အခန်း ၂၄ - တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး (Hygiene)

 

အခန်း ၂၄ — တစ်ကိုယ်ရေနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေး

အိမ်နှင့် ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေး

၆၁၂။ နေအိမ်များကို ဖြစ်နိုင်ပါက မြေမြင့်ပြီး ခြောက်သွေ့သော မြေနေရာများတွင် ဆောက်လုပ်သင့်သည်။ အိမ်တစ်လုံးကို ရေဝပ်ကျန်ရစ်ပြီး အချိန်အတန်ကြာမှ ခြောက်သွားသည့် နေရာတွင် ဆောက်လုပ်မည်ဆိုပါက အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော ရေငွေ့များ ထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပြီး အဖျားရောဂါများ၊ လည်ချောင်းနာခြင်း၊ အဆုတ်ရောဂါများနှင့် အဖျားရောဂါများ ဖြစ်ပွားလာမည် ဖြစ်သည်။—How to Live ၄:၆၄။

၆၁၃။ မိသားစုတိုင်းသည် သေချာစွာ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများကို သဘောပေါက်ကြမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့် အိမ်များမှ အညစ်အကြေးများကို ဖယ်ရှားရန် အထူးကြိုးပမ်းကြမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်ဝင်းခြံများအထိပါ ကြိုးပမ်းမှုများကို တိုးချဲ့ကြလိမ့်မည်။ လူများစွာတို့သည် ပုပ်ပွနေသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် အညစ်အကြေးများကို ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျန်ရစ်စေကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤအရာများ၏ သက်ရောက်မှုများကို သတိမပြုမိကြပေ။ ပုပ်ပွနေသော ပစ္စည်းများမှ လေထုကို အဆိပ်ဖြစ်စေသော အနံ့ဆိုးများ အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေသည်။ မသန့်ရှင်းသော လေထုကို ရှူရှိုက်ခြင်းဖြင့် သွေးသည် အဆိပ်သင့်သွားကာ အဆုတ်များ ထိခိုက်လာပြီး စနစ်တစ်ခုလုံး ရောဂါဖြစ်ပွားရသည်။—How to Live ၄:၆၀။

၆၁၄။ ကျန်းမာသည်ဟု ယခင်က ယူဆခဲ့ကြသော ရပ်ကွက်များနှင့် မြို့များတွင် ပြင်းထန်သော အဖျားရောဂါများနှင့် အဆိုးရွားဆုံး ရောဂါများ ဖြစ်ပွားခဲ့ဖူးပြီး အချို့မှာ သေဆုံးခဲ့ကြကာ အချို့မှာမူ ရောဂါဒဏ်ကြောင့် တစ်သက်တာလုံး မသန်မစွမ်းဖြစ်သွားစေမည့် ကျန်းမာရေးချို့တဲ့မှုများနှင့် ကျန်ရစ်ခဲ့ကြသည်။ အခြေအနေအများစုတွင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ခြံဝင်းများအတွင်း၌ပင် ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်သော အရာများ ပါရှိနေကြပြီး ၎င်းတို့သည် မိသားစုနှင့် ရပ်ကွက်အတွင်း ရှူရှိုက်မိစေရန် လေထုထဲသို့ သေစေတတ်သော အဆိပ်များကို လွှတ်ထုတ်နေကြသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ တွေ့ရတတ်သော ပေါ့ဆမှုနှင့် တာဝန်မဲ့မှုတို့သည် တိရစ္ဆာန်ဆန်လှပြီး ကျန်းမာရေးအပေါ် ဤကဲ့သို့သော အရာများ၏ ရောဂါဖြစ်ပွားစေမှုရလဒ်များကို မသိနားမလည်ခြင်းက အံ့သြစရာကောင်းလှသည်။ ထိုကဲ့သို့သော နေရာများကို အထူးသဖြင့် နွေရာသီတွင် ထုံး၊ မီးသွေးဖိုမီးခိုး သို့မဟုတ် မီးဖိုပြာဖြင့်ဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် နေ့စဉ် မြေကြီးဖြင့် မြှုပ်နှံခြင်းဖြင့်ဖြစ်စေ သန့်စင်ပေးသင့်သည်။—How to Live ၄:၆၁။

