နောက်ဆက်တွဲ

 

နောက်ဆက်တွဲ

မှတ်ချက် ၁။ စာမျက်နှာ ၂၅၈။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့ကို လွှတ်ပေးရန် ဖာရောဘုရင်ထံ အမိန့်ပေးရာတွင် ထာဝရဘုရားက ဖာရောဘုရင်အား “အစ္စရေးသည် ငါ၏သား၊ ငါ၏သားဦးပင် ဖြစ်၏။ … ငါ့သားကို လွှတ်လော့။ သို့ဖြစ်၍ သူသည် ငါ့အား ဝတ်ပြုနိုင်လိမ့်မည်” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၄:၂၂၊ ၂၃] ဆာလံဆရာက ဘုရားသခင်သည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ အဘယ်ကြောင့် ကယ်နုတ်တော်မူခဲ့ကြောင်းကို ဤသို့ပြောသည်။ “ထိုသူတို့ကို ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ထုတ်ဆောင်၍၊ မိမိရွေးကောက်သောသူတို့ကို ရွှင်လန်းခြင်းနှင့် ထုတ်ဆောင်တော်မူ၏။ တပါးအမျိုးသားတို့၏ပြည်ကို သူတို့အား ပေးတော်မူသဖြင့်၊ ထိုလူမျိုးတို့၏ အလုပ်ကို အမွေခံရကြ၏။ ထိုသို့ဖြင့် အထံတော်၏ စီရင်ထုံးဖွဲ့ချက်များကို စောင့်ရှောက်၍၊ ပညတ်တော်တို့ကို ကျင့်စောင့်ကြရန် ဖြစ်သတည်း။” [ဆာလံ ၁၀၅:၄၃-၄၅] ဤနေရာတွင် ဟေဗြဲလူမျိုးတို့သည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ ဘုရားသခင်ကို ဝတ်မပြုနိုင်ခဲ့ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့သိရသည်။

[တရားဟောရာကျမ်း ၅:၁၄၊ ၁၅] တွင် ပဉ္စမမဟုတ်ဘဲ စတုတ္ထပညတ်တော်၏ ထိုအပိုင်းကို အထူးအလေးပေးထားသည်။ ထိုအပိုင်းတွင် ယောက်ျားကျွန်နှင့် မိန်းမကျွန်တို့ အနားယူရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားပြီး၊ အစ္စရေးလူမျိုးအားလည်း မိမိသည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ ကျွန်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်းကို အောက်မေ့ရန် မှာကြားထားသည်။ ထာဝရဘုရားက “သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား၏ ဥပုသ်နေ့သည် သတ္တမနေ့ဖြစ်၏။ ထိုနေ့၌ သင်သည် အဘယ်အလုပ်ကိုမျှ မလုပ်ရ။ သင်မှစ၍ သင်၏သား၊ သင်၏သမီး၊ သင်၏ကျွန်ယောက်ျား၊ သင်၏ကျွန်မိန်းမ၊ သင်၏နွား၊ သင်၏မြည်း၊ သင်၏တိရစ္ဆာန်အပေါင်းတို့နှင့် သင်၏မြို့တံခါးအတွင်းရှိ ဧည့်သည်အပါအဝင် မည်သူမျှ အလုပ်မလုပ်ရ။ သို့ဖြစ်၍ သင်ကဲ့သို့ သင်၏ကျွန်ယောက်ျားနှင့် ကျွန်မိန်းမတို့သည်လည်း အနားယူရကြမည်။ သင်သည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ ကျွန်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်းနှင့် သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် တန်ခိုးကြီးသောလက်နှင့် ဆန့်သောလက်ရုံးတော်ဖြင့် ထိုပြည်မှ သင့်ကို ထုတ်ဆောင်တော်မူကြောင်းကို အောက်မေ့လော့။ ထိုကြောင့် သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ရန် သင့်အား မှာထားတော်မူ၏” ဟု မိန့်တော်မူသည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၅:၅] တွင် မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် လူများကို “ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတို့မှ အနားယူစေ” ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့သိရသည်။

ဤအချက်များမှ အဲဂုတ္တုပြည်၌ သူတို့သည် ထာဝရဘုရားကို ဝတ်မပြုနိုင်ခဲ့သော အရာများထဲမှ တစ်ခုမှာ ဥပုသ်နေ့ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ကောက်ချက်ချနိုင်သည်။ မောရှေနှင့် အာရုန်တို့သည် ဘုရားသခင်၏သတင်းစကားကို ယူဆောင်လာသောအခါ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၄:၂၉-၃၁] ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသော်လည်း ထိုကြိုးပမ်းမှုသည် ဖိနှိပ်မှုကိုသာ ပိုမိုတိုးပွားစေခဲ့သည်။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် စတုတ္ထပညတ်တော်အပါအဝင် ထာဝရဘုရား၏ စီရင်ထုံးဖွဲ့ချက်များကို စောင့်ရှောက်နိုင်ရန် ကယ်နုတ်ခြင်းခံခဲ့ကြရသည်။ ထို့ကြောင့် ပညတ်တော်အပေါင်းတို့ကို စောင့်ရှောက်ရသကဲ့သို့ ဥပုသ်နေ့ကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ စောင့်ရှောက်ရန် အပိုတာဝန်တစ်ရပ် သူတို့အပေါ် ကျရောက်လာသည်။ ထို့ကြောင့် [တရားဟောရာကျမ်း ၂၄:၁၇၊ ၁၈] တွင် သူတို့သည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ကယ်နုတ်ခံရခြင်းအချက်ကို မုဆိုးမနှင့် မိဘမဲ့တို့အား ကြင်နာမှုပြရန် အထူးတာဝန်ရှိစေသော အကြောင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ “ဧည့်သည်၏ တရားစီရင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ မိဘမဲ့၏ တရားစီရင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း မဖောက်ပြန်စေနှင့်။ မုဆိုးမ၏အဝတ်ကို အပေါင်ခံ၍ မယူနှင့်။ သင်သည် အဲဂုတ္တုပြည်၌ ကျွန်ဖြစ်ခဲ့ကြောင်းနှင့် သင်၏ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် ထိုပြည်မှ သင့်ကို ရွေးနုတ်တော်မူကြောင်းကို အောက်မေ့လော့။ ထိုကြောင့် ဤအမှုကို ပြုရန် သင့်အား ငါမှာထား၏။”

မှတ်ချက် ၂။ စာမျက်နှာ ၂၇၂။ ကပ်ဘေးများသည် အဲဂုတ္တုလူတို့၏ ရုပ်တုများ၏ တန်ခိုးနှင့် ကာကွယ်မှုအပေါ် ယုံကြည်မှုကို ဖျက်ဆီးရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူတို့၏ဘုရားများသည်ပင် မိမိတို့ကိုးကွယ်သူတို့အား ရက်စက်စွာ ညှဉ်းဆဲသောသူများအဖြစ် ထင်ရှားစေခဲ့ကြောင်း အဲဂုတ္တုဘာသာရေးကို လေ့လာခြင်းအားဖြင့် တွေ့မြင်နိုင်သည်။ ဤအချက်ကို ရှင်းလင်းစေရန် ဥပမာအနည်းငယ်ကို ဖော်ပြနိုင်သည်။

