ထွက်မြောက်ရာကျမ်း (နိဒါန်း)

 

ထွက်မြောက်ရာကျမ်း

နိဒါန်း

ခေါင်းစဉ်နှင့် ရေးသားသူ။ "ထွက်မြောက်ရာ" ဟူသော အမည်သည် လပ်စ်အီး (LXX) ဘာသာပြန်မှ ဆင်းသက်လာပြီး၊ ပို၍ပြည့်စုံသော "ဣသရေလအမျိုးသားတို့ အီဂျစ်ပြည်မှ ထွက်ခွာခြင်း" ဟူသော ခေါင်းစဉ်ကို အတိုကောက်ပြုလုပ်ထားကာ လက်တင်ဗာဂိတ် (Latin Vulgate) ကျမ်းတွင် "Exodus" အဖြစ် ဆက်လက်လက်ခံခဲ့သည်။ မူရင်းဟီဘရူးအမည်မှာ ဝီအယ်လ်လယ် ရှေမုတ် (we’elleh shemot) ဖြစ်ပြီး ပင်တကျု (Pentateuch) ကျမ်းစာများ၏ ထုံးစံအတိုင်း ဟီဘရူးစာသား၏ အစစကားလုံးများမှ ယူထားသော "နှင့် ဤရွေ့ကား အမည်များတည်း" (သို့မဟုတ် ရိုးရိုးရှင်းရှင်းအားဖြင့် ရှေမုတ်၊ "အမည်များ") ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။

 

ကျမ်းပြုသူကို မောရှေဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားသော ဖော်ပြချက်အချို့တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ဘုရားသခင်က သူ့အား အချို့သော အရာများကို မှတ်မိစေရန် လိပ်စာ (စာစောင် သို့မဟုတ် "ကျမ်းစာ" ဟု တစ်ခါတစ်ရံ ဘာသာပြန်ဆိုသော) တွင် ရေးမှတ်ထားရန် မိန့်ကြားခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၇:၁၄၊ ၂၄:၄၊ နှိုင်းယှဉ်ရန် - ၃၄:၂၇)။ သူကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သော ပဋိညာဉ်ကျမ်း (စာစောင်) မှ လူတို့အား ဖတ်ပြခဲ့ကြောင်းလည်း ဖော်ပြထားသည် (၂၄:၇)။ မောရှေ ရေးသားခဲ့ခြင်းကို နောင်လာမည့် ဟီဘရူးကျမ်း (ဓမ္မဟောင်းကျမ်း) များတွင် "မောရှေ၏ ပညတ်တရား" အကြောင်းကို ကိုးကားဖော်ပြထားခြင်းဖြင့် အတည်ပြုထားသည် (ယောရှု ၈:၃၁-၃၂၊ ရာဇဝင်ချုပ်ပဌမစောင် ၂:၃၊ ရာဇဝင်ချုပ်ဒုတိယစောင် ၁၄:၆၊ ၂၁:၈၊ ဧဇရ ၆:၁၈၊ နေဟမိ ၁၃:၁၊ ဒံယေလ ၉:၁၁-၁၃၊ မာလခိ ၄:၄)။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ယေရှုသည် မောရှေကို ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃:၆ ၏ ရေးသားသူအဖြစ် အတိအကျ ကိုးကားပြောဆိုခဲ့ပြီး (မာကု ၁၂:၂၆)၊ တੋရာ (ပညတ်ကျမ်း) နှင့်ပတ်သက်၍လည်း တမန်တော်များကဲ့သို့ပင် ကိုးကားပြောဆိုခဲ့သည် (ယောဟန် ၅:၄၆-၄၇၊ ၇:၁၉၊ တမန်တော်ဝတ္ထု ၃:၂၂၊ ရောမ ၁၀:၅)။

 

ကျမ်းစာအတွင်းပိုင်း အထောက်အထားများအရ ကျမ်းပြုသူသည် အီဂျစ်ဘာသာစကားနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများကို ကောင်းစွာသိကျွမ်းသူ၊ တောတွင်းခရီးသွားလာမှုများကို သက်သေအဖြစ် ကိုယ်တိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့သူဖြစ်ပြီး၊ အဆင့်မြင့်ပညာရေးနှင့် စာပေကျွမ်းကျင်မှု ရှိသူတစ်ဦးဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံနေသည်။ ဖါရောမင်း၏ နန်းတော်တွင် အမြင့်ဆုံးပညာရေးနှင့် စစ်ပညာဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုကို ရရှိခဲ့သော မောရှေတွင် ဤဝိသေသလက္ခဏာများ အပြည့်အစုံ ရှိခဲ့သည်။

 

ခုနှစ်သက္ကရာဇ်။ မောရှေသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းကို ရေးသားခဲ့သည်ဟူသော ကျမ်းစာ၏ အခြေခံအချက်ကို လက်ခံမည်ဆိုပါက၊ ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ဖြစ်ရပ်၏ ရက်စွဲသည် ၎င်း၏ ရေးသားသည့်ရက်စွဲကို ဖော်ပြပေးမည်ဖြစ်သည်။ ထိုရက်စွဲကို အဓိကကျသော အချိန်ဇယားဆိုင်ရာ ကျမ်းပိုဒ်များ (တရားသူကြီးများကျမ်း ၁၁:၂၆၊ ရာဇဝင်ချုပ်ပဌမစောင် ၆:၃၃-၃၇ ပါ ကိုရחနှင့် ရှောလမုန်ကြား အဆက်အနွယ် တစ်ဆယ့်ကိုးဆက်) တို့က သက်သေပြနေသည်။ ဤအချိန်ဇယားဆိုင်ရာ အတွင်းပိုင်းအချက်အလက်များသည် တלမုဒ် (Talmud) တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ယုဗလိနှစ်စက်ဝိုင်း (Jubilee cycle) နှင့်အတူ ဘီစီ (B.C.) တစ်ထောင်စုနှစ် တစ်ခု၏ (၁၅) ရာစုအတွင်း ကျရောက်မည့် ရက်စွဲကို ညွှန်ပြနေသည်။

နောက်ခံများ။ ကမ္ဘာဦးကျမ်းသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် လူမျိုးများ ပြန့်ကျဲသွားခြင်း၊ အာဗြဟံကို အထူးခေါ်တော်မူခြင်းနှင့် သူ၏ အမျိုးအနွယ်မှတစ်ဆင့် ကြီးမြတ်သော လူမျိုးများကို ထူထောင်ရန် ကတိပြုထားသည့် ပဋိညာဉ်တို့ပါဝင်သော အခြေခံကျသော အကြောင်းအရာကို ပေးစွမ်းသည်။ ဘုရားသခင်၏ စီမံအုပ်မိုးမှုဖြင့် သစ္စာရှိသော ယောသပ်သည် သူ၏ ဖခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ အခက်အခဲနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု ဖြစ်ပွားသော သိုင်းဝိုင်းမှုများအကြား အီဂျစ်ပြည်တွင် မည်ကဲ့သို့ ကယ်တင်ခံခဲ့ရကြောင်း ဤကျမ်းက တည်ထောင်ဖော်ပြထားသည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းသည် အီဂျစ်ပြည်ရှိ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ဆိုင်ရာ ဤသမိုင်းကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ယောသပ် ကွယ်လွန်ချိန်မှစ၍ မောရှေ ဖွားမြင်ခြင်း၊ မောရှေ တိမ်းရှောင်ခြင်းနှင့် ပြန်လာခြင်း၊ အီဂျစ်ပြည်မှ ဟေဗြဲလူမျိုးများ လွတ်မြောက်လာစေရန် ဦးဆောင်သည့် အံ့ဖွယ်အမှုများ၊ ပညတ်တရားကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းရာဌာန တည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို ဆက်စပ်ပေးထားပြီး တဲတော်ပြီးစီးသောအခါ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းအသရေ တဲတော်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

