အခန်းကြီး - (၁၃ - ၁၄)

 

၁၃:၃–၁၆။ တဆေးမပါသောမုန့်ပွဲတော်

ဤပွဲတော်သည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့ အလျင်အမြန် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်ခွာခဲ့သောနေ့ကို အောက်မေ့ရန် ဖြစ်လာမည်။ ထိုသမိုင်းဖြစ်ရပ်ကို သတိရစေရန် မျိုးဆက်တစ်ဆက်မှ တစ်ဆက်သို့ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရမည်ဖြစ်သည်။ ဇာတ်လမ်းကို လက်ပေါ်တွင် နိမိတ်အဖြစ် ဝတ်ဆင်ရန်နှင့် မျက်စိနှစ်လုံးကြား၌ အမှတ်ရစရာအဖြစ် ထားရန်ဟူသော ညွှန်ကြားချက်ကို ပထမရာစုမှစ၍ ယုဒလူမျိုးတို့က အလွန်အဓိပ္ပာယ်ရှိစွာ တိုက်ရိုက်ကျင့်သုံးလာခဲ့ကြသည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းနှင့် တရားဟောရာကျမ်းမှ ကျမ်းပိုဒ်များပါဝင်သော သေတ္တာ သို့မဟုတ် နဖူးတွင်ဝတ်ဆင်သော ကျမ်းပိုဒ်သေတ္တာကို နဖူးပေါ်၊ မျက်စိနှစ်လုံးကြားတွင် ထားပြီး အနက်ရောင်သားရေကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ကြသည်။ ထိုနည်းတူ ဆုတောင်းချိန်တွင် ၎င်းတို့ကို လက်မောင်းပတ်လည်၌လည်း ချည်နှောင်ကြသည်။ ဤစာသား၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ထိုသို့ စာသားအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ယူရန် မဟုတ်ပါ။ အပြင်ပန်းပြသမှုဖြင့် ဤအရာကို ကျင့်သုံးခြင်းနောက်ကွယ်ရှိ ရည်ရွယ်ချက်များကို ယေရှုကိုယ်တော်တိုင်ပင် ဝေဖန်ခဲ့ပုံရသည် (မဿဲ ၂၃:၅)။ ဤပွဲတော်ကို ကျင်းပခြင်းသည် အစွမ်းထက်သောလက်တော်ဖြင့် သူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်ခဲ့သော ထာဝရဘုရားအား အစေခံရန် လူတို့အား သတိရစေမည်ဖြစ်သည် (အခန်းငယ် ၉)။ ထိုအရာသည် သူတို့၏ မျက်စိနှစ်လုံးကြား၌ အောက်မေ့စရာတစ်ခုလည်း ဖြစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ အတိတ်က ဘုရားသခင်သည် သူတို့အတွက် ပြုတော်မူခဲ့သည့်အရာများကို သတိရစေခြင်းအားဖြင့် ဘဝခရီးကို မှန်ကန်သောဦးတည်ချက်ဖြင့် လျှောက်လှမ်းစေမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ တရားတော်အကြောင်းကို မကြာခဏ ပြောဆိုကြမည်ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ် ၁၄:၉ တွင် လက်နှင့်စိတ်သည် စစ်မှန်သော ကိုးကွယ်ခြင်း၏ အာရုံစူးစိုက်ရာ ဖြစ်လာသည်။ အကြောင်းမှာ လူတစ်ဦး၏ လုပ်ရပ်များနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များက ထိုသူသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တော်များကို သစ္စာရှိစွာ ဆက်လက်လိုက်နာမည်လော သို့မဟုတ် လူသားတို့ တီထွင်ထားသော အရာများကို လိုက်နာမည်လောကို ဆုံးဖြတ်ပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

တိရစ္ဆာန်များ၏ သားဦးအားလုံးကို ထာဝရဘုရားအတွက် သတ်မှတ်ထားရမည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ ၎င်းတို့သည် သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပူဇော်နိုင်သည့် တိရစ္ဆာန်များဖြစ်ပါက ဘုရားသခင်ထံ ယဇ်ပူဇော်နိုင်သည် (အခန်းငယ် ၁၂)။ မသန့်ရှင်းသော တိရစ္ဆာန်များ၊ ဥပမာ မြည်းများနှင့် သားဦးသားများကို သိုးသငယ်တစ်ကောင်ဖြင့် ရွေးနုတ်ရမည် (အခန်းငယ် ၁၃၊ ဝတ်ပြုရာ ၂၇:၂၆–၂၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤထုံးတမ်းသည် ပသခါပွဲအချိန်တွင် အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ သားဦးသားများကို မသေစေဘဲ ကယ်တင်ခဲ့သော အဲဂုတ္တုပြည်၌ တွေ့ကြုံခဲ့ရသည့် ကယ်တင်ခြင်းကို အောက်မေ့စေခဲ့သည်။

အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်ခွာခဲ့သော အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ အရေအတွက်

သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဂဏန်းများကို မကြာခဏ တွေ့ရပြီး အများစုမှာ အလေးအနက် စိုးရိမ်စရာကိစ္စ မဟုတ်ကြပါ။ သို့သော် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းအတွက် ဖော်ပြထားသည့် ဂဏန်းများကဲ့သို့ ကြီးမားသော အရေအတွက်များနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။ ဤကိစ္စမှာ အနည်းငယ် ရှုပ်ထွေးပြီး ဂဏန်းများကို နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ဤနေရာတွင် ၎င်းတို့အနက် ၂ ခုကိုသာ ဖော်ပြမည်။

