တမန်တော်ဝတ္ထု 16

 

အခန်းကြီး - ၁၆

chapter 16

 

၁. ပေါလုသည် တိမောသေကို အရေဖျားလှီးပေးခဲ့သည်။ ၇. ဝိညာဉ်တော်၏ ခေါ်ဆောင်မှုဖြင့် နိုင်ငံတစ်ခုမှ တစ်ခုသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်။ ၁၄. လုဒိယသည် ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၆. နတ်ဝင်ပူးသူ၏ ဝိညာဉ်ဆိုးကို နှင်ထုတ်ခဲ့သည်။ ၁၉. ထိုအကြောင်းကြောင့် ပေါလုနှင့် သိလသည် ကြိမ်ဒဏ်ပေးခံရပြီး ထောင်ချခံရသည်။ ၂၆. ထောင်တံခါးများ ပွင့်သွားခဲ့သည်။ ၃၁. ထောင်မှူးသည် ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၃၇. ၎င်းတို့သည် လွတ်မြောက်ခဲ့သည်။

1 Paul having circumcised Timothy, 7 and being called by the Spirit from one country to another, 14 converteth Lydia, 16 casteth out a spirit of divination. 19 For which cause he and Silas are whipped and imprisoned. 26 The prison doors are opened. 31 The jailor is converted, 37 and they are delivered.

 

၁. သူရောက်လာသည်။ ဂရိစကားလုံး “ကတန်တောင်” သည် “ရောက်လာသည်” သို့မဟုတ် “တစ်နေရာသို့ရောက်ရှိသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ တစ်ကိုယ်တော်ပုံစံအသုံးပြုမှုအတွက် အခန်းကြီး ၁၅:၄၁ ကို ကြည့်ပါ။ စာသားသက်သေများသည် “လည်း” ဟူသောစကားလုံးကို “သူ” နှင့် “သို့” အကြားထည့်သွင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကွဲပြားသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းကို ထည့်သွင်းခြင်းသည် အခန်းကြီး ၁၅:၄၁ နှင့် ၁၆:၁ အကြား ဆက်လက်ဆက်နွယ်မှုကို အလေးပေးဖော်ပြပေမည်။ အခန်းကြီးခွဲခြားမှုကို အခန်းကြီး ၁၅ တွင် အပိုဒ် ၃၅ နှင့် ၃၆ အကြားတွင် ထားရှိခြင်းသည် ပိုမိုသင့်လျော်သည်။

1. Came he. Gr. katantaō, “to come to,” “to arrive at” a certain place. For the use of the singular form see ch. 15:41. Textual evidence is divided (cf. p. 10) concerning the inclusion of “also” between “he” and “to.” Its inclusion may serve to emphasize the continuity between chs. 15:41 and 16:1. The chapter division would be better placed in ch. 15 between vs. 35 and 36.

 

ဒေရာဘီနှင့် လုတ္တရာ။ ၎င်းသည် ယခင်က တည်ထောင်ခဲ့သော အသင်းတော်များသို့ လည်ပတ်ခြင်းကို ဆက်လက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၅:၃၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အခန်းကြီး ၁၄:၆ တွင် ပထဝီအနေအထားအရ ဆန့်ကျင်ဘက်အစီအစဉ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။ ဤနေရာတွင် ပေါလုနှင့် သိလတို့သည် ဒေရာဘီသို့ ဦးစွာရောက်ရှိလာပြီး (ပေါလု၏ ဒုတိယသာသနာပြုခရီးကိုကြည့်ပါ)။ ဤဒေသသို့ ဆီလီစီယာမှ ရောက်ရှိရန် ပေါလုနှင့် ၎င်း၏အဖော်များသည် အလက်ဇန္ဒားမဟာသို့ သူ၏စစ်သည်များကို ချီတက်စေခဲ့သည့် နာမည်ကျော် ဆီလီစီယန်ဂိတ်တောင်ကျယ်ကို ဖြတ်သန်းရမည်။

Derbe and Lystra. This continues the visiting of churches previously raised up (ch. 15:36). See on ch. 14:6, where the order is reversed in accord with geography. Here, Paul and Silas would naturally come first to Derbe (see Paul’s Second Missionary Tour). To get to this region from Cilicia, Paul and his companions must have passed through the famous mountain pass, the Cilician Gates, through which Alexander the Great had marched his soldiers.

 

ထိုနေရာ၌ရှိသည်။ ၎င်းသည် လုတ္တရာ သို့မဟုတ် ဒေရာဘီကို ရည်ညွှန်းခြင်းလားဟု မရေရာပါ။ သိရှိထားသောအမြင်များသည် လုတ္တရာကို ထောက်ခံသော်လည်း အချို့က အခန်းကြီး ၂၀:၄ ကိုအခြေခံ၍ ဒေရာဘီကို ပိုနှစ်သက်သည် (အခန်းကြီး ၁၄:၆ ကိုကြည့်ပါ)။ အနည်းဆုံး တိမောသေသည် ဒေရာဘီ-လုတ္တရာဒေသမှဖြစ်ပြီး ထိုဒေသရှိ အသင်းတော်များက သူ့ကို အောင်မြင်သောတပည့်တစ်ဦးအဖြစ် သိရှိထားသည်မှာ ထင်ရှားသည်။

Was there. It is uncertain whether this refers to Lystra or to Derbe. Informed opinion favors Lystra, although some, on the basis of ch. 20:4, prefer Derbe (see on ch. 14:6). It at least is clear that Timothy came from the Derbe-Lystra district, and was known to the churches in that area as a fruitful disciple.

 

တိမောသေ။ သာမာန်ဂရိအမည်တစ်ခုဖြစ်ပြီး “ဘုရားထံမှ ဂုဏ်ပြုခံရသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ၎င်း၏ အင်္ဂလိပ်ပုံစံမှာ “တိမောသေ” ဖြစ်သည်။ သူသည် ပေါလု၏ ပထမသာသနာပြုခရီးတွင် လုတ္တရာနှင့် ဒေရာဘီသို့ လည်ပတ်စဉ် ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (အခန်းကြီး ၁၄:၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ပေါလုသည် သူ့ကို “ကျွန်ုပ်၏ချစ်လှစွာသောသား” (၁ ကောရိန္သု ၄:၁၇) နှင့် “ယုံကြည်ခြင်းတွင် ကျွန်ုပ်၏သား” (၁ တိမောသေ ၁:၂) ဟု အမှန်တကယ်ခေါ်ဆိုနိုင်သည်။ သူသည် ငယ်ရွယ်သူဖြစ်သည် (၁ တိမောသေ ၄:၁၂၊ AA ၂၀၃ ကိုကြည့်ပါ)၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အသက် ၁၈ သို့မဟုတ် ၂၀ ထက်မပိုပါ၊ အကြောင်းမှာ နှစ်ဆယ်နှစ်ခန့်အကြာ ၁ တိမောသေ ၄:၁၂ တွင် သူ၏ငယ်ရွယ်မှုကို ဖော်ပြထားဆဲဖြစ်သည်။ သို့သော် ပေါလုထွက်ခွာသွားပြီးနောက် နှစ်နှစ်နီးပါးအတွင်း (အချိန်ဇယားအတွက် စာမျက်နှာ ၁၀၀၊ ၁၀၂ ကိုကြည့်ပါ) တိမောသေသည် သူ၏ဆက်ကပ်အပ်နှံမှုနှင့် “မဖုံးကွယ်သောယုံကြည်ခြင်း” (၂ တိမောသေ ၁:၅) အတွက် နာမည်ကောင်းရရှိခဲ့သည်။ သူသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက ဓမ္မဟောင်းကျမ်းများကို သိရှိအောင် ပြုစုပျိုးထောင်ခံခဲ့ရသည် (၂ တိမောသေ ၃:၁၅)။ လုတ္တရာနှင့် အိကုနိများရှိ ညီအစ်ကိုများက သူ့ကို ကောင်းမွန်စွာသိရှိထားသည့်အချက် (အက်ဖစ် ၁၆:၂) သည် သူသည် အဆိုပါအသင်းတော်နှစ်ခုအကြား ဆက်သွယ်ထိန်းသိမ်းရာတွင် အလုပ်များခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ပေါလုသည် သူ့အား ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သန်စွမ်းမှုနည်းသူအဖြစ် ရေးသားဖော်ပြထားပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန်သော သာသနာပြုအစီအစဉ်ကို လိုက်နာခြင်းကြောင့် ပိုမိုအားနည်းဖြစ်နိုင်သည် (၁ တိမောသေ ၅:၂၃)။ သူသည် စိတ်ခံစားမှုရှိသူဖြစ်သည် (၂ တိမောသေ ၁:၄)၊ သို့သော် ခရစ်တော်၏ခွန်အားဖြင့် အခက်အခဲများနှင့် တာဝန်များကို ရင်ဆိုင်ရန် အသင့်ဖြစ်သည် (၁ ကောရိန္သု ၁၆:၁၀)။ တိမောသေသည် ပေါလု၏အလုပ်ဖော်အဖြစ် ဖော်ပြခံရပြီး (ရောမ ၁၆:၂၁)၊ ဒုတိယနှင့် တတိယသာသနာပြုခရီးများတွင် အနည်းဆုံး ထရိုအာအထိ အဖော်ဖြစ်ခဲ့သည် (တမန်တော် ၂၀:၄၊ ၅)။ ၁ ကောရိန္သု ၄:၁၇ မှ သူသည် ပေါလု၏ ကောရိန္သုသို့ စေလွှတ်သူဖြစ်ကြောင်း သိရှိရပြီး၊ ၂ ကောရိန္သု ၁:၁ တွင် ထိုအသင်းတော်သို့ နှုတ်ဆက်စကားတွင် ပေါလုနှင့်အတူ ပါဝင်ခဲ့သည်။ သူသည် ပေါလုနှင့် သက်သာလောနိခိအသင်းတော်အကြား စေလွှတ်သူလည်းဖြစ်သည် (၁ သက်သာလောနိခိ ၃:၂၊ ၆)၊ ပြီးမြှောက်ဖိလိပ္ပိအသင်းတော်သို့ စာတွင် (အခန်းကြီး ၁:၁၊ ၂:၁၉)၊ ကောလောသဲသို့ (အခန်းကြီး ၁:၁)၊ ဖိလေမွန်သို့ (အပိုဒ် ၁) တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ပေါလု၏ ပထမအကျဉ်းချခံရစဉ်တွင် ရောမမြို့၌ ရှိနေခဲ့ရမည်။ ဟေဗြဲ ၁၃:၂၃ တွင် သူ၏ထောင်ကျခြင်းကို ဖော်ပြထားသော်လည်း အချိန်နှင့်နေရာကို မသိရှိရပါ။ ယူဆီးဘီးယပ်စ် (အသင်းတော်သမိုင်း iii. ၄. ၅) က သူ့ကို ဧဖက်အသင်းတော်၏ ပထမဆုံးဆရာတော်အဖြစ် ရေးသားထားသည်။ သူသည် ဧဖက်လူများလက်ချက်ဖြင့် အာဇာနည်အဖြစ် သေဆုံးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။

Timotheus. A common Greek name, meaning “honored of God.” Its English form is “Timothy.” He was probably converted by Paul during his visit to Lystra and Derbe in the First Missionary Journey (see on ch. 14:6). Thus Paul could truly call him “my beloved son” (1 Cor. 4:17) and “my own son in the faith” (1 Tim. 1:2). He was young (1 Tim. 4:12; see AA 203), probably not more than 18 or 20, since his youth is still spoken of about a dozen years later in 1 Tim. 4:12. But in the almost two years that had passed since Paul’s departure from Lystra (for chronology see pp. 100, 102) Timothy had become well reported of for his devotion and “unfeigned faith” (2 Tim. 1:5). He had been brought up to know the OT from his childhood (2 Tim. 3:15). The fact that he was well thought of by the brethren at Iconium as well as Lystra (Acts 16:2) suggests that he busied himself maintaining contact between the two churches. Paul writes to him and of him as though he were not physically strong, and perhaps less so in later life from having followed a rigorous missionary program (1 Tim. 5:23). He appears to have been emotional (2 Tim. 1:4), yet ready to face hardships and responsibilities in the strength of Christ (1 Cor. 16:10). Timothy is spoken of as a fellow worker with Paul (Rom. 16:21), and was the companion of his labors in the Second and Third Missionary Journeys at least as far as Troas (Acts 20:4, 5). From 1 Cor. 4:17 we learn that he was Paul’s messenger to Corinth, and in 2 Cor. 1:1 he is joined with Paul in the greeting to that church. He was also a messenger between Paul and the church in Thessalonica (1 Thess. 3:2, 6), and must have been at Rome with Paul during his first imprisonment there, for he is mentioned in the epistle to the Philippians (chs. 1:1; 2:19), to the Colossians (ch. 1:1), and to Philemon (v. 1). Heb. 13:23 refers to his being in prison, an event that cannot be located as to time or place. Eusebius (Ecclesiastical History iii. 4. 5) writes of him as the first bishop of Ephesus. He is said to have suffered martyrdom at the hands of the Ephesian populace.

 

အမျိုးသမီးတစ်ဦး။ စကားလုံးအရ “ယုံကြည်သော ဂျူးအမျိုးသမီးတစ်ဦး” ဖြစ်သည်။ “အမျိုးသမီး” နောက်တွင် “မုဆိုးမ” ဟူသော စကားလုံးထည့်သွင်းရန် စာသားသက်သေအနည်းငယ်ရှိသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ တိမောသေ၏ဖခင်သေဆုံးခဲ့လျှင် ၎င်းနှင့် သူ၏ဖခင်၏ ဘာသာရေးကွဲပြားမှုတို့ကြောင့် တိမောသေ၏သမိုင်းတွင် မိခင်ဖြစ်သူ၏ ထင်ရှားမှုကို ရှင်းပြနိုင်သည်။ သူမ၏အမည်မှာ ယူနိစီ (ဂရိစကားလုံး ယူနိကီ၊ “ကောင်းစွာအောင်မြင်သူ” သို့မဟုတ် “အောင်ပွဲခံကောင်းသူ”) ဖြစ်သည်။ လွိုင်နှင့် ယူနိစီသည် စိတ်အားထက်သန်သော ခရစ်ယာန်များဖြစ်ပြီး (၂ တိမောသေ ၁:၅)၊ တိမောသေအား ကျမ်းစာများကို ကိုယ်တိုင်သိရှိမှုအပေါ်အခြေခံ၍ ခရစ်ယာန်ပညာရေးပေးရန် ဂရုစိုက်ခဲ့သည် (၂ တိမောသေ ၃:၁၅)။

A certain woman. Literally, “a certain woman, a faithful [or “believing”] Jewess.” There is slight textual evidence (cf. p. 10) for the addition of “a widow” after “woman.” If Timothy’s father was dead, this, together with his probable difference in religion, would account for the prominence of the mother in Timothy’s history. Her name was Eunice (Gr. Eunikē, “conquering well,” or “good victory”). Apparently Lois and Eunice were devout Christians (2 Tim. 1:5), and had been careful to give Timothy a Christian education based on a personal knowledge of the Scriptures (2 Tim. 3:15).

 

ဖခင်။ လုကာသည် တိမောသေ၏ဖခင်၏ဘာသာရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းလင်းသောအချက်အလက်မပေးပါ။ သူသည် “ဂရိလူမျိုး” ဖြစ်သည်ဟူသောအချက်သည် သူသည် တစ်ပါးအမျိုးသားဖြစ်နိုင်သည်ဟု ညွှန်ပြပြီး၊ ထိုသို့ဆိုလျှင် ယူနိစီနှင့် သူ၏အိမ်ထောင်ရေးကို ဂျူးများက အသိအမှတ်မပြုပေ။ သို့မဟုတ် သူသည် “ဘုရားကိုကြောက်ရွံ့သော” တစ်ပါးအမျိုးသားဖြစ်နိုင်သည် (အခန်းကြီး ၁၀:၂ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် သူသည် ပြည့်စုံသောဂျူးဘာသာဝင်မဟုတ်ပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ သူ၏သားတိမောသေသည် အရေဖျားမလှီးခံရပါ။

Father. Luke gives no clear information concerning the religion of Timothy’s father. That he was “a Greek” may indicate that he was a heathen Gentile, in which case his marriage with Eunice would not have been acknowledged by the Jews; or, he may have been a Gentile “that feared God” (see on ch. 10:2). However, apparently he was not a full proselyte, for his son, Timothy, had not been circumcised.

 

၂. နာမည်ကောင်းရရှိသည်။ ကော်နဲလီးယပ်စ်အတွက် (အခန်းကြီး ၁၀:၂၂) နှင့် အာနနိယအတွက် (အခန်းကြီး ၂၂:၁၂) အလားတူဖော်ပြချက်များကို အသုံးပြုထားသည်။ ထိုသို့သောနာမည်ကောင်းသည် ပေါလုအား ဤလူငယ်ကို အဖော်အဖြစ်ရွေးချယ်ရန် အားပေးနိုင်သည်။

2. Well reported of. Similar expressions are used of Cornelius (ch. 10:22), and of Ananias (ch. 22:12). Such a report would tend to encourage Paul to choose the young man for his companion.

 

ညီအစ်ကိုများ။ ဆိုလိုသည်မှာ ထိုဒေသရှိ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်များ၏အဖွဲ့ဝင်များဖြစ်သည်။ ပေါလု၏ယခင်လည်ပတ်မှုမှ (အခန်းကြီး ၁၄:၆၊ ၇) သုံးလေးနှစ်အတွင်း အသင်းတော်အသစ်များ ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့ပြီး၊ တိမောသေကဲ့သို့သော စိတ်အားထက်သန်သောအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏ စရိုက်ကို သိရှိထားသည်။ လုတ္တရာနှင့် အိကုနိများအကြား ဆက်သွယ်မှုသည် ၎င်းတို့အကြား ၂၀ မိုင်သာရှိသည့်အတွက် လွယ်ကူသည်။

Brethren. That is, the members of the Christian churches in the area. During the three or four years that had passed since Paul’s previous visit (ch. 14:6, 7), the new congregations had developed, and the character of such an earnest member as Timothy was well known. Intercourse between the churches of Lystra and Iconium was easy, since only 20 mi. lay between them.

 

၃. ပေါလုသည်သူ့ကိုလိုလားသည်။ ပေါလုသည် ဂျွန်မာကုနေရာတွင် တိမောသေကို အစားထိုးလိုပြီး “လက်ထောက်” အဖြစ် (အခန်းကြီး ၁၃:၅ ကိုကြည့်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် “ဧဝံဂေလိတရားဟောဆရာ၏အမှု” (၂ တိမောသေ ၄:၅) ကို စတင်လိုသည်။ တမန်တော်သည် တိမောသေသည် အသုံးဝင်သောအဖော်ဖြစ်နိုင်ကြောင်း မြင်သော်လည်း၊ အရေဖျားမလှီးပါက အကူအညီမဟုတ်ဘဲ ပြဿနာဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း သဘောပေါက်သည်။

3. Him would Paul. Apparently Paul wished Timothy to take the place that would have been filled by John Mark, to act as an “assistant” (see on ch. 13:5), and thus begin the “work of an evangelist” (2 Tim. 4:5). The apostle saw how useful a companion Timothy could be, but realized that unless he were circumcised, he would be a cause of trouble instead of help.

 

အရေဖျားလှီးပေးသည်။ ပေါလုကိုယ်တိုင်က ဤထုံးတမ်းကို ပြုလုပ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဤလုပ်ရပ်သည် တိတုကို အရေဖျားမလှီးရန် ပေါလု၏လုပ်ရပ် (ဂလာတိ ၂:၃ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် အရေဖျားလှီးခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော သူ၏ယေဘုယျသွန်သင်ချက်များ (၁ ကောရိန္သု ၇:၁၈၊ ၁၉၊ ဂလာတိ ၅:၂–၆ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် ကနဦးတွင် မကိုက်ညီပုံရသည်။ သို့သော် တိတုနှင့် တိမောသေ၏ကိစ္စများအကြား ထင်ရှားသောခြားနားချက်ရှိသည်။ တိတုသည် ဂရိလူမျိုးဖြစ်ပြီး သူ့ကို အရေဖျားလှီးခြင်းသည် ပေါလုလက်မခံလိုသော နိယာမတစ်ခုကို လိုက်လျောရာရောက်သည်။ တိမောသေ၏ ရောထွေးသောမိဘများကြောင့် သူ့ကို ဂျူးတစ်ဦးအဖြစ်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ ရဗ္ဗိဥပဒေအရ ဂျူးမိခင်မှမွေးဖွားသောကလေးကို ဂျူးအဖြစ်သတ်မှတ်သည် (တာလမွဒ် ယီဗာမို့ ၄၅ခ၊ ဆွန်စီနို ထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၂၉၇)။ သူ၏မိဘများနှစ်ဦးစလုံးသည် စိတ်အားထက်သန်သော ဂျူးများဖြစ်ခဲ့လျှင် သူသည် မွေးဖွားပြီး ရှစ်ရက်မြောက်နေ့တွင် အရေဖျားလှီးခံရမည် (ဝတ်ပြုရာ ၁၂:၃)၊ သို့သော် မိဘများအကြား ဘာသာရေးကွဲပြားမှုကြောင့် ၎င်းကို မပြုလုပ်ခဲ့ပေ။

Circumcised him. Probably Paul himself performed the rite. This act seems at first inconsistent with Paul’s conduct respecting Titus, whom he refused to circumcise (see on Gal. 2:3), and with his general teaching concerning circumcision (see on 1 Cor. 7:18, 19; Gal. 5:2–6). But there is a distinct contrast between the cases of Titus and Timothy. Titus was a Greek, and to have him circumcised would have yielded a principle that Paul was not prepared to yield. The mixed parentage of Timothy made him a Jew, for the rabbinical code held that the child of a Jewish mother was reckoned as a Jew (Talmud Yebamoth 45b, Soncino ed., p. 297). Had both his parents been faithful Jews, he would have been circumcised on the eighth day (Lev. 12:3), but religious differences between his parents doubtless prevented this.

 

ယခုမူ လူငယ်တိမောသေသည် လူထုအလုပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်တော့မည်ဖြစ်ပြီး ဂျူးများနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်ဆံရမည်။ အရေဖျားမလှီးပါက၊ ဂျူးများအတွက် အခက်အခဲဖြစ်စေမည်ဖြစ်ပြီး၊ မကောင်းသောဂျူးတစ်ဦးသည် ခရစ်ယာန်လမ်းညွှန်ကောင်းတစ်ဦးဖြစ်မည်မဟုတ်ဟု ထင်မြင်ကြမည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလုသည် အရေဖျားလှီးခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးရာလိုအပ်ချက်ဖြစ်ပြီး ကယ်တင်ခြင်းအတွက် မရှိမဖြစ်ဟူသောသွန်သင်ချက်ကို ဆန့်ကျင်ရာတွင် မညီကြောင်းမမြင်ဘဲ၊ ဂျူးနောက်ခံရှိသော ဤလူငယ်ကို အရေဖျားလှီးပေးခြင်းဖြင့် ဂျူးများကို စိတ်အနှောင့်အယှက်မဖြစ်စေရန် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သူ၏ထုတ်ဖော်ထားသော အတွေးအခေါ်နှင့် ညီညွတ်ပြီး (၁ ကောရိန္သု ၉:၂၀ ကိုကြည့်ပါ)၊ လုကာမှတ်တမ်းတင်ထားသော ဤလုပ်ရပ်၏အကြောင်းအမှတ်မှာ “ဂျူးများကြောင့်” ဖြစ်သည်။

Now, however, the young Timothy was about to enter public work and would be in close contact with Jews. If uncircumcised, he would be a source of difficulty to the Jews, who would think that a bad Jew could not be a good guide as a Christian. Hence, Paul saw no inconsistency in opposing the teaching that circumcision was a spiritual necessity, essential to salvation, while having this lad of Jewish background circumcised in order not to give offense. This was in harmony with his declared philosophy (see on 1 Cor. 9:20), and is the reason recorded by Luke for the action—“because of the Jews.”

 

၄. ဆုံးဖြတ်ချက်များ။ ဂရိစကားလုံး “ဒိုဂမတာ” သည် “ထင်မြင်ချက်များ”၊ “ဆုံးဖြတ်ချက်များ”၊ “အမိန့်များ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ “ဒိုကီယို” မှ “ထင်မြင်ချက်ပေးသည်” ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤနေရာတွင် “ဆုံးဖြတ်ချက်များ” သည် ယေရုဆလင်မြို့ရှိ ကောင်စီအစည်းအဝေး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၅:၂၂–၃၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ပေါလုသည် ယခင်တည်ထောင်ခဲ့သော အသင်းတော်များသို့ ဆုံးဖြတ်ချက်များ (အခန်းကြီး ၁၅:၃၀ တွင် “စာတစ်စောင်” ဟုခေါ်သည်) ၏ မိတ္တူများကို ဖြန့်ဝေခဲ့သည်ဟု ကောက်ချက်ချရသည်။ တမန်တော်များသည် တစ်ပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များအတွက် လမ်းညွှန်မှုနှင့် လိုက်နာရန် ဤဆုံးဖြတ်ချက်များကို ပေးခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် ခရစ်ယာန်ဂျူးများက လျစ်လျူရှုဖွယ်မရှိသောအရာများ မပါဝင်ဘဲ၊ တစ်ပါးအမျိုးသားများအား ပေးထားသောလွတ်လပ်မှုသည် ဂျူးခရစ်ယာန်များအတွက် မသက်ဆိုင်ပါ။ သို့သော် တစ်ပါးအမျိုးသားများအတွက် ၎င်းတို့သည် ဂျူဒါယဇာများနှင့် အငြင်းပွားမှုတစ်ခုခုတွင် ၎င်းတို့၏ရပ်တည်ချက်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သော ပြည်ထောင်စုစာချုပ်တစ်ခုအဖြစ် သဘောထားရမည်။ ထိုဆုံးဖြတ်ချက်များသည် တစ်ပါးအမျိုးသားများစွာအား ခရစ်ယာန်အသင်းတော်သို့ ဝင်ရောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ထုံးတမ်းစဉ်လာများ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများနှင့် ဝန်မထမ်းရကြောင်း သိရှိထားသည်။

4. Decrees. Gr. dogmata, “opinions,” “judgments,” “decrees,” from dokeō, “to give an opinion.” The “decrees” here were the decisions of the council in Jerusalem (see ch. 15:22–31). The inference is that Paul passed on copies of the decisions (called an “epistle” in ch. 15:30) to the churches he had previously raised up. The apostles gave the decrees to the Gentile Christians for their guidance and observance. There was nothing in them that the Christian Jew would be likely to disregard, and the freedom granted to the Gentiles did not apply to the Jewish Christians. To the Gentiles, however, they would assume the character of a charter upon which the Gentiles could take their stand in the case of any dispute with the Judaizers. The same decrees may also have helped many Gentiles to decide to enter the Christian church, knowing they would not be burdened with a heavy round of ceremonies.

 

၅. ခိုင်မာစေသည်။ သို့မဟုတ် “သန်မာစေသည်”။ အသင်းတော်သည် ငယ်ရွယ်မှုမှ ထွက်လာပြီး ကြီးမားသောတိုးတက်မှုအတွက် ပြင်ဆင်နေပြီး၊ သာသနာပြုသူများသည် ၎င်း၏အဖွဲ့ဝင်များကို ထိုဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် သန်မာစေနေသည်။

5. Established. Or, “strengthened.” The church, coming out of infancy, is preparing to make great progress, and the missionaries are strengthening its members for that development.

 

အရေအတွက်တိုးပွားသည်။ တစ်ပါးအမျိုးသားများကို လက်ခံရန် အဓိကအတားအဆီးတစ်ခုကို ဖယ်ရှားခဲ့ပြီး၊ ခရစ်ယာန်အရေအတွက်သည် နေ့စဉ်တိုးပွားလာသည်။ သို့သော် ဤနေရာတွင် ယုံကြည်သူအရေအတွက်တိုးလာရုံသာမက အသင်းတော်အဖွဲ့အစည်းများ တိုးပွားလာခြင်းကိုလည်း ရည်ညွှန်းပေမည်။ နောက်ထပ်အချက်အလက်များ မပေးထားပါ။ နှစ်ပေါင်းသုံးရာအကြာတွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာကို တရားဝင်ခွင့်ပြုလိုက်သောအခါ၊ အသင်းတော်တစ်ခုသည် မြို့တစ်မြို့ရှိ ယုံကြည်သူများအားလုံးကို အဖွဲ့အစည်းများစွာအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ အနီးဝန်းကျင်ရွာများရှိ အဖွဲ့အစည်းများကိုလည်း ဤ“အသင်းတော်” တွင် ထည့်သွင်းထားပြီး၊ ဂရိနှင့် ရောမမြို့ပြပြည်ထောင်စုပုံစံအတိုင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် ဗဟိုအဖွဲ့အစည်း၏ အကြီးအကဲဖြစ်သော အုပ်ချုပ်သူသည် အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံရေးတွင် လေးလံသောတာဝန်များထမ်းဆောင်သူ ဆရာတော်ဖြစ်လာသည်။ ပေါလု၏ခေတ်တွင်နှင့် ၎င်းနောက် နှစ်ပေါင်းနှစ်ရာကျော်အထိ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် နိုင်ငံတော်ဘာသာဖြစ်လာသည်အထိ၊ ခရစ်ယာန်များသည် အသင်းတော်အဆောက်အအုံများ မပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပါ။ စာမျက်နှာ ၂၆၊ ၃၈ ကိုကြည့်ပါ။

Increased in number. A highly significant barrier to the admission of Gentiles had been removed, and the number of Christians multiplied daily. But here the reference may be not only to an increase in the number of believers but also to an increase of congregations. No further information is given. Three centuries later, when Christianity was legalized, a church included all the believers in a city, organized into a number of congregations. Congregations in surrounding villages were also included in this “church,” after the style of the Greek and Roman city-state. The presiding elder of the central congregation by that time had become a bishop who held heavy responsibilities in both church and state. In Paul’s day, and for more than two centuries thereafter until Christianity became the state religion, Christians possessed no church buildings. See pp. 26, 38.