 

အီဂျစ်ဘုရင် ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောက် မင်းဆက်၏ ကာလအလိုက် စာရင်းဇယားကို တိကျစွာ မသတ်မှတ်ရသေးသော်လည်း ကျမ်းစာအတွင်းပိုင်း အထောက်အထားများနှင့် အီဂျစ်သမိုင်းကြောင်းတို့၏ အနီးစပ်ဆုံး ကိုက်ညီမှုအပေါ် အခြေခံ၍ အခန်း (၁) နှင့် (၂) တို့၏ ဖြစ်ရပ်များသည် ယင်းမင်းဆက်၏ အစောပိုင်းကာလနှင့် ကိုက်ညီနေပေသည်။ ဟီဘရူး ယောကျ်ားလေးအားလုံးကို သတ်ပစ်ရန် သေဒဏ်အမိန့်ကို သုတ္မိုစ့် (၁) က ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး သူ၏ သမီးတော် ဟတ်ရှပ်ဆွတ်သည် နိုင်းမြစ်မှ မောရှေကို ကယ်တင်ခဲ့သော မင်းသမီး ဖြစ်နိုင်သည်ဟု လူအများက အကြံပြုကြသည်။ ပင်တေကုတ်ကျမ်းတွင် တော်ဝင်မိသားစု၏ အမည်များကို အတိအကျ မဖော်ပြထားသော်လည်း အဓိက ဘုရင်မကြီးများမှ ယောကျ်ားဆက်ခံသူ မွေးဖွားလာခြင်း မရှိခဲ့သောကြောင့် ပထမမျိုးဆက်များစွာအတွင်း တော်ဝင်မိသားစုကို လွှမ်းမိုးခဲ့သော မင်းဆက်ဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းက ဤသီအိုရီကို ပိုမိုယုတ္တိတန်စေသည်။ သူမ၏ ဖခင် သုတ္မိုစ့် (၁) ကွယ်လွန်ပြီးနောက်နှင့် သူမ၏ ခင်ပွန်း သုတ္မိုစ့် (၂) ၏ ကာလတို စိုးစံပြီးနောက်၊ ဟတ်ရှပ်ဆွတ်သည် သူမ၏ ပထွေးနှင့် တူတော်စပ်သူ သုတ္မိုစ့် (၃) နှင့်အတူ နန်းစံဖက်အဖြစ် အီဂျစ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်များ ဆက်စပ်မှုအရ အီဂျစ်လူမျိုး ကျွန်သစ်ကို သတ်ပြီးနောက် မောရှေ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်မှာ သုတ္မိုစ့် (၃) ထံမှ ဖြစ်ပေမည်။ ဆိုင်းတော သဲကန္တာရတွင် မောရှေ နှစ်လေးဆယ် ရှိနေစဉ်အတွင်း သုတ္မိုစ့် (၃) သည် မောရှေကို ရှာဖွေရန် ရည်ရွယ်ချက် အချို့ဖြင့် ကာနာန်နယ်မြေတွင် စစ်ဆင်ရေးပေါင်း ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြုလုပ်ခဲ့ရုံသာမက မောရှေ ထွက်ပြေးပြီး မကြာမီ နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် သူ၏ မိထွေး ဟတ်ရှပ်ဆွတ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ မောရှေသည် သုတ္မိုစ့် (၃) သို့မဟုတ် သူ၏ သားတော် အမန်ဟိုတက် (၂) ထံသို့ ပြန်လာခဲ့ရပေမည်။ သုတ္မိုစ့် (၃) ၏ နန်းစံသက် ကုန်ဆုံးချိန် သို့မဟုတ် အမန်ဟိုတက် (၂) ၏ နန်းစံစတင်ချိန်တွင် ဟတ်ရှပ်ဆွတ်၏ မှတ်တမ်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်းသည် ပြိုင်ဘက်တစ်ဦး၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ညွှန်ပြနေပြီး မောရှေ ပြန်လာခြင်းနှင့် ကိုက်ညီနေပေသည်။

 

အီဂျစ်ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောက် မင်းဆက် အစောပိုင်းကာလ၏ သသမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင် ဘေးဥပဒ်များ၊ ထွက်မြောက်ခြင်းနှင့် နီမြစ်ထဲတွင် အီဂျစ်စစ်တပ် သေဆုံးခြင်းတို့အကြောင်း အနည်းငယ် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့မှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ ၎င်းတို့၏ စစ်ဆင်ရေးများနှင့်ပတ်သက်၍ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ပုံဖော်ထားသော သိုင်းဆိုင်ရာနှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများကို ချန်ထားခဲ့ကြသည့် နယူးကင်းဒမ်းခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ရှုံးနိမ့်မှုကို လုံးဝ မမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြဘဲ အောင်ပွဲများကိုသာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဘုရားများနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံအပေါ် ကျရောက်ခဲ့သော အပြင်းထန်ဆုံး စီရင်ဆုံးဖြတ်မှုများ၏ သမိုင်းကြောင်းကို သို့မဟုတ် နီမြစ်ထဲတွင် ၎င်းတို့၏ စစ်တပ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရခြင်းကို နန်းတော်နံရံများတွင် မှတ်တမ်းတင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်စရာ မရှိပါ (ဆာလံကျမ်း ၇၈:၄၃-၅၁၊ ၁၀၅:၂၆-၃၆၊ ၁၃၅:၈-၉၊ ၁၃၆:၁၀-၁၅)။

နောက်ခံများ။ ကမ္ဘာဦးကျမ်းသည် ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းနှင့် လူမျိုးများ ပြန့်ကျဲသွားခြင်း၊ အာဗြဟံကို အထူးခေါ်တော်မူခြင်းနှင့် သူ၏ အမျိုးအနွယ်မှတစ်ဆင့် ကြီးမြတ်သော လူမျိုးများကို ထူထောင်ရန် ကတိပြုထားသည့် ပဋိညာဉ်တို့ပါဝင်သော အခြေခံကျသော အကြောင်းအရာကို ပေးစွမ်းသည်။ ဘုရားသခင်၏ စီမံအုပ်မိုးမှုဖြင့် သစ္စာရှိသော ယောသပ်သည် သူ၏ ဖခင်နှင့် ညီအစ်ကိုများနှင့်အတူ အခက်အခဲနှင့် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှု ဖြစ်ပွားသော သိုင်းဝိုင်းမှုများအကြား အီဂျစ်ပြည်တွင် မည်ကဲ့သို့ ကယ်တင်ခံခဲ့ရကြောင်း ဤကျမ်းက တည်ထောင်ဖော်ပြထားသည်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းသည် အီဂျစ်ပြည်ရှိ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ဆိုင်ရာ ဤသမိုင်းကြောင်းကို ဆက်လက်ဖော်ပြသည်။ ယောသပ် ကွယ်လွန်ချိန်မှစ၍ မောရှေ ဖွားမြင်ခြင်း၊ မောရှေ တိမ်းရှောင်ခြင်းနှင့် ပြန်လာခြင်း၊ အီဂျစ်ပြည်မှ ဟေဗြဲလူမျိုးများ လွတ်မြောက်လာစေရန် ဦးဆောင်သည့် အံ့ဖွယ်အမှုများ၊ ပညတ်တရားကို ပြဋ္ဌာန်းခြင်း၊ သန့်ရှင်းရာဌာန တည်ဆောက်ခြင်းတို့ကို ဆက်စပ်ပေးထားပြီး တဲတော်ပြီးစီးသောအခါ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းအသရေ တဲတော်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။