၆၁၅။ အိမ်တစ်ဝိုက်တွင် အလွန်နီးကပ်ပြီး ထူထပ်သော အရိပ်ရအပင်များနှင့် ချုံပုတ်များသည် ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်ပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့သည် လေကောင်းလေသန့် လွတ်လပ်စွာ လည်ပတ်မှုကို တားဆီးပေးပြီး နေရောင်ခြည်၏ ရောင်ခြည်များကို လုံလောက်စွာ မဝင်ရောက်နိုင်အောင် တားဆီးပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဤအကြောင်းကြောင့် အိမ်တွင်း၌ စိုထိုင်းဆများ စုပုံလာသည်။ အထူးသဖြင့် စိုစွတ်သော ရာသီများတွင် အိပ်ခန်းများသည် စိုစွတ်လာပြီး အိပ်ရာပေါ်တွင် အိပ်စက်ကြသူများသည် အဆစ်အမြစ်ရောင်ရောဂါ၊ အာရုံကြောနာကျင်ကိုက်ခဲမှုနှင့် အဆုတ်ဝေဒနာများ ခံစားရတတ်ကာ ယင်းတို့သည် များသောအားဖြင့် အဆုတ်နာရောဂါဖြင့် ဆုံးပါးရတတ်သည်။ အရိပ်ရအပင်များစွာသည် အရွက်များစွာကို ကြွေကျစေပြီး ချက်ချင်းမဖယ်ရှားပါက ပုပ်ပွလာကာ လေထုကို အဆိပ်သင့်စေသည်။ အိမ်မှ သင့်လျော်သော အကွာအဝေးတွင် ကျဲကျဲပျံ့နှံ့နေသော သစ်ပင်များနှင့် ချုံပုတ်အချို့ဖြင့် လှပနေသော ခြံဝင်းတစ်ခုသည် မိသားစုအပေါ် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးဖွယ်ကောင်းသော လွှမ်းမိုးမှုကို ဖြစ်စေပြီး ကောင်းမွန်စွာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်မည်ဆိုပါက ကျန်းမာရေးကို မည်သည့် ထိခိုက်မှုမျှ မဖြစ်စေပါ။—How to Live ၄:၆၄။

၆၁၆။ အလင်းရောင်နှင့် လေထုဒဏ် မခံရသော အခန်းများသည် စိုစွတ်လာတတ်သည်။ အိပ်ရာများနှင့် အိပ်ရာခင်းများသည် စိုစွတ်မှုများကို စုပုံလာစေပြီး ဤအခန်းများရှိ လေထုသည် အလင်းရောင်နှင့် လေထုတို့ဖြင့် သန့်စင်ခြင်း မရှိခဲ့သောကြောင့် အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေသည်။ ဤခေတ်မီဆန်းပြားပြီး ကျန်းမာရေးကို ဖျက်ဆီးတတ်သော တိုက်ခန်းများတွင် အိပ်စက်ခြင်းကြောင့် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါများ ဖြစ်ပွားခဲ့ရသည်...။ အိပ်ခန်းများကို အထူးသဖြင့် လေဝင်လေထွက် ကောင်းမွန်အောင် ပြုလုပ်သင့်ပြီး အလင်းရောင်နှင့် လေထုတို့ဖြင့် လေထုကို ကျန်းမာသန်စွမ်းစေရသည်။ ပြတင်းပေါက်ကာများကို နေ့စဉ် နာရီအနည်းငယ်ကြာ ဖွင့်ထားသင့်ပြီး ကုလားကာများကို ဖယ်ရှားကာ အခန်းကို သေချာစွာ လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ပြုလုပ်သင့်သည်။ လေထု၏ သန့်စင်မှုကို ဖျက်ဆီးမည့် မည်သည့်အရာမျှ ခဏတာမျှပင် မရှိသင့်ပါ။—How to Live ၄:၆၂။

၆၁၇။ အိပ်ခန်းများသည် ကြီးမားသင့်ပြီး နေ့ရောညပါ လေထုလည်ပတ်မှု ရှိစေရန် စီစဉ်ထားသင့်သည်။—How to Live ၄:၆၃။