 

၆. ယခုအခါ မည်သည့်အချိန်တွင်။ စာသားအထောက်အထား (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) အရ “သူတို့သည် ဖြတ်သွားကြသည်” ဟူသော စာသားသည် “ယခုအခါ သူတို့သည် အနှံ့အပြားသွားခဲ့ကြသောအခါ” ဟူသောစာသားထက် ပိုမှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြသည်။ အခန်းကဏ္ဍ ၅၊ ၆ ရှိ ဂရိစာဖွဲ့စည်းပုံသည် ဤနေရာ၌ ဇာတ်လမ်းတွင် ပိုင်းခြားမှုတစ်ခုရှိကြောင်း ညွှန်ပြသည်။ ဇာတ်လမ်းတစ်ပိုင်းပြီးဆုံးပြီး နောက်တစ်ပိုင်းစတင်သည်။ ၎င်းသည် နောက်ဆက်တွဲအခန်းကဏ္ဍများ၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုမှုနှင့် သက်ဆိုင်သည်။

6. Now when. Textual evidence attests (cf. p. 10) the reading, “but they went through,” rather than, “now when they had gone throughout.” The Greek construction of vs. 5, 6 implies a division in the narrative at this point. One episode is complete, another begins. This is relevant to the interpretation of the following verses.

 

ဖရီဂျီယာ။ အာရှမိုင်းနားအနောက်ပိုင်းရှိ မသတ်မှတ်ရသေးသော ဧရိယာတစ်ခု (ပေါလ်၏ခရီးစဉ်များကို ကြည့်ပါ)။ ဤအမည်သည် နိုင်ငံရေးအဓိပ္ပာယ်ထက် လူမျိုးရေးအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ဤကာလတွင် ရောမပြည်နယ်တစ်ခုကို မညွှန်ပြပါ။ ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းသည် ပင်တိကျုတ္တကာလတွင် ယေရုဆလင်မြို့၌ ရှိနေခဲ့သော ထိုဧရိယာမှ လူများမှတစ်ဆင့် ထိုနေရာသို့ ရောက်ရှိသွားပြီးဖြစ်နိုင်သည်။ ဖရီဂျီယာသည် ခရစ်ယာန်များအတွက် အထူးစိတ်ဝင်စားဖွယ်ရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတွင် နောက်ပိုင်းတွင် လိုကပ်စချိုင်း၊ ကိုလောဆဲနှင့် လောဒိကိရှိ အသင်းတော်များ ပါဝင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အခန်း၏အဆုံးတွင် ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

Phrygia. An ill-defined area in western Asia Minor (see The Journeys of Paul). The name was used with an ethnological rather than a political significance, and did not at this period indicate a Roman province. The gospel message may already have been carried there by inhabitants of the area who were in Jerusalem at the time of Pentecost. Phrygia possesses a special interest for Christians because it later included the churches of the Lycus Valley, Colossae and Laodicea. See Additional Note at end of chapter.

 

ဂါလာတိယာ။ ဆိုလိုသည်မှာ ဂေါလူမျိုး (ဂရိလို ဂါလာတိုင်) ၏ နယ်မြေဖြစ်သည်။ ဂါလစ်လူမျိုးတစ်မျိုးသည် အနောက်ဘက်သို့ ဥရောပသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့ပြီး ဂါလဟုခေါ်သော နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် ယခုခေတ် ပြင်သစ်နိုင်ငံနှင့် အနီးစပ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ဘီစီ ၃ ရာစုတွင် ဂါလစ်လူမျိုးတစ်မျိုးသည် ဂရိနိုင်ငံမှ တောင်ဘက်သို့ အာရှမိုင်းနားသို့ ထိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းတွင် အခြေချခဲ့ကာ ဖရီဂျီယာလူများစွာကို စုပ်ယူခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဂါလာတိယာလူမျိုးများသည် ရောမလူမျိုးများက သိမ်းပိုက်ခံခဲ့ရပြီး၊ ဘီစီ ၂၅ တွင်၊ အော်ဂတ်စတပ်စ်ကာလအတွင်း ၎င်းတို့၏ နယ်မြေသည် ရောမပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည် (တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုဒေသခံများသည် အနောက်ဥရောပရှိ ဂါလလူမျိုးများအသုံးပြုသော ဆဲလ်တစ်ဘာသာစကားနှင့် ဆင်တူသည့် ဆဲလ်တစ်ဘာသာစကားတစ်မျိုးကို ပြောဆိုခဲ့ပြီး၊ ဆဲလ်တစ်လူမျိုးများ၏ ထူးခြားသော စိတ်ခံစားမှုလျင်မြန်မှုနှင့် ရုတ်တရက်ပြောင်းလဲမှုသို့ လိုက်လျောမှုကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ဖရီဂျီယာဘာသာတရားကို လွယ်ကူစွာ လက်ခံခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတွင် ကြီးမြတ်သော မြေကြီးနတ်ဘုရားမ ဆိုင်ဘီလီကို အော်ဂီယပ်စတစ်ဆန်ဆန် ကိုးကွယ်မှုပါဝင်ပြီး၊ သူမ၏ ဗိမာန်များတွင် သူမ၏ဝတ်ပြုရေးအတွက် အပ်နှံထားသော ဆုတ်ညံ့သောယဇ်ပုရောဟိတ်များကို တွေ့ရသည် (ဂလာတိ ၅:၁၂ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ ဤဝတ်ပြုရေး၏ အဓိကဌာနသည် ပက်စီနပ်စ်မြို့ဖြစ်သည်။

Galatia. That is, the land of the Gauls (Gr. Galatai). One great branch of the Gallic people had moved west into Europe, and occupied territory that came to be known as Gaul, which roughly corresponded to modern France. In the 3d century b.c. another branch of the same people had poured south over Greece and into Asia Minor, where they settled in the central section of the country and absorbed many of the Phrygian people. In turn, the Galatians were later conquered by the Romans, and in 25 b.c., during the days of Augustus Caesar, their territory became a Roman province (see Vol. V, p. 23). The inhabitants spoke a Celtic dialect similar to that used by the Gauls in Western Europe, and retained the quickness of emotion and tendency to sudden change that characterized the Celtic temperament. They readily adopted the Phrygian religion, with its orgiastic worship of the great earth goddess Cybele, in whose temples were found eunuch priests consecrated to her service (see on Gal. 5:12). The chief seat of this worship was the town of Pessinus.

 

ဂလာတိ ၄:၁၃-၁၅ (ထိုမှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ) တွင် ပေါလ်သည် ဂါလာတိယာသို့ သူ၏ခရီးစဉ်ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုနေရာ၌ သူသည် မျက်စိရောဂါဖြစ်နိုင်သည့် ပြင်းထန်သောရောဂါတစ်ခုကြောင့် နှောင့်နှေးခံခဲ့ရသည်။ များစွာသော မှတ်ချက်ပေးသူများက ပေါလ်၏ “အသားထဲက ဆူးတစ်ချောင်း” (၂ ကောရိန္တု ၁၂:၇၊ တမန်တော် ၉:၁၈ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ) ဟူသောဖော်ပြချက်သည် မျက်စိရောဂါကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု နားလည်ကြသည်။ ဤရောဂါကြောင့် ပေါလ်သည် စီစဉ်ထားသည်ထက် ပိုမိုကြာရှည်နေခဲ့ရဖွယ်ရှိသည်။ ဤရောဂါအတွင်း ဂါလာတိယာလူမျိုးများသည် သူ့အပေါ် ထူးခြားစွာ စေတနာထားပြသခဲ့သည်။ သူသည် ၎င်းတို့အား “မျက်စိများကို ဆွဲထုတ်” ပြီး သူ၏မျက်စိများနှင့် လဲလှယ်ပေးလျှင် သူ၏ဆင်းရဲဒုက္ခကို သက်သာစေနိုင်မည်ဟု ၎င်းတို့က ပြောခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ပေါလ်ကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးကို ၎င်းတို့အကြား ရရှိခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး “ကောင်းချီးမင်္ဂလာ” ဟု ယူဆခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် သူ့ကို “ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်ကဲ့သို့၊ ခရစ်တော်ယေရှုကဲ့သို့” လက်ခံခဲ့သည်။ ထိုလက်ခံမှု၏ အမှတ်တရသည် ဂါလာတိယာလူမျိုးများသည် ယုဒလူမျိုးသြဝါဒဆရာများက လမ်းလွဲသွားကြပြီး သူတို့၏ပထမဆုံးမေတ္တာကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်ကို တွေ့ရသောအခါ ပေါလ်၏ ဝမ်းနည်းမှုကို ပိုမိုခါးသီးစေခဲ့သည်။

In Gal. 4:13–15 (see comment there) Paul refers to his visit to Galatia, where he seems to have been detained by a serious illness, possibly some affliction of the eyes. Many commentators have understood Paul’s statement about a “thorn in the flesh” (2 Cor. 12:7; cf. on Acts 9:18) as referring to an eye malady. Probably this led to a longer stay in this region than Paul at first intended. During this illness the Galatians had opportunity to show themselves singularly devoted to him. He declares that they would have “plucked out” their “own eyes,” if it had been possible to replace his own with them, and thus relieve his suffering. They thought it was their highest “blessedness” to have such a one as Paul among them. They received him “as an angel of God, even as Christ Jesus.” The memory of that reception made his sorrow all the more bitter, when he later found the Galatians led astray by Judaizing teachers, and he rebuked them for leaving their first love.

 

တားမြစ်ခံရသည်။ “တားမြစ်ခံခဲ့ရသည်” ဟူသောစကားသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တားမြစ်ချက်သည် ၎င်းတို့သည် အိုင်ကိုနီယမ်ခရိုင်မှ ထွက်ခွာပြီးမကြာမီ ဖရီဂျီယာသို့ မဝင်ရောက်မီ ပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ အခန်း၏အဆုံးတွင် ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

Were forbidden. Rather, “having been forbidden,” implying that the Spirit’s prohibition was given soon after the party left the Iconium district, and before they entered Phrygia. See Additional Note at end of chapter.

 

သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်။ ဝိညာဉ်တော်သည် ပေါလ်အား မည်သို့ညွှန်ကြားခဲ့သည်ကို—အတွင်းစိတ်မှ လှုံ့ဆော်မှုများဖြင့်လား၊ ညဘက်ရူပါရုံများဖြင့်လား၊ သို့မဟုတ် ဆုကျေးဇူးရရှိသူများမှတစ်ဆင့် ပေးသောပရောဖက်ပြုချက်များဖြင့်လား (အခန်း ၂၁:၄ ကိုကြည့်ပါ)—လုကာမဖော်ပြပါ (အခန်း ၂:၄၊ ၈:၂၉၊ ၃၉၊ ၁၃:၂ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ပေါလ်သည် ဘုရားသခင်သည် ဝိညာဉ်တော်မှတစ်ဆင့် အာရှသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းနှင့် ဘီသီနီယာ (အခန်း ၁၆:၇) သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်နေကြောင်း မည်သို့ပင်သိခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းတို့သည် ထိုဒေသများသို့ မသွားခဲ့ပါ။ ထိုအချိန်တွင် သူသည် အာရှဒေသမှ ဖယ်ထုတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ ၎င်းတွင် ဧဖက်ဒေသမြို့၊ စမိရနာမြို့၊ နှင့် ဆာဒစ်မြို့စသည့် လူဦးရေထူထပ်သော မြို့များရှိပြီး၊ ယုဒလူမျိုးအသိုက်အဝန်းများနှင့် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ ဗဟိုဌာနများဖြစ်သည်။ ထိုမြို့များသည် ပေါလ်အတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိခဲ့ရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ သူသည် ဝိညာဉ်တော်၏ အမိန့်များကို လုံးဝလိုက်နာခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သာသနာပြုအဖွဲ့သည် နောက်ထပ်အလုပ်လုပ်ရမည့်နေရာကို မသိဘဲ အနောက်မြောက်ကမ်းရိုးတန်းသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။

Holy Ghost. How the Spirit instructed Paul, whether by inner promptings, or by night visions, or by prophecies given through those who had received the gift (cf. ch. 21:4), Luke does not say (cf. on chs. 2:4; 8:29, 39; 13:2). But Paul did know, however he knew it, that God through the Spirit was forbidding him to enter Asia, and then Bithynia (ch. 16:7), and he did not go into either of these regions. For a time he was thus kept out of Asia, with its teeming cities such as Ephesus, Smyrna, and Sardis, which had large Jewish communities, and were great centers of idolatrous worship. Such cities must have made a strong appeal to Paul, but he was completely obedient to the Spirit’s commands. Thus the missionary party was led toward the northwestern coast, not knowing where their next labors would be.

 

အာရှတွင်။ အခန်း ၂:၉ မှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ၊ အခန်း၏အဆုံးတွင် ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

In Asia. See on ch. 2:9; see Additional Note at end of chapter.

 

၇. မိုင်စီယာ။ အခန်း၏အဆုံးတွင် ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

7. Mysia. See Additional Note at end of chapter.

 

ကြိုးစားခဲ့သည်။ “ကြိုးစားခဲ့သည်” ဟူသော ရှေးဟောင်းစကားရပ်ဖြစ်သည် (အခန်း ၉:၂၆ ကိုကြည့်ပါ)။

Assayed. An archaic expression meaning “attempted” (cf. ch. 9:26).

 

ဘီသီနီယာ。 ပေါလ်၏ခရီးလမ်းကြောင်းမြောက်ဘက်တွင်ရှိသော ဘီသီနီယာတွင် နီကိုမီဒီယာနှင့် နီကယယာကဲ့သို့သော မြို့ကြီးများနှင့် ယုဒလူမျိုးအသိုက်အဝန်းများရှိသည်။ ပေါလ်နှင့်သူ၏အဖွဲ့သည် ထိုနေရာတွင် နောက်ထပ်အလုပ်လုပ်လိုသည်မှာ သဘာဝကျသည်။ သို့သော် သခင်ဘုရားသည် သူ၏ဆန္ဒရှိပြီး နာခံသောကျွန်များအတွက် အခြားအစီအစဉ်များရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မြောက်ဘက်သို့မဟုတ် အနောက်ဘက်သို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည် (အခန်း၏အဆုံးတွင် ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။ ဤခရီးစဉ်အဆင့်တွင် ၎င်းတို့လုပ်ဆောင်ခဲ့သော အလုပ်များအကြောင်း မှတ်တမ်းမရှိပါ၊ ဖြစ်နိုင်ခြေမှာ ၎င်းတို့သည် အရေးမပါသော ရွာများကိုသာ ဖြတ်သွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

Bithynia. Bithynia, lying to the north of Paul’s route, had large towns such as Nicomedia and Nicaea and a considerable Jewish population. It was natural that Paul and his party should wish to work there next. But the Lord had other plans for His willing, obedient servants, and they were led, not to the north, but to the west (see Additional Note at end of chapter). There is no record of any work they did on this stage of their journey, and probably they passed through only some unimportant villages.

 

ဝိညာဉ်တော်။ စာသားအထောက်အထား (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) အရ “ယေရှု၏ဝိညာဉ်တော်” ဟူသောစာသားကို သက်သေပြသည်။ ၎င်းသည် ဝိညာဉ်တော်သည် သားတော်နှင့် သက်ဆိုင်မှုတွင် ခမည်းတော်နှင့်လည်း တူညီသောဆက်နွယ်မှုရှိကြောင်း အတည်ပြုပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်၏ဝိညာဉ်တော်၊ ခရစ်တော်၏ဝိညာဉ်တော်၊ သို့မဟုတ် ယေရှု၏ဝိညာဉ်တော်ဟု ခေါ်ဆိုနိုင်သည် (ရောမ ၈:၉ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။

Spirit. Textual evidence attests (cf. p. 10) the reading “Spirit of Jesus.” This confirms the view that the Spirit stands in the same relation to the Son as to the Father, and may therefore be spoken of as either the Spirit of God, or of Christ, or of Jesus (cf. on Rom. 8:9).

 

ခွင့်မပြုပါ။ ဆိုလိုသည်မှာ ခွင့်မပြုခဲ့ပါ။ ပီတာသည် “ပုန်တပ်၊ ဂါလာတိယာ၊ ကပ္ပိဒိုးကီးယာ၊ အာရှ၊ နှင့် ဘီသီနီယာ” တို့တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ထိုဒေသများတွင် သက်ဝင်ယုံကြည်သူများထံ သူ၏ပထမဆုံးစာစောင်ကို ရေးသားခဲ့သည် (၁ ပေတရု ၁:၁)။ ဤဝန်ကြီးမှုအတွက် ဖြစ်နိုင်ဖွယ်အချိန်မှာ အန်တိအုတ်မြို့တွင် သူ၏ “ဟန်ဆောင်မှု” (ဂလာတိ ၂:၁၁-၁၆) ပြီးနောက်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အချို့က ပေါလ်သည် ဖရီဂျီယာတွင် အလုပ်လုပ်နေစဉ်၊ ဥရောပသို့သွားရာလမ်းတွင်ရှိစဉ်၊ ဘာနဗတ်သည် လည်း “ဟန်ဆောင်ခဲ့သူ” (ဂလာတိ ၂:၁၃) ဖြစ်ပြီး ကျူပရပ်စ်တွင် တရားဟောနေခဲ့သည် (တမန်တော် ၁၅:၃၉)၊ ပီတာသည် ပေါလ်အား ဝိညာဉ်တော်က တားမြစ်ထားသော မြောက်ဂါလာတိယာအပါအဝင် ထိုဒေသများတွင် အလုပ်လုပ်နေခဲ့ဖွယ်ရှိသည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ ဤအချိန်တွင် ပေါလ်နှင့် ပီတာတို့သည် ၎င်းတို့၏ ကွဲပြားမှုများကို မည်သို့ပြန်လည်ဖြေရှင်းခဲ့သည်ကို မသိရပါ။ သို့သော် ဤဘုရားသခင်၏ ထူးကဲသောပုဂ္ဂိုလ်နှစ်ဦးသည် “သာသနာပြုနယ်ပယ်” တွင် ထပ်မံတွေ့ဆုံခြင်းမှ ကင်းဝေးစေခဲ့ခြင်းဖြင့် နောက်ထပ်နားလည်မှုလွဲမှားမှုများမှ ကယ်တင်ခံခဲ့ရပြီး၊ ပေါလ်သည် အခြားသူ၏အုတ်မြစ်ပေါ်တွင် မတည်ဆောက်ခဲ့ကြောင်း ပြောနိုင်ခဲ့သည် (ရောမ ၁၅:၂၀)။ သို့ဖြစ်စေ၊ ဘီသီနီယာနှင့် အာရှတွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းကို တားမြစ်ရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ ဤအချိန်တွင် ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ဥရောပသို့ ယူဆောင်ရန် ဘုရားသခင်၏ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်ပုံရသည်။

Suffered them not. That is, did not allow them. It is possible that Peter worked in “Pontus, Galatia, Cappadocia, Asia, and Bithynia,” for it is to those converted in these regions that he wrote his first epistle (1 Peter 1:1). A likely time for this ministry was after his “dissimulation” at Antioch (Gal. 2:11–16). Therefore some have suggested the possibility that while Paul was working in Phrygia, on his way to Europe, and Barnabas, who had also “dissembled” (Gal. 2:13), was preaching in Cyprus (Acts 15:39), Peter could well have been working in the very regions, including North Galatia, from which the Spirit was now excluding Paul. To what extent Paul and Peter at this moment had accommodated their differences is not known. But these two great men of God were perhaps saved the pain of further misunderstanding by being kept from meeting again in the “mission field”; and Paul was able to say that he had avoided building on another man’s foundation (Rom. 15:20). However this may be, the main reason for the prohibition to work Bithynia and Asia seems to have been the divine purpose that the gospel should be carried into Europe at this time.

 

၈. မိုင်စီယာကို ဖြတ်သွားခြင်း။ ဆိုလိုသည်မှာ ၎င်းတို့သည် မိုင်စီယာကို ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။ မိုင်စီယာသည် ဝိညာဉ်တော်က ဟောပြောခြင်းကို တားမြစ်ထားသော အာရှ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ယေဘုယျအားဖြင့် သတ်မှတ်ခံရသည် (အခန်း၏အဆုံးတွင် ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ)။

8. Passing by Mysia. That is, they omitted Mysia. Mysia was generally reckoned as a part of Asia, where they had been forbidden by the Spirit to preach (see Additional Note at end of chapter).

 

ဆင်းလာသည်။ တောင်တန်းအတွင်းပိုင်းမှ။

Came down. From the mountainous interior.

 

ထရိုးစ်။ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့၏ခရီးစဉ်သည် ၎င်းတို့ကို ကမ်းရိုးတန်းသို့ ရောက်စေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အနောက်ဘက်သို့ အေဂျီယံပင်လယ်ပြင်ကို လှမ်းကြည့်ခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒါးယားထရိုးစ်မြို့သည် အလက်ဇန္ဒါးကြီးသို့ ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် အမည်ပေးထားပြီး၊ ဤကာလတွင် ရောမကိုလိုနီတစ်ခုနှင့် လွတ်လပ်သောမြို့အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်။ ရှေးဟောင်းထရိုးမြို့၏ တည်နေရာသည် ထရိုးစ်မြို့၏ မြောက်ဘက်အနည်းငယ်မိုင်အကွာတွင် ရှိသည်။ သို့သော် ပေါလ်သည် ဟိုမား၏ ရှေးဂရိမြို့တော်အား ဝိုင်းထားခဲ့သည့်အကြောင်းကို စိတ်ဝင်စားမှုနည်းပါးခဲ့ပုံရသည်။ ယခုသူ၏စိတ်ထဲတွင် စွဲလမ်းနေသော မေးခွန်းများမှာ ထရိုးစ်မြို့သားများသည် ထာဝရအသက်ကို ရရှိရန် ခရစ်တော်ကို ကယ်တင်ရှင်အဖြစ် ကြွေးကြော်ရန် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ထိုအတွေးများသည် ပေါလ်၏ဆုတောင်းမှုများတွင် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုဆုတောင်းမှုများကို ဖြေကြားရာတွင် အခန်းကဏ္ဍ ၉ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ရူပါရုံရောက်လာခဲ့သည်။ ဤအချိန်တွင် ပေါလ်သည် ထရိုးစ်တွင် သာသနာပြုအလုပ်များ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်ဟူသော ဖော်ပြချက်မရှိသော်လည်း၊ နောက်ပိုင်းတွင် ထိုနေရာ၌ အသင်းတော်တစ်ခု တည်ထောင်ခဲ့ကြောင်း သမ္မာကျမ်းစာတွင် သက်သေများစွာ ပေးထားသည် (တမန်တော် ၂၀:၅-၁၂၊ ၂ ကောရိန္တု ၂:၁၂၊ ၁၃၊ ၂ တိမောသေ ၄:၁၃ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ)။

Troas. At last their travels had brought them to the coast, and they looked out westward upon the waters of the Aegean Sea. The town of Alexandria Troas, so named in honor of Alexander the Great, was at this time reckoned as a Roman colony and a free city. The site of ancient Troy lay a few miles to the north of Troas. But Paul doubtless had little interest in Homer’s account of the siege of the old Greek town. The questions occupying his thoughts now concerned the best means of proclaiming Christ as Saviour, that the inhabitants of Troas might find eternal life. Such thoughts undoubtedly expressed themselves in Paul’s prayers, and in answer to those prayers came the vision recorded in v. 9. There is no mention of any missionary work done by Paul at Troas at this time, but Scripture gives ample evidence that a church was later established there (see on Acts 20:5–12; 2 Cor. 2:12, 13; 2 Tim. 4:13).

 

၉. ရူပါရုံ။ ဂရိလို “ဟိုရာမာ”၊ “မြင်ရသည့်အရာ”၊ ထို့ကြောင့် “ရူပါရုံ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဟိုရာမာကို လုကာသည် တမန်တော်များ၏အကြောင်းတွင် ၁၁ ကြိမ်အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ အခြားနေရာတွင် တစ်ကြိမ်သာ (မဿဲ ၁၇:၉)။ “ရူပါရုံများ” အတွက် တမန်တော် ၂:၁၇ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ။ ပေါလ်၏အစောပိုင်းရူပါရုံကို အခန်း ၂၂:၁၇-၂၁ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။

9. Vision. Gr. horama, “that which is seen,” hence, “a vision.” Horama is used 11 times by Luke in Acts, and elsewhere only once (Matt. 17:9). For “visions” see on Acts 2:17. Compare Paul’s earlier vision recorded in ch. 22:17–21.

 

မာကေဒိုးနီးယား။ မူလက ဂရိနိုင်ငံမြောက်ဘက်ရှိ နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖိလိပ္ပု (ဘီစီ ၃၅၉-၃၃၆) နှင့် အလက်ဇန္ဒါးကြီး (ဘီစီ ၃၃၆-၃၂၃) လက်ထက်တွင် လျင်မြန်စွာ အင်အားကြီးထွန်းလာခဲ့သည်။ သို့သော် ဘီစီ ၁၄၂ တွင် ၎င်းသည် ရောမပြည်နယ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ပေါလ်၏ကာလအတွင်း ထိုအဆင့်အတန်းကို ထိန်းသိမ်းထားသည် (တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၂၃-၂၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်း၏ ထွန်းကားသောမြို့များစွာတွင် ယုဒလူမျိုးအသိုက်အဝန်းများရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်သာသနာပြုမှုအတွက် အကောင်းဆုံးအခြေခံများကို ပေးစွမ်းသည်။ အချို့က ပေါလ်သည် ရူပါရုံတွင် မြင်ခဲ့သောလူသည် မာကေဒိုးနီးယားလူမျိုးဖြစ်ကြောင်း မည်သို့သိခဲ့သလဲဟု တွေးမိကြသည်။ တစ်ခုသောအဖြေမှာ ထိုလူ၏စကားများတွင်—သူသည် မာကေဒိုးနီးယားနှင့် သူ့ကိုယ်သူ ဆက်နွယ်ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။ နောက်တစ်ခုသောအဖြေမှာ လုကာသည် ရူပါရုံ၏ အပြည့်အစုံကို မဖော်ပြခဲ့ဘဲ၊ ၎င်း၏ အဓိကအင်္ဂါရပ်များကိုသာ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး၊ အကောင့်မျှတွင် ထောက်ခံသော အသေးစိတ်အချက်များကို ချန်လှပ်ထားခဲ့သည်။

Macedonia. Originally a country north of classical Greece. It rose quickly to power under Philip (359–336 b.c.) and Alexander the Great (336–323 b.c.). In 142 b.c., however, it became a Roman province and preserved that status through Paul’s day (see Vol. V, pp. 23–28). Many of its flourishing towns held large Jewish communities, which would provide excellent bases for Christian evangelism. Some have wondered how Paul knew that the man whom he saw in the vision was a Macedonian. One answer appears in the man’s own words—he associates himself with Macedonia. Another reply is that Luke has not necessarily given a complete report of the vision, but has only recorded its chief features, omitting details that merely support the outline he has recorded.

 

ဆုတောင်းခဲ့သည်။ ဂရိလို “ပါရာကလီအို”၊ စာသား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ “တစ်ဖက်သို့ ခေါ်ဆောင်ခြင်း”၊ ထို့ကြောင့် “ဆင့်ခေါ်ခြင်း”၊ “ဟောပြောခြင်း”၊ “တောင်းပန်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤစကားလုံးသည် ထိုလူ၏ တောင်းဆိုမှုတွင် အရေးတကြီးသဘောကို ပေးသည်။ မဿဲ ၅:၄ မှတ်ချက်ကိုကြည့်ပါ။

Prayed. Gr. parakaleō, literally, “to call to one’s side,” hence, “to summon,” “to address,” “to entreat.” The word gives a sense of urgency to the man’s appeal. See on Matt. 5:4.

 

ဖြတ်လာပါ။ ဂရိလို “ဒိုင်ယာဘိုင်နို”၊ စာသား၏အဓိပ္ပာယ်မှာ “ဖြတ်သွားခြင်း” သို့မဟုတ် “ဖြတ်ကူးခြင်း” ဖြစ်သည်။

Come over. Gr. diabainō, literally, “to pass through,” or “to cross over.”

