အခန်း ၃ — ရောမအသင်းတော်

 

အခန်း ၃ — ရောမအသင်းတော်

သက်သာလောနိတ်မြို့သားတို့ထံသို့ ပေါလု၏ ဒုတိယစာ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ ပေါ်ပေါက်လာစေမည့် ကြီးမားသော ယုံကြည်ခြင်းမှ ဖောက်ပြန်ခြင်းအကြောင်းကို ကြိုတင်ဟောပြောခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏နေ့ရက်သည် မရောက်မီ “ပထမဦးစွာ ဖောက်ပြန်ခြင်းဖြစ်၍၊ အပြစ်၏လူ၊ ပျက်စီးခြင်း၏သား ပေါ်ထွန်းရမည်။ ထိုသူသည် ဘုရားဟုခေါ်ဝေါ်သမျှ၊ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်သမျှတို့ကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်သဖြင့်၊ ဘုရားကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ဗိမာန်တော်၌ ထိုင်လျက် မိမိကိုယ်ကို ဘုရားဖြစ်သည်ဟု ပြသလိမ့်မည်” ဟု သူက ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင် တမန်တော်က မိမိ၏ညီအစ်ကိုတို့အား “မတရားမှု၏ နက်နဲသောအရာသည် ယခုပင် အလုပ်လုပ်လျက်ရှိ၏” ဟု သတိပေးခဲ့သည်။ [၂ သက်သာလောနိတ် ၂:၃၊ ၄၊ ၇] ထိုအစောပိုင်းကာလ၌ပင် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ် ဖြစ်ပေါ်လာရန် လမ်းခင်းပေးမည့် အမှားများသည် အသင်းတော်အတွင်း တိတ်တဆိတ် ဝင်ရောက်လာနေသည်ကို သူမြင်ခဲ့သည်။

အစပိုင်းတွင် တိတ်တဆိတ်၊ လျှို့ဝှက်စွာနှင့် တဖြည်းဖြည်း၊ ထို့နောက် အင်အားတိုးပွားလာပြီး လူတို့၏စိတ်များကို ထိန်းချုပ်နိုင်လာသည်နှင့်အမျှ ပိုမိုပွင့်လင်းစွာဖြင့် မတရားမှု၏နက်နဲသောအရာသည် လှည့်ဖြား၍ ဘုရားကို စော်ကားသောအလုပ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ မသိမသာဖြင့် အယူမှားဝါဒ၏ ဓလေ့ထုံးစံများသည် ခရစ်ယာန်အသင်းတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ အယူမှားဝါဒအောက်တွင် အသင်းတော်ခံခဲ့ရသော ပြင်းထန်သည့် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုများကြောင့် အလျှော့ပေးခြင်းနှင့် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်ခြင်း၏စိတ်ဓာတ်သည် အချိန်အတန်ကြာ ထိန်းချုပ်ခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု ရပ်တန့်သွားပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာသည် ဘုရင်များ၏ နန်းတော်များနှင့် နန်းစံရာများသို့ ဝင်ရောက်လာသောအခါ၊ သူမသည် ခရစ်တော်နှင့် သူ၏တမန်တော်တို့၏ နှိမ့်ချရိုးရှင်းမှုကို စွန့်လွှတ်ကာ အယူမှားယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အုပ်စိုးသူများ၏ ခမ်းနားထည်ဝါမှုနှင့် မာနတို့ကို ခံယူခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏တောင်းဆိုချက်များအစား လူတို့၏သီအိုရီများနှင့် အစဉ်အလာများကို အစားထိုးခဲ့သည်။ စတုတ္ထရာစုအစောပိုင်းတွင် Constantine ၏ အမည်ခံပြောင်းလဲယုံကြည်ခြင်းကြောင့် အလွန်ဝမ်းမြောက်ကြပြီး၊ ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ဝတ်ရုံများကို ဝတ်ဆင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သောလောကသည် အသင်းတော်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်းအလုပ်သည် လျင်မြန်စွာ တိုးတက်လာခဲ့သည်။ အယူမှားဝါဒသည် အနိုင်ယူခံရသကဲ့သို့ ထင်ရသော်လည်း အောင်နိုင်သူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ၎င်း၏စိတ်ဓာတ်သည် အသင်းတော်ကို ထိန်းချုပ်ခဲ့သည်။ ၎င်း၏အယူဝါဒများ၊ အခမ်းအနားများနှင့် အယူသီးမှုများကို ခရစ်တော်၏နောက်လိုက်များဟု ဝန်ခံသူတို့၏ ယုံကြည်ခြင်းနှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းထဲသို့ ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

အယူမှားဝါဒနှင့် ခရစ်ယာန်ဘာသာတို့အကြား ထိုသို့အလျှော့ပေးပေါင်းစပ်ခြင်းသည် ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိကိုယ်ကို ဘုရားသခင်အထက် ချီးမြှောက်မည့် အပြစ်၏လူ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။ ထိုကြီးမားလှသော မှားယွင်းသောဘာသာရေးစနစ်သည် စာတန်၏အာဏာ၏ လက်ရာမြောက်သောအရာဖြစ်ပြီး၊ မြေကြီးကို မိမိအလိုအတိုင်း အုပ်ချုပ်နိုင်ရန် မိမိကိုယ်ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်စေရန် သူ၏ကြိုးပမ်းမှုများ၏ အထိမ်းအမှတ်ဖြစ်သည်။

စာတန်သည် တစ်ချိန်က ခရစ်တော်နှင့် အလျှော့ပေးရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ စမ်းသပ်ခြင်းတော၌ ဘုရားသခင်၏သားတော်ထံသို့ လာ၍ လောကနိုင်ငံအပေါင်းတို့နှင့် ထိုနိုင်ငံတို့၏ဘုန်းအသရေကို ပြသပြီး အမှောင်မင်း၏ အာဏာအမြင့်ဆုံးဖြစ်ကြောင်းသာ အသိအမှတ်ပြုပါက အရာအားလုံးကို သူ့လက်ထဲသို့ ပေးမည်ဟု ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ခရစ်တော်သည် ထိုအရှက်မဲ့စွာ ရဲတင်းသော စုံစမ်းသူကို ပြစ်တင်ဆုံးမ၍ ထွက်ခွာသွားစေခဲ့သည်။ သို့သော် စာတန်သည် ထိုစုံစမ်းမှုများကို လူတို့အား ပြသရာတွင် ပိုမိုအောင်မြင်ခဲ့သည်။ လောကီအကျိုးအမြတ်များနှင့် ဂုဏ်အသရေများ ရရှိရန် အသင်းတော်သည် မြေကြီးပေါ်ရှိ အင်အားကြီးသူများ၏ မျက်နှာသာနှင့် ထောက်ပံ့မှုကို ရှာဖွေရန် ဦးဆောင်ခံခဲ့ရပြီး၊ ထိုသို့ ခရစ်တော်ကို ငြင်းပယ်ပြီးနောက် စာတန်၏ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သော ရောမမြို့၏ ဘိရှော့ထံသို့ သစ္စာခံရန် ဆွဲဆောင်ခံခဲ့ရသည်။

