တမန်တော်ဝတ္ထု 18

 

အခန်းကြီး - ၁၈

chapter 18

 

၃ ပေါလုသည် မိမိလက်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ကာ ကောရိန္သုမြို့၌ တစ်ပါးအမျိုးသားများအား ဟောပြောသည်။ ၉ ထာဝရဘုရားသည် ရူပါရုံတစ်ခုဖြင့် သူ့ကို အားပေးသည်။ ၁၂ သူသည် ဒုတိယအုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂါလိယုရှေ့တွင် စွပ်စွဲခံရသော်လည်း လွှတ်မြှောက်ခံရသည်။ ၁၈ ထို့နောက် မြို့တစ်မြို့မှ တစ်မြို့သို့ သွားလာရင်း တပည့်များကို အားပေးအားထုတ်သည်။ ၂၄ အာပေါလုသည် အာကူလနှင့် ပြစ္စလာတို့ထံမှ ပို၍ ပြည့်စုံစွာ သွန်သင်ခံရပြီး၊ ၂၈ ခရစ်တော်ကို အလွန်ထိရောက်စွာ ဟောပြောသည်။

3 Paul laboureth with his hands, and preacheth at Corinth to the Gentiles. 9 The Lord encourageth him in a vision. 12 He is accused before Gallio the deputy, but is dismissed. 18 Afterwards passing from city to city he strengtheneth the disciples. 24 Apollos, being more perfectly instructed by Aquila and Priscilla, 28 preacheth Christ with great efficacy.

 

 

၁-၃ (၂ ကောရိန္သု ၁၀:၁, ၇, ၈၊ အက်ဖရိမ်ဒဗျူဂျီ ၏ အုပ်ကြွယ်မှုကို တမန်တော် ၂၀:၁၇-၃၅ တွင်ကြည့်ပါ)။ အလုပ်လုပ်နည်းများနှင့်ပတ်သက်၍ တမန်တော်များ၏ အကြံဉာဏ်ပေးမှု။—ပေါလုသည် ကောရိန္သုသို့ရောက်သောအခါ အာကူလထံမှ အလုပ်တောင်းခံခဲ့သည်။ တမန်တော်များသည် အတူတကွ အကြံဉာဏ်ပေးပြီး ဆုတောင်းကာ၊ ဗဟုသုတမရှိခြင်းကြောင့် သေဆုံးနေသော ဝိညာဉ်များအတွက် စိတ်မပါဝင်စွဲသော ချစ်ခြင်းမေတ္တာဖြင့် ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ ပေါလုသည် တဲထိုးလုပ်ငန်းဖြင့် အလုပ်လုပ်ပြီး၊ သူ၏ အလုပ်ဖော်များအား ၎င်းတို့၏လက်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ရန် သင်ကြားခဲ့သည်၊ သို့မှသာ အရေးပေါ်အခြေအနေတွင် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ထောက်ပံ့နိုင်စေရန်ဖြစ်သည်။ သူ၏ ဓမ္မအမှုထမ်းအချို့က ထိုသို့သော လုပ်ဆောင်မှုသည် မလျော်ကန်ကြောင်း ပြောကာ၊ ဤသို့လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြင့် ဧဝံဂေလိဓမ္မအမှုထမ်းများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဩဇာအာဏာဆုံးရှုံးမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဒုတိယ ကောရိန္သု အခန်းကြီး ၁၀ တွင် ပေါလုရင်ဆိုင်ရသော အခက်အခဲများနှင့် သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုကို ခုခံကာကွယ်ပုံကို မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် ပေါလုအား အထူးဂုဏ်ပြုမှုပေးခဲ့သည်။ သူ့အား အထောက်အထားများ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ အလေးအနက်ထားရမည့် တာဝန်ကြီးတစ်ခုကို ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် တမန်တော်က ဤသို့ရေးသားခဲ့သည်၊ “ငါပေါလုကိုယ်တိုင်သည် သင်တို့အား ခရစ်တော်၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုဖြင့် တောင်းပန်သည်၊ ငါသည် သင်တို့ထံတွင် ရှိနေစဉ် နှိမ့်ချသူဖြစ်သည်”—အကြောင်းမှာ သူသည် စက်ပိုင်းဆိုင်ရာ အလုပ်လုပ်ရန် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်—“သို့သော် မရှိသည့်အခါ သင်တို့အား ရဲရင့်စွာ ပြောဆိုသည်” [၂ ကောရိန္သု ၁၀:၇, ၈ ကို ကိုးကားသည်] (အာအိစျီ မတ်လ ၆, ၁၉၀၀)။

1–3 (2 Cor. 10:1, 7, 8; see EGW on Acts 20:17–35). The Apostles Counseled Over Methods of Labor.—When Paul came to Corinth, he solicited work from Aquila. The apostles counseled and prayed together, and decided that they would preach the gospel as it should be preached, in disinterested love for the souls who were perishing for lack of knowledge. Paul would work at tentmaking, and teach his fellow laborers to work with their hands, so that in any emergency they could support themselves. Some of his ministering brethren presented such a course as inconsistent, saying that by so doing they would lose their influence as ministers of the gospel. The tenth chapter of Second Corinthians records the difficulties Paul had to contend with, and his vindication of his course. God had placed special honor upon Paul. He had given him his credentials, and had laid upon him weighty responsibility. And the apostle writes, “I Paul myself beseech you by the meekness and gentleness of Christ, who in presence am base among you,”—because he humbled himself to do mechanical work—“but being absent am bold toward you” [2 Cor. 10:7, 8 quoted] (RH March 6, 1900).

 

(အခန်းကြီး ၂၀:၃၃, ၃၄၊ ၁ သက်သာလောနိတ်များ ၂:၉၊ ၂ သက်သာလောနိတ်များ ၃:၈)။ ပေါလုသည် သူ၏ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည်။—ပေါလုသည် … ၎င်းတို့ [အာကူလနှင့် ပြစ္စလာ] နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ငယ်ရွယ်စဉ်က တဲထိုးလုပ်ငန်းကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ ထိုရာသီဥတုပူသော ဒေသတွင် တဲများကို များစွာအသုံးပြုခဲ့သည်၊ သူသည် ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်ထောက်ပံ့မှုအတွက် ဤလုပ်ငန်းကို လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ …

(Ch. 20:33, 34; 1 Thess. 2:9; 2 Thess. 3:8.) Paul Restored to His Trade.—Paul … abode with them [Aquila and Priscilla]; and having in his youth learned their trade of making tents, which were much used in that warm climate, he worked at this business for his own support. …

 

ပေါလုသည် ပညာတတ်သူဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ပါရမီနှင့် ထူးချွန်သော စကားပြောနိုင်စွမ်းကြောင့် လေးစားခံရသည်။ သူသည် သူ၏ နိုင်ငံသားများက ဆန်ဟဒရင်အဖွဲ့ဝင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခံရပြီး၊ ထူးခြားသော စွမ်းရည်ရှိသည့် ရဗ္ဗိတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ၏ ပညာရေးသည် အသုံးဝင်သော ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းတစ်ခုတွင် အလုပ်သင်မပြီးဆုံးမချင်း ပြည့်စုံသည်ဟု မယူဆခဲ့ပေ။ သူသည် လက်ဖြင့် အလုပ်လုပ်ကာ ကိုယ်တိုင်ထောက်ပံ့နိုင်သည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ လက်များသည် သူ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့ကြောင်း မကြာခဏ ကြေငြာခဲ့သည်။ သူသည် သူစိမ်းမြို့တစ်မြို့တွင် ရှိနေစဉ် မည်သူထံမှမျှ အကူအညီမတောင်းခံခဲ့ပေ။ ခရစ်တော်၏ အကြောင်းအမှုကို တိုးတက်စေရန် သူ၏ ရန်ပုံငွေများ ကုန်ဆုံးသွားသောအခါ၊ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းရန် သူ၏ ကုန်သွယ်လုပ်ငန်းသို့ ပြန်လည်အားကိုးခဲ့သည် (အယ်လ်ပီ ၉၉, ၁၀၀)။

Paul was highly educated, and was admired for his genius and eloquence. He was chosen by his countrymen as a member of the Sanhedrim, and was a rabbi of distinguished ability; yet his education had not been considered complete until he had served an apprenticeship at some useful trade. He rejoiced that he was able to support himself by manual labor, and frequently declared that his own hands had ministered to his necessities. While in a city of strangers, he would not be chargeable to anyone. When his means had been expended to advance the cause of Christ, he resorted to his trade in order to gain a livelihood (LP 99, 100).

 

သူသည် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့သော်လည်း၊ နေ့အခါတွင် ခရစ်တော်၏ အကြောင်းအမှုကို ဆောင်ရွက်ရင်း အလုပ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ညအခါ၌ အချိန်များစွာ၊ တစ်ခါတစ်ရံ တစ်ညလုံး အလုပ်လုပ်ကာ၊ သူ၏ ကိုယ်ပိုင်နှင့် အခြားသူများ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည် (ဝိုင်အိုင် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၇, ၁၉၀၂)။

Although feeble in health, he [Paul] labored during the day in serving the cause of Christ, and then toiled a large part of the night, and frequently all night, that he might provide for his own and others’ necessities (YI Feb. 27, 1902).

 

လက်မှုပညာရှင်တစ်ဦး။—တစ်ပါးအမျိုးသားများထံသို့ တမန်တော်ကြီး ပေါလုသည် တဲထိုးလုပ်ငန်းကို သင်ယူခဲ့သည်။ တဲထိုးလုပ်ငန်းတွင် အဆင့်မြင့်နှင့် အနိမ့်ကျသော အကိုင်းအခက်များ ရှိခဲ့သည်။ ပေါလုသည် အဆင့်မြင့်အကိုင်းအခက်များကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ အခြေအနေလိုအပ်သောအခါ သာမန်အကိုင်းအခက်များတွင်လည်း အလုပ်လုပ်နိုင်ခဲ့သည်။ တဲထိုးလုပ်ငန်းသည် အခြားအလုပ်အချို့ကဲ့သို့ လျင်မြန်စွာ ဝင်ငွေမရရှိခဲ့ပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ ပေါလုသည် သူ၏ လိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် အလွန်ချွေတာစွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့ရသည် (အာအိစျီ မတ်လ ၆, ၁၉၀၀)။

A Skilled Workman.—Paul, the great apostle to the Gentiles, learned the trade of tentmaking. There were higher and lower branches of tentmaking. Paul learned the higher branches, and he could also work at the common branches when circumstances required. Tentmaking did not bring returns so quickly as some other occupations, and at times it was only by the strictest economy that Paul could supply his necessities (RH March 6, 1900).

 

ပညာပေးသူတစ်ဦး။—ပေါလုသည် ပညာပေးသူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် သူ၏ အသံဖြင့် ဧဝံဂေလိတရားကို ဟောပြောခဲ့ပြီး၊ သူ၏ ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သော အလုပ်ဖြင့်လည်း ၎င်းကို ဟောပြောခဲ့သည်။ သူသည် လူသားဆရာများထဲတွင် အဉာဏ်အရှိဆုံးဟု ယူဆခံရသူတစ်ဦးထံမှ ပညာသင်ကြားခံခဲ့ရသည့်နည်းအတိုင်း အခြားသူများကို ပညာသင်ကြားပေးခဲ့သည်။ ပေါလုသည် သူ၏ လက်များဖြင့် လျင်မြန်စွာနှင့် ကျွမ်းကျင်စွာ အလုပ်လုပ်ရင်း၊ မောရှေအား ခရစ်တော်က ပေးအပ်ခဲ့သော တဲတော်ဆောက်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက်များကို သူ၏ အလုပ်ဖော်များအား ပြောပြခဲ့သည်။ ထိုအလုပ်တွင် ထည့်သွင်းခဲ့သော ကျွမ်းကျင်မှု၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ပါရမီတို့သည် ဘုရားသခင်က သူ၏ ဘုန်းတော်အတွက် အသုံးပြုရန် ပေးအပ်ခဲ့သည်ကို ပြသခဲ့သည်။ သူသည် ဘုရားသခင်အား အမြင့်ဆုံးသော ဂုဏ်ပြုမှုပေးရမည်ဟု သွန်သင်ခဲ့သည် (အာအိစျီ မတ်လ ၆, ၁၉၀၀)။

An Educator.—Paul was an educator. He preached the gospel with his voice, and in his intelligent labor he preached it with his hands. He educated others in the same way in which he had been educated by one who was regarded as the wisest of human teachers. As Paul worked quickly and skillfully with his hands, he related to his fellow workers the specifications Christ had given Moses in regard to the building of the tabernacle. He showed them that the skill and wisdom and genius brought into that work were given by God to be used to His glory. He taught them that supreme honor is to be given to God (RH March 6, 1900).

 

 

၁။ ပေါလုထွက်ခွာသည်။ စာသားအထောက်အထားများအရ “ပေါလု” ဟူသော စကားလုံးကို ချန်လှပ်ထားပြီး၊ “သူထွက်ခွာသည်” ဟု ဖတ်ရှုရန် ထောက်ခံသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ ကို ကြည့်ပါ)။

1. Paul departed. Textual evidence favors (cf. p. 10) the omission of “Paul,” reading “he departed.”

 

ကောရိန္သုသို့။ အေသင်မြို့မှ အနောက်တောင်ဘက် မိုင် ၄၀ (ကီလိုမီတာ ၆၄) ခန့်အကွာတွင်ရှိသည်။ ပေါလုသည် ကောရိန္သုကျွန်းဆွယ်တစ်လျှောက် ခရီးသွားနိုင်သည်၊ သို့မဟုတ် ပိုင်ရီးယပ်ဆိပ်ကမ်းမှ ဆင်ချရီးယားသို့ ပင်လယ်ခရီးဖြင့် သွားနိုင်သည်။ ကောရိန္သုမြို့သည် ကျွန်းဆွယ်ပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ အရှေ့ဘက်တွင် ဆင်ချရီးယားဆိပ်ကမ်းနှင့် အနောက်ဘက်တွင် လီချယမ်ဆိပ်ကမ်းရှိသည်။ ၎င်းသည် ရှေးဂရိခေတ်ကတည်းက စီးပွားရေးအရ အရေးပါခဲ့သည်။ စီးပွားရေးသည် ဇိမ်ခံမှုနှင့် ဒုစရိုက်များကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ဤနေရာ၌ ပေါလုသည် အေသင်မြို့ထက် များစွာပို၍ အောင်မြင်သော ရလဒ်များဖြင့် သူ၏ အလုပ်များကို စတင်ခဲ့သည်။

To Corinth. About 40 mi. (64 km.) southwest of Athens. Paul could have journeyed along the Isthmus of Corinth, or by sea from Piraeus to Cenchreae. The city of Corinth was on the isthmus, and had a harbor on either shore—one at Cenchreae on the east and another at Lechaeum on the west. It had been of commercial importance from very early Greek times. Commerce had brought luxury and vice. Here Paul entered upon his labors, with far more fruitful results than at Athens.

 

၂။ အာကူလ။ “လင်းယုန်ငှက်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည့် လက်တင်အမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဂရိဘာသာဖြင့် အာကူလပ်ဟု ညီမျှသည်။ အုန်ကလို့စ်သည် ဂျူးတာဂမ်များထဲမှ တစ်ခု၏ ရိုးရာစာရေးဆရာဟု ယူဆရသည့် အခြားပြောင်းလဲထားသော ပုံစံဖြစ်သည် (အတွဲ ၅, စာမျက်နှာ ၉၅, ၉၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဂျူးလူမျိုးများသည် တစ်ပါးအမျိုးသားနိုင်ငံများတွင် နေထိုင်ရင်း၊ တိရစ္ဆာန်များမှ ဆင်းသက်လာသော အမည်များကို ယူတတ်သည့် သာမန်သဘောထားရှိသည်။

2. Aquila. A Latin name meaning “eagle,” of which the Greek equivalent is Akulas. Onkelos, probably another altered form, was borne by the traditional writer of one of the Jewish Targums (see Vol. V, pp. 95, 96). It was a common tendency of Jews, when living in heathen countries, to take names derived from animals.

 

ပုန္တုပြည်တွင် မွေးဖွားသည်။ စာသားအရ “ပုန္တုပြည်သားတစ်ဦး” ဟု ဆိုသည်။ အာရှမိုင်နာ၏ ပြည်နယ်များတွင် အက်တ်စ်စာအုပ်တစ်လျှောက် (တမန်တော် ၂:၉, ၁၀ ကိုကြည့်ပါ၊ ၁ ပေတရု ၁:၁ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ) တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော ဂျူးလူမျိုးများ၏ ပြန့်ကျဲနေထိုင်မှုမိသားစုများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ပုန္တုပြည်မှ ဂျူးအချို့သည် ပင်တိကုတ္တေပွဲတွင် ယေရုရှလင်မြို့၌ ရှိခဲ့သည် (တမန်တော် ၂:၉)။ ပုန္တုပြည်သည် ၎င်း၏ ဘုရင် မစ်သရီဒိတ်စ်ကို ပုံပီက အောင်နိုင်ခဲ့သည့် ဤအချိန်မတိုင်မီ ရောမအုပ်ချုပ်မှုအောက်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။

Born in Pontus. Literally, “a man of Pontus by race.” The provinces of Asia Minor abounded with Jewish families of the Dispersion, as is seen throughout the book of Acts (see on Acts 2:9, 10; cf. 1 Peter 1:1). Some Jews from Pontus had been in Jerusalem at Pentecost (Acts 2:9). Pontus had come under Roman sway when its king Mithridates was conquered by Pompey about a century before this time.

 

အီတလီမှ မကြာသေးမီက ရောက်လာသည်။ “ကလောဒီးယပ်စ်၏ အမိန့်” ကို အောက်တွင်ကြည့်ပါ။

Lately come from Italy. See below under “Claudius had commanded.”

 

ပြစ္စလာ။ အမည်သည် အခြားနေရာများ (၂ တိမောသေ ၄:၁၉၊ ရောမ ၁၆:၃ ၏ အကောင်းဆုံးအထောက်အထားရှိသော ဂရိစာသား၊ ၁ ကောရိန္သု ၁၆:၁၉) တွင် ပြစ္စကာ ဟူသော ပုံစံဖြင့် ပေါ်လွင်သည်၊ ၎င်းသည် ၎င်း၏ သေးငယ်သောပုံစံဖြစ်သည်။ ပြစ္စကာအမည်သည် ရောမမြို့တည်ထောင်ချိန်မှစ၍ ပရိတိုများနှင့် ကောင်စစ်များစွာကို ပေးအပ်ခဲ့သည့် ဂျင်စ် သို့မဟုတ် မျိုးနွယ်စုဖြစ်သည့် ပရစ္စီများနှင့် ဆက်နွယ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။ အာကူလနှင့် ပြစ္စလာ၏ အိမ်ထောင်ရေးသည် ရောမမြို့ရှိ အဆင့်မြင့်အမျိုးသမီးများအကြား ပညာတတ်ဂျူးလူမျိုးများ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှု၏ ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ ပြစ္စလာ၏ အမည်ကို ဦးစွာဖော်ပြထားခြင်း (တမန်တော် ၁၈:၁၈၊ ရောမ ၁၆:၃၊ ၂ တိမောသေ ၄:၁၉) သည် သူမသည် ရောမမြို့တွင် မွေးဖွားသော အဆင့်မြင့်သူဖြစ်ပါက ရှင်းပြပေးနိုင်သည်။ သူမသည် အာပေါလုအား သွန်သင်ပေးရာတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့်အချက် (တမန်တော် ၁၈:၂၆ ကိုကြည့်ပါ) သည် သူမသည် ယဉ်ကျေးမှုရှိသူဖြစ်ကြောင်း အကြံပြသည်။

Priscilla. The name appears elsewhere (2 Tim. 4:19; cf. the best-attested Greek text of Rom. 16:3; 1 Cor. 16:19) in the form Prisca; of which it is the diminutive. The name Prisca probably reflects a connection with the gens, or clan, of the Prisci, which, from earliest Roman times, provided the city-state with a long series of praetors and consuls. The marriage of Aquila and Priscilla might be an example, therefore, of the influence of educated Jews among the higher class of women at Rome. The placing of Priscilla’s name first (Acts 18:18; Rom. 16:3; 2 Tim. 4:19) would be explained if she were a highborn Roman. The fact that she participated in the instruction of Apollos (see Acts 18:26) suggests that she was a woman of culture.

 

ဤလူနှစ်ဦးသည် ပေါလု၏ သာသနာပြုခံရသူများဖြစ်သလားဟူသော မေးခွန်းကို နောက်ဆုံးအဖြေမပေးနိုင်သော်လည်း၊ အချို့အချက်များက ၎င်းတို့မဟုတ်ကြောင်း အကြံပြသည်။ (၁) ၎င်းတို့သည် လီဒီယာ (အခန်းကြီး ၁၆:၁၄) ကဲ့သို့ ပေါလု၏ ဟောပြောချက်ကို နားထောင်ခဲ့သည်ဟူသော မှတ်တမ်းမရှိပေ၊ အကယ်၍ ၎င်းဖြစ်ပျက်ခဲ့ပါက လုကာသည် ထိုအချက်ကို ချန်လှပ်ရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။ (၂) ပေါလုသည် ဓမ္မတောင်ကျောင်းတွင် ဟောပြောခြင်းမပြုမီ၌ပင် ၎င်းတို့နှင့် ချက်ချင်းပင် ပူးပေါင်းခဲ့သည့်အချက် (အခန်းကြီး ၁၈:၃) သည် ၎င်းတို့၏ စာနာနားလည်သော သဘောထားကို ညွှန်ပြပေမည်။

The question as to whether these two people were converts of Paul cannot be finally settled, but certain facts suggest that they were not: (1) The record is silent concerning their ever listening to Paul, as did Lydia (ch. 16:14), a fact that Luke would scarcely have omitted had it occurred. (2) The fact that Paul unhesitatingly joined himself to them (ch. 18:3) even before he had begun preaching in the synagogue, could imply a sympathetic attitude on their part.