 

၉. အကူအညီ။ ဂရိလို “boētheō” ဆိုသည်မှာ “အန္တရာယ်ကျရောက်နေသူများ၏ အော်ဟစ်သံသို့ ပြေးသွားရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ထို့ကြောင့် “ထောက်မစရာ”၊ “ကူညီရန်” ဟု ဆိုလိုသည်။

Help. Gr. boētheō, “to run to the cry [of those in danger],” hence, “to succor,” “to help.”

 

အမျိုးသားတစ်ဦး။ ထိုသူသည် မက္ကဒိုးနီးယားရှိ သူ၏လူမျိုးသားများအားလုံးကိုယ်စား ပြောဆိုသည်။ ခေတ်သစ်အမြင်မှ ဤအကူအညီတောင်းခံမှုသည် ပို၍ ကျယ်ပြန့်သော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည်။ ထိုသူသည် ဥရောပတွင်ရပ်တည်နေပြီး၊ ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ထိုကြီးမားသော တိုက်ကြီးသို့ ယူဆောင်လာရန် ပေါလုအား ခေါ်ဆိုနေသည်။ ၎င်းသည် သမိုင်းတွင် အရေးပါသော အခိုက်အတန့်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥရောပ၏ အနာဂတ်များစွာသည် ပေါလု၏ ဤခေါ်ဆိုမှုသို့ တုံ့ပြန်မှုပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ဥရောပသည် ရဲရင့်သော တမန်တော်သည် ယခုလာသော ခေါ်ဆိုမှုကို တုံ့ဆိုင်းမှုမရှိဘဲ ဖြေကြားခဲ့သည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်နိုင်သည်။ ယခင်က သူသည် အာရှနှင့် ဘစ်သီနီးယားတွင် ဧဝံဂေလိဟောပြောရန် သူ၏ ကြီးမားသော ဆန္ဒကို တားဆီးခံခဲ့ရသည် (အပိုဒ် ၆၊ ၇ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ယခု တိုက်ကြီးတစ်ခုလုံးက သူ့ကို လှမ်းခေါ်နေပြီး၊ သူသည် သူသစ္စာရှုပြီး နာခံခဲ့သော ဘုရားသခင်၏ တားမြစ်ချက်များ၏ အကြောင်းရင်းကို မမြင်ဘဲ မနေနိုင်ခဲ့ပေ။

Us. The man speaks for all his fellow countrymen in Macedonia. From a more modern viewpoint the appeal may be given an even wider interpretation by realizing that the man stands in Europe, and is calling Paul to enter that great continent with the gospel message. This is one of the crucial moments in history. Much of Europe’s future depends on Paul’s response to the appeal. Europe can well be thankful that the courageous apostle did not hesitate to answer the call that now came to him. Hitherto, he had been prevented from fulfilling his great desire to evangelize in Asia and Bithynia (see on vs. 6, 7); but now a whole continent beckons him, and he cannot fail to have seen the reason that lay behind the divine prohibitions he had so faithfully obeyed.

 

မက္ကဒိုးနီးယားခေါ်ဆိုမှု၊ ခရစ်တော်ကို မသိသူများ၏ အော်ဟစ်သံသည် အနည်းမဖြစ်ထောင်ပေါင်းများစွာသော သူများကို ၎င်းတို့၏ အိမ်များမှ ထွက်ခွာကာ ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ထူးဆန်းသော နယ်မြေများသို့ ယူဆောင်သွားစေခဲ့သည်။ ထိုနေရာများတွင် ၎င်းတို့သည် မသက်မသာဖြစ်မှု၊ အထီးကျန်မှု၊ ရောဂါများ၊ နှင့် သေခြင်း၏ အရိပ်အောက်တွင် အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။ ဤသို့သော ကိုယ်ကျိုးစွန့်ဝန်ဆောင်မှုသည် အသင်းတော်အား ခွန်အားဖြစ်စေခဲ့သည်။ မက္ကဒိုးနီးယားခေါ်ဆိုမှုများကို နားပိတ်လိုက်သောအခါ ဝိညာဉ်ရေးရာ အားနည်းမှု ဝင်ရောက်လာသည်။ အကူအညီလိုအပ်သူများက ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်ကို မဖော်ပြပါက၊ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ဝိညာဉ်ရေးရာ ဆင်းရဲမွဲတေမှုကို မသိရှိကြပေ။ သို့သော် ၎င်းတို့၏ လိုအပ်ချက်သည် ခရစ်ယာန်များအတွက် ပြင်းထန်သော အကူအညီတောင်းခံမှုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ပေါလုကဲ့သို့ မိမိတို့ ပျောက်ဆုံးနေမှန်း မသိသူများကို ကယ်တင်ရန် အလျင်အမြန် သွားရောက်လိမ့်မည်။

The Macedonian call, the cry of those who know no Christ, has impelled uncounted thousands to leave their homes and take the gospel to strange lands, where they have worked under discomfort, loneliness, sickness, and the shadow of death. Such self-sacrificing service has brought strength to the church. When it closes its ears to Macedonian calls, spiritual weakness creeps in. The call may be unexpressed by those in need, for they may be unaware of their spiritual destitution. But their need makes a strong appeal to the Christian, and he will hasten, like Paul, to the rescue of those who do not realize they are lost.

 

၁၀. ချက်ချင်း။ ခေါ်ဆိုမှု၏ အရေးတကြီးဖြစ်မှုကြောင့်၊ ပေါလုသည် မက္ကဒိုးနီးယားသို့ ဝင်ရောက်ရန် ချက်ချင်း ပြင်ဆင်ခဲ့သည်။ ယခင်က ဟောပြောခြင်းမှ တားဆီးခံခဲ့ရသဖြင့်၊ သူသည် ခရစ်တော်အကြောင်းကို အခြားသူများအား ပြောပြရန် ပုံမှန်ထက် ပို၍ စိတ်အားထက်သန်ခဲ့ပေမည်။

10. Immediately. Because of the urgency of the call, Paul made immediate preparations to enter Macedonia. Having been previously hindered from preaching, doubtless he was more than ordinarily eager to tell others of Christ.

 

ကျွန်ုပ်တို့။ အက်ဖရှင်တွင် ပထမဆုံး “ကျွန်ုပ်တို့” အပိုဒ်စတင်သည် (အပိုဒ် ၁၀–၁၇)။ အခြား အပိုဒ်များသည် အခန်း ၂၀:၅ မှ ၂၁:၁၈၊ ၂၇:၁ မှ ၂၈:၁၆ တွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ခရီးသွားမှုများနှင့် ဆက်စပ်မှုရှိပြီး၊ စာရေးသူသည် ထိုအခါများတွင် ပေါလု၏ ခရီးသွားဖော်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြသည် (အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၆၆၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဇာတ်ကြောင်းကို တတိယလူပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် ပြောပြရင်း၊ ရုတ်တရက် ပထမလူပုဂ္ဂိုလ် နာမ်စားကို ထည့်သွင်းလိုက်သောအခါ၊ စာရေးသူသည် မှတ်တမ်းတင်ထားသော ဖြစ်ရပ်များတွင် ပါဝင်သူဖြစ်လာသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ မှတ်ချက်ပေးသူအများစုက လုကာ၊ အက်ဖရှင်၏ စာရေးသူ (မိတ်ဆက်ကိုကြည့်ပါ)၊ ထရိုအာ့စ်တွင် သာသနာပြုအဖွဲ့နှင့် ပူးပေါင်းခဲ့သည်ဟု ယူဆကြပြီး၊ သူသည် ဆီလဇ် သို့မဟုတ် တိမောသိ၏ အမြင်မှ လိမ်ညာရေးသားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ဟု ယူဆကြသည်။ လုကာသည် သူ၏ ကိုယ်ပိုင်သက်ဝင်ယုံကြည်မှုကို ဖော်ပြခြင်းမရှိသောကြောင့်၊ ၎င်းသည် ထရိုအာ့စ်တွင် ဤပူးပေါင်းမှုမတိုင်မီ အချိန်ကာလတစ်ခုက ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီဟု ယူဆရန် အကြောင်းပြချက်ရှိသည်။ သူသည် “သခင်ဘုရားသည် ဧဝံဂေလိသတင်းကောင်းကို ဟောပြောရန် ကျွန်ုပ်တို့ကို ခေါ်ဆိုတော်မူသည်” ဟူသော စကားစုတွင် မိမိကိုယ်မိမိ ထည့်သွင်းထားသောကြောင့်၊ လုကာသည်လည်း ဧဝံဂေလိဟောပြောသူတစ်ဦးအဖြစ် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်။

We. The beginning of the first “we” passage in Acts (vs. 10–17). The other passages occur in chs. 20:5 to 21:18; 27:1 to 28:16. Mostly they concern journeys, and infer that the author was Paul’s traveling companion on those occasions (see Vol. V, p. 663). When a narrative is being related in the third person, and the first person of the pronoun is suddenly introduced, the inference is plain that the author has become an actor in the events recorded. Most commentators conclude that Luke, the author of the Acts (see Introduction), joined the missionary party at Troas, rather than that he wrote artificially from the point of view of Silas or Timothy. Since Luke does not mention his own conversion, it is reasonable to suppose that it had taken place some time before this junction at Troas. Since he includes himself in the phrase “the Lord had called us for to preach the gospel,” Luke must also be counted as one of the evangelists.

 

ကြိုးစားအားထုတ်ခဲ့သည်။ ထိုမျှမက “ရှာဖွေခဲ့သည်”။ ရှာဖွေမှုသည် ဧဂျီယံပင်လယ်ကို ဖြတ်ကျော်ပြီး ဥရောပသို့ သွားရောက်ရန် နည်းလမ်းများနှင့် နည်းလမ်းများနှင့် သက်ဆိုင်သည်။

Endeavoured. Rather, “sought.” The seeking would be as to ways and means of getting across the Aegean to Europe.

 

သွားရန်။ စကားလုံးအရ “ထွက်သွားရန်” သို့မဟုတ် “ရှေ့သို့သွားရန်”၊ အာရှမှ မက္ကဒိုးနီးယားသို့၊ ယခင်က သာသနာပြုများအတွက် အမည်မသိဖြစ်ခဲ့သည်။ သို့သော်၊ အာရှနှင့် ဥရောပအကြား ခွဲခြားမှုသည် ပေါလု၏ ခေတ်တွင် မရှိခဲ့ကြောင်း သဘောပေါက်ရမည်။ တူညီသော ဂရိယဉ်ကျေးမှုသည် နှစ်ခုလုံးကို လွှမ်းခြုံထားပြီး ဘုံပုံစံတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

To go. Literally, “to go out,” or “forth,” from Asia into Macedonia, which hitherto was unknown to the missionaries. It should be realized, however, that the distinction between Asia and Europe did not exist in Paul’s day. The same Greek culture covered both areas and produced a common mold.

 

သေချာစွာ စုစည်းခြင်း။ ဂရိလို “sumbibazō” (အခန်း ၉:၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် “sumbibazō” ကို “သေချာစွာ ကောက်ချက်ချခြင်း” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ သာသနာပြုများသည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် သန့်ရှင်းသော အကြောင်းပြချက်ကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။

Assuredly gathering. Gr. sumbibazō (see on ch. 9:22). Here sumbibazō may be translated “concluding.” The evangelists used sanctified reason to help decide what was God’s will for them.

 

၁၁. ဖြည်ချခြင်း။ “ဖြည်ချခြင်း” ဟူသော စကားလုံးသည် သင်္ဘောဆိပ်တွင် သင်္ဘောကို ဆုပ်ကိုင်ထားသော ကြိုးများကို ဖြည်ချခြင်းနှင့် ဆက်စပ်သော ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ စာရေးသူ၏ ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အသိပညာဆိုင်ရာ နောက်ထပ်သက်သေများအတွက် အခန်း ၂၇ ၏ ထပ်ဆောင်းမှတ်ချက်ကို ကြည့်ပါ။

11. Loosing. The word “loosing” has nautical associations, referring to the release of hawsers holding a ship at dock. For further evidence of the author’s nautical knowledge see Additional Note on Chapter 27.

 

ကျွန်ုပ်တို့သည် ဖြောင့်တန်းသောလမ်းကြောင်းဖြင့် ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဂရိလို “euthudromeō” ဆိုသည်မှာ “ဖြောင့်တန်းသောလမ်းကြောင်းကို ပြေးရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းအနေဖြင့် “လေနှင့်အတူ ပြေးရန်” ဟု ဆိုလိုသည်။ ၎င်းတို့သည် “ဖြောင့်တန်းသောလမ်းကြောင်း” ကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်ဆိုသည်မှာ ပေါလုနှင့် သူ၏အဖွဲ့သည် လေကို ၎င်းတို့အား အဆင်ပြေစေခဲ့သည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ရေစီးကြောင်းသည် ၎င်းတို့အား ဆန့်ကျင်ခဲ့ရမည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ဟယ်လစ်စပိုင့်မှ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းပြီး၊ ဆမိုသရက်နှင့် ပြည်မကြီးအကြား အရှေ့ဘက်သို့ စီးဆင်းသည်။ ထရိုအာ့စ်မှ ဖိလိပ္ပိသို့ ခရီးသည် မိုင် ၁၂၅ ခန့်ရှိပြီး ငါးရက်ကြာခဲ့သည် (အခန်း ၂၀:၆)။

We came with a straight course. Gr. euthudromeō, “to run a straight course,” and, as a nautical term, “to run before the wind.” The fact that they held a “straight course” implies that Paul and his company had the wind in their favor. The current must have been against them, for it runs south from the Hellespont, and east between Samothrace and the mainland. The voyage from Troas to Philippi, about 125 mi. took five days (ch. 20:6).

 

ဆမိုသရက်။ ဧဂျီယံပင်လယ်၏ မြောက်ဘက်တွင်ရှိသော ကျွန်းတစ်ကျွန်းဖြစ်ပြီး၊ ထရေ့စ်ကမ်းခြေနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင်ရှိပြီး၊ ထရိုအာ့စ်နှင့် ထရေ့စ်ဆိပ်ကမ်း နီအာပိုလစ်အကြား တစ်ဝက်ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုခေတ်၏ ဓလေ့အတိုင်း ညတိုင်း ဆိပ်ကမ်းတစ်ခုတွင် နားခဲ့ပေမည်။

Samothracia. An island which lies in the north of the Aegean Sea, opposite the Thracian coast, about halfway between Troas and the Thracian port of Neapolis. Probably they spent each night in a harbor, as was the custom at that time.

 

နီအာပိုလစ်။ “မြို့သစ်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဤအမည်သည် ဂရိစကားပြောသော နေရာတိုင်းတွင် အလွန်သာမန်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အီတလီနိုင်ငံ နေပယ်နှင့် ပါလက်စတိုင်းရှိ နဘလူးစ်တွင် ထင်ရှားစွာ ရှင်သန်ခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသော မြို့သည် ထရေ့စ်တွင်ရှိပြီး၊ ဖိလိပ္ပိ၏ ဆိပ်ကမ်းအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် အနောက်မြောက်ဘက် မိုင် ၁၀ ခန့်အကွာတွင် တည်ရှိသည်။ နီအာပိုလစ်သည် ယခု ပျက်စီးနေသော မြို့ဖြစ်သော ကာဗလာဟု သတ်မှတ်ခံရပြီး၊ ထိုနေရာတွင် ရောမခေတ်ရေပိုက်လိုင်း၊ တိုင်များ၊ နှင့် ဂရိနှင့် လက်တင်စာလုံးများပါသော ကမ္ဗည်းများသည် ယခင်က ဤမြို့၏ အရေးပါမှုကို သက်သေပြသည်။ ၎င်းသည် ဧဂျီယံနှင့် အေဒရီယာတစ်ပင်လယ်ကို ဆက်သွယ်ပေးသော ကြီးမားသော လမ်းဖြစ်သည့် အက်ဂန်ရှန်းလမ်း၏ အရှေ့ဘက်ဆုံးနေရာဖြစ်သည်။

Neapolis. The name, which means “New Town,” was very common wherever Greek was spoken. It survived in two conspicuous instances: in Naples, Italy, and in Nablus, Palestine. The town here considered was in Thrace, but served as the port of Philippi, which lay about 10 mi. to the northwest. Neapolis has been identified with the modern Kavalla, where there are a Roman aqueduct, columns, and Greek and Latin inscriptions witnessing to the former importance of the now-ruined city. It was the eastern terminus of the Egnatian Way, the great road that connected the Aegean and the Adriatic.

 

၁၂. ထိုမှတစ်ဆင့်။ နီအာပိုလစ်တွင် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ သင်္ဘောကို စွန့်ခွာပြီး၊ ၎င်းတို့၏ ချက်ချင်းပန်းတိုင်ဖြစ်သော ဖိလိပ္ပိသို့ ကုန်းလမ်းဖြင့် သွားခဲ့ပေမည်။

12. From thence. At Neapolis they probably left their ship and went overland to their immediate goal, Philippi.

 

ဖိလိပ္ပိ။ မူလက “ရေပန်းငယ်များ၏ နေရာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ခရေနိုဒီးစ်ဟု လူသိများခဲ့ပြီး၊ ဤမြို့ကို အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီး၏ ဖခင်ဖြစ်သူ မက္ကဒိုးနီးယား၏ ဖိလစ် (ဘီစီ ၃၅၉–၃၃၆) မှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး သူ၏ဂုဏ်ပြုမှုဖြင့် အမည်ပေးခဲ့သည်။ နီအာပိုလစ်နှင့် ဖိလိပ္ပိအကြားတွင် ရွှေနှင့် ငွေသိုက်များ ကြွယ်ဝစွာရှိသော တောင်တန်းတစ်ခုရှိသည်။

Philippi. Originally known as Krenides, “place of small fountains,” the city was rebuilt by Philip of Macedon (359–336 b.c.), father of Alexander the Great, and named in his honor. Between Neapolis and Philippi there lay a range of mountains, in which were rich deposits of gold and silver.

 

ထိုနေရာ၏ အဓိကမြို့။ ဤစကားစုသည် အချို့သော အခက်အခဲများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဖိလိပ္ပိသည် ရောမပြည်နယ် မက္ကဒိုးနီးယား၏ ခွဲခြမ်းထားသော လေးခုအနက် မည်သည့်နေရာ၏ အဓိကမြို့မဟုတ်ခဲ့ပေ (အပိုဒ် ၉ ကိုကြည့်ပါ)၊ အဓိကမြို့များမှာ အမ်ဖိပိုလစ်၊ သံလွင်မြို့၊ ပေလာ၊ နှင့် ပေလဂိုနီးယားဖြစ်သည်။ သို့သော်၊ ဂရိလို သတ်မှတ်ထားသော ဆောင်းပါးမရှိသောကြောင့်၊ လုကာသည် ၎င်းသည် ထိုဒေသ၏ အဓိကမြို့တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ရိုးရှင်းစွာ ဆိုလိုပြီး၊ တရားဝင်မြို့တော်မဟုတ်ဟု ဆိုလိုနိုင်သည်။ “ပထမ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော “prōtos” ဟူသော နာမဝိသေသနသည် မြို့တော်မဟုတ်သော မြို့များ၏ အကြွေစေ့များပေါ်တွင် မကြာခဏ တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင်၊ သူသည် “အပိုင်း” သို့မဟုတ် “ဒေသ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော “meris” ဟူသော စကားလုံးကို “နယ်စပ်ဒေသ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုနိုင်ပြီး၊ ၎င်းသည် ထိုနယ်စပ်ဒေသ၏ ပထမမြို့ဖြစ်သည်၊ အကျော်ကြားဆုံး သို့မဟုတ် ထရေ့စ်မှ ခရီးသွားများ ပထမဆုံးရောက်ရှိမည့်မြို့ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ဖိလိပ္ပိ၏ အနေအထားနှင့် အတိအကျဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ထရေ့စ်ရှိ မငြိမ်မသက်သော လူမျိုးစုများကြောင့် ရောမစစ်တပ်အဖြစ် တပ်စွဲထားခဲ့သည်။

The chief city of that part. This phrase presents some difficulties. Philippi was not the chief city of any one of the four subdivisions of the Roman province of Macedonia (see on v. 9), the chief cities being Amphipolis, Thessalonica, Pella, and Pelagonia. However, there is no definite article in the Greek, hence it is possible that Luke meant simply to say that it was a chief town of the district and not the official capital. The adjective prōtos, “first,” here translated “chief,” was often found on coins of cities that were not capitals. It is also possible that he was using the word meris, translated “part,” or “district,” in the sense of “borderland,” and that it was the first city of that frontier district, either as the most important or as the first to which travelers would come from Thrace. This was precisely the position of Philippi, which had been garrisoned as a Roman outpost, because of the restless tribes in Thrace.

 

ကိုလိုနီ။ ဖိလိပ္ပိသည် ဘီစီ ၄၂ တွင် ဘရုတုစ်နှင့် ကက်စီယပ်စ်တို့ကို အော့တေဗီယံနှင့် အန်တိုနီတို့မှ အနိုင်ယူပြီးနောက် ရောမကိုလိုနီဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘီစီ ၃၁ တွင် အက်တီယမ်တိုက်ပွဲအပြီးတွင်၊ ဤအဆင့်အတန်းကို ခိုင်မာစေခဲ့ပြီး၊ တွေ့ရှိထားသော အကြွေစေ့များပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ မြို့၏ အပြည့်အစုံသော အမည်သည် Colonia Augusta Julia Philippensis ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရောမကိုလိုနီသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ခေတ်သစ်ကိုလိုနီ အယူအဆနှင့် အနည်းငယ်သာ ဆက်စပ်မှုရှိသည်။ ၎င်းသည် သိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေတစ်ပိုင်းကို ရောမနိုင်ငံသားများအား ခွဲဝေပေးထားသော နေရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ စစ်မှုထမ်းဟောင်းများဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ရောမအာဏာပိုင်မှ စေလွှတ်ခံရပြီး၊ ရောမမြို့၏ လူမှုဘဝနှင့် နိုင်ငံရေးဘဝကို ပြန်လည်ထုတ်လုပ်ရန် စစ်တပ်တစ်ခုကဲ့သို့ ၎င်းတို့၏ ဦးတည်ရာသို့ ချီတက်ခဲ့ကြသည်။ ဤကိုလိုနီများသည် မကြာခဏ နယ်စပ်ဒေသများတွင် ကာကွယ်ရေးအဖြစ်၊ ဒေသခံပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို ထိန်းချုပ်ရန်အတွက် တည်ရှိသည်။ ကိုလိုနီသားများ၏ အမည်များကို ရောမမြို့၏ လူမျိုးစုများ၏ စာရင်းတွင် ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ လက်တင်ဘာသာစကားနှင့် ရောမအကြွေစေ့များကို ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။ မကြာခဏဆိုသဖြင့် ၎င်းတို့၏ အဓိကအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများကို မိခင်မြို့မှ ခန့်အပ်ခဲ့ပြီး၊ ကိုလိုနီတည်ရှိရာ ပြည်နယ်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများနှင့် သီးခြားလွတ်လပ်ခဲ့သည်။ ဤနည်းဖြင့် ကိုလိုနီသည် ရောမနှင့် အနီးကပ်ဆက်စပ်နေသည်။ ဤကိုလိုနီများကို တစ်ခါတစ်ရံ “အင်ပါယာ၏ ခံတပ်များ” (ဆီဆရိုး၊ De Lege Agraria ii. 27. 73; Loeb ed., Speeches, vol. 3, p. 449) သို့မဟုတ် ရောမလူမျိုး၏ “ပုံစံငယ်များ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ပုံတူများ” (Aulus Gellius, Attic Nights xvi. 13. 9; Loeb ed., vol. 3, p. 181) ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ကိုလိုနီ၏ စိတ်ဓာတ်သည် ပြင်းထန်စွာ ရောမဆန်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤမက္ကဒိုးနီးယားမြို့တွင် ပေါလု၊ သူကိုယ်တိုင် ရောမနိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်သူသည်၊ ရောမအင်ပါယာ၏ စည်းရုံးမှုဖွဲ့စည်းပုံ၏ ထွန်းကားသော ဥပမာတစ်ခုနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခဲ့သည်။

Colony.Philippi had become a Roman colony after the defeat of Brutus and Cassius by Octavian and Antony in 42 b.c. After the Battle of Actium, 31 b.c., this status was strengthened, and the city’s full title, as shown on coins that have been found, came to be Colonia Augusta Julia Philippensis. A Roman colonia bore little relation to our modern concept of a colony. It was a portion of conquered territory assigned to Roman citizens, who were often veteran soldiers. These were sent out under the authority of Rome, and marched to their destination like an army, to reproduce an equivalent to Roman civil and social life. These colonies were often on the frontiers as a protection, and as a check upon local provincial magistrates. The names of the colonists were retained on the lists of the tribes of Rome. They took with them their Latin language and their Roman coinage. Oftentimes their chief magistrates were appointed from the mother city, and were independent of the governors of the province where the colony was planted. In this way the colony was closely united with Rome. These colonies were sometimes described as the “bulwarks of an empire” (Cicero De Lege Agraria ii. 27. 73; Loeb ed., Speeches, vol. 3, p. 449) or “miniatures, as it were, and in a way copies” of the people of Rome (Aulus Gellius Attic Nights xvi. 13. 9; Loeb ed., vol. 3, p. 181). The spirit of a colony was therefore intensely Roman. Thus in this Macedonian city Paul, himself a Roman citizen, came directly in contact with a flourishing example of Roman imperial organization.

 

အချို့သောနေ့များ။ အခန်း ၉:၁၉ ကိုကြည့်ပါ။ ဤနေရာတွင် ဤစကားစုသည် တစ်ပတ်ထက်နည်းသော ကာလကို ရည်ညွှန်းပုံရသည်၊ အကြောင်းမှာ အခန်း ၁၆:၁၃ ရှိ ဥပုသ်နေ့သည် ဖိလိပ္ပိတွင် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံးဥပုသ်နေ့ဖြစ်ပုံရသည်။

Certain days. See on ch. 9:19. Here the phrase seems to refer to less than one week, for it appears that the Sabbath in ch. 16:13 was their first in Philippi.

 

၁၃. ဥပုသ်နေ့တွင်။ ပေါလု၊ ဆီလဇ်၊ တိမောသိ၊ နှင့် လုကာတို့သည် ထူးဆန်းသော နယ်မြေတစ်ခုရှိ ထူးဆန်းသော မြို့တစ်ခုတွင် ရှိနေခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ထိုနေရာတွင် ရက်အနည်းငယ်ရှိခဲ့ပြီး၊ သို့သော် ဥပုသ်နေ့ရောက်သောအခါ ၎င်းတို့သည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့် အတူဝတ်ပြုကိုးကွယ်ရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ ကယ်တင်ခြင်းသတင်းကောင်းကို မျှဝေရန် သဘာဝကျကျ တောင့်တခဲ့ကြပေမည် (အခန်း ၁၃:၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။

13. On the sabbath. Paul, Silas, Timothy, and Luke were in a strange city in a strange land. They had been there some days, but when the Sabbath came they would naturally long to be with fellow Jews with whom they could worship and to whom they could impart their good news of salvation (see on ch. 13:14).

 

မြို့ပြင်သို့။ ထိုမျှမက “မြို့တံခါးပြင်သို့”။ ၎င်းတို့သည် မြို့တွင်းရှိ ဂျူးစည်းဝေးရုံကို ရှာဖွေခဲ့ပြီး၊ မတွေ့ရှိသဖြင့်၊ မြစ်ကမ်းဘေးရှိ ယာယီဝတ်ပြုရာနေရာကို ရှာဖွေရန် သွားခဲ့ပေမည်။ သို့မဟုတ်၊ ၎င်းတို့သည် ဂျူးစည်းဝေးရုံ သို့မဟုတ် တွေ့ဆုံရာနေရာသည် မြို့တံခါးပြင်ဘက်တွင် ရှိကြောင်း သိရှိခဲ့ပေမည်။

Out of the city. Rather, “outside of the gate.” They possibly searched the city for a synagogue, and finding none, went to seek a temporary place of worship by the riverside. Alternatively, they may have known that the synagogue or meeting place lay outside the city wall.

 

မြစ်ကမ်းဘေးတွင်။ ဂရိလို “para potamon” ဆိုသည်မှာ “မြစ်ဘေးတွင်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ထိုမြစ်သည် စထရိုင်မွန်မြစ်သို့ စီးဝင်သော ဂန်ဂိုက်မြစ်ဖြစ်ပေမည်။

By a river side. Gr. para potamon, “beside a river,” that is, doubtless, by the stream Gangites, which ran into the river Strymon.

