မင်္ဂလာလက်စွပ်၊ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်နှင့် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်

 

မင်္ဂလာလက်စွပ်၊ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်နှင့် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်

GSEM ၅၃၄

ဟောပြောချက် အကြမ်းဖျဉ်း

ပြင်ဆင်သည့်ရက်စွဲ၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၀၊ ၁၉၈၇

ရော်ဂျာဒဗလျူ. ကုန်း (Roger W. Coon) ၏ ကိုယ်ပိုင်လေ့လာတွေ့ရှိချက်အချို့

အယ်လင်ဂျီဝှိုက်အမွေအနှစ်ဌာန
အထွေထွေအစည်းအဝေး အဖွဲ့ချုပ်
အငြိမ်းစား တွဲဖက်အတွင်းရေးမှူး

နိဒါန်း

၁။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် အထွေထွေအစည်းအဝေး အဖွဲ့ချုပ်၏ နှစ်ပတ်လည်ကောင်စီအစည်းအဝေးကို ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ ကမ္ဘာ့ဌာနချုပ်၌ နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက် မွန်းတည့် ၁၂ နာရီတွင် ရုပ်သိမ်းပြီးသည်နှင့်တစ်ပြိုင်နက် မြောက်အမေရိကဌာနခွဲကော်မတီ၏ “နှစ်ကုန်အစည်းအဝေး” ကို မွန်းလွဲ ၁ နာရီခွဲတွင် စတင်ကျင်းပခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သာသနာပြုနယ်ပယ်၏ ဤဌာနခွဲနှင့်သက်ဆိုင်သော လုပ်ငန်းကိစ္စများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။

၁။ အဓိကဆွေးနွေးသည့် ပထမဆုံးအကြောင်းအရာမှာ အထွေထွေအားဖြင့် လက်ဝတ်ရတနာနှင့် အလှဆင်ပစ္စည်းများအသုံးပြုခြင်း၊ အထူးသဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သော ဌာနခွဲမူဝါဒဆိုင်ရာ မေးခွန်းဖြစ်သည်။

၂။ သုံးနာရီကြာမြင့်ခဲ့သော “တက်ကြွသော” ဆွေးနွေးပွဲသည် နှစ်ခြင်းခံရန်နှင့် အသင်းတော်အသင်းဝင်ဖြစ်ရန် လျှောက်ထားသူများအား ယခင်ကတည်းက ဝတ်ဆင်လာခဲ့သော “ရိုးရိုး” [လက်ဝတ်ရတနာမဟုတ်သော] မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဆက်လက်ဝတ်ဆင်ခွင့်ပြုသင့်၊ မပြုသင့်ဟူသော မေးခွန်းအပေါ် အဓိကအာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ (၁) [နောက်ဆက်တွဲ က ကိုကြည့်ပါ]

၁။ ထိုမတိုင်မီ ၁၄ နှစ်ခန့်က၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည်ကောင်စီအစည်းအဝေး မစတင်မီ အောက်တိုဘာ ၂ ရက်တွင် အထွေထွေအစည်းအဝေး အဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများနှင့် မြောက်အမေရိက သမဂ္ဂညီလာခံဥက္ကဋ္ဌများသည် အစည်းအဝေးပြုလုပ်၍ မြောက်အမေရိကတွင် အသင်းသားများ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်လာသည့် တိုးပွားနေသောဓလေ့နှင့် အသင်းတော်က မည်သို့ဆက်ဆံသင့်သည်ကို စဉ်းစားခဲ့ကြသည်။

၂။ လက်ဝတ်ရတနာအလှဆင်ပစ္စည်းများ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် မိမိတို့၏ရပ်တည်ချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့ကြပြီး ထိုသို့သော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည်ကောင်စီအစည်းအဝေးတွင် နောက်ပိုင်း၌ ချမှတ်ခဲ့သည်။

၃။ ၎င်းတို့သည် မြောက်အမေရိကတွင် “မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သော အကြံပြုချက်” ဟူသော အတည်ပြုစည်းမျဉ်းမဟုတ်သည့် ကြေညာချက်တစ်ရပ်ကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကြေညာချက်တွင်—

၁။ အချို့သော အသိစိတ်ဖြင့် ယုံကြည်သော သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းခရစ်ယာန်များက မြောက်အမေရိကရှိ ယဉ်ကျေးမှုအခြေအနေများသည် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်များအား မင်္ဂလာလက်စွပ်မဝတ်ရန် အကြံပေးခဲ့စဉ်က ထိုတိုက်ကြီးတွင်ရှိခဲ့သော အခြေအနေများနှင့် သိသိသာသာကွာခြားသည်ဟု ခံယူကြသည်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုဓလေ့သည် ယဉ်ကျေးမှုအရ မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော နိုင်ငံများတွင် နေထိုင်သူများအနေဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို သူမက အပြစ်မတင်ခဲ့ကြောင်းကိုလည်း ထည့်သွင်းဖော်ပြခဲ့သည်။ (၂)

၂။ ရိုးရိုးမင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသည့်အချက် မရှိကြောင်းကို သမ္မာကျမ်းစာ၊ ဝိညာဉ်တော်စာပေများ သို့မဟုတ် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် လက်စွဲစာအုပ်တွင် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

၃။ မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့် လက်ဝတ်ရတနာအလှဆင်ပစ္စည်းများကို ခွဲခြားမှု အနည်းငယ်သာရှိသည့် သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိသည့် “ထင်ရှားသော” သဘောတူညီမှုတစ်ရပ် ဆက်လက်တည်ရှိနေကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။

၄။ မြောက်အမေရိကရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများအကြား မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆက်လက်တားမြစ်အားပေးရန် သင်းအုပ်ဆရာများအား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

၅။ မြောက်အမေရိကရှိ အသင်းသားများ၏ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲများတွင် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်သည့် အခမ်းအနားကို သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာများ မဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။

၆။ သို့သော် နောက်ဆုံးတွင် အသိစိတ်အရ ရိုးရိုးမင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဝတ်ဆင်ရန် တာဝန်ရှိသည်ဟု ခံယူသူတစ်ဦးအား နှစ်ခြင်းမခံစေရန် တားဆီးခြင်းမပြုသင့်ဟူသော “ရပ်တည်ချက်” ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ (၃)

၃။ ယခင်က လက်တွေ့တွင် လုံးဝနီးပါး တားမြစ်ထားခြင်းမှ မည်သည့်ဖြေလျှော့မှုကိုမဆို ဆန့်ကျင်နေဆဲဖြစ်သော မိန့်ခွန်းများ၊ မှတ်ချက်များနှင့် ကြေညာချက် “နှစ်ဒါဇင်ကျော်” ပြောကြားပြီးနောက်၊ ၁၉၇၂ ခုနှစ် အကြံပြုချက်ကို မြောက်အမေရိကတွင် အသင်းတော်မူဝါဒအဖြစ် ထပ်မံအတည်ပြုသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် လက်ဝတ်ရတနာအလှဆင်ပစ္စည်းများ ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆက်လက်ရှင်းလင်းစွာ ဆန့်ကျင်ခဲ့ပြီး မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း မြင့်တက်လာသော လောကီသဘောထားများနှင့် အလေ့အကျင့်များကို “ရပ်တန့်ရန် ရိုးရှင်းသောလူနေမှုပုံစံအပေါ် ကတိကဝတ်ပြုရန်” တောင်းဆိုခဲ့သည်။ (၄) [နောက်ဆက်တွဲ ခ ကိုကြည့်ပါ]

၂။ ချမှတ်စဉ်ကပင် အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်မည်ကို သိရှိထားသော ဤမူဝါဒကို ထုတ်ဝေပြီးနောက် အသင်းတော်အတွင်းရှိ အလွန်ရှေးရိုးစွဲသောအုပ်စုများထံမှ မျှော်လင့်ထားသည့်အတိုင်း ကျယ်လောင်စွာ ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၎င်းတို့၏ ပြောဆိုချက်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ပြင်းထန်သော (တစ်ခါတစ်ရံ ရန်လိုပြီး တိုက်ခိုက်လိုသော)၊ စိတ်ခံစားချက်အလွန်အမင်းပါဝင်သော၊ အချက်အလက်အထောက်အထား ကောင်းစွာမပြည့်စုံသော ပုံစံဖြင့် ထင်ရှားခဲ့သည်။

၁။ ထိုဆန့်ကျင်မှု၏ အငြင်းအခုံအများစုသည် မှန်ကန်ခြင်းမရှိသော ယူဆချက်လေးရပ်အပေါ် အခြေခံထားသည်။

၁။ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် သူမ၏အသက်တာတစ်လျှောက် [၁၈၂၇–၁၉၁၅] သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်အတွင်း မည်သည့်အချိန်၊ မည်သည့်နေရာတွင်မဆို မင်္ဂလာလက်စွပ် မည်သည့်အမျိုးအစားကိုမဆို ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အမြဲတမ်းတားမြစ်ခဲ့သည်၊ လက်ဝတ်ရတနာမပါသော ရိုးရိုးမင်္ဂလာလက်စွပ်ကိုလည်း အလှဆင်လက်ဝတ်ရတနာအမျိုးအစားထဲတွင် ထည့်သွင်းခဲ့သည်၊ ထို့အပြင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းအလေ့အထကို အကြိမ်ကြိမ် အကျယ်တဝင့် ရေးသားဆန့်ကျင်ခဲ့သည်ဟူသော ယူဆချက်။

၂။ အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်သည် စတင်တည်ထောင်သည့် အစောပိုင်းကာလမှစ၍ မင်္ဂလာလက်စွပ် မည်သည့်အမျိုးအစားကိုမဆို ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် တရားဝင်မူဝါဒတစ်ရပ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး၊ ဝါရှင်တန်တွင် ၁၉၈၆ ခုနှစ်က ချမှတ်ခဲ့သော ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ထိုရာစုနှစ်တစ်ခုကျော်ကြာ ရှိခဲ့သော အစဉ်အလာကို ပြောင်းပြန်လှန်လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော ယူဆချက်။

၃။ အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်၏ မူဝါဒကို ထင်ဟပ်ပေးသည့် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် လက်စွဲစာအုပ်သည် သမိုင်းတစ်လျှောက် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် အထွေထွေအစည်းအဝေးမူဝါဒကို အမြဲတမ်း ထင်ဟပ်ခဲ့ပြီး၊ မကြာသေးမီက ပြေလျော့လာသော မူဝါဒကြောင့် မိမိကိုယ်ကို ပြောင်းလဲရန် အတင်းအကျပ်ဖြစ်လာသည်ဟူသော ယူဆချက်။

၄။ မြောက်အမေရိကတွင် ရိုးရိုး၊ လက်ဝတ်ရတနာမပါသော မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဝတ်ဆင်ခြင်းအား ယခုအခါ ထိုဌာနခွဲရှိ သင်းအုပ်ဆရာများက မတားမြစ်တော့ဟူသော ယူဆချက်။

၃။ သက်သေပြနိုင်သော အချက်များမှာ အဘယ်နည်း။

၁။ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၊

၁။ သူမ၏ခေတ်တွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းဓလေ့သည် ဗြိတိသျှအင်ပါယာတစ်လျှောက်၊ ဥရောပတစ်လျှောက်နှင့် ကမ္ဘာ့အခြားဒေသများစွာတွင် မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော ယဉ်ကျေးမှုဓလေ့ဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး ထိုနေရာများရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများအတွက် ထိုအခြေအနေကို လက်ခံခဲ့သည်။

၁။ ဤသီးခြားအခြေအနေတွင် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို သမ္မာကျမ်းစာက တားမြစ်ထားသော အလှဆင်လက်ဝတ်ရတနာများနှင့် တန်းတူမထားခဲ့ပါ။

၂။ မိမိနိုင်ငံရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသား အိမ်ထောင်သည်အမျိုးသမီးများအား မင်္ဂလာလက်စွပ်များ ဖြုတ်ပစ်ရန် လူသိရှင်ကြား တိုက်တွန်းခဲ့သော ဆွစ်ဇာလန် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာတစ်ဦးကို အစွန်းရောက်သူအဖြစ် ပြစ်တင်ခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုသူက မင်္ဂလာလက်စွပ်များကို လက်ဝတ်ရတနာများဟု မြင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။

၃။ ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဩစတြေးလျတွင် မုဆိုးဖိုဖြစ်နေသော အယ်လ်ဒါဝီလျံစီ. ဝှိုက်နှင့် လက်ထပ်ရန် မင်္ဂလာမဆောင်မီ ထိုလူငယ်အမျိုးသမီး (သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသား) က အကြံဉာဏ်တောင်းသောအခါ သူမ၏အနာဂတ်ချွေးမက မင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ခြင်းအပေါ် မည်သည့်ကန့်ကွက်မှုကိုမျှ ဖော်ပြခဲ့ခြင်းမရှိပါ။ ထို့နောက် ထိုစုံတွဲသည် တက်စမေးနီးယားပြည်နယ်တွင် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်သည့် မင်္ဂလာအခမ်းအနားဖြင့် လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။

၂။ ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် အဆိုပါအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်ကြိမ်တည်းသာ (ထိုတစ်ကြိမ်သာ) ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုစာသည် ဩစတြေးလျတွင် နေထိုင်သော မြောက်အမေရိကမှ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများနှင့် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သာသနာပြုများထံ ပူးတွဲပေးပို့သည့် သက်သေခံစာဖြစ်ပြီး၊ ထိုစာတွင်—

၁။ အမေရိကန်များအနေဖြင့် ဩစတြေးလျတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ရန် မလိုအပ်ကြောင်း၊ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်က အမေရိကန်တွင် ထိုဓလေ့သည် မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော ဓလေ့မဟုတ်သေးသောကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း၊ ဩစတြေးလျလူမျိုးများကလည်း ထိုကွာခြားချက်ကို နားလည်ကြမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောခဲ့သည်။

၂။ ဩစတြေးလျလူမျိုးများအားမူ ထိုဓလေ့သည် “မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော” နိုင်ငံတွင် နေထိုင်သူများအနေဖြင့် အသိစိတ်ကြည်လင်စွာ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်နိုင်ပါက သူမအနေဖြင့် ၎င်းတို့ သို့မဟုတ် အခြားသူများကို အပြစ်တင်ရန် ဆန္ဒမရှိကြောင်း ပြောခဲ့သည်။

၂။ အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်၊

၁။ မင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် မှန်ကန်သည် သို့မဟုတ် မှားယွင်းသည်ဟူသော မေးခွန်းကို သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် အသင်းသားများအနေဖြင့် ဝတ်ဆင်ခွင့်ရှိ၊ မရှိဟူသည့် အနေအထားဖြင့် တရားဝင်ရှင်းလင်းစွာ မည်သည့်အခါမျှ မဖြေရှင်းခဲ့ပါ။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုတာဝန်ဟု သတ်မှတ်ထားသည့် နိုင်ငံများတွင်မူ ထိုအလေ့အထကို “အပြစ်တင်ရန် ဆန္ဒမရှိ” ဟု သဘောထားခဲ့သည်။

၁။ ၁၉၂၅ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာများအား လက်စွပ်ဝတ်ဆင်သည့် မင်္ဂလာအခမ်းအနားများ မဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။

၃။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် လက်စွဲစာအုပ်သည် အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်၏ ရပ်တည်ချက်ကို ထင်ဟပ်ပေးပြီး၊ အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်အတွက် တရားဝင် “ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ” အဖြစ် ဆောင်ရွက်သောကြောင့် ၎င်း၏သမိုင်းတစ်လျှောက် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို နည်းလမ်းနှစ်မျိုးဖြင့်သာ ရည်ညွှန်းခဲ့သည်။

၁။ ၁၉၃၂ ခုနှစ်မှ ၁၉၅၁ ခုနှစ်အထိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် မင်္ဂလာပွဲများတွင် လက်စွပ်အခမ်းအနားကို “မနှစ်သက်ကြောင်း” ဖော်ပြခဲ့သည့် ၁၉၂၅ ခုနှစ် နှစ်ပတ်လည်ကောင်စီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ထပ်မံဖော်ပြခဲ့သည်။

၂။ ၁၉၅၁ ခုနှစ်မှ ၁၉၈၆ ခုနှစ်အထိ—နောက်ဆုံးထုတ်ဝေခဲ့သည့် မူအထိ—မင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော လူမှုရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုတာဝန်ဟု သတ်မှတ်ထားသည့် နေရာများတွင် အသင်းတော်က “ထိုအလေ့အထကို အပြစ်တင်ရန် ဆန္ဒမရှိ” ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ [နောက်ဆက်တွဲ ဂ ကိုကြည့်ပါ]

၃။ လက်စွဲစာအုပ်သည် ကမ္ဘာ့အသင်းတော်တစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ် မြောက်အမေရိကဌာနခွဲ၏ မူဝါဒဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် လက်စွဲစာအုပ်သည် မဖြစ်မနေ ပြောင်းလဲရမည်မဟုတ်ပါ။ မြောက်အမေရိကဌာနခွဲ၏ မူဝါဒသည် အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်၏ မပြောင်းလဲသော မူဝါဒကို မြောက်အမေရိကသာသနာပြုနယ်ပယ်တွင် အသုံးချရန် ရည်ရွယ်ခြင်းဖြစ်သည်။

၄။ ၁၉၈၆ ခုနှစ် မြောက်အမေရိကဌာနခွဲ၏ မူဝါဒသည် ၁၉၇၂ ခုနှစ်တွင် အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများနှင့် မြောက်အမေရိကသမဂ္ဂညီလာခံဥက္ကဋ္ဌများက မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သော အကြံပြုချက် (“အကြံပေးချက်”) ကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့သည်။ ထိုအကြံပြုချက်မှာ မြောက်အမေရိကရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်များတွင် “မင်္ဂလာလက်စွပ်အသုံးပြုခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ တားမြစ်အားပေးသည်” ဟူသော အချက်ဖြစ်သည်။ ထို “တားမြစ်အားပေးခြင်း” သည် မြောက်အမေရိကတွင် အသင်းတော်၏ တရားဝင်မူဝါဒအဖြစ် ယနေ့တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။

၁။ ၁၉၈၆ ခုနှစ်တွင် ပြောင်းလဲခဲ့သည့် တစ်ခုတည်းသောအချက်မှာ ရိုးရိုးမင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ယခုအခါ နှစ်ခြင်းခံခြင်းနှင့်/သို့မဟုတ် အသင်းတော်အသင်းဝင်ဖြစ်ခြင်းကို တားဆီးသည့် အကြောင်းပြချက် မဖြစ်တော့ခြင်းဖြစ်သည်။

၄။ အထူးသဖြင့် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုအတွင်း “ဝတ်မည်၊ မဝတ်မည်” ဟူသော မေးခွန်းသည် အသင်းတော်အဖွဲ့ဝင်များကို ပိုမိုခွဲခြားလာခဲ့သည်။ (အထူးသဖြင့် ဤကိစ္စမှာ အလွန်ပြင်းထန်သော မြောက်အမေရိကတွင် ဖြစ်သည်။)

၁။ နေရာအများအပြားတွင် ဒေသခံအသင်းတော်၏ အသက်ရှင်သန်မှုနှင့် အားအင်ကိုပင် ခြိမ်းခြောက်လာခဲ့သည်။

၂။ အသင်းတော်များသည် အုပ်စုနှစ်စုကြား “ကြီးမားသောချောက်ကြီးတစ်ခု ခြားထားသကဲ့သို့” ကွဲပြားသွားခဲ့သည်။

၁။ အသင်းသားများသည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်ကို အသက်နှင့်ရင်း၍ပင် ကာကွယ်လိုကြသည်။

၂။ ထိုသို့သောသူများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်အမြင်ရှိသူများ၏ ပြောဆိုချက်ကို နားမထောင်လိုကြသကဲ့သို့ ၎င်းတို့က တင်ပြသော သက်သေအထောက်အထားများနှင့် အငြင်းအခုံများကိုလည်း အစကတည်းက ပယ်ချတတ်ကြသည်။

၃။ ရလဒ်မှာ နှစ်ဖက်စလုံးသည် တစ်ဖက်နှင့်တစ်ဖက် စကားပြောခြင်းထက် တစ်ဖက်စကားကို တစ်ဖက်က မကြားဘဲ မိမိတို့အမြင်ကိုသာ ဆက်လက်ပြောဆိုနေကြခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နားမကြားသူနှစ်ဦး ဆွေးနွေးနေသကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။

၄။ ထို့အပြင် ဆန့်ကျင်ဘက်အမြင်ရှိသူများကို မျှော်လင့်ချက်မဲ့စွာ ပျောက်ကွယ်သွားစေရန် စီရင်သတ်မှတ်တတ်ကြသည်။

၃။ ထိုသို့ဖြစ်လာသည့်အတွက် ဤအကြောင်းအရာ၏ အရေးပါမှုကို ကယ်တင်ခြင်းအကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သင့်လျော်သည်ထက် အလွန်အမင်း မြှင့်တင်ထားကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပိုမိုအရေးကြီးသော အခြားကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးသင့်သော်လည်း နောက်ခံသို့ ရောက်သွားခြင်း သို့မဟုတ် လုံးဝမစဉ်းစားတော့ခြင်းများ ဖြစ်လာသည်။

၅။ ထို့ကြောင့် ဤတင်ပြချက်သည် “အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်၏ ရပ်တည်ချက်” သို့မဟုတ် “အယ်လင်ဂျီဝှိုက်အမွေအနှစ်ဌာန၏ ရပ်တည်ချက်” ဖြစ်သည်ဟု မဆိုလိုပါ။

၁။ ယင်းအစား ဤတင်ပြချက်သည် လွန်ခဲ့သော ၄၀ နှစ်အတွင်း မိမိ၏အသင်းတော်အမှုတော်ဆောင်ခြင်းတွင် ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ရသော အတွေ့အကြုံများနှင့် ပြဿနာများကို ပြန်လည်စဉ်းစားသုံးသပ်ရင်း သာသနာပြုတစ်ဦးတည်း၏ လက်ရှိအတွေးအမြင်ကို တင်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကျွန်ုပ်သည် မိမိကိုယ်စားသာ ပြောဆိုခြင်းဖြစ်သည်။

၂။ မြောက်အမေရိကတွင် လွန်ခဲ့သော ဆယ်စုနှစ်လေးခုအတွင်း မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်မူဝါဒနှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုမှာ အသင်းသားများနှင့် နှစ်ခြင်းခံရန်နှင့် အသင်းဝင်ရန် လျှောက်ထားသူများအနေဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ် ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အစဉ်တစိုက် တားမြစ်အားပေးရန်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ပြုရန်အတွက် ယနေ့တိုင် ဆင်ခြင်တုံတရားနှင့်ညီသော၊ ခိုင်လုံသော၊ ဆွဲဆောင်မှုရှိသော အကြောင်းပြချက်များ ရှိနေသည်ဟု ကျွန်ုပ်ယူဆသည်။