ရောမဘာသာ၏ အဓိကအယူဝါဒများထဲမှ တစ်ခုမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ခရစ်တော်၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာအသင်းတော်၏ မြင်နိုင်သောခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာ့နေရာအရပ်ရပ်ရှိ ဘိရှော့များနှင့် သင်းအုပ်ဆရာများအပေါ် အမြင့်ဆုံးအာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ဟူသော အယူဝါဒဖြစ်သည်။ ထိုမျှမက ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ဘုရားသခင်၏ အမည်နာမများကိုပင် မိမိအတွက် ရယူသုံးစွဲခဲ့သည်။ မိမိကိုယ်ကို “ဘုရားသခင် ပုပ်ရဟန်းမင်း” ဟု ခေါ်ဝေါ်ကာ အမှားမရှိခြင်းကို မိမိထံတွင် ရှိသည်ဟု ယူဆပြီး လူအားလုံးက မိမိကို ဦးညွှတ်အရိုအသေပေးရန် တောင်းဆိုသည်။ ထို့ကြောင့် စမ်းသပ်ခြင်းတော၌ စာတန်က တောင်းဆိုခဲ့သော အလားတူတောင်းဆိုချက်ကို ရောမအသင်းတော်မှတစ်ဆင့် ယခုတိုင် တောင်းဆိုနေပြီး၊ လူအမြောက်အမြားကလည်း သူ့ကို ဦးညွှတ်အရိုအသေပေးရန် အသင့်ရှိကြသည်။

သို့သော် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ရိုသေသူတို့သည် ကောင်းကင်ကိုပင် စိန်ခေါ်သော ထိုယူဆချက်ကို ခရစ်တော်က လှည့်ဖြားတတ်သော ရန်သူ၏ တိုက်တွန်းမှုများကို တုံ့ပြန်ခဲ့သကဲ့သို့ တုံ့ပြန်ကြသည်။ “သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားကို ကိုးကွယ်ရမည်၊ ထိုဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းကိုသာ အစေခံရမည်။” [လုကာ ၄:၈] ဘုရားသခင်သည် လူတစ်ဦးတစ်ယောက်ကို အသင်းတော်၏ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ခန့်အပ်ထားသည်ဟု သူ၏နှုတ်ကပတ်တော်၌ အရိပ်အမြွက်ပင် မပေးခဲ့ပါ။ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမြင့်ဆုံးအာဏာဟူသော အယူဝါဒသည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ သွန်သင်ချက်များနှင့် တိုက်ရိုက်ဆန့်ကျင်နေသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ခရစ်တော်၏အသင်းတော်အပေါ် အာဏာရှိနိုင်ခြင်းမှာ အာဏာလုယူခြင်းအားဖြင့်သာ ဖြစ်နိုင်သည်။

ရောမဘာသာဝင်တို့သည် ပရိုတက်စတင့်တို့အား အယူမှားသူများဖြစ်ကြောင်းနှင့် စစ်မှန်သောအသင်းတော်မှ တမင်ခွဲထွက်သူများဖြစ်ကြောင်း စွဲချက်တင်ခြင်းကို အမြဲတစေ ဆက်လက်ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ထိုစွပ်စွဲချက်များသည် သူတို့ကိုယ်တိုင်နှင့်သာ ပို၍သက်ဆိုင်သည်။ ခရစ်တော်၏အလံတော်ကို ချထားခဲ့သူများနှင့် သူတော်စင်တို့ထံ တစ်ကြိမ်ပေးအပ်ခဲ့သော ယုံကြည်ခြင်းမှ ထွက်ခွာခဲ့သူများမှာ သူတို့ပင် ဖြစ်ကြသည်။

စာတန်သည် သန့်ရှင်းသောကျမ်းစာများက လူတို့အား သူ၏လှည့်ဖြားမှုများကို ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်စေပြီး သူ၏အာဏာကို တွန်းလှန်နိုင်စေမည်ကို ကောင်းစွာသိခဲ့သည်။ လောက၏ကယ်တင်ရှင်ပင် သူ၏တိုက်ခိုက်မှုများကို နှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် တွန်းလှန်ခဲ့သည်။ တိုက်ခိုက်မှုတိုင်းတွင် ခရစ်တော်သည် ထာဝရအမှန်တရား၏ ဒိုင်းကို ကိုင်ဆောင်၍ “ကျမ်းစာ၌ ရေးထားသည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ ရန်သူ၏အကြံပြုချက်တိုင်းကို နှုတ်ကပတ်တော်၏ ဉာဏ်ပညာနှင့် အာဏာဖြင့် ဆန့်ကျင်ခဲ့သည်။ စာတန်သည် လူတို့အပေါ် မိမိ၏အုပ်စိုးမှုကို ထိန်းသိမ်းပြီး ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာလုယူသူ၏ အာဏာကို တည်ထောင်ရန်အတွက် သူတို့ကို သမ္မာကျမ်းစာမသိစေရန် ထားရှိရမည်။ သမ္မာကျမ်းစာသည် ဘုရားသခင်ကို ချီးမြှောက်ပြီး အကန့်အသတ်ရှိသော လူတို့ကို သူတို့၏မှန်ကန်သောနေရာ၌ ထားပေးမည်ဖြစ်သောကြောင့် ၎င်း၏မြင့်မြတ်သောအမှန်တရားများကို ဖုံးကွယ်၍ ဖိနှိပ်ထားရမည်။ ထိုအကြောင်းပြချက်ကို ရောမအသင်းတော်က လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ သမ္မာကျမ်းစာ ဖြန့်ဝေခြင်းကို တားမြစ်ခဲ့သည်။ လူတို့အား ၎င်းကို ဖတ်ရှုရန် သို့မဟုတ် မိမိတို့အိမ်များ၌ ထားရှိရန် တားမြစ်ခဲ့ပြီး၊ အကျင့်ပျက်သော ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အထက်တန်းဘုန်းတော်ကြီးများက မိမိတို့၏အာဏာအရေးဆိုမှုများကို ထောက်ခံရန် ၎င်း၏သွန်သင်ချက်များကို အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ ဘုရားသခင်၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်ပြီး အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော်အပေါ် အမြင့်ဆုံးအာဏာပိုင်သူအဖြစ် အားလုံးနီးပါးက အသိအမှတ်ပြုလာကြသည်။

အမှားကို ဖော်ထုတ်ပေးသည့်အရာကို ဖယ်ရှားလိုက်သောအခါ စာတန်သည် မိမိအလိုအတိုင်း အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်သည် “အချိန်ကာလများနှင့် ပညတ်တရားများကို ပြောင်းလဲရန် ကြံစည်လိမ့်မည်” ဟု ပရောဖက်ပြုချက်က ကြေညာခဲ့သည်။ [ဒံယေလ ၇:၂၅] ဤအလုပ်ကို ကြိုးစားရန် သူသည် နှောင့်နှေးခြင်းမရှိခဲ့ပါ။ အယူမှားဝါဒမှ ပြောင်းလဲလာသူများအား ရုပ်တုများကို ကိုးကွယ်ခြင်းအစား အခြားအရာတစ်ခု ပေးပြီး ခရစ်ယာန်ဘာသာကို အမည်ခံလက်ခံလာစေရန်အတွက် ရုပ်ပုံများနှင့် ဓာတ်တော်များကို ကြည်ညိုကိုးကွယ်ခြင်းကို ခရစ်ယာန်ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းထဲသို့ တဖြည်းဖြည်း ထည့်သွင်းခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် အထွေထွေကောင်စီ၏ အမိန့်ဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒ၏ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုစနစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ပညတ်တရားမှ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းကို တားမြစ်ထားသော ဒုတိယပညတ်တော်ကို ဖျက်ပစ်ရန်နှင့် အရေအတွက်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ဒသမပညတ်တော်ကို ခွဲရန် ရောမက ရဲတင်းစွာ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