 

ကလောဒီးယပ်စ်၏ အမိန့်။ ရောမမြို့မှ ဂျူးလူမျိုးများကို နှင်ထုတ်ခြင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းကို ဆူအီတိုနီးယပ်စ်က ဤသို့ဖော်ပြသည်။ “ဂျူးလူမျိုးများသည် ခရစ္စတပ်စ်၏ လှုံ့ဆော်မှုဖြင့် မကြာခဏ ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသောကြောင့်၊ သူ [ကလောဒီးယပ်စ်] သည် ၎င်းတို့ကို ရောမမြို့မှ နှင်ထုတ်ခဲ့သည်” (ဘုရင်များ၏ ဘဝများ အတွဲ ၅, ၂၅. ၄၊ လို့ဘ်ထုတ်ဝေမှု၊ ဆူအီတိုနီးယပ်စ်၊ အတွဲ ၂, စာမျက်နှာ ၅၃)။ ဤအချိန်တွင် ရောမမြို့တွင် ဂျူးလူမျိုးများ၏ များပြားသော အသိုက်အဝန်းတစ်ခု ဂျနီကူလမ်တောင်ခြေတွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့သည် (ရောမမြို့ရှိ ပေါလုကို ကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် ရောမမြို့၏ အထက်တန်းလွှာများအပေါ် များစွာသော ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့တွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင် ဓမ္မတောင်ကျောင်းများနှင့် ဆုတောင်းရာ နေရာများ (အခန်းကြီး ၁၆:၁၃ ကိုကြည့်ပါ) ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာတစ်ခု (ရိလီဂီယို လီစီတာ) အဖြစ် ခံယူခဲ့ပြီး၊ အက်ပင်လမ်းတစ်လျှောက် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်သင်္ချိုင်းများကို ထိန်းသိမ်းခဲ့သည်။ ရောမမြို့မှ ၎င်းတို့ကို နှင်ထုတ်ရန် အမိန့်သည် ရုတ်တရက်ဖြစ်ပြီး၊ ဆူအီတိုနီးယပ်စ်က လက်တင်ဘာသာဖြင့် “ခရစ္စတပ်စ်” ဟုခေါ်သော လူတစ်ဦးသည် ထိုအမိန့်နှင့် ဆက်နွယ်နေသည်ဟု ထင်မှတ်ခဲ့သည်။ ထိုလူအကြောင်း၊ ဆူအီတိုနီးယပ်စ်က ထပ်မံဖော်ပြခြင်းမရှိပေ။ သို့သော် ထိုအချိန်တွင် ဂရိဘာသာ၏ “အိုင်” နှင့် “အီး” အသံများသည် ခွဲခြားရန်ခက်ခဲခဲ့ပြီး၊ တာတူလီယမ်က (အက်ပိုလိုဂျီ အခန်းကြီး ၃. ၅) ဂရိအမည် ခရစ်တို့စ်ကို မကြာခဏ ခရစ္စတို့စ် “ကောင်းသော”၊ “အသုံးဝင်သော”၊ သို့မဟုတ် “သိမ်မွေ့သော” ဟု အသံထွက်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ကလောဒီးယပ်စ်၏ အမိန့်အတွက် ဖြစ်နိုင်သော ရှင်းပြချက်တစ်ခုမှာ၊ ပင်တိကုတ္တေနေ့ပြီးနောက် ခရစ်ယာန်များသည် ရောမမြို့သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ပိသီဒီယအာန်တိုက်မြို့ (အခန်းကြီး ၁၃:၅၀)၊ လစ္စထရာမြို့ (အခန်းကြီး ၁၄:၁၉)၊ သက်သာလောနိကမြို့ (အခန်းကြီး ၁၇:၅-၈)၊ နှင့် ဘရောမြို့ (အခန်းကြီး ၁၇:၁၃) တို့တွင်ကဲ့သို့ ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏ အမည်သည် သူ့ကို လက်ခံသူများနှင့် ငြင်းပယ်သူများ၏ နှုတ်ဖြင့် မကြာခဏ ပြောဆိုခံရသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ဂါလိယုကဲ့သို့ အမည်များနှင့် စကားလုံးများနှင့်ပတ်သက်သော မေးခွန်းများကို သိပ်ဂရုမထားသော ရောမအရာရှိများသည် (အခန်းကြီး ၁၈:၁၅)၊ ခရစ်တော်သည် တစ်ဖွဲ့၏ ခေါင်းဆောင်ဖြစ်သည်ဟု အလွယ်တကူ ယူဆနိုင်ပြီး၊ (သက်သာလောနိကမြို့တွင်ကဲ့သို့ အခန်းကြီး ၁၇:၇) သူသည် လောကီရာဇပလ္လင်အတွက် ဘုရင်အဖြစ် ကြွေးကြော်သူဖြစ်သည်ဟု ထင်မှတ်နိုင်သည်။ ဤရှင်းပြချက်သည် ဆူပူမှုများ၊ အမည်များရောထွေးမှု၊ နှင့် နှင်ထုတ်ရေးအမိန့်တို့ကို ရှင်းပြနိုင်သည် (အတွဲ ၅, စာမျက်နှာ ၇၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Claudius had commanded. The account of the expulsion of the Jews from the city of Rome (see p. 80) is given by Suetonius in these words:“Since the Jews constantly made disturbances at the instigation of Chrestus, he [Claudius] expelled them from Rome” (Lives of the Caesars v. 25. 4; Loeb ed., Suetonius, vol. 2, p. 53). A considerable colony of Jews were settled in the city of Rome at this time, at the base of the Janiculum Hill (see Paul at Rome). They exercised considerable influence over the upper classes in Rome; they had their own synagogues and places of prayer (see on ch. 16:13); they were tolerated as a religio licita (a legally recognized religion); and they maintained their own cemeteries along the Appian Way. The command expelling them from Rome appears to have been sudden; Suetonius thought that a man called, in Latin, “Chrestus,” was connected with that command. Of this man, Suetonius reports nothing further. But at that time the sounds of the Greek “i” and “e” were hardly distinguishable, and Tertullian (Apology iii. 5) says that the Greek name Christos was often pronounced the same Chrēstos “good,” “useful,” or “kind.” A possible explanation of Claudius’ decree is that Christians had come to Rome after the Day of Pentecost, and tumults resulted such as those at Antioch in Pisidia (ch. 13:50), at Lystra (ch. 14:19), at Thessalonica (ch. 17:5–8), and at Beroea (ch. 17:13). The name of Christ was much on the lips of both those who received and those who rejected His claim to be the Messiah. Accordingly, Roman magistrates, who, like Gallio, seemed to care little about questions concerning names and words (ch. 18:15), would easily conclude that Christ was the leader of one of the parties, and might assume (as at Thessalonica, ch. 17:7) that He claimed to be a kingly pretender to an earthly throne. This explanation would account for the tumults, for the confusion of names, and for the decree of expulsion (see Vol. V, p. 71).

 

အာကူလနှင့် သူ၏ ဇနီးသည် နှင်ထုတ်ခံရသည့်အချိန်အထိ ရောမမြို့တွင် ရှိခဲ့ပြီး၊ ရောမမြို့ရှိ ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ၎င်းတို့၏ သားစဉ်မြေးဆက်များသည် လွတ်မြောက်သူများ (အခန်းကြီး ၆:၉ ကိုကြည့်ပါ) ဖြစ်ခဲ့သောကြောင့်၊ အာကူလသို့မဟုတ် သူ၏ မိဘများသည် ထိုအတန်းအစားတွင် ပါဝင်ဖွယ်ရှိသည်။ အာကူလနှင့် ပြစ္စလာသည် နောက်ပိုင်းတွင် (ရောမ ၁၆:၃) ရောမမြို့သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသည့်ပုံဖြင့် ဖော်ပြခံရသည်။ ၎င်းတို့သည် အကယ်၍ ထိုသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပါက၊ ၎င်းသည် ပေါလုနှင့်အတူ ဧဖက်မြို့တွင် ရှိခဲ့ပြီးနောက်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် ပေါလုက ပထမကောရိန္သုဩဝါဒစာကို ဧဖက်မြို့မှ ရေးသောအခါ ၎င်းတို့နှင့်အတူ ရှိခဲ့ပြီး (၁ ကောရိန္သု ၁၆:၁၉) ၎င်းတို့နေထိုင်ရာ အိမ်ကို ဧဖက်မြို့ရှိ ခရစ်ယာန်များအတွက် ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် ထားရှိခဲ့သည်။ အကယ်၍ တိမောသေသည် ပေါလုက ဒုတိယဩဝါဒစာကို ရေးသောအခါ ဧဖက်မြို့တွင် ရှိနေခဲ့ပါက၊ ၎င်းတို့သည် ထိုအချိန်တွင် ထိုမြို့၌ပင် ရှိနေသေးသည် (၂ တိမောသေ ၄:၁၉)။ ၎င်းတို့၏ လှုပ်ရှားမှုများအကြောင်း ထပ်မံသိရှိထားခြင်းမရှိပေ။

Aquila and his wife had been at Rome until expelled, and since many of the Jews in Rome, or their descendants, were freedmen (see on ch. 6:9), it is probable that Aquila, or his parents, belonged to that class. Aquila and Priscilla are later mentioned (Rom. 16:3) as though they had returned to Rome. If they did so, it was after they had been with Paul in Ephesus, because they were with him when he wrote from there the first Corinthian epistle (1 Cor. 16:19) and the house in which they lived there was placed at the service of Christians in Ephesus. If Timothy was at Ephesus when Paul addressed a second epistle to him, they were still in that city then (2 Tim. 4:19). Nothing more of their movements is known.

 

ရောမမြို့တွင် ယုံကြည်ခြင်းအသစ်ကို ပထမဆုံးဟောပြောသူများမှာ မည်သူများဖြစ်သလဲဆိုသော မေးခွန်းနှင့်ပတ်သက်၍၊ အောက်ပါအချက်အလက်များအရ အယူအဆတစ်ခုကို ဖွဲ့စည်းနိုင်သည်။ (၁) ပင်တိကုတ္တေနေ့မှစ၍ အနှစ်နှစ်ဆယ်ငါးနှစ်ကျော်သွားပြီးနောက်၊ ရောမမြို့ရှိ ဂျူးလူမျိုးများသည် ဧဝံဂေလိတရားကို ထူးချွန်စွာ ဟောပြောနေသော ပါလသတိုင်းဒေသတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော တိုးတက်မှုများအကြောင်း သိသာထင်ရှားသော သတင်းအချို့ကို ရရှိခဲ့မည်ဖြစ်သည်။ (၂) ပင်တိကုတ္တေပွဲတွင် “ရောမမြို့မှ ဧည့်သည်များ၊ ဂျူးလူမျိုးများနှင့် ဘာသာပြောင်းသူများ” (တမန်တော် ၂:၁၀) ရှိခဲ့သည်။ (၃) စတီဖန်နှင့် စကားစစ်ထိုးခဲ့သော ဟဲလင်နစ်ဂျူးလူမျိုးများထဲတွင် ရောမမြို့မှ လွတ်မြောက်သူများ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ စတီဖန်ကိုယ်တိုင်လည်း ထိုအတန်းအစားတွင် ပါဝင်ဖွယ်ရှိသည် (အခန်းကြီး ၆:၅, ၉ ကိုကြည့်ပါ)။ (၄) ပေါလုက နှုတ်ဆက်စကားပို့ခဲ့သော အန်ဒရိုနီကပ်စ်နှင့် ဂျူနီယာသည် သူ့ထက် စောပြီး “ခရစ်တော်ထဲတွင်” ရှိခဲ့ကြသည် (ရောမ ၁၆:၇)။ ထို့ကြောင့်၊ ဤသူများထဲတွင် ရောမမြို့၏ အသင်းတော်ကို တည်ထောင်သူများကို ရှာဖွေသင့်ပြီး၊ ရိုးရာအဆိုအရ ဂုဏ်ပြုခံရသူ တမန်တော် ပေတရုထံတွင် မဟုတ်ပေ။ အရာအားလုံးသည် ရောမမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်များ၏ ဓမ္မပညာသည် စတီဖန်၏ ဧဝံဂေလိတရားနားလည်မှုနှင့် တူညီသော မူများကို အခြေခံထားကြောင်း ညွှန်ပြသည်၊ သူ၏ ဧဝံဂေလိတရားနားလည်မှုသည် ပေါလုအား ဩဇာလွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အာကူလနှင့် ပြစ္စလာတို့သည် ကောရိန္သုမြို့တွင် တမန်တော် ပေါလုကို လက်ခံရန် လွယ်ကူခဲ့သည့်အကြောင်းကို များစွာရှင်းပြပေးနိုင်သည်။ ပေါလုက ရောမ ၁၆:၃-၁၅ တွင် အမည်ပေးဖော်ပြထားသူများစွာသည် ကလောဒီးယပ်စ်၏ အမိန့်ဖြင့် ရောမမြို့မှ နှင်ထုတ်ခံရပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

As to who were the first preachers of the new faith in Rome, an idea can be formed in terms of the following data: (1) Twenty-five years could not have passed since the Day of Pentecost without the Jews at Rome receiving some definite news about developments in Palestine, where the gospel was being preached with marked success. (2) Among those who were present at Pentecost were “strangers of Rome, Jews and proselytes” (Acts 2:10). (3) Among the Hellenistic Jews who disputed with Stephen were freedmen of Rome, and Stephen himself may have belonged to that class (see on ch. 6:5, 9). (4) Andronicus and Junia, to whom Paul sent greetings, had been “in Christ” before him (Rom. 16:7). Among these, then, one should look for the founders of the church of Rome, and not to the apostle Peter, to whom tradition assigns the honor. Everything indicates that the theology of the Christians in Rome was like the great principles laid down by Stephen, whose understanding of the gospel influenced Paul. This would go far to explain why Aquila and Priscilla found it so easy to receive the apostle Paul in Corinth. It is possible that many of those named by Paul in Rom. 16:3–15 were expelled from Rome under Claudius, and then later returned.

 

၂ (အခန်းကြီး ၈:၄၊ ရောမ ၁:၇, ၈)။ ဆန့်ကျင်မှုသည် ဧဝံဂေလိတရားကို တိတ်ဆိတ်စေခြင်းမရှိ။—ခရစ်တော်၏ ကောင်းကင်တက်ကြွပြီးနောက်၊ တမန်တော်များသည် နေရာအနှံ့သို့ သွားရောက်ပြီး နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဟောပြောခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ခရစ်တော်၏ ဆရာတစ်ဦးနှင့် ကုသပေးသူအဖြစ် လုပ်ဆောင်မှုကို သက်သေထူခဲ့သည်။ ယေရုရှလင်မြို့၊ ရောမမြို့၊ နှင့် အခြားနေရာများတွင် ၎င်းတို့၏ သက်သေထူမှုသည် ပြတ်သားပြီး အားကောင်းသည်။ အမှန်တရားကို လက်ခံရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သော ဂျူးလူမျိုးများသည်၊ ခရစ်တော်၏ နောက်လိုက်များအား သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်က လိုက်ပါလျက်ရှိသည့်အတွက် ၎င်းတို့အား အားကောင်းသော ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုတစ်ခု လိုက်ပါလျက်ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရုံသာမက မပြုနိုင်ခဲ့ပေ။ ၎င်းသည် ပိုမိုသော ဆန့်ကျင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ သို့သော် ဆန့်ကျင်မှုရှိသော်လည်း၊ ခရစ်တော်ကို လက်ဝါးကပ်တိုင်မှာ သတ်ဖြတ်ပြီးနောက် အနှစ်နှစ်ဆယ်အကြာတွင် ရောမမြို့တွင် သက်ဝင်လှုပ်ရှားပြီး စိတ်အားထက်သန်သော အသင်းတော်တစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ ဤအသင်းတော်သည် ခိုင်ခံ့ပြီး စိတ်အားထက်သန်ခဲ့ပြီး၊ ထာဝရဘုရားသည် ၎င်းအတွက် လုပ်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။

2 (ch. 8:4; Rom. 1:7, 8). Opposition Did Not Silence Gospel.—After the ascension of Christ, the apostles went everywhere preaching the Word. They bore witness to Christ’s work as a teacher and healer. Their testimony in Jerusalem, in Rome, and in other places was positive and powerful. The Jews, who refused to receive the truth, could but acknowledge that a powerful influence attended Christ’s followers, because the Holy Spirit accompanied them. This created greater opposition; but notwithstanding the opposition, twenty years after the crucifixion of Christ there was a live, earnest church in Rome. This church was strong and zealous, and the Lord worked for it.

 

ခရစ်ယာန်များအား ဂျူးလူမျိုးများ၏ မနာလိုမှုနှင့် ဒေါသသည် အကန့်အသတ်မရှိခဲ့ပြီး၊ ယုံကြည်ခြင်းမရှိသော ဒေသခံများသည် မကြာခဏ လှုံ့ဆော်ခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့သည် ခရစ်ယာန်ဂျူးလူမျိုးများသည် ဖရိုဖရဲဖြစ်ပြီး အများပြည်သူ၏ အကျိုးစီးပွားအတွက် အန္တရာယ်ရှိသည်ဟု ညည်းညူခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် မကြာခဏ ရန်ဖြစ်မှုကို လှုံ့ဆော်ရန် တစ်ခုခုကို လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ခရစ်ယာန်များကို ရောမမြို့မှ နှင်ထုတ်ခံရစေခဲ့သည်။ နှင်ထုတ်ခံရသူများထဲတွင် အာကူလနှင့် ပြစ္စလာတို့ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ကောရိန္သုမြို့သို့ သွားရောက်ကာ တဲထုတ်လုပ်သည့် လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ထူထောင်ခဲ့သည် (အာအိစျီ မတ်လ ၆, ၁၉၀၀)။

The envy and rage of the Jews against the Christians knew no bounds, and the unbelieving residents were constantly stirred up. They made complaints that the Christian Jews were disorderly, and dangerous to the public good. Constantly they were setting in motion something that would stir up strife. This caused the Christians to be banished from Rome. Among those banished, were Aquila and Priscilla, who went to Corinth, and there established a business as manufacturers of tents (RH March 6, 1900).

 

 

၃. သူတို့နှင့်အတူနေ။ တလ်မုဒ် (ဆူက္ကဟ် ၅၁ဘီ၊ ဆွန်စီနို ထုတ်ဝေမှု၊ စာမျက်နှာ ၂၄၅) အရ၊ အနည်းဆုံး အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင်၊ လက်မှုပညာသည်တစ်ဦးစီသည် ဘုရားကျောင်းဝတ်ပြုပွဲများတွင် အတူထိုင်ကြသည်။ ဧည့်သည်တစ်ဦးသည် ဘုရားကျောင်းသို့ဝင်လာပြီး ၎င်း၏လက်မှုပညာသည်များကို အလွယ်တကူရှာဖွေနိုင်ပြီး ၎င်းတို့နှင့်အတူ နေရာထိုင်ခင်းရရှိနိုင်သည်။ ဤအလေ့အထသည် ကောရိန္တုတွင်လည်း ဖြစ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်ဟု ယူဆရပြီး၊ ပေါလုသည် အာကွိလာနှင့် ပရစ္စလာတို့နှင့် နေရာထိုင်ခင်းနှင့် အလုပ်အကိုင်ကို အလွယ်တကူရရှိခဲ့သည်။

3. Abode with them. According to the Talmud (Sukkah 5lb; Soncino ed., p. 245), in Alexandria, at least, each craft sat together in the synagogue services. A stranger coming in could readily find his fellow artisans in the synagogue, and could secure lodging with them. If this was also the practice in Corinth, as is probable, Paul readily found accommodation and employment with Aquila and Priscilla.

 

တဲလုပ်သူများ။ တဲလုပ်သည့်လက်မှုသည် ပေါလု၏မွေးရပ်မြို့ တာရ်ဆပ်တွင် လွယ်ကူစွာသင်ယူပြီး လုပ်ကိုင်နိုင်သည့်အရာဖြစ်သည်။ ထိုမြို့သည် သင်္ဘောရွက်လှပ်များနှင့် တဲများအတွက် လိုအပ်ချက်များသည့် ဆိတ်သငယ်မွေးရောင်ထည်များကြောင့် ထိုစဉ်ကတည်းက နာမည်ကြီးခဲ့ပြီး၊ ရောမလူမျိုးများက ၎င်းကို ပြည်နယ်အမည်ဖြစ်သည့် စီလစီယမ်ဟု သိကြသည်။ အာကွိလာမှလာသော ပုန္တုပြည်နယ်သည်လည်း ထိုထည်မျိုးအတွက် နာမည်ကြီးပြီး၊ ၎င်း၏ပစ္စည်းများကို တောရက်စ်တောင်တန်းနှင့် အနီးနားရှိ တောင်တန်းများတွင် ကျက်စားသော ဆိတ်များမှ ရရှိသည်။ ပေါလု၏မိသားစုနောက်ခံတွင် ချမ်းသာမှုအရိပ်အမြွက်နှင့် သူ၏ပညာရေးအဆင့်မြင့်မားမှုသည် သူလက်မှုပညာတစ်ခုသင်ယူရန် လိုအပ်သည်ဆိုသောအချက်ကို ထိခိုက်မှုမရှိပေ။ အကြောင်းမှာ “သားဖြစ်သူအား လက်မှုပညာမသင်ပေးသူသည် သူခိုးဖြစ်ရန် သင်ပေးသည်” ဟူသော ရာဗ္ဗိဆိုးဆုံးမှုကြောင့် ဟီဘရုမိသားစုများတွင် ထိုသင်ကြားမှုသည် အားလုံးနီးပါးတွင်ဖြစ်သည်။ ဥပမာ၊ ကြီးမြတ်သော ဟီလဲလ်သည် လက်သမားဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပေါလုသည် သက်သာလံမြို့တွင် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့်အတိုင်း၊ ကောရိန္တုတွင် သူ၏အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုအတွက် လုပ်ကိုင်ရန် အသင့်ဖြစ်ပြီး၊ ဂရိလူမျိုးများအား ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောရာတွင် ကိုယ်ကျိုးရှာသည်ဟု စွပ်စွဲခံရမှုမှ ကာကွယ်ခဲ့သည် (၁ ကော။ ၉:၁၅–၁၉၊ ၂ ကော။ ၁၁:၇–၁၃၊ ၁ သက်။ ၂:၉)။ သူသည် ကောရိန္တုတွင် လုပ်ခလစာဖြင့်အလုပ်လုပ်သော လက်မှုသည်သစ်အဖြစ် စတင်ခဲ့သည်၊ သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်မှာ ဂျူးလူမျိုး၏အလုပ်ရုံတွင် မိတ်ဖက်အဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ကောရိန္တုမြို့တွင် ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးအပြင် အခြားမည်သည့်အရာမှ မသိရှိခဲ့ပေ။

Tentmakers. The trade of tentmaking was one that Paul might easily have learned and practiced in his native city of Tarsus. That city was noted then and later for the rough goats’ hair fabrics, in great demand for ship sails and tents, and known to the Romans from the name of the province as cilicium. The province of Pontus, from which Aquila came, was famous for the same kind of goods, the material for which was furnished by the goats that grazed on the slopes of the Taurus Mountains and the neighboring ranges. The hint of wealth in Paul’s background and his receiving a high degree of education have no bearing upon the fact that he was required to learn a trade, for the rabbinical proverb, “He who does not teach his son a trade teaches him to be a thief,” made such instruction almost universal in Hebrew families. For example, the great Hillel was a carpenter. Hence Paul was equipped to work for his livelihood in Corinth as he had done in Thessalonica, thus guarding himself against any charge of self-interest in preaching the gospel among the Greeks (1 Cor. 9:15–19; 2 Cor. 11:7–13; 1 Thess. 2:9). He began at Corinth as a new artisan working for wages, or perhaps as a partner, in the workshop of a Jew, not yet being known to the city of Corinth as anything else than a Jew.

 

၄. ဆင်ခြင်ပြီးဟောပြော။ ပေါလုသည် အမြဲတမ်း ဂျူးလူမျိုးများထံ ဦးစွာသွားခဲ့သည် (အငယ် ၁၃:၅၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ကောရိန္တုတွင်၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဧဖက်မြို့၌လည်း (အငယ် ၁၉:၈၊ ၉)၊ သူသည် မြို့တွင်နေထိုင်သည့် ကာလတစ်ခုလုံးကို ဘုရားကျောင်းတွင် ဆက်လက်ဟောပြောခွင့်မရခဲ့ပေ (အငယ် ၁၈:၇ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

4. Reasoned. Paul always went first to the Jews (see on ch. 13:5, 14). But at Corinth, as later at Ephesus (ch. 19:8, 9), he was not allowed to continue in the synagogue the full period of his stay in the city (cf. ch. 18:7).