၆၁၈။ နေ့စဉ် လေဝင်လေထွက် လွတ်လပ်စွာ မရရှိသော အခန်းများနှင့် သေချာစွာ မခြောက်သွေ့ဘဲ လေမထုတ်ထားသော အိပ်ရာများသည် အသုံးမပြုသင့်ပါ။ သန့်စင်သော လေနှင့် နေရောင်ခြည်ရောင်ခြည်များကို မဝင်ရောက်စေဘဲ ပိတ်ထားပြီး ကုလားကာချထားသော အခန်းများတွင် အိပ်စက်ခြင်းကြောင့် ရောဂါများနှင့် ကြီးမားသော ဆင်းရဲဒုက္ခများ ဖြစ်ပွားလာရသည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ခိုင်မာစွာ ယုံကြည်ကြသည်...။ အခန်းသည် လနဲ့ချီပြီး လေဝင်လေထွက် မရရှိခဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ်နှင့်ချီပြီး မီးဖို၏ အကျိုးကျေးဇူးကို မရရှိခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်သည်။ ပြင်ပလေထုသည် ၎င်းတို့ထဲတွင် နာရီအနည်းငယ်ကြာ လည်ပတ်သွားပြီး အိပ်ရာများကို မီးဖြင့် မခြောက်သွေ့စေမချင်း ဤအခန်းများတွင် အိပ်စက်ခြင်းသည် ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်အတွက် အန္တရာယ်ရှိသည်။ ဤသတိထားမှုကို မလုပ်ဆောင်ပါက အခန်းများနှင့် အိပ်ရာများသည် စိုစွတ်နေလိမ့်မည်။ အိမ်ရှိ အခန်းတိုင်းသည် နေ့စဉ် လေဝင်လေထွက် သေချာပေါက် ရှိရမည်ဖြစ်ပြီး စိုစွတ်သော ရာသီများတွင် မီးဖိုများဖြင့် ပူနွေးစေရမည်...။ သင်၏ နေအိမ်ရှိ အခန်းတိုင်းကို ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော နေရောင်ခြည်များထဲသို့ နေ့စဉ် ဖွင့်လှစ်ပေးသင့်ပြီး သန့်စင်စေသော လေကို ဖိတ်ခေါ်သင့်သည်။ ဤအရာသည် ရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို ကာကွယ်ပေးသည့် အရာတစ်ခု ဖြစ်လာမည်...။ အားလုံးက နေရောင်ခြည်ကို တန်ဖိုးထားကြပြီး အဝတ်အထည်တိုင်းကို ၎င်း၏ ခြောက်သွေ့စေပြီး သန့်စင်စေသော ရောင်ခြည်များထဲသို့ ထုတ်ပြကြမည်ဆိုပါက မှိုတက်ခြင်းနှင့် အစွန်းအထင်းများကို ကာကွယ်ပေးနိုင်မည် ဖြစ်သည်။ လေဝင်လေထွက်မရှိသော အခန်းများ၏ ပိတ်မိနေသော လေထုသည် မှိုတက်ခြင်းနှင့် အစွန်းအထင်းများ၏ နာမကျန်းဖြစ်စေသော အနံ့ဆိုးများနှင့် ၎င်းတို့တွင် နေထိုင်သူများ ထုတ်လွှတ်လိုက်သော အညစ်အကြေးများဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို ကြိုဆိုကြသည်...။ စိုစွတ်ပြီး မှိုတက်နေသော အခန်းများနှင့် အဝတ်အထည်များမှ ထွက်လာသော အငွေ့အသက်များသည် စနစ်အတွက် အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေသည်။—The Health Reformer၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၊ ၁၈၇၄။

တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး

၆၁၉။ တင်းကျပ်သော သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း အလေ့အထများကို လိုက်နာရမည်။ လူများစွာတို့သည် ကျန်းမာနေစဉ်အတွင်း ကျန်းမာသော အနေအထားကို ထိန်းသိမ်းရန် အလုပ်ရှုပ်ခံကြမည် မဟုတ်ပေ။ ၎င်းတို့သည် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးကို လျစ်လျူရှုကြပြီး မိမိတို့၏ အဝတ်အထည်များကို သန့်ရှင်းအောင် ထိန်းသိမ်းရန် ဂရုမစိုက်ကြပေ။ အညစ်အကြေးများသည် ခန္ဓာကိုယ်မှ ချွေးပေါက်များမှတစ်ဆင့် အဆက်မပြတ်နှင့် သတိမပြုမိဘဲ ထွက်ပေါ်နေပြီး အရေပြား၏ မျက်နှာပြင်ကို ကျန်းမာသော အနေအထားတွင် မထားရှိပါက စနစ်သည် မသန့်ရှင်းသော အညစ်အကြေးများဖြင့် ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်လာရသည်။ ဝတ်ဆင်ထားသော အဝတ်အစားများကို မကြာခဏ မလျှော်ဖွပ်ဘဲ မကြာခဏ လေမထုတ်ပါက ၎င်းတို့သည် သိသာထင်ရှားသော နှင့် သိသာထင်ရှားမှုမရှိသော ချွေးထွက်ခြင်းဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်မှ ဖယ်ရှားလိုက်သော အညစ်အကြေးများဖြင့် ညစ်ပတ်လာသည်။ ထို့ပြင် ဝတ်ဆင်ထားသော အဝတ်အထည်များကို ဤအညစ်အကြေးများမှ မကြာခဏ မသန့်စင်ပါက အရေပြား၏ ချွေးပေါက်များသည် စွန့်ထုတ်လိုက်သော အညစ်အကြေးများကို ပြန်လည်စုပ်ယူကြသည်။ ခန္ဓာကိုယ်၏ အညစ်အကြေးများသည် ထွက်ပြေးခွင့် မရရှိပါက သွေးထဲသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိသွားပြီး အတွင်းအင်္ဂါများပေါ်သို့ အတင်းအကျပ် ရောက်ရှိသွားစေသည်။—How to Live ၄:၆၀။