အယူမှားဝါဒကို အလျှော့ပေးသောစိတ်ဓာတ်သည် ကောင်းကင်၏အာဏာကို ပိုမိုလျစ်လျူရှုရန် လမ်းဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ စာတန်သည် စတုတ္ထပညတ်တော်ကိုလည်း ပြုပြင်နှောင့်ယှက်ကာ ဘုရားသခင်က ကောင်းကြီးပေး၍ သန့်ရှင်းစေခဲ့သော ရှေးဥပုသ်နေ့ကို ဖယ်ရှားပြီး ၎င်း၏နေရာတွင် အယူမှားသူများက “ရိုသေလေးမြတ်ဖွယ် နေ၏နေ့” ဟု စောင့်ထိန်းသော ပွဲနေ့ကို ချီးမြှောက်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုကို အစပိုင်း၌ ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း မကြိုးစားခဲ့ပါ။ ပထမရာစုများတွင် ခရစ်ယာန်အားလုံးက စစ်မှန်သောဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ဂုဏ်အသရေအတွက် စိုးရိမ်ကြပြီး၊ ကိုယ်တော်၏ပညတ်တရားသည် မပြောင်းလဲနိုင်ဟု ယုံကြည်သဖြင့် ၎င်း၏သန့်ရှင်းသော ပညတ်ချက်များကို စိတ်အားထက်သန်စွာ ကာကွယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် စာတန်သည် မိမိ၏ကိုယ်စားလှယ်များမှတစ်ဆင့် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် အလွန်လိမ္မာပါးနပ်စွာ လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်။ လူတို့၏အာရုံကို တနင်္ဂနွေနေ့ဘက်သို့ လှည့်နိုင်ရန် ၎င်းကို ခရစ်တော်ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်းအတွက် ဂုဏ်ပြုသော ပွဲနေ့အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့၌ ဘာသာရေးဝန်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသော်လည်း အပန်းဖြေရာနေ့အဖြစ် သတ်မှတ်ထားဆဲဖြစ်ပြီး ဥပုသ်နေ့ကိုမူ ဆက်လက်၍ မြင့်မြတ်စွာ စောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။

Constantine သည် အယူမှားသူအဖြစ် ရှိနေစဉ် ရောမအင်ပါယာတစ်ဝန်းလုံး၌ တနင်္ဂနွေနေ့ကို အများပြည်သူ ပွဲနေ့အဖြစ် ယေဘုယျစောင့်ထိန်းရန် အမိန့်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ သူပြောင်းလဲယုံကြည်လာပြီးနောက်လည်း တနင်္ဂနွေနေ့ကို အခိုင်အမာ ထောက်ခံသူအဖြစ် ဆက်လက်ရှိခဲ့ပြီး၊ သူ၏အယူမှားအမိန့်ကို သူ၏ယုံကြည်ခြင်းအသစ်၏ အကျိုးအတွက် ထိုအခါ သူကိုယ်တိုင် အတည်ပြုကျင့်သုံးခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုနေ့အပေါ် ပြသသည့်ဂုဏ်ပြုမှုသည် ခရစ်ယာန်များက စစ်မှန်သောဥပုသ်နေ့ကို ထာဝရဘုရား၏ သန့်ရှင်းသောနေ့အဖြစ် ဆက်လက်ယူဆခြင်းမှ တားဆီးရန် မလုံလောက်သေးပါ။ နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်ခု လိုအပ်ခဲ့သည်။ မမှန်ကန်သောဥပုသ်နေ့ကို စစ်မှန်သောဥပုသ်နေ့နှင့် တန်းတူအဆင့်သို့ ချီးမြှောက်ရမည်။ Constantine ၏အမိန့် ထုတ်ပြန်ပြီး နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ရောမမြို့၏ ဘိရှော့သည် တနင်္ဂနွေနေ့အား သခင်၏နေ့ဟူသော အမည်ပေးခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် လူတို့သည် ၎င်း၌ သန့်ရှင်းမှုအဆင့်တစ်ခု ရှိသည်ဟု တဖြည်းဖြည်း ယူဆလာကြသည်။ သို့သော် မူလဥပုသ်နေ့ကို ဆက်လက်စောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။

အကြီးမားဆုံး လှည့်ဖြားသူသည် မိမိ၏အလုပ်ကို မပြီးမြောက်သေးပါ။ ခရစ်ယာန်လောကကို မိမိ၏အလံတော်အောက်တွင် စုစည်း၍ ခရစ်တော်၏ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်ဟု အဆိုပြုသော မာနကြီးသည့် ပုပ်ရဟန်းမင်းမှတစ်ဆင့် မိမိ၏အာဏာကို အသုံးချရန် သူဆုံးဖြတ်ထားသည်။ တစ်ဝက်တစ်ပျက်သာ ပြောင်းလဲယုံကြည်လာသော အယူမှားသူများ၊ ရည်မှန်းချက်ကြီးသော အထက်တန်းဘုန်းတော်ကြီးများနှင့် လောကကိုချစ်သော အသင်းတော်သားများမှတစ်ဆင့် သူသည် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်ကို အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ အခါအားလျော်စွာ ကောင်စီကြီးများကို ကျင်းပကြပြီး၊ ထိုကောင်စီများတွင် ကမ္ဘာအရပ်ရပ်မှ အသင်းတော်၏ဂုဏ်သရေရှိသူများကို စုဝေးစေခဲ့သည်။ ကောင်စီတိုင်းနီးပါးတွင် ဘုရားသခင်တည်ထောင်ခဲ့သော ဥပုသ်နေ့ကို အနည်းငယ်စီ နိမ့်ကျစေပြီး တစ်ချိန်တည်းတွင် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အလားတူ မြှင့်တင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးတွင် အယူမှားပွဲနေ့ကို ဘုရားသခင်၏ အမိန့်တော်အဖြစ် ဂုဏ်ပြုလာကြပြီး သမ္မာကျမ်းစာ၏ဥပုသ်နေ့ကို ဂျူးဘာသာ၏ အမွေအနှစ်ဟောင်းတစ်ခုဟု ကြေညာကာ ၎င်းကို စောင့်ထိန်းသူများကို ကျိန်ဆဲခံရသူများအဖြစ် ကြေညာခဲ့ကြသည်။