 

အီဂျစ်ဘုရင် ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောက် မင်းဆက်၏ ကာလအလိုက် စာရင်းဇယားကို တိကျစွာ မသတ်မှတ်ရသေးသော်လည်း ကျမ်းစာအတွင်းပိုင်း အထောက်အထားများနှင့် အီဂျစ်သမိုင်းကြောင်းတို့၏ အနီးစပ်ဆုံး ကိုက်ညီမှုအပေါ် အခြေခံ၍ အခန်းကြီး တစ်၊ နှင့် နှစ်၊ တို့၏ ဖြစ်ရပ်များသည် ယင်းမင်းဆက်၏ အစောပိုင်းကာလနှင့် ကိုက်ညီနေပေသည်။ ဟေဗြဲ ယောကျ်ားလေးအားလုံးကို သတ်ပစ်ရန် သေဒဏ်အမိန့်ကို သုတ္မိုစ့် တစ်၊ က ထုတ်ပြန်ခဲ့ခြင်းဖြစ်နိုင်ပြီး သူ၏ သမီးတော် ဟတ်ရှပ်ဆွတ်သည် နိုင်းမြစ်မှ မောရှေကို ကယ်တင်ခဲ့သော မင်းသမီး ဖြစ်နိုင်သည်ဟု လူအများက အကြံပြုကြသည်။ ပင်တေကုတ်ကျမ်းတွင် တော်ဝင်မိသားစု၏ အမည်များကို အတိအကျ မဖော်ပြထားသော်လည်း အဓိက ဘုရင်မကြီးများမှ ယောကျ်ားဆက်ခံသူ မွေးဖွားလာခြင်း မရှိခဲ့သောကြောင့် ပထမမျိုးဆက်များစွာအတွင်း တော်ဝင်မိသားစုကို လွှမ်းမိုးခဲ့သော မင်းဆက်ဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းက ဤသီအိုရီကို ပိုမိုယုတ္တိတန်စေသည်။ သူမ၏ ဖခင် သုတ္မိုစ့် တစ်၊ ကွယ်လွန်ပြီးနောက်နှင့် သူမ၏ ခင်ပွန်း သုတ္မိုစ့် နှစ်၊ ၏ ကာလတို စိုးစံပြီးနောက်၊ ဟတ်ရှပ်ဆွတ်သည် သူမ၏ ပထွေးနှင့် တူတော်စပ်သူ သုတ္မိုစ့် သုံး၊ နှင့်အတူ နန်းစံဖက်အဖြစ် အီဂျစ်ပြည်ကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်များ ဆက်စပ်မှုအရ အီဂျစ်လူမျိုး ကျွန်သစ်ကို သတ်ပြီးနောက် မောရှေ ထွက်ပြေးခဲ့ရသည်မှာ သုတ္မိုစ့် သုံး၊ ထံမှ ဖြစ်ပေမည်။ ဆိုင်းတော သဲကန္တာရတွင် မောရှေ နှစ်လေးဆယ် ရှိနေစဉ်အတွင်း သုတ္မိုစ့် သုံး၊ သည် မောရှေကို ရှာဖွေရန် ရည်ရွယ်ချက် အချို့ဖြင့် ကာနာန်နယ်မြေတွင် စစ်ဆင်ရေးပေါင်း ဆယ့်ခြောက်ကြိမ်တိုင်တိုင် ပြုလုပ်ခဲ့ရုံသာမက မောရှေ ထွက်ပြေးပြီး မကြာမီ နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် သူ၏ မိထွေး ဟတ်ရှပ်ဆွတ် ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ မောရှေသည် သုတ္မိုစ့် သုံး၊ သို့မဟုတ် သူ၏ သားတော် အမန်ဟိုတက် နှစ်၊ ထံသို့ ပြန်လာခဲ့ရပေမည်။ သုတ္မိုစ့် သုံး၊ ၏ နန်းစံသက် ကုန်ဆုံးချိန် သို့မဟုတ် အမန်ဟိုတက် နှစ်၊ ၏ နန်းစံစတင်ချိန်တွင် ဟတ်ရှပ်ဆွတ်၏ မှတ်တမ်းအားလုံးကို စနစ်တကျ ဖျက်ဆီးပစ်ခြင်းသည် ပြိုင်ဘက်တစ်ဦး၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ညွှန်ပြနေပြီး မောရှေ ပြန်လာခြင်းနှင့် ကိုက်ညီနေပေသည်။

 

အီဂျစ်ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောက် မင်းဆက် အစောပိုင်းကာလ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင် ဘေးဥပဒ်များ၊ ထွက်မြောက်ခြင်းနှင့် နီမြစ်ထဲတွင် အီဂျစ်စစ်တပ် သေဆုံးခြင်းတို့အကြောင်း အနည်းငယ် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့မှာ အလွန်နည်းပါးသည်။ ၎င်းတို့၏ စစ်ဆင်ရေးများနှင့်ပတ်သက်၍ ကွက်ကွက်ကွင်းကွင်း ပုံဖော်ထားသော ပုံရိပ်နှင့် သမိုင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများကို ချန်ထားခဲ့ကြသည့် နယူးကင်းဒမ်းခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ရှုံးနိမ့်မှုကို လုံးဝ မမှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြဘဲ အောင်ပွဲများကိုသာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ကြသည်။ အီဂျစ်အစိုးရ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဘုရားများနှင့် အီဂျစ်နိုင်ငံအပေါ် ကျရောက်ခဲ့သော အပြင်းထန်ဆုံး စီရင်ဆုံးဖြတ်မှုများ၏ သမိုင်းကြောင်းကို သို့မဟုတ် နီမြစ်ထဲတွင် ၎င်းတို့၏ စစ်တပ် ရှုံးနိမ့်ခဲ့ရခြင်းကို နန်းတော်နံရံများတွင် မှတ်တမ်းတင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်စရာ မရှိပါ (ဆာလံကျမ်း ၇၈:၄၃-၅၁၊ ၁၀၅:၂۶-၃၆၊ ၁၃၅:၈-၉၊ ၁၃၆:၁၀-၁၅)။

ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းသည် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အယူအဆအရ အလွန်ကြွယ်ဝပြီး ကွဲပြားစုံလင်လှသဖြင့် အထူးပြုထားသော အဓိကအကြောင်းအရာတစ်ခုကိုသာ ဗဟိုပြုရန် ခက်ခဲစေသည်။ အောက်ပါ လေ့လာဆန်းစစ်ချက်က ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းဆိုင်ရာ အယူအဆကို ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ အရေးအပါဆုံး အဓိက သွန်သင်ချက်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ဖော်ထုတ်ပြသထားသည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် မိမိ၏ လူမျိုးတော်တို့နှင့်အတူ ကိန်းဝပ်လိုသည့် ဘုရားသခင်၏ ဆန္ဒနှင့် အလိုတော်အပေါ်တွင်သာ ဗဟိုပြုထားပြီး၊ တကယ်တမ်းတွင် ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းရာဌာနတော်အတွင်း၌ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ကိန်းဝပ်နေချိန်တွင် ဤကျမ်းသည် ပြီးဆုံးသွားသည်။

 

