ဧဇရမှတ်စာ - နိဒါန်း

 ဧဇရမှတ်စာ

နိဒါန်း

အမည်နှင့် စာရေးသူ။ ဤစာအုပ်သည် ၎င်း၏ အဓိကဇာတ်ကောင်၏ အမည်ကို ခံယူထားပြီး၊ ဘီစီ ပဉ္စမရာစု၏ ဒုတိယပိုင်း၊ ပြည်နှင်ခံရပြီးနောက်ကာလတွင် သမိုင်းအရ တည်ရှိနေသည်။ ရာစုနှစ်များတစ်လျှောက် ဂျူးပညာရှင်များသည် နေဟမိမှတ်စာကို ဧဇရမှတ်စာ၏ ဆက်လက်ရေးသားထားသောအပိုင်းအဖြစ် ယူဆခဲ့ကြပြီး၊ နှစ်အုပ်လုံးကို တစ်ခုတည်းသော အစုအဖြစ် သဘောထားခဲ့ကြသည်။ သို့သော် နေဟမိမှတ်စာ၏ အစပိုင်းခေါင်းစဉ် (၁:၁) က မူလက သီးခြားစာအုပ်များ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေသကဲ့သို့ ထင်ရသည်။ အေဒီ သတ္တမရာစုမှ ဒသမရာစုအတွင်း မာဆိုရက်များသည် နေဟမိ ၃:၂၂ ကို ဧဇရ-နေဟမိ စာအုပ်တစ်အုပ်လုံး၏ အလယ်ဗဟိုအဖြစ် မှတ်သားခဲ့ကြပြီး၊ နေဟမိ ၁၃:၃၁ ပြီးမှသာ နောက်ဆုံးအနှစ်ချုပ်မှတ်ချက်ကို ထည့်သွင်းခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဧဇရ၏အဆုံးတွင် ထိုသို့သော အနှစ်ချုပ်မှတ်ချက်ကို မထည့်သွင်းခဲ့ကြပါ။ အေဒီ ၁၄၄၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဟေဗြဲလက်ရေးစာမူများတွင် ဧဇရနှင့် နေဟမိတို့သည် သီးခြားစာအုပ်များအဖြစ် ပေါ်လာခဲ့ကြပြီး ယနေ့ခေတ် ဓမ္မဟောင်းကျမ်းဘာသာပြန်များတွင်လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်နေကြသည်။ မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ၊ မူလက ၎င်းတို့သည် စာအုပ်တစ်အုပ်တည်း ဖြစ်ခဲ့ကြသည်ဟု သံသယရှိရန် အလွန်ကောင်းသော အကြောင်းပြချက်များ ရှိနေသည်။