၁။ ထို့အပြင် ဤစာတမ်းတွင် နောက်ပိုင်း၌ မျှဝေမည့် နည်းလမ်းအတိုင်း ချဉ်းကပ်ပြောဆိုပြီးနောက် ယခုအချိန်အထိ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှပင် ငြင်းပယ်ခံရခြင်း မရှိသေးပါ။

၃။ သို့သော်လည်း မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ် မဝတ်ဆင်ခြင်းအတွက် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များကို ဆက်လက်တင်ပြနိုင်သည်ဟု ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ ယုံကြည်သူများက ထိုကိစ္စကို ဆောင်ရွက်ရာတွင်—

၁။ ကျွန်ုပ်အမြင်အရ “မှန်ကန်သော” နည်းလမ်းအစား “မှားယွင်းသော” နည်းလမ်းကို အသုံးပြုသည့်အခါ၊

၂။ ကျွန်ုပ်အမြင်အရ “ကောင်းမွန်သော” အကြောင်းပြချက်များအစား “မကောင်းသော” အကြောင်းပြချက်များနှင့် အငြင်းအခုံများကို အသုံးပြုသည့်အခါ၊ ထိုကြိုးပမ်းမှုများကို ပိုမို၍ ဆန့်ကျင်လာခဲ့သည်။

၄။ ကျွန်ုပ်နှင့် ကျွန်ုပ်၏ဇနီးသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို မည်သည့်အခါမျှ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ဝတ်ဆင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့သည် အခြားတိုက်ကြီးတစ်တိုက်ရှိ အခြားယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုတွင် ၁၂ နှစ်နေထိုင်ခဲ့ကြပြီး၊ ထို့နောက် ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးခြောက်တိုက်စလုံးတွင် ခရီးသွားကာ အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြသည်။

၆။ ထို့ကြောင့် ဤစာတမ်းတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် အောက်ပါအတိုင်း အစဉ်လိုက် လေ့လာသွားမည်ဖြစ်သည်။

၁။ မြော်လင့်ခြင်းလှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်သော သမိုင်းနောက်ခံ။

၂။ မြော်လင့်ခြင်းလှုပ်ရှားမှု၏ ပရောဖက်ဖြစ်သူ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က ဤအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ ပေးအပ်ခဲ့သော အထောက်အကူကို သူမ၏ သွန်သင်ချက်နှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှု နှစ်မျိုးစလုံးမှ ရှုမြင်ခြင်း။

၃။ မြောက်အမေရိကတွင် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများက မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆက်လက်တားမြစ်အားပေးရန် ကြိုးပမ်းနေသူများအတွက် အောက်ပါအချက်များနှင့်ပတ်သက်၍ အကြံပြုချက်များ—

၁။ “မှားယွင်းသော” နည်းလမ်းအစား “မှန်ကန်သော” နည်းလမ်းနှင့်၊

၂။ “မကောင်းသော” အကြောင်းပြချက်များအစား “ကောင်းမွန်သော” အကြောင်းပြချက်များ။

I. မေးခွန်း၏ သမိုင်းနောက်ခံ

၁။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းလှုပ်ရှားမှုသည် ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်းတွင် နယူးအင်္ဂလန်ဒေသ၌ ဝီလျံမီလာ၏ “ကြွလာခြင်းလှုပ်ရှားမှု” မှ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဝီလျံမီလာသည် နှစ်ခြင်းခံဗတ္တိဇံဆရာ လယ်သမားတစ်ဦးမှ တရားဟောဆရာဖြစ်လာသူဖြစ်ပြီး ယေရှုခရစ်တော်သည် မြေကြီးသို့ ပြန်လည်ကြွလာမည်ဟု ပထမဦးစွာ “၁၈၄၃ ခုနှစ်ခန့်” တွင်၊ ထို့နောက် ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်တွင် ကြွလာမည်ဟု ဟောပြောခဲ့သူဖြစ်သည်။

၁။ မီလာ၏နောက်လိုက်များသည် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်လူနေမှုပုံစံတွင် အားလုံးနီးပါး အလွန်ရှေးရိုးစွဲသူများ ဖြစ်ကြသည်။

၂။ အများစုမှာ (အယ်လင်ဂျီဝှိုက်ကိုယ်တိုင်အပါအဝင်) လက်ဝတ်ရတနာ၊ ဖဲကစားခြင်း၊ လောင်းကစားခြင်း၊ ကခုန်ခြင်း၊ အလှကုန်ပစ္စည်းများ စသည်တို့ကို “လောကီဆန်သောအရာများ” ဟု မနှစ်မြို့သော အလွန်တင်းကျပ်သည့် မက်သဒစ်နောက်ခံမှ ထွက်ပေါ်လာသူများဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အများအပြားသည် မက်သဒစ်အသင်းတော်တည်ထောင်သူ ဂျွန် ဝက်စလီ (John Wesley) ၏ သတိပေးချက်များကို ယနေ့တိုင် လိုက်နာခဲ့ကြသည်။

၁။ Review and Herald စာစောင်အယ်ဒီတာ ဂျိမ်းစ်ဝှိုက်သည် “အဝတ်အစားနှင့်ပတ်သက်၍၊ မက်သဒစ်ဟု ခေါ်ဆိုခံရသော လူများအတွက် မစ္စတာဝက်စလီ၏ အကြံဉာဏ်မှ” ဟူသော ရှည်လျားသည့် ကြေညာချက်တစ်ရပ်ကို ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထိုစာတွင် အယ်လ်ဒါဝှိုက်သည် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများအား မိမိတို့၏ ထူးခြားသောလူနေမှုပုံစံ၏ ကဏ္ဍအားလုံးတွင် ရိုးရှင်းမှုရှိရန် အားပေးခဲ့သည်။ (၅)

၃။ အစောပိုင်း သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် တည်ထောင်သူများနှင့် ရှေ့ဆောင်များသည် မြောက်အမေရိကတွင်သာ နှစ်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်၍ အမှုဆောင်ခဲ့ကြသဖြင့် အစောပိုင်းကာလတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြပုံ မတွေ့ရပါ။

၂။ သို့သော် ၁၉ ရာစု၏ နောက်ဆုံးပိုင်းတစ်ဝက်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် “လူမျိုးပေါင်းစုံ ရောနှောနေထိုင်ရာနေရာ” ဖြစ်လာခဲ့ပြီး၊ ဥရောပမှစတင်၍ အခြားတိုက်ကြီးများမှပါ ရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများ လှိုင်းလုံးများစွာဖြင့် ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။

၁။ ထိုရွှေ့ပြောင်းအခြေချသူများသည် နားလည်နိုင်ဖွယ်ကောင်းစွာဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းအပါအဝင် မိမိတို့၏ ယခင်နိုင်ငံများမှ အမျိုးသားဓလေ့ထုံးတမ်းများကို ယူဆောင်လာကြသည်။

၂။ ၎င်းတို့အနက် အချို့သည် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်သို့ ဝင်ရောက်လာကြသည်။

၁။ ယုံကြည်သူများ၏ ယေရှု၌ရှိသော အဖိုးတန်ညီညွတ်မှုကို ထိခိုက်စေနိုင်သည့် မည်သည့်အရာမျှ ဝင်ရောက်မလာစေရန် ဒေသခံဓလေ့ထုံးတမ်းများကို လေးစားသည့်အနေဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဖြုတ်ထားကြလေ့ရှိသည်။

၃။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများသည် ကြွလာခြင်းသတင်းကို ကမ္ဘာအနှံ့အပြားသို့ ယူဆောင်သွားရန် မိမိတို့၏တာဝန်ကို ပိုမိုသိရှိလာကြသဖြင့် သာသနာပြုများကို ဥရောပသို့ ပထမဦးစွာ၊ ထို့နောက် အခြားတိုက်ကြီးများနှင့် ကျွန်းဒေသများသို့ စေလွှတ်လာကြသည်။

၁။ ထိုနေရာများတွင် ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ဒေသဓလေ့နှင့်မတူသော ဒေသခံအမျိုးသားဓလေ့များနှင့် မကြာခဏ ထိတွေ့လာကြသည်။ ယင်းတို့အနက် အချို့နေရာများတွင် အိမ်ထောင်သည်အမျိုးသမီးများသာမက အမျိုးသားများပင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော လူမှုရေးတာဝန်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြသည်။

၂။ တမန်တော် (နှင့် သာသနာပြုသူ) ပေါလု၏ စိတ်သဘောထားကို လိုက်နာလိုသည့်ဆန္ဒကြောင့် ဖြစ်နိုင်သကဲ့သို့ (၁ကော ၉း၂၀–၂၃ ကိုကြည့်ပါ) သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သာသနာပြုအချို့သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်သည့်ဓလေ့ကို လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့ကြပုံရသည်။

၁။ ထို့အပြင် မြောက်အမေရိကသို့ ပြန်လာသောအခါလည်း ထိုအလေ့အထကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးခဲ့ကြပုံရပြီး၊ ခရီးသွားအတွေ့အကြုံနည်းသော မိမိတို့၏ ယုံကြည်သူများအကြား စိုးရိမ်မှုနှင့် မနှစ်မြို့မှုများ တိုးပွားလာစေခဲ့သည်။

၃။ မြောက်အမေရိကတွင်ဖြစ်စေ၊ အခြားနေရာများတွင်ဖြစ်စေ ဤဓလေ့သည် မြော်လင့်ခြင်းလှုပ်ရှားမှုအတွင်း သင့်လျော်မှုရှိ၊ မရှိဟူသော မေးခွန်းသည် ၁၉ ရာစု၏ နောက်ဆက်တွဲဆယ်စုနှစ်များအတွင်း ပိုမို၍ မေးမြန်းလာခဲ့သည်။

၁။ ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်လာသောအခါ ယခု ဩစတြေးလျတွင် နေထိုင်နေသော အသင်းတော်၏ ပရောဖက်နှင့် ပူးတွဲတည်ထောင်သူက ဤအကြောင်းအရာနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်ကြိမ်တည်းသော အကြံဉာဏ်ရေးသားချက်ကို ရေးသားခဲ့သည်။

၁။ ထိုစာသည် မူလအားဖြင့် “စာ ၂ခ၊ ၁၈၉၂” အဖြစ် ၁၈၉၂ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၃ ရက်တွင် ဗစ်တိုးရီးယားပြည်နယ်၊ ပရက်စတန် [မဲလ်ဘုန်း] မှ ရေးသားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၂။ “ချစ်ခင်ရသော ညီအစ်ကိုညီအစ်မများ” ထံ လိပ်မူရေးသားထားသည်။ ထိုစာ၏ အခြေအနေအရ တိုက်ရိုက်ရည်ရွယ်ထားသော စာဖတ်သူများမှာ—

၁။ အဓိကအားဖြင့် ဩစတြေးလျရှိ မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများ၊

၂။ ဒုတိယအနေဖြင့် ဩစတြေးလျရှိ အမေရိကန် မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သာသနာပြုများ၊

၃။ နောက်ဆုံးအားဖြင့် မြောက်အမေရိကရှိ အသင်းတော်တို့ဖြစ်ကြောင်း အလွန်ခိုင်လုံစွာ ဖော်ပြနေသည်။

၃။ ၁၈၉၅ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၁ ရက်တွင် အို. အေ. အိုလ်ဆင် (O. A. Olsen) က ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ (၆)

၄။ ထို့နောက် ၁၉၂၃ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် စုစည်းထုတ်ဝေခဲ့သော ဓမ္မဆရာများထံ သက်သေခံချက်များ စာအုပ်၌ “အရာခပ်သိမ်းတွင် ချွေတာမှုကျင့်သုံးရန်” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ပါ သက်သေခံချက်၏ အဋ္ဌမနှင့် နောက်ဆုံးစာပိုဒ်အဖြစ် နောက်ဆုံးပုံစံဖြင့် ထည့်သွင်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ (၇) [အောက်တွင် အပိုင်း II ကိုကြည့်ပါ။]

၂။ ဤနေရာတွင် မစ္စစ်ဝှိုက်က မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို တားမြစ်အားပေးခဲ့သော်လည်း အောက်ပါအခြေအနေများတွင် ခြွင်းချက်ထားခဲ့သည်။

၁။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော လူမှုရေးတာဝန်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် နိုင်ငံများတွင်၊

၂။ ထိုအခြေအနေတွင် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများက အသိစိတ်ကြည်လင်စွာ ဝတ်ဆင်နိုင်သည့်နေရာတွင်။

၃။ ဤမေးခွန်းကို သူမ၏ တစ်ခုတည်းသောရေးသားချက်၌ ဆယ်ပါးသောပညတ်တော်များအဆင့်အထိ မတင်မြှောက်ခဲ့ပါ။ ဆယ်ပါးသောပညတ်တော်များတွင် မည်သည့်အချိန်၊ မည်သည့်နေရာ၌မဆို ခြွင်းချက်မရှိသော စည်းမျဉ်းများရှိသည်။

၁။ ထိုကိစ္စကို ဥပုသ်နေ့ဖောက်ဖျက်ခြင်း၊ မုသာပြောခြင်း၊ ခိုးခြင်း၊ သူ့မယားကိုပြစ်မှားခြင်း စသည်တို့ကို လုံးဝတားမြစ်ထားသကဲ့သို့ အဖြူအမည်းခွဲခြားနိုင်သော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာကိစ္စအဖြစ် အဆင့်မသတ်မှတ်ခဲ့ပါ။

၂။ သို့သော် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် မေးခွန်းတစ်ရပ်လုံးတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အချက်များ လုံးဝမပါဝင်ဟု ဆိုလိုခြင်းမဟုတ်ပါ။

၄။ ဩစတြေးလျတွင် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏သား အယ်လ်ဒါဝီလျံစီ. ဝှိုက်သည် မုဆိုးဖိုဘဝမှ ပြန်လည်အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ပြီး၊ သူ၏မိခင်က မင်္ဂလာဆောင်ပြီးနောက် သူ၏ဇနီးအသစ် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မည်သည့်ကန့်ကွက်မှုမျှ မပြခဲ့ပါ။ [အသေးစိတ်အချက်များအတွက် အောက်ပါ အပိုင်း II ကိုကြည့်ပါ။]

၅။ သို့သော် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်ကိုယ်တိုင်သည် အမေရိကတွင်ဖြစ်စေ၊ ဥရောပတွင်ဖြစ်စေ (၁၈၈၅–၈၇)၊ ဩစတြေးလျတွင်ဖြစ်စေ (၁၈၉၁–၁၉၀၀) မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို မည်သည့်အခါမျှ မဝတ်ခဲ့ပါ။

၄။ ၂၀ ရာစုအတွင်း “ဝတ်မည်၊ မဝတ်မည်” ဟူသော မေးခွန်းသည် မြောက်အမေရိကတွင် ပိုမို၍ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာနှင့် လှုံ့ဆော်ပွဲများဖြစ်စရာကိစ္စတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

၁။ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစီ ကုန်ဆုံးလာသည်နှင့်အမျှ အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ယခုအခါ မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော လူမှုရေးတာဝန်ဖြစ်လာပြီဟု ကြေညာသူများသည် အသင်းတော်အတွင်း ပိုမိုများပြားလာပြီး ပိုမိုကျယ်လောင်စွာ ပြောဆိုလာကြသည်။

၁။ ယနေ့တွင် အချို့သူများက ဓလေ့ထုံးတမ်းအရ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက အမေရိကသည် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ရင်ဆိုင်ခဲ့သော ဩစတြေးလျအခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေပြီဟု ဆိုကြသည်။

၂။ ယဉ်ကျေးမှုအချင်းချင်း ဆက်သွယ်မှုများသည် မြောက်အမေရိကရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများစွာကို မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို လူမှုရေးအရ မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော နိုင်ငံများသို့ ဆက်လက်ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သကဲ့သို့ မြောက်အမေရိကပြင်ပမှ လူများစွာကိုလည်း ကမ္ဘာသစ်သို့ ယူဆောင်လာခဲ့သည်။ ထိုနေရာတွင် ဒေသခံအသင်းတော်များရှိ လူအများအပြား၊ ထိုထက်မက အများစုသည်ပင် ထိုအလေ့အထကို လောကနှင့် “တဖြည်းဖြည်း အလျှော့ပေးအလျှော့ယူခြင်း” ပုံစံတစ်ရပ်အဖြစ် ဆက်လက်ဆန့်ကျင်ခဲ့ကြသည်။

၃။ ၁၉၃၀ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာတစ်ဦးကို အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိလာပြီးနောက် သူ၏ဇနီးသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဆက်လက်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။

၁။ ထိုအချက်ကို အသင်းတော်အချို့ရှိ လူများက မိမိတို့လည်း ထိုဓလေ့ကို လက်ခံကျင့်သုံးရန် အကြောင်းပြချက်တစ်ရပ်အဖြစ် ယူဆခဲ့ကြသည်။

၄။ ဒေသခံအသင်းတော်အချို့ (ဒေသခံညီလာခံအချို့ပင်) သည် ထိုကိစ္စကို မိမိတို့လက်ထဲသို့ ယူဆောင်သွားပြီး၊ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်သူများအား အောက်ပါအရာများမှ ဖယ်ထုတ်ရန် တင်းကျပ်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ပေးသည့် စည်းမျဉ်းများကို တရားမဝင် ချမှတ်ခဲ့ကြသည်။

၁။ နှစ်ခြင်းခံခြင်း၊

၂။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် အသင်းဝင်ဖြစ်ခြင်း၊

၃။ ဒေသခံအသင်းတော်တွင် ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်း၊

၄။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်၏ မည်သည့်ဌာန သို့မဟုတ် အဖွဲ့အစည်းတွင်မဆို အလုပ်လုပ်ခြင်း။

၅။ ၁၉၆၉ ခုနှစ်တွင် မြောက်အမေရိကသမဂ္ဂညီလာခံဥက္ကဋ္ဌများကောင်စီသည် “ဝတ်မည်၊ မဝတ်မည်” ဟူသော ကိစ္စကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။

၁။ “မြောက်အမေရိကတွင် ဓလေ့သည် အနည်းငယ်ပြောင်းလဲလာနေသည်” ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။

၂။ သို့သော် ထိုအချိန်တွင်ပင် ထိုဓလေ့သည် ဤတိုက်ကြီးတွင် “မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော” သို့မဟုတ် “တောင်းဆိုခံရသော” အခြေအနေသို့ မရောက်သေးဟု ခံယူခဲ့ကြသည်။

၃။ ထို့ကြောင့် မိမိတို့၏နယ်မြေအတွင်း ထိုအလေ့အထကို ဆက်လက် “တားမြစ်အားပေး” ခဲ့ကြသည်။

၄။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် သင်းအုပ်ဆရာများအား လက်စွပ်ဝတ်ဆင်သည့် မင်္ဂလာအခမ်းအနားများ မဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

၅။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် မှန်ကန်သည်ဟု ခံယူသော အသင်းသားများအနေဖြင့် လက်စွပ်ကို—

၁။ နှစ်ခြင်းခံခြင်းအခမ်းအနားအတွင်းနှင့်/သို့မဟုတ်၊

၂။ ဒေသခံအသင်းတော်တွင် အရာရှိအဖြစ် အမှုထမ်းနေစဉ် ဖြုတ်ထားရန် အကြံပေးသင့်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုသို့ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် အသင်းသားချင်းများ၏ အသိစိတ်ကို ထိခိုက်စေပြီး မနှစ်မြို့စေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

၆။ ၁၉၇၁ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၉ ရက်တွင် မြောက်အမေရိကဌာနခွဲအရာရှိများသည် အဆိုပြုချက်တစ်ရပ်ကို စဉ်းစားခဲ့ကြသည်။ ထိုအဆိုပြုချက်သည် မဲခွဲအတည်ပြုခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ အကယ်၍ အတည်ပြုခဲ့ပါက—

၁။ မည်သည့်နေရာနှင့် မည်သည့်အချိန်တွင်မဆို ဖြစ်နိုင်သမျှ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို တားမြစ်အားပေးမည်။

၂။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်နိုင်သည်ဟု အသိစိတ်ဖြင့် ခံယူသူများအား နှစ်ခြင်းပေးခြင်းကို သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် လက်စွဲစာအုပ်က တားမြစ်ထားခြင်းမရှိကြောင်း သင်းအုပ်ဆရာများအား သတိပေးမည်။

၃။ ဤကိစ္စတွင် သင်းအုပ်ဆရာများအား “တစ်ဦးချင်းစံနှုန်းများ ချမှတ်ခြင်း” [အသင်းဝင်ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် ရာထူးတာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ချက်များ] မပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းမည်။

၄။ အသင်းသားများအတွက် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်သည့် မင်္ဂလာအခမ်းအနားများ မဆောင်ရွက်ရန် ယခင်ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သင်းအုပ်ဆရာများအား သတိပေးမည်။

၅။ အသင်းတော်အဖွဲ့အစည်းအတွက် အလုပ်လုပ်သူများသည် မင်္ဂလာလက်စွပ် မဝတ်ဆင်ရန် တားမြစ်အားပေးမည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုသို့ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် မလိုလားအပ်သော သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ (၈)

၇။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ၁၉၇၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ ရက်တွင် အထွေထွေအစည်းအဝေးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများက “မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သော အကြံပြုချက်” ဟူသော ကြေညာချက်ကို မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုကြေညာချက်တွင် အသိစိတ်ဖြင့် ခရစ်ယာန်များအနေဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဆက်လက်ဝတ်ဆင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ခံယူသူများအတွက် ထိုအလေ့အထသည် နှစ်ခြင်းခံခြင်းနှင့် အသင်းဝင်ဖြစ်ခြင်းကို တားမြစ်သည့် အကြောင်းပြချက် မဖြစ်သင့်ကြောင်း အကြံပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ခေါင်းဆောင်များသည် ဤအနည်းငယ်သော ဖြေလျှော့မှုဖြင့်ပင် အသင်းတော်သည် “မိမိ၏စံနှုန်းကို မလျှော့ချရန်၊ မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်လက္ခဏာကို မဝေဝါးစေရန်၊ မိမိ၏သက်သေခံချက်ကို မနှုတ်ပိတ်ရန်” စိုးရိမ်ခဲ့ကြသည်။ (၉)