၁။ ဆင်းရဲဒုက္ခကြားထဲရှိ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်း။ ဤကျမ်းသည် ဣသရေလလူမျိုး ခုနစ်ဆယ်သာလျှင် အီဂျစ်ပြည်သို့ ဆင်းသွားခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့အားလုံး ထိုနေရာတွင် ကွယ်လွန်ခဲ့ကြကြောင်း စာဖတ်သူအား သတိပေးချက်ဖြင့် စတင်သည်။ သို့ရာတွင် ရည်ရွယ်ချက်မှာ အတိတ်နှင့် ပစ္စုပ္ပန်ကို နှိုင်းယှဉ်ပြရန် ဖြစ်သည်။ အီဂျစ်ပြည်တွင် ရှိနေစဉ်အတွင်း လူမျိုးတော်သည် ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ခံစားခဲ့ကြရပြီး အာဗြဟံအား ပေးခဲ့သော ကတိတော်များ ပြည့်စုံသည့်အနေဖြင့် သိသိသာသာ တိုးပွားများပြားလာခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့နှင့်အတူ ရှိတော်မူကာ သီးပွင့်ကြီးပွားစေပြီး လူမျိုးစု ငယ်ဆယ့်နှစ်ခုကို လူမျိုးတစ်မျိုးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲပေးတော်မူခဲ့သည်။ ဤဘုရားသခင်၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို ဖာရောဘုရင်က ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး အလွန်အကျွံ လုပ်အားပေးခိုင်းစေခြင်းဖြင့် လူဦးရေ တိုးပွားမှုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကာ၊ ထို့နောက် ဟေဗြဲသားဘွားဆရာမများကို မွေးကင်းစ ယောကျ်ားလေးများကို သတ်ပစ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ထာဝရဘုရင်သည် လူမျိုးတော်နှင့်အတူ ရှိတော်မူပြီး ဖာရောဘုရင်၏ အမိန့်ကို နားမထောင်ကြသော သားဘွားဆရာမများကို အထူးနည်းလမ်းဖြင့် ကောင်းချီးပေးတော်မူခဲ့သောကြောင့် ထိုကြိုးပမ်းမှု နှစ်ခုစလုံး ကျရှုံးခဲ့သည်။ အီဂျစ်ပြည်ရှိ လူမျိုးတော်နှင့်အတူ တိတ်ဆိတ်စွာ ရှိနေတော်မူသော ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းက ၎င်းတို့အား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး တိုးပွားလာစေခဲ့သည်။ မောရှေ၏ အသက်တာကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့ပြီး ဖာရောဘုရင်၏ သမီးတော်၏ သားအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်မှာ ကိုယ်တော်၏ စောင့်ရှောက်ကယ်တင်မှုကြောင့်ပင် ဖြစ်သည်။

 

၂။ ဘုရားသခင်နှင့် မောရှေတို့ အီဂျစ်ပြည်သို့ ဆင်းသွားကြခြင်း။ အီဂျစ်ပြည်မှ ထွက်လာပြီးနောက် ဘုရားသခင် စွန့်ပစ်လိုက်ပြီဟု ခံစားရဖွယ်ရှိသော မောရှေသည် ဆိုင်းတောတောင်ခြေရင်းတွင် ထာဝရဘုရားနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းကို ထွက်မြောက်ရာကျမ်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် လူတစ်ဦးတည်းဖြစ်သော မောရှေထံသို့ ထူးဆန်းသော ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ဖော်ပြခဲ့သည် - "ချုံပင်အလယ်မှ မီးလျှံအားဖြင့်" (၃:၂)။ သမ္မာကျမ်းစာတွင် ဘုရားသခင် ကြွရောက်လာခြင်း၏ လက္ခဏာသည် ဘုရားသခင်ထံသို့ လူသားများ ချဉ်းကပ်၍မရကြောင်းကို ညွှန်ပြရန်အတွက် မီးနှင့်အတူ တွဲလျက် ပါရှိတတ်လေ့ရှိသည်။ ဘုရားသခင်သည် နက်နဲသော မြင့်မြတ်ခြင်းရှိသည့် ဘုရားသခင်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းသည် သန့်ရှင်းခြင်း၊ တစ်ဆူတည်းသော၊ သီးသန့်ဖြစ်ခြင်းနှင့် ရိုသေလေးစားမှုဖြင့် ချဉ်းကပ်ရမည့်အရာ ဖြစ်သည် (၃:၃-၅)။ ဘုရားသခင်သည် အီဂျစ်ပြည်ရှိ ဣသရေလလူမျိုးများအပေါ် ကျရောက်နေသည့်အရာများနှင့် ပတ်သက်၍ မိမိ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို မောရှေအား ဖော်ပြခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၇)။ ဤဘုရားသခင်၏ စိတ်ဝင်စားမှုသည် တက်ကြွလှုပ်ရှားပြီး ကယ်တင်ခြင်း အလုပ်အကိုင်အားဖြင့် ဖော်ပြတတ်သည် - ဘုရားသခင်သည် မောရှေကို ကိုယ်တော်နှင့်အတူ အီဂျစ်ပြည်သို့ လိုက်သွားစေလိုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ အကြံအစည်ကို အကောင်အထည်ဖော်မည့် ကိရိယာတစ်ခုကို ရှာဖွေနေခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် မောရှေနှင့်အတူ ရှိနေမည်ဖြစ်ကြောင်း မောရှေအား မိန့်ကြားခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၂)။ ထာဝရဘုရားသည် ကျွန်ခံရာနေရာ၊ မိမိ၏ လူမျိုးတော်ရှိရာ နေရာဖြစ်သော အီဂျစ်ပြည်သို့ ဆင်းသွားတော်မူမည် ဖြစ်သည်။

 

ဘုရားသခင် အီဂျစ်ပြည်သို့ ကြွလာခြင်းတွင် အဓိက ရည်ရွယ်ချက် နှစ်ရပ်ရှိသည်။ ပထမဦးစွာ ကိုယ်တော်သည် အီဂျစ်လူမျိုးတို့၏ လုံခြုံရေးအရင်းအမြစ်များဖြစ်သော ၎င်းတို့၏ ဘုရားများ၏ တန်ခိုးနှင့် နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ထုတ်လုပ်မှုများကို ဖျက်ဆီးတော့မည် ဖြစ်သည်။ ကပ်ဘေး ဆယ်ပါးအားဖြင့် ထာဝရဘုရားသည် အီဂျစ်ပြည်ကို ဒူးထောက်စေခဲ့ပြီး နိုင်ငံကို စီးပွားရေးအရ ပျက်စီးယိုယွင်းစေခဲ့သည်။ အခြေအနေမှာ အလွန်တရာ ဆိုးရွားလာသဖြင့် နိုင်ငံတော် ပျက်စီးသွားပြီဖြစ်သောကြောင့် ဣသရေလလူမျိုးများကို လွှတ်ပေးရန် ဖာရောဘုရင်၏ အရာရှိများက လျှောက်တင်ကြသည်အထိ ဖြစ်လာခဲ့သည် (၁၀:၇)။ အီဂျစ်လူမျိုးများသည် ဣသရေလလူမျိုးများကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် အသုံးချခဲ့ကြသော်လည်း ယခုအခါ ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ ဘုရားသခင် ကျိန်းဝပ်နေခြင်းက ၎င်းတို့ကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ စီရင်ဆုံးဖြတ်မှုသည် အီဂျစ်ဘုရားများအပေါ်တွင်လည်း ကျရောက်ခဲ့သည် (၁၂:၁၂)။ အီဂျစ်လူမျိုးတို့က ဤဘုရားများသည် ကပ်ဘေးများမှ ကာကွယ်ပေးလိမ့်မည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသော်လည်း ထာဝရဘုရားရှေ့တော်တွင်မူ စွမ်းအားမရှိကြပေ။

 