ကြီးမားသော ဖောက်ပြန်သူသည် “ဘုရားဟုခေါ်ဝေါ်သမျှ၊ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်သမျှတို့ထက် မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်” ရန် အောင်မြင်ခဲ့သည်။ [၂ သက်သာလောနိတ် ၂:၄] လူသားအားလုံးကို စစ်မှန်၍ အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်ထံသို့ မမှားမယွင်း ညွှန်ပြသော ဘုရားသခင်၏ပညတ်တရားတစ်ခုတည်းသော ပညတ်ချက်ကို သူသည် ပြောင်းလဲရန် ရဲတင်းခဲ့သည်။ စတုတ္ထပညတ်တော်၌ ဘုရားသခင်သည် ကောင်းကင်နှင့်မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းရှင်အဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် မိစ္ဆာဘုရားများအားလုံးနှင့် ကွဲပြားစေသည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းအလုပ်၏ အောက်မေ့ဖွယ်အဖြစ် သတ္တမနေ့ကို လူသားအတွက် အနားယူရာနေ့အဖြစ် သန့်ရှင်းစေခဲ့သည်။ အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်သည် လူတို့၏စိတ်ထဲ၌ ဖြစ်တည်ခြင်း၏အရင်းအမြစ်နှင့် ရိုသေဝတ်ပြုခြင်း၏ အရာဝတ္ထုအဖြစ် အမြဲရှေ့မှောက်၌ ရှိနေစေရန် ၎င်းကို ရည်ရွယ်ထားသည်။ စာတန်သည် လူတို့ကို ဘုရားသခင်အပေါ် သစ္စာခံခြင်းနှင့် ကိုယ်တော်၏ပညတ်တရားကို နာခံခြင်းမှ လွှဲဖယ်ရန် ကြိုးစားသည်။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် ဖန်ဆင်းရှင်ဖြစ်ကြောင်း ညွှန်ပြသော ထိုပညတ်တော်ကို အထူးသဖြင့် တိုက်ခိုက်ရန် မိမိ၏ကြိုးပမ်းမှုများကို ဦးတည်သည်။

ယခု ပရိုတက်စတင့်တို့က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ခရစ်တော် ရှင်ပြန်ထမြောက်ခဲ့ခြင်းကြောင့် ၎င်းကို ခရစ်ယာန်ဥပုသ်နေ့ ဖြစ်စေခဲ့သည်ဟု ဆိုကြသည်။ သို့သော် သမ္မာကျမ်းစာ၏ သက်သေအထောက်အထား မရှိပါ။ ခရစ်တော် သို့မဟုတ် သူ၏တမန်တော်များက ထိုနေ့အား ထိုသို့ဂုဏ်ပြုခြင်း မပြုခဲ့ကြပါ။ တနင်္ဂနွေနေ့ကို ခရစ်ယာန်အဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အဖြစ် စောင့်ထိန်းခြင်းသည် ပေါလု၏ခေတ်၌ပင် အလုပ်စတင်နေပြီဖြစ်သော “မတရားမှု၏နက်နဲသောအရာ” မှ စတင်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ ဤသားကို မည်သည့်အရပ်၌၊ မည်သည့်အချိန်၌ မိမိ၏သားအဖြစ် လက်ခံခဲ့သနည်း။ သမ္မာကျမ်းစာက နှုတ်ဆိတ်နေသည့် ဤပြောင်းလဲမှုအတွက် မည်သည့်ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်ကို ပေးနိုင်သနည်း။

ဆဋ္ဌမရာစုတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်သည် ခိုင်မာစွာ တည်ထောင်ပြီးဖြစ်သည်။ ၎င်း၏အာဏာဗဟိုကို အင်ပါယာမြို့တော်၌ အတည်ပြုထားပြီး ရောမမြို့၏ ဘိရှော့ကို အသင်းတော်တစ်ရပ်လုံးအပေါ် ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ အယူမှားဝါဒသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်အား နေရာပေးခဲ့သည်။ နဂါးသည် သားရဲအား “မိမိ၏အာဏာ၊ မိမိ၏ပလ္လင်နှင့် ကြီးမားသောအခွင့်အာဏာ” ကို ပေးခဲ့သည်။ [ဗျာဒိတ် ၁၃:၂] ထို့နောက် ဒံယေလနှင့် ယောဟန်တို့၏ ပရောဖက်ပြုချက်များတွင် ကြိုတင်ဟောပြောထားသော ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ဖိနှိပ်အုပ်စိုးမှု ၁၂၆၀ နှစ် စတင်ခဲ့သည်။ [ဒံယေလ ၇:၂၅; ဗျာဒိတ် ၁၃:၅-၇](https://m.egwwritings.org/en/book/1965.63075#63075)] ခရစ်ယာန်များသည် မိမိတို့၏ ဖြောင့်မတ်မှုကို စွန့်လွှတ်၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ အခမ်းအနားများနှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုကို လက်ခံရန်၊ သို့မဟုတ် ထောင်တွင်းအကျဉ်းခန်းများ၌ မိမိတို့ဘဝကို ကုန်ဆုံးစေရန်၊ သို့မဟုတ် ညှဉ်းပန်းစက်၊ မီးရှို့သတ်ခြင်း၊ သို့မဟုတ် ခေါင်းဖြတ်သူ၏ ပုဆိန်ဖြင့် သေဆုံးခံရန် ရွေးချယ်ရတော့သည်။ ထိုအခါ ယေရှု၏ “သင်တို့သည် မိဘ၊ ညီအစ်ကို၊ ဆွေမျိုး၊ မိတ်ဆွေတို့၏ သစ္စာဖောက်ခြင်းကို ခံရကြလိမ့်မည်။ သင်တို့ထဲမှ အချို့ကို သေစေကြလိမ့်မည်။ ငါ့နာမကြောင့် လူအပေါင်းတို့၏ မုန်းခြင်းကို ခံရကြလိမ့်မည်” ဟူသောစကားများ ပြည့်စုံလာခဲ့သည်။ [လုကာ ၂၁:၁၆၊ ၁၇] သစ္စာရှိသူများအပေါ် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုသည် ယခင်ကထက် ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ကျရောက်လာပြီး လောကကြီးသည် ကြီးမားသော စစ်မြေပြင်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ ခရစ်တော်၏အသင်းတော်သည် လျှို့ဝှက်၍ မထင်ရှားသောနေရာတွင် ခိုလှုံရာ ရှာဖွေခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ပရောဖက်က “မိန်းမသည် တောသို့ ထွက်ပြေး၍၊ ထိုအရပ်၌ သူ့ကို ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နေ့ပတ်လုံး ကျွေးမွေးစေရန် ဘုရားသခင်ပြင်ဆင်ထားသော နေရာရှိ၏” ဟု ဆိုသည်။ [ဗျာဒိတ် ၁၂:၁၆]

