ယောရှု - နိဒါန်း

 

ယောရှု

နိဒါန်း

အမည်နှင့် စာရေးသူ။ ဂျူးတို့၏ ကျမ်းဂန်အစီအစဉ်တွင် ယောရှုကျမ်းသည် “ပရောဖက်များ” ဟုခေါ်သော အပိုင်း၏ ပထမဆုံးကျမ်းဖြစ်သည်။ ဤကျမ်း၏အမည်မှာ ပုဂ္ဂိုလ်အမည်ဖြစ်ပြီး “ယဟောရှုအာ” ဟူသောအမည်ဖြစ်ကာ “ယဟောဝါသည် ကယ်တင်တော်မူသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ ယောရှု၏မူလအမည်မှာ “ဟောရှေအာ” ဖြစ်ပြီး “ကယ်တင်ခြင်း” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသည်။ သို့သော် မောရှေသည် ဘုရားသခင်၏အမည် ယဟောဝါ၏ အတိုကောက်ပုံစံကို ရှေ့တွင်ထည့်ပေးခြင်းအားဖြင့် သူ၏အမည်ကို ပြောင်းလဲခဲ့သည် (တောလည်ရာ ၁၃:၁၆)။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာရှိ “Joshua” ဟူသောအမည်သည် ဟေဗြဲဘာသာရှိ “Yehoshua” ကို အတိုချုံးထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ “Jesus” ဟူသောအမည်သည် ဂရိဘာသာရှိ ထိုအမည်၏ပုံစံမှ ဆင်းသက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် Yehoshua၊ Joshua နှင့် Jesus ဟူသောအမည်များသည် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ အမည်နှင့် လုပ်ဆောင်မှုနှစ်ရပ်စလုံးအားဖြင့် ယောရှုသည် “ထာဝရဘုရား၏တပ်တော်မှူး” (ယောရှု ၅:၁၃–၁၅) ဖြစ်တော်မူသော ယေရှုခရစ်၏ ပုံဆောင်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။

ကျမ်းအတွင်းရှိ အထောက်အထားများအရ ဤကျမ်းကို သိမ်းပိုက်ခြင်းပြီးဆုံးပြီး မကြာမီတွင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ ဥပမာအချို့ကို ဖော်ပြနိုင်သည်။ ပထမအချက်မှာ ရာခပ်သည် စာရေးသူ၏ခေတ်တွင်ပင် အစ္စရေးပြည်၌ အသက်ရှင်နေဆဲဖြစ်သည်ဟု (“ယနေ့တိုင်အောင်”၊ ၆:၂၅) ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအချက်က ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော မျိုးဆက်၏ အသက်ရှင်နေစဉ်ကာလအတွင်း ဤကျမ်းကို ရေးသားခဲ့ကြောင်း အရိပ်အမြွက်ပြသည် (တရားသူကြီး ၂:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဒုတိယအချက်မှာ စာရေးသူသည် သိမ်းပိုက်ခြင်းဖြစ်စဉ်ကို ကိုယ်တိုင်မျက်မြင်တွေ့သူဖြစ်ပုံရသည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် ပထမပုဂ္ဂိုလ်နာမ်စားကို အသုံးပြုထားရုံသာမက (ယောရှု ၅:၆) ကျမ်းတစ်လျှောက်တွင် ပထဝီဝင်နှင့် မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ဆိုင်ရာ အသေးစိတ်အချက်အလက်များစွာကိုလည်း ဖော်ပြထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ တတိယအချက်မှာ ယေရုရှလင်မြို့ (၁၅:၆၃) နှင့် ဂေဇာမြို့ (၁၆:၁၀) တို့တွင် ယေဗုသိလူများနှင့် ခါနနိလူများ အသီးသီးနေထိုင်နေကြောင်း ဖော်ပြထားခြင်း၊ ထို့အပြင် တိုင်ရုမြို့ထက် ဇိဒုန်မြို့ကို ပိုမိုထင်ရှားစွာ ဖော်ပြထားခြင်း (၁၁:၈; ၁၃:၄; ၁၉:၂၈) တို့က ဤကျမ်းကို ဒါဝိဒ်နှင့် ရှောလမုန်တို့၏ အုပ်စိုးချိန်မတိုင်မီ အချိန်ကာလတွင် ရေးသားခဲ့ကြောင်း အဓိပ္ပာယ်ရသည် (၂ ရှမွေလ ၅:၆–၁၁; ၁ ရာဇဝင် ၇:၁၃; ၉:၁၆ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ကျမ်းစာအရ ယောရှုသည် စာရေးတတ်သူဖြစ်သည် (ယောရှု ၈:၃၂; ၂၄:၂၆)။ ထို့အပြင် သူသည် မောရှေသည် ပင်တေတုတ်ကျမ်းတွင် အဓိကလူသားဇာတ်ကောင်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဤကျမ်းတွင်လည်း အဓိကလူသားဇာတ်ကောင်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ယောရှုသည် မိမိအမည်ဖြင့် ခေါ်တွင်သော ဤကျမ်းကို ရေးသားသူဖြစ်နိုင်ချေများသည်။ သို့သော် သူ၏သေဆုံးမှုမှတ်တမ်းနှင့် ဧလာဇာ၏ သေဆုံးမှုမှတ်တမ်း (၂၄:၂၉–၃၃) တို့ကို အခြားသော မှုတ်သွင်းခံရသူတစ်ဦး သို့မဟုတ် အများက ထပ်မံဖြည့်စွက်ခဲ့ရမည်။ အတွင်းပိုင်းအထောက်အထားများသည် ယောရှုက အခန်း ၁:၁ မှ ၂၄:၂၈ အထိ ရေးသားခဲ့ပြီး၊ ဧလာဇာနှင့် ဖိနဟတ်တို့က ၂၄:၂၉–၃၂ နှင့် ၂၄:၃၃ တို့ကို အသီးသီး ဖြည့်စွက်ခဲ့ကြသည်ဟူသော ဂျူးတို့၏ ရိုးရာအစဉ်အလာများနှင့် ကိုက်ညီသည်။ သို့ရာတွင် နောက်ပိုင်းမျိုးဆက်များအတွက် စာသားကို ပိုမိုရှင်းလင်းစေရန် နောက်ပိုင်းစာရေးသူများက ပြုပြင်ထည့်သွင်းထားသော အချက်အချို့လည်း ရှိသည် (၁၁:၂၁; ၁၅:၁၃–၁၅; ၁၉:၄၇ ကိုကြည့်ပါ)။ ယာရှာကျမ်းကို ရည်ညွှန်းထားခြင်း (၁၀:၁၃; ၂ ရှမွေလ ၁:၁၈) သည်လည်း ထိုကဲ့သို့သော နောက်ပိုင်းစာရေးသူ၏ ထည့်သွင်းချက်တစ်ခု ဖြစ်နိုင်သည်။ သို့သော် ထိုကဲ့သို့သော ထည့်သွင်းချက်များသည် ဤကျမ်း၏ မှုတ်သွင်းခံရမှုနှင့် စစ်မှန်မှုကို မထိခိုက်စေပါ။