၁။ ဂဏန်းများ၏ ကိုက်ညီမှု

မောရှေ၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်ခွာခဲ့သော လူများ၏ အရေအတွက်ကို နေရာအတော်များများတွင် ဖော်ပြထားပြီး အချင်းချင်း ကိုက်ညီသည်။ ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၃၇ တွင် မိန်းမများနှင့် ကလေးများအပြင် ခြေလျင်သွားနိုင်သော ယောက်ျားပေါင်း ၆၀၀,၀၀၀ ခန့် ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည် (တောလည်ရာ ၁၁:၂၁ တွင်လည်း အလားတူအရေအတွက်ကို ဖော်ပြထားသည်)။ ဤအရေအတွက်ကို ထွက်မြောက်ရာ ၃၈:၂၅–၂၆ တွင်လည်း အတည်ပြုထားသည်။ ထိုနေရာတွင် အသက် ၂၀ နှစ်နှင့်အထက် အမျိုးသားများက သန့်ရှင်းရာဌာနအတွက် ရှက်ကယ်တစ်ဝက်စီ လှူဒါန်းခဲ့ကြပြီး အရေအတွက်မှာ ၆၀၃,၅၅၀ ဖြစ်သည်။ သိနာတောင်မှ မထွက်ခွာမီ ပြုလုပ်ခဲ့သော သန်းခေါင်စာရင်းတွင် လေဝိအနွယ်ကို မပါဝင်စေဘဲ အသက် ၂၀ နှစ်နှင့်အထက် စစ်တိုက်နိုင်သူအားလုံး၏ အရေအတွက်မှာ ၆၀၃,၅၅၀ ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည် (တောလည်ရာ ၁:၄၅–၄၆)။ ဤသည်မှာ စစ်ရေးသန်းခေါင်စာရင်းဖြစ်ပြီး ၆၀၃,၅၅၀ သည် စစ်သားများအဖြစ် ဆက်လက်တာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်သော အမျိုးသားများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် လေဝိအနွယ်သားများအပြင် အရေအတွက်ထဲတွင် မပါဝင်သော အသက်ကြီးသည့် အခြားအစ္စရေးအမျိုးသားများလည်း ရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုလိုသည်။ ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၃၇ တွင် ဖော်ပြထားသော ၆၀၀,၀၀၀ ခန့်ဟူသော အရေအတွက်နှင့်လည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနေရာတွင် သူတို့ကို “ခြေလျင်သွားနိုင်သော ယောက်ျားများ” သို့မဟုတ် ခြေလျင်တပ်သားများဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ခါနာန်ပြည်သို့ ဝင်ရောက်မည့်အချိန် မတိုင်မီ များမကြာမီတွင် ယခင်မျိုးဆက်သည် သန်းခေါင်စာရင်း ၂ ခုကြားရှိ နှစ် ၄၀ အတွင်း သေဆုံးသွားပြီးနောက် နောက်ထပ် စစ်ရေးသန်းခေါင်စာရင်းတစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့ရာ အရေအတွက်မှာ ၆၀၁,၇၃၀ ဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၂၆:၂၊ ၅၁)။ ထို့ကြောင့် ဤဂဏန်းများသည် သိသိသာသာ ကိုက်ညီနေကြောင်း ကောက်ချက်ချရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် စာသားအတိုင်း မဟုတ်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ရပ်အတွက် လက်ရှိအချိန်၌ မရရှိသေးဟု ထင်ရသော သက်သေအထောက်အထားအသစ်များ လိုအပ်မည်ဖြစ်သည် (SDA စာမျက်နှာ ၃၃၄၊ ၄၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

၂။ ပိုမိုနည်းသော အရေအတွက်

အထက်တွင် ဆွေးနွေးခဲ့သော အချက်အလက်များ ရှိနေသော်လည်း အချို့က အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်ခွာခဲ့သော အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ အရေအတွက်သည် ထိုမျှမများခဲ့ဟု ဆက်လက်ဆိုကြသည်။ “ထောင်” ဟူသော စကားလုံးကို တစ်ခါတစ်ရံတွင် ကြီးမားသော စစ်ရေးတပ်ဖွဲ့များကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုထားပြီး စာသားအတိုင်း မယူသင့်ဟု အကြံပြုကြသည်။ သို့သော် ဤရှင်းလင်းချက်သည် ထွက်မြောက်ရာ ၃၈ နှင့် တောလည်ရာ ၁ နှင့် ၂၆ တို့တွင် တွေ့ရသော တွက်ချက်မှုဆိုင်ရာ အခက်အခဲများကို ဖြေရှင်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိပါ။ အချို့သော ပညာရှင်များက တရားဟောရာကျမ်းကို အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် “အခြားလူမျိုးတိုင်းထက် အရေအတွက်ပိုများသည်” ဟု မဆိုလိုဘဲ “လူမျိုးအပေါင်းတို့ထဲတွင် အနည်းဆုံးသောသူများ” ဖြစ်ကြသည်ဟု နားလည်နိုင်ကြောင်း အဆိုပြုကြသည် (တရားဟောရာ ၇:၇)။ ထို့အပြင် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ခါနာန်ပြည်ရှိ လူမျိုးများကို မိမိတို့ထက် ပိုမိုကြီးမားကြသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြပြီး ထို့ကြောင့် သူတို့ကို နေရာမှ ဖယ်ရှားရန် ခက်ခဲသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည် (တရားဟောရာ ၇:၁၇၊ ၂၂)။ ထို့အပြင် ထာဝရဘုရားသည် ခါနာန်ပြည်သားတို့ကို မောင်းထုတ်တော်မူပါက ထိုပြည်၌ နေထိုင်ရန် အစ္စရေးလူမျိုး အလုံအလောက် ရှိမည်မဟုတ်ပါ။ ထိုအခါ ပြည်သည် လူသူကင်းမဲ့လာပြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များသည် သူတို့အတွက် အလွန်များပြားလာမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ခါနာန်လူမျိုးတို့ကို တဖြည်းဖြည်းချင်း မောင်းထုတ်တော်မူမည်ဟု ကတိပေးတော်မူခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၂၉–၃၀)။ တောကန္တာရတွင် အသက်ရှင်ရပ်တည်နိုင်ရေးအခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်သော အခြားစိုးရိမ်မှုများကိုလည်း မကြာခဏ တင်ပြကြသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ အံ့ဖွယ်ဝင်ရောက်ဆောင်ရွက်မှုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ ဤအကြောင်းပြချက်များသည် ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရန် ထိုက်တန်သော်လည်း ဤမေးခွန်းအပေါ် ဤနည်းလမ်းကို ဆန့်ကျင်သည့် အဓိကအခက်အခဲမှာ သမ္မာကျမ်းစာတစ်လျှောက် ၆၀၀,၀၀၀ ဟူသော အရေအတွက်ကို တစ်သမတ်တည်း အသုံးပြုထားခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

၁၃:၁၇–၁၄:၂၀။ ခရီးစတင်ခြင်း

ဣသရေလလူတို့သည် ဖိလိတ္တိလူတို့ နေထိုင်ရာဒေသကို ရှောင်ရှားရမည် (အခန်းငယ် ၁၇)။ ထိုလမ်းကို အဲဂုတ္တုလူတို့က “ဟောရုစ်၏လမ်းများ” ဟု ခေါ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် Via Maris ဟု ခေါ်ကြသည်။ ခါနာန်ပြည်သို့ သွားရာ အတိုဆုံးလမ်းတစ်လျှောက်တွင် တန်းစီချထားသော အဲဂုတ္တုစစ်တပ်စခန်းများကြောင့် ဣသရေလလူတို့ စိတ်ဓာတ်ကျမသွားစေရန် ထာဝရဘုရားသည် မလိုလားခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် မြောက်ဘက်ရှိ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စစ်ရေးလမ်းကြောင်းအတိုင်း သွားစေမည့်အစား တောင်ဘက်သို့ ဧဒုံပင်လယ်၏ တောကန္တာရလမ်းမှ လှည့်ပတ်သွားစေတော်မူသည် (အခန်းငယ် ၁၈)။ တစ်ခါတစ်ရံ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏သားသမီးများကို အခြေအနေများကို “ရှည်လျားသောလမ်း” ဖြင့် လှည့်ပတ်ဖြတ်သန်းစေတော်မူတတ်သည်။ ထိုနည်းလမ်းသည် မကြာခဏ ယုတ္တိမရှိသကဲ့သို့ ထင်ရတတ်သည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်၏ အဆုံးစွန်သောရည်ရွယ်ချက်မှာ မိမိ၏တန်ခိုးကြီးမားသောအမှုတော်များကို သူတို့၏အတွေ့အကြုံမှတစ်ဆင့် သူတို့၏ယုံကြည်ခြင်းကို တည်ဆောက်ပေးရန် ဖြစ်သည်။