၈။ နောက်ဆုံးတွင် အထက်တွင် ထပ်မံဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ၁၉၈၆ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၁၁ ရက်တွင် မြောက်အမေရိကဌာနခွဲကော်မတီက ၁၉၇၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ ရက်၏ “အကြံပြုချက်” ကို ဌာနခွဲ၏ တရားဝင်မူဝါဒအဖြစ် သတ်မှတ်ရန် မဲခွဲဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

၅။ ယနေ့ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်အတွင်း မြောက်အမေရိကတွင် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် လူမှုရေးအရ မဖြစ်မနေလိုက်နာရသည့် ဓလေ့ဖြစ်လာပြီဟု အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က ရင်ဆိုင်ခဲ့သော ဩစတြေးလျ၊ ဗြိတိသျှအင်ပါယာနှင့် ဥရောပရှိ ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ဓလေ့နှင့် တူညီကြောင်း အားတက်သရော အခိုင်အမာပြောဆိုသူများ ပိုမိုများပြားလာသည်။

၁။ အခြားသူများကလည်း ထိုဆယ်စုနှစ်နှစ်ခုကို ထိုသို့တန်းတူထားခြင်းသည် သင့်လျော်မှုမရှိကြောင်း ထပ်တူထပ်မျှ အားတက်သရော ပြောဆိုကြသည်။

၂။ အမှန်မှာ ရပ်တည်ချက်နှစ်ရပ်အနက် မည်သည့်ရပ်တည်ချက်ကိုမဆို “သက်သေပြရန်” မဖြစ်နိုင်လောက်ဟု ဆိုရမည်။

၃။ ထို့ကြောင့် ယခု ကျွန်ုပ်တို့သည် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏ ရပ်တည်ချက်ကို အသေးစိတ်စစ်ဆေးရန် ဆက်လက်သွားကြမည်။

II။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏ ရပ်တည်ချက်

A။ ထုတ်ဝေထားသော ထုတ်ပြန်ချက်

အချို့သူများသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးခံစားခဲ့ကြပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ဓမ္မအမှုဆောင်များ၏ ဇနီးများသည် ဤဓလေ့ထုံးစံနှင့်အညီ လိုက်နာသင့်သည်ဟု ခံယူခဲ့ကြသည်။ ဤအရာအားလုံးသည် မလိုအပ်ပါ။ ဓမ္မအမှုဆောင်များ၏ ဇနီးများသည် သူတို့၏ဝိညာဉ်များကို ယေရှုခရစ်နှင့် ချည်နှောင်ထားသော ရွှေကွင်းထက်၊ ခရစ်ယာန်ပင်မှ သီးပွင့်သော အသီးများဖြစ်သည့် ဖြူစင်သန့်ရှင်းသောအကျင့်စာရိတ္တ၊ စစ်မှန်သောမေတ္တာ၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်းနှင့် ဘုရားတရားကိုင်းရှိုင်းခြင်းတို့ကို ပိုင်ဆိုင်ကြပါစေ။ ထိုအခါ သူတို့၏သြဇာသည် နေရာတိုင်း၌ လုံခြုံတည်မြဲလိမ့်မည်။ ဤဓလေ့ထုံးစံကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့် လူများက မှတ်ချက်ပြုကြခြင်းသည် ထိုဓလေ့ကို လက်ခံကျင့်သုံးရန် ကောင်းသောအကြောင်းပြချက် မဟုတ်ပါ။ အမေရိကန်များသည် မိမိတို့၏နိုင်ငံတွင်ပင် ဤဓလေ့ကို မဖြစ်မနေလိုက်နာရမည့်အရာအဖြစ် မသတ်မှတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာပြောဆိုခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ရပ်တည်ချက်ကို နားလည်စေနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် မိမိတို့၏အိမ်ထောင်ရေးကတိကို သစ္စာမဖောက်ကြသောကြောင့် ဤအမှတ်အသားကို ဝတ်ဆင်ရန် မလိုအပ်ပါ။ ထိုလက်စွပ်ကို ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့သစ္စာရှိကြောင်း သက်သေပြမည့်အရာလည်း မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့အကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် ဓလေ့ထုံးစံနှင့် ဖက်ရှင်တို့နှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်လာသော ဤအချဉ်ဖောက်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကြောင့် ကျွန်ုပ်အလွန်စိတ်ထိခိုက်မိပါသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အိမ်ထောင်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် ရွှေကွင်းတစ်ကွင်းအတွက် တစ်ပြားတစ်ချပ်မျှ မသုံးသင့်ပါ။ အချို့သောနိုင်ငံများတွင် ဤဓလေ့သည် မဖြစ်မနေလိုက်နာရသည့်အရာဖြစ်လျှင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်သူများကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချရန် ကျွန်ုပ်တို့၌ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမရှိပါ။ သူတို့သည် ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်အတိုင်း ပြုနိုင်လျှင် ဝတ်ဆင်ကြပါစေ။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့၏ သာသနာပြုများသည် ထိုလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့၏သြဇာသည် အနည်းငယ်မျှပင် တိုးလာမည်ဟု မခံစားသင့်ပါ။ သူတို့သည် ခရစ်ယာန်များဖြစ်လျှင် သူတို့၏ခရစ်တော်နှင့်တူသော အကျင့်စာရိတ္တ၊ သူတို့၏စကားများ၊ သူတို့၏လုပ်ရပ်များ၊ အိမ်တွင်းဘဝနှင့် အခြားသူများနှင့် ပေါင်းသင်းဆက်ဆံရာ၌ ထင်ရှားလိမ့်မည်။ သူတို့၏သည်းခံခြင်း၊ အကြာကြီးသည်းခံခြင်းနှင့် ကြင်နာခြင်းတို့အားဖြင့် ထိုအရာကို ဖော်ပြကြလိမ့်မည်။ သူတို့သည် သခင်၏စိတ်သဘောကို ထင်ရှားစေကြလိမ့်မည်။ ကိုယ်တော်၏အကျင့်စာရိတ္တအလှ၊ စိတ်သဘောထား၏ ချစ်စဖွယ်ကောင်းမှုနှင့် ကိုယ်ချင်းစာတတ်သောနှလုံးသားကို ပိုင်ဆိုင်ကြလိမ့်မည်။(၁၀)

B။ ဤကျမ်းပိုဒ်ကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း — အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က အဓိကပြဿနာ လေးရပ်ထက်မနည်းကို တင်ပြထားသည်

၁။ သြဇာလွှမ်းမိုးမှု၏ ပြဿနာ

ဩစတြေးလျနိုင်ငံတွင် ၁၈၉၂ ခုနှစ်၌ အမေရိကန်သာသနာပြုများ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် အောက်ပါအကြောင်းများကြောင့် မလိုအပ်ဟု သူမခံယူသည်။

(၁) အသင်းတော်အမှုဆောင်တစ်ဦးတွင် ဖြူစင်သန့်ရှင်းသော အကျင့်စာရိတ္တရှိလျှင် ထိုအရာသည် သူ၏ဘဝ၌ သီးပွင့်သောအသီးများအားဖြင့် ထင်ရှားလိမ့်မည်။

(က) ထို့ကြောင့် သူ၏သြဇာသည် ခိုင်မာတည်မြဲလိမ့်မည်။

(၂) ဓလေ့ထုံးစံကို မလိုက်နာခြင်းကြောင့် လူအများက မှတ်ချက်ပြုခြင်းသည် ထိုဓလေ့ကို လက်ခံကျင့်သုံးရန် လုံလောက်သောအကြောင်းပြချက် မဟုတ်ပါ။

(က) အမေရိကန်များသည် ထိုဓလေ့သည် သူတို့၏နိုင်ငံတွင်ပင် အမျိုးသားဓလေ့ထုံးစံ မဟုတ်ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ပြောဆိုနိုင်သည်။

(၃) ထိုဓလေ့ထုံးစံသည် မသက်ဆိုင်သောအရာဖြစ်သည်။

(က) လက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် အိမ်ထောင်ရေးသစ္စာရှိကြောင်း သက်သေမဟုတ်ပါ။

(ခ) လက်စွပ်မဝတ်ခြင်းသည် အိမ်ထောင်ရေးသစ္စာမရှိကြောင်း သက်သေမဟုတ်ပါ။

(၄) ၁၈၉၂ ခုနှစ်တွင် ဩစတြေးလျ၌ အမေရိကန်များက ထိုဓလေ့ကို လိုက်နာခြင်းသည် သူတို့၏သြဇာကို ထိုဒေသ၌ တိုးမြှင့်ပေးမည်မဟုတ်ပါ။

(က) တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ခရစ်ယာန်ဖြစ်လျှင် ခရစ်တော်နှင့်တူသောသဘောသဘာဝ၏ သက်သေသည် အကျင့်စာရိတ္တ၌ အသီးအပွင့်ဖြစ်လာလိမ့်မည်။

(ခ) စစ်မှန်သောခရစ်ယာန်သည် သခင်၏အလှတရား၊ ချစ်စဖွယ်စိတ်သဘောထားနှင့် ကိုယ်ချင်းစာတတ်သောနှလုံးသားတို့ကို ထင်ဟပ်စေခြင်းအားဖြင့် သခင်၏စိတ်သဘောကို အမြဲဖော်ပြလိမ့်မည်။

၂။ အသင်းတော်အတွင်းသို့ အချဉ်ဖောက်ခြင်းဝင်ရောက်လာခြင်း၏ ပြဿနာ — အမေရိက

(၁) အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ထိုအရပ်ရှိ ကျွန်ုပ်တို့၏လူများအကြားသို့ လျှို့ဝှက်စွာ ဝင်ရောက်လာနေသော ဓလေ့နှင့် ဖက်ရှင်ကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း၏ နောက်ထပ်ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။

၃။ ငွေကြေးစီမံအုပ်ချုပ်မှု၏ ပြဿနာ

(၁) အမေရိကန်များသည် ဤရည်ရွယ်ချက်အတွက် ရွှေကွင်းတစ်ကွင်းဝယ်ရန် တစ်ပြားတစ်ချပ်မျှ မသုံးသင့်ပါ။

၄။ တစ်ဦးချင်း၏ ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်၏ ပြဿနာ

(၁) အချို့နိုင်ငံများတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် လူမှုရေးအရ မဖြစ်မနေလိုက်နာရသော တာဝန်ဖြစ်နေသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ အသိအမှတ်ပြုလက်ခံသည်။

(၂) ထိုသို့သောအခြေအနေမျိုးတွင် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်သူများကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချရန် ကျွန်ုပ်တို့၌ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမရှိပါ။

(၃) ထို့ကြောင့် ဤကိစ္စကို တစ်ဦးချင်း၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ထံတွင် ထားခဲ့ပြီး၊ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးချင်းစီနှင့် သူ၏ဘုရားသခင်အကြား ဆုံးဖြတ်ရမည့်ကိစ္စအဖြစ် ထားရှိသည်။

C။ ဥရောပတွင် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏ ရပ်တည်ချက် — ၁၈၈၅–၁၈၈၇

၁။ မစ္စစ်ဝှိုက်သည် ဥရောပတွင် နှစ်နှစ်ကြာ သာသနာပြုအဖြစ် အမှုဆောင်ခဲ့သည်။

(၁) ထိုကာလအတွင်း သူမသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ပြဿနာကို ထိုဒေသတွင် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။

၂။ ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ ဘေဆယ်မြို့တွင် ၁၈၈၅ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်း၌ အစည်းအဝေးများ ဆက်တိုက်ကျင်းပခဲ့သည်။ ဥရောပသား သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် ဓမ္မအမှုဆောင်တစ်ဦးသည် ရိုးရှင်းသောဝတ်စားဆင်ယင်မှုအကြောင်း ဟောပြောနေခဲ့သည်။ တစ်ညတွင် သူသည် လက်ဝတ်ရတနာများဝတ်ဆင်ခြင်း၊ ထိုအထဲတွင် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကိုပါ ပြစ်တင်ပြောဆိုခဲ့သည်။ ဝတ်ပြုသူတစ်ဦးက မေးမြန်းခဲ့သည်မှာ မင်္ဂလာလက်စွပ်ကိုပါ ထည့်သွင်းပြောဆိုခြင်း ဟုတ်မဟုတ်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ သူက “ဟုတ်ပါတယ်၊ အားလုံးကို ဆိုလိုတာပါ” ဟု ဖြေခဲ့သည်။ ထိုကိစ္စကြောင့် အတော်အတန် လှုပ်ရှားမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ဥရောပတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အလှဆင်ရန်အတွက် မဟုတ်ဘဲ အိမ်ထောင်ရေးသစ္စာရှိခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် ရှုမြင်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုမေးခွန်းကို မစ္စစ်ဝှိုက်ထံသို့ တင်ပြခဲ့ကြသည်။ ထိုနေရာတွင် ရှိနေခဲ့သော သူမ၏သား ဒဗလျူစီဝှိုက်၏ မှတ်တမ်းအရ၊ “ဓလေ့ထုံးစံအရ သစ္စာရှိခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ရန် တောင်းဆိုသည့်နေရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ တရားဟောဆရာများသည် ထိုလက်စွပ်ကို ချွတ်ထားရန် ဖိအားမပေးသင့်ကြောင်း သူမပြောခဲ့သည်။”(၁၁)

D။ ဩစတြေးလျတွင် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏ ရပ်တည်ချက် — ၁၈၉၁–၁၉၀၀

၁။ မစ္စစ်ဝှိုက်၏သား အယ်လ်ဒါ ဒဗလျူစီဝှိုက်သည် ဩစတြေးလျတွင် မိခင်နှင့်အတူ အမှုဆောင်နေစဉ် မုဆိုးဖိုဖြစ်နေခဲ့သည်။ သူသည် အီသယ်လ်မေ လေးစီနှင့် ချစ်ကြိုက်ပြီး စေ့စပ်ခဲ့သည်။ မေသည် အိန္ဒိယတွင် မွေးဖွားခဲ့သော ဗြိတိသျှအမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး ဗြိတိန်တွင် ပညာသင်ယူခဲ့ကာ ထိုအချိန်တွင် ဩစတြေးလျ တက်စ်မေးနီးယားတွင် နေထိုင်နေခဲ့သည်။ ထိုနိုင်ငံသုံးနိုင်ငံလုံးတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို လက်ခံရုံသာမက အိမ်ထောင်ရေးသစ္စာရှိခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်ဟု ယဉ်ကျေးမှုအရ သတ်မှတ်ထားကြသည်။ မေ၏ဖခင်သည် ဗြိတိသျှရဲတပ်ဖွဲ့တွင် အမှုထမ်းခဲ့ပြီး ထိုအချိန်တွင် ဩစတြေးလျ၌ အငြိမ်းစားယူနေခဲ့သည်။(၁၂)

(၁) မေသည် ဗြိတိသျှလူမျိုးဖြစ်သောကြောင့် ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာ ဖြစ်လာနိုင်သည်ကို ကြိုတင်စိုးရိမ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ဩစတြေးလျ၌ အမေရိကန်သာသနာပြုများ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က မနှစ်သက်ကြောင်းလည်း သိထားသည်။ ထို့ကြောင့် မေသည် သူမ၏ အနာဂတ်ယောက္ခမဖြစ်လာမည့် မစ္စစ်ဝှိုက်ထံသို့ အကြံဉာဏ်တောင်းရန် သွားခဲ့သည်။ မကြာမီ မေသည် သူမ၏စေ့စပ်ထားသူ “ဝီလီ” ထံသို့ စာရေးပြီး ထိုတွေ့ဆုံမှုအကြောင်း ပြောပြခဲ့သည်မှာ — “သူမ [အယ်လင်ဂျီဝှိုက်] က ကျွန်မ လက်စွပ်ဝတ်တာကို လုံးဝကန့်ကွက်ခြင်းမရှိဘူးလို့ ပြောပါတယ်။”(၁၃)

(၂) ထိုစုံတွဲသည် တက်စ်မေးနီးယားရှိ သတို့သမီး၏အိမ်၌ လက်ထပ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်တွင် ထိုကျွန်းပေါ်၌ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် ဓမ္မအမှုဆောင်များ မရှိသောကြောင့် အခမ်းအနားကို ဧဝံဂေလိဓမ္မဆရာတစ်ဦးက ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး လက်စွပ်ဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်းအခမ်းအနားကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် မေသည် တက်စ်မေးနီးယားမှ ဩစတြေးလျပြည်မကြီးသို့ ခရီးသွားစဉ် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနောက် ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အထိလည်း ဆက်လက်ဝတ်ဆင်ခဲ့သည်။(၁၄)

(၃) ထို့နောက် အချိန်အနည်းငယ်ကြာသောအခါ မေသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ချွတ်လိုက်သည်။ သူမ၏ခင်ပွန်းအသစ်က ထိုအချက်ကို သတိပြုမိပြီး အကြောင်းရင်းကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ သူမက မိသားစုအဝတ်များကို လျှော်ဖွပ်နေစဉ် လက်စွပ်သည် အနှောင့်အယှက်ဖြစ်သောကြောင့်ဟု ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ဖြေခဲ့သည်။(၁၅)

(၄) ထိုရိုးရှင်းသော ရွှေလက်စွပ်ကို သူမသည် နောက်ထပ် မည်သည့်အချိန်တွင်မျှ ပြန်လည်ဝတ်ဆင်ခြင်းမရှိတော့ပါ။ ဩစတြေးလျတွင်လည်း မဝတ်တော့သကဲ့သို့ ဩစတြေးလျမှ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ခရီးသွားစဉ်လည်း မဝတ်တော့ပါ။ အမေရိကတွင် နောက်ပိုင်းနှစ်များ၌လည်း မဝတ်တော့ပါ။ ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအတွင်း ဩစတြေးလျ၌ သူမလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခဲ့ခြင်းသည် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က ထုတ်ဝေထားသော တစ်ခုတည်းသော အကြံဉာဏ်ဖြစ်သည့် ဓမ္မအမှုဆောင်များထံစာ၊ စာမျက်နှာ ၁၈၀–၁၈၁ တွင် ဖော်ပြထားသော အကြံဉာဏ်နှင့် လုံးဝကိုက်ညီသည်။(၁၆)

III။ မြောက်အမေရိကအတွက် ရပ်တည်ချက် — ပုဂ္ဂိုလ်ရေးထုတ်ဖော်ချက်

၁။ ကျွန်ုပ်သည် မြောက်အမေရိကတွင် ကယ်လီဖိုးနီးယားတောင်ပိုင်းရှိ အသင်းတော်သုံးခု၏ ဓမ္မအမှုဆောင်အဖြစ် လေးနှစ်၊ ပစိဖိတ်ယူနီယံကောလိပ်တွင် ဘာသာရေးပါမောက္ခအဖြစ် ဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် မကြာသေးမီက မေရီလန်းပြည်နယ် တာကိုမာပတ်ရှိ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အထွေထွေညီလာခံ “ဌာနချုပ်” အသင်းတော်၏ အကြီးတန်းဓမ္မအမှုဆောင်အဖြစ် သုံးနှစ် အမှုဆောင်ခဲ့သည်။

(၁) ထို့အပြင် ကျွန်ုပ်နှင့် ဇနီးသည် အနောက်အာဖရိကတွင် ဆယ့်နှစ်နှစ် သာသနာပြုများအဖြစ် အမှုဆောင်ခဲ့ကြသည်။

(၂) လက်ရှိလုပ်ငန်းတွင်လည်း ကျွန်ုပ်သည် ဝှိုက်အိမ်တော်တွင် အမှုဆောင်နေပြီး၊ ဇနီးသည်သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အထွေထွေညီလာခံ စာရင်းစစ်ဌာနတွင် လက်ထောက်စာရင်းစစ်အဖြစ် အမှုဆောင်နေသည်။ ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးသည် မြောက်အမေရိက၊ ဥရောပ၊ အာဖရိကနှင့် အာရှတို့တွင် အတူတကွ ခရီးသွားခဲ့ကြသည်။

(၃) ကျွန်ုပ်တို့နှစ်ဦးစလုံးသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို တစ်ခါမျှ မဝတ်ဖူးသကဲ့သို့၊ ပိုင်ဆိုင်ဖူးခြင်းပင် မရှိပါ။

၂။ သို့သော် ယနေ့ မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် မဖြစ်မနေလိုက်နာရမည့် လူမှုရေးတာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်သော သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်ဝင် မည်သူမဆို၏ ကိုယ်ပိုင်ခံယူချက်ကို ကျွန်ုပ် လက်ခံပေးရန် ဆန္ဒရှိသည်။

(၁) ကျွန်ုပ်ကိုယ်တိုင် ထိုသို့ မမြင်သေးသော်လည်း၊ မြောက်အမေရိကတွင် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို မဝတ်ဆင်ရန် အားပေးသည့်ဘက်သို့ ကျွန်ုပ်၏မူဝါဒနှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုတို့ ဆက်လက်တည်ရှိနေသော်လည်း၊ ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်အရ ဝတ်ဆင်သင့်သည်ဟု ယုံကြည်သူများကို မည်သည့်နည်းဖြင့်မျှ တရားစီရင်ခြင်း၊ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်း မပြုလိုပါ။

(၂) မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်သူများအား မဝတ်ဆင်ရန် ဆွဲဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် မှန်ကန်သောနည်းလမ်းကို အသုံးပြုရန် အထူးကြိုးပမ်းခဲ့ပြီး၊ မှန်ကန်သည်ဟု ကျွန်ုပ်ယူဆသော အကြောင်းပြချက်များကို အသုံးပြုရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်းတွင် ကျွန်ုပ်အလွန်မှားယွင်းသည်ဟု ယုံကြည်သော အကြောင်းပြချက်များကို အသုံးပြုခြင်းမှ ရှောင်ရှားခဲ့သည်။

(၃) ဤစကားဖြင့် ကျွန်ုပ်ဆိုလိုသည်မှာ အဘယ်နည်းကို ရှင်းပြပါမည်။

A။ “မှားသော” နည်းလမ်းနှင့် “မှန်သော” နည်းလမ်း

၁။ ကျွန်ုပ်အတွက် မှားသောနည်းလမ်းမှာ — လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန် ဖိအားပေးခြင်းဖြစ်သည်။

(၁) ထိုသို့ဖိအားပေးခြင်းကို ပေါ်ပေါ်ထင်ထင်ဖြစ်စေ၊ လျှို့ဝှက်စွာဖြစ်စေ ပြုလုပ်နိုင်သည်။

(၂) အများဆုံးတွေ့ရသော ပုံစံများမှာ “ပြစ်မှားသူ” အား နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာခံယူခွင့်၊ အသင်းဝင်ခွင့်၊ အသင်းတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခွင့်၊ သို့မဟုတ် ဒေသခံအသင်းတော်အတွင်း အခြားယုံကြည်သူများနှင့် လူမှုရေးအရ ပေါင်းသင်းခွင့်ပင် ငြင်းပယ်ခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