ဂျူးဘာသာ၏ ပုံသွင်းတည်ဆောက်ရေးကာလအတွင်း ဧဇရ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို လျှော့တွက်၍ မရပါ။ အကြောင်းမှာ ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီးနောက် ယေရုရှလင်မြို့တွင် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်မှုကို ပြန်လည်တည်ထောင်နိုင်ရန် သူ၏ခေါင်းဆောင်မှုက အထောက်အကူပြုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ နောက်ပိုင်းတွင် နံရံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို နေဟမိ၏ ခေါင်းဆောင်မှုအောက်တွင် အောင်မြင်စွာ ပြီးစီးခဲ့သည်။ ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၂၂–၂၃ ၏ နောက်ဆုံးအခန်းငယ်များနှင့် ဧဇရ ၁:၁–၃ ၏ ပထမအခန်းငယ်အနည်းငယ်တို့သည် အလွန်တူညီကြသောကြောင့် ပညာရှင်အချို့က ဧဇရသည် ရာဇဝင်ချုပ်ကိုလည်း ရေးသားသူဖြစ်သည်ဟု ဆိုခဲ့ကြသည်။ အနည်းဆုံး ၂ ရာဇဝင်ချုပ်၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းကို ရေးသားသူသည် ဧဇရဖြစ်နိုင်ခြေ အလွန်မြင့်မားသည်ဟု ထင်ရသည်။ ရှေးခေတ်စာရေးသားမှုတွင် ထပ်ခါတလဲလဲရေးသားခြင်းသည် အများအားဖြင့် တွေ့ရသောအရာဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ စာလိပ်တစ်ခု (သို့မဟုတ် ကျောက်ပြားတစ်ခု) က မလုံလောက်တော့ဘဲ စာရေးသူသည် စာလိပ်အသစ် (သို့မဟုတ် ကျောက်ပြားအသစ်) ပေါ်တွင် ဆက်လက်ရေးသားရသောအခါ ထိုသို့ဖြစ်တတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင် ဤနည်းကို “ဆက်စပ်စာကြောင်း” ဟု ခေါ်သည် (၂ ရာဇဝင်ချုပ်၊ နိဒါန်းကိုကြည့်ပါ)။ ထင်ရှားသည့်အချက်တစ်ခုမှာ စာအုပ်နှစ်အုပ်စလုံးတွင် အသုံးပြုသော အသုံးအနှုန်းများ တူညီကြပြီး၊ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အဓိကအကြောင်းအရာများလည်း အများအပြား တူညီကြခြင်းဖြစ်သည်။ နေဟမိနှင့်လည်း ထိုအတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ လူနှစ်ဦးဖြစ်သော ဧဇရနှင့် နေဟမိတို့သည် ခေတ်ပြိုင်များဖြစ်ကြသည်မှာ မှန်သည် (နေဟမိ ၈:၉၊ ၁၂:၂၆၊ ၃၆)။ ထိုအချက်က တူညီမှုများကို ရှင်းပြနိုင်သော်လည်း စာအုပ်နှစ်အုပ်သည် မူလက တစ်အုပ်တည်း ဖြစ်ခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။

ရေးသားသည့်အချိန်။ ဧဇရတွင် တွေ့ရသော တရားဝင်စာရွက်စာတမ်း ခုနစ်စောင်အနက် ပထမစာတစ်စောင်မှလွဲ၍ အားလုံးကို အာရမိတ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ပထမစာကို ဟေဗြဲဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ထိုစာရွက်စာတမ်းများ၏ ရေးသားဟန်နှင့် အသုံးပြုထားသော ဘာသာစကားတို့သည် ပါရှန်းခေတ်၏ ကျမ်းစာပြင်ပ တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများနှင့် ကိုက်ညီကြသည်။ ထိုအချက်သည် ဤစာအုပ်ကို ထိုခေတ်ကာလအတွင်း ရေးသားခဲ့ကြောင်း အလွန်ခိုင်မာသော သက်သေဖြစ်သည်။ ဧဇရ ၇:၁၊ ၈ အရ ဧဇရသည် အာတဇေရဇ်မင်း၏ အုပ်စိုးခြင်း ခုနစ်နှစ်မြောက်တွင် ယေရုရှလင်မြို့၌ ရှိနေခဲ့ပြီး ထိုနှစ်သည် ဘီစီ ၄၅၇ ဖြစ်သည်။ ဧဇရသည် ဘာဗုလုန်မှ ယေရုရှလင်သို့ ခရီးသွားရန် လေးလခန့် ကြာခဲ့သည် (၇:၉)။ ပထမအခန်းကြီးခြောက်ခန်းတွင် ဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များသည် ဧဇရ ယေရုရှလင်သို့ မရောက်မီ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြသော်လည်း နောက်ဆုံးအခန်းကြီးလေးခန်းမှာ ဘီစီ ၄၅၇ နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဧဇရမှတ်စာတွင် နေဟမိကို ဖော်ပြထားခြင်းမရှိပါ (ဧဇရ ၂:၁–၃၅ ၏ ရှင်းလင်းချက်ကိုကြည့်ပါ)။ နေဟမိသည် ဘီစီ ၄၄၄ တွင် မိမိ၏အမှုတော်ကို စတင်ခဲ့သည် (နေဟမိ ၂:၁)။ ထို့ကြောင့် ဤစာအုပ်၏ နောက်ဆုံးပုံစံဖြင့် ရေးသားပြီးစီးသည့်အချိန်သည် ဘီစီ ၄၅၇ နောက်ပိုင်း ဖြစ်ရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ အများစုကို ဘီစီ ၄၄၄ မတိုင်မီ ရေးသားခဲ့ဖွယ်ရှိသည် (နေဟမိ၊ နိဒါန်းကိုကြည့်ပါ)။