ရက်စွဲ။ ယောရှုကျမ်း၏ ရက်စွဲသတ်မှတ်မှုသည် အဓိကအားဖြင့် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း၏ ရက်စွဲသတ်မှတ်မှုအပေါ် မူတည်သည်။ အကြောင်းမှာ ဤကျမ်းသည် ကမ္ဘာဦးကျမ်းမှ တရားဟောရာကျမ်းအထိ ကျမ်းများ၏ တိုက်ရိုက်ဆက်လက်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ကျမ်းစာက အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းသည် ခရစ်မပေါ်မီ ဆယ့်ငါးရာစုတွင် ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထောက်ခံသည် (တရားသူကြီး ၂:၁၀; ၁ ရာဇဝင် ၆:၁; ထွက်မြောက်ရာကျမ်း၏ နိဒါန်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် ကတိထားရာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းသည် ခရစ်မပေါ်မီ ၁၄၀၇ ခုနှစ်ခန့်တွင် စတင်ခဲ့ရမည်။ ကာလက်သည် ယောရှုနှင့်အတူ သူလျှိုအဖြစ် ရေတွက်ခံရသောအခါ အသက်လေးဆယ်ရှိခဲ့သည် (ယောရှု ၁၄:၇; တောလည်ရာ ၁၃:၆၊ ၈)။ သိမ်းပိုက်ခြင်းအဆုံးတွင် ကာလက်သည် အသက်ရှစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ရှိခဲ့သည် (ယောရှု ၁၄:၁၀)။ ထိုအချိန်အထိ ကာဒေရှ်ဗာနာမှ ဇေရက်ချောင်းကို ဖြတ်ကူးချိန်အကြား အနည်းဆုံး သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ် ကုန်လွန်ခဲ့သည် (တရားဟောရာ ၂:၁၄; တောလည်ရာ ၁၀:၁၁–၁၂; ၃၃:၃၈ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ထို့ကြောင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းသည် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ခုနစ်နှစ်ကြာမြင့်ခဲ့ရမည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ခရစ်မပေါ်မီ ၁၄၀၇ ခုနှစ်ခန့်မှ ၁၄၀၀ ခုနှစ်ခန့်အထိ ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ယောရှုသည် ဆယ်စုနှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် သေဆုံးခဲ့သည် (ယောရှု ၂၃:၁၊ ၁၄; ၂၄:၂၉)။ အထက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ယောရှုကျမ်း၏ အများစုကို ယောရှုမသေမီ သူကိုယ်တိုင် ရေးသားခဲ့သည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤရေးသားမှုသည် ၂၄:၂၉–၃၃ အပါအဝင် ခရစ်မပေါ်မီ ဆယ့်ငါးရာစုနှောင်းပိုင်းမှ ဆယ့်လေးရာစုအစောပိုင်းအတွင်း ဖြစ်ခဲ့သည်။