 

ဆုတောင်းခြင်း။ ဂရိလို “proseuchē” ဆိုသည်မှာ “ဆုတောင်းခြင်း” သို့မဟုတ် ဤနေရာတွင် “ဆုတောင်းရာနေရာ” (၃ မက္ကဘီ ၇:၂၀၊ အက်ဖရှင် ၁:၁၄; ၁၆:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဖိလိပ္ပိတွင် ဂျူးစည်းဝေးရုံမရှိပါက၊ ဂျူးလူမျိုးအနည်းငယ်သည် ၎င်းတို့၏ ထုံးတမ်းဆေးကြောခြင်းများကို လုပ်ဆောင်နိုင်သည့် မြစ်ကမ်းဘေးတွင် တွေ့ဆုံရာနေရာတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပေမည် (ဧဇရ ၈:၁၅, ၂၁၊ ဆာလံ ၁၃၇:၁ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျူဗင်နယ် (Satires iii. 13, 14; Loeb ed., p. 33) က ဤအရာကို ရောမရှိ ရှေးဟောင်းဘာသာတရား၏ ယိုယွင်းမှု၏ ဥပမာတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ “သန့်ရှင်းသော ရေပန်းနှင့် သစ်တောနှင့် သန့်ရှင်းရာနေရာကို ဂျူးများထံ ငှားရမ်းထားသည်”။ ထိုကဲ့သို့သော အလားတူ အသုံးချမှုတစ်ခုကို တူညီသော စာရေးသူ၏ နောက်ထပ်စာကြောင်းတွင် တွေ့ရသည် (ibid. 296; Loeb ed., p. 55)။ “‘မင်းရဲ့ ရပ်တည်ရာနေရာက ဘယ်မှာလဲ။ ဘယ်ဆုတောင်းရာနေရာ [proseuchē] မှာ မင်းကို ငါရှာတွေ့မလဲ?’” ထိုသို့သော ဝိုင်းပတ်ထားသော နေရာများ သို့မဟုတ် ဆုတောင်းရာနေရာများသည် မကြာခဏ အဝိုင်းပုံစံဖြစ်ပြီး၊ အမိုးမပါရှိပေ။ ထိုသို့သော နေရာများရှိခြင်း၏ ဓလေ့သည် တာတီလီယံခေတ်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့ပြီး၊ သူက ဂျူးများ၏ မြစ်ကမ်းဘေးဆုတောင်းခြင်း (orationes litorales) အကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည် (Ad Nationes i. 13)။

Prayer. Gr. proseuchē, “prayer,” or probably here, “place of prayer” (see 3 Macc. 7:20; cf. on Acts 1:14; 16:16). If there were no synagogues in Philippi, the few Jews may have established a meeting place on the riverbank, where they could perform their ceremonial washings (cf. Ezra 8:15, 21; Ps. 137:1). Juvenal (Satires iii. 13, 14; Loeb ed., p. 33) notes this as one of the instances of the decay of the old religion of Rome: “The holy fount and grove and shrine are let out to Jews.” A relevant application is seen in another line from the same writer (ibid. 296; Loeb ed., p. 55): “‘Say, where is your stand? In what prayer-shop [proseuchē] shall I find you?’” Such enclosures or oratories were frequently circular, and without a roof. The practice of having such places continued into the time of Tertullian, who speaks of the waterside prayers (orationes litorales) of the Jews (Ad Nationes i. 13).

Was wont to be made. Important textual evidence may be cited (cf. p. 10) for the reading, “where there was supposed to be a prayer [place]” (see above under “prayer”).

ဆုတောင်းရာနေရာ၌ ထိုင်နေရင်း စကားပြောခြင်း

ထိုင်နေရင်း။ ယုဒလူမျိုးဆရာများ၏ ဓလေ့ထုံးစံတစ်ခုဖြစ်သည် (အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၅၇၊ ၅၈ ကိုကြည့်ပါ)။

Sat down. A common custom of Jewish teachers (see Vol. V, pp. 57, 58).

 

စကားပြောခြင်း။ သို့မဟုတ် “စတင်စကားပြောခြင်း”။ ဂရိဘာသာစကားတွင် ဤကြိယာ၏ပုံစံသည် တမန်တော်လေးဦးစလုံးက လူစုလူဝေးအား ဟောပြောခဲ့ကြသည်ဟု ဖော်ပြသည်။

Spake. Or, “began speaking.” The form of the Greek verb suggests that all four of the apostles addressed the group.

 

ထိုနေရာ၌ စုဝေးလာသောမိန်းမများ။ ဤစကားစုကို “အတူစုဝေးလာသော မိန်းမများ” သို့မဟုတ် “စုဝေးနေသော မိန်းမများ” ဟု ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဘာသာပြန်ဆိုနိုင်သည်။ တစ်စုံတစ်ယောက်က မှတ်ချက်ပြုထားသည်မှာ “မကဆီဒိုးနီးယားလူ” (အခန်းကဏ္ဍ ၉) သည် ယုဒဘာသာဝင် မိန်းမများဖြစ်ကြသည်ဟု သက်သေပြခဲ့သည်။ တချို့ဟောပြောသူများသည် ဤအကြောင်းကို သူတို့၏တာဝန်ကို လျစ်လျူရှုရန် အကြောင်းပြချက်အဖြစ် တွေ့ရှိလေ့ရှိသော်လည်း၊ ပေါလ်နှင့် သူ၏အပေါင်းအဖော်များသည် ၎င်းတို့၏တာဝန်မှ ဤမျှလွယ်ကူစွာ စိတ်ပြောင်းလွယ်သူများ မဟုတ်ကြပေ။ ဆုတောင်းရာနေရာ၌ မိန်းမများသာ စုဝေးနေခြင်းသည် ဒေသခံလူဦးရေတွင် ယုဒအမျိုးသားများ လုံးဝနီးပါး မရှိသည်ကို ညွှန်ပြသည်။ ၎င်းသည် ယုဒဘုရားကျောင်းတစ်ခု တည်ထောင်ရန် အမျိုးသားအနည်းဆုံး ၁၀ ဦး လိုအပ်သည့်အတွက် ဘုရားကျောင်းမရှိခြင်း၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်နိုင်သည်။ သာသနာပြုများတွေ့ရှိခဲ့သော မိန်းမများထဲမှ အချို့သည် လီဒီယာကဲ့သို့ (အခန်းကဏ္ဍ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ) ယုဒဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသူများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုသို့သော မိန်းမများသည် သင်ကြားပို့ချရန် လာရောက်သော ယုဒလူမျိုးဧည့်သည်များကို သဘာဝကျကျ ကြိုဆိုလေ့ရှိသည်။ မကဆီဒိုးနီးယားတွင် မိန်းမများသည် ထိုခေတ်က သူတို့၏လိင်အလိုက် ပုံမှန်ရရှိသည်ထက် ပိုမိုလွတ်လပ်မှုကို ခံစားရပုံရသည်။

Women which resorted thither. The phrase might be better translated, “women who had come together,” or “assembled women.” Someone has observed that the “man of Macedonia” (v. 9) proved to be a devout group of Jewish women. Some preachers would have found in this an excuse for neglecting their commission, but Paul and his companions were not so easily dissuaded from their task. That there were only women gathered at the place of prayer points to an almost entire absence of Jewish men in the local population. This would account for the probable lack of a synagogue, since none could be established without a minimum membership of ten men. Some of the women whom the missionaries found may have been proselytes, like Lydia (see on v. 14). Such women would naturally welcome Jewish strangers who came to give instruction. In Macedonia women seem to have enjoyed greater freedom than was usual to their sex at the time.

 

၁၄. လီဒီယာ။ ရောမခေတ်တွင် မိန်းကလေးများအတွက် လူကြိုက်များသော နာမည်တစ်ခု။ သို့သော် သူမသည် ကျွန်များနှင့် လွတ်မြောက်လာသူများထဲမှ အမျိုးသမီးများကဲ့သို့ သူမ၏မူလဇာတိ လီဒီယာနိုင်ငံမှ နာမည်ကို ယူခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနိုင်ငံသည် မက်ဆီဒိုးနီးယားကိုလိုနီအဖြစ် တည်ထောင်ခံရသော နိုင်ငံတစ်ခုဖြစ်သည်။

14. Lydia. A popular name for a girl in Roman times. But she may also have taken the name, like so many slaves and women of the freedman class, from her country of origin, the old kingdom of Lydia, which was a Macedonian colony.

 

ခရမ်းရောင်ထည်ရောင်းသူ။ ဆိုလိုသည်မှာ ခရမ်းရောင်ထည်များကို ရောင်းချသူ (လုကာ ၁၆:၁၉ တွင်ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ)။ သူမကို ခရမ်းရောင်ထည်ရောင်းသူအဖြစ် ခင်ပွန်းဖြစ်သူထက် အမည်တပ်ထားခြင်းက သူမသည် ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းကို စီမံခန့်ခွဲနေသူဖြစ်ပြီး သြဇာရှိသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Seller of purple. That is, of purple cloth (see on Luke 16:19). The fact that she, and not her husband, is named as the purple seller, suggests that she was managing her own business, and was probably a woman of some substance.

 

သီယာတိရာ။ အာရှပြည်နယ်ရှိ လီဒီယာမြို့တစ်မြို့။ ၎င်းသည် အလက်ဇန္ဒားမင်းကြီး၏ ပါရှန်ဘုရင်စနစ်ကို သိမ်းပိုက်ပြီးနောက် မက်ဆီဒိုးနီးယားမှ ကိုလိုနီအဖြစ် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏အမည်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်းရှိ အသင်းတော်ခုနစ်ခုထဲတွင် ပါဝင်သည် (အခန်း ၁:၁၁၊ ၂:၁၈-၂၉)။ ထိုမြို့သည် အာရှမိုင်နာရှိ အခြားမြို့များကဲ့သို့ ဆိုးဆေးလုပ်ငန်းကြောင့် ထင်ရှားပြီး၊ တုရနှင့် မိလိတ္ထုတို့နှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်သည်။ ထိုဒေသတွင်တွေ့ရှိသော ကမ္ဗည်းများအရ သီယာတိရတွင် ခရမ်းရောင်ဆိုးဆေးသမားများအစည်းအရုံးရှိခဲ့ပြီး လီဒီယာသည် ၎င်းအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်နိုင်သည်။

Thyatira. A Lydian city in the province of Asia. It had been founded as a colony from Macedonia, a sequel to the conquest of the Persian monarchy by Alexander the Great. Its name is included among those of the seven churches in the book of Revelation (chs. 1:11; 2:18–29). The city, like many other towns of Asia Minor, was famous for its dye works, which rivaled those of Tyre and Miletus. Inscriptions found in the district show that in Thyatira there was a guild of purple dyers, to which Lydia may have belonged.

 

ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်သူ။ အခန်း ၁၀:၂ တွင်ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။

Worshipped God. See on ch. 10:2.

 

နားထောင်နေသူ။ “နားထောင်သည်” ထက် “ဆက်လက်နားထောင်နေသည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြစ်ပြီး အချိန်တစ်ခုကြာ နားထောင်နေခြင်းကို ဆိုလိုသည်။

Heard. Rather, “was hearing,” that is, was listening, over a period of time.

 

သခင်ဘုရားက သူမ၏စိတ်နှလုံးကို ဖွင့်ပေးသည်။ သခင်ဘုရားသည် မက်ဆီဒိုးနီးယားတွင် ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောရန် တမန်တော်များကို ခေါ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ထိုအမိန့်ကို အချိန်မဆိုင်းဘဲ လိုက်နာခဲ့သည်။ ယခုတွင် သခင်ဘုရားသည် ၎င်းတို့၏အားထုတ်မှုများနှင့် ပူးပေါင်းကာ နားထောင်သူများထဲမှ ထင်ရှားသူတစ်ဦး၏ စိတ်နှလုံးကို ဖွင့်ပေးသည်။ လုကာသည် ထိုသို့သော ဘုရားသခင်၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လိုအပ်ကြောင်းကို အသိအမှတ်ပြုသည်။ နားထောင်သူ၏စိတ်နှလုံးပေါ်တွင် ဝိညာဉ်တော်၏လုပ်ဆောင်မှုမရှိဘဲ ၎င်းတို့၏တရားဟောခြင်းသည် အချည်းနှီးဖြစ်ကြောင်း သူသိသည်။

Whose heart the Lord opened. The Lord had called the evangelists to preach the gospel in Macedonia, and they had lost no time in fulfilling His commission. Now the Lord cooperates with their efforts by opening the heart of a prominent member of their audience. Luke recognizes the need for such divine cooperation; he knows that their preaching is vain without the work of the Spirit upon the hearer’s heart.

 

သူမသည် အာရုံစိုက်သည်။ စကားလုံးအရ “အာရုံစိုက်ရန်” သို့မဟုတ် “ဂရုစိုက်ရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သခင်ဘုရားသည် လီဒီယာ၏စိတ်နှလုံးကို ဖွင့်ပေးခဲ့သည်မှာ သူမသည် တရားစကားကို အာရုံစိုက်နိုင်ရန်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းအရာအရ သူမသည် ထိုသတင်းစကားကို လက်ခံခဲ့သည်။

That she attended. Literally, “to attend,” “to give heed.” The Lord opened the heart of Lydia in order that she might attend to the message. The context shows that she accepted that message.

 

၁၅. သူမသည် ဗတ္တိဇံခံယူသည်။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ “ဆုတောင်းရာနေရာ” အနီးရှိ မြစ်တွင်ပင် ဗတ္တိဇံခံယူခဲ့ခြင်းဖြစ်သည် (မဿဲ ၃:၆၊ တမန်တော် ၈:၃၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုဗတ္တိဇံသည် ထိုဥပုသ်နေ့တွင်ပင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆရန်မလိုအပ်ပါ။ တကယ်တော့ “နားထောင်နေသည်” ဟူသော စကားရပ်သည် (အပိုဒ် ၁၄ ကိုကြည့်ပါ) သင်ကြားပို့ချရန် အချိန်ရှိခဲ့ပြီး၊ ဗတ္တိဇံခံယူခြင်းသည် အမျိုးသမီးနှင့် သာသနာပြုအဖွဲ့တို့ ပထမဆုံးတွေ့ဆုံပြီးနောက် အချိန်အနည်းငယ်ကြာမှ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ “သူမ၏အိမ်သူအိမ်သားများ” လည်း ဗတ္တိဇံခံယူခဲ့သည်ဟူသော အချက်သည် တမန်တော်များက ကလေးငယ်များကို ဗတ္တိဇံပေးခဲ့သည်ဟူသော အထောက်အထားမဟုတ်ပါ။ လီဒီယာ၏ “အိမ်သူအိမ်သား” တွင် ကျွန်များနှင့် အခြားအလုပ်သမားများ ပါဝင်နိုင်သည် (အခန်း ၁၀:၂၊ ၁၆:၃၂-၃၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည်လည်း ယုဒဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသူများ (အခန်း ၁၀:၂ ကိုကြည့်ပါ) ဖြစ်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့အတွက် ယုဒဘာသာသည် ခရစ်တော်ထံသို့ ပို့ဆောင်ပေးသော “ဆရာ” ဖြစ်ခဲ့သည် (ဂလာတိ ၃:၂၄ ကိုကြည့်ပါ)။ ဖိလိပ္ပိမြို့ရှိ ယုဒိယာနှင့် ဆင်သီချီတို့အပါအဝင် ပေါလ်နှင့်အတူ “ဧဝံဂေလိတရားတွင် အမှုထမ်းခဲ့သူ” အခြားအမျိုးသမီးများ (ဖိလိပ္ပိ ၄:၂-၃ ကိုကြည့်ပါ) သည် အပိုဒ် ၁၃ ရှိ “အမျိုးသမီးများ” ထဲတွင် ပါဝင်နိုင်သည်။ ထိုအဖွဲ့သည် ပေါလ်တည်ထောင်ခဲ့သော ဥရောပရှိ ပထမဆုံး ခရစ်ယာန်အသင်းတော်ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ဧည့်ဝတ်ပြုမှုနှင့် ယုံကြည်ခြင်းအပေါ် ခိုင်မြဲစွာ စွဲကိုင်မှုကြောင့် ပေါလ်၏ချစ်ခင်မှုကို အထူးရရှိခဲ့သည်။

15. She was baptized. Probably in the very river beside which the “prayer place” was situated. See on Matt. 3:6; Acts 8:38. There is no need to suppose that the baptism took place on that Sabbath. In fact, the phrase “was listening” (see on v. 14) allows time for instruction, and permits the baptism to be placed some time after the first meeting between the woman and the missionary group. The fact that “her household” was baptized is no proof of the practice of infant baptism by the apostles. Lydia’s “household” may have consisted of slaves and other employees (cf. on chs. 10:2; 16:32, 33). These may also have been proselytes (see on ch. 10:2). For these, Judaism had been a “schoolmaster,” leading them to Christ (see Gal. 3:24). Euodias and Syntyche, and other women of Philippi who “laboured” with Paul “in the gospel” (see on Phil. 4:2, 3), may have been among the “women” of v. 13. The group formed the first Christian church in Europe founded by Paul. By its loving hospitality and steadfast adherence to the faith it won a special place in Paul’s affections.

 

တောင်းပန်သည်။ ဂရိစကားလုံး “ပါရာကလဲအို” သည် “တောင်းပန်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် (အပိုဒ် ၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂရိဘာသာတွင် ဤကြိယာ၏အချိန်သည် ပေါလ်လက်ခံသည်အထိ သူမသည် ဆက်လက်တောင်းပန်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Besought. Gr. parakaleō, “to entreat” (see on v. 9). The tense, in Greek, suggests that she continued her entreaty until Paul yielded.

 

အကယ်၍ သင်တို့က ယုံကြည်သည်ဟု ယူဆလျှင်။ ဂရိဘာသာစကားဖွဲ့စည်းမှုသည် အပြုသဘောဆောင်သော အဖြေကို မျှော်လင့်သည်။ တရားဟောသူများသည် သူမ၏ယုံကြည်ခြင်း၏အရည်အသွေးကို အသိအမှတ်ပြုပြီး သူမကို ဗတ္တိဇံပေးခဲ့သည်။ အကယ်၍ သူမသည် ထိုကောင်းချီးမင်္ဂလာရှိသော ထုံးတမ်းအတွက် သင့်လျော်သည်ဆိုလျှင်၊ သူမသည် ၎င်းတို့၏ဧည့်သည်တော်ဖြစ်ရန် သင့်လျော်မည်မဟုတ်ပါလား။

If ye have judged. The Greek construction anticipates an affirmative answer. The preachers had acknowledged the quality of her faith and had baptized her. If she was fit for that blessed rite, was she not then fit to be their hostess?

 

ထိုနေရာတွင် နေထိုင်ရန်။ ယေရှုကို လိုက်လျှောက်ခဲ့သော တပည့်နှစ်ဦးကဲ့သို့ (ယောဟန် ၁:၃၇-၃၉)၊ လီဒီယာသည် သူမ၏မကြာသေးမီက ဖွင့်လှစ်ခံရသော စိတ်နှလုံးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်သော ဆရာများကို ထိန်းသိမ်းထားလိုသည်။ သာသနာပြုလေးဦးသည် ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အလုပ်အကိုင်ဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်—ပေါလ်သည် တဲရက်သမားအဖြစ် (တမန်တော် ၁၈:၃၊ ၁ သက်သာလောနိတ် ၂:၉၊ ၂ သက်သာလောနိတ် ၃:၈ စသည်ကို ကြည့်ပါ)၊ လုကာသည် ဆရာဝန်အဖြစ် ဖြစ်နိုင်သည်။ ယခုတွင် လီဒီယာက ၎င်းတို့ကို သူမ၏ဧည့်သည်များအဖြစ် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။

Abide there. Like the two disciples who followed Jesus (John 1:37–39), Lydia was anxious to retain the teachers whose lessons she found so helpful to her recently opened heart. The four missionaries probably had been supporting themselves by labor—Paul as a tentmaker (see on Acts 18:3; 1 Thess. 2:9; 2 Thess. 3:8; etc.), Luke perhaps as a physician. Now Lydia urged them to become her guests.

 

အတင်းအကြပ်ပြုလုပ်သည်။ ဂရိစကားလုံး “ပါရာဘီယာဇိုမိုင်” သည် “အင်အားဖြင့်အတင်းအကြပ်ပြုလုပ်သည်” သို့မဟုတ် “တောင်းပန်ခြင်းဖြင့် အတင်းအကြပ်ပြုလုပ်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ “ကျွန်ုပ်တို့” ဟူသော စကားလုံးသည် လုကာ၏အိမ်သည် ဖိလိပ္ပိတွင် မဟုတ်ကြောင်း အချို့ထင်မြင်ထားသည်ကို ဖော်ပြသည်။

Constrained. Gr. parabiazomai, “to compel by force,” “to constrain by entreaty.” The “us” suggests that Luke’s home was not at Philippi, as some have thought.

 

၁၆. ဆုတောင်းရန်။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) “ဆုတောင်းရာသို့” ဟူသော စာသားကို ထောက်ခံသည်။ ၎င်းကို “ဆုတောင်းရာနေရာ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည် (အပိုဒ် ၁၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ထိုစကားရပ်တွင် ဆောင်းပါးမပါဝင်သည့်တိုင်၊ ယနေ့ခေတ် “အသင်းတော်သို့သွားသည်” ဟူသော စကားရပ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်သည် ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အပိုဒ် ၁၃ တွင်ဖော်ပြထားသော ဥပုသ်နေ့ပြီးနောက် တစ်ခုသော ဥပုသ်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ပထမဆုံးသာသနာဝင်များ၏ ဗတ္တိဇံခံယူပြီးနောက် (အပိုဒ် ၁၅)၊ သာသနာပြုများ၏လုပ်ငန်းကို မြို့တွင်သိရှိလာပြီးနောက်ဖြစ်သည်။

16. To prayer. Textual evidence attests (cf. p. 10) the reading “to the prayer.” This then may be interpreted, “to the place of prayer” (see on v. 13). Even without the article, the expression may be compared to our modern phrase, “go to church.” The incident subsequently related probably took place on a Sabbath some time after the Sabbath mentioned in v. 13, after the baptism of the first converts (v. 15), and after the missionaries’ work had become known in the city.

 

မိန်းမငယ်ကျွန်။ ဂရိစကားလုံး “ပိုင်ဒစ်စကဲ” သည် မိန်းမငယ်ကျွန်တစ်ဦးကို ဆိုလိုသည်။

Damsel. Gr. paidiskē, a young female slave.

 

ပရောဖက်ပြုနိုင်သောဝိညာဉ်။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) “ပီသုန်ဝိညာဉ်” ဟူသော စာသားကို ထောက်ခံသည်။ ဂရိဒဏ္ဍာရီတွင် ပီသုန်သည် ဒဲလဖီရှိ နိမိတ်ပြရာနေရာကို စောင့်ကြပ်သည်ဟု ယူဆထားသော နဂါးသို့မဟုတ် မြွေတစ်ကောင်ဖြစ်ပြီး၊ အပိုလိုမှ ၎င်းကို သတ်ဖြတ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုကာ၊ ထို့နောက် အပိုလိုသည် ပီသိယန်အပိုလိုဟု လူသိများလာသည်။ ပီသုန်သည် ဒဲလဖီတွင် ဉာဏ်ပညာ၏သင်္ကေတအဖြစ် ကိုးကွယ်ခံရသည်။ ပလူးတားခ် (အေဒီ ၁၂၀ ခန့်တွင် ကွယ်လွန်သည်)၊ ပီသိယန်အပိုလို၏ ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦးကိုယ်တိုင်က ပီသုန်ဟူသော နာမည်ကို ဝမ်းဗိုက်ပြောနိုင်သည့် အစွမ်းရှိသူများအား ပေးအပ်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည် (အိုရာကယ်များ ရပ်ဆိုင်းခြင်းအကြောင်း ၉)။ လုကာက ဤထူးခြားသော နာမဝိသေသနကို အသုံးပြုခြင်းသည် ဖိလိပ္ပိမြို့သူမြို့သားများက ထိုမိန်းမငယ်ကို ဤသို့ခေါ်ဆိုခဲ့သည်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် လုကာကိုယ်တိုင်က သူမ၏ရိုင်းစိုင်းသော လှုပ်ရှားမှုများနှင့် အော်ဟစ်သံများတွင် ဒဲလဖီရှိ ယဇ်ပုရောဟိတ်မများ၏ နည်းပရိယာယ်များနှင့် ဆင်တူသည်ကို သတိပြုမိခဲ့သည်ဖြစ်စေ ဖြစ်သည်။ ဒေသခံလူထုက ထိုမိန်းမငယ်တွင် သဘာဝလွန်အစွမ်းရှိသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ သူမ၏ရိုင်းစိုင်းသော အော်ဟစ်သံများကို နိမိတ်များအဖြစ် လက်ခံခဲ့သည်မှာ သေချာသည်။ သူမ၏သခင်များသည် သူမ၏ထူးဆန်းသောအစွမ်းကို အခွင့်ကောင်းယူပြီး၊ သူမအား မေးမြန်းသူများအား ဖြေကြားစေခဲ့သည်။

Spirit of divination. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading “a Python spirit.” In Greek mythology Python was a dragon or serpent who was thought to have guarded the oracle at Delphi and to have been killed by Apollo, who was subsequently known as the Pythian Apollo. Python was worshipped at Delphi as the symbol of wisdom. Plutarch (d. c. a.d. 120), himself a priest of the Pythian Apollo, says that the name “Python” was given to those who, by practicing ventriloquism, were credited with extraordinary powers (On the Cessation of Oracles 9). That Luke here uses this unusual adjective implies either that this was the way in which the people of Philippi spoke of the girl or that Luke himself recognized in her wild contortions and shrill cries a similarity to the techniques of the priestesses at Delphi. It is clear that the local population believed that the slave possessed supernatural abilities, and doubtless her wild cries were noted and received as oracles. Her masters took advantage of her supposed inspiration, and made the girl give answers to those who made inquiries of her.

 

သူမ၏သခင်များ။ သူမ၏ထူးဆန်းသောအစွမ်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိပြီး ၎င်းကို ကိုယ်ကျိုးအတွက် အသုံးချသော သူမ၏ပူးတွဲပိုင်ရှင်များဖြစ်သည်။

Her masters. Her joint owners, men who had discovered the girl’s strange power and were exploiting it for their own gain.

 

များစွာသောအမြတ်အစွန်း။ အပိုဒ် ၁၉ ကိုကြည့်ပါ။

Much gain. See on v. 19.

 

ပရောဖက်ပြုခြင်း။ ဂရိစကားလုံး “မန်တဲအိုမိုင်” သည် “ဗျာဒိတ်ပြုသည်”၊ “ပရောဖက်ပြုသည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် ဤနေရာတွင်သာ အသုံးပြုထားသည်။ ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် ဤစကားလုံးကို အမြဲတမ်း လိမ်ညာပရောဖက်များ၏စကားများအတွက် အသုံးပြုသည် (တရားဟောရာ ၁၈:၁၀၊ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၈:၈၊ ယေဇကျေလ ၁၃:၆ စသည်)။ ဤနေရာတွင်လည်း ထိုအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် ယူဆနိုင်သည်— “အနာဂတ်ကို ဟန်ဆောင်ဟောပြောခြင်း” ဟု ဆိုလိုသည်။

Soothsaying. Gr. manteuomai, “to divine,” “to prophesy,” used only here in the NT. In the LXX the term is always used for the words of lying prophets (Deut. 18:10; 1 Sam. 28:8; Eze. 13:6; etc.). Here it may be taken in the same sense: “to pretend to foretell the future.”

 

၁၇. လိုက်လံလာသည်။ ဂရိစကားလုံး “ကတကိုလူသဲအို” သည် “နောက်သို့လိုက်သည်”၊ “နီးကပ်စွာလိုက်သည်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ထိုမိန်းမငယ်သည် သာသနာပြုများကို နီးကပ်စွာ လိုက်လံလာပြီး၊ ဆက်လက်အော်ဟစ်ခဲ့သည် (အပိုဒ် ၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ မကောင်းဆိုးဝါးဝိညာဉ်များသို့မဟုတ် နတ်ဆိုးများက ယေရှုအား ပေးခဲ့သော လူသိရှင်ကြားဖြစ်မှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (လုကာ ၄:၃၃-၃၇၊ ၈:၂၆-၃၆)။

17. Followed. Gr. katakoloutheō, “to follow after,” “to follow closely.” The girl closely followed the missionaries, and kept on crying aloud (cf. v. 18). Compare the publicity given to Jesus by unclean spirits or demons (Luke 4:33–37; 8:26–36).