 

ဥပုသ်နေ့တိုင်း။ ပေါလုသည် ကောရိန္တုတွင် အနည်းဆုံး တစ်နှစ်နှင့် ခြောက်လကြာနေထိုင်ခဲ့သည် (အငယ် ၁၁ ကိုကြည့်ပါ)။

Every sabbath. Paul was at Corinth at least a year and six months (see v. 11).

 

ဆွဲဆောင်။ သို့မဟုတ် “ဆွဲဆောင်ရန်ကြိုးစားသည်”။

Persuaded. Or, “tried to persuade.”

 

ဂရိလူမျိုးများ။ ဂရိဘာသာစကားပြောသော ဂျူးလူမျိုးများ သို့မဟုတ် နည်းပညာအဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ဂျူးဘာသာသို့ကူးပြောင်းသူများမဟုတ်ဘဲ၊ အခြားနေရာများတွင်ကဲ့သို့ (အငယ် ၁၁:၂၀ ကိုကြည့်ပါ) ဘာသာမဲ့သူများဖြစ်သည်။ ပေါလုသည် ၎င်းတို့အနက် အချို့ကို၊ အကယ်၍ ၎င်းတို့သည် “ဘုရားကိုကြောက်ရွံ့သူများ” (အငယ် ၁၀:၂ ကိုကြည့်ပါ) ဖြစ်ခဲ့လျှင်၊ ဘုရားကျောင်းတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ဖွယ်ရှိသော်လည်း၊ ၎င်းတို့အနက် များစွာကို သူ၏လုပ်ငန်းတွင် သို့မဟုတ် အခြားနေရာများတွင် တွေ့ဆုံခဲ့ပေမည်။

Greeks. Gr. Hellēnai, probably not Greek-speaking Jews, or proselytes in the technical sense of the word, but, as elsewhere (see on ch. 11:20), those who were pagans. Paul may have met some of these, if they were “God fearers” (see on ch. 10:2), in the synagogue, but many of them he doubtless contacted in his business and elsewhere.

 

၅. ဆီလပ်နှင့် တိမောသေတို့ရောက်လာသောအခါ။ သို့မဟုတ် “ဆီလပ်နှင့် တိမောသေတို့ မက္ကဒိုးနီးယားမှ ဆင်းလာသောအခါ”။ ၁ သက်သာလောနိမှ ၃:၂ အရ၊ အေသင်မြို့တွင် ပေါလုထံသို့ ရောက်လာခဲ့ပုံရသည့် တိမောသေသည် သက်သာလောနိကီ ဘုရားကျောင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် သတင်းများအတွက် ချက်ချင်းပြန်လည်စေလွှတ်ခံရသည်။ သူသည် ၎င်းတို့၏ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာနှင့်ပတ်သက်သည့် သတင်းကောင်းများနှင့်အတူ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သည် (၁ သက်။ ၃:၆)။ ထိုအချိန်တွင်လည်း “မက္ကဒိုးနီးယားမှလာသော ညီအစ်ကိုများ” (၂ ကော။ ၁၁:၉) သည် ပေါလုအတွက် လေးစားမှုနှင့် ချစ်ခြင်းမေတ္တာကို လက်ဆောင်များပုံစံဖြင့် ယူဆောင်လာခဲ့ပေမည်။

5. When Silas and Timotheus were come. Or, “when Silas and Timothy came down,” that is, “from Macedonia.” 1 Thess. 3:2 indicates that Timothy, who apparently came to Paul at Athens, was sent back almost immediately to Thessalonica for further news of the church there. He returned with a good report of their faith and love (1 Thess. 3:6). It was perhaps at this time also that “the brethren which came from Macedonia” (2 Cor. 11:9) brought fresh proof of regard and love for Paul in the form of gifts.

 

ဝိညာဉ်တွင်ဖိထားသည်။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) “သူသည် စကားအရ [သို့မဟုတ် ‘သတင်းစကား’] ဖြင့် ဖိအားပေးခံရသည် [သို့မဟုတ် ‘ပြင်းထန်စွာ ဖိအားပေးခံရသည်’]” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို သက်သေပြသည်။ RSV သည် ပိုမိုနူးညံ့ပြီး “သူသည် ဟောပြောခြင်းဖြင့် အလုပ်ရှုပ်နေသည်” ဟု ဖော်ပြသည်။ ဘုရား၏စကားကို သိရှိထားသည့် ပေါလုသည် ၎င်းကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုရန် တွန်းအားခံရသည် (ဆာ။ ၃၉:၃ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဆီလပ်နှင့် တိမောသေတို့၏ ရောက်ရှိလာမှုနှင့် ဤဟောပြောရန်တွန်းအားကြား ဆက်စပ်မှုရှိမရှိ မသေချာပေ။ ၎င်းတို့ယူဆောင်လာသော လက်ဆောင်များသည် ပေါလု၏လက်မှုအလုပ်ကို လျော့နည်းစေခဲ့သည်ဟု ညွှန်ပြမှုမရှိပေ၊ ထို့ပြင် ၁ ကော။ ၉ သည် ဤအယူအဆကို ဆန့်ကျင်သည်။ သို့သော် လက်ဆောင်များသည် သူ့ကို တစ်ချိန်လုံး ဟောပြောခြင်းအတွက် အခွင့်အရေးပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သူသည် ဟောပြောရန် တွန်းအားခံရပြီးဖြစ်ပြီး၊ ဆီလပ်နှင့် တိမောသေတို့၏ အားပေးစကားများသည် ထိုတွန်းအားကို ပိုမိုသန်မာစေခဲ့ပေမည်။

Pressed in the spirit. Textual evidence attests (cf. p. 10) the reading “he was constrained [or “hard pressed”] by the word [or “message”].” The RSV is less emphatic; Paul “was occupied with preaching.” Knowing God’s Word, Paul felt impelled to give utterance to it (cf. Ps. 39:3). It is not certain whether there was any relationship between the arrival of Silas and Timothy and this impulse to preach. There is no indication that the gifts they may have brought made Paul less busy at his trade, and 1 Cor. 9 is against this idea, though it is possible that the gifts enabled him for a time to devote himself constantly to preaching. He was already under a compulsion to preach, and doubtless encouraging words from Silas and Timothy only strengthened that compulsion.

 

ယေရှုသည် ခရစ်တော်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေထူ။ သို့မဟုတ် “ယေရှုသည် ခရစ်တော်ဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြသည်”၊ ယေရှုသည် ဆင်းရဲဒုက္ခခံရသော မေရှိယ၊ ကယ်တင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြပြီး၊ ဂျူးလူမျိုးများအတွက် သိရှိရန် အလွန်လိုအပ်သော အမှန်တရားဖြစ်သည်။

Testified … Jesus was Christ. Or, “testifying … Jesus to be the Christ,” emphasizing that Jesus was the suffering Messiah, the Saviour, a truth that the Jews greatly needed to learn.

 

၆. သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဆန့်ကျင်။ သို့မဟုတ် “သူတို့ကိုယ်သူတို့ ဆန့်ကျင်တန်းစီထားသည်”။ ဤကြိယာသည် တိုက်ပွဲတွင် တန်းစီထားသော အင်အားတစ်ခုအဖြစ် ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်မှုကို ဆိုလိုသည်။ ပေါလုအား ဆန့်ကျင်မှုသည် ကောင်းစွာစီစဉ်ထားပြီး သန္နိဋ္ဌာန်ချထားသည်။

6. Opposed themselves. Or, “set themselves up in opposition.” The verb implies strong opposition, as a force drawn up in battle array. The opposition to Paul was well organized and determined.

 

မကောင်းသံပြောဆို။ ဂရိစကားလုံး “ဘလပ်ဖီမီယို” သည် “တစ်စုံတစ်ဦးကို မကောင်းပြောခြင်း”၊ “အပြစ်တင်ခြင်း”၊ “ဘုရားကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤစကားလုံးသည် “ဘလပ်စ်” (မိုက်မဲသော) နှင့် “ဖီမီ” (ပြောဆိုခြင်း) မှဆင်းသက်လာသည်။ မလိုအပ်သော အပြစ်တင်မှုသည် “မိုက်မဲသောစကား” ဖြစ်ပြီး၊ ဘုရားကိုမထီမဲ့မြင်ပြုခြင်းသည် ထိုထက်ပိုသည်။ ဤဖြစ်ရပ်တွင်၊ ဂျူးလူမျိုးများ၏ မထီမဲ့မြင်ပြုမှုသည် ပေါလုအား မကောင်းပြောခြင်းသာမက၊ ခရစ်တော်ကိုပါ မကောင်းပြောခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် အပြည့်အဝမထီမဲ့မြင်ပြုမှုဖြစ်သည်။ ၂ ပေတရု ၂:၂ တွင် “အမှန်တရား၏လမ်းကို မကောင်းပြောခံရလိမ့်မည်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ။ စကားလုံးမတူသော်လည်း တူညီသောအပြုအမူကို အက်စ် ၁၉:၉ တွင် “လူအများရှေ့တွင် ထိုလမ်းကို မကောင်းပြောသည်” ဟု ဖော်ပြသည်။ ဤဆူပူမှုများသည် ရောမမြို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးဖြစ်သည့်အရာများကို (အငယ် ၁၈:၂ ကိုကြည့်ပါ) နှင့် အခြားနေရာများစွာတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့်အရာများကို (အငယ် ၁၃၊ ၁၄ ကိုကြည့်ပါ) ပြန်လည်ထုတ်ဖော်ပြသည်။ မထီမဲ့မြင်ပြုမှု၏ ပဲ့တင်သံကို “ယေရှုကို ကျိန်ဆဲပါ!” (၁ ကော။ ၁၂:၃၊ RSV) ဟူသော အသုံးအနှုန်းတွင် တွေ့ရှိနိုင်သည်။

Blasphemed. Gr. blasphēmeō, “to speak evilly [of someone],” “to reproach,” “to blaspheme.” The word comes from blax, “stupid,” and phēmi, “to speak.” Certainly unwarranted reproach is “stupid speech,” and blasphemy is much more. In the present instance, the Jews’ blasphemy doubtless involved evilspeaking not only against Paul, but also against Christ, which was blasphemy in its fullest sense. Compare the use of blasphēmeō in 2 Peter 2:2: “The way of truth shall be evil spoken of.” The same conduct, though the word is different, is described in Acts 19:9: “spake evil of that way before the multitude.” These disturbances reproduced what had doubtless already taken place at Rome (see on ch. 18:2) and what had occurred at many other places (see chs. 13; 14; etc.). An echo of the blasphemies may be found in the expression “Jesus be cursed!” (1 Cor. 12:3, RSV).

 

သူ၏အဝတ်ကို ခါထုတ်။ ဤလုပ်ရပ်၏ အရေးပါမှုကို နေဟမိ ၅:၁၃၊ မဿဲ ၁၀:၁၄၊ တမန်တော် ၁၃:၅၁ တွင်ကြည့်ပါ။ ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးအနေဖြင့် ဂျူးလူမျိုးများအတွက် ဤလုပ်ရပ်သည် ပေါလု၏ဒေါသထွက်မှုကို အခြားမည်သည့်လုပ်ရပ်ထက်မဆို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ဖော်ပြသည်။ ၎င်းသည် ပေါလု၏ နောက်ဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။ သူ၏ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တောင်းဆိုမှုများကို ရိုင်းစိုင်းသော အကြမ်းဖက်မှုဖြင့်သာ တုံ့ပြန်ခံရသည်။

Shook his raiment. On the significance of the act see on Neh. 5:13; Matt. 10:14; Acts 13:51. As an act by a Jew to Jews, it registered the apostle’s indignation better than would any other action. It was Paul’s last recourse. His appeals to reason and conscience were met only by brute violence.

 

သွေး။ သူသည် “သွေး” ဟူသော စကားလုံးကို “ပျက်စီးခြင်း” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် သင်္ကေတစကားအဖြစ် အသုံးပြုသည် (ယောရှု ၂:၁၉ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဤအတွေးနှင့် ၎င်းကိုဖော်ပြသည့်ပုံစံသည် ဟီဘရုဘာသာစကားဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၇:၂၅ ကိုကြည့်ပါ)။ ဧဇကျေလသည် သူ၏တာဝန်ကို ကင်းမျှော်စင်စောင့်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည့်ဘာသာစကားနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ (ယေဇကျေလ ၃:၁၈၊ ၁၉)။

Blood. He uses the word “blood” in the sense of “destruction,” using figurative language (cf. Joshua 2:19). The thought and the form in which it is expressed are both essentially Hebrew (see on Matt. 27:25). Compare the language of Ezekiel that defined his responsibility as a watchman (Eze. 3:18, 19).

 

တစ်ပါးအမျိုးသားများထံသို့။ အငယ် ၁၃:၄၆ ကိုကြည့်ပါ။ ပေါလုသည် ဂျူးလူမျိုးများထံမှ လှည့်ထွက်သွားသည်ဟု ပြောသောစကားသည် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် အကန့်အသတ်ရှိသော အသုံးချမှုသာဖြစ်သည်။ ပေါလုသည် ဂျူးလူမျိုးများအကြား လုပ်ဆောင်မှုအားလုံးကို ရပ်တန့်မထားခဲ့ဘဲ၊ ကောရိန္တုတွင် ၎င်းတို့အား ဟောပြောခြင်းကိုသာ ရပ်ဆိုင်းခဲ့သည် (အငယ် ၉:၁၅၊ ၁၉:၈ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။

Unto the Gentiles. See on ch. 13:46. Obviously what Paul said about turning from the Jews had only a limited and local application. The apostle did not discontinue all work among the Jews, but simply gave up preaching to them at Corinth (cf. chs. 9:15; 19:8).

 

၇. တစ်ဦး၏အိမ်။ ပေါလုသည် ဤအိမ်ကို သင်ကြားရန်နှင့် ဝတ်ပြုရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့သည်။ သူသည် အာကွိလာနှင့် ပရစ္စလာတို့နှင့် ဆက်လက်နေထိုင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

7. A certain man’s house. Paul used this house for teaching and worship. He probably still lived with Aquila and Priscilla.

 

ဂျပ်စတုသ်။ ၎င်းသည် ရောမအမည်တစ်ခုဖြစ်သည် (အငယ် ၁:၂၃ ကိုကြည့်ပါ)။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) တီတီယပ်စ် ဂျပ်စတုသ် ဟူသော အမည်ကိုလည်း ကိုးကားနိုင်သည်။ သို့သော် ၎င်းသည် ဂလာတိ ၂:၃ ၏ တိတုနှင့် တူညီသူဖြစ်သည်ဟု ကောက်ချက်ချရန် အကြောင်းမရှိပေ။ တိတုအမည်သည် ရောမအမည်များထဲတွင် ပိုမိုသာမာန်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ကရေတေတွင် ပေါလုကျန်ရစ်ခဲ့သော တီတုသည်၊ ၂ ကော။ ၇:၁၄၊ ၈:၁၆၊ ၂၃ အရ ကောရိန္တုဘုရားကျောင်းနှင့် နီးကပ်စွာဆက်စပ်နေသည်။ ဤနေရာတွင် ဖော်ပြထားသော ဂျပ်စတုသည် တီတုကဲ့သို့ အရေဖျားမလှီးဖြတ်ထားသော တစ်ပါးအမျိုးသားဖြစ်ပြီး “ဘုရားကိုကြောက်ရွံ့သူ” အဖြစ် ဘုရားကျောင်းသို့ တက်ရောက်ခဲ့သည် (အောက်တွင် “ဝတ်ပြုသည်” ကိုကြည့်ပါ)။

Justus. This was a Roman surname (cf. on ch. 1:23). Textual evidence may also be cited (cf. p. 10) for the name Titius Justus. There is no reason to infer from this fact, however, that he is the same as the Titus of Gal. 2:3, whom Paul later left in Crete. The name Titus was among the more common Roman names. The Titus who was sent to Crete was, however, closely connected with the church at Corinth, as appears from 2 Cor. 7:14; 8:16, 23. The Justus here named was an uncircumcised Gentile like Titus and attended the synagogue as a “God fearer” (see below under “worshipped”).

 

ဝတ်ပြု။ ဂရိစကားလုံး “ဆီဘိုမိုင်” သည် “ရိုသေလေးစားခြင်း”၊ “ဝတ်ပြုခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤစကားလုံး၏ပုံစံသည် “ဘာသာရေးသို့ကူးပြောင်းသူများ” (အငယ် ၁၃:၄၃) နှင့် “ဆည်းကပ်သော ဂရိလူမျိုးများ” (အငယ် ၁၇:၄၊ အငယ် ၁၀:၂ ကိုကြည့်ပါ) အတွက် အသုံးပြုသည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်း၏အိမ်သည် ဂျူးလူမျိုးများနှင့် တစ်ပါးအမျိုးသားများ တွေ့ဆုံရန် သင့်လျော်သောနေရာဖြစ်ပြီး၊ တစ်ပါးအမျိုးသားများသည် ဂျူးလူမျိုး၏အိမ်ထက် ထိုနေရာသို့ ပိုမိုလွယ်ကူစွာ လာရောက်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။

Worshipped. Gr. sebomai, “to reverence,” “to worship.” The form of the word here used is applied to “religious proselytes” (ch. 13:43) and to “devout Greeks” (ch. 17:4; see on ch. 10:2). His house was therefore an appropriate place in which both Jews and Gentiles might meet, and to which Gentiles doubtless would be more ready to come than to one belonging to a Jew.

 

အနီးကပ်ဆက်နွယ်။ သို့မဟုတ် “ဆက်စပ်နေသည်”၊ “ဘေးတွင်ရှိသည်” (RSV)။ သိသာထင်ရှားသည်မှာ၊ ကောရိန္တုဘုရားကျောင်းတွင် ပေါလုအား ဆန့်ကျင်ခံရပြီးနောက်၊ သူသည် တွေ့ဆုံပွဲများအတွက် အနီးနားရှိနေရာတစ်ခုကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်၊ သို့မှသာ ဧဝံဂေလိတရားအပေါ် ခံစားချက်ပြောင်းလဲလာသော ဂျူးလူမျိုးများအတွက် လာရောက်ရန် လွယ်ကူစေသည်။ သို့သော် ဤနီးကပ်မှုသည် အထူးသဖြင့် ပေါလု၏ထောက်ခံသူများ တိုးပွားလာပြီး၊ ဘုရားကျောင်း၏အုပ်ချုပ်သူတစ်ဦးပင် ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံလာသောအခါ (အငယ် ၈)၊ ပိုမိုခါးသီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေမည့် အကြောင်းတစ်ခုဖြစ်လာသည်။

Joined hard. Or, “was adjoining”; “was next door” (RSV). Evidently, after Paul was opposed in the synagogue at Corinth, he chose a nearby place for meetings, so that it would be easy for any Jews who might change their feelings toward the gospel, to come. But this proximity would also be an additional cause for bitterness, especially when the number of Paul’s adherents began to increase, and when even a ruler of the synagogue accepted the gospel (v. 8).

 

၈. ခရစ်ပုသ်၊ အကြီးအကဲ။ သို့မဟုတ် “ခရစ်ပုသ်၊ အုပ်ချုပ်သူ”။ “အုပ်ချုပ်သူ” ဟူသော စကားလုံးသည် “အကြီးအကဲ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ထည့်သွင်းထားသည်။ ဤခရစ်ပုသည် ၁ ကော။ ၁:၁၄ တွင် ပေါလုကိုယ်တိုင် ဗတ္တိဇံပေးခဲ့သူ အနည်းငယ်ထဲမှ တစ်ဦးအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ သူ၏ဂျူးလူမျိုးများအကြား ဦးဆောင်ရာထူးနှင့် သူ၏မိသားစုတစ်ခုလုံး ဧဝံဂေလိတရားကို လက်ခံခြင်းသည် သူ့ကို ခရစ်ယာန်များအကြား ထင်ရှားစေသည်။

8. Crispus, the chief ruler. Or, “Crispus, the ruler.” The word “ruler” includes the idea “chief.” This Crispus is alluded to in 1 Cor. 1:14 as one of the few whom Paul himself baptized. His leading position among the Jews, previous to his conversion, and the acceptance of the gospel by his entire family, made him noticeable among the Christians.

 

ယုံကြည်ပြီး ဗတ္တိဇံခံ။ ဤကြိယာနှစ်ခု၏ ဂရိပုံစံသည် သတ်မှတ်မထားသော ကာလတစ်ခုအထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်နေသော လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ပြသည်။ သိမ်းသွင်းခံရသူများထဲတွင် ဂါယု (၁ ကော။ ၁:၁၄) ပါဝင်ပြီး၊ သူသည် အခြားသူများထက် လူမှုအဆင့်အတန်းပိုမိုမြင့်မားသူဖြစ်နိုင်ပြီး၊ ခရစ်ယာန်များအကြား ဧည့်ဝတ်ပြုမှုကြောင့် ထင်ရှားသူဖြစ်ပြီး၊ ပေါလု၏ ဒုတိယအကြိမ်လည်ပတ်မှုတွင် ဧည့်သည်အဖြစ် လက်ခံခဲ့သည် (ရောမ ၁၆:၂၃)။ စတီဖာနပ်စ်၏ မိသားစုဝင်များသည် “အာခါယပြည်၏ အစောဆုံးအသီးအနှံများ” ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနေရာတွင် အစောဆုံးသိမ်းသွင်းခံရသူများထဲတွင် ပါဝင်ပုံရသည် (၁ ကော။ ၁၆:၁၅)။ ၎င်းတို့ကို ပေါလုကိုယ်တိုင် ဗတ္တိဇံပေးခဲ့သည် (၁ ကော။ ၁:၁၆)။ ထို့ပြင် အောက်ပါသူများသည် ထိုအချိန်တွင် သို့မဟုတ် မကြာမီတွင် သိမ်းသွင်းခံရသူများအဖြစ် ရေတွက်နိုင်သည်- ဖော်တူနာတပ်စ်နှင့် အာခါအီကပ်စ် (၁ ကော။ ၁၆:၁၇)၊ ထင်ရှားသော အမျိုးသမီးသိမ်းသွင်းခံရသူ ခလိုအီ (၁ ကော။ ၁:၁၁)၊ ညီအစ်ကို ကွါတပ်စ်နှင့် မြို့၏အရာရှိ အဲရာစတပ်စ် (ရောမ ၁၆:၂၃)၊ နှင့် “အာခါယပြည်၏ အစောဆုံးအသီးအနှံများ” ထဲတွင် ပါဝင်သော အဲပိုင်နီတပ်စ် (ရောမ ၁၆:၅)။ ဆီလပ်နှင့် တိမောသေတို့သည် ဤအချိန်တွင် ပေါလုနှင့်အတူ ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သိမ်းသွင်းခံရသူအများစုကို ဗတ္တိဇံပေးခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (၁ ကော။ ၁:၁၄–၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။

Believed, and were baptized. The Greek form of the two verbs suggests a process continuing for an unspecified period of time. Among the converts was Gaius (1 Cor. 1:14), perhaps a man of higher social position than others, who was noted among Christians for his hospitality, and who received Paul as a guest on his second visit (Rom. 16:23). The members of the household of Stephanas, the “firstfruits of Achaia,” were apparently among the earliest converts there (1 Cor. 16:15). These Paul himself baptized (1 Cor. 1:16). Also the following may be counted as converts then or soon afterward: Fortunatus and Achaicus (1 Cor. 16:17); Chloe, a prominent woman convert (1 Cor. 1:11); Quartus, a brother, and Erastus, the chamberlain of the city (Rom. 16:23); and Epaenetus, also among the “firstfruits of Achaia” (Rom. 16:5). Silas and Timothy were with Paul at this time, and doubtless they baptized most of the converts (see 1 Cor. 1:14–16).