နောက်ခံအကြောင်းအရာများ။ ကမ္ဘာဦးကျမ်းမှ တရားဟောရာကျမ်းအထိသည် ယောရှုကျမ်း၏ နောက်ခံအကြောင်းအရာကို ပေးထားသည် (၁:၁–၉; ၂၁:၄၃–၄၅)။ ကမ္ဘာဦး ၁၂:၁–၃ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသော အာဗြဟံ၏ ခေါ်ခြင်းသည် ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းနှင့် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာရရှိခြင်း၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ မျှော်လင့်ချက်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ဤအခန်းငယ်များသည် အာဗြဟံနှင့် ဘုရားသခင်ပြုသော ပဋိညာဉ်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည် (ကမ္ဘာဦး ၁၅:၇–၂၁; ၁၇:၁–၂၂)။ အာဗြဟံအား သူနှင့် သူ၏အမျိုးအနွယ်အားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် ကမ္ဘာမြေရှိ လူမျိုးအားလုံးထံသို့ ကယ်တင်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ရာစုနှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် သူ၏အမျိုးအနွယ်များ အမွေခံရမည့်ပြည်ကိုလည်း ကတိပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုကတိတွင် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်၍ ကတိထားရာပြည်သို့ ရောက်ရှိမည့် ကတိလည်း ပါဝင်သည်။ ဘုရားသခင်သည် အစ္စရေးလူမျိုးကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ကယ်တင်ခဲ့ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ အာဗြဟံအား ကတိပြုထားသည့်အတိုင်း မိမိ၏လူမျိုးကို ကတိထားရာပြည်သို့ နေရာချထားရန် ဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၆:၂–၆)။ ထို့ကြောင့် ပြည်တော်၏ကတိသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ချိန်တွင် အစ္စရေးတို့၏ ချက်ချင်းမျှော်လင့်ချက် ဖြစ်ခဲ့သည် (၁:၁၁; ၁၃:၅–၁၁; ဝတ်ပြုရာ ၂၅:၃၈; တောလည်ရာ ၁၄:၈; တရားဟောရာ ၁:၈၊ ၂၁)။ ဤကတိတော်၏ အကောင်အထည်ဖော်မှုသည် ယောရှုကျမ်း၏ အာရုံစိုက်ရာဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် မောရှေအားဖြင့် အစ္စရေးကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်တော်မူခဲ့သကဲ့သို့ ယောရှုအားဖြင့် အစ္စရေးကို ကတိထားရာပြည်တွင် အခြေချစေတော်မူခဲ့သည်။

အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းနှင့် သိမ်းပိုက်ခြင်း၏ ရက်စွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ ပညာရှင်များအကြား အငြင်းပွားမှုများရှိသော်လည်း အထက်တွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ကျမ်းစာမှ အထောက်အထားများအရ ဤကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသော ကာလသည် ခရစ်မပေါ်မီ ဆယ့်ငါးရာစု၏ နောက်ဆုံးဆယ်စုနှစ်မှ ဆယ့်လေးရာစု၏ ပထမလေးပုံတစ်ပုံအထိ၊ ဆိုလိုသည်မှာ ခရစ်မပေါ်မီ ၁၄၀၇ ခုနှစ်မှ ၁၃၅၇ ခုနှစ်ခန့်အထိ ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်အတွင်း ကတိထားရာပြည်သည် အဲဂုတ္တုပြည်၏ အမည်ခံထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် ရှိခဲ့ဖွယ်ရှိပြီး၊ နိုင်ငံကို ယေရိခေါ၊ အာဣ၊ ဗေသလ စသည့် လွတ်လပ်သော မြို့ပြနိုင်ငံများစွာအဖြစ် ခွဲခြားထားခဲ့သည်။ ခရစ်မပေါ်မီ ၁၄၀၀ ခုနှစ်ခန့်တွင် ရေးသားခဲ့သော ရှေးဟောင်းသုတေသနစာတမ်းများဖြစ်သည့် အမာနာစာများက ဤကာလအတွင်း ဟာဗိရုဟုခေါ်သော လူမျိုးတစ်စုသည် ကတိထားရာပြည်ကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်ကာ ခါနနိမင်းများကို အဲဂုတ္တုပြည်ထံ စစ်ရေးအကူအညီ တောင်းခံစေခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ထိုစာများတွင် ဟာဗိရုဟူသောအမည်သည် အစ္စရေးလူမျိုးကို ရည်ညွှန်းခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။