နောက်ခံအကြောင်းအရာများ။ အာတဇေရဇ်သည် ဇေရဇ်မင်း၏ တတိယမြောက်သားဖြစ်သည် (ဧသတာတွင် အာဟာရွေသရုဟု ခေါ်သည်)။ ဂရိလူမျိုးတို့က သူ့ကို “လက်ရှည်သူ” ဟု ခေါ်ကြသည်။ သူ၏ဖခင်သည် တော်ဝင်အစောင့်တပ်မှ အာတာဗာနု၏ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည်။ ထို့နောက် အာတဇေရဇ်သည် အာတာဗာနုကို သတ်ခဲ့သော်လည်း အာတဇေရဇ်၏ အစ်ကိုကြီးများကို မည်သူသတ်ခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရပါ။ နောက်ဆုံးတွင် အာတဇေရဇ်သည် ရာဇပလ္လင်ကို ရရှိခဲ့သည်။ ရာဇပလ္လင်ကို ရရှိပြီး မကြာမီတွင် အာတဇေရဇ်သည် သူ၏ဖခင်ကို မာရသွန်တိုက်ပွဲတွင် တစ်ကြိမ်၊ ထို့နောက် နှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် ဆာလာမိစ် ရေတပ်တိုက်ပွဲတွင် တစ်ကြိမ် အနိုင်ယူခဲ့သော ဂရိလူမျိုး သီမစ်စတိုကလိစ်ကို ခိုလှုံခွင့်ပေးခဲ့ပုံရသည်။ သီမစ်စတိုကလိစ်သည် ဘီစီ ၄၅၉ တွင် မသေဆုံးမီအထိ ဂရိလူမျိုးများနှင့် ပတ်သက်သည့် ကိစ္စများတွင် အာတဇေရဇ်အား အကြံပေးခဲ့သည်။ ဧဇရ ယေရုရှလင်သို့ မသွားမီ နှစ်အနည်းငယ်အလို (ဘီစီ ၄၅၇) တွင် ပါရှန်းတို့သည် အီဂျစ်ကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းနေသော အီဂျစ်-ဂရိ မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် စစ်ပွဲဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ဘီစီ ၄၅၄ တွင် ပါရှန်းတို့ အနိုင်ရခဲ့သည်။ နှစ်အနည်းငယ်ကြာပြီးနောက် (ဘီစီ ၄၅၀) ပါရှားသည် ဆိုက်ပရပ်စ်တွင် ဂရိနှင့် ထပ်မံစစ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ နောက်တစ်နှစ် ဘီစီ ၄၄၉ တွင် ပါရှန်းတို့သည် အေသင်လူမျိုးတို့နှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးရရှိခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဧဇရ ဝင်ရောက်လာသော ကမ္ဘာသည် သူ ယေရုရှလင်သို့ မရောက်မီနှင့် ရောက်ပြီးနောက် နှစ်ဖက်စလုံးတွင် စစ်ပွဲများ ဖြစ်ပွားနေသော ကမ္ဘာဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်သည် ပြဿနာများနှင့် မသေချာမရေရာမှုများ ပြည့်နှက်နေသော အချိန်ကာလဖြစ်သည်။