 

၉. ထိုအခါ သခင်ဘုရားမိန့်တော်မူ။ သို့မဟုတ် “သခင်ဘုရားက မိန့်တော်မူသည်”။ ဤသည်မှာ ပေါလုအား ပေးသော နောက်ထပ်အမြင်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သခင်ဘုရား၏စကားများအရ၊ ပေါလုသည် အကြောင်းတစ်ခုခုကြောင့် သတ္တိဆုံးရှုံးနေပြီး ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ထိခိုက်နစ်နာမှုအန္တရာယ်ရှိနေပုံရသည်။ ပေါလုသည် ဤသတင်းစကားကို မက္ကဒိုးနီးယားခေါ်ဆိုမှု (အငယ် ၁၆:၉၊ ၁၉) တွင်ရရှိခဲ့သည့်ပုံစံအတိုင်း လက်ခံရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဤနေရာတွင် သခင်ဘုရားကိုယ်တိုင် သူ၏ကျွန်ထံသို့ ပေါ်ထွက်လာတော်မူသည်။ ဘုရားထံမှ အမြင်များသည် သူ၏ဘဝတွင် အဓိကအကျပ်အတည်းများတွင် ပေးအပ်ခံရသည်။ သူသည် သူ၏သိမ်းသွင်းခံရစဉ်က ယေရှုခရစ်ကို ပထမဆုံးအကြိမ်တွေ့မြင်ခဲ့သည် (အငယ် ၉:၄–၆၊ AA ၁၁၅ နှင့်နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ နောက်ပိုင်းတွင် ယေရုဆလင်ဘုရားကျောင်းတွင် သူ၏အမြင်တွင် ထိုအသံတူညီသည့်အသံကို ကြားခဲ့ပြီး ထိုပုံစံတူညီသည့်ပုံစံကို တွေ့မြင်ခဲ့သည် (အငယ် ၂၂:၁၇–၂၁)။ ယခုအခါ သူသည် သူ၏သခင်ကို ထပ်မံတွေ့မြင်ပြီး ကြားခဲ့ရသည်။

9. Then spake the Lord. Or, “And the Lord said.” Here is another vision given to Paul. Apparently, judging from the Lord’s words, for some reason the apostle was losing his courage and was in danger of bodily harm. Paul received this message in the same way that he did the Macedonian call (ch. 16:9, 19), but here the Lord Himself appeared to His servant. Visions from God were given to him in various great crises of his life. He had first seen the Lord Jesus at the time of his conversion (ch. 9:4–6; cf. AA 115). He later heard the same voice and saw the same form in his vision in the Temple at Jerusalem (ch. 22:17–21). Now he both saw and heard his Lord once more.

 

၉။ မကြောက်ပါနှင့်။ သို့မဟုတ်၊ “ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ရပ်တန့်ပါ။” ဤစကားများသည် ထိုအချိန်တွင် ရှင်ပေါလုသည် ကြောက်ရွံ့မှုနှင့် စိတ်ဓာတ်ကျမှုအချို့ခံစားနေရပြီး၊ သူ၏သခင်အတွက် ကြိုးစားလုပ်ဆောင်နေသော တာဝန်ဝတ္တရား၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးကို ပြင်းထန်စွာ ခံစားနေရကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သူ၏သာသနာပြုလုပ်ငန်းတွင် အများစုမှာ ကျွန်များ သို့မဟုတ် လွတ်မြောက်လာသူများထံမှ ဖြစ်ပြီး၊ ဂရိလူမျိုးများ သို့မဟုတ် ဂျူးလူမျိုးများကဲ့သို့ သူ၏ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ကိုက်ညီသူများသည် သူ၏တရားဒေသနာကို လက်ခံရန် နှေးကွေးနေပုံရသည် (ထောက်ကြံ့၍ ၁ ကောရိန္သု ၁:၂၆၊ ၂၇)။ ထို့ပြင် သူသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အန္တရာယ်လည်း ကြုံတွေ့နေရသည်မှာ သေချာသည်။ ဂျူးလူမျိုးများ၏ ဆဲဆိုမှုသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုအဖြစ် ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထိုသို့သော အကြမ်းဖက်မှုသည် ထပ်မံဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။ သခင်ဘုရားသည် ကျေးဇူးပြုပြီး သူ့ကို “ကြောက်ရွံ့ခြင်းကို ရပ်တန့်ပါ” ဟူသောစကားဖြင့် မိန့်တော်မူသည်။

Be not afraid. Or, “Stop being afraid.” The words imply that Paul was at the moment in some fear and depression, and felt heavily the burden of the task he was attempting for his Lord. For the most part his converts were from the class of slaves or freedmen; those of a culture corresponding to his own, whether Greeks or Jews, seemed slow to accept his preaching (cf. 1 Cor. 1:26, 27). Undoubtedly he was also in personal physical danger. He had already seen the reviling of the Jews break out in physical violence. It could easily happen again. Graciously the Lord addressed him with the words, “Stop being afraid.”

 

ဟောပြောပါ။ သို့မဟုတ်၊ “ဆက်လက်ဟောပြောပါ။”

Speak. Or, “keep on speaking.”

 

တိတ်ဆိတ်မနေပါနှင့်။ သို့မဟုတ်။ “တိတ်ဆိတ်နေခြင်းကို မစတင်ပါနှင့်။” အားနည်းချိန်တွင် စကားများသည် အရာမဖြစ်ဟု ထင်ရသောအခါ တိတ်ဆိတ်စွာ လုံခြုံမှုကို ရယူရန် သွေးဆောင်မှုရှိသည်။ သို့သော် ဤသည်မှာ ရှင်ပေါလုအား ယခင်ကထက် ပိုမိုတည်ကြည်စွာ ဟောပြောရန် တိုက်တွန်းသည့် ဆုံးမစကားဖြစ်သည်။ ရှင်ပေါလု၏ သက်သေခံချက်ကို မည်သည့်အရာမှ တားဆီးမည်မဟုတ်။ ဧလိယသည် အလားတူ စိတ်ဓာတ်ကျမှု အကျပ်အတည်းကို ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးသည် (၃ရာ ၁၉:၄–၁၄)၊ ထို့ပြင် ယေရမိလည်း တစ်ကြိမ်ထက်မက (ယေရမိ ၁:၆–၈၊ ၁၅:၁၅–၂၁)။

Hold not thy peace. Or, “do not begin to keep silent.” The temptation at a moment of weakness was to take safety in silence when words seemed fruitless. But this was an exhortation to him to preach even more constantly than before. Nothing must stop Paul’s testimony. Elijah had passed through a like crisis of discouragement (1 Kings 19:4–14), and Jeremiah also more than once (Jer. 1:6–8; 15:15–21).

 

၁၀။ ငါသည် သင်နှင့်အတူရှိ၏။ မူရင်းတွင် “ငါ” သည် အလေးထားဖော်ပြထားသည်။ ယေရှုပေးထားသော အမိန့်သည် ထိုအချိန်တွင် ရှင်ပေါလု၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးသော ကတိတစ်ခုနှင့်အတူ လိုက်ပါလာသည်။ လူတို့က သူ့ကို ဆန့်ကျင်သော်လည်း၊ ခရစ်တော်သည် သူနှင့်အတူ ရှိတော်မူသည်။ အသင်းတော်တစ်ခုလုံးအတွက် တစ်ကြိမ်ပေးခဲ့သော ကတိတော်ဖြစ်သည့် “အကယ်စင်စစ်၊ ငါသည် သင်တို့နှင့် အစဉ်အမြဲရှိ၏” (မဿဲ ၂၈:၂၀) သည် ဤတွင် ရှင်ပေါလုအား ပုဂ္ဂိုလ်ရေးအရ “ငါသည် သင်နှင့်အတူရှိ၏” ဟု ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။ ဤအမိန့်ကို နာခံရန်ဆိုသည်မှာ ဆင်းရဲဒုက္ခဖြည့်သော ဘဝတစ်ခုဖြစ်သော်လည်း၊ လူတို့၏ မကောင်းသောအကြံအစည်များကို ထိန်းသိမ်းထားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ရှင်ပေါလု၏ လုပ်ငန်းသည် အမြဲတမ်း အဟန့်အတားမဖြစ်ရကြောင်း အာမခံချက်ရှိသည်။

10. I am with thee. In the original, “I” is emphatic. The command that Jesus had just given was followed by a promise that met Paul’s need at the moment. Though men were against him Christ was with him. The promise once given to the church at large, “Lo, I am with you alway” (Matt. 28:20), was here repeated personally to Paul—“I am with thee.” Though it meant a life of suffering to obey this further command, there was with it the assurance that the evil designs of men would be restrained, and that Paul’s work would not permanently be hindered.

 

သင့်ကို ထိခိုက်စေရန်။ သို့မဟုတ်၊ “သင့်ကို ထိခိုက်ရန်”၊ “သင့်ကို ညှင်းပန်းနှိပ်စက်ရန်”။ ခရစ်တော်သည် ရှင်ပေါလုအား တိုက်ခိုက်မှုမှ လွတ်မြောက်ရန် ကတိမပြုခဲ့ပါ။ သို့သော် ရန်သူသည် သူ့ကို အကြမ်းဖက်ရန် ခွင့်မပြုခံရပါ။ ဤအာမခံချက်သည် ရှင်ပေါလုအတွက် ရာစုနှစ်များစွာအကြာ ဧလိရှဲသိရှိခဲ့ပြီး ကြွေးကြော်ခဲ့သည့် “ငါတို့နှင့်အတူရှိသူတို့သည် သူတို့နှင့်ရှိသူတို့ထက် သာ၍များပြားသည်” (၃ရာ ၆:၁၆) ဟူသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်သည်။

To hurt thee. Or, “to harm you,” “to maltreat you.” Christ did not promise Paul freedom from attack. But the enemy would not be allowed to do him violence. This assurance meant to the apostle what Elisha had learned and proclaimed centuries before, “They that be with us are more than they that be with them” (2 Kings 6:16).

 

လူများစွာ။ ဤစကားများသည် ဧလိယ၏ အားနည်းချိန်တွင် ပြောခဲ့သော “သို့သော် ငါသည် ဣသရေလအမျိုးတွင် ခုနစ်ထောင်ကို ကျန်ရှိစေခဲ့ပြီ” (၃ရာ ၁၉:၁၈) ဟူသောစကားများကို အမှတ်ရစေသည်။ ကောရိန္သုမြို့၏ ဒုစရိုက်များတွင် အလွန်နက်ရှိုင်းစွာ နစ်မွန်းနေသူများထဲတွင်ပင် (၁ ကောရိန္သု ၅:၁၀၊ ၁၁)၊ လွတ်မြောက်ရန် တောင့်တနေသော ဖြူစင်သော စိတ်ဝိညာဉ်များနှင့် နောင်တရရန် ခေါ်ဆိုမှုကို စောင့်မျှော်နေသူများ ရှိသည်။ ဤခေါ်ဆိုမှုကို ရှင်ပေါလုနှင့် သူ၏တပည့်များက ပေးရမည်ဖြစ်သည်။

Much people. The words are reminiscent of those spoken to Elijah in his moment of weakness, “Yet I have left me seven thousand in Israel” (1 Kings 19:18). Even among those most deeply entangled in the vices of Corinth (1 Cor. 5:10, 11) there were honest souls yearning for deliverance and waiting for the call to repentance. This call Paul and his followers must give.

 

ကောရိန္သုသည် ထိုခေတ်တွင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ၏ အရေးပါသော ဗဟိုချက်တစ်ခုဖြစ်သောကြောင့်၊ လူသားအမြင်ဖြင့်ဆိုလျှင် အသင်းတော်သည် အစပိုင်းမှစ၍ ခိုင်မာသောရပ်တည်မှုကို ရရှိရန် အရေးကြီးသည်။ ကောရိန္သုမြို့ရှိ ခရစ်ယာန်အသိုင်းအဝိုင်း၏ အရေးပါမှုနှင့် ကျယ်ပြန့်မှုကို ရှင်ပေါလုက ထိုအသင်းတော်ထံသို့ နောက်ပိုင်းတွင် ရေးသားခဲ့သော စာများမှ တွေ့မြင်နိုင်သည်။ သခင်ဘုရားသည် ရူပါရုံတစ်ခုဖြင့် ရှင်ပေါလုအား သူ၏တရားဒေသနာသည် ပြည့်စုံစွာ ကောင်းချီးမင်္ဂလာခံရမည်ဟု သနားကရုဏာဖြင့် အာမခံချက်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် အားပြည့်စွာ ထလာ၍ မည်သည့်တာဝန်အတွက်မဆို အဆင်သင့်ဖြစ်ခဲ့သည်။

Since Corinth was one of the important centers of commercial activity at this period, it was, humanly speaking, vital that from the first the church make good its standing. The importance and extensiveness of the Christian community at Corinth can be seen from the epistles that Paul wrote afterward to the church there. By a vision the Lord gave Paul merciful assurance that his preaching would be abundantly blessed. He rose up comforted, ready for any task.

 

၁၁။ သူဆက်လက်နေထိုင်သည်။ ဂရိဘာသာတွင် “kathizō” ဆိုသည်မှာ “ထိုင်နေရန်”၊ “နေရာတစ်ခုတွင် အခြေချနေရန်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ဤကြိယာသည် တည်မြဲမှုနှင့် ဆက်လက်နေထိုင်မှုကို ဖော်ပြသည်။

11. He continued. Gr. kathizō, “to sit down,” “to settle in a place.” The verb suggests permanence and continuance.

 

တစ်နှစ်နှင့် ခြောက်လ။ ကောရိန္သုမြို့တွင် နေထိုင်ခဲ့သော အချိန်သည် ရှင်ပေါလုအား အသင်းတော်တစ်ခုကို တည်ထောင်ရန်နှင့် စည်းရုံးရန်သာမက၊ ဆင်ခေါမျိုးသုံးဆောင်ရန် အခွင့်အရေးပေးခဲ့သည်။ ကောရိန္သုမြို့သားများအား ဟောပြောခြင်းနှင့် သင်ကြားခြင်းအပြင်၊ ရှင်ပေါလုသည် ဤအချိန်တွင် သက်သာလိုနိများထံသို့ စာနှစ်စောင်ကို ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် သူ၏စာများအနက် အစောဆုံးဖြစ်ပြီး၊ ယာကုပ်ဩဝါဒစာကို ယခင်ရေးသားခဲ့သည်ဟု မယူဆပါက၊ ဓမ္မသစ်ကျမ်းတစ်ခုလုံး၏ အစောဆုံး စာပေများဖြစ်နိုင်သည်။ ၂ ကောရိန္သု (အခန်း ၁:၁) ၏ လိပ်မူစကားတွင် “ကောရိန္သုမြို့ရှိ ဘုရားသခင်၏အသင်းတော်ထံသို့၊ အာခါယပြည်တစ်ခုလုံးရှိ သန့်ရှင်းသူများအားလုံးနှင့်အတူ” ဟူသော စကားသည် ဧဝံဂေလိတရားသည် မြို့တစ်ခုထက် ကျော်လွန်၍ ပျံ့နှံ့သွားသည်ကို ဖော်ပြသည်။ ဤကျယ်ပြန့်သော အောင်မြင်မှုကို ရှင်ပေနှလုံးသား သခင်ဘုရားက ရူပါရုံတွင် ပေးခဲ့သော ကတိတော်၏ ပြည့်စုံမှုအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် သူ့ကို နောက်ထပ်ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှုအတွက် ပြင်ဆင်ပေးခဲ့သည်။

A year and six months. The time spent in Corinth gave Paul opportunity not only for founding and organizing a church but also for working in the neighboring districts, such as the port of Cenchreae (see Rom. 16:1). Besides his preaching and teaching to the Corinthians, Paul wrote probably at this time the two epistles to the Thessalonians, which are considered the earliest of his letters, and perhaps the earliest literature of the whole NT, unless the Epistle of James is dated earlier. The address of 2 Corinthians (ch. 1:1), “unto the church of God which is at Corinth, with all the saints which are in all Achaia,” clearly indicates the spread of the gospel beyond the limits of the city. This extensive fruitage Paul recognized as a fulfillment of the Lord’s promise given him in vision, which prepared him for the coming of the next persecution.

 

၁၂။ ဂါလျိအို။ သူ၏အမည်အပြည့်အစုံသည် မူလက မာကုစ် အန္နဲအိုစ် နိုဗာတပ်စ်ဖြစ်သော်လည်း၊ လူစီယပ်စ် ဂျူနီယပ်စ် ဂါလျိအိုဟူသော ချမ်းသာသော ရောမလူမျိုးတစ်ဦးမှ မွေးစားခံရပြီးနောက်၊ ဂျူနီယပ်စ် အန္နဲအိုစ် ဂါလျိအိုဟူ၍ လူသိများခဲ့သည်။ သူသည် နီရိုဧကရာဇ်၏ ဆရာဖြစ်သော စတိုအိတ်ဒဿနပညာရှင် ဆီနီကာ၏ ညီဖြစ်သည်။ ဆီနီကာသည် သူ၏ညီ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးထံသို့ “ဒေါသအကြောင်း” နှင့် “ကောင်းချီးခံရသောဘဝ” အကြောင်း စာစီစာကုံးနှစ်ခုကို အပ်နှံခဲ့သည်။ ဂါလျိအိုသည် အေဒီ ၅၁ မှ ၅၃ ဝန်းကျင်တွင် အာခါယပြည်၏ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (စာမျက်နှာ ၉၈ ကို ကြည့်ပါ)။ အာခါယမှ ဖျားနာမှုကြောင့် အနားယူပြီးနောက် ရောမသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် နီရိုဧကရာဇ်၏ မျက်နှာသာရရှိခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် အာဏာရှင်၏ မကျေနပ်မှုကို ခံရပြီး၊ တစ်ချို့အဆိုအရ သူ့မှာ ကွပ်မျက်ခံရသည်။ အခြားအဆိုတစ်ခုကမူ သူသည် သူ၏ဇာတ်လမ်းကို ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဆုံးစီရင်ခြင်းဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် တာစီတပ်စ်ကမူ သူ့ကို “သူ၏ညီ ဆီနီကာ၏ သေဆုံးမှုကြောင့် ထိတ်လန့်သွားပြီး” နီရိုဧကရာဇ်ထံတွင် သူ၏အသက်အတွက် တောင်းပန်ခဲ့သည်ဟု ဖော်ပြသည် (အန်းနယ်လစ် အတွဲ ၁၅၊ အပိုဒ် ၇၃၊ လို့ဘ်ထုတ်ဝေမှု၊ တာစီတပ်စ်၊ အတွဲ ၄၊ စာမျက်နှာ ၃၃၃)။

12. Gallio. His full name originally was Marcus Annaeus Novatus, but upon being adopted by a wealthy Roman named Lucius Junius Gallio, he was thereafter known as Junius Annaeus Gallio. He was the brother of the Stoic philosopher Seneca, the tutor of Nero. Seneca dedicated to his brother, the proconsul, two treatises, on “Anger” and the “Blessed Life.” Gallio was probably proconsul of Achaia sometime between a.d. 51 and 53 (see p. 98). After he retired from Achaia in consequence of an attack of fever (Seneca Epistles civ. 1), he returned to Rome. At first he enjoyed the favor of Nero, but eventually fell under the tyrant’s displeasure and, according to one tradition, was executed by him. Another tradition represents him as anticipating his fate by suicide. Tacitus, however, speaks of him only as “dismayed by the death of his brother Seneca” and pleading with Nero for his life (Annals xv. 73; Loeb ed., Tacitus, vol. 4, p. 333).

 

အုပ်ချုပ်ရေးမှူး။ သို့မဟုတ် “ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးမှူး” (အခန်း ၁၃:၇ ကို ကြည့်ပါ)။ ဤနေရာတွင်လည်း လုကာသည် ရာထူးအမည်များကို အသုံးပြုရာတွင် သူ၏ထူးခြားသော တိကျမှုကို ပြသသည်။ တိဗေရိယပ်ဧကရာဇ်လက်ထက်တွင် အာခါယပြည်သည်၊ ဂရိနိုင်ငံ၏ တောင်ဘက်တစ်ခုလုံးပါဝင်သော မက်ဆီဒိုးနီးယားပြည်ထောင်စု၏ တောင်ဘက်ရှိ ဧကရာဇ်ပြည်ထောင်စုဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦးဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။ သို့သော် အေဒီ ၄၄ ဝန်းကျင်တွင် ကလောဒီယပ်ဧကရာဇ်က ၎င်းကို စီနိတ်ပြည်ထောင်စုအဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်းသည် တိုက်ရိုက်စစ်ရေးထိန်းချုပ်မှု မလိုအပ်တော့ပေ (တာစီတပ်စ် အန်းနယ်လစ် အတွဲ ၁၊ အပိုဒ် ၇၆၊ ဆူတိုနီယပ်စ် ဘဝပုံပြင်များ အတွဲ ၅၊ အပိုဒ် ၂၅.၃)။ ထို့ကြောင့် ရှင်ပေါလုလာရောက်ချိန်တွင် ၎င်းကို ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးမှူးဖြင့် အုပ်ချုပ်ခဲ့သည်။

Deputy. Rather, “proconsul” (see on ch. 13:7). Here also Luke shows his characteristic accuracy in the use of official titles. Under Tiberius, Achaia, which included the whole of Greece south of the province of Macedonia, had been an imperial province, and was therefore governed by a procurator. But about a.d. 44 it had once more been made a senatorial province by Claudius, as it no longer needed direct military control (Tacitus Annals i. 76; Suetonius Lives of the Caesars v. 25. 3). Hence at the time of Paul’s visit it once more was ruled by a proconsul.

 

ဂျူးလူမျိုးများ ပုန်ကန်ခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် “ထလာကြသည်”။ “ပုန်ကန်မှု” ဟူသောစကားသည် ဘုရင်ခံဘာသာပြန်ကျမ်းထုတ်ဝေပြီးနောက်၊ လက်အောက်ခံများက အုပ်ချုပ်သူများကို ဆန့်ကျင်သော ပုန်ကန်မှု၏ အထူးအဓိပ္ပာယ်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ဤနေရာတွင် ထိုသို့ဖြစ်ပွားခြင်းမဟုတ်ပါ။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ရှင်ပေါလုကို ဆန့်ကျင်ပြီး တစ်သင်းတစ်ဖွဲ့အနေဖြင့် ပေါ်ထွက်လာကာ၊ သူ့ကို မြို့မှ နှင်ထုတ်ရန် ကြံစည်ခဲ့ပုံရသည်။

Jews made insurrection. Rather, “rose up.” The word “insurrection” has acquired, since the KJV was translated, the special meaning of a revolt of subjects against their rulers. This is not what took place here. The Jews evidently hoped that by appearing in a body against Paul, they could obtain the apostle’s expulsion from the city.