ဟာဗိရု

ဟာဗိရုဟူသည် လူမျိုးစုတစ်စုဖြစ်ပြီး၊ ခရစ်မပေါ်မီ ၁၇၅၀ ခုနှစ်မှ ၁၁၅၀ ခုနှစ်အတွင်း ရှေးအရှေ့အနီးဒေသရှိ နေရာအမျိုးမျိုးမှ စာတမ်းများတွင် ဖော်ပြခံခဲ့ရသည်။ ၎င်းတို့သည် ယေဘုယျအားဖြင့် မြို့ပြအခြေချနေထိုင်ရာများအတွင်း ဝင်ရောက်လာပြီး မူလနေထိုင်သူများအတွက် ပြဿနာဖြစ်စေသော ခြေသလုံးလှည့်လည်နေထိုင်သူများ သို့မဟုတ် ထွက်ပြေးလာသူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဟာဗိရုဟူသည် မည်သည့် “ဥပဒေပြင်ပ” လူအုပ်စုကိုမဆို ရည်ညွှန်းနိုင်သော်လည်း အမာနာစာများထဲရှိ ဟာဗိရုများသည် အစ္စရေးလူမျိုးများအပါအဝင် လူအုပ်စုများကို ရည်ညွှန်းနိုင်သည်။ ထို့အပြင် ဟာဗိရုဟူသော သတ်မှတ်ချက်သည် ထိုအချိန်က ကတိထားရာပြည်ကို ကျူးကျော်ဝင်ရောက်နေသော ဟေဗြဲလူမျိုးများ၊ အစ္စရေးလူမျိုးများအတွက်လည်း သင့်လျော်သော သတ်မှတ်ချက်ဖြစ်သည်။

စစ်ကူများပို့ပေးရန် တောင်းဆိုမှုများကို အဲဂုတ္တုပြည်က တုံ့ပြန်ခြင်းမရှိခဲ့သဖြင့် ထိုအချိန်တွင် ဆီးရီးယား-ပါလက်စတိုင်းဒေသ၏ အရေးကိစ္စများအပေါ် အဲဂုတ္တုပြည်က စိတ်ဝင်စားမှု အနည်းငယ်သာရှိပုံရသည်။ ထို့အပြင် ပြည်တွင်း သို့မဟုတ် ပြည်ပအကြောင်းရင်းများကြောင့် ထိုခေတ်က ရှေးအရှေ့အနီးဒေသရှိ အခြားအင်အားကြီးနိုင်ငံများဖြစ်သော ဟိတ္တိလူမျိုးများ၊ ဟူရိလူမျိုးများ၊ ကက်ဆိလူမျိုးများနှင့် အာရှုရိလူမျိုးများအနက် မည်သည့်နိုင်ငံမျှ ကတိထားရာပြည်တွင် ဖြစ်ပေါ်နေသော အခြေအနေများကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်နိုင်သည့် အနေအထားတွင် မရှိခဲ့ကြပေ။ ထိုနည်းတူ ဖိလိတ္တိလူမျိုးများ၏ အဓိကရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်မှုကြီးသည်လည်း အစ္စရေးတို့၏ သိမ်းပိုက်ခြင်းကို တားဆီးနိုင်သည့် အတားအဆီးတစ်ရပ်အဖြစ် ဖွဲ့စည်းရန် အဆင်သင့်မဖြစ်သေးပေ။ နောက်ဆုံးတွင် ရှေးဟောင်းသုတေသနရှာဖွေတွေ့ရှိချက်များကို ထပ်မံလေ့လာသုံးသပ်ခြင်းအားဖြင့် ယေရိခေါနှင့် ဟာဇော်ကဲ့သို့သော ခါနနိမြို့များ ပျက်စီးခြင်းသည် ခရစ်မပေါ်မီ ၁၄၀၀ ခုနှစ်ခန့်တွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး၊ ထိုအချက်က ကျမ်းစာမှတ်တမ်းကို အတည်ပြုပေးသည်။ သို့သော် ရှေးဟောင်းသုတေသနသုတေသနများမှလည်း သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အပြန်အလှန်ကွဲလွဲသော ရလဒ်များနှင့် မေးခွန်းများကို ထုတ်ပေးထားသည်။ ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရသော တွေ့ရှိချက်များကို ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်နိုင်သော်လည်း ကျမ်းစာ၏ အတွင်းပိုင်းအဆိုများသည် အမြဲတမ်း နောက်ဆုံးဆုံးဖြတ်ချက်အဖြစ် ရှိသင့်သည်။