၂။ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် သူမအသက်ရှင်နေစဉ်ကပင် “လူတို့အား ကိုယ်တော်ကို လက်ခံစေရန် အတင်းအကျပ်ပြုခြင်းသည် ခရစ်တော်၏သာသနာလုပ်ငန်း၏ အစိတ်အပိုင်းမဟုတ်ပါ။ လူတို့၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ကို အတင်းအကျပ်ချုပ်ကိုင်ရန် ကြိုးစားသူမှာ စာတန်နှင့် သူ၏စိတ်သဘောဖြင့် လှုံ့ဆော်ခံရသောလူများဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်သည် မေတ္တာကိုဖော်ပြခြင်းအားဖြင့် အမြဲတမ်း အနိုင်ရရှိရန် ကြိုးစားတော်မူသည်။ သို့သော် ကိုယ်တော်သည် မေတ္တာ၏အင်အားအောက်တွင် နှလုံးသားကို လိုလိုလားလားအပ်နှံသော ဆန္ဒအလျောက်အမှုဆောင်ခြင်းကိုသာ အလိုရှိတော်မူသည်” ဟု ရှင်းလင်းစွာပြောခဲ့သည်။(၁၇)

(၁) ၁၉၀၆ ခုနှစ်တွင် အနာဂတ္တိဆရာမ အသက်ရှင်နေစဉ် သူမ၏သား အယ်လ်ဒါ ဒဗလျူစီဝှိုက်သည် မီရှီဂန်ပြည်နယ် ဂရန်းရက်ပစ်မှ အသင်းသားတစ်ဦးထံမှ အသင်းတော်တာဝန်ရှိသူအဖြစ် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်သူတစ်ဦးကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် သင့်လျော်မှုရှိမရှိ မေးမြန်းထားသောစာကို လက်ခံရရှိခဲ့သည်။

(က) “အလွန်ကိုင်းရှိုင်းပြီး စိတ်အားထက်သန်သော လူများစွာကို မင်္ဂလာလက်စွပ်၊ ရွှေနာရီ၊ ရွှေဆွဲကြိုးတို့ ဝတ်ဆင်ထားသည်ကို ကျွန်ုပ်တွေ့ဖူးပြီး၊ ‘ဒါတွေကို ချွတ်ရမယ်’ ဟု သူတို့အားပြောရန် ကျွန်ုပ်၌ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး မခံစားရပါ” ဟု သူက ရေးခဲ့သည်။(၁၈)

၃။ ၁၈၈၁ ခုနှစ်တွင် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် အချိန်ကာလတစ်ခုအထိ သူမအားပေးခဲ့သော ဝတ်စားဆင်ယင်မှုပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်သည့် “ပြုပြင်ထားသောဝတ်စုံ” နှင့်ပတ်သက်၍ ရေးသားခဲ့သည်။ ထိုပြုပြင်မှုကို အချို့အသင်းသားများက မသင့်တော်လောက်အောင် အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးခဲ့သည့် သဘောထားနှင့် ယနေ့ မင်္ဂလာလက်စွပ်မဝတ်ရေး ဆွေးနွေးမှုတို့တွင် အနည်းငယ်တူညီမှုရှိသည်ဟု အနည်းဆုံး ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် မြင်မိသည်။

(၁) “ပြုပြင်ထားသောဝတ်စုံကို လက်ခံဝတ်ဆင်သူအချို့သည် ထိုဝတ်စုံ၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို မိမိတို့၏နမူနာအားဖြင့် ပြသခြင်း၊ အကြောင်းရင်းမေးမြန်းခံရလျှင် မိမိတို့လက်ခံရသည့်အကြောင်းကို ပြောပြခြင်းနှင့် ထိုနေရာတွင်ပင် ရပ်တန့်ခြင်းတို့ဖြင့် မကျေနပ်ကြပါ။ သူတို့သည် မိမိတို့၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ကို အသုံးပြုပြီး အခြားသူများ၏ ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးစားကြသည်။ သူတို့ဝတ်လျှင် အခြားသူများလည်း ဝတ်ရမည်ဟု ဆိုကြသည်။ ပြုပြင်ထားသောဝတ်စုံကို မည်သူ့ကိုမျှ အတင်းအကျပ်ဝတ်ဆင်စေရန် မရည်ရွယ်ကြောင်း မေ့လျော့ကြသည်။”

(၂) “ဤကိစ္စကို ကျွန်မ၏ညီအစ်မများအပေါ် အတင်းအကျပ်တိုက်တွန်းရန်မှာ ကျွန်မ၏တာဝန်မဟုတ်ပါ။ ထိုအကြောင်းကို ကျွန်မအား ပြသခံရသည့်အတိုင်း သူတို့ရှေ့တွင် တင်ပြပြီးနောက် သူတို့ကို သူတို့၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ထံသို့ ထားခဲ့ပါသည်။”

(၃) “ပြုပြင်ထားသောဝတ်စုံကို ညီအစ်မများထံ အဆက်မပြတ် တိုက်တွန်းနေသူများကြောင့် မပျော်ရွှင်သောခံစားချက်များစွာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အစွန်းရောက်သူများအတွက် ဤပြုပြင်မှုသည် သူတို့၏ဘာသာတရားတစ်ခုလုံး၏ အနှစ်သာရဖြစ်သကဲ့သို့ ဖြစ်လာသည်။ ထိုအကြောင်းသည် သူတို့၏စကားဝိုင်း၏ အဓိကအကြောင်းနှင့် နှလုံးသား၏ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးဖြစ်လာပြီး၊ သူတို့၏စိတ်များသည် ဘုရားသခင်နှင့် သမ္မာတရားမှ လွဲဖယ်သွားကြသည်။ သူတို့သည် ခရစ်တော်၏စိတ်သဘောကို ပျိုးထောင်ရန် ပျက်ကွက်ကြပြီး စစ်မှန်သောယဉ်ကျေးသိမ်မွေ့မှု အလွန်နည်းပါးကြောင်း ပြသကြသည်။”

(၄) “အချို့သူများသည် ကျွန်မက ထိုဝတ်စုံကို စမ်းသပ်ရမည့်အချက်အဖြစ် မသတ်မှတ်သောကြောင့် အလွန်စိတ်ပူပန်ခဲ့ကြသည်။ ထို့အပြင် မယုံကြည်သောခင်ပွန်းများ သို့မဟုတ် သားသမီးများရှိသူများအား ထိုပြုပြင်ထားသောဝတ်စုံကို မဝတ်ရန် အကြံပေးခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း အချို့က စိတ်မကျေမနပ်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုဝတ်စုံကြောင့် ဖြစ်လာနိုင်သည့် မပျော်ရွှင်မှုသည် ၎င်းအသုံးပြုခြင်းမှ ရရှိမည့်ကောင်းကျိုးအားလုံးကို ပျက်စီးစေနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။”(၁၉)

၄။ အသင်းတော်၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် အသင်းတော်၏ စမ်းသပ်ချက်များအကြား အရေးကြီးသောကွာခြားချက်ကို ပြုလုပ်ရန်လိုအပ်သည်။

(၁) အထွေထွေညီလာခံဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သော ဝီလျံအိတ်ချ် ဘရန်ဆန်သည် ဤကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ကျွန်ုပ်တို့အသင်းတော်၏ ဓမ္မအမှုဆောင်များကို မိန့်ခွန်းပြောခဲ့သည်။

(က) သူသည် သမ္မာကျမ်းစာအယူဝါဒများ—လက်ခံခြင်းသည် အသင်းတော်နှင့် မိတ်သဟာယဖွဲ့ခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ချက်ဖြစ်သောကြောင့် လိုအပ်သည့်အရာများ—နှင့် အသင်းတော်က အားပေးသော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် အသင်းသား သို့မဟုတ် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူ၏ ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ထံသို့ ထားရှိသည့် စံနှုန်းဆိုင်ရာ သွန်သင်ချက်များအကြား ခွဲခြားထားသည်။

(ခ) သူက “အသင်းဝင်ခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ချက်မဟုတ်သော ဤကဲ့သို့သောကိစ္စအချို့ကို သွန်သင်သင့်သော်လည်း လူများအပေါ် အတင်းအကျပ်မပြုသင့်ပါ။ သင့်လျော်သော သွန်သင်ချက်ပေးပြီးနောက် လိုက်နာမလိုက်နာသည်ကို တစ်ဦးချင်း၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ထံသို့ ထားခဲ့ရမည်။ သွန်သင်ချက်တိုင်းသည် စမ်းသပ်ချက်မဟုတ်ပါ” ဟု ရေးသားခဲ့သည်။

(ဂ) ထို့အပြင် ဓမ္မအမှုဆောင်များနှင့် အသင်းသားများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ကိုယ်ပိုင်စံနှုန်းများကို အသင်းဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသင်းတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ချက်များအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းသည် “ရှုပ်ထွေးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်” ဖြစ်ပြီး ထိုသို့ပြုသူများသည် အသင်းတော်တစ်ရပ်လုံး၏ ဖွဲ့စည်းထားသောအဖွဲ့အစည်းနှင့် မညီညွတ်သူများ ဖြစ်လာမည်ဟု ထင်ရှားစွာ သတိပေးခဲ့သည်။(၂၀)

(၂) ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် အန်ဒရူးစ်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ ရောဘတ်စီ ကစ်စလာသည် အလုပ်သမားသမဂ္ဂများနှင့်ပတ်သက်သော သူ၏စာအုပ်၌ အနည်းငယ်ကွဲပြားသောအခြေအနေတွင် ဤကိစ္စကို တိုက်ရိုက်တင်ပြခဲ့သည်။

(က) “အသင်းတော်၏သွန်သင်ချက်နှင့် မိတ်သဟာယဖွဲ့ခြင်း၏ စမ်းသပ်ချက်ဖြစ်သည့်အရာတို့အကြား ခွဲခြားရန် အရေးကြီးသည်။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်တွင် အသင်းသားများလိုက်နာရန် အားပေးသော သွန်သင်ချက်အချို့ရှိသော်လည်း မလိုက်နာသောကြောင့် အသင်းတော်မှ ထုတ်ပယ်မည်မဟုတ်ပါ။ ထိုသွန်သင်ချက်များကို အသင်းတော်၏အယူဝါဒအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ကျေးဇူးတော်၌ ကြီးထွားလာခြင်းကို ထင်ဟပ်စေသော တစ်ဦးချင်း၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်နှင့် သက်ဆိုင်သည့်ကိစ္စအဖြစ် မှတ်ယူသည်။ အလုပ်သမားသမဂ္ဂဝင်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့်သွန်သင်ချက်အပြင် ထိုကဲ့သို့သော သွန်သင်ချက်များတွင် လက်တိုအိုဗို သက်သတ်လွတ်အစားအစာကို လိုလားဖွယ်ရှိခြင်း၊ မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်သည့် သွန်သင်ချက်၊ ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့ ပေးခြင်းအပြင် အသင်းတော်အစီအစဉ်အတွက် ရက်ရောစွာ လှူဒါန်းခြင်းမှ ရရှိသည့်ကောင်းချီးနှင့် အလားတူအချက်များ ပါဝင်သည်။”(၂၁)

၅။ အောက်ပါအချက်များကို အလွန်ရှင်းလင်းစွာ အလေးပေးပြောရမည်။

(၁) အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်သည် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်၏ တစ်ခုတည်းသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံစည်းမျဉ်းဖြစ်သည်။

(၂) အသင်းတော်တစ်ရပ်လုံးအတွက် အသင်းဝင်ခြင်းနှင့် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းဆိုင်ရာ စမ်းသပ်ချက်များကို အထွေထွေညီလာခံ အစည်းအဝေးကြီး၌သာ မဲပေးဆုံးဖြတ်နိုင်ပြီး၊ ထိုနောက် အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်တွင် ထည့်သွင်းရမည်။

(၃) ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအသင်းတော်သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်မဝတ်ခြင်းကို နှစ်ခြင်းမင်္ဂလာ၊ အသင်းဝင်ခြင်း သို့မဟုတ် အသင်းတော်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခြင်းအတွက် စမ်းသပ်ချက်အဖြစ် မည်သည့်အချိန်ကမျှ သတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းမရှိသေးပါ။

(၄) မည်သည့်ဒေသခံအသင်းတော်၊ ညီလာခံ သို့မဟုတ် ယူနီယံညီလာခံမဆို အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်တွင် ထုတ်ပြန်ထားသည့် စမ်းသပ်ချက်များမှအပ အခြားစမ်းသပ်ချက်တစ်ရပ်ကို အများပြည်သူရှေ့တွင်ဖြစ်စေ၊ လျှို့ဝှက်စွာဖြစ်စေ ချမှတ်ခြင်းသည် ကိုယ်ကျင့်တရားအရ မှားယွင်းရုံသာမက ဖွဲ့စည်းပုံအရလည်း မညီညွတ်ပါ။ ထိုသို့ပြုခြင်းသည် သတ်မှတ်ထားသော အာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းကို ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိစေပြီး၊ အထက်အဖွဲ့အစည်းက စည်းကမ်းအရေးယူနိုင်သည့်အခြေအနေသို့ ဖွင့်ပေးထားခြင်းဖြစ်သည်။

၆။ မှန်ကန်သောနည်းလမ်းဟု ကျွန်ုပ်မည်သို့ယူဆသနည်း။

(၁) အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်၍ သူမ၏ တစ်ခုတည်းသော ထုတ်ဝေထားသည့် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် အောက်ပါအခြေအနေနှစ်ရပ်၌ လက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အနာဂတ္တိအရ ပြစ်တင်ရှုတ်ချခြင်းမရှိဘဲ ဝတ်ဆင်နိုင်ကြောင်း သတ်မှတ်ခဲ့သည်။

(က) “ဓလေ့သည် မဖြစ်မနေလိုအပ်သည့်” နိုင်ငံများတွင် ဖြစ်ရမည်။

(ခ) ထိုနေရာရှိသူများသည် “ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်အတိုင်း” ဝတ်ဆင်နိုင်ရမည်။

(၂) အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် ထိုကိစ္စကို တစ်ဦးချင်း၏ ကိုယ်ပိုင်ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်အဆင့်တွင် ထားခဲ့သည်။

(၃) သူမ၏နမူနာကို ကျွန်ုပ်တို့လည်း လိုက်နာသင့်သည်ဟု ကျွန်ုပ်၏နက်ရှိုင်းသော ခံယူချက်ဖြစ်သည်။

(၄) ပေါလုသည် အချို့သောကိစ္စများကို ယောက်ျားတစ်ဦး သို့မဟုတ် မိန်းမတစ်ဦး၏ ကိုယ်ပိုင်ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်အတွင်း၌သာ ဆုံးဖြတ်ရမည်ဟု သမ္မာကျမ်းစာတွင် အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ [ရော ၁၄း၅ ကိုကြည့်ပါ။]

(၅) ဓမ္မအမှုဆောင်သည် အသင်းသား သို့မဟုတ် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူအား ကိစ္စရပ်တစ်ခုလုံး—မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ချွတ်ရန် အကြောင်းပြချက်ကောင်းများအပါအဝင်—ကို မေတ္တာ၊ ကြင်နာမှုနှင့် လက်ခံမှုရှိသော အခြေအနေတွင် ရှင်းပြသင့်သည်ဟု ကျွန်ုပ်ယုံကြည်သည်။ ဤသည်မှာ ပညာပေးလုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ သို့သော် ရှင်းပြပြီးသည်နှင့် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်နှင့် ဘုရားသခင်၏ အနာဂတ္တိစကားတော်က ထားခဲ့သည့်နေရာ—တစ်ဦးချင်း၏ကိုယ်ပိုင် ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်၏ ယဇ်ပလ္လင်—၌ ထားခဲ့သင့်သည်။ ကျွန်ုပ်အတွက် ဤသည်သာ မှန်ကန်သောနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

B။ “မှားသော” အကြောင်းပြချက်နှင့် “မှန်သော” အကြောင်းပြချက်

၁။ ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် “ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်နိုင်သော” ဘာသာတရားဖြစ်သည်။ တမန်တော်ပေတရုက သန့်ရှင်းခြင်းရှိသော ခရစ်ယာန်အားလုံးအား “သင်တို့၌ရှိသော မြော်လင့်ခြင်းအကြောင်းကို မေးမြန်းသူတိုင်းအား နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်းနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် အဖြေပေးရန် အစဉ်သင့်ရှိကြလော့” ဟု တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ (၁ ပေ ၃း၁၅)

(၁) ထို့အပြင် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများက “ရည်ရွယ်ချက်က နည်းလမ်းကို မှန်ကန်စေသည်” ဟူသော ယေရှုအဖွဲ့အစည်းမှ ပေါ်ပေါက်လာသည့် ဆိုရိုးစကားကို လက်ခံပြီး ထိုကြောင့် ကောင်းမြတ်သောအကြောင်းအရာကို ထောက်ခံရန် မကောင်းသောအငြင်းအခုံကို အသုံးပြုမိခြင်းမရှိစေရန် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က အောက်ပါအတိုင်း အထူးသတိပေးခဲ့သည်။

“လှုံ့ဆော်ပါ၊ လှုံ့ဆော်ပါ၊ လှုံ့ဆော်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့က ကမ္ဘာကို တင်ပြသောအကြောင်းအရာများသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အသက်ရှင်လျက်ရှိသော အမှန်တရားဖြစ်ရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့ယုံကြည်ခြင်း၏ အခြေခံအချက်များဟု ယူဆသော အယူဝါဒများကို ကာကွယ်ရာတွင် လုံးဝခိုင်လုံမှုမရှိသော အငြင်းအခုံများကို အသုံးပြုခြင်းမပြုရန် အရေးကြီးသည်။ ထိုအငြင်းအခုံများသည် ဆန့်ကျင်သူကို တိတ်ဆိတ်စေနိုင်သော်လည်း အမှန်တရားကို ဂုဏ်မပြုပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဆန့်ကျင်သူများကို တိတ်ဆိတ်စေရုံသာမက အနီးကပ်ဆုံးနှင့် အပြင်းထန်ဆုံး စိစစ်မှုကိုပင် ခံနိုင်ရည်ရှိမည့် ခိုင်လုံသောအငြင်းအခုံများကို တင်ပြသင့်သည်။ အငြင်းအခုံပြုလုပ်ခြင်း၌ ကိုယ်တိုင်လေ့ကျင့်ထားသူများသည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို မျှတစွာမကိုင်တွယ်မိရန် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသည်။ ဆန့်ကျင်သူတစ်ဦးနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် ယုံကြည်သူအား ယုံကြည်မှုရှိလာစေရန်သာ ရည်ရွယ်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ၊ သူ၏စိတ်ထဲ၌ ယုံကြည်ချက်ကို နိုးကြားစေမည့်ပုံစံဖြင့် အကြောင်းအရာများကို တင်ပြရန် ကျွန်ုပ်တို့၏ စိတ်အားထက်သန်သော ကြိုးပမ်းမှုဖြစ်သင့်သည်။”(၂၂)

၂။ မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ချွတ်ရန် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများက တင်ပြခဲ့သော အလွန်မှားယွင်းသောအကြောင်းပြချက် နှစ်ရပ်ရှိသည်ဟု ကျွန်ုပ်ယုံကြည်သည်။

(၁) မင်္ဂလာလက်စွပ်သည် အယူမှားဘာသာရေးတွင် မူလအစရှိသောကြောင့် “မကောင်း” ဟူသောအကြောင်းပြချက်။

(၂) မင်္ဂလာလက်စွပ်သည် လက်ဝတ်ရတနာအားလုံးနှင့်သက်ဆိုင်သော “လက်ဝတ်ရတနာပြဿနာ” ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်ပြီး သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းခရစ်ယာန်များသည် လက်ဝတ်ရတနာပုံစံအားလုံးကို ချွတ်ရန် ခေါ်တော်မူခံရသောကြောင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကိုလည်း မဝတ်သင့်ဟူသောအကြောင်းပြချက်။

(၃) ဤအငြင်းအခုံနှစ်ရပ်၏ ခိုင်လုံမှုကို ဦးစွာ စစ်ဆေးကြပါစို့။

၃။ မင်္ဂလာလက်စွပ်သည် အယူမှားဘာသာရေးတွင် မူလအစရှိသည်မှာ သံသယဖြစ်စရာမရှိပါ။ ထိုအချက်ကို သမိုင်းမှတ်တမ်းများတွင် အလွန်သေချာစွာ မှတ်တမ်းတင်ထားသောကြောင့် အလေးအနက်ထား၍ ငြင်းပယ်ရန် သို့မဟုတ် သံသယဝင်ရန် ခက်ခဲသည်။

(၁) ဥပမာအားဖြင့် ရိုမန်ကက်သလစ် ကာဒီနယ် ဂျွန်ဟင်နရီ နယူးမန်သည် အယူမှားဘာသာရေးဓလေ့များ အစောပိုင်းခရစ်ယာန်အသင်းတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးရာတွင် —

(က) “အိမ်ထောင်ရေးတွင် လက်စွပ်အသုံးပြုခြင်း [အခြားဓလေ့များနည်းတူ] သည် အားလုံး အယူမှားဘာသာရေးမှ မူလအစရှိသည်” ဟု ဖော်ပြသည်။

(ခ) သို့သော် ထိုဓလေ့များကို ရိုမန်အသင်းတော်က လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းအားဖြင့် “သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်စေခဲ့သည်” ဟု ဆိုကာ တရားဝင်ဖြစ်လာစေခဲ့သည်ဟု သူက ဆိုသည်။(၂၃)

(၂) အိုအေ ဝေါလ်သည် သမိုင်းဆိုင်ရာ လေ့လာချက်တစ်ရပ်တွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို မည်သို့စတင်ဝတ်ဆင်လာကြသည်ကို အသေးစိတ်နှင့် ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားသည်။(၂၄)

၄။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်ဝင်များနှင့် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူများသည် ဤဓလေ့၏ အယူမှားဘာသာရေးဆိုင်ရာ မူလအစကို သိရှိထားသင့်သည်မှာ သေချာသည်။ သို့သော် ထိုအချက်တစ်ခုတည်းဖြင့် ထိုဓလေ့ကို ဖျက်သိမ်းရန် တိုက်တွန်းခြင်းအတွက် ကောင်းမွန်လုံလောက်သောအကြောင်းပြချက် ဖြစ်နိုင်ပါသလား။ ကျွန်ုပ်မထင်ပါ။ အကြောင်းရင်းများမှာ—