ရောမအသင်းတော် အာဏာရလာခြင်းသည် အမှောင်ခေတ်၏အစကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ၎င်း၏အာဏာ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ အမှောင်ထုလည်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းလာခဲ့သည်။ ယုံကြည်ခြင်းသည် စစ်မှန်သောအုတ်မြစ်ဖြစ်သော ခရစ်တော်ထံမှ ရောမမြို့၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းထံသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားခဲ့သည်။ အပြစ်များ၏ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ထာဝရကယ်တင်ခြင်းအတွက် ဘုရားသခင်၏သားတော်ကို ယုံကြည်ကိုးစားမည့်အစား လူတို့သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းထံသို့၊ ထိုသူက အာဏာလွှဲအပ်ထားသော ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် အထက်တန်းဘုန်းတော်ကြီးများထံသို့ လှည့်လာခဲ့ကြသည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် သူတို့၏ ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူဖြစ်ပြီး၊ သူ့မှတစ်ဆင့် မဟုတ်လျှင် မည်သူမျှ ဘုရားသခင်ထံ ချဉ်းကပ်၍ မရကြောင်း၊ ထို့အပြင် သူသည် သူတို့အတွက် ဘုရားသခင်၏နေရာတွင် ရပ်တည်နေသဖြင့် သူ၏အမိန့်များကို အပြည့်အဝ နာခံရမည်ဖြစ်ကြောင်း သွန်သင်ခံခဲ့ရသည်။ သူ၏တောင်းဆိုချက်များမှ သွေဖည်ခြင်းသည် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူများ၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် စိတ်ဝိညာဉ်များအပေါ် အပြင်းထန်ဆုံးသော ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ရန် လုံလောက်သောအကြောင်းပြချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုသို့ဖြင့် လူတို့၏စိတ်များသည် ဘုရားသခင်ထံမှ မှားယွင်းနိုင်သော၊ အပြစ်ရှိသော၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော လူတို့ထံသို့ လွှဲပြောင်းသွားခဲ့ပြီး၊ ထိုမျှမက သူတို့မှတစ်ဆင့် မိမိ၏အာဏာကို အသုံးချနေသော အမှောင်မင်းထံသို့ပင် လွှဲပြောင်းသွားခဲ့သည်။ အပြစ်ကို သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သည့် အဝတ်အစားဖြင့် ဖုံးကွယ်ခဲ့သည်။ သမ္မာကျမ်းစာများကို ဖိနှိပ်ထားပြီး လူသည် မိမိကိုယ်ကို အမြင့်ဆုံးအဖြစ် ယူဆလာသောအခါ လိမ်လည်မှု၊ လှည့်ဖြားမှုနှင့် အရှက်ကင်းမဲ့သော မတရားမှုများကိုသာ ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ရမည်။ လူတို့၏ပညတ်များနှင့် အစဉ်အလာများကို မြှင့်တင်လိုက်ခြင်းနှင့်အတူ ဘုရားသခင်၏ပညတ်တရားကို ဖယ်ရှားခြင်းမှ အစဉ်အမြဲဖြစ်ပေါ်လာသော ဖောက်ပြန်ပျက်စီးမှုသည် ထင်ရှားလာခဲ့သည်။

ထိုကာလများသည် ခရစ်တော်၏အသင်းတော်အတွက် အန္တရာယ်ကြီးသောနေ့ရက်များ ဖြစ်ခဲ့သည်။ သစ္စာရှိသော အလံကိုင်ဆောင်သူများမှာ အမှန်ပင် အလွန်နည်းပါးခဲ့သည်။ အမှန်တရားသည် သက်သေများမရှိဘဲ မကျန်ရစ်ခဲ့သော်လည်း အချိန်အချို့တွင် အမှားနှင့် အယူသီးမှုတို့သည် လုံးဝအောင်မြင်၍ စစ်မှန်သောဘာသာတရားကို မြေကြီးပေါ်မှ ဖယ်ရှားတော့မည်ဟု ထင်ရသည်။ ဧဝံဂေလိတရားသည် မျက်ကွယ်ပြုခံခဲ့ရသော်လည်း ဘာသာရေးပုံစံများမှာ တိုးပွားလာပြီး လူတို့သည် တင်းကျပ်သော တောင်းဆိုမှုများဖြင့် ဝန်ပိလာခဲ့ကြသည်။

သူတို့သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ကြားဝင်ဖျန်ဖြေသူအဖြစ် မျှော်ကြည့်ရန်သာမက မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ပြုလုပ်သောအမှုများကို အားကိုး၍ အပြစ်အတွက် အပြစ်ဖြေရှင်းရန်လည်း သွန်သင်ခံခဲ့ရသည်။ ခရီးရှည် ဘုရားဖူးခြင်းများ၊ အပြစ်ဒဏ်ခံခြင်းအမှုများ၊ ဓာတ်တော်များကို ကိုးကွယ်ခြင်း၊ အသင်းတော်များ၊ သန့်ရှင်းရာနေရာများနှင့် ယဇ်ပလ္လင်များ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ အသင်းတော်သို့ ငွေအမြောက်အမြား ပေးဆောင်ခြင်းတို့နှင့် ထိုကဲ့သို့သော အခြားလုပ်ရပ်များစွာကို ဘုရားသခင်၏အမျက်တော်ကို ဖြေဖျောက်ရန် သို့မဟုတ် ကိုယ်တော်၏မျက်နှာသာကို ရရှိရန် အမိန့်ပေးခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူတို့ကဲ့သို့ အသေးအဖွဲအရာများကြောင့် အမျက်ထွက်ပြီး လက်ဆောင်များ သို့မဟုတ် အပြစ်ဒဏ်ခံခြင်းအမှုများဖြင့် ငြိမ်သက်စေနိုင်သကဲ့သို့ ပြုမူခဲ့ကြသည်။

ရောမအသင်းတော်၏ ခေါင်းဆောင်များအကြားတွင်ပင် ဒုစရိုက်များ ထွန်းကားနေသော်လည်း ၎င်း၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးပွားလာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အဋ္ဌမရာစုအဆုံးပိုင်းခန့်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒီတို့က အသင်းတော်၏ ပထမခေတ်များ၌ ရောမမြို့၏ ဘိရှော့များသည် ယခုသူတို့ယူဆနေသော အလားတူ ဝိညာဉ်ရေးရာအာဏာကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ဤအဆိုကို အာဏာရှိသကဲ့သို့ ထင်မြင်စေရန် နည်းလမ်းတစ်ခု လိုအပ်ခဲ့ပြီး မုသား၏ဖခင်က ထိုနည်းလမ်းကို အလွယ်တကူ ပေးခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းစာများကို သံဃာများက အတုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ ယခင်က မည်သူမျှမကြားဖူးသော ကောင်စီအမိန့်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိသကဲ့သို့ ပြုလုပ်ကာ အစောဆုံးကာလများမှစ၍ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အမြင့်ဆုံးအာဏာကို ထူထောင်ပေးခဲ့သည်။ အမှန်တရားကို ငြင်းပယ်ခဲ့သော အသင်းတော်တစ်ရပ်သည် ဤလှည့်ဖြားမှုများကို လောဘတကြီး လက်ခံခဲ့သည်။

စစ်မှန်သောအုတ်မြစ်ပေါ်တွင် တည်ဆောက်နေသော သစ္စာရှိသော ဆောက်လုပ်သူအနည်းငယ်သည် မှားယွင်းသောအယူဝါဒများ၏ အပျက်အစီးများက အလုပ်ကို ပိတ်ဆို့ထားသဖြင့် စိတ်ရှုပ်ထွေး၍ အတားအဆီးဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ နေဟမိခေတ်က ယေရုရှလင်မြို့ရိုးပေါ်တွင် ဆောက်လုပ်သူများကဲ့သို့ အချို့က “ဝန်ထမ်းသူတို့၏ အင်အားသည် ယုတ်လျော့၍၊ အပျက်အစီးများလည်း များသောကြောင့် ငါတို့သည် မတတ်နိုင်ဘဲ ဆောက်လုပ်ကြရသည်” ဟု ဆိုရန် အသင့်ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ [နေဟမိ ၄:၁၀] နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု၊ လိမ်လည်မှု၊ မတရားမှုနှင့် သူတို့၏တိုးတက်မှုကို တားဆီးရန် စာတန်ကြံစည်နိုင်သမျှ အခြားအတားအဆီးတိုင်းကို အမြဲတစေ တိုက်ခိုက်နေရ၍ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာသဖြင့် သစ္စာရှိသော ဆောက်လုပ်သူအချို့သည် စိတ်ဓာတ်ကျခဲ့ကြသည်။ မိမိတို့၏ပစ္စည်းဥစ္စာနှင့် အသက်ဘေးကင်းရေးအတွက် ငြိမ်းချမ်းမှုနှင့် လုံခြုံမှုရရန် စစ်မှန်သောအုတ်မြစ်မှ လွှဲဖယ်သွားကြသည်။ အခြားသူများမှာမူ ရန်သူတို့၏ ဆန့်ကျင်မှုကြောင့် မတုန်မလှုပ်ဘဲ “သူတို့ကို မကြောက်ကြနှင့်။ ကြီးမြတ်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ထာဝရဘုရားကို အောက်မေ့ကြလော့” ဟု ရဲရင့်စွာ ကြေညာခဲ့ကြသည်။ [နေဟမိ ၄:၁၄] ထို့နောက် လူတိုင်းသည် မိမိဘေး၌ ဓားကို ခါး၌စည်းထားလျက် အလုပ်ကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။