ပထမကပ်ဘေးမှာ နိုင်းမြစ်နှင့် တူးမြောင်းအားလုံး၏ ရေကို သွေးဖြစ်စေခြင်းဖြစ်သည် [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၇:၁၉]။ ထိုကပ်ဘေးသည် အဲဂုတ္တုပြည်၏ တည်ရှိမှုအတွက် အခြေခံအကျဆုံးအရာကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။ နိုင်းမြစ်ကို ဘာသာရေးအရ အလွန်ရိုသေလေးမြတ်ကြပြီး၊ နေရာအများအပြားတွင် နိုင်းမြစ်အား ဘုရားတစ်ပါးကဲ့သို့ ပူဇော်သကာများ ဆက်ကပ်ကြသည်။

ဒုတိယကပ်ဘေးတွင် အဲဂုတ္တုပြည်တစ်လျှောက် ဖားများကို ပေါ်ပေါက်စေခဲ့သည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၈:၆] ဖားများကို အဲဂုတ္တုလူတို့က သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သောအရာများအဖြစ် မှတ်ယူကြပြီး၊ သူတို့၏ဘုရားများထဲမှ တစ်ပါးဖြစ်သော Heqet သည် ဖားခေါင်းရှိသော နတ်သမီးဖြစ်ကာ ဖန်ဆင်းနိုင်သောတန်ခိုးကို ပိုင်ဆိုင်သည်ဟု ယူဆကြသည်။ မောရှေ၏အမိန့်ကြောင့် ဖားများသည် အလွန်များပြားလာပြီး ပြည်တစ်ဖက်မှတစ်ဖက်အထိ ပြည့်နှက်သွားသောအခါ၊ Heqet သည် မိမိအား စိတ်အားထက်သန်စွာ ကိုးကွယ်သူများကို ကာကွယ်ပေးမည့်အစား အဘယ်ကြောင့် ညှဉ်းဆဲနေသနည်းဟု အဲဂုတ္တုလူတို့ တွေးမိကြပေမည်။ ဤသို့ဖြင့် အဲဂုတ္တုလူတို့သည် ဒုတိယကပ်ဘေးကြောင့် အပြစ်ဒဏ်ခံရရုံသာမက၊ သူတို့ယူဆထားသည့်အတိုင်း သူတို့၏ဘုရားတစ်ပါးက သူတို့အပေါ် အထင်အမြင်သေးစွာ အရှက်ခွဲခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ကြရသည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၉:၃] အဲဂုတ္တုလူတို့၏ ဘုရားများစွာသည် အဲဂုတ္တုပြည်၏ နတ်ဘုရားအစုအဝေးတွင် တန်ခိုးကြီးသောဘုရားများအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားကြသည်။ အနည်းငယ်ကိုသာ ဖော်ပြရလျှင်၊ Apis နွားသည် ဘုရားအပေါင်းတို့၏ဖခင်ဖြစ်သော Ptah အတွက် ဆက်ကပ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။ နွားမသည် နိုင်းမြစ်ဒေသတွင် အလွန်ကျယ်ပြန့်စွာ ကိုးကွယ်ကြသော အမျိုးသမီးနတ်ဘုရားများထဲမှ တစ်ပါးဖြစ်သော Hathor အတွက် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သည်။ သိုးထီးသည် Khnemu ကဲ့သို့သော ဘုရားများစွာနှင့် နိုင်ငံသစ်ခေတ်အတွင်း အဲဂုတ္တုပြည်၏ အဓိကဘုရားဖြစ်သော သိုးထီးခေါင်းရှိသည့် Amen ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့၏နတ်ဘုရားများထံ ဆက်ကပ်ထားသော တိရစ္ဆာန်များကို သေဆုံးစေသော ရောဂါသည် အထင်အမြင်သေးခံရသော ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် မိမိတို့၏ဘုရားများ အစွမ်းမဲ့ကြောင်းကို အဲဂုတ္တုလူတို့အား ဖော်ပြခဲ့သည်။

နဝမကပ်ဘေး [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၀:၂၁] သည် အဲဂုတ္တုပြည်၏ အကြီးမြတ်ဆုံးသော ဘုရားများထဲမှ တစ်ပါးဖြစ်သည့် နေဘုရား Ra အပေါ် ပြင်းထန်သော ထိုးနှက်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။ ထိုဘုရားကို အဲဂုတ္တုပြည်၏ မှတ်တမ်းတင်ထားသော သမိုင်းအစောဆုံးကာလများမှစ၍ အဆက်မပြတ် ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသည်။ မိုးတိမ်ကို မတွေ့ရသလောက်ရှိသော ထိုပြည်တွင် နေကို ကမ္ဘာတစ်လျှောက်လုံးအတွက် အပူ၊ အလင်း၊ အသက်နှင့် ကြီးထွားမှုကို ပေးသော မပျက်မကွက်သော တန်ခိုးတစ်ရပ်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကြသည်။ အဲဂုတ္တုဘုရင်တိုင်းသည် မိမိကိုယ်ကို “Ra ၏သား” ဟု ယူဆပြီး ထိုစကားကို မိမိ၏ဘွဲ့အမည်တွင် ထည့်သွင်းထားကြသည်။ Thebes မှ Amen သည် ဆယ့်ရှစ်ဆက်မြောက်မင်းဆက်အတွင်း အဲဂုတ္တုပြည်၏ အဓိကဘုရားဖြစ်လာသောအခါ နေဘုရား Ra ၏ တန်ခိုးကို အလွန်ကြီးမားသည်ဟု အသိအမှတ်ပြုသဖြင့် Amen နှင့် Ra ကို ပေါင်းစပ်ကာ ဘုရားတစ်ပါးတည်း—Amen-Ra—အဖြစ် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထွက်မြောက်ပြီး နှစ်အနည်းငယ်အကြာတွင် Ikhnaton က ခဏတာသာ တည်ရှိခဲ့သော တစ်ပါးတည်းသောဘုရားကို ကိုးကွယ်မှုကို စတင်ခဲ့သောအခါ ထားရှိခဲ့သည့် တစ်ပါးတည်းသောဘုရားမှာ နေဝိုင်းဖြစ်သော Aton ဖြစ်သည်။ အဲဂုတ္တုလူတို့၏ ဘာသာရေးဘဝတွင် နေကိုးကွယ်မှုသည် မည်မျှနက်ရှိုင်းစွာ အမြစ်တွယ်နေသည်နှင့် နေဘုရား Ra၊ Amen-Ra သို့မဟုတ် Aton ကို မည်မျှမြင့်မြတ်စွာ ရိုသေကိုးကွယ်ကြသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ ဘုရားသခင်နှင့် အဲဂုတ္တုလူတို့၏ ရန်ဘက်များအကြား တိုက်ပွဲအထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်သည့်အချိန်တွင် ထိုဘုရားကို တိုက်ခိုက်သည့် ကပ်ဘေးသည် အဲဂုတ္တုပြည်အပေါ် ကျရောက်လာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ နားလည်နိုင်သည်။