၆၂၀။ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ဘုရားသခင်သည် ယခုအခါ ရှေးခေတ် အစ္စရေးလူမျိုးများထံမှ တောင်းဆိုခဲ့သည်ထက် မလျော့နည်းသော အရာကို မိမိ၏ လူမျိုးများထံမှ တောင်းဆိုနေသည်။ သန့်ရှင်းမှုကို လျစ်လျူရှုခြင်းသည် ရောဂါကို ဖြစ်ပွားစေလိမ့်မည်။—How to Live ၄:၆၁။

၆၂၁။ სင်းတောင်မှ ယေဟောဝါ မိန့်မြွက်တော်မူခဲ့သော ပညတ်တော်ဆယ်ပါးသည် စည်းကမ်းမဲ့ပြီး ညစ်ပတ်သောအလေ့အထရှိသူများ၏ နှလုံးသားထဲတွင် မရှင်သန်နိုင်ပါ။ ရှေးခေတ် အစ္စရေးလူမျိုးများသည် ယေဟောဝါ၏ ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာပြီး မိမိတို့၏ အဝတ်အစားများကို မသန့်စင်ခဲ့ပါက ထိုသန့်ရှင်းသော ပညတ်တော်ကို နားထောင်ရန်ပင် မစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ပါက၊ တစ်ကိုယ်ရေ၊ အဝတ်အထည် သို့မဟုတ် အိမ်များတွင် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်မှုမရှိသူများ၏ နှလုံးသားထဲတွင် ထိုသန့်ရှင်းသော ပညတ်တော်ကို မည်သို့ ရေးထိုးနိုင်မည်နည်း။ မဖြစ်နိုင်ပါ။ ၎င်းတို့၏ ဝန်ခံချက်သည် ကောင်းကင်ကဲ့သို့ မြင့်မားနိုင်သော်လည်း ၎င်းသည် ကောက်ရိုးတစ်မျှင်မျှပင် တန်ဖိုးမရှိပါ...။ ဘုရားသခင်ကို ကိုးကွယ်ရန် ဥပုသ်နေ့တွင် စုဝေးကြသူ အားလုံးသည် ဖြစ်နိုင်ပါက ကိုးကွယ်ရာအိမ်တော်တွင် ဝတ်ဆင်ရန် သပ်ရပ်ပြီး ကိုက်ညီကာ သင့်လျော်သော ဝတ်စုံတစ်ခု ရှိသင့်သည်။ ဥပုသ်နေ့သည် ထာဝရဘုရား၏ သန့်ရှင်းရာဌာနဖြစ်ပြီး ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားဖွယ်ရာဖြစ်သည်ဟု ဝန်ခံကြသူများသည် ၎င်းတို့၏ လယ်ကွင်းများတွင် အလုပ်လုပ်နေစဉ် တစ်ပတ်လုံး ဝတ်ဆင်ခဲ့သော အဝတ်အစားများကိုပင် အခြားအဝတ်အစားများ ရရှိနိုင်ပါလျက်နှင့် ဥပုသ်နေ့တွင် ဝတ်ဆင်ခြင်းသည် ဥပုသ်နေ့ကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ အိမ်တော်ကိုလည်းကောင်း ဂုဏ်သိက္ခာကျဆင်းစေခြင်း ဖြစ်သည်။—How to Live ၆:၅၉။

ကလေးသူငယ်များအတွက် သန့်ရှင်းရေး

အထွေထွေဖော်ပြချက်များ

၆၂၂။ မိဘများ၏ မှားယွင်းသော ကြင်နာမှုကြောင့် ကလေးသူငယ်များ တစ်လက်မချင်း သတ်ဖြတ်ခံနေရသည့် ဖြစ်ရပ်များစွာကို ကျွန်ုပ် သတိပြုမိခဲ့သည်။—The Health Reformer၊ စက်တင်ဘာ ၁၊ ၁၈၆၆။

၆၂၃။ မိခင်က သူမ၏ ကလေးကို ကုသရာတွင် ကျင့်သုံးသည့် တည်ငြိမ်ပြီး မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သော နည်းလမ်းသည် ကလေးငယ်၏ စိတ်ကို ပုံဖော်ရာတွင် ကြီးမားသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်သည်။ ၎င်းသည် စိတ်လှုပ်ရှားလွယ်ပြီး အလွယ်တကူ စိတ်တိုတတ်ပါက မိခင်၏ ဂရုစိုက်ပြီး အလျင်စလိုမလုပ်သော ပုံစံသည် နှစ်သိမ့်ပေးပြီး ပြင်ပေးနိုင်သော လွှမ်းမိုးမှု ရှိမည်ဖြစ်ပြီး ကလေးငယ်၏ ကျန်းမာရေးကို များစွာ တိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေနိုင်သည်။—How to Live ၂:၃၉။