(၁) ခရစ်စမတ်ပွဲတော်၏ အထွေထွေမူလအစနှင့် အထူးသဖြင့် ခရစ်စမတ်သစ်ပင်၏ မူလအစသည် အယူမှားဘာသာရေးတွင်ရှိကြောင်း မစ္စစ်ဝှိုက်က ရှင်းလင်းစွာ သိရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်ဟူသောအချက်ကို ကျွန်ုပ်အနေဖြင့် လက်ခံရန် ခက်ခဲခြင်းမရှိပါ။

(က) သို့သော် သူမသည် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများ၏ အိမ်များတွင် ထိုပွဲတော်ကို ကျင်းပခြင်းကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ ကလေးငယ်များရှိသော မိသားစုများအနေဖြင့် ထိုပွဲတော်ကို အသိအမှတ်ပြုရန်ပင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထို့အပြင် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် ဝတ်ပြုရာနေရာများအတွင်း၌ပင် ရိုးရှင်းသော ခရစ်စမတ်သစ်ပင်များကို အသုံးပြုခြင်းကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး၊ သစ်ပင်၏အကိုင်းများကြားတွင် သာသနာပြုလုပ်ငန်းအတွက် ပူဇော်သက္ကာများ ထားရှိနိုင်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။(၂၅)

(၂) မစ္စစ်ဝှိုက်နှင့် အစောပိုင်း သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်ခေါင်းဆောင်များသည် ဘာသာရေးဝတ်ပြုရာအဆောက်အအုံများ၏ အပေါ်တွင် မျှော်စင် သို့မဟုတ် ခေါင်းလောင်းမျှော်စင်များ တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ၎င်းတို့ပေါ်တွင် လက်ဝါးကပ်တိုင်များ တပ်ဆင်ခြင်းသည်လည်း အယူမှားဘာသာရေးမှ မူလအစရှိကြောင်း သိရှိခဲ့ဖွယ်ရှိသည်ဟု ကျွန်ုပ်ယုံကြည်သည်။

(က) သို့သော် ၁၈၇၉ ခုနှစ်တွင် မီရှီဂန်ပြည်နယ် ဘက်တဲလ်ခရိခ်၌ “ဒိုင်းမ်” တဲတော်ကြီးကို တည်ဆောက်သောအခါ—လူပေါင်း သုံးထောင်ထိုင်နိုင်ပြီး သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်၏ အကြီးဆုံးအဆောက်အအုံများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်—မျှော်စင်တစ်ခုသာမက အများအပြားပါရှိခဲ့သည်။ ထိုအဆောက်အအုံ၏ ရှေးဟောင်းဓာတ်ပုံများတွင် အဓိကနာရီမျှော်စင်ထိပ်၌ မော်လ်တီစ် သို့မဟုတ် ဆဲလ်တစ်လက်ဝါးကပ်တိုင်နှင့် အလွန်ဆင်တူသောအရာတစ်ခုကို တွေ့မြင်ရသည်။ အခြားသေးငယ်သောမျှော်စင် အနည်းဆုံး လေးခုတွင်လည်း ထပ်မံအလှဆင်ထားပုံရသည်။

(ခ) ထို့အပြင် ၁၈၉၉ ခုနှစ်တွင် မက်ဆာချူးဆက်ပြည်နယ် ဆောက်သ်လန်ကက်စတာရှိ အသင်းတော်ကို တည်ဆောက်သောအခါ—ယခု အတ္တလန်တစ်ယူနီယံကောလိပ်၏ ကျောင်းဝင်းနှင့် ကပ်လျက်ရှိသောနေရာ—၌လည်း အလားတူမျှော်စင်ပုံစံရှိခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်နားလည်ထားသည်။ ၁၈၇၀ ပြည့်လွန်၊ ၁၈၈၀ ပြည့်လွန်နှင့် ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် တည်ဆောက်ခဲ့သော သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော် ဝတ်ပြုရာအဆောက်အအုံများစွာသည်လည်း ဘက်တဲလ်ခရိခ်နှင့် ဆောက်သ်လန်ကက်စတာရှိ ဤရှေ့ဆောင်အသင်းတော်နှစ်ခုနှင့် ဆင်တူကြသည်။(၂၆)

(၃) ထို့ကြောင့် ၁၉ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် ကျွန်ုပ်တို့အလယ်၌ ရှိခဲ့သော အသင်းတော်၏အနာဂတ္တိဆရာမ၏ လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုကို အခြေခံ၍ ပြောရလျှင် ဓလေ့တစ်ခု သို့မဟုတ် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုတစ်ရပ်၏ မူလအစသည် အယူမှားဘာသာရေးတွင်ရှိခြင်းတစ်ခုတည်းဖြင့် ထိုအရာကို စွန့်လွှတ်ရန် လုံလောက်သောအကြောင်းပြချက် မဖြစ်နိုင်ပါ။

၅။ မြောက်အမေရိကရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်ဝင်အချို့—ဖြစ်နိုင်သည်မှာ အများအပြားပင်—က မင်္ဂလာလက်စွပ်သည် လက်စွပ်တစ်မျိုးဖြစ်သည်၊ လက်စွပ်များသည် လက်ဝတ်ရတနာ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်၊ လက်ဝတ်ရတနာကို ကောင်းမွန်သော သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများ မဝတ်သင့်သောကြောင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကိုလည်း မဝတ်သင့်ဟု တိတ်တဆိတ် ကောက်ချက်ချခဲ့ကြသည်။

(၁) ဤယုံကြည်ချက်သည် ဓမ္မအမှုဆောင်များထံစာ ကို ထုတ်ဝေသူများတွင်လည်း ရှိခဲ့ပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုစာအုပ်၏ နောက်ပိုင်းထုတ်ဝေမှုများတွင် စာမျက်နှာ ၁၈၁ ၌ မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သည့် ဤတစ်ခုတည်းသော ထုတ်ပြန်ချက်၏အဆုံးတွင် “ထပ်မံလေ့လာရန်” ဟူသော အပြန်အလှန်ကိုးကားချက်များ ထည့်သွင်းခဲ့ကြပြီး၊ ထိုကိုးကားချက်များသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်မသက်ဆိုင်ဘဲ လက်ဝတ်ရတနာအကြောင်း ယေဘုယျထုတ်ပြန်ချက်များနှင့်သာ သက်ဆိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

(၂) သို့သော် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏ အတွေးအခေါ်တွင် ထိုနှစ်ရပ်အကြား ကွာခြားချက်ရှိခဲ့ကြောင်း သက်သေအထောက်အထားများ ရှိသည်။

(က) လက်ဝတ်ရတနာနှင့်ပတ်သက်၍ သူမ၏ ထုတ်ပြန်ချက်များကို လေ့လာကြည့်လျှင် အလှဆင်ပစ္စည်း မည်သည့်အမျိုးအစားကိုမျှ ခြွင်းချက်မထားဘဲ လုံးဝနှင့် ပြတ်ပြတ်သားသား ရှုတ်ချခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

(ခ) သို့သော် ရိုးရှင်းပြီး ကျောက်မျက်မပါသော မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို လက်ဝတ်ရတနာဟူသော တားမြစ်ချက်များနှင့် စာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နှုတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ ဆက်စပ်ဖော်ပြခဲ့ခြင်း မရှိပါ။

(ဂ) လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းက ထိုလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို လူမှုရေးအရ မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းခရစ်ယာန်တစ်ဦးက ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်အရ ဝတ်ဆင်နိုင်သည့်အခြေအနေအတွက် သူမက မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ခွင့်ပြုထားသည်။

၆။ အနာဂတ္တိဆရာမ ကွယ်လွန်ပြီး ဆယ့်သုံးလသာ ကြာသေးသောအချိန်တွင် သူမ၏သား အယ်လ်ဒါ ဒဗလျူစီဝှိုက်သည် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ်မှ အသင်းသားတစ်ဦး၏ မိခင်ဖြစ်သူ၏ မင်္ဂလာလက်စွပ်အပေါ် ရပ်တည်ချက်နှင့် လက်ဝတ်ရတနာတို့အကြား ဆက်နွယ်မှုကို မေးမြန်းထားသောစာကို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။ သူက —

(၁) “မိခင်သည် အလှဆင်ရန်အတွက် မည်သည့်လက်ဝတ်ရတနာမျိုးကိုမဆို ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အမြဲဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ ၁၈၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ကျွန်ုပ်တို့ ဆွစ်ဇာလန်၌ ရှိစဉ်က ကျွန်ုပ်တို့၏ ဆွစ်ဇာလန် ဓမ္မအမှုဆောင်တစ်ဦးသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းအပေါ် အလွန်အစွန်းရောက်ပြီး ကြမ်းတမ်းသောသဘောထားကို ခံယူခဲ့သည်။ မိခင် [အယ်လင်ဂျီဝှိုက်] က သူ့ကို ပြစ်တင်ဆုံးမခဲ့ပြီး ထိုကဲ့သို့ပြုလုပ်ခြင်းကို ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ သူမပြောခဲ့သည့်အရာများမှ ကျွန်ုပ်တို့အားလုံး နားလည်ခဲ့သည်မှာ အလှဆင်ရန်အတွက် လက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းနှင့် ခင်ပွန်းအပေါ် သစ္စာရှိခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းတို့အကြား ခွဲခြားသိမြင်ရန် မှန်ကန်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အချို့နိုင်ငံများတွင် ဓလေ့ထုံးစံသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို သစ္စာရှိခြင်း၏ အမှတ်အသားအဖြစ် အထူးအလေးပေးစေခဲ့သည်။ ဩစတြေးလျတွင် အမှုဆောင်နေစဉ် မိခင်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ညီအစ်ကိုများ [ထိုနေရာတွင် အမှုဆောင်နေသော အမေရိကန်သာသနာပြုများ] အား ကျွန်ုပ်တို့၏ညီအစ်မများ မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ချွတ်ထားရန် ဖိအားမပေးသင့်ကြောင်း အားပေးခဲ့သည်။ သို့သော် အမေရိကန်ညီအစ်မအချို့သည် သူစိမ်းများအကြား ခရီးသွားစဉ် ဝေဖန်ခံရသောကြောင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ဝတ်ဆင်ခဲ့ကြသောအခါ ထိုသို့လုပ်ရန် မလိုအပ်ကြောင်း မိခင်က အကြံပေးခဲ့သည်။”(၂၇)

၇။ ထို့ကြောင့် မြောက်အမေရိကတွင် အသင်းသားများနှင့် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူများအား မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်ရန် ဆွဲဆောင်ရာ၌ ကျွန်ုပ်ယူဆသည့်အတိုင်း မခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ—အယူမှားဘာသာရေးတွင် မူလအစရှိခြင်း သို့မဟုတ် ရိုးရှင်းပြီး ကျောက်မျက်မပါသော မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို အလှဆင်လက်ဝတ်ရတနာနှင့် ဆက်စပ်ခြင်း—ကို အသုံးပြုခြင်းသည် မသင့်လျော်ဟု ကျွန်ုပ်ထင်သည်။

(၁) ထိုသို့ဆိုလျှင် အသုံးဝင်စွာ အသုံးပြုနိုင်သော ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ လုံးဝမရှိတော့ဘူးလား။

(၂) လုံးဝမဟုတ်ပါ။ မှန်ကန်သောနည်းလမ်းဖြင့်၊ မှားသောနည်းလမ်းမဟုတ်ဘဲ တင်ပြသောအခါ ကျွန်ုပ်၏ကိုယ်ပိုင်လုပ်ငန်းတွင် ယနေ့အထိ မအောင်မြင်ခဲ့ဖူးသော နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို မျှဝေလိုပါသည်။

၈။ မြောက်အမေရိကတွင် အသင်းသားများနှင့် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူများ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို စွန့်လွှတ်ရန် အားပေးရာတွင် ဓမ္မအမှုဆောင်တစ်ဦးက မှန်ကန်သောနည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုနိုင်သော မှန်ကန်သည့်အကြောင်းပြချက်များ ရှိပါသည်။ ကျွန်ုပ်၏အမြင်အရ ၎င်းတို့မှာ—

(၁) ငွေကြေးစီမံအုပ်ချုပ်မှု၏ မေးခွန်း။

(၂) ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရေး၏ မေးခွန်း။

(၃) ခရစ်ယာန်တို့၏ ဝတ်စားဆင်ယင်မှုစံနှုန်းနှင့် ဆက်စပ်သော မေးခွန်းများ။

(၄) အသင်းတော်အတွင်းနှင့် အသင်းတော်ပြင်ပတွင် တစ်ဦးချင်း၏သြဇာနှင့် ဆက်စပ်သော မေးခွန်း။(၂၈)

၉။ ငွေကြေးစီမံအုပ်ချုပ်မှု၏ မေးခွန်း

(၁) စီမံအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာ အယူဝါဒအရ ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် မည်သည့်အရာကိုမျှ ပိုင်ဆိုင်သူမဟုတ်ပါ။ သူပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ထင်ရသော အရာအားလုံးသည် ဘုရားသခင်ပိုင်ဆိုင်သည်။ သူသည် “စီမံအုပ်ချုပ်သူ” အဖြစ် ထိုပစ္စည်းများကို “စစ်မှန်သော” ပိုင်ရှင်အတွက် စီမံခန့်ခွဲသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုယုံကြည်အပ်နှံမှုကို မည်မျှသစ္စာရှိစွာ စီမံခဲ့သည်အပေါ် မိမိတာဝန်ရှိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရသည်။

(၂) စီမံအုပ်ချုပ်မှုသည် ခရစ်ယာန်တစ်ဦး၏ငွေကြေး ဆယ်ဖို့တစ်ဖို့မျှနှင့်သာ သက်ဆိုင်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ ငွေအားလုံးနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ ဘုရားသခင်ထံ တိုင်ပင်ပြီး တတ်နိုင်သမျှ ကိုယ်တော်၏အလိုတော်ကို သိရှိကာ တစ်ပြားတစ်ချပ်စီ သုံးစွဲရာ၌ လိုက်နာသင့်သည်။

(၃) တစ်ဦးတစ်ယောက်သည် ခရစ်တော်ထံသို့ မလာမီနှင့် ခရစ်တော်၏တောင်းဆိုချက်များကို မိမိ၏ငွေကြေးအပေါ် မသိမီကတည်းက မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ပြီးသားဖြစ်လျှင် စီမံအုပ်ချုပ်မှုဆိုင်ရာမေးခွန်းသည် မသက်ဆိုင်တော့ပါ။

(၄) သို့သော် လက်ထပ်ရန် စဉ်းစားနေသူများအတွက်မူ ထိုကိစ္စသည် ရှောင်လွှဲ၍မရသော အလေးအနက်ထားရမည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်။

(၅) စုံတွဲများစွာသည် မတတ်နိုင်သော စေ့စပ်လက်စွပ်နှင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်အစုများကို ဈေးဝယ်သူများက ဖိအားပေးရောင်းချခြင်းခံရကြသည်။ အချို့သူများသည် အိမ်ထောင်ရေးပြိုကွဲပြီး ကွာရှင်းရန် ကြိုးပမ်းနေချိန်အထိပင် ထိုလက်စွပ်များအတွက် ငွေကြေးပေးဆပ်နေကြရသည်။

၁၀။ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို ရှောင်ရှားရေး၏ မေးခွန်း

(၁) ကျောက်ကြီးများ၊ လှပသောစိန်များ၊ ကျောက်မျက်ရတနာများ စသည်တို့ပါဝင်သော မင်္ဂလာလက်စွပ်များသည် ခရစ်ယာန်အချို့အတွက် အလွယ်တကူ ရုပ်တုတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်သည်။

(၂) ဓမ္မဟောင်းနှင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းနှစ်ရပ်စလုံးတွင် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို ရှုတ်ချထားပြီး နှစ်ရပ်စလုံးတွင် ထိုအရာသည် ထာဝရပျက်စီးခြင်းသို့ ဦးတည်စေကြောင်း သတိပေးထားသည်။

(၃) ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း၏ အန္တရာယ်သည် အသင်းတော်သမိုင်းတစ်လျှောက် လက်ဝတ်ရတနာများကို မနှစ်မြို့ခြင်းနှင့် “လက်ဝတ်ရတနာနှင့်တူသော” မည်သည့်အရာကိုမဆို အပျက်သဘောထားဖြင့် ရှုမြင်ခဲ့သည့် အဓိကအကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။

(၄) ဓမ္မအမှုဆောင်တစ်ဦးသည် အသင်းသားတစ်ဦး၏ မင်္ဂလာလက်စွပ်သည် ရုပ်တုဖြစ်နေသည် သို့မဟုတ် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အမှတ်တရပစ္စည်းမျှသာ ဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ပေး၍ မရပါ။ သို့သော် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် ဤနေရာတွင် ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း ပါဝင်နိုင်ခြေရှိသည်ကို ရိုးသားစွာ ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ လမ်းညွှန်မှုကို လိုလိုလားလားခံယူမည့် နှလုံးသားဖြင့် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ ရိုးသားစွာ ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။

၁၁။ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို အလှဆင်လက်ဝတ်ရတနာအမျိုးအစားမှ ခြွင်းချက်ပြုထားပုံရသော်လည်း ခရစ်ယာန်ဝတ်စားဆင်ယင်မှုစံနှုန်းနှင့် ၎င်း၏ဆက်နွယ်မှုကို စစ်ဆေးရန်မှာ တရားဝင်စဉ်းစားသင့်သည့်ကိစ္စဖြစ်သည်။ အန်ဒရူးစ်တက္ကသိုလ် ဘာသာရေးဌာန ပါမောက္ခ ကားလ်ကော်ဖ်မန်သည် အနာဂတ်ဓမ္မအမှုဆောင်လူငယ်များအတွက် ပေးထားသောညွှန်ကြားချက်များတွင် ထောက်ပြချက်ပြတ်သားသော်လည်း အသုံးဝင်သော စဉ်းစားစရာအချို့ကို တင်ပြထားသည်။

(၁) အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် အပြစ်မဝင်မီ ဧဒင်ဥယျာဉ်၌ အာဒံနှင့်ဧဝတို့ပတ်လည်တွင် “မြင့်မြတ်သောစက်ဝိုင်း” တစ်ခုရှိကြောင်း ဆွေးနွေးထားသည်။(၂၉)

(၂) ကမ္ဘာဦး ၃း၇–၁၀ တွင် အထူးသဖြင့် မှတ်သားသင့်သောအချက်နှစ်ချက်ရှိသည်။

(က) အပြစ်ဝင်ရောက်လာသောအခါ စက်ဝိုင်းသည် ပြတ်တောက်သွားပြီး ယိုယွင်းမှုစတင်လာသည်။

(ခ) အတွင်းပိုင်းဖြူစင်မှု၏နေရာတွင် ပြင်ပအဖုံးတစ်ခုကို ဖန်တီးလာသည်။

(၃) အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အပြင်ဘက်တွင် အဝတ်အစားထက် ပိုမိုများပြားသောအရာများ ထပ်တိုးလာသည်။

(က) အထူးသဖြင့် ဟေရှာယ ၃း၁၆–၂၃ ကိုကြည့်ပါ။

(ခ) လူတို့၏အတွင်းပိုင်း၌ ရှိသည့်အရာ နည်းပါးလေလေ အပြင်ဘက်တွင် လိုအပ်သည်ဟု သူတို့ခံစားရသည့်အရာ ပိုများလေလေ ဖြစ်တတ်သည်။

(ဂ) ထို့အပြင် ဘုရားသခင်သည် ထိုအရာကို အတည်ပြုခြင်းမရှိကြောင်းလည်း မှတ်သားပါ။

(၄) ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းအစီအစဉ်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အတွင်းပိုင်းဖြူစင်မှုကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန်ဖြစ်သည်။(၃၀)

(၅) ထို့ကြောင့် ဓမ္မသစ်ကျမ်းတွင် အောက်ပါအကြံဉာဏ်ကို တွေ့ရသည်။

(က) “မိန်းမတို့သည်လည်း မိမိတို့ကိုယ်ကို သင့်လျော်စွာ၊ သိက္ခာရှိစွာ၊ ဣန္ဒြေစောင့်စွာ ဝတ်ဆင်ကြစေ။ ဆံပင်ကို အလွန်အမင်း အလှဆင်ခြင်း၊ ရွှေ၊ ပုလဲ သို့မဟုတ် ဈေးကြီးသောအဝတ်အစားများဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဆင်ယင်ခြင်းမပြုကြစေဘဲ၊ ဘာသာတရားကိုင်းရှိုင်းသည်ဟု ခံယူသော မိန်းမတို့နှင့် သင့်လျော်သကဲ့သို့ ကောင်းသောအကျင့်များဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဆင်ယင်ကြစေ။” ၁ တိ ၂း၉–၁၀။

(ခ) “ထိုနည်းတူ မိန်းမတို့သည်လည်း မိမိတို့၏ခင်ပွန်းတို့၏ အာဏာကို လက်ခံကြရမည်။ သို့ဖြစ်၍ ဧဝံဂေလိတရားကို မယုံကြည်သောသူအချို့ရှိလျှင်၊ သူတို့သည် မိမိတို့၏မယားတို့၏ သန့်ရှင်း၍ ရိုသေဖွယ်ကောင်းသော အပြုအမူကို မြင်ခြင်းအားဖြင့် စကားတစ်ခွန်းမျှမပြောဘဲ ရရှိလာနိုင်ကြသည်။ သင်တို့၏အလှသည် အပြင်ဘက်၌ ဆံပင်ကျစ်ခြင်း၊ ရွှေတန်ဆာများဝတ်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် အဝတ်အစားတို့၌ မရှိစေဘဲ မပျက်စီးနိုင်သောအလှတန်ဆာဖြစ်သည့် နူးညံ့၍ တိတ်ဆိတ်သောစိတ်သဘောထား၌၊ ဘုရားသခင်ရှေ့၌ အလွန်တန်ဖိုးရှိသော သင်တို့၏အတွင်းဆုံးနေရာ၌ ရှိစေ။ ရှေးကာလ၌ ဘုရားသခင်ကို မြော်လင့်သော သန့်ရှင်းသူမိန်းမတို့သည်လည်း ထိုနည်းတူ မိမိတို့၏ခင်ပွန်းတို့ကို နာခံခြင်းဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဆင်ယင်ခဲ့ကြသည်။ အာဗြဟံကို နာခံပြီး သူ့ကို ‘အရှင်သခင်’ ဟု ခေါ်ခဲ့သော စာရာကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ သင်တို့သည်လည်း ကောင်းသောအကျင့်ကို ကျင့်၍ မည်သည့်ကြောက်ရွံ့မှုမျှ မရှိလျှင် သူမ၏သားသမီးများ ဖြစ်လာကြပြီ။ ထိုနည်းတူ ခင်ပွန်းတို့သည်လည်း မိမိတို့၏မယားတို့နှင့် အတူနေရာတွင် နားလည်မှုရှိစွာ ပြုမူကြရမည်။ သူတို့သည် သင်တို့ထက်အားနည်းသော ကိုယ်ခန္ဓာရှိသောကြောင့်သာမက ဘုရားသခင်၏အသက်ပေးသောကျေးဇူးတော်ကို အတူတကွ အမွေခံကြသောကြောင့်လည်း မိန်းမ၏ကိုယ်ကို ဂုဏ်ပြုကြရမည်။ သို့မှသာ သင်တို့၏ဆုတောင်းချက်များ အဟန့်အတားမရှိလိမ့်မည်။” ၁ ပေ ၃း၁–၇။