ကျမ်းစာသားသည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် အမှန်တကယ် ကတိထားရာပြည်ကို သိမ်းပိုက်ပြီး ထိုပြည်တွင် အခြေချနေထိုင်ခဲ့ကြောင်း ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည် (၁၃:၁–၂၁:၄၅)။ အခြားကျမ်းစာပိုဒ်များကလည်း ထိုအချက်ကို ရည်ညွှန်းသည် (၂ ရှမွေလ ၂၁:၁–၆; ၁ ရာဇဝင် ၁၆:၃၄; ၂ ရာဇဝင် ၂၀:၇)။ သို့သော် ဤသိမ်းပိုက်ခြင်း၏ အတိုင်းအတာသည် မည်မျှရှိသနည်း။ တစ်ဖက်တွင် အချို့ကျမ်းပိုဒ်များသည် စစ်ဆင်ရေးများနှင့် ပတ်သက်၍ အလုံးစုံပြီးမြောက်ခြင်း၏ ဘာသာစကားကို အသုံးပြုထားသည် (ယောရှု ၁၀:၄၀–၄၂; ၁၁:၁၆–၂၃; ၂၁:၄၃–၄၅)။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ယောရှုသည် ပြည်တစ်ပြည်လုံးကို မသိမ်းပိုက်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည့် ကျမ်းပိုဒ်များလည်း ရှိသည် (၁၃:၁–၆; ၁၇:၁၂–၁၃; ၁၈:၂–၃; ၂၃:၄–၅၊ ၁၃)။ သို့သော် ဤကျမ်းပိုဒ်နှစ်စုအကြား ဆန့်ကျင်မှုမရှိပါ။ ပထမအုပ်စုရှိ ကျမ်းပိုဒ်များကို အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်၍ စစ်ဆေးသောအခါ ကတိထားရာပြည်တစ်ခုလုံးကို ရည်ညွှန်းခြင်းမဟုတ်ဘဲ ထိုပြည်အတွင်းရှိ အပိုင်းများကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်များသည် အာဗြဟံအား ပြုထားသော ပြည်တော်ကတိကို ဘုရားသခင်သည် သစ္စာရှိစွာ ဖြည့်ဆည်းတော်မူခဲ့ကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည် (၂၁:၄၃–၄၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဒုတိယအုပ်စုရှိ ကျမ်းပိုဒ်များကမူ ကတိထားရာပြည်၏ အစိတ်အပိုင်းများကို ဆက်လက်ပိုင်ဆိုင်ရဦးမည်ဖြစ်သော်လည်း ထိုနေရာများကိုပင် မျိုးနွယ်စုများအကြား ခွဲဝေပေးထားကြောင်း ဖော်ပြသည် (၂၃:၄)။ ဤကျမ်းပိုဒ်များတွင် အစ္စရေးရှေ့မှ ပြည်သူပြည်သားများကို မိမိတို့က နှင်ထုတ်ပေးမည်ဟု ဘုရားသခင်က ကတိပြုထားသည် (၁၃:၆; ၂၃:၅)။ ဤအချက်သည် ယခင်က ပြုထားသော ကတိတော်ဖြစ်သည့် ကတိထားရာပြည်၏ နေထိုင်သူများကို “တဖြည်းဖြည်း” နှင်ထုတ်မည်ဟူသော ကတိကို ထပ်မံဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ သို့မဟုတ်ပါက ပြည်သည် လူသူကင်းမဲ့ပြီး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ အလွန်များပြားလာမည်ဖြစ်သည် (ထွက်မြောက်ရာ ၂၃:၂၉–၃၃; တရားဟောရာ ၇:၂၂)။

ဓမ္မပညာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်

ယောရှုကျမ်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ အစ္စရေးလူမျိုးတို့ ကတိထားရာပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်း၊ ထိုပြည်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် ထိုပြည်ကို မျိုးနွယ်စုများအကြား ခွဲဝေပေးခြင်းတို့ကို ဖော်ပြရန်ဖြစ်သည်။ ဤရည်ရွယ်ချက်က ကျမ်း၏ အဓိကသတင်းစကားဖြစ်သည့် အာဗြဟံအား ပေးထားသော ပြည်တော်ကတိကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် ဘုရားသခင်၏ သစ္စာရှိခြင်းကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ဤကျမ်းသည် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ပဋိညာဉ်ကတိတော်များအပေါ် သစ္စာရှိတော်မူကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြသည် (ယောရှု ၂၁:၄၃–၄၅)။