အာဟာရ

၆၂၄။ ကလေးများကို နို့တိုက်နိုင်သော မိခင်များက မိခင်နို့သီးခေါင်းမှ ပုလင်းဆီသို့ လှည့်ပြောင်းကြခြင်းသည် အေးစက်ပြီး နှလုံးသားမဲ့သော အလုပ်တစ်ခုအနေဖြင့် ကျွန်ုပ်အား အမြဲပေါ်လာခဲ့သည်။ သို့သော် ထိုသို့ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေမျိုးတွင် ကျန်းမာသော פרהထံမှ နို့ကို ရရှိရန်နှင့် နို့ဗူးအပြင် နို့ကိုပါ လုံးဝချိုမြိန်နေစေရန် အကြီးမားဆုံးသော ဂရုစိုက်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်။ ဤအရာကို မကြာခဏ လျစ်လျူရှုကြပြီး ရလဒ်အနေဖြင့် ကလေးငယ်သည် မလိုအပ်ဘဲ ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံစားရစေသည်။ အစာအိမ်နှင့် ဝမ်းဗိုက်ဆိုင်ရာ အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပွားတတ်ပြီး အလွန်သနားစရာကောင်းသော ကလေးငယ်သည် မွေးကင်းစက ကျန်းမာခဲ့ပါက ရောဂါဖြစ်ပွားလာရသည်။—The Health Reformer၊ စက်တင်ဘာ ၁၊ ၁၈၇၁။

ငှားရမ်းထားသော သူနာပြုများ

၆၂၅။ မိခင်များသည် တစ်ခါတစ်ရံ ငှားရမ်းထားသော သူတစ်ဦးအပေါ် မှီခိုအားထားတတ်ကြသည်...။ သူစိမ်းတစ်ဦးသည် မိခင်၏ တာဝန်များကို လုပ်ဆောင်ပေးပြီး အသက်ရှင်ရပ်တည်ရန်အတွက် သူမ၏ ရင်ဘတ်မှ အစားအစာကို ပေးဆောင်သည်။ ဤမျှသာ မဟုတ်ပါ။ သူမသည် သူမ၏ စိတ်နေသဘောထားနှင့် စိတ်နေသဘောထားကိုလည်း နို့စို့ကလေးထံသို့ ပေးအပ်သည်။ ကလေး၏ အသက်တာသည် သူမနှင့် ချိတ်ဆက်နေသည်။ ငှားရမ်းထားသော သူသည် ကြမ်းတမ်းသော အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး စိတ်အားထက်သန်ကာ ဆင်ခြင်တုံတရားမရှိပါက၊ သူမသည် သူမ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားတွင် ဂရုမစိုက်ပါက၊ နို့စို့ကလေးသည်လည်း အလားတူ သို့မဟုတ် အလားတူ အမျိုးအစား ဖြစ်လာရန် အလွန်ပင် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသည်။ ငှားရမ်းထားသော သူနာပြု၏ သွေးကြောများထဲတွင် စီးဆင်းနေသော တူညီသော သွေးအရည်အသွေးသည် ကလေး၏ သွေးထဲတွင်လည်း ရှိနေသည်။—The Health Reformer၊ စက်တင်ဘာ ၁၊ ၁၈၇၁။

မကြာခဏ ကျွေးမွေးခြင်း

၆၂၆။ ကလေးများကိုလည်း အလွန်အမင်း မကြာခဏ ကျွေးမွေးတတ်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် အဖျားတက်ခြင်းနှင့် ဆင်းရဲဒုက္ခများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အစာအိမ်ကို အဆက်မပြတ် အလုပ်လုပ်ခိုင်းမထားသင့်ပါ၊ သို့သော် ၎င်း၏ အနားယူချိန်များ ရှိသင့်သည်။ ဤအရာမရှိပါက ကလေးများသည် စိတ်တိုလွယ်ပြီး စိတ်ဆိုးလွယ်ကာ မကြာခဏ ဖျားနာတတ်ကြသည်။—The Health Reformer၊ စက်တင်ဘာ ၁၊ ၁၈၆၆။