(၆) ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အတွင်းပိုင်းဖြူစင်မှုကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန်ဖြစ်သည်။ ပြန်လည်တည်ဆောက်ထားသော သန့်ရှင်းခြင်း၏ “မြင့်မြတ်သောစက်ဝိုင်း” သည် အိမ်ထောင်သည်စုံတွဲတိုင်းအတွက် ဘုရားသခင်၏ စစ်မှန်သော လုံခြုံရေးစက်ဝိုင်းဖြစ်သည်။

၁၂။ အသင်းတော်အတွင်းနှင့် အသင်းတော်ပြင်ပတွင် ခရစ်ယာန်တစ်ဦး၏သြဇာကို လေ့လာပြီး ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရမည်။

(၁) ပေါလု၏စာများ အနည်းဆုံးနှစ်စောင်တွင် သူ၏ခေတ်က ခရစ်ယာန်များအနေဖြင့် မိမိတို့၏သြဇာကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မိမိတို့၏ယုံကြည်ခြင်း၌ အားနည်းသော ညီအစ်ကိုများအတွက် “တိုက်မိစရာကျောက်” မဖြစ်စေရန် စိုးရိမ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ (အထူးသဖြင့် ရော ၁၄း၂၁၊ ၁၃ နှင့် ၁ ကော ၈း၉ ကိုကြည့်ပါ။)

(၂) အချို့အရာများသည် သူ့အတွက် “တရားဝင်” ဖြစ်သော်လည်း—၎င်းတို့ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် လုံးဝမှန်ကန်သော်လည်း—“အကျိုးမရှိသောကြောင့်” မပြုလုပ်မည်ဟု ဆိုခြင်းဖြင့် “အဆင်ပြေသင့်လျော်မှု” အယူဝါဒကို ရှင်းပြသည်။ အသင်းတော်ရှိ အားနည်းသောညီအစ်ကိုတစ်ဦးသည် ထိခိုက်မိပြီး လမ်းမှားသွားနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ (၁ ကော ၆း၁၂၊ ၁ ကော ၁၀း၂၃ ကိုကြည့်ပါ။)

(၃) ၁ ကောရိန္သု အခန်းကြီး ၈ တွင် သူ၏အယူအဆကို ပေါလုခေတ်ရှိ ခရစ်ယာန်များ၏ ကိုယ်ပိုင်သြဇာကို စီမံအုပ်ချုပ်ရန် တာဝန်နှင့် ပတ်သက်၍ အပြည့်စုံဆုံး ဖော်ပြထားသည်။ ထိုအချိန်က ဒေသတွင်းပြဿနာမှာ အများပြည်သူဈေးတွင် မရောင်းချမီ အယူမှားရုပ်တုများထံ ဆက်ကပ်ထားသော အစားအစာများကို ခရစ်ယာန်တစ်ဦး စားသင့်မစားသင့်ဟူသော မေးခွန်းဖြစ်သည်။

(က) လယ်သမားများသည် အယူမှားဘုန်းကြီးများက အစားအစာကို အယူမှားနတ်ဘုရားများထံ ပထမဦးစွာ ဆက်ကပ်ပူဇော်ပြီးနောက် ရောင်းချလျှင် ပိုမိုမြင့်မားသောဈေးနှုန်းရရှိလေ့ရှိသည်။

(ခ) တစ်ခါတစ်ရံတွင် ထိုအစားအစာများသည် အကောင်းဆုံးနှင့် အရွေးချယ်ဆုံးအစားအစာများ ဖြစ်ကြသည်။ (အာဟာရသည် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးအတွက် တရားဝင်စဉ်းစားစရာနှင့် အရေးကြီးသောကိစ္စဖြစ်သည်—ဖြစ်နိုင်သမျှ အကောင်းဆုံးအစားအစာကို ရယူပါ။)

(ဂ) ပေါလု၏ရပ်တည်ချက်မှာ ဤကဲ့သို့သောအစားအစာကို ခရစ်ယာန်တစ်ဦးအနေဖြင့် တရားဝင်စားနိုင်သည်ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအစားအစာတွင် အဆိပ်မရှိကြောင်း သူသိပြီး၊ ခရစ်ယာန်၏ “အမှန်တကယ်” လည်ပတ်နေသော ကမ္ဘာတွင် ရုပ်တုများသည် တကယ်မရှိကြောင်း သူသိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအချက်များသာရှိလျှင် “ရုပ်တုများထံ ဆက်ကပ်ထားသော” အစားအစာကို စားခြင်းအား တားဆီးစရာမရှိပါ။

(ဃ) သို့သော် အခက်အခဲမှာ ထိုခေတ်ခရစ်ယာန်အားလုံးတွင် ဤအသိပညာ မရှိကြခြင်းဖြစ်သည်။ အချို့က ထိုအစားအစာကို စားခြင်းသည် ခရစ်တော်နှင့် ကိုယ်တော်အပေါ်ထားသော မိမိတို့၏ယုံကြည်ခြင်းကို သစ္စာဖောက်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ယုံကြည်နေကြသေးသည်။ ထိုအစားအစာကို သူတို့စားလျှင် သူတို့၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ် ညစ်ညမ်းသွားမည်။ သင်စားနေသည်ကို သူတို့မြင်လျှင် သူတို့အတွက် လမ်းမှားစရာဖြစ်ပြီး ဝိညာဉ်ရေးအရ လမ်းပျောက်ကာ ထာဝရပျက်စီးနိုင်သည်။

(င) ထို့ကြောင့် ပေါလုက “ဤအရာကို ကျွန်ုပ်ပြုရန် လုံးဝမှန်ကန်သော်လည်း ကျွန်ုပ်၏သြဇာနှင့် အားနည်းသောညီအစ်ကိုများကို ကာကွယ်မည်။ ထို့ကြောင့် အခြားအခြေအနေတွင် လက်ခံနိုင်သောအရာတစ်ခုကို မပြုလုပ်ဘဲ ရှောင်ကြဉ်မည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။

(၄) ယနေ့အသင်းတော်တွင် လူအများက “ထာဝရအသက်ကို ရရှိနိုင်သေးသရွေ့ စာတန်နှင့် ဘယ်လောက်နီးနီး နေနိုင်မလဲ” ဟု မေးနေကြသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။

(၅) ပေါလုအတွက်မူ မေးခွန်းမှာ “ခရစ်တော်နှင့် ဘယ်လောက်နီးကပ်စွာ နေနိုင်မလဲ၊ သို့မှသာ ဘဝ၏အရာအားလုံးတွင် ကျွန်ုပ်၏သြဇာသည် ခရစ်တော်အတွက် သက်သေဖြစ်လာပြီး ကျွန်ုပ်ထက် အသိပညာနည်းသောသူ မည်သူ့ကိုမျှ မထိခိုက်စေမည်နည်း” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။

(၆) ပြဿနာသည် အစားအစာကိုယ်တိုင် မဟုတ်ကြောင်း ပေါလုက အလွန်ရှင်းလင်းစွာ ပြောခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကြောင့် မည်သူ့ကိုမျှ မကန့်သတ်ခဲ့ပါ။ သို့သော် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြဿနာတစ်ရပ်ရှိသည်။ အသင်းတော်အတွင်းနှင့် အသင်းတော်ပြင်ပတွင် အခြားသူများအပေါ် မိမိ၏သြဇာသက်ရောက်မှုအတွက် ကျွန်ုပ်တို့သည် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ တာဝန်ရှိကြသည်။

(၇) ထို့ကြောင့် အားနည်းသောညီအစ်ကိုညီအစ်မများစွာရှိပြီး၊ မြောက်အမေရိကတွင် အသင်းသားတစ်ဦး မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို သူတို့၏ကိုယ်ကျင့်တရားအရ ထိခိုက်စရာနှင့် မနှစ်မြို့စရာဟု ခံစားကြလျှင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်သော ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် ဘုရားသခင်ကိုသာ မေးရမည်—မည်သည့်လူသားကိုမျှ မမေးဘဲ—“ကျွန်ုပ်၏လုပ်ရပ်သည် အခြားသူများအပေါ် မည်သို့သက်ရောက်နေသနည်း။ ခရစ်တော်၏အသင်းတော်အတွင်း ကျွန်ုပ်၏သြဇာနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို မည်သို့အကောင်းဆုံး ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်နည်း” ဟု မေးရမည်။

၁၃။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် မဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ကိုယ်တိုင်အားဖြင့် ယဉ်ကျေးမှု သို့မဟုတ် ဓလေ့ထုံးစံကိစ္စမျှ ဖြစ်နိုင်သော်လည်း အကျိုးဆက်အားလုံးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ ထိုကိစ္စတွင် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ပါဝင်နေသည်။

(၁) ထိုအခြေအနေတွင် ခရစ်ယာန်တစ်ဦးစီ မိမိကိုယ်တိုင်နှင့် ဘုရားသခင်အား မေးမြန်းရမည့် မေးခွန်းများလည်း ရှိသည်။

နိဂုံးချုပ်

နောက်ဆုံးတွင် ကျွန်ုပ်တို့စဉ်းစားရမည့် မေးခွန်းများနှင့် ပြဿနာများမှာ ငါးရပ်ခန့်ရှိသည်။

၁။ ရှုမြင်ပုံ၏ မေးခွန်း

(၁) ခရစ်ယာန်တစ်ဦးစီအနေဖြင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကိစ္စ—ယခင်ကဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ဝတ်စားဆင်ယင်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာကြီး၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်—ကို သင့်လျော်သောအမြင်အတွင်း ထားရှိရန်ကောင်းသည်။

(၂) ၁၈၈၃ ခုနှစ်တွင် ထိုအချိန်က အထွေထွေညီလာခံဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သော ဂျော့ဂျ်အိုင် ဘတ်လာက ဝတ်စားဆင်ယင်မှု၏ အမျိုးမျိုးသောကဏ္ဍများကို အလုံးစုံရှုမြင်မှုအတွင်း ထားရှိရန် အရေးကြီးကြောင်းနှင့် လိုအပ်ကြောင်း ရေးသားခဲ့သည်။

(က) “ဝတ်စားဆင်ယင်မှုကိစ္စကို ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းခြင်းနှင့် ယေရှု၏ယုံကြည်ခြင်းကဲ့သို့ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ကြီးမားသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ မေးခွန်းများနှင့် တန်းတူအဆင့်သို့ မည်သည့်အခါမျှ မမြှင့်တင်သင့်ပါ။ နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်း၊ နှိမ့်ချခြင်း၊ မေတ္တာ၊ ကောင်းမြတ်ခြင်း၊ သည်းခံခြင်းနှင့် အခြားခရစ်ယာန်ကျေးဇူးတော်များသည် ကျွန်ုပ်တို့ဝတ်ဆင်သောအဝတ်အစား၏ ဖြတ်တောက်ပုံ သို့မဟုတ် အစားအစာအမျိုးအစားအချို့ကို စားခြင်းထက် အမြဲပို၍ အရေးကြီးသည်။ ထိုအကြောင်းအရာများကို ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်တွင် ပေးထားသည့်နေရာအတိုင်းသာ ကျွန်ုပ်တို့ပေးသင့်သည်။ နီးကပ်စွာသတိပြုလျှင် ထိုနေရာသည် ကိုယ်တော်ပညတ်တော်၏ ကြီးမားသော ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အခြေခံမူများနှင့် ခရစ်တော်၏သွန်သင်ချက်များပေးထားသည့်နေရာလောက် ထင်ရှားခြင်းမရှိကြောင်း မကြာမီသိရှိနိုင်မည်။ ညီအစ်မဝှိုက်သည် သူမ၏သွန်သင်ချက်များတွင် အမြဲတမ်း ဤရပ်တည်ချက်ကို ခံယူခဲ့သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့အခိုင်အမာဆိုသည်။”(၃၁)

၂။ စိတ်ရင်း၏ မေးခွန်း

(၁) ဘုရားသခင်သည် လုပ်ရပ်ကိုယ်တိုင်ထက် ထိုလုပ်ရပ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးသော စိတ်ရင်းကို ပိုမိုစိုးရိမ်တော်မူသည်ဟူသောအချက်ကို အလေးအနက် ငြင်းဆိုရန် မဖြစ်နိုင်ပါ။

(က) “နှလုံးသားကို စစ်ဆေးတော်မူသောသူသည် စိတ်ရင်းများကို ချိန်ဆတော်မူသည်။”(၃၂)

(ခ) “လုပ်ရပ်များကို အရှက်ရစေသောအရာ သို့မဟုတ် မြင့်မားသော ကိုယ်ကျင့်တရားတန်ဖိုးရှိသောအရာအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသည်မှာ စိတ်ရင်းဖြစ်သည်။”(၃၃)

(ဂ) “ကောင်းသောအကျင့်များဟု သတ်မှတ်ခံရသော လုပ်ရပ်များစွာသည် မှားယွင်းသော စိတ်ရင်းများကြောင့် လှုံ့ဆော်ခံရသည်ကို တွေ့ရလိမ့်မည်။”(၃၄)

(ဃ) “သခင်၏ဥယျာဉ်မှ မကောင်းသောစိတ်ရင်းတိုင်းကို အမြဲပေါင်းသတ်ထားရန် စိတ်ရှည်ခြင်းလိုအပ်သည်။”(၃၅)

(၂) သင်သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ထောက်ခံလိုစိတ်ရှိလျှင် မိမိကိုယ်ကို “ဘာကြောင့်လဲ” ဟု မေးပါ။

(က) ရှေးဣသရေလကဲ့သို့ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိလူမျိုးများနှင့်တူလို၍ မိမိကိုယ်ကို ထူးခြားကွဲပြားစွာ မမြင်စေလိုသောကြောင့်လား။

(ခ) လောကထဲတွင်ရှိသော်လည်း လောကနှင့်မဆိုင်သော ခရစ်ယာန်တစ်ဦးအဖြစ် မိမိ၏အမှတ်အသားကို ဖုံးကွယ်လိုသောကြောင့်လား။

(ဂ) မိမိကိုယ်ကို အာရုံစိုက်စေလိုသောကြောင့်လား။ ဤသည်မှာ ဘုရားသခင်က အလှဆင်လက်ဝတ်ရတနာကို မနှစ်သက်သည့် အဓိကအကြောင်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။

(ဃ) သင့်အိမ်ထောင်ဖက်အပေါ် သစ္စာရှိကြောင်း ပြသလိုခြင်း၊ ခရစ်တော်၏အမှုကို အရှက်ရစေခြင်းမှ ရှောင်ရှားလိုခြင်းနှင့် လူ့အဖွဲ့အစည်း၏ သင့်လျော်သောမျှော်လင့်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းလိုခြင်းကြောင့်လား။

(၃) သင်သည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ဆန့်ကျင်လိုစိတ်ရှိလျှင် ထပ်မံ၍ “ဘာကြောင့်လဲ” ဟု မေးပါ။

(က) သင်သည် အသင်းတော်၏ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်ကဲ့သို့ ပြုမူရခြင်းကို နှစ်သက်ပြီး “လစ်ဘရယ်” များကို ပြစ်တင်ဝေဖန်၍ “လမ်းမှန်ပြန်ရောက်အောင် ပြုပြင်ပေးရမည်” ဟု ဆိုရခြင်းကို နှစ်သက်သောကြောင့်လား။

(ခ) ထိုသို့ပြုခြင်းသည် မိမိ၏ ဖြောင့်မတ်မှုကို ကိုယ်တိုင်ယုံကြည်ခြင်း၌ လုံခြုံမှုရရှိစေပြီး၊ တရားဥပဒေကို အလွန်အမင်းအလေးပေးသော စိတ်သဘောက သင်သည် ကောင်းမြတ်သူဖြစ်ကြောင်း ခိုင်မာစေသောကြောင့်လား။

(ဂ) ထိုသို့ဆန့်ကျင်ခြင်းသည် သင်သည် အခြားသူများထက် ပိုကောင်းသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်ကို အားဖြည့်ပေးပြီး၊ ခရစ်တော်၏ပုံပြင်ထဲမှ ဖာရိရှဲကဲ့သို့ “အခြားလူများကဲ့သို့ မဖြစ်ရခြင်းအတွက် ကျေးဇူးတင်ပါသည်” ဟု ခံစားစေသောကြောင့်လား။

(ဃ) သင်သည် ဤဓလေ့ကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းအားဖြင့် အသင်းတော်၏ လိုအပ်သောနှင့် အရေးကြီးသော စံနှုန်းများ လျော့ကျလာပြီး၊ အသင်းတော်၏နာမည်ကောင်းကို ထိခိုက်စေကာ၊ ဘုရားသခင်၏လူများအကြား အချဉ်ဖောက်ခြင်းသြဇာဖြစ်လာသော ဓလေ့ကို လက်ခံခြင်းအားဖြင့် အသင်းတော်၏ သက်သေခံမှုထိရောက်မှု လျော့နည်းလာသည်ဟု သင်မြင်သောကြောင့်လား။

(၄) သင့်၏ရပ်တည်ချက် မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ သင့်စိတ်ရင်းကို ရိုးသားစွာ ရင်ဆိုင်နိုင်ပါသလား။

၃။ ရိုးသားမှု၏ မေးခွန်း

(၁) အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာ ရိုးသားမှုသည် လုံးဝမဖြစ်မနေလိုအပ်သည်။ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်က အကြံပြုခဲ့သော အောက်ပါဆုတောင်းချက်ကို ရိုးသားစွာနှင့် စိတ်ရင်းမှန်စွာ ဆုတောင်းနိုင်ပါသလား။

“နေ့တိုင်း၊ နာရီတိုင်း နှလုံးသားသည် ဘုရားသခင်နောက်သို့ လှမ်းတက်ပါစေ—‘အရှင်၊ အကျွန်ုပ်သည် ကိုယ်တော်၏ပိုင်ဆိုင်ရာဖြစ်ပါ၏။ အကျွန်ုပ်ကို ယနေ့ယူ၍ အသုံးပြုတော်မူပါ။ အကျွန်ုပ်၏အစီအစဉ်အားလုံးကို ကိုယ်တော်၏ခြေတော်ရင်း၌ ချထားပါ၏။ ဤကိစ္စတွင် အကျွန်ုပ်၏ကိုယ်ပိုင်လမ်းကို မလိုက်လိုပါ။ အကျွန်ုပ်၏အချိန်သည် ကိုယ်တော်၏အချိန်ဖြစ်ပါ၏။ အကျွန်ုပ်၏ဘဝတစ်ခုလုံးသည် ကိုယ်တော်၏ဘဝဖြစ်ပါ၏။ ခဏတိုင်း ခွန်အားနှင့် ကျေးဇူးတော်ရရှိရန် နှလုံးသားသည် ဘုရားသခင်ထံ အမြဲလှမ်းတက်နေပါစေ။’”(၃၆)

(၂) ကမ္ဘာပေါ်တွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် သင့်လျော်ရုံသာမက လိုအပ်သောနေရာများရှိသည်မှာ မှန်သော်လည်း ယနေ့ထိ မလိုအပ်သေးသောနေရာများလည်း ရှိနိုင်သည်ဟူသည်မှာလည်း မှန်ကန်ဖွယ်ရှိသည်။

(၃) အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် သူမ၏ခေတ်တွင် အချို့နေရာများ—အထူးသဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု—၌ ထိုဓလေ့သည် မဖြစ်မနေ၊ တာဝန်အဖြစ် သို့မဟုတ် လိုအပ်ချက်အဖြစ် မရှိကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။

(က) ထိုနေရာများတွင် မလိုအပ်သောဓလေ့ကို လက်ခံကျင့်သုံးခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏လူများအတွင်းသို့ အချဉ်ဖောက်ခြင်းအဖြစ် ဝင်ရောက်လာသည်ဟု သူမမြင်ခဲ့သည်။ သမိုင်းကလည်း ထိုအရာကို နောက်ပိုင်းတွင် သက်သေပြခဲ့သည်။ အမှန်တကယ်ပင် ထိုအရာသည် ယေဘုယျအားဖြင့် လက်ဝတ်ရတနာများအတွက် တံခါးဖွင့်ပေးခဲ့သည်။

(၁) မင်္ဂလာလက်စွပ်ကိုယ်တိုင်သည် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းခရစ်ယာန်များ၏ လက်ချောင်းများတွင် အရွယ်အစားအားဖြင့် သိသိသာသာကြီးလာပြီး၊ ပိုမိုအလှဆင်လာကာ တန်ဖိုးရှိသောနှင့် တစ်ပိုင်းတန်ဖိုးရှိသော ကျောက်မျက်များပင် စီခြယ်ထားလာသည်။

(၂) ထို့အပြင် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများ၏ လက်များတွင် အခြားလက်စွပ်များ—စေ့စပ်လက်စွပ်၊ အတန်းအမှတ်တံဆိပ်လက်စွပ်၊ မိတ်ဆွေချင်းချစ်ကြည်ရေးလက်စွပ် စသည်တို့—ကို တိတ်တဆိတ် လက်ခံလာစေရန် လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။

(၄) ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းတွင် မြောက်အမေရိကရှိ ကျွန်ုပ်တို့၏ကောလိပ်အချို့၏ ကျောင်းဝင်းများတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းအပေါ် ဆန့်ကျင်မှု လျော့နည်းလာပြီးနောက် ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များအစောပိုင်းနှင့် အလယ်ပိုင်းတွင် လက်ဝတ်ရတနာနှင့်ပတ်သက်၍ ပိုမိုရှုပ်ထွေးသော ပြဿနာတစ်ရပ်ကို တွေ့လာရသည်။

၄။ သဘောထား၏ မေးခွန်း

(၁) တစ်ဦးချင်း အသင်းတော်ခေါင်းဆောင် သို့မဟုတ် အသင်းသား၏ သဘောထားသည်—မည်သည့်ဘက်တွင် ရှိသည်ဖြစ်စေ—အလွန်အရေးကြီးသည်။