 

တရားရုံးခုံ။ ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမှူးများသည် အချိန်သတ်မှတ်ထားသော ရက်များတွင် စျေးကွက်နေရာ သို့မဟုတ် ဖိုရမ်တွင် တရားရုံးဖွင့်လှစ်ရန် ဓလေ့ရှိသည် (အခန်း ၁၉:၃၈ ကို ကြည့်ပါ)၊ ထို့ကြောင့် မည်သူမဆို ၎င်းတို့၏ မကျေနပ်ချက်များကို ဖြေရှင်းရန် အယူခံဝင်နိုင်သည်။ ဂျူးလူမျိုးများသည် ထိုသို့သော အခွင့်အရေးကို အသုံးချခဲ့ပုံရသည်။ သို့သော် ဂါလျိအိုအတွက်၊ ၎င်းတို့သည် ဂျူးလူမျိုးတစ်ဦးကို ၎င်းတို့၏ လူမျိုးတစ်ဦးအား မတိကျသော သင်ကြားမှုတစ်ခုဖြင့် စွပ်စွဲနေသော ဂျူးလူမျိုးတစ်စုအဖြစ် ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်သည်။ သူသည် မကြာသေးမီက ရောမမှ ရောက်ရှိလာခဲ့လျှင်၊ “ခရစ္စတု” နှင့်ပတ်သက်သော ပြဿနာများကို ထိုနေရာတွင် ကြားသိခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး (အခန်း ၁၈:၂ ကို ကြည့်ပါ)၊ ဤသည်မှာ ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်သော အငြင်းပွားမှုတစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ယူဆမည်ဖြစ်သည်။ စာမျက်နှာ ၄၄၈၊ ၄၄၉ ရှိ ပုံများကို ကြည့်ပါ။

Judgment seat. It was customary for the Roman governors of provinces to hold court in the agora, or forum, that is, the market place, on certain fixed days (see on ch. 19:38), so that anyone might appeal to them to have his grievances satisfied. The Jews apparently took advantage of such an occasion. But to Gallio they would appear to be a company of Jews accusing one of their own race of some erroneous teaching. If he had only lately come from Rome, he had likely heard there of the troubles over “Chrestus” (see on ch. 18:2) and would consider that this was a quarrel about the same matter. See illustrations facing pp. 448, 449.

 

၁၃။ ဤသူ။ ဂရိဘာသာတွင် “houtos” ဆိုသည်မှာ “ဤသူ” သို့မဟုတ် “ဤတစ်ဦး” ဟူသော ညွှန်ပြဝိသေသနတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ဂါလျိအို၏ စိတ်ထဲသို့ ဖော်ပြလိုသော မထီမဲ့မြင်ပြုမှုကို ကောင်းစွာဖော်ပြသည်။

13. This fellow. Gr. houtos, “this,” or “this one,” a demonstrative pronoun well expressing the contempt that they wished to convey to the mind of Gallio.

 

တရား။ ဤတွင် ပြည်ထောင်စုအုပ်ချုပ်ရေးမှူးထံသို့ အယူခံဝင်ရာတွင် ဂျူးလူမျိုးများသည် မောရှေ၏တရားကို ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ ရောမတရားကို ဆိုလိုသည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ၎င်းတို့၏ တွေးခေါ်ပုံမှာ မူဝါဒအရ ဂျူးလူမျိုးများကို ရောမမှ နှင်ထုတ်ခံခဲ့ရသော်လည်း၊ ဂျူးဘာသာသည် ရောမနိုင်ငံမှ ခွင့်ပြုထားပြီး အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ စွပ်စွဲချက်သည် ဂျူးဘာသာနှင့်ပတ်သက်သော အချက်တစ်ခုမဟုတ်ဘဲ၊ ရှင်ပေါလုသည် ရောမမှ အသိအမှတ်မပြုထားသော ဘာသာသစ်တစ်ခုကို ဟောပြောနေသည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ဖြစ်သည် (အခန်း ၁၇:၇ ကို ကြည့်ပါ)။

The law. It seems obvious that in this appeal to the proconsul the Jews meant, not the law of Moses, but the law of Rome. Their line of thought would be that though, as a matter of policy, Jews had been banished from Rome, Judaism was still a religio licita, tolerated and recognized by the Roman state. Their charge would therefore not have been about some point of the Jewish religion, but that Paul was preaching a new religion, not recognized (cf. on ch. 17:7).

 

၁၄။ ပါးစပ်ဖွင့်ရန်။ တရားဝင်ဟောပြောချက်တစ်ခုကို စတင်ရန် အသုံးပြုသော သာမန်ပုံစံတစ်ခု (မဿဲ ၅:၂၊ ၁၃:၃၅၊ တမန်တော် ၁၀:၃၄ ကို ကြည့်ပါ)။ ရှင်ပေါလုသည် တရားဝင်ခုခံပြောဆိုမှုတစ်ခုကို ပြုလုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေသော်လည်း၊ ၎င်းသည် မလိုအပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။

14. Open his mouth. A common formula used to introduce a formal discourse (cf. Matt. 5:2; 13:35; Acts 10:34). Paul was about to undertake a formal defense, but this proved to be unnecessary.

 

ဂါလျိအိုကပြောသည်။ ဂါလျိအိုသည် အာခါယပြည်တွင် သိသာထင်ရှားသော အချိန်ကာလတစ်ခုထက်မပိုနေထိုင်ခဲ့လျှင်၊ ခရစ်ယာန်လှုပ်ရှားမှုသစ်အကြောင်းကို ကြားသိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သူသည် ဂျူးလူမျိုးများ၏ အခက်အခဲများကို သိရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ထို့ပြင်၊ သူသည် ရှင်ပေါလုအကြောင်း အနည်းငယ်သိရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ သို့သော် သူ၏ရှုထောင့်မှ—ဒဿနပညာရှင်နှင့် နိုင်ငံရေးသမားတစ်ဦးအနေဖြင့်—ဤသည်မှာ သူ၏တရားစီရင်ရန်အတွက် ကိစ္စတစ်ခုမဟုတ်ပါ။ သူသည် ရောမမှ အသိအမှတ်ပြုထားသော ဘာသာများနှင့် မပြုထားသော ဘာသာများအကြား တိကျသောမျဉ်းကို ရေးဆွဲရန် မရည်ရွယ်ခဲ့ပါ။

Gallio said. Gallio could scarcely have resided in Achaia for any length of time without hearing of the new Christian movement. He doubtless knew of the Jews’ difficulties. Also, he probably knew something of Paul. But from his standpoint—that of a philosopher and a statesmen—this was not a matter for his judgment. He did not intend to draw a definite line between religions recognized by Rome, and those that were not.

 

မတရားမှု သို့မဟုတ် ယုတ်မာသော အကျင့်ယုတ်မှု။ သို့မဟုတ် “မတရားမှု သို့မဟုတ် ယုတ်မာသော လူဆိုးပြုမှု”။ တရားသူကြီးတစ်ဦးက ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့်အရာနှစ်ခုမှာ (၁) မည်သည့်မတရားမှု (အခန်း ၂၄:၂၀ ကို ကြည့်ပါ) သို့မဟုတ် မတရားသော လုပ်ရပ်များ၊ သို့မဟုတ် (၂) အကျင့်ယုတ်မှုပါဝင်သော မတော်မတရားသော အပြုအမူများဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော ကိစ္စများကို စီရင်ဆုံးဖြတ်ရာတွင် သူသည် ရောမဥပဒေနှင့် တရားမျှတမှုကို အုပ်ချုပ်သူအနေဖြင့် သူ၏တာဝန်ကို ထမ်းဆောင်နေမည်ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် အသုံးပြုထားသော အသုံးအနှုန်းနှစ်ခုစလုံးသည် လုယက်မှု သို့မဟုတ် ရိုက်နှက်မှုကဲ့သို့သော ထင်ရှားသော မတရားမှုများကို ညွှန်ပြသည်။ ဒုတိယအသုံးအနှုန်းသည် လှည့်ဖျားမှု သို့မဟုတ် လိမ္မာပါးနပ်မှုသည် အဓိကထူးခြားချက်ဖြစ်သော လုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြသည်။

A matter of wrong or wicked lewdness. Rather, “a matter of wrongdoing or wicked villainy.” The two things a magistrate would take into account were (1) any evildoing (cf. ch. 24:20) or act of injustice, or (2) any unscrupulous conduct involving moral wrong. In adjudging such matters he would be carrying out his duty as an administrator of Roman law and equity. Both expressions here used point to acts of open wrong, such as robbery or assault; the second designates those in which a fraudulent cunning or adroitness is the chief characteristic.

 

အကြောင်းပြချက်အရ။ သို့မဟုတ် “အကြောင်းပြချက်အရ”၊ “မဖြစ်မနေ”။

Reason would. Or, “according to reason,” “as is right.”

 

ငါသည် သင်တို့ကို သည်းခံရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ၊ ငါသည် သင်တို့၏အမှုကို နားထောင်မည်။ ဤကြိယာသည် တိုင်ကြားမှုတစ်ခုကို လက်ခံရန်အတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းအဖြစ်လည်း အသုံးပြုသည်။ ဂါလျိအိုသည် ရောမလူမျိုးများသည် ခွင့်ပြုထားသော ဂျူးလူမျိုးများထက် သာလွန်သည်ဟု ယူဆထားကြောင်း သူ၏စကားဖြင့် ပြသခဲ့သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့၏အမှုသည် ထိုက်တန်လျှင်၊ ဂျူးလူမျိုးများသည် ထိုသို့သော ခွင့်ပြုမှု၏ အကျိုးကျေးဇူးကို ခံစားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ၎င်း၏ရာထူးနှင့် ရောမဥပဒေနှင့်ပတ်သက်သော ကိစ္စများကို စုံစမ်းစစ်ဆေးမည်ဖြစ်သည်။

I should bear with you. That is, I would hear your case out. The verb is also used as a technical term for taking up a complaint. Gallio showed by his language that the Romans considered themselves superior to the tolerated Jews. But if their case warranted, the Jews should enjoy the benefit of such toleration, and he would inquire into any matters that pertained to his office and Roman law.

 

၁၅။ မေးခွန်း။ သို့မဟုတ် “မေးခွန်းများ”။

15. Question. Rather, “questions.”

 

စကားလုံးများနှင့် အမည်များ။ သို့မဟုတ် “စကားနှင့် အမည်များ”။ ဂျူးလူမျိုးများအား အခွင့်အရေးပေးခဲ့လျှင်၊ ရှင်ပေါလု၏ သင်ကြားမှုများနှင့်ပတ်သက်သော အချက်များစွာကို ဖော်ပြလာမည်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ယေရှုသည် ခရစ်တော်ဖြစ်သည်ဖြစ်စေ၊ မဖြစ်သည်ဖြစ်စေ ရောမလူမျိုးအတွက် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်တစ်ခုသာဖြစ်ပြီး၊ ရောမဥပဒေနှင့် မသက်ဆိုင်ပါ။ ဂါလျိအိုသည် ရောမတွင် “ခရစ္စတု” အမည်ကို ကြားသိခဲ့ဖူးလျှင် (အခန်း ၁၈:၂ ကို ကြည့်ပါ)၊ ဂျူးအငြင်းပွားသူများကို တတ်နိုင်သမျှ အမြန်ဖယ်ရှားရန် သူ၏ဧကရာဇ်သခင်၏ လုပ်ရပ်ကို လိုက်နာရန် ပိုမိုအဆင်သင့်ဖြစ်နေမည်ဖြစ်သည် (အခန်း ၂၃:၂၉ ကို ကြည့်ပါ)။

Words and names. Or, “talk and names.” Undoubtedly many points concerning Paul’s teachings would be brought forward by the Jews if they had opportunity. But whether Jesus was the Christ or not would be to the Roman a matter entirely of theological definition, on which Roman law would have no bearing. If Gallio had heard the name “Chrestus” at Rome (see on v. 2), he would be all the more ready to follow the conduct of his royal master and get rid of the Jewish disputants as soon as possible (cf. ch. 23:29).

 

၁၅. မင်းရဲ့ဥပဒေ။ စကားလုံးအရ “မင်းနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဥပဒေ”။ ဂါလီယိုသည် ၎င်းတို့၏ဥပဒေဆိုင်ရာ ဆွဲဆောင်မှုကို သူသိမြင်ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏အမှုသည် ရောမဥပဒေထက် ဂျူးဥပဒေနှင့်သာ သက်ဆိုင်ပြီး သူပါဝင်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။

Your law. Literally, “the law which [is] according to you.” By his emphasis, Gallio intimated that he saw through their appeal to law. Jewish law rather than Roman law was concerned in their case, and he refused to become involved.

 

တရားသူကြီးမဟုတ်။ ဂါလီယိုသည် အမှုကို အလေးအနက်ပယ်ချရာတွင် စကားလုံးအရ “ဒီအရာတွေရဲ့ တရားသူကြီးဖြစ်ချင်တာ မဟုတ်ဘူး” ဟု ဖော်ပြသည်။ “တရားသူကြီး” ဟူသော ဂရိစကားလုံးသည် အလေးပေးထားပြီး “ကျွန်ုပ်” ဟူသော နာမ်စားလည်း အလေးပေးထားသည်။ ဂါလီယိုသည် အမှုသည် ရောမဥပဒေနှင့် မသက်ဆိုင်သောကြောင့် တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို စွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။

No judge. Gallio’s emphatic dismissal of the case reads literally, “A judge of these things I do not wish to be.” The Greek word for “judge” is emphatic, and the pronoun for “I” as well. Gallio waived jurisdiction over the case because it did not involve Roman law.

 

၁၆. သူတို့ကို မောင်းထုတ်သည်။ သူသည် အာဂိုရာ (သို့မဟုတ်) ဖိုရမ်တွင် ထိုင်နေပြီး သူ၏ လစ်တာများနှင့် အခြားအရာရှိများဖြင့် ဝိုင်းရံထားသည်ဟု ယူဆရပြီး၊ ယခု သူသည် “စကားလုံးများနှင့် နာမည်များ” အကြောင်း အငြင်းပွားနေသည့် ဒုက္ခဖြစ်စေသော အငြင်းပွားသူများကို နေရာမှ ရှင်းထုတ်ရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ကိုရိန္တု၏ စည်ကားသော ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဘဝတွင် သူ၏ တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်အတွင်း မပါဝင်သည့် ကိစ္စများနှင့်ပတ်သက်၍ သူလုပ်ဆောင်ရန် လုံလောက်သည်။

16. He drave them. Seated as he doubtless was in the agora, or forum, with his lictors and other officials about him, he now commanded the place to be cleared of the troublesome disputants about “words and names.” He had enough to do with matters that came properly within his jurisdiction in the busy commercial life of Corinth.

 

၁၇. ဂရိလူမျိုး။ စာသားသက်သေအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) “သူတို့အားလုံး ဆော့စသီနီကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည်။

17. The Greeks. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading, “they all took Sosthenes.”

 

ဖမ်းဆီးသည်။ “ဖမ်းဆီးသည်” (အခန်း ၁၆:၁၉၊ ၁၇:၁၉ ကိုကြည့်ပါ)။ ယင်းကြိယာသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ရှိ လူအုပ်၏ အကြမ်းဖက်လုပ်ရပ် (အခန်း ၂၁:၃၀) နှင့် ပေါလုကို ကယ်တင်ရာတွင် ဗိုလ်မှူးကြီး၏ လုပ်ရပ် (အခန်း ၂၁:၃၃) တွင်လည်း အသုံးပြုသည်။

Took. Rather, “seized” (cf. chs. 16:19; 17:19). The same verb is also used in ch. 21:30 of the violent action of the mob at Jerusalem, and just afterward (v. 33), of the chief captain’s conduct in rescuing Paul.

 

ဆော့စသီနီ။ ဤနာမည်သည် သာမန်ဖြစ်သည်။ သူသည် ၁ ကောရိန္တု ၁:၁ တွင် ဖော်ပြထားသော ဆော့စသီနီနှင့် တူညီရန် မလိုအပ်သော်လည်း၊ ပေါလု၏ ဥပမာအတိုင်း ညှင်းပန်းနှိပ်စက်မှု၏ ခေါင်းဆောင်သည် နောက်ပိုင်းတွင် သက်ဝင်ယုံကြည်သူဖြစ်လာခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Sosthenes. The name was common; he need not be identified with the Sosthenes mentioned in 1 Cor. 1:1, though it is possible that the leader of persecution was afterward converted, even as in the case of Paul himself.

 

ဆရာကြီး။ အခန်း ၈ တွင်ကဲ့သို့ “ကြီး” ကို ဖယ်ထုတ်ပါ။ ဆော့စသီနီသည် ခရစ္စပတ်၏ သက်ဝင်ယုံကြည်မှုပြီးနောက် (အခန်း ၈) ဂျူးဘုရားကျောင်း၏ အုပ်ချုပ်သူအဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပုံရသည်။ သူသည် ခရစ်ယာန်များကို ဆန့်ကျင်သည့် စိတ်အားထက်သန်မှုကို ပြသရန် ပေါလုကို ချက်ချင်း ရောမအုပ်ချုပ်ရေးမှူးထံတွင် စွပ်စွဲချက်တင်ခဲ့ပေမည်။ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် သူသည် ဝိုင်းရံထားသည့် လူအုပ်အများစု၏ အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့တွင် ဂရိလူမျိုးများလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ဂါလီယို၏ မထီမဲ့မြင်ပြုသည့် အသံကို သတိပြုမိပြီး၊ သူ၏ ဆန့်ကျင်ဘက်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လိုက်နာကာ ၎င်းတို့ကိုယ်ပိုင် သင်ခန်းစာတစ်ခုဖြင့် ကြမ်းတမ်းစွာ ဆုံးမခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် ဂျူးများသည် ၎င်းတို့၏ ခေါင်းဆောင်သစ်ဖြစ်သူ၏ အမှုမအောင်မြင်မှုကြောင့် သူ့အား ဆန့်ကျင်ခဲ့ပေမည် (အထက်တွင် “ဂရိလူမျိုး” ကိုကြည့်ပါ)။ ပေါလုတွင် တပါးအမျိုးသားများထဲတွင် ထောက်ခံသူများစွာ ရှိခဲ့ပေမည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ လူအုပ်သည် ဆော့စသီနီကို ၎င်းတို့၏ အထူးအာရုံစိုက်မှုအတွက် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

Chief ruler. Omit “chief,” as in v. 8. Sosthenes was apparently made the ruler of the synagogue after Crispus’ conversion (v. 8). He may have been eager to show his zeal against the Christians by laying charges immediately against Paul before the proconsul. As spokesman, he would catch the eye of the surrounding crowd, many of whom would be Greeks. They evidently caught Gallio’s tone of contempt, and followed his adverse decision by a lesson of their own, and a rough one. Or it may be that the Jews turned on their new leader after his failure in the case (see above under “the Greeks”). Paul doubtless had not a few sympathizers among the Gentiles. In any case, the crowd singled out Sosthenes for their particular attention.

 

ရိုက်နှက်သည်။ သို့မဟုတ် “သူ့ကို စတင်ရိုက်နှက်သည်”။

Beat him. Or, “began beating him.”

 

ဂါလီယိုသည် ထိုအရာများကို ဂရုမစိုက်ခဲ့ပါ။ သို့မဟုတ် “ဤအရာများသည် ဂါလီယိုအတွက် ဂရုစိုက်စရာမဟုတ်ခဲ့”။ ဂါလီယို၏ ကြေငြာချက်သည် ထုတ်ဖော်ပြသထားသော သမ္မာတရားအပေါ် လောကီလူသားများ၏ ဥပေါသဘောကို ထင်ဟပ်ပြသသည်။ သို့သော် ဤစကားလုံးများသည် သူသည် ဘာသာတရားကို ဥပေါသပြုသည်ဟု မဆိုလိုပါ။ သူသည် ၎င်း၏ သင့်လျော်သော တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်နယ်နိမိတ်များကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ သူ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ခရစ်ယာန်ဘာသာ ပျံ့နှံ့မှုအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသော ဥပမာတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့ရပေမည်။

Gallio cared for none of those things. Rather, “none of these things was a care to Gallio.” Gallio’s declaration reflects the indifference of men of the world toward revealed truth. But the words did not mean necessarily that he was indifferent to religion. He recognized the bounds of his proper jurisdiction. His ruling must have set a precedent helpful to the spread of Christianity.

 

ဂျူးလူမျိုးတို့၏ ဘဝပုံစံကို ရောမလူမျိုးများက မည်သို့ရှုမြင်သည်နှင့် ပတ်သက်၍ (အခန်း ၁၄ ကိုကြည့်ပါ) တတိယတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၆၀-၆၂၊ ဆဋ္ဌမတွဲ၊ စာမျက်နှာ ၅၉-၆၀ ကို ကြည့်ပါ။

Concerning the way Jewish life was regarded by the Romans (cf. v. 14) see Vol. V, pp. 60–62; Vol. VI, pp. 59, 60.

 

၁၈. အချိန်အတော်ကြာ နေထိုင်ခဲ့သည်။ စကားလုံးအရ “ရက်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်ခဲ့သည်”။ ပေါလုသည် တစ်နှစ်နှင့် ခြောက်လကြာ (အခန်း ၁၁) သာယာအေးချမ်းစွာ နေထိုင်လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ဤကာလပြီးနောက်၊ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းတွင်၊ သူသည် ဂါလီယိုထံ တရားစွဲခံရသည်။ ဤအကျပ်အတည်းပြီးနောက်၊ တမန်တော်သည် လုပ်ကိုင်ရန် အေးချမ်းသော အချိန်တစ်ခုကို ထပ်မံရရှိခဲ့သည်။

18. Tarried … a good while. Literally, “having remained many days.” Paul had lived and worked in reasonable quiet for a year and six months (v. 11). After this period, or perhaps during the latter part of it, he was haled before Gallio. Following this crisis, the apostle had another time of peace in which to labor.

 

ဆီးရီးယားသို့။ သူ၏ခရီးစဉ်၏ ရည်ရွယ်ချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်နိုင်သည်- (၁) နောက်ပိုင်းတွင် (အခန်း ၂၀:၃၊ ၄ ကိုကြည့်ပါ) ကဲ့သို့၊ သူသည် ဂျေရုဆလင်မြို့ရှိ တပည့်များအတွက် စုဆောင်းထားသော လက်ဆောင်များကို ကိုယ်တိုင်ပို့ဆောင်လိုခဲ့ပေမည် (ရောမ ၁၅:၂၅၊ ၂၆၊ ဂလာတိ ၂:၁၀ ကိုကြည့်ပါ)။ ပေါလုသည် ပြန်လာရန် ဆုံးဖြတ်ချိန်တွင် ဂျေရုဆလင်သို့ တတ်နိုင်သမျှ အမြန်ရောက်ရှိလိုခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်၊ အကြောင်းမှာ ဧဖက်မြို့တွင် ဂျူးများက သူ၏ တရားဟောခြင်းကို အခြားနေရာများထက် ပို၍ လက်ခံခဲ့သော်လည်း သူသည် ထိုနေရာ၌ မနေရန် ငြင်းဆိုခဲ့သည်။ (၂) သူ၏ မကြာသေးမီက ကတိသစ္စာသည် ဗိမာန်တော်သို့ လည်ပတ်ရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ (၃) သူသည် တပါးအမျိုးသားများအကြား၊ အထူးသဖြင့် မက်ဆီဒိုးနီးယားနှင့် အာခါယာဒေသများတွင် သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုရလဒ်များကို အစီရင်ခံလိုခဲ့ပေမည် (တမန်တော် ၁၅:၄ ကိုကြည့်ပါ)။

Into Syria. The motives of his journey may have been the following: (1) As later (see on ch. 20:3, 4), he doubtless wished to deliver the gifts collected for the disciples at Jerusalem, in person (cf. Rom. 15:25, 26; Gal. 2:10). It is clear that when Paul resolved to return, he wanted to reach Jerusalem as soon as possible, for he refused to stay in Ephesus even though his preaching was more readily received by the Jews there than in many other places. (2) His recent vow required a visit to the Temple. (3) He would wish to report the results of his labors among the Gentiles, especially in the yet distant regions of Macedonia and Achaia (cf. Acts 15:4).