၆၂၇။ ကလေးငယ်များအနေဖြင့် မွေးကင်းစအရွယ်တွင် မိခင်ထံမှ ရရှိသင့်သော ပထမဆုံး ပညာရေးသည် ၎င်းတို့၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးနှင့် ပတ်သက်သင့်သည်။ ၎င်းတို့အား အကောင်းဆုံးသော ကျန်းမာရေး အနေအထားကို ထိန်းသိမ်းပေးမည့် အရည်အသွေးရှိသော ရိုးရှင်းသော အစားအစာများကိုသာ စားသုံးခွင့်ပြုသင့်ပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ပုံမှန် အချိန်ကာလများတွင်သာ၊ တစ်နေ့လျှင် သုံးကြိမ်ထက် မပိုဘဲ စားသုံးခွင့်ပြုသင့်ပြီး အစားအစာ နှစ်နပ်က သုံးနပ်ထက် ပိုကောင်းပေမည်။ ကလေးများကို စနစ်တကျ စည်းကမ်းတကျ ထိန်းကျောင်းမည်ဆိုပါက ငိုယိုခြင်းနှင့် စိတ်ဆိုးခြင်းဖြင့် မည်သည့်အရာမျှ မရနိုင်ကြောင်း ၎င်းတို့ မကြာမီ သိရှိလာကြလိမ့်မည်။ ဆင်ခြင်တုံတရားရှိသော မိခင်တစ်ဦးသည် မိမိ၏ လက်ရှိ သက်တောင့်သက်သာရှိမှုအတွက်သာမက၊ ၎င်းတို့၏ အနာဂတ် ကောင်းကျိုးအတွက်ပါ မိမိ၏ ကလေးများကို လေ့ကျင့်ပေးရာတွင် လုပ်ဆောင်လိမ့်မည်။ ထို့အတွက်ကြောင့် သူမသည် မိမိ၏ ကလေးများကို အစားအသောက် ဆန္ဒကို ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်ကျိုးစွန့်လွှတ်ခြင်းဆိုင်ရာ အရေးကြီးသော သင်ခန်းစာကို သင်ကြားပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် ကျန်းမာရေးကို ရည်ညွှန်း၍ စားသုံးရန်၊ သောက်သုံးရန်နှင့် ဝတ်ဆင်ရန် ဖြစ်သည်။—How to Live ၂:၄၇။

၆၂၈။ သဘာဝမကျသော အစားအစာ ဆန္ဒကို ဖန်တီးခြင်းသည် ဒုတိယသဘာဝ ဖြစ်လာပြီးနောက် ၎င်းကို ပြုပြင်ပေးခြင်းနှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲခြင်းထက် ပိုမိုလွယ်ကူသည်...။ ကလေးများကို အသားကျွေးခြင်းသည် အောင်မြင်မှုကို သေချာစေရန်အတွက် အကောင်းဆုံးသော အရာ မဟုတ်ပါ...။ သင်၏ ကလေးများကို အသားစားသုံးမှုဖြင့် ရပ်တည်ရန် ပညာသင်ကြားပေးခြင်းသည် ၎င်းတို့အတွက် အန္တရာယ် ရှိလိမ့်မည်...။ အလွန်အမင်း ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များပါသော အသားများနှင့်နောက်မှ ကြွယ်ဝသော မုန့်ဖုတ်လုပ်ငန်းများသည် ကလေးများ၏ အစာခြေစနစ်၏ အသက်စွမ်းရည် အင်္ဂါများကို ဟောင်းနွမ်းစေသည်။ ၎င်းတို့သည် ရိုးရှင်းပြီး ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အစားအစာများကို စားသုံးရန် အကျင့်ပါခဲ့ကြမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ အစားအသောက် ဆန္ဒများသည် သဘာဝမကျသောဇိမ်ခံပစ္စည်းများနှင့် ရောစပ်ထားသော ပြင်ဆင်မှုများကို တောင့်တကြမည် မဟုတ်ပေ။—Unpublished Testimonies၊ နိုဝင်ဘာ ၅၊ ၁၈၉၆။