အမှန်တရားအပေါ် မုန်းတီးမှုနှင့် ဆန့်ကျင်မှု၏ တူညီသောစိတ်ဓာတ်သည် ခေတ်တိုင်းတွင် ဘုရားသခင်၏ရန်သူများကို လှုံ့ဆော်ခဲ့ပြီး၊ သူ၏အစေခံများထံမှလည်း တူညီသော နိုးကြားမှုနှင့် သစ္စာရှိမှုတို့ကို လိုအပ်ခဲ့သည်။ ပထမတပည့်တော်များထံ ခရစ်တော်မိန့်တော်မူသောစကားသည် အချိန်ကုန်ဆုံးသည်အထိ သူ၏နောက်လိုက်များနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ “ငါသည် သင်တို့အား ဆိုသည်ကား၊ လူအပေါင်းတို့အား ဆိုသည်၊ နိုးနိုးကြားကြားနေကြလော့။” [မာကု ၁၃:၃၇]

အမှောင်ထုသည် ပိုမိုထူထပ်လာသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်မှုသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ရုပ်တုများရှေ့တွင် ဖယောင်းတိုင်များ မီးထွန်းကြပြီး ၎င်းတို့ထံ ဆုတောင်းကြသည်။ အလွန်အဓိပ္ပာယ်မဲ့ပြီး အယူသီးသော ဓလေ့ထုံးစံများ လွှမ်းမိုးလာခဲ့သည်။ လူတို့၏စိတ်များကို အယူသီးမှုက အလွန်အမင်း ထိန်းချုပ်ထားသဖြင့် ဆင်ခြင်တုံတရားကိုယ်တိုင်ပင် ၎င်း၏အုပ်စိုးမှုကို ဆုံးရှုံးသွားသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်များနှင့် ဘိရှော့များကိုယ်တိုင် အပျော်အပါးလိုက်စားသူများ၊ ကာမဂုဏ်လိုက်စားသူများနှင့် အကျင့်ပျက်သူများ ဖြစ်နေကြသဖြင့် သူတို့ထံမှ လမ်းညွှန်မှုကို ရှာဖွေသူများသည်လည်း မသိနားမလည်မှုနှင့် ဒုစရိုက်ထဲသို့ နစ်မြုပ်နေကြမည်မှာသာ မျှော်လင့်စရာဖြစ်သည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ အာဏာယူဆချက်တွင် နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ကို တစ်ဆယ့်တစ်ရာစုတွင် ရောမအသင်းတော်၏ ပြည့်စုံမှုကို Pope Gregory VII က ကြေညာသောအခါ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ သူတင်ပြခဲ့သော အဆိုများအနက် အသင်းတော်သည် သမ္မာကျမ်းစာနှင့်အညီ မည်သည့်အခါမျှ မမှားခဲ့သလို နောင်တွင်လည်း မမှားနိုင်ဟု ကြေညာသည့်အချက်တစ်ခု ပါဝင်သည်။ သို့သော် ထိုအဆိုကို ထောက်ခံသော ကျမ်းစာအထောက်အထားများ မပါဝင်ခဲ့ပါ။ ထို့နောက် မာနကြီးသော ပုပ်ရဟန်းမင်းသည် ဧကရာဇ်များကို နန်းချနိုင်သည့်အာဏာကို မိမိပိုင်ဆိုင်သည်ဟု အဆိုပြုခဲ့ပြီး၊ မိမိချမှတ်သော စီရင်ချက်ကို မည်သူမျှ ပြန်လည်ပြင်ဆင်နိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်း၊ အခြားသူအားလုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရန်မှာ မိမိ၏အခွင့်အရေးဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။

ဤအမှားမရှိဟုဆိုသော အာဏာပိုင်၏ အာဏာရှင်ဆန်သော သဘောသဘာဝကို ဂျာမန်ဘုရင် Henry IV အပေါ် သူပြုမူခဲ့ပုံက ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အာဏာကို လျစ်လျူရှုရန် ရဲတင်းခဲ့သောကြောင့် ထိုဘုရင်ကို အသင်းတော်မှ ဖယ်ရှားပြီး နန်းချခံရသူအဖြစ် ကြေညာခဲ့သည်။ ရောမနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးပြန်လည်ရရှိရန် Henry သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းရှေ့တွင် မိမိကိုယ်ကို နှိမ့်ချနိုင်ရန် ဆောင်းရာသီအလယ်၌ အဲလ်ပ်စ်တောင်တန်းကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့သည်။ Gregory ခိုလှုံနေသော ရဲတိုက်သို့ ရောက်ရှိသောအခါ သူ့ကို အစောင့်များမပါဘဲ အပြင်ဘက်ဝင်းအတွင်းသို့ ခေါ်ဆောင်သွားပြီး ထိုနေရာ၌ ဆောင်းရာသီ၏ အလွန်အေးသောဒဏ်ကို ခံရလျက် ဦးခေါင်းမဖုံးဘဲ၊ ခြေဗလာဖြင့်၊ စုတ်ပြတ်သောအဝတ်အစားကို ဝတ်ဆင်ကာ ပုပ်ရဟန်းမင်းက မိမိထံဝင်ခွင့်ပေးရန် စောင့်ဆိုင်းခဲ့ရသည်။ သုံးရက်တိုင် အစာရှောင်၍ အပြစ်ဝန်ခံပြီးနောက်မှသာ ပုပ်ရဟန်းမင်းက သူ့အား ခွင့်လွှတ်ရန် သဘောတူခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင်ပင် ဧကရာဇ်သည် ဘုရင်၏ အာဏာအမှတ်အသားများကို ပြန်လည်ဝတ်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် မင်းအာဏာကို ပြန်လည်အသုံးပြုခြင်းမပြုမီ ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ခွင့်ပြုချက်ကို စောင့်ရမည်ဟူသော အခြေအနေဖြင့်သာ ခွင့်လွှတ်ခဲ့သည်။ Gregory သည် မိမိအောင်မြင်မှုကြောင့် ဝမ်းမြောက်မာန်တက်၍ “ဘုရင်တို့၏ မာနကို ဖြိုချရန်” မှာ မိမိ၏တာဝန်ဖြစ်သည်ဟု ဝင့်ကြွားခဲ့သည်။