ဒသမကပ်ဘေးဖြစ်သော သားဦးများကို သတ်ဖြတ်ခြင်း [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၂:၂၉] သည်လည်း အနည်းဆုံး ဘုရားတစ်ပါးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုဘုရားမှာ Osiris ၏သား Horus ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားသော ဘုရင်ပင် ဖြစ်သည်။ နိုင်းမြစ်ဒေသ၏ အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်သည့်အတွက် သူ၏လက်အောက်ခံများက သူ့ကို “ကောင်းသောဘုရား” ဟု ခေါ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် နောက်ဆုံးကပ်ဘေးသည် ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ ဘုရားသခင်၏ အံ့ဖွယ်တန်ခိုးဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သော လုပ်ဆောင်မှုများကို အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်စေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်အထိ သဘာဝတရား၏ အင်အားများ သို့မဟုတ် တိရစ္ဆာန်များကို ထိန်းချုပ်သော ဘုရားများသည် အရှက်ခွဲခံခဲ့ရသည်။ သို့သော် ယခုတွင် အဲဂုတ္တုလူတို့အကြား မြင်သာထင်ရှားသော ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် အသက်ရှင်နေသော ဘုရားတစ်ပါးလည်း အထင်အမြင်သေးခံရသော ဟေဗြဲကျွန်တို့၏ ဘုရားသခင်ထံမှ အရှက်ခွဲခြင်းခံရသည်။ မာနကြီးသော ဖာရောဘုရင်က တစ်ချိန်က “ထာဝရဘုရားသည် အဘယ်သူဖြစ်၍ သူ၏စကားကို နားထောင်ကာ အစ္စရေးကို လွှတ်ရမည်နည်း။ ထာဝရဘုရားကို ငါမသိ၊ အစ္စရေးကိုလည်း လွှတ်မည်မဟုတ်” ဟု ပြောခဲ့သည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၅:၂]

မှတ်ချက် ၃။ စာမျက်နှာ ၂၈၂။ [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၅:၁၃] တွင် ထာဝရဘုရားက အာဗြဟံအား “သင်၏အမျိုးအနွယ်သည် မိမိတို့မပိုင်သောပြည်၌ ဧည့်သည်ဖြစ်၍၊ သူတို့ကို အစေခံရမည်။ သူတို့သည် သူတို့ကို လေးရာနှစ်ကြာ ညှဉ်းဆဲကြလိမ့်မည်ကို အမှန်သိမှတ်လော့” ဟု မိန့်တော်မူကြောင်း ဖတ်ရသည်။ ဤကျမ်းပိုဒ်ကြောင့် လေးရာနှစ်သည် ညှဉ်းဆဲခံရသောကာလကို ဆိုလိုသလား၊ ဧည့်သည်အဖြစ် နေထိုင်သောကာလကို ဆိုလိုသလား၊ သို့မဟုတ် နှစ်ခုစလုံးကို ဆိုလိုသလား၊ ထို့ပြင် လေးရာနှစ်သည် [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၂:၄၀၊ ၄၁] နှင့် [ဂလာတိဩဝါဒစာ ၃:၁၆၊ ၁၇] တွင် ဖော်ပြထားသော လေးရာသုံးဆယ်နှစ်နှင့် မည်သို့ဆက်စပ်သနည်းဟူသော မေးခွန်းများ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

[ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၂:၄၀] တွင် “အဲဂုတ္တုပြည်၌ နေထိုင်ခဲ့သော အစ္စရေးသားတို့၏ ဧည့်သည်အဖြစ်နေထိုင်ခြင်းသည် လေးရာသုံးဆယ်နှစ် ဖြစ်၏” ဟု ဆိုထားခြင်းသည် ယာကုပ် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ဝင်ရောက်သည့်အချိန်မှ ထွက်မြောက်သည့်အချိန်အထိ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် နိုင်းမြစ်နိုင်ငံ၌ လေးရာသုံးဆယ်နှစ် အမှန်တကယ် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်ဟု ထင်မြင်စေသည်။ သို့သော် ဤထင်မြင်ချက်သည် မှန်ကန်မည်မဟုတ်ကြောင်း [ဂလာတိဩဝါဒစာ ၃:၁၆၊ ၁၇] တွင် ဖော်ပြထားသော ပေါလု၏ ဘုရားသခင်မှုတ်သွင်းပေးသော အနက်ဖွင့်ဆိုချက်အရ ထင်ရှားသည်။ ထိုနေရာတွင် လေးရာသုံးဆယ်နှစ်သည် ဘုရားသခင်က အာဗြဟံနှင့် ပဋိညာဉ်ပြုသည့်အချိန်မှ သိနာတောင်ပေါ်တွင် ပညတ်တော်ကို ထုတ်ပြန်သည့်အချိန်အထိ ကာလကို ဖုံးလွှမ်းကြောင်း ဆိုထားသည်။ ပေါလုသည် အာဗြဟံအား ဟာရန်မြို့မှ ထွက်ခွာရန် ခေါ်တော်မူသောအခါ ဘုရားသခင်ပထမဆုံးပေးတော်မူသော ကတိတော်ကို ရည်ညွှန်းနေပုံရသည်။ [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၂:၁-၃] ထိုအချိန်တွင် လေးရာသုံးဆယ်နှစ်၏ အစပြုခဲ့ပြီး အာဗြဟံသည် အသက်ခုနစ်ဆယ့်ငါးနှစ်ရှိခဲ့သည် [အခန်း ၁၂:၄]။ [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၅:၁၃] ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ပါ လေးရာနှစ်သည် ထိုအချိန်မှ သုံးဆယ်နှစ်အကြာ၊ အာဗြဟံသည် အသက်တစ်ရာ့ငါးနှစ်နှင့် သူ၏သား အိဇက်သည် အသက်ငါးနှစ်ရှိသောအချိန်တွင် စတင်ခဲ့သည် [အခန်း ၂၁:၅]။ ထိုအချိန်တွင် “ဇာတိအတိုင်း မွေးဖွားသောသူသည် ဝိညာဉ်တော်အတိုင်း မွေးဖွားသောသူ [အိဇက်] ကို ညှဉ်းဆဲခဲ့သည်” [ဂလာတိဩဝါဒစာ ၄:၂၉၊ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၁:၉-၁၁] ဟူသော အိရှမေလ၏ လုပ်ရပ်ကြောင့် အာဗြဟံ၏အမျိုးအနွယ် ညှဉ်းဆဲခံရသောကာလ စတင်ခဲ့ပြီး ထိုကာလသည် ထွက်မြောက်သည့်အချိန်အထိ အခါအားလျော်စွာ ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အိဇက်သည် သူ၏မိတူဖကွဲညီ အိရှမေလနှင့်သာ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရသည်မဟုတ်ဘဲ ဖိလိတ္တိလူတို့နှင့်လည်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၆:၁၅၊ ၂၀၊ ၂၁]။ ယာကုပ်သည် ဧသောထံမှ အသက်လွတ်ရန် ထွက်ပြေးခဲ့ရသည် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၇:၄၁-၄၃]၊ နောက်ပိုင်းတွင် လာဗန်ထံမှလည်း ထွက်ပြေးခဲ့ရသည် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၁:၂၁]၊ ထို့နောက် ဧသောကြောင့် ထပ်မံအန္တရာယ်ကျရောက်ခဲ့သည် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၂:၈]။ ယောသပ်ကို သူ၏အစ်ကိုများက ကျွန်အဖြစ် ရောင်းချခဲ့ကြသည် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၃၇:၂၈]။ အစ္စရေးသားတို့သည်လည်း ဆယ်စုနှစ်များစွာ အဲဂုတ္တုလူတို့၏ ဖိနှိပ်မှုကို ခံခဲ့ကြရသည် [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁:၁၄]။