လေကောင်းလေသန့်

၆၂၉။ မိခင်တစ်ဦးက သူမ၏ ကလေးကို ကုသရာတွင် ကျူးလွန်သည့် ကြီးမားသော အမှားတစ်ခုမှာ သူမသည် ၎င်းကို သန်မာလာစေရန် လိုအပ်သော လေကောင်းလေသန့်ကို အလွန်အမင်း နုတ်ယူခြင်းပင် ဖြစ်သည်။ မိခင်အများစု၏ အလေ့အထတစ်ခုမှာ မိမိတို့၏ ကလေးငယ်၏ ခေါင်းကို အိပ်စက်နေစဉ် အုပ်ထားခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ ဤအရာကိုလည်း လိုအပ်သလို လေဝင်လေထွက် မရှိသလောက်ဖြစ်နေသော နွေးထွေးသော အခန်းထဲတွင် ပြုလုပ်ကြသည်။ ဤအရာတစ်ခုတည်းကပင် နှလုံးနှင့် အဆုတ်၏ လှုပ်ရှားမှုကို အလွန်အမင်း အားနည်းသွားစေရန် လုံလောက်ပြီး ထို့ကြောင့် စနစ်တစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်စေသည်။ ကလေးငယ်ကို လေကြမ်း သို့မဟုတ် ရုတ်တရက်နှင့် အလွန်အမင်း ကြီးမားသော ပြောင်းလဲမှု တစ်စုံတစ်ရာမှ ကာကွယ်ရန် ဂရုစိုက်မှု လိုအပ်နိုင်သော်လည်း၊ ကလေးငယ်အား သန့်စင်ပြီး တက်ကြွစေသော လေထုကို ရှူရှိုက်စေရန် အထူးဂရုစိုက်သင့်သည်။ ပျိုးခင်းထဲတွင် သို့မဟုတ် ကလေးအနီးတစ်ဝိုက်တွင် မနှစ်မြို့ဖွယ်ရာ အနံ့ဆိုး တစ်စုံတစ်ရာ မကျန်ရစ်သင့်ပါ၊ ထိုကဲ့သို့သော အရာများသည် ကြီးထွားလာသူများထက် အားနည်းသော ကလေးငယ်အတွက် ပို၍ အန္တရာယ် ရှိသည်။—How to Live ၅:၆၆။

၆၃၀။ သို့သော် ယခင်က ဖော်ပြခဲ့ပြီးသော အရာများထက် ပိုမိုကြီးမားသော ဆိုးသွမ်းမှုတစ်ခု ရှိသေးသည်။ ကလေးငယ်သည် အသက်ရှူသံများစွာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ညစ်ညမ်းနေသော လေထုနှင့် ထိတွေ့နေရပြီး၊ ၎င်းတို့ထဲမှ အချို့မှာ အလွန်ပင် အနံ့ဆိုးပြီး အသက်ကြီးသူများ၏ သန်မာသော အဆုတ်များအတွက် ထိခိုက်စေတတ်သည်။ ကလေးငယ်၏ အဆုတ်များသည် ဆေးလိပ်သောက်သုံးသူ၏ အနံ့ဆိုးထွက်နေသော အသက်ရှူသံဖြင့် အဆိပ်သင့်နေသော အခန်း၏ လေထုကို ရှူရှိုက်ခြင်းဖြင့် ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံစားရပြီး ရောဂါဖြစ်ပွားရသည်။ ကလေးငယ်များစွာသည် ၎င်းတို့၏ ဆေးလိပ်သောက်သုံးသော ဖခင်များနှင့်အတူ အိပ်ရာပေါ်တွင် အိပ်စက်ခြင်းဖြင့် ကုသ၍မရအောင် အဆိပ်သင့်နေကြသည်။ အဆုတ်နှင့် အရေပြား၏ ချွေးပေါက်များမှ ထွက်လာသော အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော ဆေးလိပ်အငွေ့အသက်ကို ရှူရှိုက်ခြင်းဖြင့် ကလေးငယ်၏ စနစ်သည် အဆိပ်ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည်။ ၎င်းသည် အချို့သူများအပေါ် နှေးကွေးသော အဆိပ်ကဲ့သို့ လုပ်ဆောင်ပြီး ဦးနှောက်၊ နှလုံး၊ အသည်းနှင့် အဆုတ်တို့ကို ထိခိုက်စေကာ ၎င်းတို့သည် တဖြည်းဖြည်း ပိန်လှီသွားပြီး မှေးမှိန်သွားကြသော်လည်း၊ အခြားသူများအပေါ်တွင်မူ ၎င်းသည် တက်ခြင်း၊ တက်ခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်း၊ လေဖြတ်ခြင်းနှင့် ရုတ်တရက် သေဆုံးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသော ပိုမိုတိုက်ရိုက် လွှမ်းမိုးမှု ရှိသည်။—How to Live ၅:၆၈။