(၂) အစားအသောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို အားပေးခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အယ်လင်ဂျီဝှိုက်ပေးခဲ့သော အကြံဉာဏ်သည် တရားဝင်သော ဝတ်စားဆင်ယင်မှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကို ကြိုးပမ်းသူများအတွက်လည်း အလားတူအသုံးချနိုင်သည်။

(က) “ကျွန်ုပ်တို့ထောက်ခံသော အမှန်တရားများကို သူတို့၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်နှင့် ဉာဏ်တို့က ယုံကြည်လာသူများကို ကျွန်ုပ်တို့နှင့်အတူ ခေါ်ဆောင်နိုင်သည့်အရှိန်ထက် ပိုမမြန်သင့်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် လူတို့ရှိနေသည့်နေရာ၌ သူတို့နှင့်တွေ့ရမည်။ ကျွန်ုပ်တို့အချို့သည် ယနေ့ရောက်ရှိနေသော ကျန်းမာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအဆင့်သို့ ရောက်ရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာခဲ့ကြသည်။ အစားအသောက်ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုကို ရရှိရန် အလုပ်သည် နှေးကွေးသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြင်းထန်သောအစာစားလိုစိတ်များကို ရင်ဆိုင်ရသည်။ အကြောင်းမှာ လောကသည် အလွန်အကျွံစားသောက်ခြင်း၌ နစ်မြုပ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ယနေ့ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ အဆင့်မြင့်အခြေအနေသို့ ရောက်ရန် ကျွန်ုပ်တို့လိုအပ်ခဲ့သည့်အချိန်အတိုင်းအတာကို လူတို့အား ပေးမည်ဆိုလျှင် သူတို့အပေါ် အလွန်စိတ်ရှည်သင့်ပြီး၊ ကျွန်ုပ်တို့ကဲ့သို့ တစ်ဆင့်ချင်းစီ တိုးတက်လာကာ ကျန်းမာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု၏ အခြေခံပေါ်တွင် သူတို့၏ခြေများကို ခိုင်မြဲစွာတည်နိုင်သည်အထိ ခွင့်ပြုသင့်သည်။ သို့သော် အလွန်မြန်မြန်မတိုးတက်ရန် အလွန်သတိထားသင့်သည်။ သို့မဟုတ်ပါက ကျွန်ုပ်တို့၏ခြေလှမ်းများကို ပြန်လည်နောက်ဆုတ်ရနိုင်သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများတွင် ပန်းတိုင်ထက် တစ်လှမ်းနောက်ကျခြင်းက တစ်လှမ်းကျော်လွန်ခြင်းထက် ပိုကောင်းသည်။ အမှားရှိမည်ဆိုလျှင် လူများနှင့်နီးစပ်သောဘက်တွင် ဖြစ်ပါစေ။”(၃၇)

(ခ) “ကျွန်ုပ်တို့၏ ဓမ္မအမှုဆောင်များနှင့် ဆရာများသည် ကျဆုံးသောလောကအတွက် ဘုရားသခင်၏မေတ္တာကို ကိုယ်စားပြုရမည်။ နူးညံ့မှုဖြင့် အရည်ပျော်နေသောနှလုံးသားများဖြင့် အမှန်တရား၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ပြောပါစေ။ အမှားရှိသူအားလုံးကို ခရစ်တော်၏နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုဖြင့် ဆက်ဆံကြပါစေ။ သင်တို့အတွက် အမှုဆောင်နေသူများသည် အမှန်တရားကို ချက်ချင်းနားမလည်လျှင် အပြစ်မတင်ကြနှင့်၊ ဝေဖန်မပြုကြနှင့်၊ ပြစ်တင်ရှုတ်ချမပြုကြနှင့်။ သင်တို့သည် ခရစ်တော်၏နူးညံ့သိမ်မွေ့မှု၊ သဘောထားနူးညံ့မှုနှင့် မေတ္တာကို ကိုယ်စားပြုရမည်ကို သတိရကြလော့။ မယုံကြည်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်မှုကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဟု မျှော်လင့်ထားရမည်။ သို့သော် အပြင်းထန်ဆုံး ဆန့်ကျင်မှုကိုပင် ရင်ဆိုင်ရသော်လည်း သင်တို့၏ဆန့်ကျင်သူများကို မပြစ်တင်ကြနှင့်။ သည်းခံခြင်း၊ နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်းနှင့် အကြာကြီးသည်းခံခြင်းကို ထင်ရှားစေရမည်။”(၃၈)

(ဂ) “အမှန်တရားကို ထောက်ခံပြောဆိုရာတွင် အပြင်းထန်ဆုံး ဆန့်ကျင်သူများကိုပင် ရိုသေလေးစားစွာ ဆက်ဆံသင့်သည်။ ထို့ကြောင့် လူတိုင်းကို ရိုးသားသူအဖြစ် ဆက်ဆံပါ။ သင်တို့၏စကားများကို သတိထားလျှင် သင်တို့သွန်သင်ခြင်း၏သြဇာသည် ဆယ်ဆပို၍ ကြီးမားလာမည်။ အသက်မှ အသက်သို့ အနံ့ဖြစ်သင့်သော စကားများသည် ၎င်းတို့နှင့်အတူ ပါလာသော စိတ်သဘောထားကြောင့် သေခြင်းမှ သေခြင်းသို့ အနံ့ဖြစ်လာနိုင်သည်။ ထို့အပြင် သင်တို့၏စိတ်သဘောထား သို့မဟုတ် စကားများကြောင့် ဝိညာဉ်တစ်ဦးတည်းကိုပင် တံခါးပိတ်လိုက်လျှင် ထိုဝိညာဉ်သည် တရားစီရင်ရာနေ့တွင် သင်တို့နှင့် ရင်ဆိုင်ရမည်ကို သတိရကြလော့။”(၃၉)

(ဃ) “သခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စရာ မပြုလုပ်မိကြောင်း သေချာစေကြလော့။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများကို မြင်လိုကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့လိုချင်သည့်အရာကို မမြင်ရသောကြောင့် မကောင်းသောစိတ်သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ခွက်ထဲသို့ ခါးသောအဆိပ်စက်များ ကျဆင်းစေပြီး အခြားသူများ၏စိတ်ကို ခါးသီးစေတတ်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏အကြံမကောင်းသောစကားများကြောင့် သူတို့၏စိတ်သည် ဆူပူလာပြီး ပုန်ကန်ရန် လှုံ့ဆော်ခံရသည်။ သင်ဟောပြောသော တရားဒေသနာတိုင်း၊ သင်ရေးသားသော ဆောင်းပါးတိုင်းသည် အမှန်တရားဖြစ်နိုင်သော်လည်း ထိုအထဲ၌ ခါးသီးသောအဆိပ်တစ်စက် ပါလာလျှင် နားထောင်သူ သို့မဟုတ် ဖတ်သူအတွက် အဆိပ်ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ပြုပြင်ပြောင်းလဲစေသော်လည်း စိတ်ဆိုးစေခြင်းမရှိသော စကားများကို အသုံးပြုသင့်သည်။ အမှန်တရားကို မေတ္တာဖြင့် ပြောရမည်။”(၄၀)

(၃) ပေါလုက ခရစ်ယာန်ဘဝ၏ အကြီးမြတ်ဆုံး ဆုကျေးဇူးများ၊ အရည်အသွေးများ သို့မဟုတ် အရည်အချင်းများမှာ ယုံကြည်ခြင်း၊ မြော်လင့်ခြင်းနှင့် မေတ္တာဖြစ်ကြောင်း အကြံပေးသည်။

(က) သို့သော် ထိုသုံးမျိုးအနက် တစ်မျိုးသည် အခြားနှစ်မျိုးထက် ပိုအရေးကြီးသည်။ “ထိုသုံးမျိုးတွင် အကြီးမြတ်ဆုံးမှာ မေတ္တာဖြစ်သည်။” [၁ ကော ၁၃း၁၃၊ အလေးပေးထားသည်။]

(ခ) အကယ်၍—ဘုရားသခင်တားဆီးတော်မူပါ—ယုံကြည်ခြင်း၏ အယူဝါဒနှင့် စံနှုန်းများနှင့် ခရစ်ယာန်မေတ္တာအကြား တစ်ခုကိုရွေးချယ်ရန် အတင်းအကျပ်ဖြစ်လာလျှင် မေတ္တာသည် အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ရမည်။ သို့သော် ကံကောင်းစွာပင် ဤသည်မှာ တစ်ခု သို့မဟုတ် တစ်ခုကိုသာ ရွေးရမည့် ဆန့်ကျင်ဘက်နှစ်ခု မဟုတ်ပါ။

၅။ ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်၏ မေးခွန်း

(၁) ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် အယ်လင်ဂျီဝှိုက်ခွင့်ပြုခဲ့သည့် ၁၈၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်များ ဩစတြေးလျတွင်ရှိသကဲ့သို့ မဖြစ်မနေလိုက်နာရမည့် တာဝန်ဖြစ်မဖြစ်သည်ကို ယနေ့တွင် အ 객ိအကျ သက်သေပြရန် မဖြစ်နိုင်သောကိစ္စဖြစ်ကောင်းဖြစ်နိုင်သည်။

(၂) လူ့စိတ်သည် မိမိယုံကြည်လိုသမျှကို ယုံကြည်နိုင်စွမ်းရှိသည်။ ထိုနည်းတူ ဆန့်ကျင်ဘက်လည်း မှန်သည်။ ဘင်ဂျမင်ဖရန်ကလင်က တစ်ချိန်က အကြံပြုခဲ့သကဲ့သို့ “လူတစ်ဦးသည် မိမိအလိုမရှိဘဲ ယုံကြည်စေခြင်းခံရလျှင်လည်း ယခင်ယုံကြည်ချက်အတိုင်းပင် ဆက်လက်ရှိနေမည်” ဖြစ်သည်။

(၃) အယ်လင်ဂျီဝှိုက်သည် သူမ၏ခေတ်တွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် မဝတ်ဆင်ခြင်းကိစ္စကို ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်၏ ယဇ်ပလ္လင်တွင် ထားခဲ့သည်။ ယနေ့တွင်လည်း သူမ၏နမူနာကို လိုက်နာခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အလုံခြုံဆုံးဖြစ်သည်။ သူမထားခဲ့သည့်နေရာတွင်ပင် ထားကြပါစို့။

(၄) သို့သော် ယနေ့ကျွန်ုပ်တို့၏ ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်သည် နိုးကြားလျက်၊ တက်ကြွလျက်၊ ထက်မြက်လျက်၊ ကောင်းစွာအလုပ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း သေချာစေကြပါစို့။ အိပ်ပျော်နေခြင်း သို့မဟုတ်—ထိုထက်ဆိုးသည်မှာ—ပူသောသံဖြင့် မီးရှို့ထားသကဲ့သို့ အာရုံမခံတော့ခြင်း မဖြစ်စေရ။ [၁ တိ ၄း၂]

(၅) ခရစ်ယာန်တစ်ဦးလိုက်နာရန် တစ်ခုတည်းသော လုံခြုံသောလမ်းမှာ ဝိညာဉ်၏တိတ်ဆိတ်သော သီးသန့်နေရာ၌ သခင်ထံ “အရှင်၊ အကျွန်ုပ်အား မည်သို့ပြုစေလိုတော်မူသနည်း” ဟု မေးမြန်းရန်ဖြစ်သည်။

(၆) ထိုဆုတောင်းချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့၏သခင်က ဖြေကြားပြီးနောက်—ကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုယ်တော်အပေါ် လုံးဝရိုးသားလျှင် ကိုယ်တော်ဖြေကြားမည်—ကျွန်ုပ်တို့၏တစ်ခုတည်းသော လုံခြုံသောတုံ့ပြန်မှုမှာ ကာနမြို့ မင်္ဂလာဆောင်ပွဲတွင် နာဇရက်မြို့ မာရိပြောခဲ့သည့်စကားဖြစ်သည်။ “ကိုယ်တော်က သင်တို့အား မိန့်တော်မူသမျှကို အလုံးစုံ ပြုကြလော့။” [ယော ၂း၅]

၆။ ကျွန်ုပ်တို့၌ ခံယူချက်များ အမှန်တကယ်ရှိပါစေ။ ထိုခံယူချက်များကို မျှဝေမထားသူများထံလည်း ထိုခံယူချက်များကို မှန်ကန်သောနည်းလမ်းဖြင့် ဖော်ပြကြပါစေ။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့၏ခံယူချက်များကို မှုတ်သွင်းခံနှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် အတည်ပြုကြပါစေ။ ကျွန်ုပ်တို့၏အတွေးအခေါ်နှင့် အငြင်းအခုံများကို ကျိုးကြောင်းဆင်ခြင်မှုအားဖြင့် အကဲဖြတ်ကြပါစေ။ ကျွန်ုပ်တို့၏သက်သေများကို သရုပ်ပြနိုင်သော အချက်အလက်များအားဖြင့် အတည်ပြုကြပါစေ။ သို့သော် ကျွန်ုပ်တို့၏ထောက်ခံပြောဆိုမှုသည် မေတ္တာ၌ အမြဲတည်ရှိပါစေ။ “သင်တို့၌ရှိသော မြော်လင့်ခြင်းအကြောင်းကို မေးမြန်းသူတိုင်းအား နူးညံ့သိမ်မွေ့ခြင်းနှင့် ကြောက်ရွံ့ခြင်းဖြင့် အဖြေပေးရန် အစဉ်သင့်ရှိကြလော့။” [၁ ပေ ၃း၁၅] ထို့နောက် ကျွန်ုပ်တို့၏အကြောင်းပြချက်ကို ပေးပြီးသောအခါ ထိုကိစ္စကို တစ်ဦးချင်း၏ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်၏ ယဇ်ပလ္လင်တွင် ကြင်နာစွာ၊ မေတ္တာဖြင့် ထားခဲ့ကြပါစို့။

၇။ “ငါနှင့် ငါ့အိမ်သူအိမ်သားမူကား”—ထောက်ခံသောနှင့် ဆန့်ကျင်သော အထောက်အထားအားလုံးကို ဂရုတစိုက်ချိန်ဆပြီး၊ ဉာဏ်ပညာဖြင့် ပိုမိုတိုးတက်သန့်ရှင်းလာနေသော ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ဟု ကျွန်ုပ်မျှော်လင့်သည့်အရာ၏ အလင်း၌ စဉ်းစားပြီးနောက်—မြောက်အမေရိကတွင် ကျွန်ုပ်၏ကိုယ်ပိုင်ရပ်တည်ချက်၊ မူဝါဒနှင့် လက်တွေ့ကျင့်သုံးမှုသည် အသင်းသားများနှင့် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူများအား မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းအလေ့အထကို စွန့်လွှတ်ရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းအားပေးနေဆဲဖြစ်သည်။

(၁) ထိုသို့ပြောပြီးနောက် ထပ်မံပြောရမည့်အရာမှာ ဤလုပ်ဆောင်မှုကို မှန်ကန်သောနည်းလမ်းဖြင့်၊ မှန်ကန်သောအကြောင်းပြချက်ကြောင့် ပြုလုပ်ရမည်ဟူသောအချက်ကို ကျွန်ုပ် လုံးဝယုံကြည်ထားသည်။

(၂) နောက်ဆုံးတွင် အသင်းသား သို့မဟုတ် အသင်းဝင်ဖြစ်လာမည့်သူသည် “မိမိ၏စိတ်ထဲ၌ အပြည့်အဝ ယုံကြည်စိတ်ချရမည်”။ [ရော ၁၄း၅]

(၃) နောက်ဆုံးတွင် သင်မည်သို့ပြုမည်ဟူသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ဆုတောင်းပြီး ကိုယ်ပိုင်အနေဖြင့် ဘုရားသခင်နှင့် တစ်ဦးတည်းအတူ ဆုံးဖြတ်ရန် သင့်ထံတွင်သာ ထားရမည်။ ထို့ကြောင့် သင့်အား ဤသို့ပြောပါသည်။

(က) စိတ်ခံစားမှုနှင့် ဆက်နွယ်သော တန်ဖိုးရှိသည့်အရာများ ပိုင်ဆိုင်ခြင်းသည် မမှားပါ။ လူအများသည် မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို လူမြင်ကွင်းတွင် မဝတ်တော့သော်လည်း အမှတ်တရအဖြစ် အံဆွဲထဲတွင် သိမ်းထားပြီး တစ်ခါတစ်ရံ ကြည့်ရှုကြသည်။

(ခ) သင်၏အသင်းတော် သို့မဟုတ် သင်၏ဓမ္မအမှုဆောင်သည် သင့်အဖြေကို သတ်မှတ်ပေးမည်မဟုတ်ပါ။ သင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်တွင် ဘုရားသခင်အား လုံးဝလမ်းညွှန်ခွင့်ပြုရန်သာ ကျွန်ုပ်တို့တောင်းဆိုပါသည်။

(ဂ) သင်သည် မည်သည့်ဘက်ကိုမဆို ဆုံးဖြတ်သည်ဖြစ်စေ—

(၁) သင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကျွန်ုပ် လေးစားမည်။

(၂) သင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်သည် ကျွန်ုပ်၏ရပ်တည်ချက်နှင့် ဆန့်ကျင်နေသော်လည်း သင်၏ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကျွန်ုပ် ထောက်ခံမည်။

(၃) သင်သည် လူတစ်ဦးအဖြစ်ဖြစ်စေ၊ ယေရှု၌ ကျွန်ုပ်နှင့်အတူ ထာဝရအသက်သို့ ဦးတည်သည့်လမ်းကို တက်လှမ်းရန် ကြိုးစားနေသော ညီအစ်ကို သို့မဟုတ် ညီအစ်မအဖြစ်ဖြစ်စေ၊ ကျွန်ုပ်သည် သင့်ကို လုံးဝနှင့် အခြေအနေမဲ့ လက်ခံမည်။

---

ပထမမူကြမ်း — ဇန်နဝါရီ ၁၉၊ ၁၉၈၃

ဝှိုက်အိမ်တော် ယုံကြည်အပ်နှံခံအုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်များနှင့် ဝန်ထမ်းများထံ ပုဂ္ဂလိကဖြန့်ဝေရန်၊ တုံ့ပြန်ချက်နှင့် အကြံဉာဏ်ရယူရန်။

ဒုတိယမူကြမ်း — ဖေဖော်ဝါရီ ၂၉၊ ၁၉၈၄

မီရှီဂန်ပြည်နယ် ဘယ်ရီယန်စပရင်းရှိ အန်ဒရူးစ်တက္ကသိုလ် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းဓမ္မပညာကျောင်းသားများအတွက် “အယ်လင်ဂျီဝှိုက်၏ရေးသားချက်များ” ဘာသာရပ်၌ ၁၉၈၄ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် တင်ပြခဲ့သည်။

တတိယမူကြမ်း — မတ်လ ၉၊ ၁၉၈၄

မြောက်အမေရိကဌာနခွဲ လေ့လာရေးကော်မတီအတွက်။

မှတ်ချက်

၁၉၈၃ နှင့် ၁၉၈၄ ခုနှစ် မူကြမ်းများတွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အမှားတစ်ရပ် မရည်ရွယ်ဘဲ ပါဝင်ခဲ့သည်။ စာမျက်နှာ ၄ နှင့် ၅ ရှိ အစီအစဉ်အဆိုပြုချက်များကို ကော်မတီက အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်ပြီးသော ဆုံးဖြတ်ချက်များဟု မရည်ရွယ်ဘဲ မှတ်ယူကာ တရားဝင်ဆုံးဖြတ်ချက်များအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။ ဤမူကြမ်းတွင် ထိုမမှန်ကန်မှုကို ပြင်ဆင်ထားပြီး ထိုအမှားအတွက် အလွန်နောင်တရပါသည်။ အာရ်ဒဗလျူစီ။

စတုတ္ထမူကြမ်း — ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၊ ၁၉၈၅

ဓမ္မပညာဘွဲ့လွန်ဘာသာရပ် ၅၃၄ အတန်းဆွေးနွေးမှုအတွက်။

ပဉ္စမမူကြမ်း — နိုဝင်ဘာ ၂၉၊ ၁၉၈၇

ဓမ္မပညာဘွဲ့လွန်ဘာသာရပ် ၅၃၄ အတန်းဆွေးနွေးမှုအတွက်။

ဆဋ္ဌမမူကြမ်း — ဒီဇင်ဘာ ၁၀၊ ၁၉၈၇

အယ်ဒီတာပိုင်းဆိုင်ရာ အနည်းငယ်ပြင်ဆင်မှုများ။

မှတ်စုများနှင့် ကိုးကားချက်များ

၁။ “မြောက်အမေရိကသည် အလှဆင်ပစ္စည်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်ခံသည်၊” မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်သတင်း, ဒီဇင်ဘာ ၄၊ ၁၉၈၆၊ စာမျက်နှာ ၉၊ ၁၀။

၂။ ဓမ္မအမှုဆောင်များထံစာ, စာမျက်နှာ ၁၈၀၊ ၁၈၁ ကိုကြည့်ပါ။

၃။ နောက်ပိုင်းတွင် တည်းဖြတ်ထားသော “မြောက်အမေရိကတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သော အကြံဉာဏ်” ဟူသော ထုတ်ပြန်ချက်ကို ၁၉၇၂ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂ ရက်တွင် အထွေထွေညီလာခံ အရာရှိများနှင့် မြောက်အမေရိက ယူနီယံညီလာခံဥက္ကဋ္ဌများက လက်ခံခဲ့သည်။ ထိုအကြောင်းကို အထွေထွေညီလာခံ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ လိုဝဲလ်ဘော့ခ်က ၁၉၇၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာ ၈ ရက်တွင် ယူနီယံနှင့် ဒေသခံညီလာခံဥက္ကဋ္ဌများထံ အသိပေးခဲ့ပြီး၊ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်ကို နှစ်ပတ်လည်ကောင်စီ သို့မဟုတ် ထိုအချိန်တွင် စာရွက်ပေါ်၌သာ အများအားဖြင့် ရှိသေးသော မြောက်အမေရိကဌာနခွဲက တရားဝင်လက်ခံခြင်းမရှိသေးသောကြောင့် “ဤထုတ်ပြန်ချက်သည် မူဝါဒ၏အာဏာသက်ရောက်မှု မရှိပါ” ဟု စာပေးပို့ခဲ့သည်။

၄။ ထိုစာသားကို မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်သတင်း, ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂၊ ၁၉၈၇၊ စာမျက်နှာ ၂၈၊ ၂၉ နှင့် ဓမ္မအမှုဆောင်, ဧပြီ ၁၉၈၇၊ စာမျက်နှာ ၂၅ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၅။ အောက်တိုဘာ ၁၀၊ ၁၈၅၅၊ စာမျက်နှာ ၁၊ ၂ ကိုကြည့်ပါ။ ထိုမှ ကောက်နုတ်ချက်ကို နိုဝင်ဘာ ၃၀၊ ၁၉၇၂၊ စာမျက်နှာ ၆ တွင် ထပ်မံပုံနှိပ်ခဲ့သည်။