ဧဇရ ၄:၈–၆:၁၈ နှင့် ၇:၁၂–၂၆ တို့တွင် တရားဝင်စာများကို ရည်ညွှန်းထားသော အဓိကအပိုင်းနှစ်ပိုင်းကို အာရမိတ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ အာရမိတ်ဘာသာ (နီးစပ်သော ဆီးရီးယားဘာသာနှင့်အတူ) သည် အနည်းဆုံး ဘာဗုလုန်အင်ပါယာခေတ်မှစ၍ စာပေနှင့် ဆက်သွယ်ရေးအတွက် ရွေးချယ်အသုံးပြုသော ဘာသာစကားဖြစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဒံယေလ ၂:၄–၇:၂၈ ၏ အပိုင်းများကိုလည်း အာရမိတ်ဘာသာဖြင့် ရေးသားထားသည်။ ဤအာရမိတ်အပိုင်းများသည် ဘီစီ ပထမထောင်စုနှစ်၏ ဒုတိယပိုင်းတွင် အဓိက နိုင်ငံတကာဘာသာစကားဖြစ်ခဲ့သော ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသည့် သမ္မာကျမ်းစာ၏ အဓိကအပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ သို့သော် ကမ္ဘာဦး ၃၁:၄၇ နှင့် ယေရမိ ၁၀:၁၁ တို့တွင်လည်း အာရမိတ်စကားစု အနည်းငယ် ပါရှိသည်။ ရှေးခေတ်ကမ္ဘာတွင် စာသားများကို ဘာသာစကားအမျိုးမျိုးဖြင့် ရေးသားထားခြင်းသည် မထူးဆန်းပါ။ ထိုစာများအားလုံးကို လူတစ်ဦးတည်းက ရေးသားထားခြင်းလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဧဇရတွင် ဤသို့ ဘာသာစကားမျိုးစုံ အသုံးပြုထားခြင်းသည် စာရေးသူတစ်ဦးတည်းက စာအုပ်တစ်အုပ်လုံးကို မရေးသားနိုင်ခဲ့ဟူသော အငြင်းပွားချက် မဟုတ်ပါ။ အမှန်မှာ ယူဆထားသော သမိုင်းနောက်ခံကာလအတွင်း ဤစာအုပ်ကို ရေးသားခဲ့ကြောင်း သမိုင်းအမှန်တရားကို ထောက်ခံပေးသည်။

ဓမ္မပညာနှင့် ရည်ရွယ်ချက်။ ဧဇရနှင့် နေဟမိမှတ်စာများသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော ရုန်းကန်မှုများနှင့် အောင်မြင်မှုများ၏ အချိန်ကာလများကို ဖော်ပြသည်။ ဤကျမ်းစာအုပ်များ၏ ရှုမြင်ပုံအရ ထိုရုန်းကန်မှုများသည် ဘုရားသခင်၏ ရုန်းကန်မှုများလည်း ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ကျန်ကြွင်းသောလူစုကို ယေရုရှလင်သို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခဲ့သူ၊ ဗိမာန်တော် ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ယဇ်ပူဇော်ဝတ်ပြုမှုကို ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းတို့ကို ကြီးကြပ်ခဲ့သူသည် နောက်ဆုံးတွင် ဘုရားသခင်ကိုယ်တော်တိုင် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဧဇရနှင့် နေဟမိတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်အပေါ် ကတိကဝတ်သည် အလွယ်တကူ မြင်တွေ့နိုင်သည်။ မနာခံမှုများ၊ လွဲမှားသော ဦးစားပေးမှုများ သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးရန် ကြံစည်သော ပုန်ကန်မှုများ ရှိခဲ့သည့်အချိန်များပင် ရှိသော်လည်း ထိုကတိကဝတ်သည် မပြောင်းလဲခဲ့ပါ။ အပြစ်ရှိသော ကမ္ဘာအပေါ် ဘုရားသခင်၏ ကတိကဝတ်ကို ကျွန်ုပ်တို့ အပြည့်အဝ နားမလည်နိုင်သော်လည်း ကိုယ်တော်၏ ထောက်ပံ့ပေးသော အံ့ဖွယ်ကျေးဇူးတော်ကို လက်ခံနိုင်ပြီး ဤစာအုပ်တစ်လျှောက် ဖြတ်သန်းနေသော ဓမ္မပညာဆိုင်ရာ အကြောင်းအရာများမှ သင်ယူနိုင်ပါသည်။