ဘုရားသခင် အီဂျစ်ပြည်သို့ ဆင်းသွားရသည့် ဒုတိယအကြောင်းရင်းမှာ ဖာရောဘုရင်၏ တန်ခိုးကြီးသော လက်မှ မိမိ၏ လူမျိုးတော်ကို ရွေးနှုတ်ရန် ဖြစ်သည် (၃:၈၊ ၁၇)။ ဤရွေးနှုတ်ခြင်းသည် သိုးသငယ်၏ အသွေးအားဖြင့် ဖြစ်မြောက်လာနိုင်ခဲ့သည် (ထွက်မြောက်ရာကျမ်း အခန်းကြီး ၁၂)။ ပသခါပွဲတော်သိုးသငယ်သည် အီဂျစ်ပြည်မှ ၎င်းတို့၏ ရွေးနှုတ်ခြင်းသည် သွေးစွန်းသော ယဇ်ပူဇော်ခြင်းအားဖြင့် ဖြစ်မြောက်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဣသရေလလူမျိုးတို့အား သတိပေးချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ ပသခါပွဲတော်သိုးသငယ်၏ အသက်သည် သားဦးတို့၏ အသက်ကို အစားထိုးခဲ့သည်။ ကပ်ဘေးများ ကျရောက်နေစဉ်အတွင်း လူမျိုးတော်ကြားရှိ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းက ၎င်းတို့ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး အဆုံးတွင် အီဂျစ်ပြည်မှ ထွက်ခွာစေရန် ဦးဆောင်လမ်းပြတော်မူခဲ့သည်။

 

၃။ ထွက်မြောက်ရာခရီးစဉ်အတွင်း ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်း။ မောရှေသည် ထာဝရဘုရားထံမှ အလွန်တိကျသော တာဝန်ဝတ္တရားတစ်ခုကို လက်ခံရရှိခဲ့သည် - "သင်သည် လူမျိုးတော်ကို အီဂျစ်ပြည်မှ ခေါ်ထုတ်လာသောအခါ ဤတောတောင်ပေါ်မှာ ဘုရားသခင်ကို ဝတ်ပြုကြလိမ့်မည်" (၃:၁၂)။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးတို့နှင့် ရက်ချိန်းသတ်မှတ်ခဲ့သည်။ အီဂျစ်ပြည်တွင် ကိုယ်တော်သည် မောရှေအားဖြင့် ၎င်းတို့အား စကားပြောကြားခဲ့မည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ဆိုင်းတောတောင်ပေါ်တွင်မူ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းတို့အား ကိုယ်တိုင် မျက်နှာချင်းဆိုင်စကားပြောကြားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်ခမ်းနားသော ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းကို ထူးခြားသော နည်းလမ်းဖြင့် ခံစားကြရမည် ဖြစ်သည်။

 

အီဂျစ်ပြည်မှ ထွက်လာပြီးနောက် ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းသည် မြင်နိုင်သော၊ တန်ခိုးကြီးသော၊ နှင့် စောင့်ရှောက်မစသော အသွင်အပြင် ရှိလာခဲ့သည်။ နေ့အချိန်၌ မိုးတိမ်တိုင်နှင့် ညအချိန်၌ မီးတိမ်တိုင်အားဖြင့် ထင်ရှားစွာ မြင်နိုင်ခဲ့သည် (၁၃:၂၂)။ ကိုယ်တော်သည် မိမိကိုယ်ကို ထင်ရှားစေရန်အတွက် နက်နဲသောနည်းလမ်းဖြင့် ဖုံးကွယ်ထားတော်မူခဲ့သည်။ မိုးတိမ်နှင့် မီးတိမ်တို့သည် ဘုရားသခင်၏ အမြဲတမ်း ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ မြင့်မြတ်သော သဘာဝလက္ခဏာ နက်နဲမှုကို ကိုယ်စားပြုကြသည် — ဖန်ဆင်းရှင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ ဖန်ဆင်းခံများအကြားတွင် သဘာဝအလျောက် အကွာအဝေး ရှိနေပေသည်။ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းသည် တန်ခိုးနှင့်လည်း ပြည့်စုံ၏။ ကိုယ်တော်သည် လူမျိုးတော်ကို ကာကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ရန်သူများကို အောင်မြင်စေခဲ့သည် (၁၄:၄)။ အီဂျစ်စစ်တပ်များသည် ဣသရေလလူမျိုးတို့ကို တိုက်ခိုက်ရန် ချဉ်းကပ်လာကြသော်လည်း ထာဝရဘုရားသည် လူမျိုးတော်အတွက် တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ပြီး အမိုးအကာ ပေးခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၁၉)။ ထာဝရဘုရားသည် မိုးတိမ်တိုင်ထဲမှနေ၍ အောက်သို့ ငဲ့ကြည့်တော်မူကာ ရန်သူများကို ဖျက်ဆီးပစ်ခဲ့ပြီး၊ ထာဝရဘုရားသည် မိမိတို့အား ဆန့်ကျင်တိုက်ခိုက်နေကြောင်း အီဂျစ်လူမျိုးများ ဝန်ခံလာစေရန် ဖိအားပေးခဲ့သည် (အပိုဒ်ငယ် ၂၅)။ လူမျိုးတော်ကြားရှိ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းသည် စောင့်ရှောက်မစတတ်သော သဘောလည်း ရှိခဲ့သည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့ သဲကန္တာရအတွင်း ခရီးနှင်နေစဉ်အတွင်း ကိုယ်တော်သည် ရေကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ပြီး (၁၅:၂၃-၂၅) မုန့်ကိုလည်း ပေးသနားတော်မူခဲ့သည် (၁၆:၄)။ ဣသရေလလူမျိုးများသည် မိမိတို့အတွက် အစားအစာ ထောက်ပံ့ပေးမှုမှတစ်ဆင့် ထာဝရဘုရား၏ ဘုန်းအသရေကို ရှုမြင်ခဲ့ကြရသည် (၁၆:၁၀-၁၃)။ သဲကန္တာရသည် လူမျိုးတော်အတွက် အန္တရာယ်ရှိသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း ထိုနေရာတွင် ၎င်းတို့သည် မိမိတို့ကြား၌ ရှိနေသော ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်း တန်ခိုးကိုသာ တစ်ဦးတည်းအပေါ်တွင် မှီခိုအားထားတတ်ရန် သင်ယူနေကြခြင်း ဖြစ်သည်။

 

၄။ တဲတော်အတွင်းရှိ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်း။ ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်၏ နောက်ထပ် အထွတ်အထိပ်သို့ ချဉ်းကပ်လာကြစဉ် ဣသရေလလူမျိုးများသည် ထာဝရဘုရားနှင့် တွေ့ဆုံရန် ဆိုင်းတောတောင်သို့ ရောက်ရှိလာကြu၏ (၃:၁၂ ကို ရှု)။ တွေ့ဆုံပွဲအတွက် ပြင်ဆင်သည့်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို သန့်ရှင်းစေရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် မောရှေသည် ဘုရားသခင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် တောင်ခြေရင်းသို့ ၎င်းတို့အား ခေါ်ဆောင်သွားရမည် ဖြစ်သည် (၁၉:၁၇)။ ထာဝရဘုရားသည် မိုးကြိုး၊ လျှပ်စီး၊ ထူထဲသော မိုးတိမ်နှင့် တံပိုးသံတို့နှင့်အတူ တန်ခိုးတော်ဖြင့် ဆိုင်းတောတောင်ပေါ်သို့ ဆင်းသက်လာတော်မူခဲ့သည် (၁၉:၁၆၊ ၁၈)။ ယဟောဝါဘုရားနှင့် လူမျိုးတော်တို့သည် ဣသရေလလူမျိုးများ တစ်စုံတစ်ရာ ခံစားဖူးသမျှထဲတွင် အဂ္ဂါဘုန်းအသရေအရှိဆုံးနှင့် အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်း အတွေ့အကြုံဖြင့် အတူတကွ တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ဆိုင်းတောတောင်ကို ပထမဆုံး ဣသရေလတို့၏ သန့်ရှင်းရာဌာနအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားစေခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား ပေးခဲ့သော ညွှန်ကြားချက်များအရ လူမျိုးတော်သည် တောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ခွင့် မရှိကြပါ (၁၉:၁၂)၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ဘုရားသခင် ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းကြောင့် တောင်သည် သန့်ရှင်းရာဌာန ဖြစ်လာခဲ့ပြီ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ သန့်ရှင်းမှုကို တစ်စုံတစ်ရာ ဖောက်ဖျက်ခြင်း မရှိစေရန်အတွက် တောင်ကိုပတ်၍ အကာအရံ တံတိုင်းတစ်ခုကို ပြုလုပ်ထားခဲ့သည်။