 

ကျွန်ုပ်တို့။ ဤဇာတ်လမ်း၏ ဤအပိုင်းတွင် နောက်ဆုံးအကြိမ် အသုံးပြုထားသော အားလုံးပါဝင်သော နာမ်စား။ ၎င်းကို အခန်း ၂၀:၅ တွင် ပေါလ်သည် ဖိလိပ္ပိသို့ ပြန်လာသည်အထိ ထပ်မံအသုံးမပြုတော့ပါ။ ထို့ကြောင့် လုကာသည် ဖိလိပ္ပိတွင် ဧဝံဂေလိတရားဖြန့်ဝေရန် ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ပေါလ်သည် တတိယသာသနာပြုခရီးတွင် ထိုမြို့သို့ ဖြတ်သွားသောအခါ တမန်တော်များနှင့် ထပ်မံပေါင်းသင်းခဲ့သည်ဟု ထင်ရသည်။ ၎င်းသည် လုကာအား ဖိလိပ္ပိတွင် ခုနစ်နှစ်ခန့် နေထိုင်ခွင့်ပေးခဲ့သည် (စာမျက်နှာ ၁၀၂ ကိုကြည့်ပါ)၊ သို့သော် ထိုကာလအတွင်း အနီးနားဒေသများသို့ ခရီးထွက်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်ကို ဝန်ခံရမည်။

Us. The last occurrence of the inclusive pronoun in this section of the narrative. It is not used again until ch. 20:5, where Paul returns to Philippi. It therefore seems likely that Luke remained at Philippi, possibly to spread the gospel in that district, and took up his fellowship with the apostles once more when Paul passed through the city on his Third Missionary Journey. This would give Luke a sojourn of some seven years in Philippi (see p. 102), though, of course, it must be conceded that he might have made various trips into adjoining areas during that time.

 

အမြင့်ဆုံးသောဘုရား။ ဂရိစကားလုံး “ဟို သီအို့စ် ဟို ဟုပ်စစ်စတို့စ်” သည် စကားလုံးအရ “အမြင့်ဆုံးသောဘုရား” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ရှိသည်။ ဤဘွဲ့အမည်ကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ရန်အတွက် ၎င်းကို အသုံးပြုသည့် နောက်ခံအခြေအနေနှင့် “ဟုပ်စစ်စတို့စ်” ဟူသော စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်သည်။ ဤစကားလုံးသည် “အမြင့်ဆုံး” သို့မဟုတ် “အမြတ်ဆုံး” ဟူသော ကဗျာဆန်သော အသုံးအနှုန်းဖြစ်ပြီး၊ မကြာခဏ ရာထူးနှင့် အဆင့်အတန်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ ၎င်း၏ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်သည် ဆီးမိုက်ဘာသာစကားနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။ ကာနာန်လူမျိုးများတွင် ‘အဲလျုန်’ ဟူသော “အမြင့်ဆုံး” ဟူသော ကောင်းကင်ဘုံ၏ဘုရားတစ်ပါးရှိခဲ့သည်။ ဤဘွဲ့အမည်ကို ဣသရေလလူမျိုးများ၏ဘုရား ယေဟိုဝါထံသို့လည်း အသုံးပြုခဲ့သည် (ရာဇဝင်ချုပ် ၁၄:၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂရိလူမျိုးများသည် ‘အဲလျုန်’ နှင့် ညီမျှသော “ဟုပ်စစ်စတို့စ်” ကို အသုံးပြုကာ ၎င်းကို ၎င်းတို့၏ပန်သီယွန်ခေါင်းဆောင် ဇုစ်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ယုဒဘာသာနှင့် ထိတွေ့လာသောအခါ၊ “ဟုပ်စစ်စတို့စ်” ကို ယုဒလူမျိုး၏ဘုရား ယေဟိုဝါကို ရည်ညွှန်းရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းကို ဓမ္မဟောင်းကျမ်းတွင် (ရာဇဝင်ချုပ် ၁၄:၁၈-၂၂၊ တောလည်ရာ ၂၄:၁၆၊ တရားဟောရာ ၃၂:၈၊ ၂ ဓမ္မရာဇဝင် ၂၂:၁၄ စသည်) အသုံးပြုထားသည်။ ဤဘွဲ့အမည်သည် ယုဒလူမျိုး၏ သာသနာပြုလှုပ်ရှားမှုများမှတစ်ဆင့် လူသိများလာပြီး၊ ယုဒဘာသာကို အပြည့်အဝလက်ခံမထားသူများကလည်း ဘုရားသခင်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ အေဒီ ၁ ရာစုတွင် ပေါလ်နှင့် တစ်ခေတ်တည်းဖြစ်သော ဘလက်ပင်လယ်မြောက်ဘက်ရှိ ဘို့စပိုးရပ်စ်နိုင်ငံမှ ကမ္ဗည်းများသည် “ဟုပ်စစ်စတို့စ်” ၏အသုံးပြုမှုကို သက်သေထူသည်။

Most high God. Gr. ho theos ho hupsistos, literally, “the God the most high [one].” For a correct understanding of this title it is necessary to bear in mind the setting in which it was used and the meaning of the word hupsistos. This word was a poetic term meaning “highest,” or “most high,” and often referred to position or rank. Its religious connotation can be linked with Semitic terminology. The Canaanites had a god of the vault of heaven whom they called ‘Elyon, “Most High.” This title was also applied to Jehovah, the God of the Israelites (see on Gen. 14:18). The Greeks employed hupsistos as an equivalent to ‘Elyon, and used it for Zeus, the head of their own pantheon. When they came in contact with the Jewish religion, they used hupsistos to represent Jehovah, the God of the Jews. It is so used in the LXX (Gen. 14:18–22; Num. 24:16; Deut. 32:8; 2 Sam. 22:14; etc.). The title became so well known through the missionary activities of the Jews of the Dispersion that it was used for the Deity by people who had absorbed some Jewish teaching without fully accepting their religion. Inscriptions from the kingdom of Bosporus, north of the Black Sea, made in the 1st century a.d. and therefore contemporary with Paul, amply testify to such usage of hupsistos.

 

ဤဖြစ်ရပ်တွင် “ဟုပ်စစ်စတို့စ်” ဟူသော ဘွဲ့အမည်ကို မိန်းမငယ်ကျွန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ သူမသည် “ပီသုန်ဝိညာဉ်” ကပ်ဝင်နေသည်ဟု ဆိုထားသည့်အတွက် (တမန်တော် ၁၆:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)၊ သူမ၏စကားများကို သူတို့၏မယုံကြည်သူဆိုင်ရာ နောက်ခံဖြင့် စဉ်းစားရန်လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် သူမက “အမြင့်ဆုံးသောဘုရား” ဟု ပြောသောအခါ၊ သူမသည် ဂရိပန်သီယွန်တွင် ဦးဆောင်သည်ဟု ယူဆထားသော မရေရာသောဘုရားတစ်ပါးကို ရည်ညွှန်းဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော် သူမ၏စကားများသည် ကြီးမြတ်သောအမှန်တရားကို ဖော်ပြသည်။ သူမလိုက်လံလာသော ခရစ်ယာန်များသည် တစ်ဦးတည်းသော အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏ ကျွန်များဖြစ်သည်။ ဆင်တူသောဖြစ်ရပ်များအတွက် မာကု ၁:၂၄၊ ၅:၇ ကိုကြည့်ပါ။

In the present instance the title hupsistos was spoken by the slave girl. Since she is said to have been possessed of a “Python spirit” (see on Acts 16:16), her words need to be considered against their pagan background. When, therefore, she spoke of “the most high God” she was probably referring to the common heathen conception of a vague divine being who was supposed to preside over the well-known Greek pantheon. Nevertheless, her words expressed great truth. The Christians whom she was following were truly the servants of the one and only most high God. For somewhat similar instances compare on Mark 1:24; 5:7.

 

ကယ်တင်ခြင်းလမ်း။ ယောဟန် ၁၄:၆၊ တမန်တော် ၄:၁၂ တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ယေရှုခရစ်သည် ကယ်တင်ခြင်း၏ တစ်ခုတည်းသောလမ်းဖြစ်သည်ကို ကြည့်ပါ။ ထိုမိန်းမငယ်၏ မှောင်မိုက်နေသောစိတ်သည် “ကယ်တင်ခြင်းလမ်း” တွင် ပါဝင်လိုသော တောင့်တမှုရှိခဲ့သော်လည်း၊ သူမအတွင်းရှိ နတ်ဆိုးသည် ထိုလမ်းကို စိန်ခေါ်ခဲ့ပြီး၊ သူမ၏စကားများသည် သာသနာပြုများ၏အလုပ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သည်။

Way of salvation. See on John 14:6; Acts 4:12, where Jesus Christ is revealed as the only way of salvation. The girl’s darkened mind was longing for a share in “the way of salvation,” but the demon within her was challenging that “way,” and her words impeded the missionaries’ work.

 

၁၈. ရက်ပေါင်းများစွာ။ ပေါလ်နှင့်အဖွဲ့သည် ဆုတောင်းရာအိမ်သို့ ထပ်မံလာသောအခါ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားသော ဥပုသ်နေ့များ၊ သို့မဟုတ် ဥပုသ်နေ့တစ်နေ့တွင် (အပိုဒ် ၁၆ ကိုကြည့်ပါ) စတင်ပြောဆိုပြီးနောက်၊ နေ့စဉ်အခွင့်အလမ်းရတိုင်း ဆက်လက်ပြောဆိုခဲ့သည်။

18. Many days. Either successive Sabbaths, as Paul and his group came again to the house of prayer, or having begun her speaking on a Sabbath (see v. 16), she continued at every opportunity, day after day.

 

Being grieved. See on ch. 4:2. There is a limit to what even a Christian can passively endure when the Lord’s work is being hindered.

 

စိတ်မချမ်းမြေ့ဖြစ်သည်။ အခန်း ၄:၂ ကိုကြည့်ပါ။ သခင်ဘုရား၏အမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသောအခါ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးပင်လျှင် သည်းခံနိုင်မှုတွင် ကန့်သတ်ချက်ရှိသည်။

Spirit. The agent behind the girl’s “soothsaying” (v. 16) is here identified. For a discussion of possession by evil spirits or demons see Additional Note on Mark 1.

 

ကျွန်ုပ်အမိန့်ပေးသည်။ ဤနေရာတွင် ပေါလ်သည် ဂဒရာရှိ နတ်ဆိုးစွဲသူများနှင့် သခင်ဘုရား၏ ပုံသက်သေကို လိုက်နာခဲ့သည် (လုကာ ၈:၂၉၊ မာကု ၅:၇ ကိုကြည့်ပါ)။

I command. Here Paul followed the example of his Master with the demoniacs at Gadara (see Luke 8:29; see on Mark 5:7).

 

အမည်တော်အားဖြင့်။ အခန်း ၃:၆၊ ၁၆ ကိုကြည့်ပါ။

In the name. See on ch. 3:6, 16.

ထွက်သွားသည်။ သခင်ဘုရား၏ကတိတော်ကို ဖြည့်ဆည်းခြင်း (မာကု ၁၆:၁၇)။ မကောင်းဆိုးဝါးဝိညာဉ်သည် အမိန့်ကို မဆန့်ကျင်နိုင်ခဲ့ပါ။ ၎င်း၏လိုက်နာမှုသည် ချက်ချင်းဖြစ်သည် (မာကု ၉:၂၆၊ မဿဲ ၁၅:၂၈၊ မာကု ၁:၃၁၊ ယောဟန် ၄:၅၃ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင် မိန်းမငယ်နှင့်ပတ်သက်သော မှတ်တမ်းသည် ပြီးဆုံးသည်။ သို့သော် သူမသည် အဝိဇ္ဇာနှင့် မယုံကြည်မှုထဲသို့ ပြန်လည်မျောပါသွားသည်၊ သို့မဟုတ် ထိုထက်ဆိုးရွားသည်ဟု ယုံကြည်ရန်မဖြစ်နိုင်ပါ။ သူမသည် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးဖြစ်လာပြီး (AA ၂၁၃) တမန်တော်နှင့်အတူ “အမှုထမ်းခဲ့သူ” အမျိုးသမီးများနှင့် အတူ ခိုလှုံရာရှာတွေ့ခဲ့သည်ဟု ယူဆရန် သင့်လျော်သည် (ဖိလိပ္ပိ ၄:၃)။

He came out. In fulfillment of the Master’s promise (Mark 16:17). The evil spirit could not resist the command; his obedience was immediate (cf. Mark 9:26; see on Matt. 15:28; Mark 1:31; John 4:53). Here the record ends, as far as the girl is concerned, but we cannot believe that she was left to drift back into ignorance and unbelief, or worse. It is surely permissible to think that she became a Christian (AA 213) and found shelter with the women who “laboured” with the apostle (Phil. 4:3).

 

၁၉. အမြတ်အစွန်း။ ဂရိစကားလုံး ergasia (အခန်း ၁၉:၂၄, ၂၅ တွင်ကြည့်ပါ)။ လူများသည် ထူးဆန်းသောဘာသာတရားများ သို့မဟုတ် ဒဿနပညာရှင်များ၏ အယူအဆများကို သည်းခံနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးကို ခြိမ်းခြောက်သည့်အရာတစ်ခုခုကို အကြမ်းဖက်မှုဖြင့် တုံ့ပြန်လိမ့်မည် (အခန်း ၁၉:၂၃–၂၈ တွင်ကြည့်ပါ)။ ဤသို့သောအခြေအနေများသည် အစောပိုင်းခရစ်ယာန်ဘုရားကျောင်းများအပေါ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ၏ နောက်ခံတွင် ရှိခဲ့ပေမည်။

19. Gains. Gr. ergasia (see on ch. 19:24, 25). Men may tolerate strange religions or the speculations of philosophers, but they would be roused to violence by anything that threatens their business (cf. on ch. 19:23–28). Such circumstances must have been in the background of many persecutions of the early church.

 

ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ယခင်အခန်းကျမ်းပိုဒ်တွင် “ထွက်သွားသည်” ဟု အသုံးပြုထားသည့် ဂရိစကားလုံးနှင့် တူညီသည့် ကြိယာကို ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားပြီး၊ လူတို့၏စီးပွားရေးနှင့် ဗေဒင်ဟောခြင်း၏ဝိညာဉ်သည် နှစ်ခုစလုံး ပျောက်ကွယ်သွားသည်ဟု အလေးပေးဖော်ပြသည်။

Was gone. The occurrence of the same Greek verb as is used in the previous verse for “came out,” emphasizes that in each case the action was the same; the men’s business and the spirit of divination had both passed away.

 

ပေါလုနှင့်သိလ။ ဤသူနှစ်ဦးသည် သာသနာပြုအဖွဲ့၏ ထင်ရှားသောအဖွဲ့ဝင်များဖြစ်ပြီး နှစ်ဦးစလုံးသည် ဂျူးလူမျိုးများဖြစ်သည် (ကျမ်းပိုဒ် ၂၀ တွင်ကြည့်ပါ)။ လုကာနှင့်တိမောသေးတို့သည် ၎င်းတို့၏ဂျင်းတဲလ်ပုံပန်းသဏ္ဌာန်ကြောင့် လွတ်မြောက်ခဲ့ပေမည် (တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၆၆၄၊ ကျမ်းပိုဒ် ၁ တွင်ကြည့်ပါ)။

Paul and Silas. The two were the most prominent members of the missionary party, and both were Jews (cf. v. 20). Luke and Timothy escaped, possibly because of their Gentile appearance (see Vol. V, p. 664; v. 1).

 

ဆွဲခေါ်သွားသည်။ ဂရိစကားလုံး helkō၊ “အင်အားဖြင့်ဆွဲခေါ်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ အက်စ် ၂၁:၃၀၊ ရှင်ယာကုပ် ၂:၆ တွင်လည်း အသုံးပြုသည်။

Drew. Gr. helkō, “to drag [by force],” used also in Acts 21:30; James 2:6.

 

ဈေးရုံ။ ဂရိစကားလုံး agora (မဿဲ ၁၁:၁၆ တွင်ကြည့်ပါ)။ ၎င်းသည် ရောမဖိုရမ်နှင့်ဆင်တူပြီး၊ လူမှုဘဝ၊ စီးပွားရေးဘဝသာမက တရားစီရင်ရေးရာ၏ ဗဟိုချက်လည်းဖြစ်သည်။

Marketplace. Gr. agora (see on Matt. 11:16). It corresponded to the Roman Forum, and was the center, not only of social and business life, but also of the administration of justice.

 

အာဏာပိုင်များ။ ဂရိစကားလုံး archontes၊ “အုပ်ချုပ်သူများ”၊ “ခေါင်းဆောင်များ”၊ “အာဏာပိုင်များ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ယေဘုယျအားဖြင့် “အာဏာပိုင်များ” ဟု ခေါ်သည်။ ဤအုပ်စု၏ သတ်မှတ်ထားသော အဖွဲ့ဝင်များကို နောက်ကျမ်းပိုဒ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။

Rulers. Gr. archontes, “commanders,” “chiefs,” “rulers”; in general, “authorities.” Particular members of this group are designated in the next verse.

 

၂၀. တရားသူကြီးများ။ ဂရိစကားလုံး stratēgoi၊ “မြို့တော်အုပ်ချုပ်သူများ” သို့မဟုတ် “အုပ်ချုပ်သူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ရောမခေါင်းစဉ်မှာ duumviri သို့မဟုတ် praetorēs ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ရောမကိုလိုနီတစ်ခုတွင် ထိပ်တန်းအရပ်ဘက်တရားသူကြီးများဖြစ်သည်။ ပုံမှန်အားဖြင့် ထိုသို့သောအရာရှိနှစ်ဦးရှိသည်။ ၎င်းတို့တွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများကို အပြစ်ပေးနိုင်သည့် အာဏာရှိသည်။ ဖိလိပ္ပိမှ ကမ္ဗည်းများအရ ထိုမြို့သားများသည် duumviri အတွက် stratēgoi ဟူသောအသုံးအနှုန်းကို မမှန်ကန်စွာ အသုံးပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဤနေရာတွင် လုကာ၏ အသုံးအနှုန်း၏ တိကျမှန်ကန်မှုကို သွယ်ဝိုက်သောနည်းဖြင့် အတည်ပြုသည်။

20. Magistrates. Gr. stratēgoi, “civic commanders,” or “governors.” The Roman title for such officials was duumviri, or praetorēs. They were the chief civil magistrates in a Roman colony. There were usually two such officers. They had power to inflict punishment on offenders. Inscriptions from Philippi show that the people of that city incorrectly used the term stratēgoi for duumviri. This incidentally confirms Luke’s accuracy in using the term here.

 

ဂျူးလူမျိုးများဖြစ်ခြင်း။ ဤအခြေအနေသည် ခရစ်ယာန်များခံစားခဲ့ရသော အစောပိုင်းနှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများ၏ ဝိသေသလက္ခဏာဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဂျူးများ၏ ရန်ငြိုးဖွဲ့မှုနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် အယူမတူသူများက ၎င်းတို့ကို ဂျူးလူမျိုးများအဖြစ် ခွဲခြားသတ်မှတ်ခံရသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်များနှင့် ဂျူးလူမျိုးများအဖြစ် နှစ်ထပ်ကွမ်းသော ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ရသည်။ ဧကရာဇ်ကလောဒီယပ်စ်သည် ရောမမြို့မှ ဂျူးလူမျိုးများကို နှင်ထုတ်ရန် အမိန့်ထုတ်ပြီးခဲ့လျှင် (အခန်း ၁၈:၂၊ စာမျက်နှာ ၉၈ တွင်ကြည့်ပါ)၊ သူ၏အမိန့်သည် ဖိလိပ္ပိရောမကိုလိုနီတွင် လူသိများခဲ့ပြီး (အခန်း ၁၆:၁၂, ၁၃ တွင်ကြည့်ပါ)၊ ယခုစွပ်စွဲချက်ကို ပိုမိုပြင်းထန်စေမည်ဖြစ်သည်။

Being Jews. The situation is characteristic of many of the early persecutions endured by the Christians. While they were exposed to the enmity of the Jews, they were, at the same time, often identified by the heathen as Jews. Thus they came in for twofold suffering, as Christians and as Jews. If the emperor Claudius had already decreed the expulsion of Jews from the city of Rome (see on ch. 18:2; see p. 98), his edict was doubtless known in the Roman colony of Philippi (see on ch. 16:12, 13), and would intensify the present accusation.

 

အလွန်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်။ ဂရိစကားလုံး ektarassō၊ အခန်း ၁၇:၈ တွင် “အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည့် ကြိယာ၏ ပိုမိုပြင်းထန်သောပုံစံဖြစ်သည်။ အနှောင့်အယှက်နှင့် ဆူပူမှု၏ အမျိုးအစားကို ကျမ်းပိုဒ် ၆ တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ခရစ်ယာန်သာသနာပြုများသည် “ကမ္ဘာကို မီးလှုံးသို့ပြောင်းလဲစေသည်” ဟု စွပ်စွဲခံရသည်။

Exceedingly trouble. Gr. ektarassō, an intensive form of the verb translated “to trouble” in ch. 17:8. The kind of trouble and disturbance is indicated in v. 6, where the Christian missionaries are accused of turning “the world upside down.”

 

၂၁. သွန်သင်သည်။ “ကြေညာသည်” သို့မဟုတ် “လူသိရှင်ကြားကြေညာသည်” ဟု ဘာသာပြန်သင့်သည်။

21. Teach. Rather, “declare,” or “publicly proclaim.”

 

ဓလေ့ထုံးတမ်းများ။ ကျွန်ပိုင်ရှင်များ၏ စွပ်စွဲချက်သည် ပေါလုဟောပြောနေသည့်အရာသာမက ဂျူးလူမျိုး၏ ထုံးတမ်းစဉ်လာနှင့် လူမှုဓလေ့များကို ပေါလုက အားပေးနေသည်ဟု ၎င်းတို့ယုံကြည်သည့်အရာကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည် (အခန်း ၁၅:၁ တွင်ကြည့်ပါ)။

Customs. The slaveowners’ charge refers not only to what Paul was preaching but to the ritual and the social habits of the Jews, which they believed Paul was advocating (see on ch. 15:1).

 

တရားမဝင်။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ၎င်းတို့၏ ဘာသာတရားကို လိုက်နာရန် ခွင့်ပြုခံရသော်လည်း ရောမနိုင်ငံသားများကို ဘာသာပြောင်းလဲစေရန် တားမြစ်ထားသည်။

Not lawful. Jews were permitted to follow their own religion, but were forbidden to make proselytes of Roman citizens.

 

ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်ခြင်း။ ဖိလိပ္ပိမြို့သားများသည် ကိုလိုနီတစ်ခု၏ နေထိုင်သူများအနေဖြင့် ရောမနိုင်ငံသားဟူသော ခေါင်းစဉ်ကို ရရှိခွင့်ရှိပြီး၊ သက်ဆာလောနိပ သို့မဟုတ် ကောရိန္သုကဲ့သို့သော ဂရိမြို့များတွင်သာ နေထိုင်သူများသည် ဤခေါင်းစဉ်ကို တောင်းဆိုခွင့်မရှိပေ (စာမျက်နှာ ၉၄၊ ကျမ်းပိုဒ် ၁၂ တွင်ကြည့်ပါ)။

Being Romans. The people of Philippi, as inhabitants of a colonia, had a right to the title of Roman citizens, a title that those who were merely inhabitants of a Greek city, such as Thessalonica or Corinth, could not claim (see p. 94; see on v. 12).

 

၂၂. လူထုထကြွလာသည်။ ကျွန်မလေး၏ ရောဂါပျောက်ကင်းမှုကြောင့် ၎င်းတို့၏အမြတ်အစွန်းများ ခြိမ်းခြောက်ခံရသူများနှင့် စာနာမှုဖြင့် ထကြွလာသည်။

22. Multitude rose up. In sympathy with the men whose profits were threatened by the damsel’s cure.

 

၎င်းတို့၏အဝတ်အစားများကို ဆုတ်ဖြဲခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ပေါလုနှင့်သိလ၏ အဝတ်အစားများကို ဆုတ်ဖြဲခဲ့ပြီး၊ နောက်လာမည့် ရိုက်နှက်မှုအတွက် ပြင်ဆင်ခြင်းဖြစ်သည်။

Rent off their clothes. That is, tore off the clothes of Paul and Silas, in preparation for the flogging that was to follow.

 

ရိုက်နှက်ရန်။ ဂရိစကားလုံး rhabdizō၊ “တုတ်ဖြင့်ရိုက်နှက်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ rhabdos၊ “တုတ်” မှဆင်းသက်လာပြီး၊ ရောမသုံးသည့် ထူးခြားသောပြစ်ဒဏ်ပေးနည်းကို ရည်ညွှန်းသည်။ stratēgoi (ကျမ်းပိုဒ် ၂၀ တွင်ကြည့်ပါ) တွင် လစ်တာများဟုခေါ်သော တရားဝင်အစောင့်များရှိပြီး၊ ၎င်းတို့တစ်ဦးစီသည် ၎င်းတို့၏ရာထူး၏သင်္ကေတအဖြစ် တုတ်အစည်းများကို သယ်ဆောင်သည်။ ထိုတုတ်များကို သာသနာပြုများကို ရိုက်နှက်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည်။ လုကာသည် ဤရက်စက်သောပြစ်ဒဏ်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ပေါလုသည် အခြားနှစ်ကြိမ်တွင်လည်း ဤသို့သောဆင်းရဲဒုက္ခများကို ခံစားခဲ့ရသည် (၂ ကောရိန္သု ၁၁:၂၅ တွင်ကြည့်ပါ)။ မေးခွန်းတစ်ခုထွက်ပေါ်လာသည်မှာ၊ သူသည် ရောမနိုင်ငံသားအဖြစ် သူ၏အခွင့်အရေးကို အဘယ်ကြောင့် ဂျေရုဆလင်တွင် (တမန်တော် ၂၂:၂၅) ကဲ့သို့ ဤရှက်ဖွယ်နာကျင်သောပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ကို မတောင်းဆိုခဲ့သနည်း။ အချို့က သူ၏နိုင်ငံသားဖြစ်မှုဆိုင်ရာ တောင်းဆိုချက်၏ မမှန်ကန်မှုကို အကြောင်းမဲ့သံသယဝင်ခဲ့ကြသည်။ အချို့ကမူ သူသည် ကင်းလွတ်ခွင့်ရယူနိုင်သော်လည်း ၎င်းသည် သူ့အတွက်သာဖြစ်ပြီး သိလသည် သူလွတ်မြောက်ခဲ့သော ပြစ်ဒဏ်များကို ခံစားရမည်ဟု အကြံပြုကြသည်။ သို့သော် သိလသည်လည်း ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်ဖွယ်ရှိသည် (အခန်း ၁၆:၃၇ တွင်ကြည့်ပါ)။ လူထု၏အကြမ်းဖက်မှုကြောင့် သူ၏တောင်းဆိုချက်များကို ကြားနာရန် မဖြစ်နိုင်ခဲ့ပေမည် (ကျမ်းပိုဒ် ၃၇ တွင်ကြည့်ပါ)။

To beat. Gr. rhabdizō, “to beat with rods,” from rhabdos, “a rod,” referring to a peculiarly Roman form of punishment. The stratēgoi (see on v. 20) had official attendants, known as lictors, each of whom carried bundles of rods as symbols of their office. Such rods were used in flogging the missionaries. It is possible that Luke saw the cruel punishment administered. Paul endured similar suffering on two other occasions (see 2 Cor. 11:25). The question arises, Why did he not claim exemption from such degrading, painful punishment on the grounds of his Roman citizenship, as he afterward did at Jerusalem (Acts 22:25)? Some have questioned, without basis, the truthfulness of his claim of citizenship. Others have suggested that he could have secured exemption, but for himself only, leaving Silas to suffer penalties that he himself escaped. But it is probable that Silas was also a Roman citizen (see on ch. 16:37). Perhaps the violence of the mob made it impossible for his claims to be heard (see on v. 37).

 

၂၃. ရိုက်နှက်မှုများစွာပေးခဲ့သည်။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ဤသို့သောပြစ်ဒဏ်ကို ၃၉ ချက်အထိ ကန့်သတ်ထားသော်လည်း (တရားဟောရာ ၂၅:၃၊ ၂ ကောရိန္သု ၁၁:၂၄ တွင်ကြည့်ပါ)၊ ရောမထုံးတမ်းသည် ဒေသဆိုင်ရာအရာရှိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ ပေါလုသည် ဖိလိပ္ပိတွင် “ရှက်ဖွယ်ဆက်ဆံခံရသည်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည် (၁ သက်သာလောနိတ် ၂:၂)။

23. Laid many stripes. The Jews limited such punishment to 39 stripes (see on Deut. 25:3; 2 Cor. 11:24), but Roman practice depended on the judgment of the local official. Paul speaks of having been “shamefully entreated” at Philippi (1 Thess. 2:2).

 

ထောင်ထဲသို့။ ၎င်းသည် ခရစ်ယာန်နှစ်ဦးအား ၎င်းတို့၏သွန်သင်ချက်များကို ဆက်လက်မလုပ်ဆောင်နိုင်အောင် တားဆီးမည်ဖြစ်သည်။ ကျမ်းပိုဒ် ၃၅ အရ အာဏာပိုင်များသည် ၎င်းတို့ကို တစ်ညထောင်ထဲတွင်ထားပြီး မြို့မှနှင်ထုတ်ရန် ရည်ရွယ်ထားပုံရသည်။

Into prison. This would prevent the two Christians from continuing their teaching. It would appear from v. 35 that the authorities intended to keep them in prison for one night and then turn them out of the city.