၁။ သမိုင်းနှင့်ပတ်သက်သော သမ္မာကျမ်းစာအမြင်။ ဧဇရနှင့် နေဟမိတွင် လူသားတို့၏ သမိုင်းသည် ဘုရားသခင်၏ လုပ်ဆောင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ရာ နယ်ပယ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာ တွေ့ရသည်။ ဤမှတ်တမ်းသည် ၂၁ ရာစုတွင် အသက်ရှင်နေသော စာဖတ်သူများအား လောကီအမြင်၏ ရိုးရှင်းလွန်းသော အကြောင်းနှင့်အကျိုး ဆက်စပ်မှုကို ကျော်လွန်၍ ကြည့်ရန် စိန်ခေါ်သည်။ လူသားတို့၏ ဖြစ်တည်မှုတွင် ကျွန်ုပ်တို့ မြင်နိုင်၊ တိုင်းတာနိုင်သည့်အရာထက် ပို၍ရှိသည်။

ဤစာအုပ်နှစ်အုပ်သည် ယုဒပြည်၏ ကျန်ကြွင်းသောလူစု ပြည်နှင်ခံရာမှ ပြန်လာခြင်း သမိုင်းသုံးကြိမ်ကို ဖော်ပြသည်။ ဘီစီ ၅၃၇ တွင် ရှေရှဗာဇာသည် လူစုတစ်စုကို ဦးဆောင်၍ ပြန်လာပြီး ဇေရုဗဗေလနှင့် ယေရှုဝါ (သို့မဟုတ် ယောရှု) တို့၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် စတင်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၃:၈–၁၃)။ ဤအရာသည် မြေသည် အနှစ်ခုနစ်ဆယ်တိုင် လွတ်လပ်နေမည်ဟု ယေရမိမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင် ပရောဖက်ပြုထားခြင်း ပြည့်စုံခြင်းဖြစ်သည် (ယေရမိ ၂၅:၁၁–၁၂၊ ၂၉:၁၀၊ ဧဇရ ၁:၁၊ ဒံယေလ ၉:၂ နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါ)။ ဘီစီ ၄၅၇ တွင် (ဧဇရ ၇:၆–၉) ဧဇရသည် ပြည်နှင်ခံရသူများ၏ နောက်ထပ်အုပ်စုတစ်စုကို သန့်ရှင်းသောပြည်သို့ ပြန်လည်ဦးဆောင်ပြီး သူတို့အား ပညတ္တိကျမ်းကို သင်ကြားပေးရန် စတင်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၇:၁၀)။ ဤအရာသည် ယေရုရှလင်နှင့် ၎င်း၏ ဘာသာရေးစနစ်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် အာတဇေရဇ်မင်း ပေးခဲ့သော အမိန့်နှင့် ကိုက်ညီသည် (ဧဇရ ၇:၁၁–၂၆)။ ဤအမိန့်သည် နှစ်ခုနစ်ဆယ်သော အပတ်များ၏ နှစ်များအတွက် အစပြုရာဖြစ်ခဲ့ပြီး (ဒံယေလ ၉:၂၅) ခရစ်တော်၏ ဗတ္တိဇံနှင့် အမှုတော်စတင်ခြင်း (လုကာ ၃:၁–၂၂) ဖြစ်သော အေဒီ ၂၇ ခုနှစ်မတိုင်မီ ၄၈၃ နှစ်နှင့် တိတိကျကျ ကိုက်ညီသည်။ သို့သော် အမှန်တကယ် ဆောက်လုပ်ခြင်းမှာ နောက်ထပ် ၁၃ နှစ်ကြာမှ စတင်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘီစီ ၄၄၄ တွင် (နေဟမိ ၂:၁–၁၀) နေဟမိသည် တတိယအုပ်စုကို ဦးဆောင်လာပြီး ပြင်းထန်သော ဆန့်ကျင်မှုများကြားမှ မြို့ပတ်လည်ရှိ နံရံကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် စတင်ခဲ့သည် (နေဟမိ ၂:၁၇–၆:၁၆)။ ဤအရာသည် အခက်အခဲကာလအတွင်း နံရံကို တည်ဆောက်မည်ဟူသော ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေသည် (ဒံယေလ ၉:၂၅)။ ဤသမိုင်းဝင် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုချင်းစီကို ဘုရားသခင်က လူတို့ကို အသုံးပြု၍ တိုက်ရိုက်ဝင်ရောက်လုပ်ဆောင်ခြင်းဟု ကျမ်းစာက ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြသည်။ ဖြစ်ရပ်တိုင်းသည်လည်း ဖြစ်ပျက်မည့်အချိန်နှင့် အခြေအနေကို တိကျစွာ ကြိုတင်ဖော်ပြနိုင်သော ဘုရားသခင်၏ ကြိုတင်သိမြင်ခြင်းကို ပြသသည်။