၁။ ပဋိညာဉ်အပေါ် သစ္စာရှိခြင်း။ ယောရှုကျမ်း၏ အဓိကဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာမှာ ပဋိညာဉ်ဖြစ်သည်မှာ ထင်ရှားသည်။ ပဋိညာဉ်၏ အဓိကအချက်မှာ သန့်ရှင်းသောပြည်တော်၏ ကတိဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤကျမ်းသည် ထိုကတိကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် ထာဝရဘုရား၏ သစ္စာရှိခြင်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ အလေးပေးဖော်ပြသည် (၂:၂၄; ၃:၁၀; ၁၁:၂၃; ၂၁:၄၃–၄၅; ၂၃:၁၄)။ အစ္စရေးသည် ပဋိညာဉ်နိုင်ငံဖြစ်သောကြောင့် ပဋိညာဉ်ကို စောင့်ထိန်းရန် တာဝန်ရှိသည် (ထွက်မြောက်ရာ ၁၉–၂၄)။ ပဋိညာဉ်၏ ပြဋ္ဌာန်းချက်များတွင် ထည့်သွင်းထားသည့်အတိုင်း အစ္စရေးဘက်မှ မည်သည့်သွေဖည်မှုမဆို အပြစ်ပေးခံရမည်ဖြစ်သည် (ယောရှု ၂၃:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ သို့သော် ထိုအပြစ်ပေးခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်ကို ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤနောက်ခံအကြောင်းအရာအောက်တွင် အာခန်နှင့် သူ၏မိသားစု ပျက်စီးခြင်းကို နားလည်ရမည်ဖြစ်သည်။ အာခန်၏အပြစ်သည် အစ္စရေးတစ်မျိုးလုံး၏ ပဋိညာဉ်အပေါ် သစ္စာမရှိခြင်း ဖြစ်လာခဲ့သည် (၇:၁၊ ၁၁)။ ပဋိညာဉ်အသိုင်းအဝိုင်းဖြစ်သောကြောင့် အစ္စရေးတို့သည် စုပေါင်းအမှတ်လက္ခဏာကို မျှဝေထားကြပြီး၊ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး၏အပြစ်သည် အသိုင်းအဝိုင်းတစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေသည်၊ ထိုအပြစ်ကို ဖယ်ရှားပစ်သည်အထိ ဖြစ်သည် (၇:၁၁–၁၃)။ ထိုနည်းတူ ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်၍ “ကျိန်ခြင်း” အောက်သို့ မိမိကိုယ်ကို ကျရောက်စေခြင်းအားဖြင့် အာခန်သည် မိမိနှင့် အတူတကွ အမှတ်လက္ခဏာတစ်ရပ်ကို မျှဝေထားသူအားလုံးကို ထိခိုက်စေခဲ့သည် (၇:၁၂၊ ၂၄–၂၆)။ ယောရှုကျမ်းတွင် ပဋိညာဉ်အကြောင်းအရာ၏ အရေးပါမှုကို ပဋိညာဉ်ပြန်လည်ပြုခြင်းများကို အကြိမ်ကြိမ် ရည်ညွှန်းထားခြင်းအားဖြင့် ပိုမိုထင်ရှားစေသည် (၅:၂–၉; ၈:၃၀–၃၅; ၂၄:၁–၂၈)။ မနာခံခြင်း၊ ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်းနှင့် ခါနနိလူများနှင့် ထိမ်းမြားလက်ထပ်ခြင်းတို့ကို ဆန့်ကျင်ရန် ယောရှု၏ တိုက်တွန်းချက်သည် အစ္စရေးအပေါ် ပဋိညာဉ်၏ တောင်းဆိုချက်ကို အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြထားသည် (၂၃:၆–၁၆; ၂၄:၁၄–၂၇)။ ထိုအချက်၏ အဓိပ္ပာယ်မှာ ပြည်တော်ကို အစဉ်တစိုက် ပိုင်ဆိုင်နိုင်ခြင်းသည် အစ္စရေးတို့၏ ပဋိညာဉ်တရားကို နာခံခြင်းအပေါ် မူတည်နေခြင်းဖြစ်သည် (၂၃:၁၆; တရားဟောရာ ၂၈:၅၈–၆၈)။