 

ပရိစလ္လာနှင့် အာကွီလာ။ အခန်း ၂ ကိုကြည့်ပါ။

Priscilla and Aquila. See on v. 2.

 

ခန်ခရေအာ။ ကိုရိန္တု၏ အရှေ့ဘက်ဆိပ်ကမ်း၊ ဆာရိုနစ်ပင်လယ်ကွေ့ပေါ်တွင် တည်ရှိသည်။ ရောမ ၁၆:၁ တွင် ထိုနေရာတွင် စည်းရုံးထားသော အသင်းတော်တစ်ခု ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ပေါလု၏ ဖီဘီနှင့် သူမ၏ ခရစ်ယာန်ဝန်ဆောင်မှုအပေါ် ကျေးဇူးတင်စွာ ရည်ညွှန်းမှုသည် (ရောမ ၁၆:၂) သူသည် ထိုအသင်းတော်နှင့် ရင်းနှီးစွာ ဆက်သွယ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သူသည် ၎င်းကို တည်ထောင်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Cenchrea. The eastern harbor of Corinth, on the Saronic Gulf. Romans 16:1 implies that there was an organized church there. The gratitude with which Paul refers to Phoebe and to her Christian service (Rom. 16:2) indicates that he had had intimate contact with that church. Probably he had founded it.

 

ကတိသစ္စာ။ “ကတိသစ္စာ” သည် ပုဂ္ဂလိက ကတိသစ္စာဖြစ်ပြီး၊ ကာလတစ်ခုအတွက် နာဇရိတညွှန့်ကတိသစ္စာ၏ ပြုပြင်ထားသောပုံစံဖြစ်သည်ဟု သံသယဖြစ်စရာအနည်းငယ်သာရှိသည်၊ ၎င်းကို တော်လည်းကျမ်း ၆:၁-၂၁ တွင် ဖော်ပြထားသည်။ နောက်ဆုံးတွင် နာဇရိတညွှန့်သည် လောကီနှင့် သာမန်လူ့ဘဝမှ ခွဲထွက်ရန် လိုအပ်သည် ( “နာဇရိတညွှန့်” ဟူသော စကားလုံးသည် “ခွဲထွက်သူ” သို့မဟုတ် “သန့်ရှင်းသူ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်)။ ကတိသစ္စာကာလအတွင်း နာဇရိတညွှန့်သည် ဝိုင်ယံသို့မဟုတ် အရက်သေစာမသောက်ရဘဲ၊ ဦးခေါင်းနှင့် မျက်နှာကို ရိတ်မရပါ။ ကတိသစ္စာကာလပြီးဆုံးချိန်တွင် သူသည် ဗိမာန်တော်တွင် ဦးခေါင်းရိတ်ပြီး ယဇ်ပူဇော်မှုအောက်တွင် ယဇ်ပလ္လင်မီးဖြင့် ဆံပင်ကို မီးရှို့ရသည်။ တမန်တော် ၂၁:၂၄ တွင် နာဇရိတညွှန့်များသည် ၎င်းတို့၏ ကတိသစ္စာပြီးဆုံးပြီးနောက် ဦးခေါင်းရိတ်ခဲ့သည်။ ဂျေရုဆလင်နှင့် ဝေးကွာသောနေရာမှ ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ၎င်းတို့၏ ဆံပင်ကို တိုတိုရိတ်ပြီး ဗိမာန်တော်သို့ ယူဆောင်လာကာ၊ ဦးခေါင်းမှ ကျန်ဆံပင်ကို ရိတ်သည့်အခါ ထိုဆံပင်များကို ပူဇော်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ ဤသည်မှာ ပေါလုသည် ဆီးရီးယားသို့ ခရီးမထွက်မီ ခန်ခရေအာတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သည့်အရာဖြစ်သည်။ ၁ ကောရိန္တု ၁၁:၁၄ မှ ထင်ရှားသည်မှာ ပေါလုသည် ယောက်ျားများတွင် ဆံပင်ရှည်ခြင်းကို အမျိုးသမီးဆန်သည်ဟု ယူဆသော်လည်း၊ နာဇရိတညွှန့်ကတိသစ္စာသည် ဆံပင်ရှည်ထားရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့်၊ သူသည် ကတိသစ္စာကို လိုက်နာခဲ့သော်လည်း ပုံစံပြောင်းလဲထားသည့်ပုံစံဖြင့်၊ ပုံပန်းသွင်ပြင်နှင့် ဓလေ့အရ ခရီးမထွက်မီ ဦးခေါင်းရိတ်ခဲ့သည်၊ သို့မဟုတ် သူ၏ ကတိသစ္စာကာလသည် ခန်ခရေအာသို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ပြီးဆုံးသွားပေမည်။

A vow. There can be little doubt that the “vow” was a private vow, a modified form of the temporary Nazirite vow, described in Num. 6:1–21. The latter required a separation from the world and the ordinary life of men (the word “Nazirite” means “separated” or “consecrated” person). For the duration of his vow the Nazirite was to drink no wine or strong drink, nor to shave his head or face. At the close of the period of his vow he was to shave his head at the Temple and burn his hair in the altar fire, under his sacrifice. Having completed their vow, the Nazirites in Acts 21:24 shaved their heads. Persons at a distance from Jerusalem were apparently allowed to cut their hair short and bring the shorn locks with them to the Temple, to offer them up when the remainder of their hair was shaved from their heads. This is what Paul did at Cenchreae, before starting on his voyage to Syria. It is obvious from 1 Cor. 11:14 that Paul considered long hair on men effeminate, but the Nazirite vow necessarily produced long hair. Hence, though he was following the vow he did so in a modified form, having his head shorn before the journey for the sake of appearance and custom, unless the period of his vow ended as he reached Cenchreae.

 

ကတိသစ္စာများ ပေါက်ဖွားလာသည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အန္တရာယ်မှ လွတ်မြောက်မှုအတွက် ထူးထူးခြားခြား ကျေးဇူးတင်စိတ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ကြောက်ရွံ့မှုနောက်တွင် လိုက်လာသည်။ ကိုရိန္တုရှိ ပေါလု၏ လုပ်ဆောင်မှု၏ မှတ်တမ်းတွင် ကြောက်ရွံ့မှု၊ ကတိသစ္စာ၊ နှင့် လွတ်မြောက်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး၊ ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောရေး အစီအစဉ်အတွက် သန့်ရှင်းပြီး ကတိသစ္စာပြုခြင်းသည် သဘာဝရလဒ်တစ်ခုဖြစ်လာပေမည်။ ပေါလုသည် ဘုရားကိုငယ်ရင့်သည့် ခံစားချက်ဖော်ပြမှုများကို မထီမဲ့မြင်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ရှုတ်ချခြင်းမပြုခဲ့ပါ၊ အကြောင်းမှာ သူသည် ၎င်းတို့ကို ဂျူးများ၏ အခြားအလေ့အကျင့်အချို့ကဲ့သို့ ဥပဒေကျင့်စဉ်ဟု မယူဆခဲ့ပါ။

The chief impulse out of which vows have grown has often been a marked thankfulness for deliverance from danger following upon fear. The fear, the promise, and the deliverance have been noted in the record of Paul’s work at Corinth, and a vow of consecration to the program of preaching the gospel would be a natural result. Paul neither despised nor condemned expressions of devout feeling, for he did not consider them legalistic, as he did certain other practices of the Jews.

 

ပေါလုသည် ၎င်း၏ “လူအားလုံးအတွက် အားလုံးဖြစ်ခြင်း” (၁ ကောရိန္တု ၉:၂၂) ဟူသော သဘောတရားကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဂျူးတစ်ဦးအနေဖြင့် ဂျူးညီအစ်ကိုများနှင့် စာနာမှုဖြင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့ပေမည် (တမန်တော် ၂၁:၂၁-၂၄ ကိုကြည့်ပါ)။ နာဇရိတညွှန့်ကတိသစ္စာသည် သူ၏ ဂျူးညီအစ်ကိုများအားလုံးအား သူကိုယ်တိုင် ဥပဒေကို မထီမဲ့မြင်မပြုသည့်အပြင်၊ အခြားဂျူးများအား ၎င်းကို မထီမဲ့မြင်ရန် သင်ကြားပေးခြင်းမပြုကြောင်း ပြသပေးလိမ့်မည်။

It is possible also that Paul was applying his principle of being “all things to all men” (1 Cor. 9:22), and therefore as a Jew was acting in sympathy with Jews (v. 20). A Nazirite vow would demonstrate to all his Jewish brethren that he, himself, was not despising the law, nor teaching other Jews to despise it (see on Acts 21:21–24).

 

၁၉. ဧဖက်သို့ ရောက်လာသည်။ စာသားသက်သေအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကိုကြည့်ပါ) “သူတို့သည် ဧဖက်သို့ ရောက်လာသည်” ဟူသော ဖတ်ရှုမှုကို ထောက်ခံသည်။ “ရောက်လာသည်” ဟူသော ဂရိကြိယာသည် “ကမ်းပေါ်သို့ ဆိုက်ရောက်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော ရေကြောင်းဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းဖြစ်သည်။ ဧဖက်သည် အိုင်ယိုးနီးယားဂရိဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် အာရှရောမပြည်နယ်၏ မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်းသည် တမန်တော်ယောဟန်၏ နောက်ပိုင်းလုပ်ဆောင်မှုများ၏ နေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမြို့သည် ပင်လယ်နှင့် မဝေးသော တောင်ကုန်းပေါ်တွင် တည်ရှိပြီး၊ ကေ့စတာမြစ်ဝတွင် ဟားမတ်နှင့် မေးအန္ဒါမြစ်ကြီးများကြားတွင် ရှိသည်။ ဧဖက်သည် အာရှငယ်အနောက်ဘက်ကမ်းရိုးတန်းရှိ ဂရိအခြေချမြို့တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ဘီစီ ၆ ရာစုတွင် လီဒီယားဘုရင်များ၏ အာဏာအောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ အစပိုင်းတွင် ၎င်းသည် အာတီမစ် (ရောမလူမျိုးတို့၏ ဒိုင်ယာနာ၊ အခန်း ၁၉:၂၄ ကိုကြည့်ပါ) ၏ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှု၏ ဗဟိုချက်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၎င်း၏ ဗိမာန်တော်သို့ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှ ဘုရားဖူးသူများ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့သည်။ ရာစုနှစ်များစွာကြာအောင် အရှေ့နှင့် အနောက်သည် ဧဖက်တွင် အနီးကပ်ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ဂရိဘာသာတရားသည် ပိုမိုအရှေ့တိုင်းဆန်သော သွင်ပြင်ကို ရယူခဲ့ပြီး မှော်ပညာ၊ နက်နဲသောအရာများ၊ နှင့် ကျိန်စာများပါဝင်ခဲ့သည်။ ပေါလု၏ ခေတ်တွင် ဧဖက်သည် အာရှပြည်နယ်တွင် အကြီးမားဆုံးနှင့် လူကြိုက်အများဆုံး မြို့ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဂျူးဘုရားကျောင်းအနည်းဆုံး တစ်ခုအတွက် ဂျူးလူမျိုးများ လုံလောက်စွာရှိခဲ့သည်။

19. He came to Ephesus. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading, “they came to Ephesus.” The Greek verb translated “he came” is a nautical term meaning, “coming to land.” Ephesus was a famous city, capital of the Greek district of Ionia and later of the Roman province of Asia. It became the scene of the apostle John’s later labors. The city stood not far from the sea, on hilly ground at the mouth of the Cayster, between the larger rivers Hermus and Maeander. Ephesus had been an early Greek settlement on the western coast of Asia Minor, but in the 6th century b.c. it fell under the power of the kings of Lydia. From the first it had been a center for the worship of Artemis (the Roman Diana; see on ch. 19:24) whose temple there was visited by pilgrims from all over the known world. For centuries East and West had come into close contact at Ephesus, and there the religion of Greece took on a more Oriental character and involved magic, mysteries, and charms. In Paul’s day Ephesus was by far the busiest and most popular city in proconsular Asia. There were enough Jews for at least one synagogue.

 

ပေါလု၏ တတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်၊ အေဒီ ၅၃ မှ ၅၈ ခုနှစ်အထိ

Paul’s Third Missionary Tour, c. A.D. 53 to 58

 

 

 

ဧဖက်မြို့ပတ်ဝန်းကျင်

The Environs of Ephesus

 

 

 

ထားခဲ့သည်။ ယူဆရသည်မှာ အာကွီလာနှင့် ပရီစီလာတို့သည် ဧဖက်မြို့၌ အချိန်အတန်ကြာ နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့၏ နေရာပြောင်းရွှေ့မှုများကို အကြောင်းအမျိုးမျိုးအတွက် သမ္မာကျမ်းစာ အခန်းကြီး ၁၈၊ အခန်းငယ် ၂ တွင် ကြည့်ပါ။

Left them there. Presumably Aquila and Priscilla settled for some time at Ephesus. For their various moves see on v. 2.

 

တရားစရပ်ထဲသို့။ ဤသည်မှာ ပေါလု၏ ပုံမှန်အကျင့်ဖြစ်သည်။ သူသည် မိမိလူမျိုးကို စွန့်လွှတ်၍မရဘဲ၊ သူတို့ထံမှ ခံစားရသည့် ဆိုးရွားသောဆက်ဆံမှုများရှိသော်လည်း၊ ဧဖက်မြို့သို့ ရောက်သည်နှင့် ထပ်မံ၍ သူတို့ကို ရှာဖွေခဲ့သည်။ သို့သော် သူဟောပြောခဲ့သည့်အကြောင်းအရာများသည် ရန်လိုမှုနည်းပါးစွာ လက်ခံခံစားခဲ့ရပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ဧဖက်မြို့ရှိ ဂျူးလူမျိုးများက သူ့ကို ပိုမိုနေရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည် (အခန်းငယ် ၂၀)။ ဧဖက်မြို့လူဦးရေ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ သဘောသဘာဝသည် ဤသဘောထားကွဲပြားမှုနှင့် ဆက်စပ်နိုင်သည်။

Into the synagogue. This was Paul’s usual practice; he could not give up his own people, although constantly exposed to hard usage by them, but sought them out again here as soon as he arrived. However, what he preached here seems to have been received with less hostility, for the Jews of Ephesus begged him to stay longer (v. 20). It may be that the cosmopolitan character of the Ephesian population had something to do with this difference in attitude.

 

ဆင်ခြင်ငြင်းခုံသည်။ ဂရိစကားလုံး “ဒိုင်ယာလီဂိုမီ” (သမ္မာကျမ်းစာ အခန်းကြီး ၂၀၊ အခန်းငယ် ၇ တွင် ကြည့်ပါ)။

Reasoned. Gr. dialegomai (see on ch. 20:7).

 

၂၀ သူ့ကိုတောင်းဆိုကြသည်။ ဤနေရာ၌ “တောင်းဆိုသည်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ကြိယာသည် များသောအားဖြင့် “မေးမြန်းသည်” ဟု ဘာသာပြန်သည်။ သူတို့၏တောင်းဆိုမှုသည် မျှော်လင့်ချက်ရှိသော လက္ခဏာတစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ကောင်းသောရလဒ်များကို ကတိပြုသည်။ ဘီရိုအာမြို့မှလွဲ၍ မည်သည့်နေရာ၌မျှ ပေါလုသည် သူတင်ပြသော သမ္မာတရားကို လက်ခံလိုစိတ်ပိုမိုရှိသည့် သဘောထားကို မတွေ့ခဲ့ပေ။ သူသည် ကောရိန္သုမြို့သားများကို နို့ဖြင့်ကျွေးရမည့် ကလေးများအဖြစ် မှတ်ယူခဲ့သော်လည်း (၁ ကောရိန္သု ၃:၂)၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဧဖက်မြို့သားများအား “ဘုရားသခင်၏ အကြံအစည်အားလုံး” ကို ကြေညာနိုင်ခဲ့သည် (သခင်ယေရှုခရစ်၏ အကျိုးတော်ဆောင်မှုများ ၂၀:၂၇)၊ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ဧဝံဂေလိတရား၏ နက်နဲသောအရာများကို နားလည်မျှဝေနိုင်စွမ်းရှိခဲ့သည် (ဧဖက် ၃:၄)။

20. Desired him. The verb here translated “desired” is most frequently rendered “asked.” Their desire was a hopeful sign and promised good fruitage afterward. Nowhere, unless at Beroea, did Paul find a more receptive attitude toward the truth he was presenting. He looked upon the Corinthians as children needing to be fed with milk (1 Cor. 3:2), but later he found himself able to declare to the Ephesians “all the counsel of God” (Acts 20:27), for they were capable of sharing in his knowledge of the mystery of the gospel (Eph. 3:4).

 

သူတို့နှင့်အတူ။ ဤစကားလုံးများကို ချန်လှပ်ထားရန် စာသားသက်သေများက ထောက်ခံသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ တွင် ကြည့်ပါ)။

With them. Textual evidence favors (cf. p. 10) the omission of these words.

 

သဘောမတူခဲ့။ စကားလုံးအရ “ခေါင်းမညိတ်ခဲ့” ဟူသည်မှာ လိုက်လျောမှုမရှိခဲ့ဟု ဆိုလိုသည်။

Consented not. Literally, “did not nod,” that is, did not acquiesce.

 

၂၁ သူတို့ကို နှုတ်ဆက်ခဲ့သည်။ ပို၍မှန်ကန်သည်မှာ “သူတို့ထံမှ နှုတ်ဆက်ပြီး ထွက်ခွာခဲ့သည်” ဖြစ်သည်။ “ယေရုဆလင်မြို့၌ လာမည့်ပွဲတော်ကို ကျင်းပရမည်” ဟူသော စကားလုံးများကို ချန်လှပ်ထားရန် စာသားသက်သေများက ထောက်ခံသည် (စာမျက်နှာ ၁၀ တွင် ကြည့်ပါ)။ ချန်လှပ်ထားသော စကားလုံးများသ ည် သခင်ယေရှုခရစ်၏ အကျိုးတော်ဆောင်မှုများ ၂၀:၁၆ မှ အကြံပြုထည့်သွင်းထားသည်ဟု ယူဆသည်။ ဤချန်လှပ်မှု၏ မှန်ကန်မှုကို လက်ခံခြင်းဖြင့် ဤဂျူးပွဲတော်သည် မည်သည့်ပွဲတော်ဖြစ်သည်ကို ဆွေးနွေးရန် မလိုအပ်တော့ပေ။

21. Bade them farewell. Rather, “took his leave of them.” Textual evidence favors (cf. p. 10) the omission of the words, “I must by all means keep this feast that cometh in Jerusalem: but.” The words omitted are deemed an insertion suggested by ch. 20:16. Acceptance of the validity of the omission makes unnecessary a discussion of which Jewish feast this may have been.

 

ပြန်လာမည်။ ပေါလုသည် အခွင့်အရေးရသည်နှင့် သူ၏ကတိကို ပြည့်စုံစေခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၁၉:၁)။

I will return. As soon as Paul had the opportunity, he redeemed his promise (ch. 19:1).

 

ဘုရားသခင်အလိုတော်ရှိလျှင်။ ပေါလုနှင့် ယာကုပ်တို့သည် အရာအားလုံးကို ကောင်းမွန်စွာ စီစဉ်ပေးသည့် ခမည်းတော်၏ အလိုတော်ကို အားကိုးရာ၌ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း သဘောတူခဲ့ကြပြီး၊ တူညီသော စကားအသုံးအနှုန်းကိုပင် အသုံးပြုခဲ့ကြသည် (ယာကုပ် ၄:၁၅ တွင် ကြည့်ပါ)။ သူတို့အတွက်၊ ၎င်းသည် ယခင်က ခရစ်ယာန်များ၏ နှုတ်ဖျားတွင် မကြာခဏရှိခဲ့သော “ဒီယို ဗိုလင်တီ” ဟူသော စကားစုထက် များစွာပိုမိုနက်နဲသည်။ ပေါလုမျှော်လင့်ထားသည့်အရာများကို ဝိညာဉ်တော်၏ တားမြစ်မှုမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို ပြသခဲ့သည်ကို သခင်ယေရှုခရစ်၏ အကျိုးတော်ဆောင်မှုများ ၁၆:၆-၇ တွင် ကြည့်ပါ။

If God will. Paul and James agreed in resting in the will of the Father as ordering all things well, even to their use of almost the same expression (cf. James 4:15). To them it was much more than the formula deo volente, “God willing,” that formerly was so frequently on the lips of Christians. For the demonstration of the will of God through the Spirit’s prevention of what Paul had expected to do see Acts 16:6, 7.

 

၂၂ ကဲသရိမြို့၌။ ဤအခန်းငယ်တွင် လုပ်ဆောင်မှုများစွာကို အကျုံးဝင်ပုံရသည်။ ကဲသရိမြို့၌ ပေါလုသည် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောသူ ဖိလိပ်နှင့် ထပ်မံဆက်သွယ်ခဲ့ပုံရသည်။ နောက်ပိုင်းတွင် သူသည် ကဲသရိမြို့ရှိ ဖိလိပ်၏အိမ်၌ ဧည့်သည်အဖြစ် နေခဲ့သည် (အခန်းကြီး ၂၁:၈)။

22. At Cæsarea. Evidently a great deal of action is covered in this verse. At Caesarea he doubtless renewed his contact with Philip the evangelist. He was a guest in Philip’s home in Caesarea on a later occasion (ch. 21:8).

 

တက်သွားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ကမ်းရိုးတန်းမြို့မှ ယေရုဆလင်မြို့သို့ သွားခြင်းဖြစ်သည်။

Gone up. That is, from the coast town to the city of Jerusalem.