တောင်ခြေရင်းတွင် ယဇ်ပလ္လင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး (၂၄:၄)၊ အကန့်အသတ်ရှိသော လူငယ်အဖွဲ့ငယ်တစ်ခုသာလျှင် ယဇ်ပူဇော်ရန် ယဇ်ပလ္လင်သို့ ချဉ်းကပ်နိုင်ခဲ့သည် (၂၄:၅၊ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ရင်ဝင်းကဲ့သို့ ဖြစ်သည်)။ တောင်ပေါ်သို့ တက်ရောက်ခွင့်ကို မောရှေ၊ အာရုန်၊ နာဒပ်၊ အဘိဟုနှင့် အကြီးအကဲ ခုနစ်ဆယ်တို့အတွက်သာ ကန့်သတ်ထားခဲ့သည် (၂၄:၁)။ ပဋိညာဉ်တရားကို အတည်ပြုပြီးနောက်မှသာလျှင် (၂၄:၆-၈) ၎င်းတို့သည် တောင်ပေါ်သို့ တက်သွားနိုင်ခဲ့ပြီး ထာဝရဘုရားအား "အဝေးမှ" ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည် (၂၄:၁၊ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် ညီမျှသည်)။ မောရှေတစ်ဦးတည်းသာလျှင် တောင်ထိပ် (အသန့်ရှင်းဆုံးဌာန) တွင် ထာဝရဘုရားထံသို့ ချဉ်းကပ်ခွင့် ရရှိခဲ့သည် (၂၄:၂)။ ထိုနေရာတွင် ထာဝရဘုရား၏ ဘုန်းအသရေသည် သူ့အား အထူးနည်းလမ်းဖြင့် ထင်ရှားခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာတွင်ပင် ထာဝရဘုရားထံမှ ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို သူလက်ခံရရှိခဲ့သည် (၂၄:၁၂)။ ဆိုင်းတောတောင်သည် အမှန်တကယ်ပင် သန့်ရှင်းရာဌာန ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ထာဝရဘုရားက ဆိုင်းတောတောင်သည် ကိုယ်တော်၏ ထာဝရ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာ မဟုတ်ကြောင်းနှင့် မိမိ၏ လူမျိုးတော်ကြားတွင် ကျိန်းဝပ်လိုကြောင်း မောရှေအား မိန့်ကြားခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းတို့ကြားတွင် ကျိန်းဝပ်နိုင်ရန်အတွက် လူမျိုးတော်သည် သန့်ရှင်းရာဌာနတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရမည် ဖြစ်သည် (၂၅:၈)။

 

 

သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူအဆသည် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းတွင် အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ပထမဦးစွာ ဤဘာသာရေးအယူအဆအရ သန့်ရှင်းရာဌာနသို့ ဝင်ရောက်ခွင့်ရရှိခြင်းသည် ရွေးနှုတ်ခြင်းကို ကြိုတင်ယူဆထားပေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလလူမျိုးကို အီဂျစ်ပြည်မှ ရွေးနှုတ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့နှင့် ပဋိညာဉ်ဖွဲ့ခဲ့ကာ ထို့နောက် ကိုယ်တော်အတွက် သန့်ရှင်းရာဌာနတစ်ခုကို တည်ဆောက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်မှာ ဇာတ်ကြောင်း၏ အစဦးမှစ၍ မိမိ၏ လူမျိုးတော်ကြားတွင် ကျိန်းဝပ်ခြင်းအားဖြင့် ၎င်းတို့နှင့် အနီးအပါးတွင် ရှိနေရန် ဖြစ်သည် (၂၉:၄၅-၄၆)။ ပြီးခဲ့သည့်အတိုင်း ညွှန်ပြခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း ဤကျမ်းသည် ထိုအချိန်ကို မျှော်လင့်နေပြီး ထိုရည်မှန်းချက် အောင်မြင်သည့်အခါတွင် ပြီးဆုံးသွားသည် (၄၀:၃၄-၃၈)။ ဤအချက်က သန့်ရှင်းရာဌာနသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် ကိုးကွယ်သူများအကြား သဟဇာတဖြစ်မှုကို ယူဆထားကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ အပြစ်တရားသည် ဘုရားသခင် ကျိန်းဝပ်ရာနေရာနှင့် လုံးဝ ကင်းကွာခြားပေသည်။

 

ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ထွက်မြောက်ရာကျမ်းပါ သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူအဆက သန့်ရှင်းရာဌာနတော်အတွင်းရှိ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နှိမ့်ချဆင်းသက်တော်မူခြင်း၏ ထင်ရှားပြသချက် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ ကတိထားရာပြည်သို့ ခရီးနှင်ကြစဉ်အတွင်း ဣသရေလလူမျိုးတိုင်းသည် တဲ၌ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထိုနည်းတူစွာပင် ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏ အိမ်တော်ကို တဲ၌ တည်ဆောက်လိုခဲ့ပြီး — မိမိ၏ လူမျိုးတော်ကြားတွင် ရှိနေလိုခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် ဤကျိန်းဝပ်ရာနေရာကို ၎င်းတို့ ကျေနပ်စေနိုင်သော ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လိုအပ်ချက်များ ရှိနေ၍ ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဘဲ မိမိ၏ လူမျိုးတော်နှင့် တစ်သားတည်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြရန်အတွက် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများသည် ကိုယ်တော်အတွက် အစားအစာများ မဟုတ်ပါ။ ဣသရေလလူမျိုးများသည် ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများသည် ဘုရားများအတွက် အစားအစာ ဖြစ်သည်ဟူသော တစ်ပါးအမျိုးသားတို့၏ အယူအဆကို လက်ခံခဲ့ကြသောအခါ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းတို့၏ ပူဇော်သက္ကာများကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည် (ဆာလံကျမ်း ၅၀:၇-၁၅)။ ၎င်းတို့တွင် ကိုယ်တော်ကို ကြွယ်ဝစေရန် သို့မဟုတ် လာဘ်ထိုးရန်မည်သည့်အရာမျှ မရှိကြပေ။ ယင်းအစား ပေးသနားရှင်မှာ ယဟောဝါဘုရားပင် ဖြစ်ပေသည်။ ၎င်းတို့ကြားတွင် ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းက ဣသရေလလူမျိုးတို့အား ဘာသာရေးဆိုင်ရာနှင့် နိုင်ငံအမျိုးသားရေးဆိုင်ရာ လက္ခဏာတစ်ခုကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်းဖြင့် ကောင်းချီးပေးခဲ့သည် (၃၃:၁၆)။ သန့်ရှင်းရာဌာနတော်မှတစ်ဆင့် ထာဝရဘုရားသည် မိမိကိုယ်ကို ဣသရေလလူမျိုးအား ပေးသနားခဲ့ပြီး ကိုးကွယ်ထိုက်သော မေတ္တာရှင်နှင့် တရားမျှတသော ဘုရားသခင်ဖြစ်တော်မူသည့် ကိုယ်တော်၏ သဘာဝလက္ခဏာကို ထင်ရှားပြသခဲ့သည်။ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ဘုရားသခင်၏ တောင့်တခြင်း၏ ဖော်ပြချက် ဖြစ်သည် — ဆိုလိုသည်မှာ မိမိ၏ လူမျိုးတော်နှင့် အနီးဆုံးတွင် ရှိနေရန်နှင့် ၎င်းတို့ကြားတွင် ရှိနေရန် ကိုယ်တော်၏ ဆန္ဒပင် ဖြစ်ပေသည်။