 

ထောင်မှူး။ ဂရိစကားလုံး desmophulax၊ စာသားအရ “ထောင်စောင့်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ သော့ချိတ်သမားတစ်ဦးသာမဟုတ်ဘဲ အရာရှိတစ်ဦး၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အငြိမ်းစားစစ်သားတစ်ဦးဖြစ်သည်။

Jailor. Gr. desmophulax, literally, “prison keeper”; not a mere turnkey, but an official, possibly an ex-soldier.

 

၂၄. အတွင်းထောင်။ ရောမထောင်များတွင် ပြင်ပနှင့် အတွင်းပိုင်းခွဲထားလေ့ရှိသည်။ ပထမပိုင်းတွင် အစောင့်အခန်းရှိပြီး၊ အလင်းနှင့်လေဝင်လေထွက်ရှိသည်။ ၎င်းအပြင်ဘက်တွင် အတွင်းထောင်ရှိပြီး၊ တံခါးပိတ်လိုက်သောအခါ အလင်းနှင့်လေဝင်လေထွက်မရှိတော့ပေ။ ထိုသို့သောအခန်းတွင် အခြေအနေများသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ဖြစ်ပြီး၊ အကျဉ်းသားအပေါ် ဆိုးရွားသောပြစ်ဒဏ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။

24. Inner prison. Roman prisons often had an outer and an inner section. In the first was the guardroom, where light and air could enter. Beyond this lay the inner prison, where, when the door was shut, light and air were excluded. Conditions in such a cell were fearful, and inflicted terrible punishment upon the prisoner.

 

ထောင်ချုံး။ ဂရိစကားလုံး xulon၊ “သစ်သား”၊ “သစ်တုံး” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် xulon ကို “သစ်ပင်” (လုကာ ၂၃:၃၁၊ ဗျာဒိတ် ၂:၇၊ ၂၂:၂, ၁၄)၊ သစ်ပင်မှပြုလုပ်ထားသောပစ္စည်းများဖြစ်သည့် “လက်ဝါးကပ်တိုင်” (အက်စ် ၅:၃၀၊ ၁၀:၃၉၊ ၁၃:၂၉၊ ဂလာတိ ၃:၁၃၊ ၁ ပေတရု ၂:၂၄)၊ “တုတ်များ” သို့မဟုတ် “ရိုက်တံများ” (မဿဲ ၂၆:၄၇ စသည်) အတွက်လည်း အသုံးပြုသည်။ ဤနေရာတွင် စကားလုံးသည် ထောင်ချုံးကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ ၎င်းသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ရာတွင်အသုံးပြုသည့်ကိရိယာဖြစ်ပြီး၊ ခေါင်းနှင့်ခြေထောက်များ၊ လက်များကို ထည့်သွင်းထားသည့် သစ်သားဘောင်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ အကျဉ်းသားကို အလွန်မသက်မသာဖြစ်စေသည်။ ယောဘ ၁၃:၂၇၊ ၃၃:၁၁ အရ ဤသို့သောပြစ်ဒဏ်သည် အရှေ့တွင် အလွန်စောလျင်စွာ လူသိများခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပေါလုနှင့်သိလတို့တွင် ခြေထောက်များကိုသာ ချုပ်နှောင်ထားပြီး၊ ကျန်ခန္ဓာကိုယ်ကို မြေပြင်ပေါ်တွင် လှဲထားခဲ့သည်၊ ၎င်းသည် တမန်တော်များကဲ့သို့ ပြစ်ဒဏ်ပေးခံရသူများအတွက် အထူးနာကျင်ဖွယ်အနေအထားဖြစ်သည်။

Stocks. Gr. xulon, “wood,” “timber.” In the NT, xulon is also used for “tree” (Luke 23:31; Rev. 2:7; 22:2, 14), for articles made from trees, such as “gibbet,” or “cross” (Acts 5:30; 10:39; 13:29; Gal. 3:13; 1 Peter 2:24), and for “staves,” or “clubs” (Matt. 26:47; etc.). Here the word refers to the stocks, an instrument of torture, a wooden frame with holes into which head and feet and hands were thrust, thus placing the prisoner in a most uncomfortable position. From Job 13:27; 33:11 it appears that such punishment was well known at a very early period in the East. With Paul and Silas the feet only were fastened, and the rest of the body was left lying on the ground, a particularly agonizing position for men punished as the apostles had been.

 

၂၅. သန်းခေါင်ယံတွင်။ အိပ်မရသည့်အတွက် ပေါလုနှင့်သိလတို့သည် ညအချိန်ကို ဘုရားဝတ်ပြုမှုများဖြင့် ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။

25. At midnight. Since sleep was out of the question, Paul and Silas passed the night in devotional exercises.

 

ဆုတောင်းပြီး ချီးမွမ်းသီချင်းဆိုသည်။ သို့မဟုတ် “ဆုတောင်းရင်း ဓမ္မသီချင်းများဆိုနေသည်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဂရိစကားတွင် ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေသည့် တစ်ခုတည်းသောလုပ်ဆောင်မှုကို ဖော်ပြထားသည်။ သာသနာပြုများ၏ ကောင်းမွန်စွာ တည်ထောင်ထားသော ဘုရားဝတ်ပြုမှုဓလေ့သည် အဆိုးရွားဆုံးအခြေအနေများကို ကျော်လွှားခဲ့သည်။ ထောင်သော့ခတ်ထားပြီး ဆုတောင်းရန်ဒူးထောက်မရနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် သခင်ဘုရားကို ဆက်လက်ချီးမွမ်းခဲ့သည်။ သီဆိုခဲ့သည့်သီချင်းသည် ဆုတောင်းဆာလံတစ်ပုဒ်ဖြစ်နိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သီဆိုသည့်အရာသည် တတ်တီယန်၏စကားများအတိုင်း မှန်ကန်သည်။ “ခန္ဓာကိုယ်ကို ပိတ်လှောင်ထားသော်လည်း၊ အသားကို ချုပ်နှောင်ထားသော်လည်း၊ ဝိညာဉ်အတွက်မူ အရာအားလုံးဖွင့်လှစ်ထားသည်။ … စိတ်သည် ကောင်းကင်တွင်ရှိနေသောအခါ ခြေထောက်သည် ကွင်းဆက်ကို မခံစားရပေ” (Ad Martyras ၂; ANF၊ တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၆၉၄)။

Prayed, and sang praises. Or, “praying, they were singing hymns,” for the Greek expresses one continuous act rather than two. The missionaries’ well-established devotional habits surmounted the most discouraging circumstances. Even when in a dungeon, and fettered so that they could not kneel in prayer, they continued to praise the Lord. The hymn may have been one of the prayer-psalms, but whatever they sang, Tertullian’s words were true: “Though the body is shut in, though the flesh is confined, all things are open to the spirit. … The leg does not feel the chain when the mind is in the heavens” (Ad Martyras 2; ANF, vol. 3, p. 694).

 

ဘုရားသခင်ထံသို့။ ၎င်းတို့သည် အမြင့်ဆုံးဘုရားသခင်၏ ကျွန်များဖြစ်ပြီး၊ သူ့အတွက်ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားကြပြီး၊ သူ၏သန့်ရှင်းသောနာမတော်ကို စိတ်ရင်းမှန်ဖြင့် ချီးမွမ်းကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ၎င်းတို့အား သူ့ကို မကိုးကွယ်သူများမခံစားနိုင်သော နှစ်သိမ့်မှုနှင့် ခွန်အားကို ပေးအပ်ခဲ့သည်။

Unto God. They were servants of the most high God, they were suffering for His sake, and they genuinely praised His holy name. God, in turn, gave them His comfort and strength in a manner incomprehensible to those who do not serve Him.

 

သူတို့ကို ကြားခဲ့သည်။ ထို့ထက် “သူတို့ကို နားထောင်နေကြသည်။” အတွင်းအကျဉ်းထောင်တွင် အခြားသော အကျဉ်းသားများ၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းမှ ထုတ်ပယ်ခံရသူများနှင့် ရာဇဝတ်သားများရှိနေပြီး၊ ထိုနေရာသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ရိုင်းစိုင်းသော ကျိန်ဆိုသံများနှင့် ရိုင်းစိုင်းသော နောက်ပြောင်သံများ ပဲ့တင်ထပ်နေသည့်နေရာဖြစ်သော်လည်း၊ ယခုကဲ့သို့သော အသံမျိုးကို ယခင်က တစ်ခါမျှ မကြားဖူးခဲ့ကြပေ။

Heard them. Rather, “were listening to them.” The inner prison held other occupants, outcasts and criminals who had never before heard such sounds in a place that usually echoed to wild curses and foul jests.

 

၂၆။ အင်အားကြီးမားသော ငလျင်လှုပ်ခတ်မှု။ ဘုရားသခင်၏ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ညွှန်ပြသည် (မဿဲ ၂၈:၂၊ ဗျာဒိတ် ၁၆:၁၈၊ တမန်တော် ၄:၃၁ နှင့်ဆက်စပ်ပါ)၊ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်၏သစ္စာရှိသောကျွန်များကို ကယ်တင်ရန် ကောင်းကင်တမန်များ ရောက်လာခဲ့သည် (AA ၂၁၅)။ ထိုငလျင်၏သက်ရောက်မှုသည် ထောင်အတွင်းတွင်သာ ကန့်သတ်မနေဘဲ၊ မြို့တစ်ခုလုံးတွင် ခံစားရပြီး၊ ငလျင်နှင့် ခရစ်ယာန်အကျဉ်းသားများအကြား ဆက်နွယ်မှုကို သိရှိလာသောအခါ၊ တရားသူကြီးများနှင့် လူထု၏စိတ်ထားကို ပြင်ဆင်ပေးလိမ့်မည်။

26. Great earthquake. Indicative of divine intervention (cf. Matt. 28:2; Rev. 16:18; cf. on Acts 4:31), for angels came to deliver God’s faithful servants (AA 215). The effects of such an upheaval would not be restricted to the prison, but would be felt throughout the city, and would condition the minds of magistrates and people, when the connection between the earthquake and the Christian prisoners became known.

 

တံခါးများ ပွင့်သွားသည်။ ငလျင်၏ပြင်းထန်မှုသည် ဤသက်ရောက်မှုကို ရှင်းပြရန် လုံလောက်သည်။ ထောင်၏အုတ်မြစ်များ လှုပ်ခါသွားပြီး တံခါးများလည်း ဖွင့်လှစ်ခံရဖွယ်ရှိသည် (တမန်တော် ၅:၁၉၊ ၁၂:၁၀ နှင့်ဆက်စပ်ပါ)။

Doors were opened. The severity of the earthquake was sufficient to account for this effect. The foundations of the prison had been shaken, and doors were probably unfastened (cf. on chs. 5:19; 12:10).

 

ချည်နှောင်ခြင်း။ သို့မဟုတ် “ကျင်ကောင်များ”။ အကျဉ်းသားများကို နံရံများတွင် ချိတ်ဆွဲထားသော သံကြိုးများဖြင့် ချည်နှောင်ထားသည်။ ငလျင်၏အင်အားသည် ဤသံကြိုးများကို လွတ်မြောက်စေရန် လုံလောက်ပြီး၊ အကျဉ်းသားများကို လွတ်မြောက်စေသည်။ ကယ်တင်ခြင်းကိုလည်း ကောင်းကင်တမန်များက ပြုလုပ်ပေးနိုင်သည် (AA ၂၁၅)၊ သို့သော် ကောင်းကင်တမန်များကို တမန်တော် ၅:၁၉၊ ၁၂:၇ တွင်ကဲ့သို့ ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။

Bands. Or, “fetters.” The prisoners were held with chains that were doubtless fastened to the walls. The violence of the earthquake was sufficient to have released these chains, and thus set the prisoners free. The deliverance could also have been wrought by angels (AA 215), although angels are not mentioned as in chs. 5:19; 12:7.

 

၂၇။ ထောင်မှူး။ အပိုဒ် ၂၃ တွင် ဖော်ပြထားသည်ကို ကြည့်ပါ။

27. Keeper of the prison. See on v. 23.

 

နိုးထခြင်း။ ငလျင်ကြောင့် အိပ်ရာမှ လန့်နိုးသွားသည်။ သူသည် နိုးလာသည်နှင့် ထောင်တံခါးများ လုံခြုံမှုရှိမရှိ ချက်ချင်းမြင်နိုင်သော နေရာတွင် အိပ်နေခဲ့သည်၊ သို့မဟုတ် ငလျင်ကြောင့် အကျဉ်းသားများ ထွက်ပြေးသွားသလားဟု အလျင်အမြန် ပြေးကြည့်ခဲ့သည်။

Awaking. Startled out of sleep by the earthquake. Either he slept where, upon waking, he could instantly see whether the prison doors were secure, or, because of the earthquake, he hurried to see whether his prisoners had escaped.

 

သတ်သေရန် ကြံစည်ခဲ့သည်။ ထောင်မှူးသည် ရောမဥပဒေအရ အကျဉ်းသားများ ထွက်ပြေးပါက သူ၏အသက်ဖြင့် တာဝန်ယူရမည်ကို သိသည် (တမန်တော် ၁၂:၁၉ နှင့်ဆက်စပ်ပါ)။ ထိုအခြေအနေတွင် သတ်သေခြင်းသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ရွေးချယ်မှုဟု ထင်ရသည်။ ထိုခေတ်က အထင်ရှားဆုံး တစ်ကိုးတစ်ကားသော စိတ်ထားရှိသူများကပင် ထိုသို့သော သတ်သေခြင်းကို တရားမျှတပြီး ချီးကျူးထိုက်သည်ဟု ယူဆကြသည်။

Would have killed himself. Rather, “was about to kill himself.” The jailer knew that, according to Roman law, he would have to answer with his life if the prisoners escaped (see on ch. 12:19). Under such circumstances suicide appeared preferable. Some of the greatest minds of the pagan classical world held such suicide to be justifiable, and even praiseworthy.

 

၂၈။ ပေါလုက အော်ပြောသည်။ ထောင်၏ ညစ်ညမ်းပြီး မှောင်မိုက်သော အတွင်းပိုင်းမှ တမန်တော်သည် ထောင်မှူး၏ ပုံရိပ်ကို အပြင်အလင်းရောင်နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်တွင် မြင်လိုက်ရသည်။ သူသည် ထိတ်လန့်နေသော ထောင်မှူး၏ရည်ရွယ်ချက်ကို သတိပြုမိပြီး၊ ထောင်မှူးရောက်ရှိခဲ့သော နိဂုံးကို သိရှိကာ သတ်သေခြင်းကို တားဆီးလိုခဲ့သည်။ သူ၏ကိုယ်ပိုင်ဆင်းရဲဒုက္ခများကြားတွင်ပင် ပေါလုသည် အခြားသူ၏ကယ်တင်ခြင်းကို တွေးတောခဲ့သည်။ သူ့ကို ညစ်ညမ်းသောထောင်ထဲသို့ တွန်းထိုးထားခဲ့သော ထောင်မှူးပင်လျှင် စိတ်ပျက်အားငယ်မှုဖြင့် သေဆုံးမသွားရန် သူစိုးရိမ်ခဲ့သည်။

28. Paul cried. From the foul gloom of the inner prison the apostle could see the form of the jailer silhouetted against the outside light. He perceived the intention of the terror-stricken man, realized the conclusion to which the jailer had come, and wished to prevent the suicide. Even in the midst of his own considerable suffering, Paul thought of another’s salvation. He was anxious that not even the man who had thrust him into the loathsome prison should perish in his despair.

 

ကိုယ့်ကိုယ်ကို အန္တရာယ်မပြုပါနှင့်။ ပေါလု၏အသံသည် ထောင်မှူး၏လက်ကို ရပ်တန့်ရန် လုံလောက်သည်။ အနည်းဆုံး သူ၏အကျဉ်းသားတစ်ဦးသည် မထွက်ပြေးခဲ့ပေ။ ပေါလု၏သတင်းစကားသည် ပို၍စိတ်ချရစေသည်—တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှ ပျောက်ဆုံးမသွားပေ။ အခြားအကျဉ်းသားများအတွက် ထွက်ပြေးရန်အခွင့်အရေးသည် သူတို့စိတ်ထဲတွင် မပေါ်ပေါက်သေးပေ။ ပေါလု၏တည်ငြိမ်သောစံနမူနာဖြင့် သူတို့လည်း ရပ်တန့်ခဲ့ကြသည်။

Do thyself no harm. The sound of Paul’s voice was sufficient to arrest the jailer’s hand. At least one of his prisoners had not escaped! Paul’s message was even more reassuring—none was missing. The possibility of escape may not yet have dawned upon the other prisoners. They were also stayed by Paul’s calm example.

 

၂၉။ မီးအလင်းရောင်အတွက်။ သို့မဟုတ် “မီးများအတွက်”၊ သူ၏အကျဉ်းသားများကို ရေတွက်ရန်ဖြစ်နိုင်သည်။

29. For a light. Rather, “for lights,” probably that he might count his prisoners.

 

အလျင်အမြန်ဝင်လာသည်။ သို့မဟုတ် “အပြေးအလွှား ဝင်လာသည်”။

Sprang in. Or, “rushed in.”

 

တုန်လှုပ်ကြောက်ရွံ့လာသည်။ စကားလုံးအရ “ထိတ်လန့်လာသည်”။ ထူးကဲသောဖြစ်ရပ်များ၏ လျင်မြန်သောဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်မှုသည် သူ၏ပရော်ဖက်ရှင်နယ်မာကျောမှုကို ချိုးဖျက်ပြီး ကြောက်ရွံ့မှုဖြင့် ပြည့်နှက်စေသည်။

Came trembling. Literally, “becoming terrified.” The rapid succession of extraordinary events broke his professional hardness and filled him with fear.

 

ပြပ်ဝပ်လျက်လဲကျသည်။ သူသည် ကျွန်မလေး၏ “အမြင့်ဆုံးသောဘုရားသခင်၏ ကျွန်များ” ဟူသော ချီးကျူးစကားကို ကြားဖူးပေလိမ့်မည် (အပိုဒ် ၁၇)။ သူသည် သူ၏ညွှန်ကြားချက်များမှ (အပိုဒ် ၂၃) သူတို့သည် သာမန်မဟုတ်သော အကျဉ်းသားများဖြစ်ကြောင်း သိရှိခဲ့ပြီး၊ ယခုသူတို့ထွက်ပြေးမသွားသဖြင့်၊ သူတို့ကို သာမန်လူသားများထက်ပို၍ထင်ခဲ့ပေမည်။

Fell down. He may have heard the slave girl’s tribute to their being servants of the most high God (v. 17). He knew, from his instructions (v. 23), that they were unusual prisoners, and now that they had not fled, he probably thought them to be more than mere men.

 

၃၀။ သူတို့ကို အပြင်သို့ခေါ်ထုတ်သည်။ ထိုမှောင်မိုက်သောအတွင်းထောင်မှ အခြားအကျဉ်းသားများနှင့်ဝေးရာသို့။ သူတို့ထွက်ပြေးရန် ရည်ရွယ်မထားကြောင်း သူတို့ပြသခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့်၊ သူတို့အား ထိန်းသိမ်းရန် ညွှန်ကြားချက် (အပိုဒ် ၂၃) ရှိသော်လည်း ဤသည်ကို ခွင့်ပြုနိုင်သည်။

30. Brought them out. Away from that dark inner prison, and from the other prisoners. This was permissible, in spite of the charge given him (v. 23), for they had already demonstrated that they did not intend to escape.

 

သခင်များ။ ဂရိစကားလုံး “ကူရီယိုး”၊ လေးစားမှုဖော်ပြသောဘွဲ့အမည်။ “ကူရီယိုး” (အနည်းကိန်း) ကို ပုံမှန်အားဖြင့် “သခင်” ဟု ဘာသာပြန်ပြီး၊ ပေါလုနှင့်ဆီလပ်က အပိုဒ် ၃၁ တွင် ခရစ်တော်အတွက် အသုံးပြုသော စကားလုံးတစ်ခုတည်းဖြစ်သည် (တမန်တော် ၉:၅ နှင့်ဆက်စပ်ပါ)။

Sirs. Gr. kurioi, a title of respect. Kurios (singular) is customarily translated “lord,” and is the same word used by Paul and Silas for Christ in v. 31 (see on ch. 9:5).

 

ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ ထောင်မှူးသည် သူ၏မေးခွန်းကို အပြည့်အဝနားလည်ခဲ့ဖွယ်မရှိပေ၊ ထို့ကြောင့် သူ၏စကားများတွင် ခေတ်သစ်အဓိပ္ပာယ်ကို ဖတ်ရှုရာတွင် သတိထားရမည်။ သို့သော် သန္ဓေတော်ဝင်သောဝိညာဉ်တော်၏ လွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင်၊ ဝိညာဉ်ရေးရာလိုအပ်ချက်ကြီးစွာကို ခံစားလာရပြီး، သူ၏အခြားကြောက်ရွံ့မှုများနှင့်အတူ၊ ယခုသူသည် ဖြောင့်မတ်သောဘုရားသခင်ရှေ့တွင် ရပ်တည်ရန် ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည်။ လောကီအကျိုးဆက်များအတွက် ကြောက်ရွံ့မှုသည် ဘုရားသခင်၏အကျိုးသက်ရောက်မှုအတွက် ကြောက်ရွံ့မှုသို့ လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ စိတ်ထဲတွင် ထိတ်လန့်နေသောအခါ ကြောက်ရွံ့မှုများကို အမျိုးအစားခွဲခြားရန် မနေတတ်ပေ။ သို့သော် လက်ရှိလုံခြုံမှုအတွက် အာမခံချက်လိုအပ်သော ထိတ်လန့်မှုသည် အဆုံးစွန်သောကယ်တင်ခြင်းအတွက် ဆန္ဒကိုလည်း နှိုးဆွပေးခဲ့သည်။ သူ၏မေးခွန်းကို ဒမတ်စကတ်လမ်းပေါ်ရှိ ရှောလု၏မေးမြန်းမှုနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (တမန်တော် ၉:၆)။ ထိုသို့သော ဘာသာမဲ့ထောင်မှူးသည် သူ၏မေးမြန်းမှုသည် အခြားသူများစွာကိုလည်း ထာဝရအသက်ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် မည်မျှထိရောက်စွာ ဦးဆောင်ပေးမည်ကို မသိခဲ့ပေ။

What must I do? It is unlikely that the jailer fully understood his own question, and we must be careful not to read a modern meaning into his words. But under the influence of the Holy Spirit, there came a great sense of spiritual need, and with all his other fears, he now feared to stand in the presence of a righteous God. The fear of earthly consequences had opened up the way for a fear of divine effects. When the mind is terror stricken it does not stay to separate its fears into categories. But the terror that demanded an assurance of present safety also awoke a desire for ultimate salvation. Compare his question with Saul’s query on the Damascus road (ch. 9:6). Little did the heathen jailer know how effective his own inquiry would be in leading countless others also to find eternal life.

 

၃၁။ သူတို့က ပြောသည်။ ထိုအသောင်းကျေးသည် သာသနာပြုနှစ်ဦးစလုံးကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ သူတို့သည် အဖြေပြန်ပေးရာတွင် ပူးပေါင်းခဲ့ကြသည်။

31. They said. The appeal was addressed to both missionaries, and they unite in returning an answer.

 

ယုံကြည်ပါ။ အခြေအနေများက နက်နဲသောဓမ္မဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုကို ခွင့်မပြုပေ။ ထိတ်လန့်နေသောသူသည် ကယ်တင်ခြင်းအတွက် တိုတောင်းသောလမ်းညွှန်မှု လိုအပ်သည်။ သူ၏အခြေအနေသည် ကားတိုင်ပေါ်ရှိ သူခိုးနှင့် နှိုင်းယှဉ်နိုင်သည် (လုကာ ၂၃:၃၉–၄၃ နှင့်ဆက်စပ်ပါ)။ ခရစ်ယာန်အကျဉ်းသားများသည် ထောင်မှူး၏အရေးပေါ်လိုအပ်ချက်ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ သူတို့သည် ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်ကို စိတ်ဆင်းရဲနေသောသူ အလွယ်တကူနားလည်နိုင်သော ရိုးရှင်းသောပုံသေနည်းအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုပုံသေနည်းသည် သူတို့၏သွန်သင်မှု၏အတိုင်းအတာကို မကိုယ်စားပြုပေ။ သို့သော် ထိုအခိုက်အတန့်တွင်၊ သူတို့သည် ကယ်တင်ခြင်းသည် ယေရှု၏ရွေးနှုတ်ခြင်းဘဝနှင့် အမှုတော်အပေါ် ပုဂ္ဂိုလျှင်ယုံကြည်မှုပေါ်တွင် မူတည်ကြောင်း တောင်းပန်သူအား အထင်အရှားဖော်ပြခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်သွန်သင်ချက်တွင် ယုံကြည်ခြင်း၏အရေးပါမှုကို မဿဲ ၉:၂၈၊ ယောဟန် ၁:၇, ၁၂၊ ၃:၁၈၊ တမန်တော် ၁၀:၄၃ တို့တွင် ကြည့်ပါ။

Believe. Circumstances did not permit a profound theological discussion. The fearful man needed succinct directions for salvation. His situation might be compared with that of the thief on the cross (see on Luke 23:39–43). The Christian prisoners skillfully ministered to the jailer’s urgent need. They put Christian teaching into a simple formula that the distressed man could readily grasp. The formula did not represent the extent of their teaching. At the moment, however, they impressed on the suppliant the truth that salvation depends on personal belief in the redeeming life and work of Jesus. For the significance of belief in Christian teaching see on Matt. 9:28; John 1:7, 12; 3:18; Acts 10:43.

 

သခင်ယေရှုခရစ်တော်။ အရေးကြီးသောစာသားသက်သေများ (စာမျက်နှာ ၁၀ နှင့်ဆက်စပ်ပါ) အရ “ခရစ်တော်” ဟူသောစကားလုံးကို ဖယ်ထုတ်ရန်ဖြစ်နိုင်သည်။

Lord Jesus Christ. Important textual evidence may be cited (cf. p. 10) for the omission of the word “Christ.”

 

သင်သည် ကယ်တင်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ အဖြေ၏သေချာမှုကို သတိပြုပါ၊ ယိမ်းယိုင်သောသံသယမဟုတ်ဘဲ၊ ယုံကြည်စိတ်ချသောအာမခံချက်ဖြစ်သည်။ တမန်တော်နှင့်သူ၏အဖော်သည် ဤပုံသေနည်းသည် မှန်ကန်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် သခင်ယေရှုကို ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ခံစားခဲ့ရပြီး၊ ထို့ကြောင့် အခြားအပြစ်သားတစ်ဦးအား ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ရွေးနှုတ်ခြင်းကို ရှာဖွေတွေ့ရှိနိုင်ကြောင်း အာမခံရန် အရည်အချင်းပြည့်မီခဲ့သည်။ ထိုကတိသည် ထောင်မှူး၏ “အိမ်သူအိမ်သား”၊ ဆိုလိုသည်မှာ ယေရှုကို ယုံကြည်မည့်သူများကို အကျုံးဝင်စေရန် တိုးချဲ့ခဲ့သည်။

Thou shalt be saved. Note the certainty of the answer, not wavering doubt, but confident assurance. The apostle and his companion had found the formula to be true. They enjoyed salvation through believing on the Lord Jesus, and thus were qualified to assure another sinner that he also could find redemption through belief. The promise was extended to include the jailer’s “house,” that is, the members of his household who would believe on Jesus.

 

၃၂။ သူတို့သည် ဟောပြောခဲ့သည်။ ထောင်မှူး၏အရေးပေါ်မေးမြန်းမှုကို ဝါကျတစ်ကြောင်းဖြင့် ဖြေကြားပြီးနောက်၊ ယခုသူတို့သည် ခရစ်ယာန်သတင်းစကားကို ပိုမိုအသေးစိတ်ရှင်းပြခဲ့သည် (တမန်တော် ၈:၅, ၁၂၊ ၁၀:၃၆–၃၈ နှင့်ဆက်စပ်ပါ)။

32. They spake. Having given a one-sentence reply to the jailer’s urgent query, they now explain the Christian message in greater detail (cf. on chs. 8:5, 12; 10:36–38).

 

သူ၏အိမ်သူအိမ်သား။ ထောင်မှူးသည် သူ၏ကိုယ်ပိုင်ကယ်တင်ခြင်းကိုသာ သေချာစေရန် မလုံလောက်ခဲ့ပေ။ သူသည် အခြားသူများလည်း ဘုရားသခင်၏ဆုကျေးဇူးကို ခံစားလိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် ဘုရားသခင်၏ကျွန်များနှင့် ပူးပေါင်းပြီး အိမ်သူအိမ်သားများကို စုရုံးကာ အားလုံးသည် အသက်ရှင်ရန်လမ်းကို သင်ယူနိုင်စေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။ မည်သည့်ထူးကဲသောအသင်းဖြစ်စေ၊ မည်သည့်ထူးကဲသောတရားဟောရာနေရာဖြစ်စေ၊ သို့သော် ရလဒ်များမည်မျှ ကောင်းချီးပေးခံရသနည်း။

His house. The prison keeper was not content to ensure only his own salvation; he wanted others to enjoy the divine gift. He therefore cooperated with God’s servants and assembled the members of his household that all might learn the way of life. What an unusual congregation, and what a strange meetinghouse, yet how blessed the results!