လေးရာသုံးဆယ်နှစ်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ရသောကာလ

ဣသရေလလူတို့ နေထိုင်ခဲ့ရသောကာလ၏ အချိန်ဇယားသည် အငြင်းပွားစရာအကြောင်းအရာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ပြဿနာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဆက်စပ်နေသော်လည်း ကွဲပြားသောနှစ်အရေအတွက် ၂ ခုကို ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာဦး ၁၅:၁၃ နှင့် တမန်တော်ဝတ္ထု ၇:၆ အရ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရသောကာလမှာ အနှစ် ၄၀၀ ဖြစ်ပြီး၊ ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၄၀–၄၁ နှင့် ဂလာတိ ၃:၁၆–၁၇ အရ နေထိုင်ခဲ့ရသောကာလမှာ အနှစ် ၄၃၀ ဖြစ်သည်။ အချိန်ကာလနှစ်ခုစလုံးသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းဖြစ်ရပ်နှင့်အတူ တစ်ချိန်တည်းတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်ဆိုလျှင် အချိန်ကာလနှစ်ခုစလုံးသည် မည်သည့်အချိန်မှ စတင်ခဲ့သနည်း။

၁။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ အချိန်ဇယား။ ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၄၀–၄၁ ၏ မာဆိုရက်ကျမ်းစာများအရ အနှစ် ၄၃၀ သည် ယာကုပ် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားချိန်မှ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ချိန်အထိ အချိန်ကာလကို ဖုံးလွှမ်းထားသည်ဟု ထင်မြင်စေသည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဣသရေလလူတို့သည် အဲဂုတ္တုပြည်တွင် စုစုပေါင်း အနှစ် ၄၃၀ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဤအမြင်ကို လက်ခံသူများက အနှစ် ၄၀၀ သည် ရိုးရိုးအနီးစပ်ဆုံး အရေအတွက်တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခခံရခြင်းနှင့် နေထိုင်ခြင်းတို့၏ ကွာခြားချက်မှာ စကားလုံးအသုံးအနှုန်းဆိုင်ရာသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံရန် အနှစ် ၄၃၀ ကို ခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟု ဆိုကြသည်။

၂။ ပေါလု၏ ပံ့ပိုးချက်။ ပေါလုသည် အာဗြဟံအား ဘုရားသခင်ပေးထားသော ကတိတော်များနှင့် သိနာတောင်တွင် ပညတ်တရားပေးခြင်းတို့၏ ဆက်စပ်မှုကို ဆွေးနွေးထားသည် (ဂလာတိ ၃:၁၆–၁၇)။ ထိုဖြစ်ရပ်သည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ပြီး ၃ လအကြာတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉:၁)။ ပေါလုသည် ထိုဖြစ်ရပ် ၂ ခုကြားရှိနှစ်များကို အနှစ် ၄၃၀ ဟု စုစုပေါင်းတွက်ထားပြီး၊ ထိုအရေအတွက်သည် ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၄၀–၄၁ တွင် ဖော်ပြထားသော အရေအတွက်နှင့် တူညီသည်။ ထိုကတိတော်များသည် ယုံကြည်ခြင်းအပေါ် အခြေခံ၍ အာဗြဟံအား ပေးခဲ့သော ပဋိညာဉ်ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်များဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အနှစ် ၄၃၀ ကြာပြီးနောက် ထပ်ပေါင်းပေးခဲ့သော ပညတ်တရားသည် ယုံကြည်ခြင်းအားဖြင့် ရရှိထားသော ကတိတော်များကို မပြောင်းလဲစေပါ။ ဤနေရာတွင် ပေါလုသည် အနှစ် ၄၃၀ ၏ အချိန်ဇယားကို တိုက်ရိုက်မဆွေးနွေးသော်လည်း၊ ထိုအချိန်ကာလကို စတင်စေသော သမိုင်းဖြစ်ရပ်ကို ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ဖော်ပြပေးသည်။ ထိုအရာမှာ ကမ္ဘာဦး ၁၅ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည့်အတိုင်း ဘုရားသခင်သည် အာဗြံနှင့် မိမိ၏ပဋိညာဉ်ကို ပြုလုပ်ပြီး အတည်ပြုခဲ့သည့်အချိန်ဖြစ်သည်။ ထိုပဋိညာဉ်သည်လည်း အချို့နှစ်များစောစွာ ဥရမြို့၌ ကတိပြုထားပြီးဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၃၁–၁၂:၃)။ ယနေ့တိုင် ရှိနေသေးသော ဤအမြင်ကို ထင်ဟပ်စေသည့် ကျမ်းစာများမှာ Septuagint နှင့် Samaritan Pentateuch တို့သာ ဖြစ်သည်။ ထိုကျမ်းစာ ၂ ခုစလုံးက အနှစ် ၄၃၀ ကို ခါနာန်ပြည်နှင့် အဲဂုတ္တုပြည်အကြား ခွဲဝေထားသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