အာဗြဟံကို ခေါ်တော်မူသည့်အချိန်မှ ယာကုပ် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ဝင်ရောက်သည့်အချိန်အထိ ကာလမှာ နှစ်ရာဆယ့်ငါးနှစ်ဖြစ်သည်။ ထိုကာလမှာ (၁) အာဗြဟံကို ခေါ်တော်မူသည့်အချိန်နှင့် အိဇက်မွေးဖွားသည့်အချိန်ကြားရှိ နှစ်ဆယ့်ငါးနှစ် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၂:၄၊ ၂၁:၅]၊ (၂) အိဇက်မွေးဖွားသည့်အချိန်နှင့် ယာကုပ်မွေးဖွားသည့်အချိန်ကြားရှိ ခြောက်ဆယ်နှစ် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၂၅:၂၆] နှင့် (၃) ယာကုပ် အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်သည့်အချိန်၌ သူ၏အသက် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၄၇:၉] တို့၏ စုစုပေါင်းဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် လေးရာသုံးဆယ်နှစ်အနက် ကျန်ရှိသော နှစ်ရာဆယ့်ငါးနှစ်သည် ဟေဗြဲလူမျိုးတို့ အဲဂုတ္တုပြည်၌ အမှန်တကယ်နေထိုင်ခဲ့သည့် ကာလဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၂:၄၀] ပါ လေးရာသုံးဆယ်နှစ်တွင် ခါနာန်ပြည်၌ ဘိုးဘေးများ ဧည့်သည်အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့သည့်ကာလနှင့် အဲဂုတ္တုပြည်၌ နေထိုင်ခဲ့သည့်ကာလ နှစ်ရပ်စလုံး ပါဝင်သည်။ မောရှေ၏အချိန်တွင် ပါလက်စတိုင်းသည် အဲဂုတ္တုအင်ပါယာ၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သောကြောင့် ထိုခေတ်က စာရေးသူတစ်ဦးက ခါနာန်ပြည်ကို “အဲဂုတ္တုပြည်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းထဲတွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြခြင်းသည် မထူးဆန်းပေ။ လေးရာသုံးဆယ်နှစ်တွင် ဘိုးဘေးများ ခါနာန်ပြည်၌ ဧည့်သည်အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့သည့်ကာလ ပါဝင်ကြောင်း သိရှိထားသော စက်ပ်တူအဂျင့်ဘာသာပြန်သူများသည် ဤအချက်ကို ဤကျမ်းပိုဒ်၏ ဘာသာပြန်ဆိုချက်တွင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားကြသည်။ “အစ္စရေးသားတို့သည် အဲဂုတ္တုပြည်နှင့် ခါနာန်ပြည်၌ ဧည့်သည်အဖြစ် နေထိုင်ခဲ့သောကာလသည် လေးရာသုံးဆယ်နှစ် ဖြစ်၏။” အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော လေးရာသုံးဆယ်နှစ်၏ အနက်ဖွင့်ဆိုချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုသည့် အထောက်အထားတစ်ရပ်မှာ အဲဂုတ္တုပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့သောသူတို့၏ စတုတ္ထမျိုးဆက်သည် ထိုပြည်မှ ထွက်ခွာမည်ဟု ပရောဖက်ပြုထားခြင်း [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၅:၁၆] နှင့် ထိုပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံခဲ့ကြောင်း [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၆:၁၆-၂၀] တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။

မှတ်ချက် ၄။ စာမျက်နှာ ၃၁၆။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့သည် ရွှေနွားသငယ်ကို ကိုးကွယ်ရာတွင် ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်နေကြသည်ဟု အခိုင်အမာဆိုကြသည်။ ထို့ကြောင့် အာရုန်သည် ထိုရုပ်တုကို ကိုးကွယ်ခြင်းကို စတင်ပေးသောအခါ “မနက်ဖြန်သည် ထာဝရဘုရားအတွက် ပွဲနေ့ဖြစ်လိမ့်မည်” ဟု ကြွေးကြော်ခဲ့သည်။ သူတို့သည် အဲဂုတ္တုလူတို့က Osiris ကို ရုပ်တုပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ကိုးကွယ်သကဲ့သို့ ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဘုရားသခင်သည် ထိုဝတ်ပြုမှုကို လက်မခံနိုင်ခဲ့ပါ။ ဘုရားသခင်၏အမည်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း သူတို့၏ ကိုးကွယ်မှု၏ အမှန်တကယ်ပစ်မှတ်မှာ ထာဝရဘုရားမဟုတ်ဘဲ နေဘုရားဖြစ်သည်။

Apis ကို ကိုးကွယ်ခြင်းတွင် အလွန်ညစ်ညမ်းသော ကာမဂုဏ်လိုက်စားမှုများ ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ နွားသငယ်ကို ကိုးကွယ်မှုသည်လည်း အယူမှားသူတို့၏ ကိုးကွယ်မှုတွင် ဖြစ်လေ့ရှိသမျှ လွတ်လပ်စွာ ကာမဂုဏ်လိုက်စားခြင်းများနှင့်အတူ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ကျမ်းစာမှတ်တမ်းက ဖော်ပြသည်။ “နက်ဖြန်နေ့၌ နံနက်စောစောထ၍ မီးရှို့ရာယဇ်များကို ဆက်ကပ်ကြ၏။ မိတ်သဟာယယဇ်များကိုလည်း ဆက်ကပ်ကြ၏။ ထိုနောက် လူများသည် ထိုင်၍ စားသောက်ကြပြီး ထကာ ကစားကြ၏” ဟု ဖတ်ရသည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၃၂:၆] “ကစားရန်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးသည် ခုန်ခြင်း၊ သီချင်းဆိုခြင်းနှင့် ကခြင်းတို့ဖြင့် ကစားခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ အထူးသဖြင့် အဲဂုတ္တုလူတို့အကြား ထိုကခြင်းသည် ကာမဂုဏ်ဆန်ပြီး မဖွယ်မရာဖြစ်သည်။ နောက်ကျမ်းပိုဒ်တွင် “ဖောက်ပြန်စေပြီ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် “သင်သည် အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်လာသော သင်၏လူတို့သည် မိမိတို့ကိုယ်ကို ဖောက်ပြန်စေကြပြီ” ဟု ဆိုထားသည့်နေရာတွင် [ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၆:၁၁၊ ၁၂]၌ ကမ္ဘာမြေသည် ဖောက်ပြန်ခဲ့သည်ဟု “လူသတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် မြေကြီးပေါ်၌ မိမိတို့လမ်းကို ဖောက်ပြန်စေကြပြီ” ဟု ဖော်ပြထားသည့် စကားလုံးနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ဤအချက်သည် ထာဝရဘုရား၏ ကြောက်မက်ဖွယ်အမျက်တော်ကိုလည်းကောင်း၊ သူသည် လူများကို ချက်ချင်းပင် ဖျက်ဆီးလိုတော်မူခဲ့သည့် အကြောင်းကိုလည်းကောင်း ရှင်းပြပေးသည်။

မှတ်ချက် ၅။ စာမျက်နှာ ၃၂၉။ ပညတ်တော်ဆယ်ပါးသည် ထာဝရဘုရားက အစ္စရေးလူမျိုးတို့နှင့် ပဋိညာဉ်ပြုရန် အဆိုပြုသောအခါ “သင်တို့သည် ငါ့စကားကို အမှန်နားထောင်၍ ငါ၏ ပဋိညာဉ်ကို စောင့်ရှောက်ကြလျှင်” စသည်ဖြင့် မိန့်တော်မူခဲ့သော “ပဋိညာဉ်” ဖြစ်သည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၁၉:၅] ပဋိညာဉ်ကို အစ္စရေးလူမျိုးတို့နှင့် မပြုမီကတည်းက ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို ဘုရားသခင်၏ “ပဋိညာဉ်” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ထိုပညတ်တော်များသည် သဘောတူညီချက်တစ်ရပ် အဖြစ် ပြုလုပ်ထားခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဘုရားသခင်က သူတို့ ပြုလုပ်ဆောင်ရွက်ရန် အမိန့်ပေးထားသောအရာ ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ပညတ်တော်ဆယ်ပါး—ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်—သည် ကိုယ်တော်နှင့် အစ္စရေးလူမျိုးတို့အကြား ပြုလုပ်သော ပဋိညာဉ်၏ အခြေခံ ဖြစ်လာသည်။ ပညတ်တော်ဆယ်ပါး၏ အသေးစိတ်အချက်အလက်များ အားလုံးသည် ပဋိညာဉ်ပြုခဲ့သည့် အကြောင်းအရာဖြစ်သော “ဤစကားအလုံးစုံ” ဖြစ်သည်။ [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၄:၈] ကိုလည်း ကြည့်ပါ။