 

၃၃။ သူသည် သူတို့ကို ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ ယုံကြည်ချက်ရရှိလာသည်နှင့် ထောင်မှူးသည် စိတ်နှလုံးပြောင်းလဲခြင်း၏ သက်သေကို ပြသခဲ့သည်။ မာကျောသော ဘာသာမဲ့အရာရှိသည် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးဖြစ်လာပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်နေသော သာသနာပြုသူများ၏ သာယာမှုအတွက် စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ သူသည် အကျဉ်းသားများကို လွှတ်ပေးရန် အာဏာမရှိသော်လည်း၊ သူတို့၏ဒဏ်ရာများကို ဆေးကြောပေးခြင်းဖြင့် သူတို့၏ဝေဒနာကို သက်သာစေရန် သူတတ်နိုင်သမျှ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သော နူးညံ့သောဝန်ဆောင်မှုသည် သူ၏ယုံကြည်ခြင်းပြောင်းလဲမှု၏ လက်တွေ့သက်သေဖြစ်သည်။

33. He took them. As soon as conviction came to the jailer he gave evidence of a change of heart. The hardened pagan official became a sympathetic Christian, solicitous for the welfare of the suffering evangelists. He had no authority to release the prisoners, but he did what he could to ease their pains by washing their lacerated backs. Such tender ministry was practical proof of his conversion.

 

ဗတ္တိဇံခံယူခဲ့သည်။ ပေါလုနှင့်ဆီလပ်တို့ပေးသော သွန်သင်ချက်သည် ပြည့်စုံကြောင်း ထင်ရှားသည်။ ၎င်းကို ထောင်မှူး၏အိမ်သူအိမ်သားများက စိတ်အားထက်သန်စွာ လက်ခံခဲ့ပြီး၊ ဗတ္တိဇံခံယူလိုစိတ်နှင့် ခံယူခဲ့ကြသည်။ သူ၏အကျဉ်းသားများ၏ဒဏ်ရာများကို ဆေးကြောပြီးသူသည်၊ ယခု သူ၏ချစ်ခင်သူများနှင့်အတူ၊ အပြစ်များ၏ညစ်ညမ်းမှုမှ ဆေးကြောခံရသည်။ ဤအပြန်အလှန်ဝန်ဆောင်မှုသည် စစ်မှန်သော ခရစ်ယာန်မိတ်သဟာယဖွဲ့မှု၏ ပုံမှန်ဖြစ်သည်။ ထောင်တွင် ရေချိုးခြင်းဖြင့် ဗတ္တိဇံပေးရန် ရေကန် သို့မဟုတ် ရေတွင်းတစ်ခုရှိသည်ဟု ယူဆခြင်းသည် မဆီမဆိုင်မဟုတ်ပေ။ မဿဲ ၃:၆ တွင် ကြည့်ပါ။

Was baptized. It is clear that the instruction given by Paul and Silas was comprehensive. It was wholeheartedly received by the jailer’s household, and led them to desire and to receive baptism. He who had just washed the wounds of his prisoners, was now, with those who were dear to him, washed from the stains of sin. This reciprocal ministry is typical of genuine Christian fellowship. It is not unreasonable to suppose that the prison contained a pool or cistern where baptism by immersion could take place. See on Matt. 3:6.

 

ချက်ချင်း။ အချိန်မဆုံးရှုံးခဲ့ပေ။ သန်းခေါင်ယံနှင့် မိုးသောက်ချိန်ကြား (အပိုဒ် ၂၅, ၃၅) တွင် ထောင်သည် လှုပ်ခါခဲ့ပြီး၊ အကျဉ်းသားများ လွတ်မြောက်ခဲ့ကာ၊ အရေးကြီးသောမေးခွန်းကို မေးမြန်းခဲ့ပြီး၊ အဖြေပေးခဲ့ကာ၊ ယုံကြည်ခြင်းပြောင်းလဲမှုကို ခံစားရပြီး၊ ဗတ္တိဇံပေးခဲ့သည်။

Straightway. No time was lost. Between midnight and dawn (vs. 25, 35) the prison had been shaken, the prisoners released, the vital question asked, the answer given, conversion experienced, and baptism administered.

 

၃၄။ သူ၏အိမ်ထဲသို့။ ယုံကြည်ခြင်းအသစ်ရရှိသူသည် စဉ်းစားတွေးခေါ်သော ဧည့်ဝတ်ကျေပွန်မှုကို ပြသခဲ့သည်။ သူသည် သာသနာပြုသူများကို ကြောက်မက်ဖွယ်ထောင်မှ ဖယ်ရှားပြီး၊ သူ၏အိမ်၏ သက်တောင့်သက်သာရှိမှုထဲသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။

34. Into his house. The newly converted man manifests thoughtful hospitality. He removes the missionaries from the dreadful prison and takes them into the comparative comforts of his own house.

 

စားစရာပြင်ဆင်ပေးသည်။ စကားလုံးအရ “စားပွဲတင်ပေးသည်”၊ အစားအသောက်ပြင်ဆင်ပေးခြင်းအတွက် သာမန်ဂရိစကားအသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ ပေါလုနှင့်ဆီလပ်သည် ယခင်နေ့မနက်စောစောမှစ၍ အစာမစားရသေးဖြစ်နိုင်ပြီး၊ သူတို့ဖြတ်သန်းခဲ့ရသော ဒုက္ခများပြီးနောက် အစားအသောက်သည် ပုံမှန်ထက်ပို၍ ကြိုဆိုဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော် သူတို့၏ပထမဆုံးအတွေးများသည် ယုံကြည်မှုမရှိသေးသူများ၏ ဝိညာဉ်ရေးလိုအပ်ချက်များအတွက်ဖြစ်ပြီး၊ သူတို့၏ကိုယ်ပိုင်ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာလိုအပ်ချက်များသည် သူတို့၏တွေးခေါ်မှုတွင် ဒုတိယနေရာယူခဲ့သည်။

Set meat. Literally, “set a table,” a common Greek expression for providing a meal. Paul and Silas had probably not eaten since early the previous morning, and food would be more than usually welcome after the ordeals through which they had passed. But their first thoughts had been for the spiritual needs of the unconverted; their own physical wants took second place in their thinking.

 

ဝမ်းမြောက်ခြင်း။ ဂရိစကားလုံး “အာဂါလျာအို”၊ “ပြင်းထန်စွာ ဝမ်းမြောက်ခြင်း” ဟု ဖော်ပြသည်။ “သူ၏အိမ်သူအိမ်သားအားလုံးနှင့်” ဟူသော စကားစုသည် ဝမ်းမြောက်ခြင်း သို့မဟုတ် ယုံကြည်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် နှစ်ခုလုံးနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်၊ ဆိုလိုသည်မှာ အိမ်သူအိမ်သားတစ်ခုလုံးသည် ဝမ်းမြောက်ပြီး ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။

Rejoiced. Gr. agalliao’, “to rejoice [intensively],” expressive of exceeding joy. The phrase, “with all his house,” may be attached to the thought of joy or of belief, or to both, that is, the whole household rejoiced and believed.

 

ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်း။ ပိုမိုတိကျစွာ ဆိုရသော် “ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခဲ့ခြင်း” ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် လုံးလုံးလျားလျား၊ တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် ပြီးပြည့်စုံစွာ ယုံကြည်ခဲ့ပြီး၊ ခရစ်တော်နှင့်အတူ ဘဝသစ်ကို ထုတ်ဖော်ပြသ၍ မဖြစ်နိုင်သော ဝမ်းမြူးခြင်းဖြင့် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

Believing in God. Rather, “having believed in God.” The man believed utterly and completely, once and for all, and with joy almost inexpressible looked forward to his new life with Christ.

 

ဤအခန်းသည် ဥရောပတွင် ခရစ်ယာန်လုပ်ငန်းများ စတင်ခြင်း၏ ရှင်းလင်းသော ပုံရိပ်ကို တင်ပြထားသည်။ မှတ်တမ်းတင်ထားသော သာသနာ့ဝင်များသည် ထင်ရှားပြီး အမျိုးအစားအမျိုးမျိုး ကွဲပြားသည်။ အာရှမှ ပြောင်းရွှေ့လာသူ၊ စည်းစိမ်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုရှိသော အမျိုးသမီးတစ်ဦးဖြစ်ပုံရသော လီဒီယာရှိခဲ့သည်။ နတ်ဆိုးဝင်ပူးခြင်းမှ ကယ်တင်ခံရသော ကျွန်မိန်းကလေးတစ်ဦးလည်း ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (အခန်းကြီး ၁၈ ကိုကြည့်ပါ)။ ယခုတွင် ထောင်မှူး၏ သာသနာ့ဝင်ခြင်းကို ဖော်ပြထားပြီး၊ သူသည် ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်ပြီး သန္ဓေတည်ပြီး မာကျောသော အမျိုးအစားဖြစ်ကာ ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံရန် အနည်းဆုံးဖြစ်နိုင်သူဟု ယူဆခံရသူဖြစ်သည်။ ဤကွဲပြားသော သာသနာ့ဝင်သူများတွင် ဥရောပတိုက်ပေါ်တွင် အနာဂတ် ဧဝံဂေလိအောင်မြင်မှုများ၏ ကတိတော်ပါရှိသည်။

This chapter presents a vivid picture of the beginning of Christian work in Europe. The conversions recorded were dramatic and of widely differing types. There was Lydia, a settler from Asia, apparently a woman of wealth and refinement. There was probably also the slave girl, who was delivered from demonic possession (see on v. 18). Now follows the conversion of a jailer, a heathen and doubtless a Roman citizen, of a stern and hardened type, who would be thought least likely to respond to the gospel. In this mixed group of converts was contained a promise of future gospel triumphs on the continent of Europe.

 

၃၅။ မာဂျစ်ထရိတ်များ။ အခန်းကြီး ၂၀ ကိုကြည့်ပါ။

35. Magistrates. See on v. 20.

 

ဆာဂျင့်များ။ ဂရိလို “ရဘဒိုချိုင်” ဟု ခေါ်ပြီး၊ “တုတ်ကိုင်သူများ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိပြီး၊ ရောမအရာရှိများဖြစ်သော လစ်တာများ (အခန်းကြီး ၂၂ ကိုကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် ပထမဦးစွာ ကြိမ်ဒဏ်ပေးခဲ့သူများဖြစ်နိုင်သည်။

Serjeants. Gr. rhabdouchoi, “rod bearers,” that is, the Roman officials known as lictors (cf. on v. 22). These may have been the very ones who had inflicted the stripes in the first place.

 

ထိုသူများကို လွှတ်လိုက်ပါ။ ဤအမိန့်အတွက် အကြောင်းပြချက်မပေးထားပါ။ မာဂျစ်ထရိတ်များသည် ပြစ်ဒဏ်သည် လုံလောက်သည်ဟု ယူဆခဲ့ဖွယ်ရှိသည်၊ သို့မဟုတ် ၎င်းတို့သည် တရားစီရင်ရာတွင် အလျင်စလို ပြစ်ဒဏ်ပေးခဲ့သည်ဟု ခံစားရပြီး စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုမပြုလုပ်ခဲ့ပေ။ ငလျင်လှုပ်ခြင်းသည် မာဂျစ်ထရိတ်များကို ထိတ်လန့်စေခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ၎င်းတို့အတွင်း၌ မတော်မတရားပြုမှု၏ မသက်မသာခံစားမှုကို နှိုးဆွပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ၎င်းတို့သည် အကျဉ်းသားနှစ်ဦးကို အမြန်ဆုံးနှင့် အသံတိတ်ဆုံးဖြင့် လွှတ်ပေးလိုခဲ့သည်။

Let those men go. No reason is given for this command. The magistrates may have considered the punishment to have been sufficient, or they may have felt that they had acted hastily in punishing the accused without a regular trial or an inquiry into their backgrounds. Probably the earthquake had alarmed the magistrates. The Holy Spirit also may have aroused within them an uneasy sense of wrongdoing. In any event they wished to release the two prisoners as quickly and as quietly as possible.

 

၃၆။ ထောင်မှူး။ အခန်းကြီး ၂၃ ကိုကြည့်ပါ။

36. The keeper. See on v. 23.

 

ဤစကားကို ပြောပြသည်။ ပိုမိုတိကျစွာဆိုရသော် “ဤစကားများကို အစီရင်ခံသည်”။ ထောင်မှူးသည် ရွှင်မြူးစွာဖြင့် လာခဲ့ပြီး၊ ပေါလ်နှင့် ဆီလပ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ လွတ်မြောက်မှုကို ချက်ချင်းအသုံးချမည်ဟု မျှော်လင့်ခဲ့သည်။

Told this saying. Rather, “reported these words.” The jailer doubtless came with great joy, expecting Paul and Silas to take immediate advantage of their release.

 

ထွက်သွားပြီး သွားပါ။ ပိုမိုတိကျစွာဆိုရသော် “ထွက်လာပြီး ထွက်သွားပါ”၊ ဆိုလိုသည်မှာ ထောင်နယ်မြေမှ ထွက်ခွာရန်ဖြစ်သည်။

Depart, and go. Rather, “coming out, depart,” that is, from the prison precincts.

 

အေးချမ်းစွာဖြင့်။ ပုံမှန်ထုံးတမ်းစကားဖြစ်ဖွယ်ရှိသော်လည်း၊ ထောင်မှူး၏ ယုံကြည်ခြင်းသစ်ကြောင့် ထပ်လောင်းအဓိပ္ပာယ်ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

In peace. Probably a conventional expression, but it may have had added meaning in the light of the jailer’s new-found faith.

 

၃၇။ ပေါလ်က ၎င်းတို့အား ပြောသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ မာဂျစ်ထရိတ်များမှ စေလွှတ်လိုက်သူများကို သူပြောဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ပြန်ပြောချက်သည် မာဂျစ်ထရိတ်များ၏ မတရားပြုမှုကို အကျဉ်းချုံး စွပ်စွဲချက်ဖြစ်ပြီး၊ စကားလုံးတိုင်းသည် တရားရေးအရ အရေးပါသည်။

37. Paul said unto them. That is, he addressed his remarks to those who had been sent by the magistrates. His reply forms a concise indictment of the injustice done by the magistrates, for every word is judicially significant.

 

လူအများရှေ့တွင် ကျွန်ုပ်တို့ကို ရိုက်နှက်ခဲ့သည်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ လူထုရှေ့တွင် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့သည် မြို့၏လူများ မြင်တွေ့ရာ ပြည်သူ့ကြိမ်တုတ်တံမှာ ချည်နှောင်ခံခဲ့ရဖွယ်ရှိသည်။ ဘီစီ ၅၀၉ ခုနှစ်မှ လစ်ဗလီရီယာဥပဒေနှင့် ဘီစီ ၂၄၈ ခုနှစ်မှ လစ်ပိုးရှီယာဥပဒေအရ၊ ရောမနိုင်ငံသားများသည် ကြိမ်ဒဏ်ကဲ့သို့ သိက္ခာကျသော ပြစ်ဒဏ်မှ ကင်းလွတ်ခွင့်ရှိသည်။ ဆီဆီလီ၏ ဘုရင်ခံ ဗယ်ရက်စ်သည် ဤဥပဒေကို ချိုးဖောက်ခဲ့ခြင်းသည် ဆီဆရိုက သူ့အား စွပ်စွဲခဲ့သော အပြစ်များထဲတွင် အပြင်းထန်ဆုံးဖြစ်သည်- “ရောမနိုင်ငံသားကို ချည်နှောင်ခြင်းသည် ရာဇဝတ်မှုဖြစ်ပြီး၊ ကြိမ်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် ဆိုးရွားသော ပြစ်မှုဖြစ်သည်” (ဗယ်ရက်စ်အား ဆန့်ကျင်သည် အခန်းကြီး ၅၊ ၆၆၊ ၁၇၀; Loeb ထုတ်ဝေမှု၊ ဗယ်ရင်းအိုရေးရှင်း၊ အတွဲ ၂၊ စာမျက်နှာ ၆၅၅)။ “ကျွန်ုပ်သည် ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်သည်” ဟူသော စကားသည် မတရားသော ပြည်နယ်မာဂျစ်ထရိတ်များ၏ အကြမ်းဖက်မှုကို ရပ်တန့်ရာတွင် မန္တန်ကဲ့သို့ သက်ရောက်မှုရှိသည်။

Beaten us openly. That is, publicly. No doubt they had been tied to the palus, or public whipping post, in the sight of the people of the town. By the Lex Valeria, 509 b.c., and the Lex Porcia, 248 b.c., Roman citizens were exempted from such a degrading punishment as scourging. The fact that Verres, governor of Sicily, had broken this law was one of the severest of the charges brought against him by Cicero: “To bind a Roman citizen is a crime, to flog him is an abomination” (Against Verres v. 66. 170; Loeb ed., Verrine Orations, vol. 2, p. 655). The statement “I am a Roman citizen” oftentimes acted almost like a charm in stopping the unjust violence of provincial magistrates.

 

စစ်ဆေးခြင်းမပြုဘဲ။ သို့မဟုတ် “တရားမစီရင်ဘဲ”။ တရားစီရင်မှု တရားဝင်မရှိခဲ့ပေ။ လူအုပ်ကြီးသည် သာသနာပြုသူများကို မာဂျစ်ထရိတ်များထံ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သော်လည်း၊ ခုခံကာကွယ်ရန် အခွင့်အရေးမရှိခဲ့ပေ (အခန်းကြီး ၂၂)။ အပြစ်ရှိကြောင်း မတွေ့ရှိရသော အကျဉ်းသားများကို အကျဉ်းချုံး ပြစ်ဒဏ်ပေးခဲ့သည်။

Uncondemned. Or, “untried.” There had been no formal trial. The mob had haled the missionaries before the magistrates, but there had been no opportunity for defense (v. 22). Summary punishment had been meted out to prisoners who had not even been found guilty.

 

ရောမနိုင်ငံသားများဖြစ်လျက်။ ကျွန်ပိုင်ရှင်များသည် အလားတူအကြောင်းပြချက်ကို အခြေခံခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂၁)။ ဤနေရာတွင် ပေါလ်သည် ဆီလပ်ကိုလည်း ရောမနိုင်ငံသားအဖြစ် ထည့်သွင်းပြောဆိုသည်။ ရောမနိုင်ငံသားဖြစ်ကြောင်း မမှန်ကန်စွာ ကြေညာခြင်းသည် သေဒဏ်ပြစ်မှုဖြစ်သည်။ ပေါလ်သည် မြို့အာဏာပိုင်များကို ဤသို့စိန်ခေါ်မှုသည် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်ဦးဆောင်သော ခရစ်ယာန်တစ်ဦးမှသာ ပြုလုပ်နိုင်သည်။ ပေါလ်၏နည်းလမ်းသည် စွပ်စွဲခံရသော ယုံကြည်သူများ၏ ရန်လိုသော ကိုယ်ကိုကိုယ်ခုခံကာကွယ်မှုကို ထောက်ခံခြင်းမဟုတ်ပေ။

Being Romans. The slave masters had based their reasoning on a similar claim (v. 21). Here Paul includes Silas as being a Roman citizen. A false claim to Roman citizenship was a capital offense. The sort of challenge that Paul threw out to the city authorities is one to be made only by a consecrated, Spirit-led Christian. Paul’s method does not sanction belligerent self-defense on the part of accused believers.

 

၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်လာပါစေ။ မာဂျစ်ထရိတ်များသည် တရားစီရင်မှုမပြုဘဲ လူအများရှေ့တွင် ပြစ်ဒဏ်ပေးခဲ့ခြင်းဖြင့် ပြင်းထန်စွာ အမှားကျူးလွန်ခဲ့သည်။ ပေါလ်သည် ၎င်းတို့သည် မတရားပြုမှုအတွက် ကိုယ်တိုင်ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် တောင်းဆိုသည်။ ဤသို့ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဖိလိပ္ပိမြို့၏ သာသနာ့ဝင်သူများ၊ အထူးသဖြင့် ရောမနိုင်ငံသားများအတွက် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဆက်ဆံမှုရရှိစေရန် မျှော်လင့်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ပေါလ်၏ ကိုယ်ပိုင်ဂုဏ်သိက္ခာမဟုတ်ဘဲ၊ ဧဝံဂေလိတရား၏ ဂုဏ်သိက္ခာသည် အန္တရာယ်ရှိခဲ့သည်။

Let them come. The magistrates had grievously erred in publicly punishing a man not judicially condemned. Paul now insists that they personally atone for the injustice. By so doing he may have hoped to ensure better treatment for Philippian converts, many of whom probably were Roman citizens. Not Paul’s personal honor, but that of the gospel, was at stake.

 

၃၈။ ၎င်းတို့သည် ကြောက်ရွံ့ခဲ့သည်။ အကြောင်းကောင်းဖြင့် ကြောက်ရွံ့ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ရောမနိုင်ငံသားကို မတရားပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းသည် မာဂျစ်ထရိတ်များကို ရာထူးမှ ဖယ်ရှားခံရခြင်း၊ သိက္ခာကျဆင်းခြင်းနှင့် အခြားတာဝန်ထမ်းဆောင်နိုင်မှု ဆုံးရှုံးခြင်းသို့ ဦးတည်စေနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ၎င်းတို့၏ ပြဿနာကို အသံတိတ်ဖြေရှင်းရန် အလွန်အမင်း ကြိုးပမ်းမှုကို ရှင်းပြသည်။ သားကောင်များ၏ နိုင်ငံသားဖြစ်မှုကို မသိခဲ့ဟူသော အကြောင်းပြချက်သည် ၎င်းတို့၏ တရားမဝင်လုပ်ရပ်များအတွက် လုံလောက်သော ခုခံမှုမဖြစ်နိုင်ပေ။ ၎င်းတို့သည် ပေါလ်နှင့် ဆီလပ်တို့ကို မတရားပြုမှုအတွက် သတိဖြင့်ဖြေရှင်းရန် ဆွဲဆောင်နိုင်ရုံသာ မျှော်လင့်နိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် ဤသို့ အကြမ်းဖက်စွာ ဆက်ဆံခဲ့သော သူများ၏ ကိုယ်ကျိုးမဖက်သော စရိုက်ကို အနည်းငယ်သာ သိရှိခဲ့သည်။

38. They feared. With good reason, for wrongful punishment of a Roman citizen could have caused the magistrates’ removal, degradation, and inability to hold other positions of responsibility. This explains their oversolicitous efforts to find a quiet solution to their predicament. A plea of ignorance of the victims’ citizenship would not be sufficient defense for their illegal actions. They could only hope to persuade Paul and Silas to accept a discreet settlement for the injustice done them. Little did they know the unselfish character of the men they had so violently mistreated.

 

၃၉။ တောင်းပန်ခဲ့သည်။ ဂရိလို “ပါရာကလီယို” ဟု ခေါ်ပြီး “တောင်းပန်သည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသည် (အခန်းကြီး ၉ ကိုကြည့်ပါ)။ “တောင်းပန်သည်” (RSV) ဟု ဘာသာပြန်ခြင်းမှ ထပ်လောင်းအဓိပ္ပာယ်ရရှိနိုင်သည်။

39. Besought. Gr. parakaleō, ”to entreat“ (see on v. 9). Added significance may be drawn from the translation ”apologized“ (RSV).

 

ခေါ်ဆောင်ထွက်လာခဲ့သည်။ ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန်ကြိုးပမ်းမှုတွင် ၎င်းတို့သည် ပေါလ်နှင့် ဆီလပ်တို့ကို ထောင်မှ ကိုယ်တိုင်လွှတ်ပေးခဲ့သည်။

Brought them out. In an effort to make amends they personally released Paul and Silas from prison.

 

တောင်းဆိုသည်။ ဂရိလို “အဲရိုတာအို” ဟု ခေါ်ပြီး “မေးမြန်းသည်”၊ “တောင်းဆိုသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရှိသော်လည်း၊ တောင်းပန်ခြင်း၊ တောင်းဆိုခြင်းဟု အသုံးပြုနိုင်သည်။ ဤကြိယာ၏ပုံစံသည် မာဂျစ်ထရိတ်များသည် သာသနာပြုသူများအား ဖိလိပ္ပိမှ အသံတိတ်ထွက်ခွာရန် ထပ်ခါတလဲလဲ တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။

Desired. Gr. erōtaō, ”to ask,“ ”to question,“ but also used in the sense of begging, beseeching. The form of the verb implies that the magistrates kept on asking the evangelists to leave Philippi quietly.

 

၄၀။ ၎င်းတို့ထွက်သွားခဲ့သည်။ မာဂျစ်ထရိတ်များ၏ ဆိုးရွားသောအမှားကို ပြသပြီး ဧဝံဂေလိတရားကို လူအများရှေ့တွင် တရားဝင်ခိုင်လုံစေပြီးနောက်၊ သာသနာပြုသူများသည် ထူးခြားသော ကျေးဇူးပြုမှုကို ပြသခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကိုယ်ကျိုးစွဲပြီး ရှက်စရာတောင်းဆိုမှုများ မပြုလုပ်ဘဲ၊ အရာရှိများ၏ တောင်းဆိုချက်ကို အသံတိတ်လက်ခံခဲ့သည်။

40. They went out. When once they had achieved their purpose of showing the magistrates their serious error and vindicating the gospel publicly, the missionaries showed exemplary magnanimity. They made no self-important, embarrassing demands, but quietly acceded to the officials’ request.

 

လီဒီယာ၏အိမ်သို့။ လီဒီယာ၏အိမ်သည် ညီအစ်ကိုများအတွက် တွေ့ဆုံရာနေရာဖြစ်ပြီး၊ သာသနာပြုသူများအတွက် နေထိုင်ရာနေရာလည်းဖြစ်ပုံရသည်။ ၎င်းတို့သည် ခရီးဆက်ရန် သင့်လျော်သည်အထိ သူမနှင့် နေထိုင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Into the house of Lydia. It would appear that Lydia’s house was a meeting place for the brethren, as well as a lodging place for the missionaries. They probably stayed with her until they were fit to travel farther.

 

ညီအစ်ကိုများ။ ၎င်းတို့တွင် လီဒီယာ၏အိမ်သားများနှင့် ထောင်မှူး၏အိမ်သားများ ပါဝင်သည်။

Brethren. These included the household of Lydia and that of the jailer.

 

အားပေးခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် “တိုက်တွန်းခဲ့သည်”။ ၎င်းတို့၏ ဆင်းရဲဒုက္ခခံစားမှုနှင့် ပြန်လည်သက်သာလာမှုကြားတွင်၊ ၎င်းတို့၏ အဓိကစိုးရိမ်မှုသည် ၎င်းတို့ဦးဆောင်ခဲ့သော ခရစ်ယာန်များဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။

Comforted. Or, ”exhorted.“ In the midst of their own suffering and convalescence their chief concern was still with the Christians whom they had brought into the church.

 

ထွက်ခွာသွားခဲ့သည်။ ဇာတ်လမ်းသည် တတိယလူပုဂ္ဂိုလ်ဖြင့် ပိတ်ထားသည့်အတွက်၊ လုကာသည် ဖိလိပ္ပိတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။ တိမောသိသည် မည်သည့်အရာလုပ်ခဲ့သည်ကို အတိအကျမဖော်ပြထားပေ။ သူသည် လုကာနှင့်အတူ ကျန်ရစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်၊ အကြောင်းမှာ အခန်းကြီး ၁၇:၁၄ တွင် ဘီရိုးယားတွင် ဆီလပ်နှင့်အတူ ပြန်လည်ပေါ်ထွက်လာသည်အထိ မတွေ့ရပေ။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ သူသည် ပေါလ်နှင့် ဆီလပ်တို့၏ နောက်ထပ်ခရီးများတွင် လိုက်ပါသွားခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

And departed. Since the narrative is closed in the third person, it is evident that Luke remained at Philippi. What Timothy did is not specifically mentioned. He may have stayed with Luke, since he does not reappear until ch. 17:14, when he is seen in Beroea with Silas. On the other hand, he may have accompanied Paul and Silas in their further travels.