၂။ ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာ။ ဤကျမ်းသည် ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကိုလည်း အထူးအလေးပေးဖော်ပြသည်။ ထာဝရဘုရားသည် “အသက်ရှင်တော်မူသောဘုရားသခင်” ဖြစ်ပြီး မိမိ၏ကတိတော်များ မပျက်ကွက်သောအရှင်ဖြစ်သည် (ယောရှု ၃:၁၀)။ အစ္စရေးတို့၏ ဘုရားသခင်သည် “ထာဝရဘုရား”၊ “မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး၏ အရှင်ထာဝရဘုရား” ဖြစ်ပြီး၊ မိမိ၏လူတို့အတွက် လမ်းဖြစ်စေရန် ယော်ဒန်မြစ်ရေကို “ဖြတ်တောက်” နိုင်တော်မူသည် (၃:၁၃–၁၇)။ ထို့အပြင် မိမိ၏လူတို့အတွက် အောင်ပွဲကို ရယူပေးတော်မူသည်အထိ နေနှင့်လတို့ကို ရပ်တန့်စေရန် အမိန့်ပေးနိုင်တော်မူသည် (၁၀:၁၂–၁၄)။ ဤအချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ထာဝရဘုရား၊ အယ်လ်ရှဒ္ဒိုင်ပင်လျှင် ခါနနိလူတို့၏ပြည်ကို အစ္စရေးလူမျိုးအား လွှဲပြောင်းပေးတော်မူခဲ့သည် (၃:၁၀ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ သန့်ရှင်းသောစစ်ဆင်ရေးနည်းဗျူဟာဖြစ်သော “ခေရမ်”၊ ဆိုလိုသည်မှာ “ပိတ်ပင်ထားခြင်း” ကို အသုံးပြု၍ ခါနနိလူတို့ကို အမြစ်ပြတ်ဖယ်ရှားခြင်းအားဖြင့် အစ္စရေးအား ထိုအရှင်သည် ငြိမ်သက်ခြင်းကို ပေးတော်မူခဲ့သည် (၃:၁၀)။ ထို့ကြောင့် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ခြင်းနှင့် သိမ်းပိုက်ခြင်းတို့သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင် ဘုရားသခင်သည် လူသားတို့အတွက် မိမိ၏ရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် သမိုင်းတွင် ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်တော်မူကြောင်း ပြသသည်။

၃။ တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်း။ ဤကျမ်းသည် ပဋိညာဉ်၏ နယ်ပယ်အတွင်း တရားစီရင်ခြင်းနှင့် ကယ်တင်ခြင်းတို့ကိုလည်း ဆွေးနွေးထားသည်။ တစ်ဖက်တွင် ၅:၂–၈ ရှိ အရေဖျားလှီးခြင်းအခမ်းအနားသည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်လာသူများအနက် ပဋိညာဉ်အပေါ် သစ္စာမရှိခြင်းကြောင့် တော၌ သေဆုံးခဲ့ကြသူများကို ပြန်လည်သတိပေးသည်။ အာခန်နှင့် သူ၏မိသားစုသည်လည်း ပဋိညာဉ်ကို ချိုးဖောက်သောကြောင့် ဖျက်ဆီးခံခဲ့ရသည် (၇:၂၄–၂၅)။ အခြားတစ်ဖက်တွင် ထာဝရဘုရားထံတွင် ခိုလှုံရန်ရှာဖွေပြီး ပဋိညာဉ်အသိုင်းအဝိုင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်လာသူများသည် ကယ်တင်ခြင်းကို ရရှိခဲ့ကြသည်။ ရာခပ်သည် ထာဝရဘုရားကို ယုံကြည်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး၊ ထိုယုံကြည်ခြင်းကြောင့် သူမ၏မိသားစုတစ်ခုလုံး ကယ်တင်ခြင်းရရှိခဲ့သည် (၂:၁၁; ၆:၂၅)။ ဂိဗောင်လူတို့သည်လည်း လှည့်စား၍ ပဋိညာဉ်အသိုင်းအဝိုင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သော်လည်း ထိုအသိုင်းအဝိုင်း၏ ကောင်းကြီးမင်္ဂလာများကို ခံစားရရှိခဲ့ကြသည် (၉:၃–၂၇)။ ကမ္ဘာဦး ၁၂:၁–၃ တွင် အရိပ်အမြွက်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း သန့်ရှင်းသောပြည်ကို ပိုင်ဆိုင်ခြင်းသည် အဆုံးရည်ရွယ်ချက် မဟုတ်ပေ။ ထိုအစား အစ္စရေးတို့၏ သန့်ရှင်းသောပြည်တွင် အခြေချနေထိုင်ခြင်းသည် နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားသခင်၏ကတိတော်ဖြစ်သော ကမ္ဘာလောကသို့ ကယ်တင်ခြင်း၏ ကောင်းကြီးမင်္ဂလာကို ဆောင်ကြဉ်းပေးရန် နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာ၏ အချက်အချာလမ်းဆုံတွင် ဗျူဟာကျကျ တည်ရှိနေသောကြောင့် အစ္စရေးသည် ဘုရားသခင်၏ သာသနာပြုလူမျိုးဖြစ်ကာ “မင်္ဂလာရှိသောမျှော်လင့်ချက်” ကို ကမ္ဘာသို့ သယ်ဆောင်ပေးသည့် ကြားခံဖြစ်ခဲ့သည်။