မှတ်ချက် ၆။ စာမျက်နှာ ၃၅၄။ ယဇ်ပုရောဟိတ်တစ်ဦးအတွက် သို့မဟုတ် ပရိသတ်တစ်ရပ်လုံးအတွက် အပြစ်ဖြေရာယဇ်ကို ဆက်ကပ်သောအခါ သွေးကို သန့်ရှင်းရာဌာနအတွင်းသို့ ယူဆောင်သွား၍ ကန့်လန့်ကာရှေ့တွင် ဖြန်းပြီး ရွှေယဇ်ပလ္လင်၏ ဦးချိုများပေါ်တွင် တင်ရသည်။ အဆီကို ဝင်းအတွင်းရှိ မီးရှို့ရာယဇ်ပလ္လင်ပေါ်တွင် မီးရှို့ရသော်လည်း ယဇ်ကောင်၏ ကိုယ်ခန္ဓာကို စခန်းပြင်ပ၌ မီးရှို့ရသည်။ [ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၄:၁-၂၁] ကို ကြည့်ပါ။

သို့သော် အလှူသည် အုပ်စိုးရှင်တစ်ဦးအတွက် သို့မဟုတ် လူများထဲမှ တစ်ဦးအတွက် ဖြစ်သောအခါ သွေးကို သန့်ရှင်းရာဌာနအတွင်းသို့ မယူဆောင်ရဘဲ၊ ထာဝရဘုရားက မောရှေအား ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ယဇ်ပုရောဟိတ်သည် အသားကို စားရမည်။ “အပြစ်အတွက် ယဇ်ပူဇော်သော ယဇ်ပုရောဟိတ်သည် ထိုယဇ်ကို စားရမည်။ အစည်းအဝေးတဲတော်၏ ဝင်းအတွင်းရှိ သန့်ရှင်းရာအရပ်၌ စားရမည်။” [ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၆:၂၆] ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသောမူ။ [ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၄:၂၂-၃၅] ကိုလည်း ကြည့်ပါ။

မှတ်ချက် ၇။ စာမျက်နှာ ၃၆၆။ ပညတ်တော်ကို မိန့်တော်မူသောသူ၊ မောရှေကို တောင်ပေါ်သို့ ခေါ်တော်မူ၍ သူနှင့် စကားပြောသောသူသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ သခင်ယေရှုခရစ်ဖြစ်ကြောင်း အောက်ပါအချက်များမှ ထင်ရှားသည်။

ခရစ်တော်သည် ဘုရားသခင်က လူသားတို့အား မိမိကိုယ်ကို အစဉ်အဆက် ဖော်ပြတော်မူရာ၌ အသုံးပြုသောသူ ဖြစ်သည်။ “သို့သော် ငါတို့၌ ဘုရားသခင်တစ်ပါးတည်းရှိ၏။ ထိုအရှင်ကား ခမည်းတော်ဖြစ်၍ အရာခပ်သိမ်းသည် ထိုအရှင်ထံမှ ဖြစ်ကြ၏။ ငါတို့သည်လည်း ထိုအရှင်၌ ရှိကြ၏။ သခင်တစ်ပါးတည်းလည်း ရှိ၏။ ထိုအရှင်ကား ယေရှုခရစ်ဖြစ်၍ အရာခပ်သိမ်းသည် ထိုအရှင်အားဖြင့် ဖြစ်ကြ၏။ ငါတို့သည်လည်း ထိုအရှင်အားဖြင့် ဖြစ်ကြ၏။” [ကောရိန္သုဩဝါဒစာပထမစောင် ၈:၆] “ဤသူ [မောရှေ] သည် တော၌ရှိသော အသင်းတော်၌ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်နှင့်အတူ သိနာတောင်ပေါ်တွင် သူ့အား စကားပြောသော ကောင်းကင်တမန်နှင့်အတူ၊ ငါတို့ဘိုးဘေးများနှင့်အတူ ရှိသောသူဖြစ်၏။ ငါတို့အား ပေးရန် အသက်ရှင်သော နှုတ်ကပတ်တော်တို့ကို ခံယူသောသူဖြစ်၏။” [တမန်တော်ဝတ္ထု ၇:၃၈] ဤကောင်းကင်တမန်သည် ဘုရားသခင်၏ မျက်မှောက်တော်၏ ကောင်းကင်တမန် [ဟေရှာယ ၆၃:၉]၊ ကြီးမြတ်သော ထာဝရဘုရား၏ နာမတော် ပါဝင်သော ကောင်းကင်တမန် [ထွက်မြောက်ရာကျမ်း ၂၃:၂၀-၂၃] ဖြစ်သည်။ ဤအသုံးအနှုန်းသည် ဘုရားသခင်၏သားတော်မှတစ်ပါး အခြားမည်သူ့ကိုမျှ ရည်ညွှန်း၍ မရနိုင်ပါ။

ထပ်မံ၍ ခရစ်တော်ကို ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ဟု ခေါ်ဆိုထားသည်။ [ယောဟန် ၁:၁-၃] ခရစ်တော်အား ဤသို့ခေါ်ဆိုရခြင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် ခေတ်အဆက်ဆက် လူသားတို့အား မိမိ၏ ဖွင့်ပြချက်များကို ခရစ်တော်အားဖြင့် ပေးတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်များအား မှုတ်သွင်းပေးခဲ့သောအရာမှာ ကိုယ်တော်၏ ဝိညာဉ်တော်ဖြစ်သည်။ [ပေတရုဩဝါဒပထမစောင် ၁:၁၀၊ ၁၁] ကိုယ်တော်သည် သူတို့အား ထာဝရဘုရား၏ ကောင်းကင်တမန်၊ ထာဝရဘုရား၏ တပ်မတော်မှူး၊ ကောင်းကင်တမန်မင်း မိက္ခေလအဖြစ် ထင်ရှားတော်မူခဲ့သည်။

မှတ်ချက် ၈။ စာမျက်နှာ ၆၀၃။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့ခေတ်တွင် ဘုရားသခင်၏အုပ်ချုပ်မှုသည် ကောင်းမွန်ခဲ့လျှင် ယခုခေတ်တွင်လည်း ဘုရားသခင်၏အုပ်ချုပ်မှု ပုံစံသည် ထိုနည်းတူ ကောင်းမွန်မည်မဟုတ်သလောဟူသော မေးခွန်းကို မေးမြန်းခဲ့ကြပြီး ယခုအခါ အလွန်အငြင်းပွားလျက်ရှိသည်။ အဖြေမှာ လွယ်ကူသည်။