 

လုကာသည် အခန်းကြီး ၂၀:၅ တွင် ဒုတိယ “ကျွန်ုပ်တို့” အပိုင်းစတင်ရာ၌ (အခန်းကြီး ၁၆:၁၀ ကိုကြည့်ပါ) မိမိကိုယ်ကို ထပ်မံထည့်သွင်းဖော်ပြသည်။ သူသည် ပေါလ်သည် တတိယသာသနာပြုခရီးတွင် မက္ကဒိုးနီးယားကို ဖြတ်သွားသည်အထိ (အခန်းကြီး ၂၀:၆) ဖိလိပ္ပိအနီးတွင် ကျန်ရစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ဤခရစ်ယာန်လုပ်သားနှစ်ဦးသည် ခြောက်နှစ်ခန့် ခွဲခွာနေခဲ့ရဖွယ်ရှိသည် (စာမျက်နှာ ၁၀၂ ကိုကြည့်ပါ)။ လုကာသည် ထိုနှစ်များအတွင်း မက္ကဒိုးနီးယားတွင် ဧဝံဂေလိတရားကို ဖြန့်ဝေရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ဖိလိပ္ပိရှိ အသင်းတော်ကို ခိုင်မာသောဦးဆောင်မှုပေးခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်နိုင်သည်။ ပေါလ်ရေးသားခဲ့သော ဖိလိပ္ပိစာတမ်းအရ ဖိလိပ္ပိအသင်းတော်၏ အရည်အသွေးသည် အပြစ်တင်စရာမရှိပေ။ အသင်းတော်သည် ပေါလ်၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်းအတွက် ကျေးဇူးတင်ရှိခဲ့ပြီး၊ ဧည့်ဝတ်ပြုမှုများဖြင့် တမန်တော်ကို ပြန်လည်ပေးဆပ်ရန် ၎င်းတို့၏အကောင်းဆုံးကို ပြုလုပ်ခဲ့သည် (ဖိလိပ္ပိ ၄:၁၄-၁၈၊ နှင့် ဖြစ်နိုင်ချေ ၂ ကောရိန္သု ၁၁:၉)။

Luke again brings himself into the picture in ch. 20:5, where the second ”we“ section begins (see on ch. 16:10). It seems probable that he remained in the vicinity of Philippi (ch. 20:6) until Paul again passed through Macedonia during his Third Missionary Journey. The two Christian workers would thus be separated for some six years (see p. 102). We may well believe that Luke used those years for spreading the gospel in needy Macedonia, and that he gave strong leadership to the church in Philippi. The quality of the Philippian church is beyond reproach, judging from the letter Paul wrote to its members. The church certainly was grateful for Paul’s ministry and did its best to repay the apostle by hospitable acts (Phil. 4:14–18, and possibly 2 Cor. 11:9).

 

 

 

အခန်း ၁၆ အပေါ် ထပ်လောင်းမှတ်ချက်

additional note on chapter 16

 

လုကာ၏ တမန်တော်များ၏အကျင့် ၁၆:၆-၈ တွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်သည် နှစ်ခုသော ဆက်စပ်ပြဿနာများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ပထမပြဿနာသည် အာရှမိုင်နား အလယ်ပိုင်းရှိ ပေါလု၏ ခရီးလမ်းကြောင်းနှင့် သက်ဆိုင်ပြီး၊ ဒုတိယပြဿနာသည် ဂါလတိယဘုရားကျောင်းများ၏ အမှတ်အသားနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ဤပြဿနာနှစ်ခုကို လေ့လာရာတွင် မြောက်ဂါလတိယသီအိုရီနှင့် တောင်ဂါလတိယသီအိုရီများ ဖြစ်ပေါ်လာသည်။ တောင်ဂါလတိယသီအိုရီ၏ အဓိကထောက်ခံသူ ဆာဝီလျံရမ်ဆေးသည် ပေါလု၏ ဂါလတိယသို့ရေးသော စာတစ်စောင်သည် ပထမသာသနာပြုခရီးစဉ်အတွင်း တောင်ဂါလတိယတွင် တည်ထောင်ခဲ့သော ဘုရားကျောင်းများသို့ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆသည်။ ဂျေ.ဘီ.လိုက်ဖုတ်၊ ကာဆော့ပ်လိတ်ခ် နှင့် အခြားသူများကမူ ဤစာသည် ဒုတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်အတွင်း မြောက်ဂါလတိယတွင် ပေါလု၏ ဓမ္မအမှုတော်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ဘုရားကျောင်းများသို့ ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယုံကြည်ကြသည်၊ ယင်းကို အခန်းကြီး ၆-၈ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤပြဿနာများအတွက် နောက်ဆုံးအဖြေတစ်ခုသည် မဖြစ်နိုင်ပေ၊ သို့သော် ဤအခန်းကျမ်းပိုဒ်တွင် အဓိကစကားစုများကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းဖြင့် ပြဿနာများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ နားလည်နိုင်သည်-

Luke’s narrative in Acts 16:6–8 gives rise to two closely related problems. The first concerns Paul’s route through central Asia Minor, the second deals with the identity of the Galatian churches. A study of these two questions has resulted in the formation of the North and South Galatian theories. Sir William Ramsay, the chief proponent of the southern theory, holds that Paul’s epistle to the Galatians was addressed to churches that had been founded in South Galatia during the First Missionary Journey. J. B. Lightfoot, Kirsopp Lake, and others believe that the epistle was written to churches that had sprung up as a result of Paul’s ministry in North Galatia during his Second Missionary Journey, as recorded in vs. 6–8. A final answer to these problems may not be possible, but a clearer understanding of the issues involved may be gained by considering certain key phrases in the passage:

 

၁. “ဖရူဂျီယာနှင့် ဂါလတိယဒေသ” (အခန်းကြီး ၆)။ ဂရိဘာသာဖြင့် “Phrugia kai Galatikē chōra” ဟု ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းကို စကားလုံးအလိုက် ဘာသာပြန်ပါက “ဖရူဂျီယာနှင့် ဂါလတိယဒေသ” ဟု ဆိုလိုသည်။ ဤစကားစုအဓိပ္ပာယ်နှင့်ပတ်သက်၍ ပညာရှင်များကြားတွင် အငြင်းပွားမှုများစွာ ရှိခဲ့ပြီး ယနေ့ထိတိုင် ကွဲပြားသော အမြင်များရှိနေသည်။ သို့သော် သဒ္ဒါဗျည်းနှင့် ဆက်စပ်အကြောင်းအရာဆိုင်ရာ သက်သေများ၏ အလေးချိန်သည် လုကာသည် ဤတွင် ဆက်စပ်နီးကပ်သော ဒေသများဖြစ်သည့် ဖရူဂျီယာနှင့် ဂါလတိယလူမျိုးများ နေထိုင်ရာ မတိကျသော ဧရိယာတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုနေသည်ဟု အကြံပြုသည်။ ဖရူဂျီယာ၏ သမိုင်းကို အနှစ်နှစ်ထောင်မတိုင်မီ ဘီစီ ဒုတိယထောင်စုနှစ်မှ စတင်ပြန်လည်ခြေရာခံနိုင်ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် Balkan ဒေသမှ ဖရူဂျီယာလူမျိုးများသည် အာရှမိုင်နားအနောက်ပိုင်းရှိ ဟိတ္တိလူမျိုးများကို အနိုင်ယူပြီး ၎င်းတို့၏ လူမျိုးစုဒေသကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် အနှစ်တစ်ထောင်ခန့်အကြာ ဘီစီ ၂၇၈ တွင်၊ ဂေါလလူမျိုးများသည် အာရှမိုင်နားသို့ မြောက်ဘက်မှ ဝင်ရောက်လာပြီး ဖရူဂျီယာ၏ ကျန်ရှိသောနယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်ကာ နောက်ပိုင်းတွင် ဂါလတိယဟု လူသိများလာသော အခြေတည်ရာကို ချမှတ်ခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၆ ကို ကြည့်ပါ)။ လုကာ၏ ခေတ်တွင် ရောမပြည်နယ် ဂါလတိယသည် အာရှမိုင်နား အလယ်ပိုင်းကို မြောက်မှတောင်သို့ ဖြတ်သန်းပြီး၊ ဂါလတိယဟု စစ်မှန်စွာ မသတ်မှတ်နိုင်သော နယ်မြေများကိုပါ အကျုံးဝင်သည်။ လုကာသည် ဤနိုင်ငံရေးခွဲခြားမှုကို ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ကြောင်း ၎င်း၏ “chōra” ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုခြင်းမှ သိရှိနိုင်သည်၊ ၎င်းစကားလုံးသည် “မြေ”၊ “နိုင်ငံ”၊ “ဒေသ” ဟု လျော့ရဲစွာ အသုံးပြုပြီး တိကျသော နိုင်ငံရေးနယ်မြေများကို သတ်မှတ်ရာတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းမဟုတ်ပေ။ ထို့ကြောင့်၊ ဒါဘီ၊ လစ္စထရာ၊ အိုင်ကိုနီယမ် နှင့် လိုင်ကောနီယာ၏ အခြားမြို့များသို့ သွားရောက်ပြီးနောက် (အခန်းကြီး ၁၆:၁-၄၊ အခန်းကြီး ၁၄:၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ပါ; ပေါလု၏ ဒုတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်ကို ကြည့်ပါ)၊ ပေါလုနှင့် အဖွဲ့သည် အနောက်ဘက်သို့ ဖရူဂျီယာသို့ သွားရောက်ပြီး မြောက်ဘက်သို့ ဒေသခံများက ဂါလတိယဟု သိကြသော ဒေသသို့ သွားရောက်ခဲ့သည်ဟု ဖြစ်နိုင်သည်။ ဤဒေသများတွင် ၎င်းတို့သည် ယုံကြည်သူများထံသို့ သတင်းကောင်းကို ဟောပြောခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဂါလတိယဘုရားကျောင်းများအဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာသော ယုံကြည်သူအုပ်စုများကို တည်ထောင်ခဲ့သည် (တမန်တော်များ၏အကျင့် ၂၀၇, ၂၀၈)။ ပေါလု၏ ခရီးစဉ်များကို ကြည့်ပါ။

1. “Phrygia and the region of Galatia” (v. 6). Gr. Phrugia kai Galatikē chōra, which may be literally translated, “Phrygia and Galatian region.” Much discussion has centered on the meaning of this phrase, and divergent views are still held by scholars. The weight of grammatical and contextual evidence, however, seems to suggest that Luke was here referring to two closely related districts—Phrygia, and a less well-defined area inhabited by Galatians. The history of Phrygia can be traced back to the second millennium b.c., when Phrygian invaders poured in from the Balkans, overcame a section of the Hittite people in western Asia Minor, and established their own ethnic district. About a millennium later, in 278 b.c., the Gauls entered Asia Minor from the north and swept over what remained of Phrygia and laid the foundations of what was later known as Galatia (see on v. 6). In Luke’s day the Roman province of Galatia spanned central Asia Minor in a north to south direction, and included areas that were not Galatia in any true sense of the term. That Luke was not referring to this political division may be inferred from his use of the word chōra, which was loosely employed to denote “land,” “country,” “region,” and was not a technical term used to define specific political areas. Thus it seems probable that, after visiting Derbe, Lystra, Iconium, and other cities of Lycaonia (ch. 16:1–4; cf. ch. 14:6; see Paul’s Second Missionary Tour), Paul’s company went westward into Phrygia, and northward into a region that was locally known as Galatia. In both areas they would preach the good news to the heathen inhabitants, and thus establish groups of believers that developed into the Galatian churches (AA 207, 208). See The Journeys of Paul.

 

၂. “အာရှ.” ဤဝေါဟာရတွင် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များစွာရှိသော်လည်း၊ ဤအခြေအနေတွင် ၎င်းတို့ကို နှစ်ခုသို့ ရိုးရှင်းစွာ လျှော့ချနိုင်သည်- (၁) အာရှမိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၏ အနောက်ဖျားပိုင်းကို လွှမ်းခြုံထားသော ရောမပြည်နယ် အာရှ၊ (၂) အီဂျီယန်ပင်လယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းတွင် တည်ရှိသော ထိုပြည်နယ်၏ ကမ်းရိုးတန်းဒေသ၊ ထိုနေရာတွင် ဧဖက်ရုမြို့၊ စမီးနာမြို့၊ ပါဂါမမြို့နှင့် လောဒိကျမြို့စသည့် ဂရိမြို့များ ရှိသည် (ဗျာဒိတ် ၁-၃ ကို ကြည့်ပါ)။ လုကာ၏ ရည်ညွှန်းချက်မှာ ဤနှစ်ခုအနက် မည်သည့်အဓိပ္ပာယ်ကို ဆိုလိုသည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်ကြိုးစားသောအခါ၊ ဇာတ်ကြောင်းတွင် ရှင်းလင်းရန်လိုအပ်သော သဒ္ဒါဆိုင်ရာ အချက်တစ်ခုနှင့် ရင်ဆိုင်ရသည်။ ဓမ္မသစ်ကျမ်း ၁၆:၆ ရှိ ဂရိစာဖွဲ့စည်းပုံသည် ရှင်ပေါလုနှင့် သူ၏အဖော်များသည် အာရှတွင် နှုတ်ကပတ်တော်ဟောပြောခြင်းကို ဝိညာဉ်တော်မှ တားမြစ်ခံရသောကြောင့် ဖြူဂျီးယားနှင့် ဂလာတိဒေသသို့ သွားခဲ့သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနိုင်သည် (အခန်းကြီး ၆ ကို ကြည့်ပါ)။ ဤတားမြစ်ချက်သည် ၎င်းတို့တည်ထောင်ပြီးသော အသင်းတော်များရှိရာ မြို့များဒေသမှ ထွက်ခွာမသွားမီ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ “ဂလာတိ” ဟူသော ဝေါဟာရသည် ဤနေရာတွင် ကွဲပြားသောဒေသတစ်ခုကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့ယခင်လုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဒေသမှ အာရှသို့ ဖြတ်သန်းရန် စီစဉ်ထားသည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင် “အာရှ” သည် ၎င်းတို့လည်ပတ်ခဲ့သော မြို့များနှင့် နီးကပ်စွာတည်ရှိသော ပြည်နယ်ကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည် (အခန်းကြီး ၁၊ ၂၊ ၄ ကို ကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် ထရိုအာသ်သို့သွားရာလမ်းတွင် အာရှပြည်နယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၈) ဟူသော ကန့်ကွက်ချက်ကို ဝိညာဉ်တော်၏ ညွှန်ကြားချက်သည် အာရှတွင် နှုတ်ကပတ်တော်ဟောပြောခြင်းကို တားမြစ်သော်လည်း၊ ထိုဒေသမှ ဖြတ်သန်းသွားခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းမရှိဟု ရှင်းပြခြင်းဖြင့် ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ လောဒိကျသည် ဂရိမြို့များအနက် အရှေ့ဘက်ဆုံးတွင်ရှိပြီး၊ ခရီးသွားများနှင့်လည်း နီးကပ်စွာတည်ရှိသည် (ရှင်ပေါလု၏ ခရီးစဉ်များကို ကြည့်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် ရှင်ပေါလုသည် ထိုဒေသသို့ လည်ပတ်ရန် စီစဉ်ထားနိုင်သည်။ သူသည် ဘာသာစကားကန့်သတ်ချက်ကြောင့် သူကိုယ်တိုင်အသုံးမပြုနိုင်သော ဘာသာစကားများဖြင့် စကားပြန်များမှတစ်ဆင့် ဧဝံဂေလိတရားပေးရန်ထက် ဂရိစကားပြောဒေသများတွင် ဟောပြောရန် ပုံမှန်စီစဉ်ထားပုံရသည်။ ထို့ပြင်၊ ၎င်းတို့လမ်းကြောင်းမည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ ဤအခါသမယတွင် ထိုဂရိမြို့များကို ဖြတ်သန်းမသွားခဲ့သည်မှာ သေချာသည်၊ ထို့ကြောင့် ဒုတိယရွေးချယ်မှုသည် လက်ခံနိုင်ဖွယ်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ခုပေးသည်။ ဤအချက်ကို အခန်းကြီး ၂:၉၊ ၁၀ က ထောက်ခံပြီး၊ အာရှနှင့် ဖြူဂျီးယားသည် သီးခြားဒေသများဖြစ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာဖော်ပြသည်၊ သို့သော် ရောမပြည်နယ် အာရှတွင် ဖြူဂျီးယား၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပါဝင်သည်မှာ သေချာသည်။ ထို့ကြောင့် ဧဝံဂေလိသမားများသည် အာရှပြည်နယ်၏ အရှေ့ဘက်နယ်နမိတ်များကို ဟောပြောခြင်းမပြုဘဲ ဖြတ်သန်းသွားခြင်းဖြင့် သို့မဟုတ် အီဂျီယန်ကမ်းရိုးတန်းမှ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ပျံ့နှံ့သော ဂရိလူဦးရေထူထပ်သော မြို့ပြဒေသသို့ မသွားခြင်းဖြင့် ဘုရားသခင်၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ဖြည့်ဆည်းခဲ့သည်။

2. “Asia.” There are several possible interpretations of this term, but in this setting they may be reduced to two: (1) the Roman province of Asia, which covered the western extremity of the Asia Minor peninsula; (2) the coastal area of that province, bordering on the eastern shores of the Aegean Sea, wherein were Greek cities such as Ephesus, Smyrna, Pergamum, and Laodicea (cf. Rev. 1–3). When trying to decide which of these two is indicated by Luke, we confront a grammatical point in the narrative that needs to be made clear. The Greek construction in Acts 16:6 may be understood to imply that Paul and his companions went into Phrygia and the Galatian region because they had been forbidden by the Spirit to preach in Asia (see on v. 6). This would place the prohibition before they left the area of the cities in which they had already established churches, and would indicate that “Galatia,” as used here, refers to a different area. On this interpretation, they would have planned to pass from the area of their previous labors into Asia. In this case “Asia” could refer to the province, since its border lay near to the cities they had just visited (vs. 1, 2, 4). The objection that they subsequently passed through the province of Asia in going to Troas (v. 8) may be met by explaining that the Spirit’s instruction, while restraining them from preaching the word in Asia (v. 6), did not prohibit them from passing through the area. On the other hand, Laodicea, the most easterly of the Greek cities, also lay near the travelers (see The Journeys of Paul), and Paul may have cherished a plan to visit that area. Because he was limited by language his regular plan appears to have been to preach in Greek-speaking areas rather than to attempt the task of giving the gospel through interpreters in tongues that he himself could not use. Furthermore, whatever the exact route that he subsequently took, he certainly did not pass through those Greek cities on this occasion, so the second of the alternatives gives an acceptable interpretation. This is favored by ch. 2:9, 10, which makes it clear that Asia and Phrygia are separate areas, whereas the Roman province of Asia undoubtedly included part of Phrygia. The evangelists therefore fulfilled the divine injunction either by passing through the eastern borders of the Roman province of Asia without stopping to preach, or else by not going into the thickly populated Greek urban area that spread inland from the Aegean coast.

 

၃. “မြူစီယာ” (အခန်းကြီး ၇)။ ၎င်းသည် အာရှမိုင်းနားကျွန်းဆွယ်၏ အနောက်မြောက်ဖျားပိုင်းဖြစ်ပြီး၊ မြောက်ဘက်တွင် ဟယ်လစ်ပေါင့်နှင့် ပရိုပေါင်တစ် (မာမာရာပင်လယ်)၊ အနောက်ဘက်တွင် အီဂျီယန်ပင်လယ်နှင့် နယ်နိမိတ်ထိစပ်နေသည်။ ၎င်းသည် အာရှပြည်နယ်၏ နယ်နမိတ်အတွင်း တည်ရှိသည်။ လုကာသည် “ကာတာ တန် မြူစီယန်” ဟူသော စကားစုကို အသုံးပြုပြီး၊ ၎င်းကို “မြူစီယာ၏ဆန့်ကျင်ဘက်” ဟု ဘာသာပြန်နိုင်သည်၊ ၎င်းသည် မြူစီယာသို့ အမှန်တကယ်မဝင်ဘဲ အနီးတစ်ဝိုက်တွင် ရှိနေကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ရှင်ပေါလုသည် မြူစီယာ၏ အရှေ့ဘက်တွင် တည်ရှိသော ဘီသီနီယာသို့ ဝင်ရောက်ရန် ဆန္ဒရှိခဲ့သည်ဟူသော ဖော်ပြချက်နှင့် သဟဇာတဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ခရစ်ယာန်အဖွဲ့သည် ဖြူဂျီးယားနှင့် ဂလာတိဒေသမှ အနောက်သို့လာရောက်ပြီး၊ ဘီသီနီယာနှင့် မြူစီယာ၏ ဆုံမှတ်နီးသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ပထမဦးစွာ ဘီသီနီယာတွင် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောရန် ရည်ရွယ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ဝိညာဉ်တော်သည် ထပ်မံ၍ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ပြီး၊ ဘီသီနီယာသို့ဝင်ရောက်ခြင်းကို တားမြစ်ခံရသဖြင့် အဖွဲ့သည် အနောက်သို့လှည့်ကာ မြူစီယာ၏ တောင်ဘက်နယ်နမိတ်အနီးကို ဖြတ်သန်းသွားကာ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်း၏ အဓိကဆိပ်ကမ်းဖြစ်သော ထရိုအာသ်သို့ လမ်းခရီးတွင် ထိုဒေသသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သည်။

3. “Mysia” (v. 7). This was the extreme northwest promontory of Asia Minor, bordering on the Hellespont and Propontis (Sea of Marmara) to the north and the Aegean to the west. It lay within the boundaries of the province of Asia. Luke employs the phrase kata tēn Musian, which may be translated, “opposite to Mysia,” showing that he was in the vicinity of Mysia without having actually entered it. This harmonizes with the statement that Paul wished to enter Bithynia, adjacent to Mysia on the east. It would appear, then, that the Christian party had come west from Phrygia and the Galatian region near to the junction of Bithynia and Mysia, with the intention of first evangelizing Bithynia. Once again, however, the Spirit intervenes, entrance into Bithynia is forbidden, and the party turns westward, passing near the southern borders of Mysia and ultimately entering that district on their way to its chief port, Troas.

 

ယခုအခါ ဂလာတိပြဿနာကို အာရုံစိုက်နိုင်သည်။ တောင်ဂလာတိသီအိုရီကို ယုံကြည်သူများက ၎င်းတို့သည် ပထမဆုံးသာသနာပြုခရီးစဉ်အတွင်း ရှင်ပေါလု၏ ပီဆီဒီယန်အန္တိအုတ်မြို့၊ အိုင်ကိုနီယမ်မြို့၊ လုတ်စထရာမြို့နှင့် ဒါဘီမြို့တို့တွင် လုပ်ဆောင်မှုများသည် ဂလာတိပြည်နယ်၏ နယ်နမိတ်အတွင်း တည်ရှိသောကြောင့် “ဂလာတိ” ဟုခေါ်ဆိုနိုင်သော အသင်းတော်များကို တည်ထောင်ခဲ့သည်ဟု ယူဆသည်။ သို့သော် ဤသီအိုရီသည် လုကာ၏ ဂရုတစိုက်သုံးသည့် ဘာသာစကားနှင့် သဟဇာတဖြစ်ရန် ခက်ခဲသည်။ သူသည် ပီဆီဒီယန်အန္တိအုတ်ကို (အခန်းကြီး ၁၃:၁၄ ကို ကြည့်ပါ)၊ အိုင်ကိုနီယမ်ကို မည်သည့်နိုင်ငံရေးဒေသတွင်မှ မဖော်ပြထားပေ (အခန်းကြီး ၁၃:၅၁၊ ၁၄:၁)၊ လုတ်စထရာနှင့် ဒါဘီကို လီခါအိုနီယန်မြို့များအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည် (အခန်းကြီး ၁၄:၆)။ ၎င်းတို့အနက်မည်သည့်မြို့ကိုမျှ ဂလာတိနှင့် မချိတ်ဆက်ထားပေ။ အခြားတစ်ဖက်တွင်၊ သူသည် ဒုတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်တွင် “ဂလာတိ” ကို မိတ်ဆက်ပြီး၊ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သော ဒေသများနှင့် သီးခြားထားပုံရသည်။ ယခင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ရှင်ပေါလုသည် လီခါအိုနီယာမှ ထွက်ခွာပြီး ဖြူဂျီးယားသို့ သွားခဲ့ပြီး၊ ဖြူဂျီးယားသည် ဂလာတိနှင့် ကွဲပြားသော ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၆:၆၊ ၁၈:၂၃)၊ သို့သော် ၎င်းနှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် “ဂလာတိ၏ အသင်းတော်များ” (ဂလာတိ ၁:၂) သည် ရှင်ပေါလုသည် ဖြူဂျီးယားမှ ထွက်ခွာပြီးနောက် ဘီသီနီယာနှင့် မြူစီယာ၏ နယ်နမိတ်သို့ မရောက်မီ တည်ထောင်ခဲ့သော အသင်းတော်များဖြစ်ဖွယ်ရှိသည်။ မြောက်ဂလာတိသီအိုရီကို ထောက်ခံသူအချို့က ရှင်ပေါလု၏ ခရီးစဉ်များသည် ဂလာတိပြည်နယ်၏ မြောက်ဘက်ဒေသများသို့၊ မြို့တော်ဖြစ်သော အန်ကီရာ (ယခုခေတ် အန်ကာရာ) အနီးသို့ တိုးချဲ့သွားသည်ဟု ယူဆသည်။ ထိုကဲ့သို့ တိုးချဲ့မှုသည် ဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ မလိုအပ်ပေ။ ရှင်ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ဘီသီနီယာ၏ တောင်ဘက်အနီးတစ်ဝိုက်ဒေသသို့ ကန့်သတ်ထားရန် ကျိုးနပ်သည်။ ၎င်းသည် မြောက်ဂလာတိသီအိုရီ၏ ပြင်ဆင်ထားသော ဗားရှင်းတစ်ခုကို လက်ခံကျင့်သုံးရန် ဦးတည်သည်။ ဤပြဿနာအပေါ် ထင်မြင်ချက်ကွဲလွဲမှုသည် ဓမ္မသစ်ကျမ်း၏ စစ်မှန်မှုအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ခြင်းမရှိပေ။ သို့သော်၊ ရှင်ပေါလုသည် ၎င်း၏ ဂလာတိဩဝါဒစာကို ရေးသားပေးပို့ခဲ့သော အသင်းတော်များ၏ တည်နေရာကို တတ်နိုင်သမျှ ရှင်းလင်းစွာ သိရှိထားရန် အကျိုးရှိသည်။

Attention may now be focused upon the Galatian problem. Those who hold the South Galatian theory believe that during the First Missionary Journey, Paul’s work in and around the cities of Pisidian Antioch, Iconium, Lystra, and Derbe established churches that might legitimately be called “Galatian,” since they all lay within the boundaries of the Roman province of Galatia. But this theory is difficult to harmonize with Luke’s careful language. He speaks of Pisidian Antioch (see on ch. 13:14); he refrains from locating Iconium in any political area (chs. 13:51; 14:1); and he specifically identifies Lystra and Derbe as Lycaonian cities (ch. 14:6). Nowhere does he link any of these cities with Galatia. On the other hand, he does introduce “Galatia” in the Second Missionary Journey, and apparently keeps it distinct from any previously mentioned area. As has already been shown, Paul left Lycaonia and went into Phrygia, a district which is differentiated from Galatia (chs. 16:6; 18:23), though possibly in close association with it. It therefore seems probable that “the churches of Galatia” (Gal. 1:2) were those established by the apostle after he left Phrygia and before he reached the borders of Bithynia and Mysia. Some advocates of the North Galatian theory would extend Paul’s travels into the northern districts of the province of Galatia, around the capital city of Ancyra (modern Ankara). Such an extension is possible, but not necessary. It is reasonable to limit Paul’s work to an area immediately south of Bithynia. This leads to the adoption of a modified version of the North Galatian theory. The divergence of opinion on this problem is not vital to the integrity of the book of Acts. However, it is profitable to have as clear an idea as possible of the location of the churches to which Paul wrote his impassioned Galatian epistle.

 

ရှင်ပေါလု၏ ထရိုအာသ်သို့ ရောက်ရှိမှုနှင့်အတူ ၎င်း၏ လမ်းကြောင်းနှင့်ပတ်သက်သော မသေချာမှုများ ပျောက်ကွယ်သွားသည်။ ဒုတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်၏ အဓိကနှင့် အများဆုံးအကျိုးရှိသော အပိုင်းသည် ၎င်းရှေ့တွင် ရှိနေပြီး၊ ဥရောပသည် ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံရယူရန် ဖြစ်လာတော့မည်ဖြစ်သည်။

With the apostle’s arrival at Troas, uncertainty concerning his route disappears. The major and most fruitful part of his Second Missionary Journey lies before him, and Europe is about to receive the gospel.

ellen g. white comments

1 AA 184

1–3 AA 203

1–40 AA 202-220

3 AA 204

4, 5 AA 206

5 AA 402

6 AA 207

9 CS 56; GW 465; TM 43; 3T 39, 404; 4T 156; 5T 732; 6T 27; 8T 16; 9T 46, 49

9–12 AA 211

13–18 AA 212

14 SL 15

16 GC 516

16, 17 EW 203

17 AA 216

18–28 EW 204

19–24 AA 213

19–25 3T 406

24–34 AA 426

25 AA 214; MB 35

25, 26 ML 20

26, 27 AA 215

28 Ed 66; SR 312

28–30 AA 216

30 AA 208, 329; COL 112, 231; CSW 114; DA 104; Ev 248; EW 205, 234; GC 369, 518; MH 120; MM 31, 191; PK 435; SR 359; 1T 450, 705; 2T 289; 3T 32; 4T 178, 401; 6T 88; 7T 72, 159

31–39 AA 217; EW 205

35, 36 AA 214

40 AA 218