 

အသင်းတော်ကို နှုတ်ဆက်သည်။ သို့မဟုတ် “အသင်းတော်ကို နှုတ်ဆက်ခဲ့သည်”။ ဤသည်မှာ ထိုအချိန်က ခရစ်ယာန်ဘဝနှင့် လှုပ်ရှားမှုအားလုံး၏ ဗဟိုဖြစ်သည့် ယေရုဆလင်မြို့သို့ ပေါလု၏ လေးကြိမ်မြောက်ခရီးစဉ်၏ အကျဉ်းချုပ်မှတ်တမ်းဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၉:၂၆၊ ၁၁:၃၀၊ ၁၅:၄၊ ၂၁:၁၇ တွင် ကြည့်ပါ)။ အခန်းကြီး ၁၄:၂၇ တွင်ကဲ့သို့ အသင်းတော်စုဝေးမှု သို့မဟုတ် ပေါလုနှင့် သူ၏အဖော်များ၏ အောင်မြင်မှုများအကြောင်း အစီရင်ခံစာတင်ပြမှုကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပေ။ မြို့၏အမည်ကိုပင် ဖော်ပြမထားသလို၊ ပေါလု၏ သစ္စာဂတိပြည့်စုံမှုအကြောင်းကိုလည်း မဖော်ပြထားပေ။ အချို့က ပေါလုသည် အေးစက်သောလက်ခံမှုနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပြီး၊ တပါးအမျိုးသားခရစ်ယာန်များနှင့်ပတ်သက်သည့် တရားဥပဒေနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သူ၏ရပ်တည်ချက်က ယေရုဆလင်မြို့ရှိ တရားဥပဒေကို စိတ်အားထက်သန်စွာ လိုက်နာသည့် ခရစ်ယာန်များကို သူ့ထံမှ ခွဲထုတ်ခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည်။ သို့သော် ၎င်းသည် မှန်းဆချက်တစ်ခုသာဖြစ်သည်။ အကြောင်းမည်သည်ပင်ဖြစ်စေ၊ ပေါလုသည် အန်တီအုတ်မြို့ရှိ ခရစ်ယာန်များ၏ ရင်းနှီးဖော်ရွေသော အသိုင်းအဝိုင်းသို့ တတ်နိုင်သမျှ အမြန်ပြန်သွားခဲ့သည်။

Saluted the church. Or, “greeted the church.” This is a brief notice indeed of a visit to what was then the center of all Christian life and action. This is Paul’s fourth visit to Jerusalem after his conversion (cf. chs. 9:26; 11:30; 15:4; 21:17). No mention is made of a gathering of the church as in ch. 14:27, or of a report of what Paul and his companions had been accomplishing. Even the name of the city is not given, nor is anything said about the fulfillment of Paul’s vow. Some suggest that Paul met with a cool reception and that his position concerning the law in relation to the Gentile Christians had alienated from him the Christians in Jerusalem, who were naturally zealous for the law. But this is little more than a speculation. Whatever the reason, the apostle hastened on as soon as possible to what must have been the congenial society of the Christians at Antioch.

 

အန်တီအုတ်သို့။ ပေါလု၏ အန်တီအုတ်သို့ ပြန်လာမှုသည် ဒုတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်၏ အဆုံးသတ်ကို အမှတ်အသားပြုသည်။ ၎င်းသည် အေဒီ ၅၂ ခုနှစ်ခန့်ဖြစ်သည် (စာမျက်နှာ ၁၀၂ တွင် ကြည့်ပါ)။

To Antioch. Paul’s return to Antioch marks the end of the Second Missionary Journey. It was about a.d. 52 (cf. p. 102).

 

၂၃ အချိန်အတန်ကြာ နေထိုင်သည်။ ဤလည်ပတ်မှုသည် လပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့ပုံရသည်။ ဤအခါသမယတွင် ပေါလုက ဂလာတိ ၂:၁၁-၁၄ တွင် ဖော်ပြထားသော သဘောထားကွဲလွဲမှုကို ရည်ညွှန်းသည်ဟု အချို့ကဆိုကြသည်။ အကြောင်းမှာ ပေါလုသည် အန်တီအုတ်မြို့မှ အချိန်ကြာရှည် ထွက်ခွာနေခဲ့ပြီး၊ ဂျူးဒါယိဇင်ပါတီ (ဂျူးဓမ္မဆိုင်ရာ တရားစွဲဆိုသူများ) သည် တပါးအမျိုးသားများ၏ လွတ်လပ်မှုကို ထပ်မံတိုက်ခိုက်ရန် အချိန်ရခဲ့သည်ဟု ဆင်ခြင်ကြသည်။ သူတို့သည် ပေတရုပေါ်သို့ ဖိအားအသစ်များ ထပ်မံပေးခဲ့ပြီး၊ ပေတရု၏ မတည်ငြိမ်သော စရိုက်တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းကြောင့် သူသည် သူတို့ထံ လိုက်လျောခဲ့သည်။ သို့သော် အချို့ကမူ ဤဖြစ်ရပ်သည် ပေါလုနှင့် သီလတို့ ယေရုဆလင်ကောင်စီအပြီး အန်တီအုတ်မြို့မှ မထွက်ခွာမီ ဖြစ်ပွားခဲ့သည်ဟု ယူဆကြသည် (အခန်းကြီး ၁၅:၃၉-၄၀ တွင် ကြည့်ပါ)။

23. Spent some time. The visit must have been of some months’ duration. It is to this occasion that some refer the dissension that Paul relates in Gal. 2:11–14. The reasoning is that Paul had been long absent from Antioch, and that the Judaizing party had had time to organize a fresh attack on the freedom of the Gentiles. They brought renewed pressure to bear upon Peter, and a lingering element of instability in his character caused him to yield to them. However, others hold that the incident occurred before Paul and Silas had left Antioch after the Council of Jerusalem (see on ch. 15:39, 40).

 

သူထွက်ခွာသည်။ အန်တီအုတ်မြို့သည် ယခင်သာသနာပြုခရီးစဉ်နှစ်ခုကဲ့သို့ တတိယသာသနာပြုခရီးစဉ်၏ အစပိုင်းဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၃:၁-၃; ၁၅:၃၆-၄၀)။

He departed. Antioch is the starting point of the Third Missionary Journey, as with the two preceding ones (chs. 13:1–3; 15:36–40).

 

ဂလာတိနှင့် ဖရူဂျီယာ။ ပေါလုသည် ယခင်ကဲ့သို့ လစထရာနှင့် ဒေရာဘီမြို့များသို့ လည်ပတ်ပြီးမှ အာရှမိုင်းနားဒေသ၏ မြောက်ဘက်ပိုင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပုံရသည် (အခန်းကြီး ၁၆ ၏ ထပ်ဆောင်းမှတ်စုကို ကြည့်ပါ)။

Galatia and Phrygia. Doubtless Paul took the same direction as before, visiting Lystra and Derbe, before he came to the more northern portion of Asia Minor (see Additional Note on Chapter 16).

 

အားပေးခြင်း။ ပေါလုသည် အသင်းတော်သစ်များကို တည်ထောင်သည့် ဧဝံဂေလိတရားဟောပြောသူတစ်ဦးသာမက၊ သူ၏အသင်းတော်များ၏ ဆက်လက်သာယာဝပြောမှုအတွက် တက်ကြွစွာ ဂရုစိုက်သည့် သင်းအုပ်ဆရာတစ်ဦးလည်းဖြစ်သည်။ ပထမသာသနာပြုခရီးစဉ်တွင် တည်ထောင်ခဲ့သော အသင်းတော်အချို့အတွက်၊ ဤသည်မှာ ပေါလု၏ လေးကြိမ်မြောက်လည်ပတ်မှုဖြစ်သည် (အခန်းကြီး ၁၃:၅၁၊ ၁၄:၆, ၂၁၊ ၁၆:၁, ၆ တွင် ကြည့်ပါ)။

Strengthening. Paul was not only an evangelist who raised up new churches; he was also a pastor in the sense that he maintained an active concern for the continuing welfare of his churches. For some of these churches, raised up on the First Missionary Journey, this was Paul’s fourth visit (see chs. 13:51; 14:6, 21; 16:1, 6).

 

၂၄-၂၆ ပညာတတ်အာပေါလုကို နှိမ့်ချသော တဲရက်သမားများက ဆုံးမသွန်ပြသည်။—အာပေါလုသည် ဂရိယဉ်ကျေးမှု၏ အမြင့်ဆုံးပညာကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ပညာရှင်တစ်ဦးနှင့် မိန့်ခွန်းဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည်။ … အာကွီလာနှင့် ပရီစီလာတို့သည် သူ၏ဟောပြောချက်များကို နားထောင်ပြီး၊ သူ၏သွန်ပြချက်များတွင် ချို့ယွင်းချက်များရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြသည်။ သူသည် ခရစ်တော်၏သာသနာတော်၊ ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းနှင့် ကောင်းကင်သို့တက်ကြွခြင်း၊ နှင့် သူ၏လူများထံ၌ သူမရှိစဉ်အခါ နှစ်သိမ့်ပေးသူဖြစ်သော ဝိညာဉ်တော်၏အမှုတော်အကြောင်း စုံလင်စွာ မသိရှိခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် အာပေါလုကို ဖိတ်ကြားခဲ့ပြီး၊ ပညာတတ်မိန့်ခွန်းဆရာသည် သူတို့၏သွန်ပြမှုကို ကျေးဇူးတင်စွာ အံ့သြဝမ်းမြောက်စွာ လက်ခံခဲ့သည်။ သူတို့၏သွန်ပြမှုများမှတစ်ဆင့် သူသည် သမ္မာကျမ်းစာများကို ပိုမိုရှင်းလင်းစွာ နားလည်ခဲ့ပြီး၊ ခရစ်ယာန်အသင်းတော်၏ အတော်ဆုံး ခုခံကာကွယ်သူတစ်ဦးဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဤသို့ဖြင့် စုံလင်သောပညာရှင်နှင့် ထက်မြက်သော မိန့်ခွန်းဆရာသည် နှိမ့်ချသော တဲရက်သမားအလုပ်ဖြင့် အသက်မွေးသည့် ခရစ်ယာန်အမျိုးသားနှင့် အမျိုးသမီးထံမှ သခင်ဘုရား၏လမ်းကို ပိုမိုပြည့်စုံစွာ သင်ယူခဲ့သည် (LP ၁၁၉)။

24–26. Learned Apollos Instructed by Humble Tentmakers.—Apollos … had received the highest Grecian culture, and was a scholar and an orator. … Aquila and Priscilla listened to him, and saw that his teachings were defective. He had not a thorough knowledge of the mission of Christ, His resurrection and ascension, and of the work of His Spirit, the Comforter which He sent down to remain with His people during His absence. They accordingly sent for Apollos, and the educated orator received instruction from them with grateful surprise and joy. Through their teachings he obtained a clearer understanding of the Scriptures, and became one of the ablest defenders of the Christian church. Thus a thorough scholar and brilliant orator learned the way of the Lord more perfectly from the teachings of a Christian man and woman whose humble employment was that of tentmaking (LP 119).

 

၂၄ အာပေါလု။ အာပေါလိုနီးယပ်စ် သို့မဟုတ် အာပေါလိုဒိုးရပ်စ်ဟူသော အမည်မှ တိုက်လိုက်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ အောက်ပါအခန်းငယ်များသည် နောက်ပိုင်းဖြစ်ပွားသည့်အရာများအတွက် နောက်ခံအကြောင်းအရာများကို ပေးထားသည်။ သမ္မာကျမ်းသစ်တွင် အာပေါလုနှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များက သူသည် အစောပိုင်းအသင်းတော်တွင် ထင်ရှားသောနေရာယူထားသူဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ သူ၏ခရစ်ယာန်ဆရာအဖြစ် ဩဇာသည် ကောရိန္သုမြို့တွင် သိသာထင်ရှားစွာ ခံစားခဲ့ရသည်။ ပေါလုသည် ကောရိန္သုမြို့တွင် သူ၏တပည့်များပါတီတစ်ခုကို ဖော်ပြခဲ့သည် (၁ ကောရိန္သု ၁:၁၂၊ ၃:၅၊ ၄:၆ တွင် ကြည့်ပါ)။

24. Apollos. Probably a contraction of Apollonius or Apollodorus. The following verses are parenthetical and provide a background for what later occurred. The facts given in the NT concerning Apollos suggest that he had a prominent place in the early church. His influence as a Christian teacher made itself markedly felt in Corinth. Paul mentions a party of his followers there (see 1 Cor. 1:12; 3:5; 4:6).

 

အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင် မွေးဖွားသည်။ စကားလုံးအရ “မွေးရာမှ အလက်ဇန္ဒြီးယားသူ”။ အလက်ဇန္ဒြီးယားတွင် ဂျူးများက ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ ဆပတုဂျင့်ဘာသာပြန်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အလက်ဇန္ဒြီးယားသည် ရှေးကမ္ဘာ၏ အကြီးဆုံးစာကြည့်တိုက်တစ်ခုပါဝင်သည့် ပညာသင်ကြားရာ ဗဟိုချက်ဖြစ်သည်။ ဒဿနပညာရှင် ဖိလိုသည် ထိုနေရာရှိ ဂျူးများအကြား ထူးချွန်သော ဉာဏ်ရည်ထက်မြက်သူခေါင်းဆောင်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် အေဒီ ၅၀ ခုနှစ်ခန့်အထိ အသက်ရှင်ခဲ့သောကြောင့်၊ အာပေါလုသည် သူ၏ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် ရှိခဲ့နိုင်သည်။

Born at Alexandria. Literally, “an Alexandrian by birth.” It was in Alexandria, and by Jews, that the LXX translation of the OT had been made. Alexandria was a great center of learning, containing one of the greatest libraries of the ancient world. The philosopher Philo was an outstanding intellectual leader among the Jews there. Since he lived till about a.d. 50, Apollos might well have come under his influence.

 

မိန့်ခွန်းဆရာ။ ဂရိစကားလုံး “လိုဂျီယိုစ်”၊ “ပညာတတ်”၊ “မိန့်ခွန်းဆရာ”။ ဘာသာပြန်မှုတစ်ခုစီသည် စကားလုံး၏ အဓိပ္ပာယ်တစ်ဝက်သာပေးသည်။ သူသည် ပညာတတ်ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ပညာကို ထိရောက်စွာ အသုံးပြုနိုင်သည်။

Eloquent. Gr. logios, “learned,” “eloquent.” Either translation gives only half the idea of the word. He was learned, and could use his learning effectively.

 

တတ်စွမ်းသည်။ ဂရိစကားလုံး “ဒူနာတိုစ်”၊ “စွမ်းဆောင်နိုင်သည်”၊ “တန်ခိုးရှိသည်”။

Mighty. Gr. dunatos, “able,” “powerful.”

 

၂၅ သွန်သင်ခံရသည်။ ဂရိစကားလုံး “ကတဲခေါ”၊ “အသံပြုပြီး သွန်သင်သည်”၊ ထိုမှ တိုးချဲ့၍ “ပါးစပ်ဖြင့် သွန်သင်သည်”။ ဤစကားလုံးမှ “ကတိခိဇမ်း” ဟူသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးမှ ဆင်းသက်လည်းဖြစ်ပြီး၊ အာပေါလုသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းကို ကိုယ်တိုင်လေ့လာခြင်းအပြင် တစ်စုံတစ်ဦးထံမှ သွန်သင်ခံရသည်ဟု ဆိုလိုသည်။ ဂျိုးဇီဖပ房ည် (အန်တီကျူးတီးစ် xviii. ၅. ၂) မှ သိရသည်မှာ ဗတ္တိဇံယောဟန်၏ သွန်သင်မှုနှင့် ဗတ္တိဇံသည် ဂျူးများအကြား သက်ရောက်မှုကြီးမားခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့်၊ ယေရုဆလင်နှင့် ဧဖက်မြို့များတွင် ဗတ္တိဇံယောဟန်၏ သွန်သင်မှုကို လက်ခံယုံကြည်သည့် ဂျူးများပေါ်ထွက်လာခြင်းသည် အံ့ဩစရာမဟုတ်ပေ။ သို့သော် ထိုသို့သော သွန်သင်မှုသည် အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်ပုံရသည်။ သူတို့သည် ဗတ္တိဇံယောဟန်သည် လာမည့်ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်အတွက် ဗတ္တိဇံပေးခဲ့ကြောင်း သိရှိခဲ့ပြီး၊ ယေရှုသည် ဘုရားသခင်၏သိုးသငယ်ဖြစ်သည်ဟု ညွှန်ပြခဲ့သည်ကို ကြားခဲ့ရပြီး၊ သူဗတ္တိဇံခံစဉ် ကောင်းကင်မှ အသံကိုလည်း ကြားခဲ့ရသည်။ သို့သော် ယောဟန်သည် ဤအရာများဖြစ်ပြီးမကြာမီ ခေါင်းဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး၊ ယေရှုသည် ကရာနီတောင်ပေါ်တွင် အသေခံခဲ့သည်။ ယောဟန်၏တပည့်များစွာသည် ခရစ်တော်၏သတင်းစကားနှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ပိုင်းဖြစ်ပွားသည့်အရာများ—အသင်းတော်တည်ထောင်ခြင်း၊ ခရစ်ယာန်ဗတ္တိဇံနှင့် သခင်ဘုရား၏ညစာစားပွဲ၏ဓမ္မစဉ်လာ၊ ဝိညာဉ်တော်ထွက်ပေါ်လာခြင်း၊ နောင်တရပြီးနောက် ပြောင်းလဲခြင်းအကြောင်းသွန်သင်မှု၊ နှင့် ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းလက်ဆောင်ကို လက်ခံရယူခြင်း—တို့ကို မသိရှိခဲ့ကြပေ။ ဗတ္တိဇံယောဟန်ကိုယ်တိုင်ပင် ယေရှုတင်ပြသောဤအရာများကို မှိုင်းတိုင်းတိုင်း နားမလည်ခဲ့ပေ၊ အကြောင်းမှာ သူသည် သခင်ဘုရားထံသို့ “လာမည့်သူသည် သင်ဖြစ်သလော” ဟု မေးရန် စေလွှတ်ခဲ့သည့်နေ့တစ်နေ့ရှိခဲ့သည် (မဿဲ ၁၁:၃)။

25. Was instructed. Gr. katēcheō, “to sound down upon,” and, by extension, “to teach orally.” The word, from which comes the English “catechize,” implies that Apollos had been taught by someone, in addition to his own study of the OT. We know from Josephus (Antiquities xviii. 5. 2) that the teaching and baptism of John produced a great effect among the Jews. It is not surprising, therefore, that Jews appeared at Jerusalem and Ephesus who had accepted the Baptist’s teaching about Jesus. But such instruction was undoubtedly brief. They would know that John baptized in preparation for the coming kingdom, and they would have heard of his pointing to Jesus as the Lamb of God, and of the voice from heaven when He was baptized. But John had been beheaded a little while after this, and Jesus had met death on Calvary. Many of John’s disciples might not have known what happened in relation to the message of Christ afterward—the establishing of His church, the ordinances of Christian baptism and the Lord’s Supper, the outpouring of the Holy Spirit, the teaching concerning conversion following repentance, and the reception of the gift of salvation by grace through faith. John the Baptist himself but dimly understood what Jesus was presenting along these lines, for there came a day when he sent to ask the Lord, “Art thou he that should come?” (Matt. 11:3).

 

လမ်း။ “သခင်ဘုရား၏လမ်း” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ယောဟန်၏ “လမ်း” နှင့်ပတ်သက်၍ မည်သူမဆို သိထားရန်လိုအပ်သည့် “သခင်ဘုရား၏လမ်း” နှင့်စပ်လျဉ်း၍ များစွာရှိသည်။ ဤစကားစုကို “ဤလမ်း၏မည်သူမဆို” (အခန်းကြီး ၉:၂ တွင် ကြည့်ပါ) ဟူသော စကားစုတွင်ကဲ့သို့ တစ်ပိုင်းနည်းပညာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အသုံးပြုထားပြီး၊ ယနေ့ခေတ်တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာဟု ခေါ်ဆိုမည့်အရာနှင့် ညီမျှသည်။

The way. There was much that anyone walking in the “way” of John would need to know concerning the “way” of the Lord. The phrase is used in a half-technical sense, as in the phrase “any of this way” (see on ch. 9:2), as equivalent to what today would be called the Christian religion.

 

စိတ်နှလုံးထက်သန်သည်။ သို့မဟုတ် “စိတ်နှလုံးတွင် ထက်သန်သည်” (ရောမ ၁၂:၁၁ တွင် ကြည့်ပါ၊ ထိုနေရာ၌လည်း “ဝိညာဉ်” ဟူသော စကားလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်မဟုတ်ဘဲ၊ လူ၏စိတ်ဝိညာဉ်ကို ဆိုလိုသည်)။

Fervent in the spirit. Or, “ardent in spirit” (cf. Rom. 12:11, where likewise the word “spirit” means the spirit of man, not the Holy Spirit of God).

 

စေ့စေ့စပ်စပ် ဟောပြောပြီး သွန်သင်သည်။ ပို၍မှန်ကန်သည်မှာ “တိကျစွာ ဟောပြောပြီး သွန်သင်ခဲ့သည်”။

Spake and taught diligently. Rather, “was [or “began”] speaking and teaching accurately.”

 

သခင်ဘုရား၏အရာများ။ “သခင်ဘုရား၏လမ်း” ဟူသော အသုံးအနှုန်းသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းစကားလုံးများ (ဟေရှာယ ၄၀:၃) ၏ ဘာသာပြန်ဖြစ်ပြီး၊ ဧဝံဂေလိဆရာများက ယောဟန်၏ဟောပြောချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ကိုးကားခဲ့သည် (မဿဲ ၃:၃၊ မာကု ၁:၃၊ လုကာ ၃:၄၊ ယောဟန် ၁:၂၃)။ အာပေါလုသည် ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်လာမည်ကို ယောဟန်ဟောပြောခဲ့သည့်အရာများကို အလွန်တိကျစွာ ကြွေးကြော်ခဲ့ပြီး၊ ယောဟန်သည် ယေရှုကို ညွှန်ပြခဲ့သည်ကို ပြသခဲ့ပြီး၊ ဘုရားသခင်သည် ဂျူးများထံ နှစ်ပေါင်းများစွာမရရှိခဲ့သော ပြည့်စုံသောပြရောက်သူများကို စေလွှတ်နေသည်ဟူသော သက်သေအဖြစ် ခရစ်တော်၏ဘဝသည် သက်သေဖြစ်သည်ဟု သူ၏ဓမ္မဟောင်းကျမ်းလေ့လာမှုများမှ ပြသခဲ့ပေမည်။ သို့သော် အာပေါလု၏ဆရာ၊ မည်သူဖြစ်စေကာမူ၊ သူ၏တပည့်ကို ဗတ္တိဇံယောဟန်၏သတင်းစကားထက် ကျော်လွန်၍ မပို့ဆောင်ခဲ့ပေ၊ ယေရှုသည် ခရစ်တော်ဖြစ်သည်ဟု ဝန်ခံခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် အာပေါလုအတွက် ယေရှုသည် ယခင်ဘာသာ၏ ထူးခြားသောအင်္ဂါရပ်များကို ထိန်းသိမ်းထားမည့် ဂုဏ်ပြုခံရသော ဂျူးဘာသာ၏ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအဖြစ် ထင်ရှားပေလိမ့်မည်။ သူသည် “အရေဖြတ်ခြင်းသည် အရာမဟုတ်” (၁ ကောရိန္သု ၇:၁၉၊ ဂလာတိ ၅:၆ တွင် ကြည့်ပါ) ဟူသည်ကို မသိရှိခဲ့သေးဘဲ၊ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းစနစ်သည် “ပျောက်ကွယ်ရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသည်” (ဟေဗြဲ ၈:၁၃) ကို မသိရှိခဲ့ပေ။

The things of the Lord. The expression “the way of the Lord” is a translation of OT words (Isa. 40:3), quoted by the gospel writers concerning John’s preaching (Matt. 3:3; Mark 1:3; Luke 3:4; John 1:23). Apollos may have been very accurate in proclaiming what John had preached about the coming of the kingdom of heaven, illustrated from his own studies of the OT. He may have shown how John had pointed to Jesus, and may have related much of the works and words of Christ, as an evidence that God was sending greater prophets than the Jews had had for a long time, and that therefore Christ’s life was a testimony that redemption was near. But Apollos’ teacher, whoever he had been, had not carried his pupil beyond the message of the Baptist, who acknowledged Jesus as the Christ. The latter would therefore no doubt seem to Apollos to be the leader of a glorified Judaism, which would retain the distinctive features of the old religion. Doubtless he had not as yet learned that “circumcision is nothing” (1 Cor. 7:19; cf. Gal. 5:6), and did not realize that the sacrificial system was “ready to vanish away” (Heb. 8:13).