ဘုရားသခင်၏အုပ်ချုပ်မှုဆိုသည်မှာ မိမိ၏တန်ခိုးကို ဘုရားသခင်ထံမှ တိုက်ရိုက်ရရှိသော အုပ်ချုပ်ရေးဖြစ်သည်။ အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ အုပ်ချုပ်ရေးသည် စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်၏အုပ်ချုပ်မှု ဖြစ်သည်။ အမှန်စင်စစ် ထိုအုပ်ချုပ်ရေးသည် ဘုရားသခင်၏ အုပ်ချုပ်မှုဖြစ်သည်။ မီးလောင်နေသော ချုံပင်အနီးတွင် ဘုရားသခင်သည် မောရှေအား မိမိ၏လူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ထုတ်ဆောင်ရန် တာဝန်ပေးတော်မူခဲ့သည်။ နိမိတ်လက္ခဏာများ၊ အံ့ဖွယ်အမှုများနှင့် များပြားသော တန်ခိုးကြီးအမှုများအားဖြင့် ဘုရားသခင်သည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ကယ်နုတ်၍ တော၌ ဖြတ်သန်းပို့ဆောင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် ကတိထားရာပြည်သို့ ပို့ဆောင်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုနေရာ၌ “ပရောဖက်ရှမွေလတိုင်အောင်” တရားသူကြီးများအားဖြင့် အုပ်ချုပ်တော်မူခဲ့သည်။ ရှမွေလသည် ကလေးအရွယ်တွင် ဘုရားသခင်က သူ့အား စကားပြောတော်မူပြီး သူ့အားဖြင့် မိမိ၏အလိုတော်ကို လူတို့အား သိစေတော်မူခဲ့သည်။ ရှမွေလလက်ထက်တွင် လူတို့သည် မိမိတို့အတွက် ဘုရင်တစ်ပါး ရှိစေလိုကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။ ထိုအရာကို ခွင့်ပြုတော်မူပြီး ဘုရားသခင်သည် ရှောလုကို ရွေးချယ်၍ ရှမွေလအား အစ္စရေးဘုရင်အဖြစ် ဘိသိက်ပေးစေတော်မူခဲ့သည်။ ရှောလုသည် ဘုရားသခင်၏အလိုတော်ကို မပြုခဲ့။ ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ပယ်သောကြောင့် ထာဝရဘုရားသည် သူ့ကို ဘုရင်ဖြစ်ခြင်းမှ ပယ်တော်မူပြီး ဒါဝိဒ်ကို အစ္စရေးဘုရင်အဖြစ် ဘိသိက်ပေးရန် ရှမွေလကို စေလွှတ်တော်မူခဲ့သည်။ ဒါဝိဒ်၏ ရာဇပလ္လင်ကိုလည်း ဘုရားသခင်သည် ထာဝရတည်စေတော်မူခဲ့သည်။ ရှောလမုန်သည် သူ၏ဖခင် ဒါဝိဒ်၏နေရာ၌ နိုင်ငံကို ဆက်ခံသောအခါ မှတ်တမ်းတွင် “ထိုအခါ ရှောလမုန်သည် မိမိအဘဒါဝိဒ်၏အရာ၌ ဘုရင်အဖြစ် ထာဝရဘုရား၏ ရာဇပလ္လင် ပေါ်၌ ထိုင်လေ၏” ဟု ဆိုထားသည်။ [ရာဇဝင်ချုပ်ပထမစောင် ၂၉:၂၃] ဒါဝိဒ်၏ ရာဇပလ္လင်သည် ထာဝရဘုရား၏ ရာဇပလ္လင်ဖြစ်ပြီး၊ ရှောလမုန်သည် မြေကြီးပေါ်ရှိ ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံကို အုပ်စိုးသောဘုရင်အဖြစ် ထာဝရဘုရား၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ ထိုင်ခဲ့သည်။ ရာဇပလ္လင်ကို ဆက်ခံခြင်းသည် ဒါဝိဒ်၏အမျိုးအနွယ်မှတစ်ဆင့် ဇေဒကိယထံသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။ ဇေဒကိယသည် ဗာဗုလုန်ဘုရင်၏ လက်အောက်ခံဖြစ်စေခြင်းခံရပြီး ဘုရားသခင်ရှေ့တွင် ဗာဗုလုန်ဘုရင်အား သစ္စာရှိစွာ အပ်နှံခံမည်ဟု အလေးအနက် ပဋိညာဉ်ပြုခဲ့သည်။ သို့သော် ဇေဒကိယသည် မိမိ၏ပဋိညာဉ်ကို ဖောက်ဖျက်ခဲ့သည်။ ထိုအခါ ဘုရားသခင်က သူ့အား ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို အစ္စရေး၏ မသန့်ရှင်းသော ဆိုးယုတ်သော မင်းသား၊ သင်၏နေ့ရက်ရောက်လာပြီ။ ဒုစရိုက်အဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ ထာဝရဘုရားသခင် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ သရဖူကို ဖယ်ရှားလော့၊ မင်းမြတ်သရဖူကို ချွတ်လော့။ ဤအရာသည် ယခင်ကဲ့သို့ မဖြစ်ရ။ နိမ့်သောသူကို မြှင့်တင်၍ မြင့်သောသူကို နှိမ့်ချလော့။ ငါသည် ထိုအရာကို ပြောင်းလဲမည်၊ ပြောင်းလဲမည်၊ ပြောင်းလဲမည်။ မိမိအခွင့်အရေးရှိသောသူ ရောက်လာသည့်တိုင်အောင် ထိုအရာသည် မရှိရတော့။ ထိုသူအား ငါပေးမည်။” [ယေဇကျေလ ၂၁:၂၅-၂၇] အခန်း ၁၇:၁-၂၁ ကိုလည်း ကြည့်ပါ။

ထိုအခါ နိုင်ငံသည် ဗာဗုလုန်၏ လက်အောက်သို့ ကျရောက်ခဲ့သည်။ ဗာဗုလုန်ကျဆုံးပြီး မေဒို-ပါရှားက ဆက်ခံသောအခါ ပထမအကြိမ် ပြောင်းလဲခံရသည်။ မေဒို-ပါရှားကျဆုံးပြီး ဂရိက ဆက်ခံသောအခါ ဒုတိယအကြိမ် ပြောင်းလဲခံရသည်။ ဂရိအင်ပါယာသည် ရောမထံသို့ လမ်းလွှဲပေးသောအခါ တတိယအကြိမ် ပြောင်းလဲခံရသည်။ ထိုနောက် နှုတ်ကပတ်တော်က “မိမိအခွင့်အရေးရှိသောသူ ရောက်လာသည့်တိုင်အောင် ထိုအရာသည် မရှိရတော့။ ထိုသူအား ငါပေးမည်” ဟု ဆိုသည်။ မိမိအခွင့်အရေးရှိသောသူသည် မည်သူနည်း။ “သင်သည် … သူ၏နာမကို ယေရှုဟု ခေါ်ရမည်။ သူသည် ကြီးမြတ်၍ အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏သားဟု ခေါ်ဝေါ်ခြင်းခံရမည်။ ထာဝရအရှင်ဘုရားသခင်သည် သူ၏အဘဒါဝိဒ်၏ ရာဇပလ္လင်ကို သူ့အား ပေးတော်မူမည်။ သူသည် ယာကုပ်၏အမျိုးကို အစဉ်မပြတ် အုပ်စိုးမည်။ သူ၏နိုင်ငံသည်လည်း အဆုံးမရှိရ” [လုကာ ၁:၃၁-၃၃]။ ကိုယ်တော်သည် ဤကမ္ဘာပေါ်တွင် “ထိုပရောဖက်”၊ ဝမ်းနည်းခြင်း၏လူ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်သူအဖြစ် ရှိနေစဉ်၊ ကိုယ်တော်ကို သစ္စာဖောက်သောညတွင် ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် “ငါ၏နိုင်ငံသည် ဤလောကနှင့် မဆိုင်” ဟု ကြေညာတော်မူခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ထာဝရဘုရား၏ ရာဇပလ္လင်သည် ဤလောကမှ ဖယ်ရှားခံရပြီး “မိမိအခွင့်အရေးရှိသောသူ ရောက်လာသည့်တိုင်အောင် ထိုအရာသည် မရှိရတော့” ဟူသည့်အတိုင်း ဖြစ်သည်။ ထိုအခါ ထိုရာဇပလ္လင်ကို သူ့အား ပေးမည်။ ထိုအချိန်သည် ဤလောက၏ အဆုံးနှင့် “လာမည့်လောက” ၏ အစဖြစ်သည်။