၃။ အဆိုပြုထားသော ဖြေရှင်းချက်များ။ အချိန်ဇယားဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်များကို အနည်းငယ်ပို၍ ဂရုတစိုက်ကြည့်မည်ဆိုလျှင် အာဗြံသည် အသက် ၇၅ နှစ်မပြည့်မီ တစ်ချိန်ချိန်တွင် ဥရမြို့မှ ထွက်ခွာရန် ထာဝရဘုရား၏ ခေါ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်ကို တွေ့ရသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၁:၃၁–၁၂:၁)။ ဟာရန်မြို့မှ ထွက်ခွာသောအချိန်တွင် သူ၏အသက်သည် ၇၅ နှစ်ဖြစ်သည် (ကမ္ဘာဦး ၁၂:၄)။ ပေါလုအဆိုအရ ဤအချိန်သည် အနှစ် ၄၃၀ ၏ အစဖြစ်သည် (ဂလာတိ ၃:၁၆–၁၇)။ အာဗြဟံသည် အသက် ၁၀၀ ရှိသောအခါ ဣဇာက်ကို မွေးဖွားခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၅)။ သမ္မာကျမ်းစာက ဣဇာက်နို့ဖြတ်ပွဲကျင်းပစဉ်တွင် အဲဂုတ္တုလူဖြစ်သော ဟာဂရနှင့် သူ၏သား ဣရှမေလတို့က ဣဇာက်ကို မထီမဲ့မြင်ပြုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ပဋိပက္ခကြောင့် (ကမ္ဘာဦး ၂၁:၈–၁၂) ဣဇာက်သည် အာဗြဟံ၏ စစ်မှန်သောအမျိုးအနွယ်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခံရပြီး ဟာဂရနှင့် သူ၏သားကို နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် နို့ဖြတ်ခြင်းသည် မွေးဖွားပြီးနောက် ၃ နှစ်ခန့်တွင် ဖြစ်တတ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဥရမြို့၌ အာဗြံခေါ်ခြင်းခံရချိန်နှင့် ဣဇာက်နို့ဖြတ်ချိန်ကြားတွင် အနှစ် ၃၀ ခန့်ရှိခဲ့သည်ဟု ယူဆရန် သင့်လျော်သည်။ ထိုသို့ဆိုလျှင် ဣဇာက်နို့ဖြတ်ပွဲသည် အဲဂုတ္တုလူများ၏ ဖိနှိပ်မှုကြောင့် အာဗြဟံ၏ အမျိုးအနွယ် (စာရာမှ ဆင်းသက်သောအမျိုးအနွယ်) ခံစားခဲ့ရသော အနှစ် ၄၀၀ ဆင်းရဲဒုက္ခကာလ၏ အစဖြစ်လာမည်။ (ဣရှမေလသည် အဲဂုတ္တုလူတစ်ဝက်ဖြစ်သည်။)

ဣဇာက်သည် ယာကုပ်နှင့် ဧသောတို့ မွေးဖွားသောအခါ အသက် ၆၀ ရှိခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၂၅:၂၆)။ ယာကုပ်သည် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသောအခါ အသက် ၁၃၀ ရှိပြီး မိမိ၏နှစ်များကို နေထိုင်ခြင်း/ဘုရားဖူးခရီးကာလအဖြစ် ရည်ညွှန်းခဲ့သည် (ကမ္ဘာဦး ၄၇:၉)။ အာဗြံ ဟာရန်မြို့မှ ထွက်ခွာချိန်တွင် စတင်ခဲ့သော ဘိုးဘေးများ၏ကာလသည် ၂၁၅ နှစ်ကြာခဲ့သည် (၂၅ + ၆၀ + ၁၃၀ = ၂၁၅)။ ဤသည်မှာ သမ္မာကျမ်းစာ၏ စာသားကို မှန်ကန်စွာဖတ်ရှုခြင်းဖြစ်ပါက ဣသရေလလူတို့သည် အဲဂုတ္တုပြည်တွင် စုစုပေါင်း ၂၁၅ နှစ်ခန့် နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး ယာကုပ် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ပြောင်းရွှေ့သွားချိန်မှ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ချိန်အထိ ဖြစ်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ စာသားသည် ပိုမိုတိုတောင်းသော နေထိုင်ကာလဘက်သို့ ဦးတည်နေသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း မည်သည့်အမြင်ကိုမဆို အတိအကျ ဆုပ်ကိုင်ပြောဆိုခြင်းကို ရှောင်ရှားခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

ဣသရေလလူတို့သည် စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော စစ်ရေးအုပ်စုအဖြစ် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်ခွာလာကြသည် (အခန်းငယ် ၁၈၊ ၁၂:၅၁ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ၁၃:၁၈ တွင်ပါသော မူရင်းဟေဗြဲကြိယာသည် ဂဏန်း ၅ မှ ဆင်းသက်လာပြီး “ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် ငါးယောက်စီဖြင့် ချီတက်လာကြသည်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်—ဆိုလိုသည်မှာ လူများကို အဓိကအုပ်စုကြီး ၅ ခုအဖြစ် ခွဲထားခြင်းဖြစ်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာတွင် ထိုအုပ်စုများ၏ အရွယ်အစား သို့မဟုတ် မည်သည့်နည်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်ကို မဖော်ပြထားသော်လည်း အဲဂုတ္တုပြည်၏ မင်းသားဖြစ်ခဲ့သော မောရှေသည် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှု ရရှိထားသူဖြစ်ပြီး လူအုပ်စုကြီးတစ်ခုကို စစ်ရေးဖွဲ့စည်းပုံဖြင့် မည်သို့ စုစည်းရမည်ကို သိရှိမည်ဖြစ်ကြောင်း မှတ်သားရန် အရေးကြီးသည် (PP 245)။ ထိုဝေါဟာရကို ယောရှု ၁:၁၄ နှင့် ၄:၁၂ တို့တွင်လည်း ကတိထားရာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ရန် ယော်ဒန်မြစ်ကို ဖြတ်ကူးမည့်အချိန်မတိုင်မီ ဣသရေလလူတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားသည်။

ပင်လယ်ဖြတ်ကူးရာနေရာနှင့်ပတ်သက်၍ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ဖော်ပြချက်များနှင့် ကိုက်ညီသောနေရာသည် (အောက်တွင် “ထွက်မြောက်ရာခရီးလမ်းကြောင်းနှင့် သိနာတောင်” ကို ကြည့်ပါ) ဂျေဗယ် ‘အာတာကာ တောင်တန်းသည် ပင်လယ်ကွေ့အထိ ဆင်းသက်လာသော ဆူးအက်ဇ်ပင်လယ်ကွေ့နေရာတွင် ဖြတ်ကူးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ တောလည်ရာ ၃၃:၇ အရ ဣသရေလလူတို့သည် ဧသံမှ ထွက်ခွာပြီး ပိဟဟိရုတ်သို့ ပြန်လှည့်ခဲ့ကြသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၄:၁–၉)။ ထိုအရာက သူတို့သည် ပထမဦးစွာ တောင်ဘက်သို့ ဆင်းသွားပြီး ဆူးအက်ဇ်ပင်လယ်ကွေ့၏ မြောက်ဘက်စွန်းအရှေ့တောင်ဘက်တွင် စခန်းချခဲ့ကြသည်ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။ ထို့နောက် ကြီးမားသောတောင်တန်းကြောင့် ပိတ်မိနေကြောင်း သိရှိလာသောအခါ ပိဟဟိရုတ်—“ရေ၏ပါးစပ်”—ကို ပတ်လည်သွားပြီး သိနာဘက်သို့ ဦးတည်ရန် ပြန်လှည့်ခဲ့ကြသည်။