 

 

တတိယအချက်အနေဖြင့်၊ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် တွေ့ဆုံရာနေရာ ဖြစ်သည်။ ဆိုင်းတောတောင်သည် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ လူမျိုးတော်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည့် ပထမဆုံး ဣသရေလတို့၏ သန့်ရှင်းရာဌာန ဖြစ်ခဲ့ပြီး (၃:၁၂)၊ ထိုနေရာတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့သမျှသည် တဲတော်တွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ သားသမီးများနှင့် ဆက်သွယ်မည့်နေရာဖြစ်ပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ ဘုန်းအသရေဖြင့် သန့်ရှင်းစေသောနေရာ ဖြစ်သည် (၂၉:၄၃)။ ရင်ဝင်းအတွင်းရှိ တည်ဆောက်ပုံကို တွေ့ဆုံရာတဲတော် သို့မဟုတ် တဲတော်ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ၎င်းသည် ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးတော်တို့ တွေ့ဆုံရာနေရာ ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။ ၎င်းတို့ အတူတကွ စုဝေးလာခြင်းသည် ယဟောဝါဘုရားသည် ၎င်းတို့၏ ဘုရားသခင် ဖြစ်ကြောင်း ဣသရေလလူမျိုးတို့အား ဖော်ပြရန် ရည်ရွယ်ချက် ရှိပေသည် (၂၉:၄၅-၄၆)။

 

စတုတ္ထအချက်အနေဖြင့်၊ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းပါ သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူအဆက သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ဘုရားသခင်၏ လုပ်ဆောင်မှုများ၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ ၎င်းသည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို လူမျိုးတော်အား ဖော်ပြသည့်နေရာအဖြစ် စခန်း၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိနေခဲ့သည်။ ဆိုင်းတောတောင်ပေါ်တွင် ကိုယ်တော်သည် ပဋိညာဉ်တရား၏ ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို ဣသရေလလူမျိုးတို့အား ကြေညာခဲ့ပြီး (၂၀:၁-၂၀) နောက်ပိုင်းတွင် ပညတ်တရားသည် အသန့်ရှင်းဆုံးဌာနတွင် တည်ရှိနေမည် ဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှစ၍ ထာဝရဘုရားသည် လူမျိုးတော်အား မိမိ၏ အလိုတော်ကို ဆက်လက်ဖော်ပြနေမည် ဖြစ်သည် (၂၅:၂၂)။ သန့်ရှင်းရာဌာနတွင် ဘုရားသခင်သည် တစ်လောကလုံးအပေါ် ဘုရင်အဖြစ် စိုးစံတော်မူ၏။ ဤဗဟိုနေရာမှစ၍ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးသို့ ဘုရားသခင်၏ လှုပ်ရှားမှုများ ရှိခဲ့သည်။ စစ်သည်တော်တစ်ဦးကဲ့သို့သော ထာဝရဘုရားသည် (၁၅:၃) လူမျိုးတော်အတွက် တိုက်ခိုက်ပေးခဲ့ပြီး ကာနာန်လူမျိုးများ ကိုယ်တော်ကို ကြောက်ရွံ့လာစေခဲ့သည် (၁၅:၁၄၊ ၁၅)။ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ဘုရားသခင် ကောင်းချီးပေးသည့် (၂၀:၂၄) နှင့် ဣသရေလလူမျိုးကို လမ်းပြသည့် (၄၀:၃၆-၃၈) နေရာလည်း ဖြစ်သည်။ ဣသရေလလူမျိုးတို့အတွက် ၎င်းသည် တစ်ဦးချင်းစီအတွက်သာမက လူမျိုးတစ်မျိုးလုံးအတွက်ပါ အသက်တာ၏ ရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားသခင်အား ကျေးဇူးတင်ရှိကြောင်း ဖော်ပြရန် သွားရောက်နိုင်သည့်နေရာ ဖြစ်ပေသည်။

 

ပဉ္စမအချက်အနေဖြင့်၊ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် အပြစ်လွှတ်ရာနေရာ ဖြစ်သည်။ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် အပြစ်တရားတို့သည် မကိုက်ညီကြသော်လည်း ရွှေနွားရုပ်ကို ကိုးကွယ်ခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်က မကြာမီ ထိုနေရာတွင် ကျိန်းဝပ်မည့် ကရုဏာရှင် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာမှနေ၍ အပြစ်လွှတ်ခြင်းကို ပေးသနားတော်မူကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ ရွှေနွားရုပ်ကို ကိုးကွယ်ခြင်းသည် ပဋိညာဉ်တရားကို ဖောက်ဖျက်ခြင်း ဖြစ်ပြီး ထာဝရဘုရားကလည်း ၎င်းကို ထိုကဲ့သို့ပင် ဆက်ဆံခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းသည် အပြစ်တရားနှင့် အတူယှဉ်တွဲ၍ မနေနိုင်ဘဲ ကိုယ်တော်ကို ပုန်ကန်သော လူမျိုးတော်ကို စားသုံးပစ်ရန် ခြိမ်းခြောက်နေခဲ့သည် (၃၂:၉၊ ၁၀)။ ဘုရားသခင်သည် ချုံပင်အလယ်မှနေ၍ မောရှေထံသို့ ထင်ရှားလာချိန်တွင် ချုံပင်သည် မီးလောင်နေသော်လည်း မကျွမ်းသွားခဲ့ပါ (၃:၂)၊ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထာဝရဘုရား၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းက ၎င်းကို သန့်ရှင်းစေခဲ့သောကြောင့်တည်း။ သို့ရာတွင် ဆိုင်းတောတောင်ပေါ်တွင်မူ ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ အပြစ်ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ကျိန်းဝပ်တော်မူခြင်းကြောင့် ဘေးအန္တရာယ်နှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

 

မောရှေ၏ ကြားဝင်တောင်းပန်မှုကြောင့်သာလျှင် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာမှနေ၍ မိမိ၏ လူမျိုးတော်၏ အပြစ်များကို လွှတ်ပေးခြင်းဖြင့် မေတ္တာနှင့် ကရုဏာတော်ပြည့်ဝသော သဘာဝကို ဖော်ပြရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ မောရှေ မဟုတ်ဘဲ (၃၂:၃၂-၃၃) ကိုယ်တော်တိုင်သာလျှင် လူမျိုးတော်သည် ကိုယ်တော်၏ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာ၌ ဆက်လက်တည်ရှိနေနိုင်ရန်အတွက် လူမျိုးတော်၏ အပြစ်များကို ခံယူတော်မူမည် ဖြစ်သည် (၃၄:၇)။ အပြစ်လွှတ်ခြင်းကို ခွင့်ပြုခဲ့ပြီး ပဋိညာဉ်တရားကိုလည်း အသစ်တဖန် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ မောရှေသည် ဆိုင်းတောတောင်ထိပ်သို့ တက်သွားခဲ့ပြီး ထိုနေရာတွင် ပညတ်တရားကို မဟုတ်ဘဲ၊ မိမိ၏ လူမျိုးတော်တို့၏ အပြစ်များ၊ ပုန်ကန်မှုများနှင့် မတရားမှုများကို လွှတ်ပေးလိုသော ဆန္ဒရှိကြောင်း ကြေညာနေသည့် ထာဝရဘုရား၏ အသံတော်ကို ကြားခဲ့ရသည်။ ကိုယ်တော်သည် ၎င်းတို့၏ အပြစ်များကို ခံယူရန် အလိုရှိနေတော်မူ၏။ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ယဟောဝါဘုရားနှင့် ရွေးနှုတ်ခံရသော လူမျိုးတော်တို့ တွေ့ဆုံရာနေရာ ဖြစ်လာရုံသာမက ပြေငြားရာနေရာလည်း ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာမှနေ၍ အပြစ်ပြဿနာကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် အလိုရှိနေတော်မူ၏။ အပြစ်သားကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အပြစ်ကို ကိုယ်တော်၏ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာမှ ဖယ်ရှားနိုင်ရန်အတွက် ကိုယ်တော်နှင့် နောင်တရသော အပြစ်သားတို့သည် ထိုနေရာတွင် တွေ့ဆုံနိုင်ကြပေသည်။

