက် ကျွန်တော်တို့နဲ့အတူ ပါဝင်ပေးကြတဲ့ မိတ်ဆွေတို့ကို ကျေးဇူးတင်ရှိပြီး ယေရှုရှင် ရှင်ပြန်ထမြောက်တော်မူပြီဖြစ်ပြီး မကြာမီ ပြန်ကြွလာတော့မည်ဟူသော သတင်းကောင်းကို မျှဝေကြပါစို့။

မူရင်းလင့်

https://youtu.be/m1aFs1uD-Rg?si=FhQ9lMZFSfty3L_i