အဲဂုတ္တုစစ်တပ်ကို သူတို့၏ဘုရင် ဦးဆောင်သော ရထားများဖြင့် စုစည်းခဲ့သည်။ ရထားသည် အထိရောက်ဆုံး စစ်လက်နက်ယန္တရားများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပြီး အာရှတစ်လျှောက် အဲဂုတ္တုတို့၏ အာဏာကြီးမားမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော အရာတစ်ခုဖြစ်သည်။ Thutmose III ၏ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှု ၁၆ ကြိမ်အတွင်း တီထွင်သူများသည် ပေါ့ပါးပြီး ထို့ကြောင့် လွယ်ကူစွာ ထိန်းချုပ်မောင်းနှင်နိုင်သော ရထားကို ပိုမိုပြည့်စုံအောင် တီထွင်ခဲ့ကြပြီး ထိုရထားများကို ဣသရေလလူတို့ကို ရင်ဆိုင်ရန် အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်လာကြမည်ဖြစ်သည်။

ထွက်မြောက်ရာလမ်းကြောင်းနှင့် သိနာတောင်

ထွက်မြောက်ရာလမ်းကြောင်းနှင့် သိနာတောင်၏ တည်နေရာကို ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် အငြင်းပွားဆွေးနွေးလာခဲ့ကြသည်။ အမှန်မှာ သိနာတောင်ကို ယနေ့တိုင် အတည်ပြု၍ မည်သူမျှ သေချာစွာ မဖော်ထုတ်နိုင်သေးပေ။ အောက်တွင် ပင်လယ်နီဖြတ်ကူးရာနေရာနှင့် ပတ်သက်၍ အဓိကအဆိုပြုချက် လေးခုကို သုံးသပ်အကဲဖြတ်ထားသည်။

၁။ Balah Lakes (တောင်အလယ်ပိုင်း လမ်းကြောင်း)

ပထမအဆိုပြုချက်တွင် ဟေဗြဲစကားစုကို “ပင်လယ်နီ” ဟုမဟုတ်ဘဲ “ကျူပင်ပင်လယ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုသည် (၁၀:၁၉; ၁၃:၁၈; ၁၅:၄၊ ၂၂; ၂၃:၃၁)။ ဤအယူအဆသည် အကြောင်းပြချက် လေးရပ်အပေါ် အခြေခံထားသည်။ ပထမအချက်မှာ ထိုစကားလုံးသည် အီဂျစ်ဘာသာစကားမှ ဆင်းသက်လာပြီး “ကျူပင်များ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဒုတိယအချက်မှာ ထိုစကားလုံးကို “ပင်လယ်” ဟူသောစကားလုံးမပါဘဲ တစ်လုံးတည်း အသုံးပြုသောအခါ “ကျူပင်များ” ဟု ဆိုလိုသည် (၂:၃)။ တတိယအချက်မှာ ကျူပင်များသည် စိုစွတ်သော ရေချိုကမ်းနားများတွင်သာ ပေါက်ရောက်ပြီး ပင်လယ်နီတွင် မပေါက်ရောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ စတုတ္ထအချက်မှာ ထိုစကားလုံးသည် “အနီရောင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်မရဘဲ၊ ခုနစ်ဆယ်ဘာသာပြန်ကျမ်းတွင် မှားယွင်းဘာသာပြန်ဆိုထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးကို တစ်လုံးတည်း အသုံးပြုသောအခါ “ကျူပင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်မှာ မှန်သော်လည်း၊ မကြာသေးမီက လေ့လာမှုများအရ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ထိုစကားလုံးနှစ်လုံးကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသည့်အခါတိုင်း ပင်လယ်နီကိုသာ တိတိကျကျ ရည်ညွှန်းကြောင်း တွေ့ရှိထားပြီး၊ ယနေ့ခေတ် သမ္မာကျမ်းစာဘာသာပြန်များအားလုံးကလည်း ထိုအတိုင်း ဘာသာပြန်ထားကြသည်။ ရှောလမုန်မင်းသည် ဧဒုံပြည်အနီးရှိ ပင်လယ်နီ၏ကမ်းခြေ၊ အဲလတ်မြို့တွင် မိမိ၏သင်္ဘောတပ်ကို အခြေစိုက်ထားကြောင်း ရည်ညွှန်းသည် (၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၉:၂၆)။ ထိုနေရာသည် အာကဗာပင်လယ်ကွေ့၏ မြောက်ဖျားဖြစ်သည်။ မောရှေကလည်း တရားဟောရာကျမ်း ၁:၄၀ နှင့် ၂:၁ တွင် အာကဗာပင်လယ်ကွေ့ကို ပင်လယ်နီဟု ရည်ညွှန်းထားသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ် သုံးခုကြောင့် ပင်လယ်နီဟူသည်မှာ အီဂျစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ရှိ ရေကန်များစုဝေးရာဒေသကို မဆိုလိုဘဲ စူးအက်ပင်လယ်ကွေ့နှင့် အာကဗာပင်လယ်ကွေ့ဟူသော ပင်လယ်လက်တက်နှစ်ခုကို ဆိုလိုကြောင်း သေချာစေသည်။

ပင်လယ်နီကို ဖြတ်ကူးရာ စတင်ရာနေရာကို ပထဝီဝင်အမည်များဖြင့် သတ်မှတ်ထားသည်။ ၎င်းတို့မှာ Pi Hahiroth၊ Migdol နှင့် ပင်လယ်ကြား၊ Baal-Zephon ၏ အရှေ့ဘက်တွင် ရှိသောနေရာဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၄:၂; တောလည်ရာ ၃၃:၇)။ ဤနေရာများကို ဖော်ထုတ်ရန် ခက်ခဲခဲ့သည်။ အချို့က ဤအမည်များသည် အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ မြောက်ပိုင်းတွင် ရှိသော အမှန်တကယ် အီဂျစ်နေရာအမည်များကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု အဆိုပြုကြသည်။ ထိုနေရာသည် “ဟောရုစ်လမ်းကြောင်းများ” ၏ အစပိုင်းအနီးတွင်ရှိပြီး Migdol ဟူသော “မျှော်စင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် စကားလုံးကို ဆယ်ကိုးမင်းဆက်ခေတ် Seti I ၏ ရုပ်ကြွပန်းပုမှတ်တမ်းများတွင် နောက်ပိုင်းတွင် နေရာအမည်တစ်ခုနှင့် တွဲဖက်တွေ့ရသည်။ သို့သော် ပြဿနာအချို့ ကျန်ရှိနေသေးသည်။

(၁) ပင်လယ်နီကို ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ပါက ဖြတ်ကူးရာနေရာသည် စူးအက်ပင်လယ်ကွေ့ သို့မဟုတ် အာကဗာပင်လယ်ကွေ့ တစ်ခုခုတွင် ဖြစ်ရမည်။