၆။ ဓမ္မအမှုဆောင်များနှင့် အလုပ်သမားများထံ အထူးသက်သေခံချက်များ, အခန်းစဉ် အေ၊ အမှတ် ၃၊ စာမျက်နှာ ၆၊ ၇။

၇။ စာမျက်နှာ ၁၈၀၊ ၁၈၁။

၈။ မြောက်အမေရိကဌာနခွဲ ကော်မတီအစီအစဉ် အမှတ် ၇၁-၂၉၃။

၉။ ကော်မတီအစီအစဉ် အမှတ် ၇၂-၄၁၁ အရ မူလအဆိုပြုချက်သည် မဲခွဲအတည်ပြုခဲ့သော ပြင်ဆင်ပြီးမူထက် ပိုမိုလွတ်လပ်သောအဆိုပြုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ မူလအဆိုပြုချက်တွင် “အသင်းတော်တာဝန်ကိုလည်း ထမ်းဆောင်ခွင့်မပိတ်ပင်ရ” ဟူသော နောက်ထပ်အပိုဒ် ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း ဆွေးနွေးပြီးနောက် ထိုအပိုဒ် မပါဝင်တော့ပါ။ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်သူများကို ဒေသခံအသင်းတော်တာဝန်များမှ တားမြစ်မည်၊ မတားမြစ်မည်ဆိုသည့်မေးခွန်းကို အထွေထွေညီလာခံ သို့မဟုတ် မြောက်အမေရိကဌာနခွဲအဆင့်တွင် ယနေ့ထိ တိတိကျကျ ဆုံးဖြတ်ထားခြင်းမရှိသေးပါ။

၁၀။ ဓမ္မအမှုဆောင်များထံစာ, စာမျက်နှာ ၁၈၀၊ ၁၈၁။

၁၁။ ဝီလျံစီဝှိုက်ထံမှ ဒီစီ ဘက်ကော့ထံ ပေးစာ၊ ဩဂုတ် ၆၊ ၁၉၁၃၊ စာမျက်နှာ ၁။

၁၂။ အာသာအယ်လ်ဝှိုက်ထံမှ ဝေါလ်တာအက်ဖ် ရိုက်ထံ ပေးစာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၂၊ ၁၉၇၁၊ စာမျက်နှာ ၁။

၁၃။ အီသယ်လ်မေ လေးစီထံမှ ဒဗလျူစီဝှိုက်ထံ ပေးစာ၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၃၊ ၁၈၉၅။

၁၄။ အာသာအယ်လ်ဝှိုက်၊ အထက်ဖော်ပြပါအရင်းအမြစ်။

၁၅။ ဒဗလျူစီဝှိုက်ထံမှ မစ္စစ်ဒဗလျူအီး အင်ဂဲထံ ပေးစာ၊ ဧပြီ ၁၄၊ ၁၉၁၃။

၁၆။ အာသာအယ်လ်ဝှိုက်၊ အထက်ဖော်ပြပါအရင်းအမြစ်။

၁၇။ ခေတ်ကာလများ၏ မျှော်လင့်ခြင်း, စာမျက်နှာ ၄၈၇။ အလေးပေးထားသည်။

၁၈။ ဒဗလျူစီဝှိုက်ထံမှ အမ်ဒဗလျူ ခရိုသာထံ ပေးစာ၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၀၊ ၁၉၀၆။

၁၉။ အသင်းတော်အတွက် သက်သေခံချက်များ, အတွဲ ၄၊ စာမျက်နှာ ၆၃၆၊ ၆၃၇။ အလေးပေးထားသည်။

၂၀။ “ကျွန်ုပ်တို့၏ မိတ်သဟာယဖွဲ့ခြင်း စမ်းသပ်ချက်များမှာ အဘယ်နည်း”၊ ဓမ္မအမှုဆောင်, အောက်တိုဘာ ၁၉၅၁၊ စာမျက်နှာ ၁၂၊ ၁၃။

၂၁။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများနှင့် အလုပ်သမားသမဂ္ဂများ, ဝါရှင်တန်ဒီစီ၊ ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် သတင်းကြေညာခြင်း ထုတ်ဝေရေးအသင်း၊ ၁၉၈၄၊ စာမျက်နှာ ၄၈၊ အောက်ခြေမှတ်ချက် ၂၃။ ကစ်စလာသည် နောက်ပိုင်းထုတ်ဝေသော အိမ်ထောင်ရေး၊ ကွာရှင်းခြင်းနှင့်… စာအုပ် အခန်း ၃ “လက်စွပ်နှင့်ဖြစ်စေ၊ လက်စွပ်မပါဘဲဖြစ်စေ” တွင်လည်း မင်္ဂလာလက်စွပ်ကို စာမျက်နှာ ၄၃–၅၉ အထိ ဆွေးနွေးထားသည်။

၂၂။ အသင်းတော်အတွက် သက်သေခံချက်များ, အတွဲ ၅၊ စာမျက်နှာ ၇၀၈။ အပိုင်း ၁။

၂၃။ ခရစ်ယာန်အယူဝါဒ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်းဆိုင်ရာ စာတမ်း, ဂါးဒင်းစီးတီး၊ နယူးယောက်၊ အိမေ့ဂျ်စာအုပ်များ၊ ၁၉၆၀၊ စာမျက်နှာ ၃၅၁–၃၅၃။

၂၄။ လိင်နှင့် လိင်ကိုးကွယ်မှု, စိန့်လူးဝစ်၊ စီဗီမော့စဘီကုမ္ပဏီ၊ ၁၉၃၂၊ စာမျက်နှာ ၅၂၉–၅၃၂။

၂၅။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအိမ်, စာမျက်နှာ ၄၇၇–၄၈၃။

၂၆။ ရော်ဂျာဒဗလျူ ကွန်း၊ “အယူမှားဘာသာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဆက်ကပ်အပ်နှံမှု—ကိုယ်စိတ်နှလုံးသိစိတ်ရှိသော ခရစ်ယာန်တစ်ဦးသည် မည်မျှအထိ သွားနိုင်သနည်း”၊ ပစိဖိတ်ယူနီယံမှတ်တမ်း, ဇွန် ၁၊ ၁၉၈၆၊ စာမျက်နှာ ၄–၆။ ထိုဆောင်းပါး၏ အကျဉ်းချုပ်ကို ဆယ်ရက်အကြာတွင် “ရှေးခေတ်အယူမှားဘာသာရေးကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခြင်းလား” ဟူသော ခေါင်းစဉ်ဖြင့် မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်သတင်း, ဇွန် ၁၁၊ ၁၉၈၇၊ စာမျက်နှာ ၈–၁၀ တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။

၂၇။ ဒဗလျူစီဝှိုက်ထံမှ ဂျေဒဗလျူ ဆိုင်းလာထံ ပေးစာ၊ ဩဂုတ် ၉၊ ၁၉၁၆။

၂၈။ ဝီလျံ “စကစ်ပ်” မက်ကာတီသည် ယခု အန်ဒရူးစ်တက္ကသိုလ်ရှိ ပိုင်အိုနီးယားမီမိုရီယယ် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်၏ တွဲဖက်ဓမ္မအမှုဆောင်ဖြစ်ပြီး၊ ၁၉၇၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဆော့လ်လိတ်စီးတီးရှိ ဝါဆက်ချ်ဟေးလ်စ် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်၏ အကြီးတန်းဓမ္မအမှုဆောင်အဖြစ် အောက်ပါအယူအဆများစွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာရန် ရှေ့ဆောင်ခဲ့သူဖြစ်သည်။

၂၉။ အထူးသဖြင့် ခရစ်တော်၏ ဥပမာပုံပြင်များ, စာမျက်နှာ ၃၁၀၊ အပိုင်း ၄ မှ စာမျက်နှာ ၃၁၁ အစအထိကိုကြည့်ပါ။ ထိုအကြောင်းအရာ၏ နောက်ခံမှာ မင်္ဂလာဝတ်စုံမရှိသောသူ၏ ဥပမာပုံပြင်ဖြစ်သောကြောင့် စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသည်။

၃၀။ အထူးသဖြင့် အထက်ဖော်ပြပါစာအုပ် စာမျက်နှာ ၃၁၀၊ အပိုင်း ၃ ကိုကြည့်ပါ။

၃၁။ သုံးသပ်ချက်နှင့် သတင်းကြေညာခြင်း အထူးထုတ်၊ ဩဂုတ် ၁၄၊ ၁၈၈၃၊ စာမျက်နှာ ၁၀။

၃၂။ ဧဝံဂေလိလုပ်သားများ, စာမျက်နှာ ၂၇၅။

၃၃။ ခေတ်ကာလများ၏ မျှော်လင့်ခြင်း, စာမျက်နှာ ၆၁၅။

၃၄။ ဧဝံဂေလိလုပ်သားများ, စာမျက်နှာ ၂၇၅။

၃၅။ ဘုရားသခင်၏ သားသမီးများ, စာမျက်နှာ ၃၁၂။

၃၆။ အထက်သို့ မျှော်ကြည့်ခြင်း, စာမျက်နှာ ၂၃၇။

၃၇။ အသင်းတော်အတွက် သက်သေခံချက်များ, အတွဲ ၃၊ စာမျက်နှာ ၂၀၊ ၂၁။ အလေးပေးထားသည်။

၃၈။ အသင်းတော်အတွက် သက်သေခံချက်များ, အတွဲ ၆၊ စာမျက်နှာ ၁၂၀။

၃၉။ အထက်ဖော်ပြပါစာအုပ်၊ စာမျက်နှာ ၁၂၂။

၄၀။ အထက်ဖော်ပြပါစာအုပ်၊ စာမျက်နှာ ၁၂၃။

နောက်ဆက်တွဲ ဂ — မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်

သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်၏ ပထမဆုံးထုတ်ဝေမှုကို ၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၁၉၃၄၊ ၁၉၃၈၊ ၁၉၄၀၊ ၁၉၄၂၊ ၁၉၅၁၊ ၁၉၅၉၊ ၁၉၆၃၊ ၁၉၆၇၊ ၁၉၈၁ နှင့် ၁၉၈၆ ခုနှစ်များတွင် ထုတ်ဝေမှုများ ဆက်လက်ထွက်ရှိခဲ့သည်။ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းစွယ်စုံကျမ်းအရ ၁၉၃၄ နှင့် ၁၉၄၀ ထုတ်ဝေမှုများတွင် အသေးစားပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၅၁ ထုတ်ဝေမှုမတိုင်မီ ကြီးမားသောပြင်ဆင်မှုတစ်ရပ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုပြင်ဆင်မှုသည် ၁၉၇၆ ခုနှစ် ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသောထုတ်ဝေမှုတွင် “အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်” အကြောင်း ဆောင်းပါးမထုတ်ဝေမီ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။

၁၉၄၆ ခုနှစ်တွင် အထွေထွေညီလာခံ အစည်းအဝေးကြီးက နောင်တွင် အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်ကို ပြင်ဆင်မှုအားလုံးကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အထွေထွေညီလာခံအစည်းအဝေးကြီးက ကြိုတင်အတည်ပြုရမည်ဟု မဲပေးဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်ကြိမ် လေးနှစ်တစ်ကြိမ်ကျင်းပသော အစည်းအဝေးကြီး ၁၉၅၀ ခုနှစ်တွင် ကြီးမားသောပြောင်းလဲမှုများကို အတည်ပြုခဲ့ပြီး ၁၉၅၁ ထုတ်ဝေမှုတွင် ထည့်သွင်းထုတ်ဝေခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် အထွေထွေညီလာခံအစည်းအဝေးကြီးမှစ၍ အစည်းအဝေးကြီးကျင်းပပြီးနောက် တစ်နှစ်အတွင်း အသစ်ပြင်ဆင်ထားသော အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်ကို ထုတ်ဝေခြင်းသည် စံပြုလက်တွေ့ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၁၉၇၀ ခုနှစ်အထိ လေးနှစ်တစ်ကြိမ်၊ ထို့နောက် ငါးနှစ်တစ်ကြိမ် ကျင်းပလာခဲ့သည်။

ကျွန်ုပ်၏သုတေသန မှန်ကန်ပြီး ပြည့်စုံသည်ဟု ယူဆပါက နှစ်များတစ်လျှောက် အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်၏ ထုတ်ဝေမှုအမျိုးမျိုးတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့် ပတ်သက်သော ထုတ်ပြန်ချက် နှစ်ခုသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

(၁) လက်စွပ်ဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်းအခမ်းအနား

၁၉၃၂ ခုနှစ် ပထမဆုံးထုတ်ဝေမှုမှ ၁၉၄၂ ခုနှစ်ထုတ်ဝေမှုအထိ အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်တွင် “အသင်းတော်စံနှုန်းများ” ဟူသော အခန်းမရှိသေးပါ။ သို့သော် အပိုင်း ၁၀ တွင် “အိမ်ထောင်ရေး” ကို ဆွေးနွေးထားသည်။ ဤထုတ်ပြန်ချက်သည် ကွာရှင်းခြင်းနှင့်ပတ်သက်သော အပိုင်းတစ်ခုအပါအဝင် စာမျက်နှာခုနစ်မျက်နှာ၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ၁၉၃၂၊ ၁၉၃၄၊ ၁၉၃၈၊ ၁၉၄၀ နှင့် ၁၉၄၂ ထုတ်ဝေမှုများတွင် ဖုံးလွှမ်းထားသည်။ အိမ်ထောင်ရေးနှင့်ပတ်သက်သော ပထမအပိုင်း၏ နောက်ဆုံးတွင် ၁၉၂၅ ခုနှစ် ဆောင်းဦးရာသီကောင်စီ—ယခု နှစ်ပတ်လည်ကောင်စီ—၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကိုးကားထားပြီး၊ ထိုအချက်မှာ—

“ဆုံးဖြတ်သည်မှာ မင်္ဂလာဆောင်အခမ်းအနားတွင် ရိုးရှင်းမှုကို စောင့်ထိန်းရမည်ဖြစ်ပြီး ဓမ္မအမှုဆောင်များအတွက် လက်စွဲစာအုပ်တွင် ပါရှိသည့်ကဲ့သို့ ရိုးရှင်းသော ပုံစံတစ်ရပ်ကို အသုံးပြုရမည်။ ထို့အပြင် လက်စွပ်ဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်းအခမ်းအနားနှင့် ယုံကြည်သူများအား မယုံကြည်သူများ သို့မဟုတ် ကျွန်ုပ်တို့၏ယုံကြည်ခြင်းနှင့် မသက်ဆိုင်သူများနှင့် လက်ထပ်ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ဓမ္မအမှုဆောင်များက အခမ်းအနားဦးဆောင်ပေးခြင်းကို မနှစ်မြို့ပါ။”

ဤထုတ်ပြန်ချက်သည် ၁၉၃၂၊ ၁၉၃၄၊ ၁၉၃၈ နှင့် ၁၉၄၀ ထုတ်ဝေမှုများ၏ စာမျက်နှာ ၁၇၅ တွင် ပါဝင်ပြီး၊ ၁၉၄၂ ထုတ်ဝေမှုတွင် စာမျက်နှာ ၁၈၇ ၌ ပါဝင်သည်။ ၁၉၃၂ မှ ၁၉၄၂ အထိ စာသားပြောင်းလဲခြင်းမရှိပါ။ နောက်ထုတ်ဝေမှုမှာ ၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်သည်။

(၂) မင်္ဂလာလက်စွပ်

၁၉၅၂ ခုနှစ်တွင် အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်ကို အကြီးအကျယ်ပြင်ဆင်ပြီးနောက် စုစည်းသူများသည် “ခရစ်ယာန်အသက်တာ၏ စံနှုန်းများ” ဟူသော အခန်းတစ်ခန်းလုံးကို သီးသန့်ထည့်သွင်းခဲ့ပြီး၊ ထိုအခန်း၏ အပိုင်းတစ်ခုမှာ “ဝတ်စားဆင်ယင်မှု” ဖြစ်သည်။ ထိုအပိုင်းတွင် စာပိုဒ်ခုနစ်ပိုဒ်ပါဝင်ပြီး ပဉ္စမစာပိုဒ်မှာ—

“အချို့နိုင်ငံများတွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းဓလေ့ကို မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ အကြောင်းမှာ လူတို့၏စိတ်ထဲတွင် ထိုလက်စွပ်သည် သီလရှိခြင်း၏ စံသတ်မှတ်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာပြီး ထို့ကြောင့် အလှဆင်ပစ္စည်းအဖြစ် မယူဆကြခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေများတွင် ထိုဓလေ့ကို ပြစ်တင်ရှုတ်ချရန် ကျွန်ုပ်တို့၌ ရည်ရွယ်ချက်မရှိပါ။”

ဤထုတ်ပြန်ချက်သည် ၁၉၅၁၊ ၁၉၅၉ နှင့် ၁၉၆၃ ထုတ်ဝေမှုများတွင် စာမျက်နှာ ၂၀၂၊ ၁၉၆၇ နှင့် ၁၉၇၁ ထုတ်ဝေမှုများတွင် စာမျက်နှာ ၂၁၂၊ ၁၉၇၆ ထုတ်ဝေမှုတွင် စာမျက်နှာ ၂၂၅၊ ၁၉၈၁ ထုတ်ဝေမှုတွင် စာမျက်နှာ ၂၂၂ နှင့် ၁၉၈၆ ထုတ်ဝေမှုတွင် စာမျက်နှာ ၁၄၆ ၌ ပါဝင်ပြီး ၁၉၅၁ မှ ၁၉၈၆ အထိ စာသားပြောင်းလဲခြင်း မရှိပါ။

အကျဉ်းချုပ်ရလျှင် ၁၉၃၂ ခုနှစ် ပထမဆုံးထုတ်ဝေမှုမှ ၁၉၈၆ ခုနှစ် နောက်ဆုံးထုတ်ဝေမှုအထိ အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်တွင် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သော ထုတ်ပြန်ချက် နှစ်ခုသာ ပါဝင်ခဲ့သည်။

(က) ၁၉၃၂ မှ ၁၉၅၁ အထိ အသင်းတော်က ရိုးရိုးရှင်းရှင်း “လက်စွပ်ဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်းအခမ်းအနားကို မနှစ်မြို့ပါ” ဟု ဆိုခဲ့သည်။

(ခ) ၁၉၅၁ မှ ၁၉၈၇ အထိ “ဓလေ့ကို မဖြစ်မနေလိုအပ်သည်ဟု ယူဆသည့်” နိုင်ငံများတွင် သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများက မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို “ပြစ်တင်ရှုတ်ချရန် ကျွန်ုပ်တို့၌ ရည်ရွယ်ချက်မရှိပါ” ဟု ဖော်ပြထားသည်။ မည်သည့်နိုင်ငံက မည်သို့သောနိုင်ငံဖြစ်သည်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်မှာ အသင်းသားတစ်ဦးချင်းစီထံသို့ ပညာရှိစွာ ချန်ထားခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းခရစ်ယာန်များ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို အလွန်ရှေးရိုးစွဲစွာ ဆန့်ကျင်သူများက “အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်ကို ပြောင်းလဲထားပြီ” ဟု ဆိုကြသောအခါ သူတို့သည် မှန်သကဲ့သို့လည်း မှားနေသည်။ အမှန်မှာ ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ်ကို လွန်ခဲ့သော ၃၆ နှစ်က ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ယခင်က သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းမင်္ဂလာဆောင်အခမ်းအနားများတွင် လက်စွပ်ဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်းကို အားမပေးသည့် ထုတ်ပြန်ချက်မှ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအသင်းတော်အနေဖြင့် ယဉ်ကျေးမှုကွဲပြားမှုများကို အသိအမှတ်ပြုပြီး အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်း၏ “မှန်ကန်မှု” သို့မဟုတ် “မှားယွင်းမှု” ကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် အသိအမှတ်ပြုသည့် ထုတ်ပြန်ချက်သို့ ပြောင်းလဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ သို့သော် ဤပြောင်းလဲမှုသည် (က) အချို့ဝေဖန်သူများဆိုသကဲ့သို့ မကြာသေးမီကမှ ဖြစ်ပေါ်လာသော ပြောင်းလဲမှုမဟုတ်သကဲ့သို့၊ (ခ) ထိုဝေဖန်သူများဆိုသကဲ့သို့ သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းအသင်းသားများ မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို ယခင်က တားမြစ်ထားပြီးနောက် ပြန်လည်ပြောင်းလဲလိုက်ခြင်းလည်း မဟုတ်ကြောင်း သတိပြုရန် အရေးကြီးသည်။

အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်၏ ထုတ်ဝေမှုအမျိုးမျိုးတွင် အထက်တွင်ဖော်ပြထားသော ကိုးကားချက်များအပြင် မင်္ဂလာလက်စွပ်နှင့်ပတ်သက်သော အခြားရည်ညွှန်းချက်များ ပါဝင်ခဲ့ပါက၊ ထုတ်ဝေမှုတစ်ခုချင်းစီ၏ မာတိကာတွင် ထိုထုတ်ပြန်ချက်တည်ရှိသည့် စာမျက်နှာကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသကဲ့သို့၊ ဤသုတေသနပြုသူက ထုတ်ဝေမှုတစ်ခုချင်းစီကို အသေးစိတ်ရှာဖွေစစ်ဆေးရာတွင်လည်း မတွေ့ရှိခဲ့ပါ။

ယနေ့အထိ အသင်းတော်လက်စွဲစာအုပ်၏ မည်သည့်ထုတ်ဝေမှုတွင်မဆို မည်သည့်နိုင်ငံ၌မဆို သတ္တမနေ့မြော်လင့်ခြင်းခရစ်ယာန်တစ်ဦး မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသော သို့မဟုတ် တားဆီးအားလျော့ထားသော ထုတ်ပြန်ချက်ကို ကျွန်ုပ် မတွေ့ရှိသေးပါ။ သို့သော် လက်စွပ်ဖြင့် မင်္ဂလာဆောင်ခြင်းအခမ်းအနားနှင့် မင်္ဂလာလက်စွပ်ဝတ်ဆင်ခြင်းကို လိုအပ်သည်ဟု ယူဆသော ယဉ်ကျေးမှုများတွင် ခွင့်ပြုထားသည့် ထုတ်ပြန်ချက်တို့မှ မပြောဘဲ ထိုအရာကို အားမပေးသည့်သဘောထားတစ်ရပ် ရှိနေသည်ဟု ကောက်ချက်ချခြင်းမှာ ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သည်။