၂။ ဘုရားသခင်သည် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဖြစ်သည်။ ဧဇရစာအုပ်တွင် ဖော်ပြထားသော ဘုရားသခင်သည် ဒေသတစ်ခု သို့မဟုတ် နယ်မြေတစ်ခု၏ နတ်ဘုရားမဟုတ်ပါ။ ဘုရားသခင်သည် ယေရုရှလင်မြို့ကို ရွေးချယ်ထားသော်လည်း ယေရုရှလင်ထက် ပိုကြီးမားသော ဘုရားသခင်ဖြစ်ကြောင်း ဧဇရက ဖော်ပြသည်။ ပြည်နှင်ခံရပြီးနောက် အစ္စရေးလူမျိုးသည် ကိုယ်တော်၏ ထင်ရှားသော နေထိုင်ရာနှင့် ပျောက်ဆုံးသောကမ္ဘာကို ကယ်တင်ရန် ကိုယ်တော်၏ မစ်ရှင်အတွက် အခြေစိုက်ရာနေရာအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရသည် (ယောဟန် ၁:၁၄၊ ၃:၁၆ ကိုကြည့်ပါ)။ ဤအဓိပ္ပာယ်တွင် ဧဇရနှင့် နေဟမိတို့သည် နောက်ဆုံးတွင် ယေရှုခရစ်တော်၌ ကယ်တင်ခြင်းသမိုင်း ပြီးမြောက်ခြင်းဆီသို့ ဦးတည်သော မရေမတွက်နိုင်သော မေရှိယဆိုင်ရာ ကတိတော်များ ပြည့်စုံလာမည့်အရာကို ဆက်လက်မျှော်မှန်းစေသည်။ ဘုရားသခင်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ကျမ်းစာတွင် အထူးအလေးပေးဖော်ပြထားသည် (ဧဇရ ၁:၁–၅၊ ၇:၆၊ ၉)။ အုပ်စိုးရှင်များ၏ နှလုံးသားများကို လှုပ်ရှားစေသူအဖြစ် ဘုရားသခင်ကို ချီးကျူးဖော်ပြထားသည်။ ဤအချုပ်အခြာအာဏာသည် ပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံခြင်း၌လည်း ထင်ရှားသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်ရှိ လူမျိုးတို့၏ နတ်ဘုရားများသည် ထိုသို့ မလုပ်ဆောင်နိုင်ကြောင်း ထင်ရှားသည်။