(၂) ရာမေသက်မြို့မှ (ထွက်မြောက်ရာ ၁၂:၃၇) ထွက်လာပြီးနောက် ဣသရေလအမျိုးသားများသည် Succoth သို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ Succoth ကို မြောက်ဘက်ရှိ အယ်လ်-ဘာလာ ရေကန်ဒေသအနီးတွင် တည်ရှိသော အီဂျစ်နယ်စပ်မြို့ Tjaru နှင့် သတ်မှတ်ထားသည်။

(၃) ထွက်မြောက်ရာ ၁၃:၁၇–၁၈ အရ ဘုရားသခင်သည် သူတို့ကို “ဖိလိတ္တိလူတို့၏လမ်း” ဟုခေါ်သော လမ်းအတိုင်း မပို့ဆောင်ခဲ့ပေ။ ထိုလမ်းသည် “ဟောရုစ်လမ်းကြောင်းများ” နှင့် ကျမ်းစာအရ တူညီသည်။ ထိုအစား ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူတို့ကို တောင်ဘက်ရှိ ပင်လယ်နီတောလမ်းမှတစ်ဆင့် လှည့်ပတ်စေပြီး၊ သူတို့သည် Etham တွင် စခန်းချခဲ့ကြသည်။

(၄) အယ်လ်-ဘာလာရေကန်များကို ဖြတ်ကူးခြင်းသည် အလွယ်ကူဆုံးနှင့် အတိုဆုံးလမ်းကြောင်း ဖြစ်မည်။ သို့သော် ထွက်မြောက်ရာ ၁၄:၃ အရ ဣသရေလလူတို့၏ လမ်းကြောင်းသည် လှည့်ပတ်ရှည်လျားနေသည်ကို ဖာရောဘုရင်က မြင်သောအခါ သူတို့သည် မြေပြင်အခြေအနေကြောင့် လမ်းပျောက်နေကြပြီး တောထဲတွင် ပိတ်မိနေကြပြီဟု ကောက်ချက်ချမည်ဖြစ်ကြောင်း ထာဝရဘုရားက မောရှေကို ပြောခဲ့သည်။ တောင်ဘက်သို့သွားပြီး ပင်လယ်နီ၏ အနောက်ဘက်တွင် ရှိသော လမ်းကြောင်းသည် ဤဖော်ပြချက်နှင့် ပိုမိုကိုက်ညီသည်။

၂။ မြေထဲပင်လယ် (မြောက်ပိုင်း လမ်းကြောင်း)

မြေထဲပင်လယ်နှင့် Sirbonis ရေကန်ကို ပိုင်းခြားထားသော မြေသားတန်းပေါ်မှ အလွန်မြောက်ဘက်သို့ ဖြတ်ကူးခဲ့သည်ဟူသော အယူအဆတစ်ခုကိုလည်း အဆိုပြုထားသည်။ ထိုအယူအဆအရ သဘာဝအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သော ရေတက်ရေကျမှုကြောင့် ရေများ စီးဝင်ကာ အီဂျစ်စစ်တပ်ကို မျိုသိပ်သွားနိုင်သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ဤအဆိုပြုချက်တွင်လည်း ပြဿနာများ ရှိသည်။

(၁) ထိုလမ်းကြောင်းသည် ထာဝရဘုရားက ဣသရေလလူတို့ကို ရှောင်ရှားရန် ပြောထားသော “ဟောရုစ်လမ်းကြောင်းများ” နှင့် အလွန်နီးကပ်သည်။

(၂) တရားဟောရာ ၁:၂ တွင် Kadeshbarnea သည် သိနာတောင်မှ ဆယ့်တစ်ရက်ခရီး လမ်းလျှောက်ရသည်ဟု ဆိုထားသည်။ ထိုအချက်သည် သိနာတောင်၏ တည်နေရာကို တောင်ဘက်တွင်၊ Kadesh-barnea နှင့် ပိုမိုဝေးသောနေရာ၌ သတ်မှတ်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။

(၃) ဤလမ်းကြောင်းသည် ခါနာန်ပြည်သို့ သွားရန် အတိုဆုံးလမ်းဖြစ်သော်လည်း ဣသရေလလူတို့ကို အခြားလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရန် အတိအလင်း ညွှန်ကြားထားခဲ့သည်။

၃။ အာကဗာပင်လယ်ကွေ့ (အရှေ့အလယ်ပိုင်း လမ်းကြောင်း)

နောက်ထပ်အယူအဆတစ်ခုမှာ ဣသရေလလူတို့သည် သိနာကျွန်းဆွယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားပြီး အာကဗာပင်လယ်ကွေ့ကို ဖြတ်ကာ အာရပ်တောသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြသည်ဟူသော အယူအဆဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် သိနာတောင်သည် Gebel el-Lawz ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ ဤအယူအဆကို ထောက်ခံသူအချို့က သိနာဒေသသည် အီဂျစ်ပိုင်ဖြစ်သောကြောင့် ဣသရေလလူတို့သည် အီဂျစ်ပြည်မှ ထွက်လာခဲ့ပြီဟု ကျမ်းစာက ဆိုထားသည့်အတွက် ထိုဒေသတွင် မလှည့်လည်နိုင်ကြောင်း ပြောကြသည်။ အခြားသူများကလည်း သိနာဘက်ရှိ Nuweiba ကမ်းခြေမှ ပင်လယ်တစ်ဖက်ရှိ အာရပ်ဘက်သို့ ဆက်လက်တည်ရှိသော ရေအောက်မြေပြင်တန်းတစ်ခုကို တွေ့ရှိထားကြောင်း၊ ထိုနေရာသည် ဣသရေလလူတို့ ဖြတ်ကူးခဲ့သောနေရာဖြစ်ကြောင်း ဆိုကြသည်။ သို့သော် ဤအယူအဆသည် အကြောင်းပြချက်များစွာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ခြေနည်းသည်။

(၁) သိနာနှင့် အာရပ်ဘက်ကြားတွင် ရှိသည်ဟု ဆိုသော ရေအောက်မြေပြင်တန်းသည် အမှန်တကယ် မရှိကြောင်း British Admiralty ၏ ရေအနက်တိုင်းတာချက်များအရ သိရသည်။

(၂) အာကဗာပင်လယ်ကွေ့အတွင်း ရထားလှည်းဘီးများ တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟူသော အဆိုကို အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

(၃) Succoth၊ Etham နှင့် ပင်လယ်နီတို့ကြားရှိ အကွာအဝေးများအရ သုံးရက်ခရီးခန့်သာ ဖြစ်သည်။ သို့သော် ဣသရေလလူတို့သည် သုံးရက်အတွင်း မိုင် ၁၈၀ (ကီလိုမီတာ ၂၉၀) ခန့်အကွာရှိ အာကဗာပင်လယ်ကွေ့သို့ ရောက်ရှိနိုင်မည်မဟုတ်ပေ။