၄။ စစ်မှန်သော ခေါင်းဆောင်မှု။ ဤကျမ်းတွင် ခေါင်းဆောင်မှုဆိုင်ရာ ဓမ္မပညာကိုလည်း တွေ့ရသည်။ ခေါင်းဆောင်များကို တည်ထောင်ပေးသူမှာ ဘုရားသခင်ဖြစ်သည် (ယောရှု ၁:၁–၉)။ ဘုရားသခင် ခန့်ထားသော ခေါင်းဆောင်များသည် မိမိတို့ထမ်းဆောင်ရမည့် တာဝန်အတွက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရလည်း (ထွက်မြောက်ရာ ၁၇:၈–၁၆; ၂၄:၁၂–၁၃; တောလည်ရာ ၁၃:၁၆)၊ ဝိညာဉ်ရေးရာအရလည်း (တောလည်ရာ ၂၇:၁၅–၂၃; တရားဟောရာ ၃၄:၉) ပြင်ဆင်ပေးခြင်းခံရသည်။ ရဲရင့်ခြင်း၊ တက်ကြွခြင်း၊ ချက်ချင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အပ်နှံခြင်း၊ အစွမ်းထက်ခိုင်မာခြင်း၊ အစေခံလိုသောစိတ်ထားနှင့် ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို မှီခိုခြင်းတို့သည် ကောင်းမွန်သောခေါင်းဆောင်များ၏ အရည်အသွေးအချို့ဖြစ်သည်။ မောရှေထံမှ ယောရှုထံသို့ ခေါင်းဆောင်မှုကူးပြောင်းခြင်းသည် ဆက်ခံမည့်အစီအစဉ်တစ်ရပ် ရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြသည်။ ဘုရားသခင်၏လူတို့တွင် အမြဲတမ်း ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ခေါင်းဆောင်များ၏ အောင်မြင်မှုသည် ထာဝရဘုရား၏ အလိုတော်ကို လုံးဝလက်အောက်ခံခြင်းအပေါ် မူတည်သည် (ယောရှု ၁:၈; ၁၁:၁၅)။ ထာဝရဘုရား၏ ခေါင်းဆောင်မှုကို မိမိကိုယ်ကို လက်အောက်ခံခြင်းအားဖြင့် ယောရှုသည် အစ္စရေးကို ကတိထားရာပြည်သို့ အောင်မြင်စွာ ဦးဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။ အစ္စရေးကို ကတိထားရာအမွေထဲသို့ ယောရှုဦးဆောင်ခြင်းသည် မေရှိယ၊ ယေရှုခရစ်၏ အမှုတော်ကို ကြိုတင်ညွှန်ပြခဲ့သည် (ဟေရှာယ ၄၉:၈; ဧဖက် ၁:၁၁–၁၄; ဟေဗြဲ ၄:၈–၁၁; ၉:၁၅; မဿဲ ၅:၅ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ မေရှိယ၏ ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်အားဖြင့် ပြည်တော်၏ကတိသည် မကောင်းမှုနှင့် အပြစ်ကင်းစင်သောပြည်၏ ကတိတော်ဖြစ်လာသည်။ ထိုပြည်သည် ခရစ်တော်၏ တန်ခိုးတော်အားဖြင့် မိမိ၏လူတို့အတွက် ပြန်လည်ဖန်ဆင်းထားသောပြည် ဖြစ်သည် (ဗျာဒိတ် ၂၁:၁၀)။

စာပေဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များ။ ဤကျမ်းသည် မောရှေသေဆုံးချိန်မှ ယောရှုသေဆုံးချိန်အထိ မျိုးနွယ်စု ဆယ့်နှစ်စုတို့၏ အတွေ့အကြုံကို ပြောပြသည့် ဇာတ်ကြောင်းတစ်ရပ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည်။ ပဋိညာဉ်ပြန်လည်ပြုခြင်း အခမ်းအနားများ (ယောရှု ၈:၃၀–၃၅; ၂၄:၁–၂၇) နှင့် ထုံးတမ်းဆိုင်ရာ အခမ်းအနားများ (အရေဖျားလှီးခြင်းနှင့် ပသခါပွဲ၊ ၅:၁–၁၂) ကို ဇာတ်ကြောင်းအတွင်း ထည့်သွင်းထားသည်။ ဤကျမ်းကို အပိုင်းနှစ်ပိုင်းခွဲနိုင်သည်။ ပထမပိုင်းသည် သိမ်းပိုက်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး (အခန်း ၁–၁၂)၊ ဒုတိယပိုင်းသည် ပြည်တော်ကို ခွဲဝေပေးခြင်းနှင့် ပတ်သက်သည် (အခန်း ၁၃–၂၄)။