 

သိရှိသည်။ ဂရိစကားလုံး “အဲပီစတမိုင်”၊ “တတ်မြောက်သည်”၊ “ရင်းနှီးသည်”။

Knowing. Gr. epistamai, “to be versed in,” “to be acquainted with.”

 

ယောဟန်၏ဗတ္တိဇံ။ “ဗတ္တိဇံ” ဟူသောအသုံးအနှုန်းတွင် ဗတ္တိဇံသည် နိဒါန်းဖြစ်သော ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အသိပညာနှင့် အတွေ့အကြုံကို ထည့်သွင်းရမည်။ ဤစကားလုံးများသည် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ရာ ပြည့်စုံပြီး၊ ခရစ်တော်၏ရှေ့ပြေးသူအဖြစ် ယောဟန်ဗတ္တိဇံပေးသူ၏လုပ်ဆောင်မှုသည် ခရစ်ဝင်ကျမ်းဇာတ်လမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်ထက် ပို၍ပျံ့နှံ့ခဲ့ကြောင်း ပြသသည်။ ဧကန်စင်စစ်၊ ၎င်းသည် အလက်ဇန္ဒြီးယားသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဤ“ဗတ္တိဇံ”၏ ကန့်သတ်ချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ “သွန်သင်ခံခဲ့ရသည်” ဟူသော အထက်ဖော်ပြချက်ကို ကြည့်ပါ။

The baptism of John. Under “baptism” must be included the idea of the religious knowledge and experience for which the baptism was the introduction. The words are full of interest, showing that the work of John the Baptist as a forerunner of christ had reached farther than the gospel story indicates. Certainly it had reached to Alexandria. Concerning the limitations of this “baptism” see comment above on “was instructed.”

 

၂၆။ ရဲရင့်စွာ ဟောပြောခြင်း။ ယုဒလူများသည် မက်ဆီယာ ရောက်လာခြင်းနှင့် ပတ်သက်သော ကြေညာချက်များကို နားထောင်ရန် အဆင်သင့်မဖြစ်သောကြောင့် ရဲရင့်မှု လိုအပ်သည်။ ဟောပြောသူသည် ဤအကြောင်းအရာကို ဆွေးနွေးရန် ဗဟုသုတနှင့် နှုတ်သွက်မှု အပြင် သတ္တိလည်း လိုအပ်သည်။ ယုဒလူများသည် လှည့်စားသူများကြောင့် အကြိမ်ကြိမ် လှည့်ဖျားခံခဲ့ရသည်။

26. Speak boldly. It required boldness, for the Jews were by no means all ready to listen to announcements concerning the coming of the Messiah. The speaker must be prepared with learning and eloquence, as well as courage, to discuss this theme, concerning which the Jews had been deluded time and again by impostors.

 

အာကွီလာနှင့် ပရစ္စလာ။ စာသားအထောက်အထားများအရ (စာမျက်နှာ ၁၀ ကို ကြည့်ပါ) “ပရစ္စလာနှင့် အာကွီလာ” ဟူသော ဖတ်ပုံကို ထောက်ခံသည် (ဗျာ. ၁၈၊ ရောမ ၁၆:၃၊ ၂ တိ ၄:၁၉ ကို ကြည့်ပါ)။ သူမသည် အပိုလိုးကို ဆုံးမသင်ကြားရာတွင် တက်ကြွစွာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ခရစ်ယာန်များအကြား အစွမ်းထက်ပြီး စိတ်အားထက်သန်သော အမျိုးသမီးတစ်ဦး ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အာကွီလာနှင့် ပရစ္စလာသည် ယုဒဘုန်းကြီးကျောင်း၏ ဝတ်ပြုပွဲများကို ဆက်လက်တက်ရောက်ခဲ့ပုံရသည်။ အပိုလိုးသည် ရဗ္ဗိတစ်ဦး၏ အဆင့်အတန်းဖြင့် ထိုနေရာတွင် ပေါ်ထွက်လာပြီး သူ၏ သတင်းစကားကို ဟောပြောခဲ့သောအခါ (တမန်တော် ၁၃:၁၄၊ ၁၅ ကို ကြည့်ပါ)၊ သူတို့က သူ့ကို ကြားနာခဲ့ကြပြီး သူ့ထံသို့ ဆွဲဆောင်ခံခဲ့ရသည်။

Aquila and Priscilla. Textual evidence favors (cf. p. 10) the reading “Priscilla and Aquila,” as in v. 18 (cf. Rom. 16:3; 2 Tim. 4:19). She evidently took an active part in instructing Apollos, indicating that she was a woman of great power and zeal among the Christians. Aquila and Priscilla had apparently continued to attend the services of the synagogue. When Apollos appeared there in the character of a rabbi and delivered his message (cf. Acts 13:14, 15), they heard him and were attracted to him.

 

သူတို့သည် သူ့ကို ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ အပိုလိုးသည် ယောဟန်၏ သတင်းစကားအထိ လိုက်နာခဲ့ပြီးဖြစ်သောကြောင့်၊ ခရစ်နှင့်ပတ်သက်သော သူတို့၏ ယုံကြည်ချက်တွင် အာကွီလာနှင့် ပရစ္စလာနှင့် ပို၍ သဟဇာတဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ယောဟန်ကို မလိုက်နာသော ယုဒလူများထက် သာလွန်သည်။ သူသည် မက်ဆီယာကို လက်ခံရန် အဆင်သင့်ဖြစ်နေသော်လည်း၊ ယေရှုသည် ထိုဂုဏ်ပုဒ်ကို မည်သို့ ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်ကို နားမလည်ခဲ့ပေ။

They took him. Having gone as far as he had in the message of John, Apollos would be much more in sympathy with Aquila and Priscilla, in their stand concerning Christ, than with the Jews who had not followed thus far. He was prepared to accept the Messiah, but did not understand in what way Jesus had fulfilled the terms of that title.

 

ရှင်းပြခဲ့သည်။ သို့မဟုတ် “ဖော်ပြခဲ့သည်”၊ “ရှင်းလင်းခဲ့သည်”။

Expounded. Or, “set forth,” “explained.”

 

ဘုရားသခင်၏ လမ်းစဉ်။ သူတို့သည် အပိုလိုးအား ရှင်းပြခဲ့သည်မှာ ပေါလုထံမှ သင်ယူခဲ့သော အရာများဖြစ်ပြီး၊ ရောမမြို့တွင် ခရစ်ယာန်ဘာသာနှင့် အစောပိုင်း ထိတွေ့မှုများမှလည်း ဖြစ်နိုင်သည် (ဗျာ. ၂ ကို ကြည့်ပါ)။ ၎င်းတွင် ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ကယ်တင်ခြင်း၊ ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် ဖြောင့်မတ်ခြင်း၊ နှစ်ျခြင်းခံပြီးနောက် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လက်ဆောင်၊ နှင့် သခင်ဘုရား၏ ညစာစားပွဲ၏ အဓိပ္ပာယ်နှင့် လိုအပ်မှုတို့ ပါဝင်မည်။ အပိုလိုးသည် ယောဟန်၏ နှစ်ျခြင်းကိုသာ သိခဲ့သူဖြစ်သောကြောင့်၊ အခန်း ၁၉:၁-၇ တွင် ဖော်ပြထားသော လူဆယ့်နှစ်ဦး၏ ဖြစ်ရပ်ကဲ့သို့၊ “သခင်ယေရှု၏ နာမတော်” ဖြင့် ပြန်လည် နှစ်ျခြင်းခံခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

Way of God. What they “expounded” to Apollos was what they had learned from Paul, and perhaps also through earlier contacts with Christianity at Rome (see on v. 2). It would include the doctrines of salvation by grace, justification by faith, the gift of the Holy Spirit after conversion and baptism, and the meaning and necessity of the Lord’s Supper. It would doubtless follow, as in the case of the twelve men discussed in ch. 19:1–7, that Apollos, who formerly knew only John’s baptism, would be rebaptized into “the name of the Lord Jesus.”

 

ပို၍တိကျစွာ။ သို့မဟုတ် “ပို၍မှန်ကန်စွာ”။

More perfectly. Rather, “more accurately.”

 

၂၇။ သွားလိုသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ သွားလိုသည့် ဆန္ဒရှိသည်။

27. Was disposed to pass. That is, wished to go.

 

အာခါယသို့။ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အာခါယ၏ အဓိကမြို့ဖြစ်သော ကောရိန္သုမြို့သို့ ဖြစ်သည်။ အခန်း ၁၉:၁ ၏ စကားရပ်နှင့် ၁ ကောရိန္သု ၁:၁၂ တွင် အပိုလိုးကို ဖော်ပြထားမှုက ၎င်းကို သေချာစေသည်။ သူ၏ လေ့ကျင့်မှု၊ သဘာဝစွမ်းရည်နှင့် မကြာသေးမီက သင်ကြားမှုနှင့် အတွေ့အကြုံများက သူ့ကို အေသင်မြို့တွင် ပေါလုလုပ်ဆောင်ခဲ့သော အလုပ်နှင့် ဆင်တူသည့် အလုပ်တစ်ခုကို ကောရိန္သုတွင် လုပ်ဆောင်ရန် အရည်အချင်းပြည့်မီစေသည်။ အပိုလိုးအား တမန်တော်အဖြစ် ခန့်အပ်မှု မှတ်တမ်းမရှိသော်လည်း၊ ကောရိန္သုရှိ အချို့သောသူများက သူ့ကို ပေါလုနှင့် တန်းတူအဖြစ် မှတ်ယူခဲ့ကြသည် (၁ ကောရိန္သု ၁:၁၂)။ ၎င်းကြောင့် ထိုအသင်းတော်တွင် ပြင်းထန်သော ပါတီစိတ်ဓာတ်များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး၊ ပေါလုက ၎င်းကို ဆုံးမခဲ့သည် (၁ ကောရိန္သု ၃:၃-၁၇)။ အပိုလိုးကိုယ်တိုင်က ဤအခြေအနေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်ဟု ယူဆရန် အကြောင်းမရှိပေ။ အကြောင်းမှာ ပေါလုက အပိုလိုးအား သူစိုက်ထားသည်ကို ရေလောင်းသူအဖြစ် ပြောဆိုခဲ့သည် (၁ ကောရိန္သု ၃:၆)။ အပိုလိုးသည် အသင်းတော်တွင် ပါတီစိတ်ဓာတ်ရှိကြောင်း သိရှိမှုကြောင့် ကောရိန္သုသို့ ပြန်မသွားလိုခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (၁ ကောရိန္သု ၁၆:၁၂)။

Into Achaia. Probably to Corinth, the chief city of Achaia. The wording of ch. 19:1 and the reference to Apollos in 1 Cor. 1:12 make this a certainty. His training, natural ability, and recent instruction and experience qualified him to carry on there a work similar to what Paul had undertaken at Athens. There is no record of any apostolic commission to Apollos, but some of the Corinthians came to regard him as equal to Paul (1 Cor. 1:12). Out of this there arose a strong partisan feeling in that church, which Paul rebuked (1 Cor. 3:3–17). There is no reason to suppose that Apollos himself brought about this situation, for Paul speaks of Apollos as watering what he himself had planted (1 Cor. 3:6). It may be that Apollos’ knowledge of the existence of partisanship in the church made him unwilling to return to Corinth (1 Cor. 16:12).

 

ညီအစ်ကိုများက စာရေးပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် “ထောက်ခံစာ” ဟု လူသိများလာသော ပထမဆုံး မှတ်တမ်းဖြစ်သည် (၂ ကောရိန္သု ၃:၁၊ ရောမ ၁၆:၁-၂၊ ကောလောသဲ ၄:၁၀ ကို ကြည့်ပါ)။ ၎င်းတို့သည် ထိုစဉ်က “အထောက်အထား” များဖြစ်သည်။ ဧဖက်အသင်းတော်က အပိုလိုးအတွက် ထိုသို့သော စာတစ်စောင်ကို ပေးရန် ဆန္ဒရှိခြင်းသည် သူထိုနေရာတွင် ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော အထင်ကြီးလောက်မှုကို ပြသသည်။

The brethren wrote. This is the first record of what became known as “letters of commendation” (see on 2 Cor. 3:1; cf. Rom. 16:1, 2; Col. 4:10) written by one church to another on behalf of the bearer of the commendation. They were the “credentials” of that time. The fact that the church at Ephesus was willing to give Apollos such a letter shows the excellent impression he had made while there.

 

အားပေးခြင်း။ သို့မဟုတ် “အားပေးခြင်း”။ ဤကျမ်းပိုဒ်ကို “အပိုလိုးကို အားပေးရင်း၊ ညီအစ်ကိုများက တပည့်တော်များထံ စာရေးပေးခဲ့သည်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။

Exhorting. Or, “encouraging.” This passage may also be translated, “encouraging [Apollos], the brethren wrote to the disciples.”

 

များစွာ ကူညီပေးခဲ့သည် … ကျေးဇူးတော်အားဖြင့်။ ဤကျမ်းပိုဒ်ကို “ကျေးဇူးတော်အားဖြင့် ယုံကြည်သူများကို များစွာ ကူညီပေးခဲ့သည်” ဟုလည်း ဘာသာပြန်နိုင်သည်။ ဤဘာသာပြန်သည် ပိုမိုသင့်လျော်ပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်၏ ကျေးဇူးတော်နှင့် ပညာနှင့် နှုတ်သွက်မှု၏ လက်ဆောင်များနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်းအားဖြင့် အပိုလိုးသည် လူများကို ခရစ်တော်တွင် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အတွေ့အကြုံသို့ ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ပေါလုက အပိုလိုးနှင့် သူ၏အလုပ်နှင့် ပတ်သက်ပြီး ပြောခဲ့သည့်အရာနှင့် အတိအကျ ကိုက်ညီသည်။ “ငါစိုက်ခဲ့သည်၊ အပိုလိုးက ရေလောင်းခဲ့သည်”၊ “ငါအုတ်မြစ်ချခဲ့ပြီး၊ အခြားသူက ထိုအပေါ်တွင် တည်ဆောက်သည်” (၁ ကောရိန္သု ၃:၆၊ ၁၀)။

Helped them much … through grace. This passage may also be translated, “through grace helped them much which had believed.” This translation seems preferable, for it was through the grace of God, cooperating with the gifts of wisdom and eloquence, that Apollos was able to lead men to a deeper experience in Christ. This exactly corresponds with what Paul said of Apollos’ relation to his own work: “I have planted, Apollos watered”; “I have laid the foundation, and another buildeth thereon” (1 Cor. 3:6, 10).

 

၂၈။ အစွမ်းထက်စွာ ယုံကြည်စေခဲ့သည်။ ဂရိစကားလုံး “ဒိအာကတေလက်ချိုမိုင်” သည် “စေ့စေ့စပ်စပ် ငြင်းခုံဖြိုချခြင်း”၊ “စေ့စေ့စပ်စပ် ယုံကြည်စေခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ အပိုလိုးသည် ယုဒလူများ၏ ကန့်ကွက်မှုများကို ကျမ်းစာဖြင့် စစ်ဆေးပြီး ၎င်းတို့ကို ဖြိုချခဲ့သည်။ သူသည် ယုဒလူများကို ပေါလုတိုက်တွန်းခဲ့သည့် တူညီသော နိဂုံးသို့ ဦးဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏နည်းလမ်းသည် ပေါလု၏ နည်းလမ်းနှင့် ကွဲပြားဖွယ်ရှိပြီး၊ ကွဲပြားမှုမှာ သူ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွင်းတွင် ရှိသည်။ သူ၏ လုပ်ဆောင်မှုများသည် သဘာဝအလျောက် နောက်လိုက်များကို ဆွဲဆောင်ခဲ့ပြီး၊ ပေါလု၏ ကြိုးပမ်းမှုများထက် ဂဏန်းအားဖြင့် ပိုမိုအောင်မြင်မှုရခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ အပိုလိုးသည် တမန်တော်များ၏ အက်ဥပဒေတွင် ထပ်မံပေါ်ထွက်မလာသောကြောင့်၊ သူ၏ နောက်ပိုင်းသမိုင်းကို ဤနေရာတွင် မှတ်သားထားသင့်သည်။ သူ၏ နာမည်ကို ကောရိန္သုတွင် ပါတီတစ်ခု၏ ဆောင်ပုဒ်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ပေါလုက သူနှင့် အပိုလိုးအကြား အဆုံးအမများ ကွဲပြားမှုမရှိကြောင်း ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ နှစ်ဦးစလုံးသည် အာကွီလာနှင့် ပရစ္စလာနှင့် ရင်းနှီးစွာ ဆက်သွယ်ခဲ့သောကြောင့် သဘောထားကွဲလွဲမှု မရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ၁ ကောရိန္သု ၁၆:၁၂ အရ အပိုလိုးသည် ဧဖက်သို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ဖြစ်နိုင်သည်မှာ ကောရိန္သုအသင်းတော်ထံမှ ထောက်ခံစာများနှင့်အတူ ဖြစ်သည် (၂ ကောရိန္သု ၃:၁)။ ပေါလုက သူ့အား ယုံကြည်မှုရှိခဲ့ကြောင်း၊ သူ့ကို စတီဖနတ်စ်၊ ဖော်တုနတ်စ်၊ နှင့် အာခါအစ်နှင့်အတူ ကောရိန္သုသို့ ပြန်လာစေလိုသည့် ဆန္ဒဖြင့် ပြသခဲ့သည် (၁ ကောရိန္သု ၁၆:၁၂၊ ၁၇)။ အပိုလိုးသည် ၎င်းနောက်ပိုင်းတွင် ပျောက်ကွယ်သွားပြီး၊ ပေါလု၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်း၏ နောက်ဆုံးနှစ်များအထိ (အေဒီ ၆၇ ခန့်) ထပ်မံပေါ်ထွက်မလာပေ။ ထိုကာလအတွင်း သူသည် ဧဖက်နှင့် ကောရိန္သုတွင် လုပ်ဆောင်ခဲ့သော စိတ်အားထက်သန်သော ဧဝံဂေလိလုပ်ငန်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။ ပေါလု၏ သာသနာပြုလုပ်ငန်း၏ နိဂုံးချုပ်ချိန်တွင် (အေဒီ ၆၇ ခန့်) အပိုလိုးကို ပေါလုက ဖော်ပြခဲ့သည် (တိတု ၃:၁၃)။ သူသည် ဇေနတ်စ်ဟူသော ဥပဒေပညာရှင်နှင့်အတူ ရှိနေခဲ့ပြီး၊ ၎င်းမှာ အပိုလိုးကဲ့သို့ ယုဒဥပဒေ သို့မဟုတ် ရောမဥပဒေတွင် နက်နဲသော ဗဟုသုတရှိသူတစ်ဦး ဖြစ်သည် (မဿဲ ၂၂:၃၅၊ အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၅၅-၅၆ ကို ကြည့်ပါ)။ ပေါလု၏ အပိုလိုးအပေါ် ခံစားချက်သည် ရင်းနှီးသော စိတ်ဝင်စားမှုအဖြစ် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့ပြီး၊ သူသည် တိတုအား အပိုလိုးကို ဖြစ်နိုင်သမျှ ကူညီပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ အပိုလိုးသည် ခရီးတိုင်း၌ လုပ်ကိုင်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏ တပည့်များဖြစ်သော ပေါလုနှင့် ဆက်နွှယ်သူများနှင့် ကွဲပြားသော တပည့်အုပ်စုတစ်ခုကို စုစည်းခဲ့ပုံရသည် (တိတု ၃:၁၃-၁၄)။

28. Mightily convinced. Gr. diakatelegchomai, “to thoroughly argue down,” “to convince thoroughly.” Apollos brought the objections of the Jews to the test of Scripture and confuted them. He led the Jews to the same conclusion to which Paul had urged them. His method would probably be different from that of Paul, the difference being in his personality. His labors naturally attracted followers to the new preacher, and perhaps gave him a larger numerical success than had attended the efforts of Paul. As Apollos does not appear again in the Acts, note should here be made of what is known of his later history. Although his name was used at Corinth as the watchword of a party, Paul indicates no doctrinal differences between himself and Apollos, and since both had been in close contact congenially with Aquila and Priscilla, there probably was no disagreement. It would appear from 1 Cor. 16:12 that Apollos eventually returned to Ephesus, probably with letters of commendation from the church of Corinth (2 Cor. 3:1). Paul had confidence in him, as shown by his wish that he might return again to Corinth with Stephanas, Fortunatas, and Achaicus (1 Cor. 16:12, 17). Apollos drops out of sight after this until well toward the end of Paul’s career. We may believe that the intervening years were filled with earnest evangelistic labor such as he had performed at Ephesus and Corinth. Toward the close of Paul’s ministry (c. a.d. 67) Apollos is mentioned by Paul (Titus 3:13). He was in company with Zenas, the lawyer, that is, one who like Apollos had an established reputation for a deep knowledge of the law, either Jewish or Roman (see on Matt. 22:35; Vol. V, pp. 55, 56). Paul’s feeling toward Apollos evidently continued to be one of affectionate interest, for he asked Titus to give him all possible help. Apollos had been laboring at Crete, and there had apparently gathered around him a distinct company of disciples, whom Paul distinguishes from those who were associated with him (Titus 3:13, 14).

 

ယေရှုသည် ခရစ်ဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ် “ခရစ်သည် ယေရှုဖြစ်သည်” သို့မဟုတ် “ယေရှုသည် ခရစ်ဖြစ်သည်” (ဗျာ. ၅၊ အခန်း ၁၇:၃ ကို ကြည့်ပါ)။

Jesus was Christ. Rather, “the Christ to be Jesus,” or “Jesus to be the Christ” (see on v. 5; ch. 17:3).

 

ellen g. white comments

1–3 AA 243, 349

1–18 AA 243-254

3 AA 347; CT 279; FE 97; PP 593; 4T 409

4, 5 AA 350

5 AA 247

5–7 AA 248

8 AA 249

9, 10 AA 250; PK 277

11 AA 270, 298; Ev 327; 7T 268

12, 13 AA 252

14–17 AA 253

18 AA 254

18, 19 AA 351

18–21 AA 269-280

19–21 AA 269

23 AA 281

24 AA 269

25–28 AA 270