(၄) ကျမ်းစာမှတ်တမ်းသည် သိနာတောင် သို့မဟုတ် ဟောရပ်တောင်ကို သိနာကျွန်းဆွယ်အတွင်းတွင် တည်ရှိကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည်၊ မိဒျန်ပြည် သို့မဟုတ် အာရပ်ပြည်တွင် မဟုတ်ပါ (၃:၁၂; ၁၉:၁–၂)။ ဂလာတိ ၄:၂၅ တွင် သိနာတောင်သည် အာရပ်ပြည်တွင် ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားခြင်းကို အသုံးပြု၍ သိနာတောင်၏ တည်နေရာကို သတ်မှတ်ပြီး၊ ဓမ္မသစ်ခေတ်၏ ပထဝီဝင်နားလည်မှုကို ဘီစီ ဒုတိယထောင်စုနှစ်ခေတ်သို့ ပြန်လည်အသုံးချခြင်းသည် ပေါလုခေတ်တွင် အာရပ်ပြည်ဟူသော နယ်မြေအတွင်း သိနာကျွန်းဆွယ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်ဟူသော အချက်ကို လျစ်လျူရှုခြင်းဖြစ်သည်။

(၅) အီဂျစ်နိုင်ငံသည် သိနာကျွန်းဆွယ်အတွင်း Serabit el-Khadem ကဲ့သို့သော နေရာများတွင် ကြေးနီတူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း အီဂျစ်နိုင်ငံ၏ နယ်စပ်သည် Tjaru/Succoth တွင် ရှိခဲ့သည်။ ဆယ့်ရှစ်မင်းဆက်နှင့် ဆယ့်ကိုးမင်းဆက်ခေတ်များတွင် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် သိနာကျွန်းဆွယ်ကို မိမိတို့၏ နယ်မြေအဖြစ် မယူဆခဲ့ကြပေ။

၄။ စူးအက်ပင်လယ်ကွေ့ (တောင်ပိုင်း လမ်းကြောင်း)

အခြားသူများက ဣသရေလလူတို့သည် စူးအက်ပင်လယ်ကွေ့၏ အနောက်ဘက်မှ ဖြတ်သန်းသွားသော တောင်ပိုင်းလမ်းကြောင်းကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်ဟု အဆိုပြုကြသည်။ သူတို့သည် Pi Hahiroth၊ Migdol နှင့် Baal Zephon ဟူသော အမည်များကို ပထဝီဝင် သို့မဟုတ် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ အမှတ်အသားများအဖြစ် နားလည်ကြသည်။ စကားလုံး၏ မူလအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ခုအရ Pi Hahiroth သည် “ရေလမ်းကြောင်း သို့မဟုတ် ရေ၏အဝင်အပေါက်” ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ “မျှော်စင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော Migdol သည် တောင်တစ်လုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သကဲ့သို့ Baal Zephon သည်လည်း တောင်တစ်လုံးကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ပါက Pi Hahiroth သည် စူးအက်ပင်လယ်ကွေ့၏ မြောက်ဖျားရှိ ပင်လယ်ဝင်ပေါက်ကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ဣသရေလလူတို့သည် Jebel ‘Ataqah တောင်တန်း၏ အရှေ့ဘက်တွင် စခန်းချခဲ့ကြသည်ဟု ယူဆပါက၊ ထိုတောင်တန်းကို Migdol ဟု သတ်မှတ်နိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့၏ စခန်းသည် တောင်များနှင့် ပင်လယ်ကြားတွင် တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထိုတောင်တန်းများသည် တောင်ဘက်ရှိ နိုင်းမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနှင့် အနီးဆုံးတောင်များ ဖြစ်သည် (တောလည်ရာ ၃၃:၇)။ စာရေးသူတစ်ဦးက “ဟေဗြဲလူတို့သည် မိမိတို့ရှေ့တွင် ဖြတ်သန်း၍မရနိုင်သကဲ့သို့ ထင်ရသော ရေများရှိနေသည့် ပင်လယ်ကမ်းဘေးတွင် စခန်းချနေကြပြီး၊ တောင်ဘက်တွင် ကြမ်းတမ်းသောတောင်တန်းတစ်ခုက ဆက်လက်သွားလာရန် လမ်းကို ပိတ်ဆို့ထားသည်” ဟု လေ့လာမှတ်သားထားသည် (PP ၂၈၃–၂၈၄)။ ဤဖော်ပြချက်သည် စူးအက်မြို့၏ အနောက်တောင်ဘက်ရှိ တည်နေရာနှင့် ကောင်းစွာ ကိုက်ညီပြီး၊ အကောင်းဆုံးရွေးချယ်စရာ ဖြစ်ပုံရသည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင် အယ်လ်-ဘာလာရေကန်များ သို့မဟုတ် “ဟောရုစ်လမ်းကြောင်းများ” ပတ်ဝန်းကျင် မြောက်ဘက်တွင် တောင်များမရှိခြင်းက ထိုမြောက်ပိုင်းတည်နေရာများကို ပယ်ဖျက်စေသည်။

ဣသရေလလူတို့သည် မိမိတို့ရောက်ရှိနေသော လမ်းပိတ်နေရာမှ ပြန်လှည့်ရန် ပြင်ဆင်နေကြစဉ်၊ ရုတ်တရက် ဖာရောဘုရင်၏ စစ်တပ်ကို မြင်တွေ့ကြပြီး ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့သွားကြသည်။ သို့သော် မောရှေက သူတို့ကို အားပေး၍ မကြောက်ကြရန် ပြောခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ မီးဖြင့်ဖုံးလွှမ်းနေသော တိမ်တိုင်သည် သူတို့နှင့်အတူ ရှိနေသည်မဟုတ်လော (၁၃:၂၁–၂၂; ၁၄:၁၉–၂၀)။ ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်သည်လည်း သူတို့နှင့် အီဂျစ်စစ်တပ်ကြားတွင် ရွေ့လျားနေသည် မဟုတ်လော (၁၄:၁၉; ၂၃:၂၀–၂၃; ၃၃:၂)။ မောရှေက လူတို့ကို အခိုင်အမာ ရပ်နေကြရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၃)။ ခရစ်တော်၏ နောက်လိုက်များသည် မိမိတို့၏ ကယ်တင်ခြင်းကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် လုပ်ဆောင်ရန် ကြိုးစားကြပြီး အခိုင်အမာ ရပ်နေခြင်း မပြုဘဲ ပျက်ကွက်ကြသည်မှာ မည်မျှပင် မကြာခဏ ဖြစ်တတ်သနည်း။ ဘုရားသခင်က “ငြိမ်ဝပ်၍ ငါသည် ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း သိမှတ်ကြလော့” ဟု သွန်သင်တော်မူသည် (ဆာလံ ၄၆:၁၀က)။ မောရှေက ထာဝရဘုရားသည် သူတို့အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သူတို့သည် ငြိမ်သက်စွာ နေကြရန်သာ လိုကြောင်း ဣသရေလလူတို့ကို အားပေးပြောကြားခဲ့သည် (အခန်းငယ် ၁၄)။ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် အကြီးမားဆုံးသော ခြိမ်းခြောက်မှုများနှင့် စမ်းသပ်မှုများကြားတွင်ပင် စစ်မှန်သော ငြိမ်သက်ခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်းနှင့် ကောင်းကျိုးချမ်းသာခြင်းကို ခံစားနိုင်သည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် မည်သည့်ရန်သူထက်မဆို အစွမ်းထက်တော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