ကယ်တင်ရှင်က တမန်တော်ဆယ့်နှစ်ပါးအား “ငါ၏ခမည်းတော်သည် ငါ့အား အပ်နှင်းတော်မူသကဲ့သို့ ငါသည်လည်း သင်တို့အား နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို အပ်နှင်း၏။ ထိုနိုင်ငံ၌ ငါ၏စားပွဲ၌ စားသောက်ကြ၍ ရာဇပလ္လင်များပေါ်တွင် ထိုင်လျက် အစ္စရေးအမျိုးဆယ့်နှစ်မျိုးကို တရားစီရင်ကြစေရန် ဖြစ်သည်” ဟု မိန့်တော်မူခဲ့သည်။ [လုကာ ၂၂:၂၉၊ ၃၀] ခရစ်တော်က တမန်တော်ဆယ့်နှစ်ပါးအား ပေးထားသော ကတိတော်ကို မည်သည့်အချိန်တွင် ပြည့်စုံမည်ကို မဿဲ၏ မှတ်တမ်းမှ သိရသည်။ “လူသားသည် မိမိဘုန်းအသရေရှိသော ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်မည့် ပြန်လည်အသစ်ပြုခြင်းအချိန်၌ သင်တို့သည်လည်း ရာဇပလ္လင်ဆယ့်နှစ်ခုတို့ပေါ်တွင် ထိုင်၍ အစ္စရေးအမျိုးဆယ့်နှစ်မျိုးကို တရားစီရင်ကြလိမ့်မည်။” [မဿဲ ၁၉:၂၈] တာလင့်အကြောင်း ပုံဥပမာတွင် ခရစ်တော်သည် မိမိကိုယ်ကို “မိမိအတွက် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ရယူပြီး ပြန်လာရန် အဝေးပြည်သို့ ထွက်သွားသော” အထက်တန်းစားအမျိုးသားတစ်ဦး၏ ပုံသဏ္ဌာန်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုတော်မူသည်။ [လုကာ ၁၉:၁၂] ကိုယ်တော်၏ ဘုန်းအသရေရှိသော ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် မည်သည့်အချိန်၌ ထိုင်မည်ကိုလည်း ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောပြတော်မူခဲ့သည်။ “လူသားသည် မိမိဘုန်းအသရေနှင့် သန့်ရှင်းသောကောင်းကင်တမန်အပေါင်းတို့နှင့် ကြွလာသောအခါ၊ ထိုအခါ မိမိဘုန်းအသရေရှိသော ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် ထိုင်တော်မူမည်။ ရှေ့တော်၌ လူမျိုးအပေါင်းတို့ကို စုဝေးစေမည်။” [မဿဲ ၂၅:၃၁၊ ၃၂]

ဤအချိန်ကိုပင် ဗျာဒိတ်ကျမ်းရေးသူက ရှေ့မျှော်၍ “ဤလောက၏နိုင်ငံများသည် ငါတို့သခင်နှင့် သူ၏ခရစ်တော်၏နိုင်ငံများ ဖြစ်လာပြီ။ ထိုအရှင်သည် အစဉ်အဆက် စိုးစံတော်မူလိမ့်မည်” ဟု ဆိုသည်။ [ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၁:၁၅] ဤအရာသည် မည်သည့်အချိန်တွင် ဖြစ်မည်ကို အကြောင်းအရာဆက်စပ်မှုက ရှင်းလင်းစွာ ပြသသည်။ “လူမျိုးတို့သည် အမျက်ထွက်ကြပြီ။ ကိုယ်တော်၏အမျက်တော်သည် ရောက်လာပြီ။ သေသူတို့ကို တရားစီရင်မည့်အချိန်၊ ကိုယ်တော်၏ကျွန်ပရောဖက်တို့အားလည်းကောင်း၊ သန့်ရှင်းသူတို့အားလည်းကောင်း၊ ကိုယ်တော်၏နာမတော်ကို ကြောက်ရွံ့သူ အကြီးအငယ်တို့အားလည်းကောင်း ဆုလာဘ်ပေးမည့်အချိန်၊ မြေကြီးကို ဖျက်ဆီးသောသူတို့ကို ဖျက်ဆီးမည့်အချိန် ရောက်လာပြီ” [အခန်းငယ် ၁၈]။ ခရစ်တော်၏နိုင်ငံကို တည်ထောင်မည့်အချိန်မှာ နောက်ဆုံးတရားစီရင်ခြင်း၊ ဖြောင့်မတ်သူတို့၏ ဆုလာဘ်နှင့် ဆိုးယုတ်သူတို့၏ အပြစ်ဒဏ်ပေးခြင်းအချိန် ဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ဆန့်ကျင်သူအပေါင်းတို့ ဖျက်ဆီးခံရပြီးသောအခါ ဤလောက၏နိုင်ငံများသည် ငါတို့သခင်နှင့် သူ၏ခရစ်တော်၏ နိုင်ငံများ ဖြစ်လာကြမည်။

ထိုအခါ ခရစ်တော်သည် “ဘုရင်တို့၏ဘုရင်၊ သခင်တို့၏သခင်” အဖြစ် စိုးစံတော်မူမည်။ [ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၉:၁၆] “ကောင်းကင်အောက်ရှိ နိုင်ငံအပေါင်းတို့၏ နိုင်ငံနှင့် အာဏာနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ကြီးမြတ်ခြင်းကို အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏ သန့်ရှင်းသူတို့၏ လူမျိုးအား ပေးအပ်လိမ့်မည်။” “အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏ သန့်ရှင်းသူတို့သည် နိုင်ငံတော်ကို ရယူ၍၊ အစဉ်အမြဲ၊ အစဉ်အဆက် နိုင်ငံတော်ကို ပိုင်ဆိုင်ကြလိမ့်မည်။” [ဒံယေလ ၇:၂၇၊ ၁၈]

ထိုအချိန်မတိုင်မီ ခရစ်တော်၏နိုင်ငံကို မြေကြီးပေါ်တွင် တည်ထောင်၍ မရနိုင်ပါ။ ကိုယ်တော်၏နိုင်ငံသည် ဤလောကနှင့် မဆိုင်ပါ။ ကိုယ်တော်၏နောက်လိုက်များသည် မိမိတို့ကိုယ်ကို “မြေကြီးပေါ်၌ ဧည့်သည်များနှင့် ခရီးသည်များ” အဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်။ ပေါလုက “ငါတို့၏ နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ရှိ၏။ ထိုအရပ်မှ ကယ်တင်ရှင်၊ သခင်ယေရှုခရစ်ကို ငါတို့ စောင့်မျှော်ကြ၏” ဟု ဆိုသည်။ [ဟေဗြဲဩဝါဒစာ ၁၁:၁၃]၊ [ဖိလိပ္ပိဩဝါဒစာ ၃:၂၀] ပြန်လည်ပြင်ဆင်ထားသောမူ။