ဤမာနကြီး၍ အာဏာရှင်ဆန်သော ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ မောက်မာမှုနှင့် မိမိကိုယ်ကို ဝင်ခွင့်ပြုရန် နှလုံးတံခါးရှေ့၌ တောင်းပန်နေသော၊ ဝင်ရောက်၍ ခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ယူဆောင်ပေးလိုသော ခရစ်တော်၏ နူးညံ့သိမ်မွေ့မှုနှင့် မည်မျှထူးခြားစွာ ကွာခြားလှသနည်း။ ခရစ်တော်သည်လည်း တပည့်တော်များအား “သင်တို့တွင် အကြီးအကဲဖြစ်လိုသောသူသည် သင်တို့၏အစေခံ ဖြစ်ရမည်” ဟု သွန်သင်ခဲ့သည်။ [မဿဲ ၂၀:၂၇]

ရာစုနှစ်များ တိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ရောမမှ ထုတ်ဖော်သည့် အယူဝါဒများထဲတွင် အမှားများသည် အစဉ်မပြတ် တိုးပွားလာခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ် မတည်ထောင်မီကပင် အယူမှားဒဿနပညာရှင်များ၏ သွန်သင်ချက်များကို အာရုံစိုက်လာပြီး အသင်းတော်အပေါ် သြဇာသက်ရောက်ခဲ့သည်။ ပြောင်းလဲယုံကြည်လာသည်ဟု ဝန်ခံသူများစွာသည် မိမိတို့၏ အယူမှားဒဿန၏ သဘောတရားများကို ဆက်လက်စွဲကိုင်ထားကြပြီး မိမိတို့ကိုယ်တိုင် ဆက်လက်လေ့လာရုံသာမက အယူမှားသူများအကြား မိမိတို့၏သြဇာကို တိုးချဲ့ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အခြားသူများကိုပါ ထိုအရာကို လေ့လာရန် တိုက်တွန်းခဲ့ကြသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ခရစ်ယာန်ယုံကြည်ခြင်းအတွင်း ပြင်းထန်သောအမှားများ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ထိုအထဲတွင် ထင်ရှားသောတစ်ခုမှာ လူသည် သဘာဝအလျောက် မသေနိုင်ခြင်းနှင့် သေဆုံးချိန်၌ အသိစိတ်ရှိနေခြင်းဟူသော ယုံကြည်ချက်ဖြစ်သည်။ ဤအယူဝါဒသည် ရောမက သူတော်စင်များကို ခေါ်ယူဆုတောင်းခြင်းနှင့် အပျိုစင် Mary ကို ကြည်ညိုကိုးကွယ်ခြင်းတို့ကို တည်ဆောက်ခဲ့သည့် အုတ်မြစ်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုမှတစ်ဖန် နောက်ဆုံးတွင် နောင်တမရသူများသည် ထာဝရညှဉ်းဆဲခံရမည်ဟူသော အယူမှားမှုလည်း ပေါ်ပေါက်လာပြီး အစောပိုင်းကတည်းက ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ ယုံကြည်ခြင်းထဲသို့ ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းခဲ့သည်။

ထို့နောက် အယူမှားဝါဒ၏ နောက်ထပ်တီထွင်မှုတစ်ရပ်ကို မိတ်ဆက်ရန် လမ်းခင်းပြီးဖြစ်သည်။ ရောမက ထိုအရာကို ငရဲကြီးဟု အမည်ပေးခဲ့ပြီး ယုံလွယ်၍ အယူသီးသော လူအုပ်ကြီးများကို ကြောက်ရွံ့စေရန် အသုံးပြုခဲ့သည်။ ဤအယူမှားမှုအရ ထာဝရပျက်စီးခြင်းနှင့် မထိုက်တန်သေးသော ဝိညာဉ်များသည် မိမိတို့၏အပြစ်များအတွက် အပြစ်ဒဏ်ခံရမည့် ညှဉ်းဆဲရာနေရာတစ်ခု ရှိသည်ဟု အခိုင်အမာဆိုသည်။ ထိုနေရာမှ အညစ်အကြေးများမှ လွတ်မြောက်သောအခါ ကောင်းကင်နိုင်ငံသို့ ဝင်ခွင့်ရကြသည်ဟု ဆိုသည်။

ရောမသည် မိမိ၏နောက်လိုက်များ၏ ကြောက်ရွံ့မှုများနှင့် ဒုစရိုက်များမှ အကျိုးအမြတ်ရရှိနိုင်ရန် နောက်ထပ်တီထွင်မှုတစ်ရပ် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ထိုအရာကို အပြစ်လွှတ်ခွင့်လက်မှတ်များ၏ အယူဝါဒက ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ အတိတ်၊ ပစ္စုပ္ပန်နှင့် အနာဂတ်အပြစ်များအားလုံးအတွက် အပြည့်အဝခွင့်လွှတ်ခြင်းနှင့် ရရှိထားသည့် နာကျင်မှုများနှင့် ပြစ်ဒဏ်များအားလုံးမှ လွတ်မြောက်ခြင်းကို ပုပ်ရဟန်းမင်း၏ လောကီအုပ်စိုးမှုကို တိုးချဲ့ရန်၊ သူ၏ရန်သူများကို အပြစ်ပေးရန် သို့မဟုတ် သူ၏ဝိညာဉ်ရေးရာ အမြင့်ဆုံးအာဏာကို ငြင်းပယ်ရဲသူများကို အမြစ်ဖြတ်ရန် သူ၏စစ်ပွဲများတွင် ပါဝင်သူအားလုံးအား ကတိပေးခဲ့သည်။ လူတို့ကိုလည်း အသင်းတော်သို့ ငွေပေးဆောင်ခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့ကိုယ်ကို အပြစ်မှ လွတ်မြောက်စေနိုင်သကဲ့သို့ ညှဉ်းဆဲနေသော မီးတောက်များအတွင်း ချုပ်နှောင်ထားသည့် သေဆုံးသွားသော မိတ်ဆွေများ၏ ဝိညာဉ်များကိုလည်း လွတ်မြောက်စေနိုင်ကြောင်း သွန်သင်ခဲ့သည်။ ထိုသို့သောနည်းလမ်းများဖြင့် ရောမသည် မိမိ၏ဘဏ္ဍာတိုက်များကို ဖြည့်တင်းပြီး ဦးခေါင်းချရန်နေရာပင် မရှိခဲ့သောသူ၏ အမည်ခံကိုယ်စားလှယ်များ၏ ခမ်းနားထည်ဝါမှု၊ ဇိမ်ခံမှုနှင့် ဒုစရိုက်များကို ထောက်ပံ့ခဲ့သည်။

သမ္မာကျမ်းစာပါ သခင်၏စားပွဲတော်အမိန့်ကို ရုပ်တုကိုးကွယ်သော ပူဇော်သကာအဖြစ် ပြောင်းလဲအစားထိုးခဲ့သည်။ ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒီ ယဇ်ပုရောဟိတ်များသည် အဓိပ္ပာယ်မဲ့သော အခမ်းအနားများဖြင့် ရိုးရှင်းသောမုန့်နှင့် စပျစ်ရည်ကို ခရစ်တော်၏ တကယ့်ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အသွေးတော်အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်သည်ဟု ဟန်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်ကို စော်ကားသည့် အရှက်မဲ့ရဲတင်းမှုဖြင့် “မိမိတို့၏ ဖန်ဆင်းရှင်ကို ဖန်ဆင်းနိုင်သည်” ဟူသောအာဏာကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း အဆိုပြုခဲ့ကြသည်။ ခရစ်ယာန်အားလုံးသည် ဤကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ကောင်းကင်ကို စော်ကားသော အယူမှားမှုအပေါ် မိမိတို့၏ယုံကြည်ခြင်းကို သေဒဏ်ပေးမည်ဟူသော ခြိမ်းခြောက်မှုအောက်တွင် ဝန်ခံရမည်ဖြစ်သည်။ ငြင်းပယ်သူများကို မီးထဲသို့ ပစ်ချခဲ့ကြသည်။