၃။ ဘုရားသခင်၏ ကျန်ကြွင်းသောလူစုသည် အောင်မြင်မည်။ ကျဆုံးနေသောကမ္ဘာအတွင်း ဘုရားသခင်၏ ကယ်တင်ခြင်းရည်ရွယ်ချက်ကို ပြည့်စုံစေရန် ကိုယ်တော်၏ ကိရိယာအဖြစ် ကျန်ကြွင်းသောလူစုကို အသုံးပြုခြင်း၏ အယူအဆကို ဤစာအုပ်တွင် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြထားသည် (ဧဇရ ၉:၈)။ နောက်ထပ်အကြောင်းအရာတစ်ခုမှာ ဘဝ၏ အခက်အခဲများ မည်မျှရှိစေကာမူ ကိုယ်တော်အား ဝတ်ပြုသော ကျန်ကြွင်းသောလူစု၏ နှလုံးသားများကို ဝမ်းမြောက်ခြင်းနှင့် ပြည့်စုံစေရန် ဘုရားသခင် လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည် (၆:၂၂)။ ဤအရာသည် ထွက်မြောက်ရာနောက်ပိုင်း အစ္စရေးတို့၏ တော၌နေထိုင်ရသော အတွေ့အကြုံကို ပြန်လည်သတိရစေသည်။ ကယ်တင်ခြင်း၏ မျှော်လင့်ချက်သည် ကျန်ကြွင်းသောလူစု၏ အသက်တာနှင့် ဘုရားသခင် ပေးထားသော ကတိတော်များတွင် ထင်ရှားစွာ တည်ရှိသည်။

၄။ သန့်ရှင်းခြင်းသည် ပဋိညာဉ်၏ မရှိမဖြစ်အရာဖြစ်သည်။ ဧဇရသည် ကျန်ကြွင်းသောလူစု၏ မပြည့်စုံသောအမြင်များကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ သို့သော် သူတို့သည် ရဲရင့်ပြီး သစ္စာရှိစွာ သန့်ရှင်းသောပြည်သို့ ပြန်လာရန် ခရီးထွက်ကာ ဘုရားသခင်၏ ဗိမာန်တော်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဧဇရရောက်ရှိလာသောအခါ သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ရှင်းလင်းသော လမ်းညွှန်မှုအောက်တွင် အရာများစွာ ပြီးမြောက်ခဲ့ကြသော်လည်း ဘုရားသခင်၏ ပညတ္တိကျမ်းနှင့်အညီ မိမိတို့၏ နေထိုင်မှုပုံစံကို ပြောင်းလဲခြင်းအားဖြင့် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ရန် လိုအပ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ကျန်ကြွင်းသောလူစု မရောက်မီ ထိုပြည်တွင် နေထိုင်နေသော လူများသည် ဘုရားသခင်နှင့် ပတ်သက်၍ လွဲမှားသော အယူအဆရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုအယူအဆသည် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်ကို ပြန်လည်လူနေထူထပ်စေရန် အာရှုရိလူတို့ ယူဆောင်လာသော လူများမှ စတင်လာခြင်းဖြစ်နိုင်သည် (၂ ရာဇဝင် ၁၇:၂၈)။ ထိုသူများကို နောက်ပိုင်းတွင် ရှမာရိလူများဟု ခေါ်လာကြသည်။ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာသော ကျန်ကြွင်းသောလူစုသည် ပြန်လည်နေရာချထားမှု၏ အစောပိုင်းနှင့် အားနည်းသောနှစ်များအတွင်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ခွဲခြားနေထိုင်ခြင်းကို အလေးပေးရန် လိုအပ်ခဲ့သည်။ ဧဇရဖော်ပြသော ဤရုန်းကန်မှုများသည် ယာဗုတ်ချောင်းတွင် ယာကုပ်နှင့် ဘုရားသခင်တို့၏ ကိုယ်ပိုင်ရုန်းကန်မှုကို အမျိုးသားအဆင့်အဖြစ် ပြန်လည်ထင်ဟပ်စေသည် (ကမ္ဘာဦး ၃၂:၂၂–၃၁)။ စာဖတ်သူသည် ယာကုပ်ကဲ့သို့ ဘုရားသခင်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားပြီး အမျိုးသားအဆင့်တွင် ကောင်းချီးနှင့် ပြောင်းလဲခြင်းကို ရရှိမည်လောဟု မသေချာမှုဖြင့် ကျန်ရစ်သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုသည် တစ်ဦးချင်းအဆင့်တွင် ဖြစ်ပေါ်ရမည်ဖြစ်ပြီး ထို့နောက်မှသာ အစုအဖွဲ့အဆင့်တွင် ထင်ရှားလာနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုအရာသည် အုပ်စုများ (ဂိုဏ်းများ) အဖြစ် တုံ့ပြန်မှုများကြောင့် ဖာရိရှဲများ၊ ဇဒ္ဒုကဲများ၊ အက်ဆီးန်များ၊ ဇီလိုတ်များ၊ ယာခဒ်များ စသည့် အုပ်စုများ ပေါ်ပေါက်လာစေခဲ့သည်။