 

၅။ မြေကြီးနှင့် ကောင်းကင် ကျိန်းဝပ်ရာနေရာများ။ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းအရ ဣသရေလတို့၏ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ပိုမိုကြီးမြတ်သော ကောင်းကင် သန့်ရှင်းရာဌာနကို ညွှန်ပြနေသည်။ ထာဝရဘုရားသည် မောရှေ တည်ဆောက်မည့် သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ပုံစံငယ်ကို ပြသခဲ့သည် (ဥပမာ- ၂၅:၉၊ ၄၀)။ အများစုမှာ မောရှေသည် ကောင်းကင် သန့်ရှင်းရာဌာန (မူရင်း) နှင့်/သို့မဟုတ် ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ လိုအပ်ချက်များနှင့်အညီ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြုလုပ်ထားသော ၎င်း၏ ပုံစံငယ်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရဖွယ်ရှိသည်။ ဤအကြံပြုချက်ကို ထောက်ပံ့ပေးသည့် အကြောင်းရင်းများစွာ ရှိသည်။ ပထမဦးစွာ ရှေးခေတ်အရှေ့အနီး (ANE) ဘာသာတရားများအရ ဘုရားတို့၏ မြေကြီးပေါ်ရှိ ဗိမာန်များကို ကောင်းကင်ဗိမာန်၏ ကိုယ်စားပြုမှုတစ်ခုအဖြစ် ယူဆကြသည်။ ဒုတိယအချက်အနေဖြင့် ဟေဗြဲကျမ်းစာ (ဓမ္မဟောင်းကျမ်း) ကိုယ်တိုင်က ယဟောဝါဘုရား ကျိန်းဝပ်ရာ ကောင်းကင်၌ ဗိမာန်တော်တစ်ခု ရှိကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ ဤမြေကြီးပေါ်ရှိ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာနှင့် ကောင်းကင်ရှိ ကျိန်းဝပ်ရာနေရာတို့အကြား ဆက်စပ်မှု ရှိနေသည်။ မင်းဆက် ပထမစောင် ၈:၃၀ အရ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်သည် မြေကြီးပေါ်ရှိ သန့်ရှင်းရာဌာန/ဗိမာန်တော်တွင် ဆုတောင်းကြသောအခါ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့၏ ဆုတောင်းသံများကို ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်မှနေ၍ နားညောင်းတော်မူမည် ဖြစ်သည်။ ဆာလံကျမ်းများကလည်း ဘုရားသခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆုတောင်းသံများကို နားထောင်တော်မူပြီး (၁၈:၆)၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို ကူညီရန်အတွက် မည်သည့်နေရာမှ ဆင်းသက်လာသည် (အပိုဒ်ငယ် ၉-၁၀) ကို သက်သေခံနေသော ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်တစ်ခုအကြောင်းကို ဖော်ပြနေသည်။ ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်တွင် ကျိန်းဝပ်နေသူအဖြစ် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခြင်းခံရသည် (ဥပမာ- ဆာလံကျမ်း ၁၁:၄၊ ၁၀၂:၁၈-၁၉၊ မိက္ခာကျမ်း ၁:၂-၃)။ ဤကျိန်းဝပ်ရာနေရာသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ နေရာအတွက် ပုံစံခွက်တစ်ခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

 

တတိယအချက်အနေဖြင့် ကောင်းကင် သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ ကျမ်းစာအယူအဆကို ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင်လည်း တွေ့ရှိရသည်။ ဟေဗြဲစာစောင်က ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၅:၉ ကို ပြန်လည်ညွှန်းဆိုလျက် မြေကြီးပေါ်ရှိ သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ကောင်းကင် သန့်ရှင်းရာဌာန၏ မိတ္တူ/ပုံစံငယ်တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် ကောင်းကင် သန့်ရှင်းရာဌာနသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ သန့်ရှင်းရာဌာနထက် သာ၍မြတ်သည်ဟု ဆိုထားသည် (၈:၁-၂၊ ၅)။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းပါ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ဖော်ပြချက်တွင်လည်း ဤကဲ့သို့ပင် အကျုံးဝင်သည် (ဥပမာ- ၁၁:၁၉၊ ၁၅:၅၊ ၈)။

 

ထွက်မြောက်ရာကျမ်းက ဣသရေလလူမျိုးတို့၏ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ နောက်ကွယ်တွင် မြင့်မြတ်သော အရှိန်အဝါရှိသည့် အမှန်တရားတစ်ခု—ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်စံအိမ်တော်— ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြနေသည်။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ဖန်ဆင်းခံများကြားတွင် ကျိန်းဝပ်တော်မူရာ ကောင်းကင်ဘုံရှိ နေရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာမှနေ၍ ကိုယ်တော်သည် ဖန်ဆင်းခြင်းကို အုပ်စိုးတော်မူပြီး၊ ဖန်ဆင်းခံများကို ကောင်းချီးပေးခြင်းနှင့် စီရင်ဆုံးဖြတ်ခြင်း ပြုလုပ်ကာ၊ မိမိ၏ အလိုတော်ကို ၎င်းတို့အား ဖော်ပြတော်မူ၏။ ဤသည်မှာ စကြဝဠာအတွင်းရှိ ကိုးကွယ်မှု၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာလည်း ခရစ်တော်၏ ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးမှုအားဖြင့် ဖြစ်မြောက်လာပြီး နောင်တရသော အပြစ်သားများအပေါ်တွင် ဘုရားသခင်သည် ရွေးနှုတ်ကယ်တင်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးကို သက်ရောက်စေသည့်နေရာဖြစ်ပြီး၊ စကြဝဠာကို စင်ကြယ်စေခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်မည့် ရွေးနှုတ်ခြင်း၏ နက်နဲရာအမှု အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ရှိမည့်နေရာ ဖြစ်ပေသည် (ဒံယေလကျမ်း ၈:၁၄၊ ဟေဗြဲစာစောင် ၉:၂၃ ကို ရှုပါ၊ ထွက်မြောက်ရာကျမ်းပါ သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ ဘာသာရေးအယူအဆအကြောင်း ပိုမိုသိရှိလိုပါက စာမျက်နှာ ၂၂၆ ရှိ “သန့်ရှင်းရာဌာန၊ ပဋိညာဉ်၊ ကိုးကွယ်မှုနှင့် အပြစ်လွှတ်ခြင်း” နှင့် စာမျက်နှာ ၂၃၁ ရှိ “ဖန်ဆင်းခြင်း၊ ဥပုသ်နေ့နှင့် သန့်ရှင်းရာဌာန” တို့ကို ကြည့်ပါ)။