ဆယ့်သုံးရာစုတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော အာဏာပစ္စည်းများထဲမှ အဆိုးရွားဆုံးဖြစ်သော စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးတရားရုံးကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ အမှောင်မင်းသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအဆင့်ဆင့်၏ ခေါင်းဆောင်များနှင့်အတူ အလုပ်လုပ်ခဲ့သည်။ သူတို့၏ လျှို့ဝှက်ကောင်စီများ၌ စာတန်နှင့် သူ၏ကောင်းကင်တမန်များက ဦးစီးနေကြပြီး၊ မမြင်ရသောအနေဖြင့် အလယ်၌ ဘုရားသခင်၏ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါး ရပ်နေကာ သူတို့၏မတရားသော အမိန့်များကို ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ မှတ်တမ်းတင်ပြီး လူသားတို့၏မျက်စိရှေ့တွင်ပင် ပေါ်လာရန် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ရပ်များ၏ သမိုင်းကို ရေးသားနေခဲ့သည်။ “ဗာဗုလုန်မြို့ကြီး” သည် “သူတော်စင်တို့၏ အသွေးဖြင့် မူးယစ်နေ၏။” ထောင်ပေါင်းများစွာသော အာဇာနည်တို့၏ စုတ်ပြတ်ပျက်စီးနေသော ကိုယ်ခန္ဓာများသည် ထိုဖောက်ပြန်သောအာဏာအပေါ် လက်စားချေရန် ဘုရားသခင်ထံ အော်ဟစ်တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒသည် လောက၏ အာဏာရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဘုရင်များနှင့် ဧကရာဇ်များသည် ရောမပုပ်ရဟန်းမင်း၏ အမိန့်များရှေ့တွင် ဦးညွှတ်ခဲ့ကြသည်။ လူတို့၏ ဤဘဝနှင့် ထာဝရဘဝအတွက် ကံကြမ္မာများသည် သူ၏ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိနေသကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းရာနှင့်ချီ၍ ရောမ၏အယူဝါဒများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်နှင့် အပြည့်အဝ လက်ခံခဲ့ကြပြီး၊ ၎င်း၏ထုံးတမ်းများကို ရိုသေစွာ ကျင့်သုံးခဲ့ကြကာ ၎င်း၏ပွဲနေ့များကို ယေဘုယျအားဖြင့် စောင့်ထိန်းခဲ့ကြသည်။ ၎င်း၏ဓမ္မဆရာများကို ဂုဏ်ပြု၍ ရက်ရောစွာ ထောက်ပံ့ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်နောက်ပိုင်းတွင် ရောမအသင်းတော်သည် ထိုမျှကြီးမားသော ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ခမ်းနားထည်ဝါမှုနှင့် အာဏာကို မည်သည့်အခါမျှ မရရှိတော့ပါ။

ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ နေ့ခင်းမွန်းတည့်အချိန်သည် လောက၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ သန်းခေါင်ယံအချိန် ဖြစ်ခဲ့သည်။ သန့်ရှင်းသောကျမ်းစာများကို လူတို့သာမက ယဇ်ပုရောဟိတ်များပင် အလွန်မသိကြတော့ပါ။ ရှေးခေတ်ဖာရိရှဲများကဲ့သို့ ပုပ်ရဟန်းမင်းဝါဒီ ခေါင်းဆောင်များသည် မိမိတို့၏အပြစ်များကို ဖော်ထုတ်မည့်အလင်းကို မုန်းတီးခဲ့ကြသည်။ ဖြောင့်မတ်ခြင်း၏ စံနှုန်းဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ပညတ်တရားကို ဖယ်ရှားထားသဖြင့် အကန့်အသတ်မရှိ အာဏာကို အသုံးချပြီး အထိန်းအချုပ်မရှိ ဒုစရိုက်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ကြသည်။ လိမ်လည်မှု၊ လောဘနှင့် အကျင့်ပျက်ခြစားမှုတို့ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ စည်းစိမ် သို့မဟုတ် ရာထူးရရှိနိုင်သည့် မည်သည့်ရာဇဝတ်မှုကိုမဆို လူတို့ မရှောင်ကြဉ်တော့ပါ။ ပုပ်ရဟန်းမင်းများနှင့် အထက်တန်းဘုန်းတော်ကြီးများ၏ နန်းတော်များသည် အလွန်အမင်း အကျင့်ပျက်ခြစားမှုများ ဖြစ်ပွားရာနေရာများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အုပ်စိုးနေသော ပုပ်ရဟန်းမင်းအချို့သည် အလွန်ရွံရှာဖွယ်ကောင်းသော ရာဇဝတ်မှုများကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြသဖြင့် လောကီအုပ်စိုးသူများက ထိုအသင်းတော်အကြီးအကဲများကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် သည်းခံထားရန် အလွန်ညစ်ညမ်းသော ဘီလူးများအဖြစ် သတ်မှတ်ကာ နန်းချရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသည်။ ရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် ပညာရေး၊ အနုပညာ သို့မဟုတ် ယဉ်ကျေးမှုတွင် တိုးတက်မှုမရှိခဲ့ပါ။ ခရစ်ယာန်လောကအပေါ် ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ဉာဏ်ရည်ဆိုင်ရာ သေငြိမ်ခြင်းတစ်ရပ် ကျရောက်ခဲ့သည်။

ရောမအာဏာအောက်ရှိ လောက၏အခြေအနေ၌ ပရောဖက် Hosea ၏ စကားများ အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်း၍ ထင်ရှားစွာ ပြည့်စုံလာခြင်းကို တွေ့ရသည်။ “ငါ၏လူတို့သည် အသိပညာမရှိသောကြောင့် ပျက်စီးကြ၏။ သင်သည် အသိပညာကို ငြင်းပယ်သောကြောင့် ငါသည်လည်း သင့်ကို ငြင်းပယ်မည်။” “သင်သည် သင်၏ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကို မေ့လျော့သောကြောင့် ငါသည်လည်း သင်၏သားသမီးများကို မေ့လျော့မည်။” “ပြည်၌ သစ္စာမရှိ၊ ကရုဏာမရှိ၊ ဘုရားသခင်ကို သိကျွမ်းခြင်းမရှိ။ ကျိန်ဆိုခြင်း၊ မုသားပြောခြင်း၊ သတ်ခြင်း၊ ခိုးခြင်း၊ သူ့မယားကို ပြစ်မှားခြင်းတို့ကို ပြု၍ စည်းကမ်းမဲ့စွာ ဖောက်ထွက်ကြ၏။ အသွေးသည် အသွေးနှင့် ထိစပ်လျက်ရှိ၏။” [ဟောရှေ ၄:၆၊ ၁၊ ၂] ထိုအရာများသည် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဖယ်ရှားပစ်ခြင်း၏ ရလဒ်များဖြစ်သည်။