၅။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်း၏ အဓိကနေရာ။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် လူတို့ကို လုပ်ဆောင်ရန် လှုံ့ဆော်ခဲ့သည် (ဧဇရ ၉:၄၊ ၁၀:၃)။ အထူးသဖြင့် ကိုယ်တော်၏ ပညတ္တိကျမ်း (၉:၆–၁၅) ကို ကြားသောအခါ သူတို့၏ လုပ်ရပ်များကို ပြောင်းလဲရန်နှင့် အမှားများအတွက် နောင်တရရန် ဆန္ဒဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ဧဇရသည် ဘုရားသခင်၏ ပညတ္တိကျမ်းကို အလေးအနက် လေ့လာထားသူဖြစ်သည် (၇:၆၊ ၁၀)။ ထို့ကြောင့် သူသည် ထိုပညတ္တိကျမ်းကို လူတို့အား ဖော်ပြရန် အထူးသင့်လျော်သူဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် ထုတ်ဖော်ပြသထားသော ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၏ အဓိကနေရာကို ထပ်မံအလေးပေးသည်။

နှုတ်ကပတ်တော်နှင့် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ဧဇရနှင့် နေဟမိတွင် ခွဲခြား၍မရသော အယူအဆနှစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းကို စကားလုံးများနှင့် လုပ်ရပ်များဖြင့် ဖော်ပြသည်။ ဗိမာန်တော်အသစ်၏ အုတ်မြစ်ကို အောင်မြင်စွာ ချပြီးနောက် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းသည် သဘာဝကျသော ရလဒ်ဖြစ်လာခဲ့သည် (၃:၁၀–၁၃)။ ထိုနည်းတူ ဗိမာန်တော် ပြီးစီးသောအခါလည်း ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းသည် သဘာဝကျသော လုပ်ဆောင်မှုအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည် (၆:၁၆–၂၂)။ ကယ်တင်ခြင်းနှင့် ပြန်လည်တည်ထောင်ခြင်းခံရသော လူအဖွဲ့အစည်းသည် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းအားဖြင့် မိမိတို့၏ ဘုရားသခင်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဤအရာသည် ဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့ ကယ်တင်ခြင်းအတွေ့အကြုံအပေါ် တုံ့ပြန်ပုံ၊ ကျွန်ုပ်တို့ မည်သူဖြစ်သည်ကို အမှန်တကယ် သိရှိခြင်းနှင့် စမ်းသပ်မှုများ၊ ဆင်းရဲဒုက္ခများမှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်က ကျွန်ုပ်တို့ကို မည်သို့ ဦးဆောင်ခဲ့သည်ကို နားလည်သဘောပေါက်ခြင်းတို့နှင့် နီးကပ်စွာ ဆက်စပ်နေကြောင်း သတိပေးသည်။ ဧဇရသည် ကျွန်ုပ်တို့အား ကယ်တင်ခြင်းသမိုင်း၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ရုပ်ပုံကို ကြည့်စေပြီး ဘုရားသခင်၏နိုင်ငံတော်သည် နောက်ဆုံးတွင် ဘုန်းတန်ခိုးနှင့်အတူ လူ့သမိုင်းအတွင်း ဝင်ရောက်လာကာ သခင်ဘုရားကို ထာဝရဝတ်ပြုကိုးကွယ်ခြင်းဆီသို့ ဦးဆောင်မည့် အနာဂတ်ကို မျှော်ကြည့်စေသည်။