အစ္စရေးနိုင်ငံ ပျောက်ကွယ်သွားပြီးနောက် ဘုရားသခင်သည် မည်သည့်လူတစ်ဦး သို့မဟုတ် လူအစုအဖွဲ့တစ်ခုကိုမျှ မိမိ၏ပညတ်တော်များကို ထိုသို့ အကောင်အထည်ဖော်ရန် အာဏာလွှဲအပ်တော်မူခြင်း မရှိတော့ပါ။ “အပြစ်ပေးခြင်းသည် ငါ့အမှုဖြစ်၏။ ငါပေးဆပ်မည်ဟု ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူ၏။” [ရောမဩဝါဒစာ ၁၂:၁၉] အရပ်ဘက်အစိုးရများသည် လူနှင့်လူအကြား ဆက်ဆံရေးများနှင့်သာ သက်ဆိုင်ကြသည်။ သို့သော် လူသား၏ ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်နွှယ်မှုမှ ပေါ်ပေါက်လာသော တာဝန်များနှင့် အရပ်ဘက်အစိုးရများသည် လုံးဝမသက်ဆိုင်ကြပါ။

အစ္စရေးနိုင်ငံမှတစ်ပါး ဘုရားသခင်သည် မှုတ်သွင်းထားသောလူများအားဖြင့် နိုင်ငံတော်ရေးရာများကို ညွှန်ကြားတော်မူသော အစိုးရမျိုးသည် မြေကြီးပေါ်တွင် တစ်ခါမျှ မရှိခဲ့ပါ။ လူတို့သည် အစ္စရေးနိုင်ငံကဲ့သို့ အစိုးရမျိုး ဖွဲ့စည်းရန် ကြိုးပမ်းသည့်အခါတိုင်း ဘုရားသခင်၏ပညတ်တော်ကို မိမိတို့ကိုယ်တိုင် အနက်ဖွင့်၍ အကောင်အထည်ဖော်ရန် မလွဲမရှောင်သာ ကိုယ်တိုင်တာဝန်ယူခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် လူတို့၏စိတ်သိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် ဘုရားသခင်၏ အထူးအခွင့်အာဏာကို လုယူခဲ့ကြသည်။

ယခင်ကာလတွင် ဘုရားသခင်ကို ပြစ်မှားသောအပြစ်များကို ယာယီအပြစ်ဒဏ်များဖြင့် အရေးယူခဲ့စဉ် တရားစီရင်မှုများကို ဘုရားသခင်၏ အတည်ပြုချက်ဖြင့်သာ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ကိုယ်တော်၏ တိုက်ရိုက်ထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင်၊ ကိုယ်တော်၏အမိန့်တော်ဖြင့် ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ စုန်းအတတ်ပြုသူများကို သတ်ရမည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်သူများကို သတ်ရမည်။ ဘုရားသခင်၏အမည်ကို မလျော်မကန်အသုံးပြုခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းသောအရာများကို မလေးမစားပြုခြင်းတို့ကို သေဒဏ်ပေးရမည်။ ရုပ်တုကိုးကွယ်သော လူမျိုးတစ်မျိုးလုံးကို အမြစ်ပြတ်ဖျက်ဆီးရမည်။ သို့သော် ထိုအပြစ်ဒဏ်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညွှန်ကြားသူမှာ လူတို့၏စိတ်နှလုံးကို ဖတ်ရှုတော်မူသောသူ၊ သူတို့၏အပြစ်ပမာဏကို သိတော်မူသောသူ၊ မိမိဖန်ဆင်းထားသောသတ္တဝါများကို ဉာဏ်ပညာနှင့် ကရုဏာဖြင့် ဆက်ဆံတော်မူသောသူ ဖြစ်သည်။ လူသားတို့သည် မိမိတို့၏ လူသားဆန်သောအားနည်းချက်များနှင့် စိတ်ခံစားချက်များဖြင့် ထိုအလုပ်ကို ပြုလုပ်ရန် ကြိုးပမ်းသောအခါ အကန့်အသတ်မရှိသော မတရားမှုနှင့် ရက်စက်မှုအတွက် တံခါးဖွင့်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြသရန် အထူးအကြောင်းပြချက် မလိုပါ။ အလွန်လူမဆန်သော ရာဇဝတ်မှုများကိုပင် ခရစ်တော်၏ မြင့်မြတ်သောအမည်ကို အသုံးပြု၍ ကျူးလွန်ကြလိမ့်မည်။

ဘုရားသခင်ကို ပြစ်မှားသောအမှုများကို အပြစ်ပေးခဲ့သည့် အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ ပညတ်တော်များမှ ယခုခေတ်တွင်လည်း အလားတူအပြစ်များကို အပြစ်ပေးရန် တာဝန်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် အကြောင်းပြချက်များကို ထုတ်ယူခဲ့ကြသည်။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သူ အားလုံးက မိမိတို့၏လုပ်ရပ်များကို အကြောင်းပြရန် ထိုအကြောင်းပြချက်များကို အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် လူသားအာဏာပိုင်များထံ စိတ်သိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပိုင်ခွင့် လွှဲအပ်ထားသည်ဟူသော အယူအဆသည် ဘာသာရေးအာဏာရှင်စနစ်နှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုတို့၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ထိုသို့ ဆင်ခြင်သူအပေါင်းတို့သည် ယခုကျွန်ုပ်တို့နေထိုင်နေသော ကာလသည် အစ္စရေးလူမျိုးတို့၏ကာလနှင့် လုံးဝကွဲပြားသော အခြေအနေများအောက်ရှိ ကာလဖြစ်ကြောင်းကို မျက်ကွယ်ပြုကြသည်။ အစ္စရေးနိုင်ငံသည် ခရစ်တော်၏နိုင်ငံ၏ ပုံဆောင်ချက်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုနိုင်ငံကို ကိုယ်တော် ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာတော်မူသည့်အချိန်အထိ တည်ထောင်မည်မဟုတ်ကြောင်းကိုလည်း မျက်ကွယ်ပြုကြသည်။ လူသား၏ ဘုရားသခင်နှင့် ဆက်နွှယ်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သော တာဝန်များကိုလည်း လူသားအာဏာဖြင့် စည်းမျဉ်းချမှတ်ခြင်း သို့မဟုတ် အကောင်အထည်ဖော်စေခြင်း မပြုရကြောင်းကိုလည်း မျက်ကွယ်ပြုကြသည်။

မှတ်ချက် ၉။ စာမျက်နှာ ၆၀၈။ Samuel ၏ Ramah နှင့် Benjamin ၏ Ramah တို့ တစ်နေရာတည်းဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဒေါက်တာ Edersheim က ဤသို့ဆိုသည်။ “ဤအချက်နှစ်ရပ်သည် ခိုင်မာစွာ သတ်မှတ်ထားပုံရသည်။ ရှောလု၏နေထိုင်ရာမှာ Gibeah ဖြစ်ပြီး သူသည် Samuel နှင့် Ramah တွင် ပထမဆုံးတွေ့ဆုံခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသို့ဆိုလျှင် [ဓမ္မရာဇဝင်ပထမစောင် ၁၀:၂] ကို ထောက်ထားကြည့်ပါက Samuel ၏ Ramah ကို Benjamin ၏ Ramah နှင့် တစ်နေရာတည်းဟု သတ်မှတ်ရန်၊ သို့မဟုတ် ထိုနေရာသည် ယနေ့ခေတ် Jerusalem ၏ အနောက်မြောက်ဘက် လေးမိုင်အကွာရှိ Neby Samuel ဖြစ်သည်ဟု ယူဆရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။”