၁၄:၂၁–၃၀။ ပင်လယ်ကို ခွဲခြားခြင်း

ပင်လယ်ကို ခွဲ၍ ဖွင့်ပေးသောအခါ လမ်းတစ်လမ်း ပေါ်လာသည် (အခန်းငယ် ၂၁)။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော baqa‘ ဟူသော ကြိယာသည် သစ်သားကို ခွဲခြင်း (ဒေသနာ ၁၀:၉) သို့မဟုတ် ကျောက်ကို ခွဲခြင်း (တရားသူကြီး ၁၅:၁၉) ကဲ့သို့ ပြင်းထန်၍ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်သော လုပ်ဆောင်မှုကို ဖော်ပြသည်။ ရေသည် သူတို့၏ ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက်တွင် နံရံများကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည် (အခန်းငယ် ၂၂)။ ထိုရေနံရံများ မည်မျှမြင့်သည်ကို မသိရသော်လည်း “ခွဲခြင်း” သို့မဟုတ် “ကွဲပြားစေခြင်း” ဟူသော ရေများ၏ ပြင်းထန်သော ဖြစ်ရပ်ဖော်ပြချက်နှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်လာသော ရေနံရံများကို သဘာဝအကြောင်းပြချက်ဖြင့် ရှင်းပြရန် မကိုက်ညီပုံရသည်။ ထို့နောက် ထာဝရဘုရားသည် ပင်လယ်အတွင်း ဖြတ်သန်းသွားနိုင်ရန် လမ်းကြောင်းကို ခြောက်သွေ့စေဖို့ အရှေ့လေပြင်းကို တိုက်စေတော်မူသည်။

မီးဖြင့်ဖုံးလွှမ်းနေသော တိမ်တိုင်သည် ဣသရေလလူတို့နောက်သို့ ပင်လယ်အတွင်းသို့ လိုက်ပါသွားစဉ် အီဂျစ်လူတို့သည်လည်း သူတို့နောက်သို့ လိုက်ကြသည်။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော စကားလုံးများသည် အားလုံးကို ခြုံငုံဖော်ပြထားသည်။ ဖာရောဘုရင်၏ မြင်းများ၊ ရထားများနှင့် မြင်းစီးသူရဲများ အားလုံးသည် ဣသရေလလူတို့ကို လိုက်လံခဲ့ကြကြောင်း စာသားတွင် ဖော်ပြထားသည် (အခန်းငယ် ၂၃)။ အီဂျစ်စစ်ရေးထုံးစံနှင့် ကိုက်ညီပါက ဖာရောဘုရင်သည် တိုက်ခိုက်ရမည့်အချိန်အထိ လိုက်လံတိုက်ခိုက်မှုကို ကိုယ်တိုင်ဦးဆောင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်ရောက်သောအခါ နောက်ဆုတ်နေမည်ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်စစ်တပ်များကို အီဂျစ်အနုပညာလက်ရာများတွင် အမြဲတစေ စနစ်တကျနှင့် အချိုးညီညီ ရှိနေကြသည်ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ သူတို့၏ရန်သူများကိုမူ စည်းကမ်းပျက်ပြားနေကြသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ရုတ်တရက် အခြေအနေမှာ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားသည် (အခန်းငယ် ၂၄)။ ရထားဘီးများ ပြုတ်ထွက်သွားသောအခါ ရထားမောင်းသူများသည် ညာဘက်နှင့် ဘယ်ဘက်သို့ လွဲချော်သွားကြသည် (အခန်းငယ် ၂၅)။ မြင်းများလည်း ခလုတ်တိုက်ကြသည်။ ဣသရေလလူတို့သည် စစ်ရေးအစီအစဉ်ဖြင့် ဆက်လက်ချီတက်နေစဉ် ဖန်ဆင်းခြင်းကို အမိန့်ပေးတော်မူသော ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအတွက် တိုက်ပွဲဝင်နေတော်မူသည်။ အီဂျစ်လူတို့သည် ပြန်လှည့်၍ ထွက်ပြေးရန် ကြိုးစားကြသည်။ မောရှေသည် မိမိ၏လက်ကို တစ်ဖန်မြှောက်လိုက်သောအခါ ရေများသည် အီဂျစ်လူတို့အပေါ်သို့ ပြန်လည်စီးဆင်းလာသည် (အခန်းငယ် ၂၇)။ ပင်လယ်နီထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော အီဂျစ်လူတစ်ဦးမျှ အသက်မရှင်ကျန်ရစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ဣသရေလလူတစ်ဦးမျှလည်း ပျောက်ဆုံးခြင်းမရှိခဲ့ပေ (အခန်းငယ် ၂၈–၂၉)။ အခန်းငယ် ၃၀–၃၁ တွင် အလေးပေးထားသောအချက်မှာ ဣသရေလလူတို့သည် “မြင်ကြသည်” ဟူသောအချက်ဖြစ်သည်။ သူတို့ကြောက်ရွံ့ခဲ့သော ရန်သူ၏ ပျက်စီးခြင်းကို ကိုယ်တိုင်မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် အီဂျစ်ပြည်အပေါ် ထာဝရဘုရား၏ နောက်ဆုံးအောင်ပွဲသည် ပြည့်စုံသွားခဲ့သည်။ ဘုရားတစ်ပါးကဲ့သို့ သတ်မှတ်ခံရသော ဘုရင်ဖာရောသည် ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့သည် (ဆာလံ ၁၃၆:၁၅)။ စကြဝဠာ၏ ပဋိပက္ခအဆုံးတွင်လည်း ထိုအတိုင်း ဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုအခါ မကောင်းသော တန်ခိုးအာဏာများအားလုံး အောင်မြင်ခြင်းခံရပြီး ရန်သူသည် ရှုံးနိမ့်လိမ့်မည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ယုံကြည်ပြီး ကိုယ်တော်ကို ကြောက်ရွံ့သူတို့ကို ကယ်တင်တော်မူသည်။