ကလေးငယ်၏ ဝတ်စုံ

၆၃၁။ အဝတ်အစားများကို ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အလွန်အမင်း ရှည်လျားစွာ ချုပ်လုပ်ထားကြပြီး၊ ၎င်းတို့ကို ကလေးငယ်ပေါ်တွင် တင်ထားနိုင်ရန်အတွက် ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို တင်းကျပ်သော ကြိုးများ သို့မဟုတ် ခါးပတ်များဖြင့် စည်းနှောင်ထားကြပြီး၊ ၎င်းသည် နှလုံးနှင့် အဆုတ်၏ လွတ်လပ်သော လှုပ်ရှားမှုကို ဟန့်တားပေးသည်။ ကလေးငယ်များသည် ၎င်းတို့၏ အဝတ်အစားများ၏ ရှည်လျားမှုကြောင့် မလိုအပ်သော အလေးချိန်ကို ခံიယူရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရကြပြီး၊ ဤကဲ့သို့ ဝတ်ဆင်ထားကြသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ ကြွက်သားများနှင့် ခြေလက်များကို လွတ်လပ်စွာ အသုံးမပြုနိုင်ကြပေ။ မိခင်များသည် တင်းကျပ်သော ပတ်တီးများ မပါပါက ပြိုကွဲသွားမည် သို့မဟုတ် ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်သွားမည်ကို စိုးရိမ်နေကြသကဲ့သို့၊ ၎င်းတို့၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် မိမိတို့၏ ကလေးငယ်များ၏ ခန္ဓာကိုယ်များကို တင်းကျပ်စွာ စည်းနှောင်ရန် လိုအပ်သည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ တိရစ္ဆာန် ဖန်ဆင်းခြင်းသည် သဘာဝက ၎င်း၏ ကိုယ်ပိုင်အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်ရန် လွတ်လပ်စွာ ချန်ထားခဲ့သောကြောင့် ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်သွားကြသလော။ သိုးပေါက်စလေးများသည် ပုံသဏ္ဌာန်ပေးရန်အတွက် ကြိုးများဖြင့် မပတ်ထားသောကြောင့် ပုံသဏ္ဌာန်ပျက်သွားကြသလော။ ၎င်းတို့သည် သိမ်မွေ့ပြီး လှပစွာ ပုံဖော်ထားကြသည်။ လူ့ကလေးငယ်များသည် ဖန်ဆင်းရှင်၏ လက်ရာအားလုံးတွင် အစစအရာရာ အပြည့်စုံဆုံးဖြစ်သော်လည်း အမစစအရာရာ အစွမ်းအထက်ဆုံး ဖြစ်ကြပြီး၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့၏ မိခင်များသည် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးဖြင့် ကြီးပြင်းလာစေရန် စွမ်းဆောင်နိုင်စေရန်အတွက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေများနှင့် ပတ်သက်၍ သင်ကြားပေးရမည် ဖြစ်သည်။ မိခင်တို့၊ သဘာဝသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကလေးငယ်များကို ပြီးပြည့်စုံစေရန်အတွက် ကြိုးများ သို့မဟုတ် ပတ်တီးများ မလိုအပ်သော ပုံသဏ္ဌာန်များကို ပေးသکنထားပါသည်။ ဘုရားသခင်သည် သင့်အား စောင့်ရှောက်ရန် မအပ်နှင်းမီတွင် ၎င်းတို့အား ထောက်ပံ့ရန်နှင့် အတွင်းပိုင်းရှိ သဘာဝ၏ ကောင်းမွန်သော စက်ယန္တရားများကို ကာကွယ်ရန်အတွက် လုံလောက်သော အရိုးများနှင့် ကြွက်သားများကို ဖြည့်ဆည်းပေးခဲ့သည်။ ကလေးငယ်၏ ဝတ်စုံကို အပြည့်အဝ စားသုံးပြီးနောက် ၎င်း၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို အနည်းငယ်မျှ မညှပ်မိစေရန် စီစဉ်သင့်သည်...။ ကလေးငယ်များနှင့် လူငယ်များကြားတွင် သေဆုံးမှုနှုန်း မြင့်မားရသည့် အခြားသော ကြီးမားသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုမှာ ၎င်းတို့၏ လက်မောင်းများနှင့် ပခုံးများကို အဝတ်ဗလာဖြင့် ထားခဲ့သည့် အလေ့အထပင် ဖြစ်သည်။ ဤဖက်ရှင်ကို ပြင်းထန်စွာ မဝေဖန်ဘဲ မနေနိုင်ပါ။ ၎င်းသည် အသက်ထောင်ပေါင်းများစွာ၏ အသက်ကို ပေးဆပ်ခဲ့ရသည်။ လက်မောင်းများနှင့် ခြေလက်များကို ရေချိုးပေးပြီး လက်မောင်းခုံးများတစ်လျှောက် လည်ပတ်နေသော လေသည် အသက်ရှင်ခြင်းနှင့် နီးကပ်နေသော ခန္ဓာကိုယ်၏ ဤထိလွယ်ရှလွယ်သော အစိတ်အပိုင်းများကို အေးမြစေပြီး၊ သွေးလည်ပတ်မှုကို ကျန်းမာစွာ မဖြစ်စေရန် ဟန့်တားကာ ရောဂါကို၊ အထူးသဖြင့် အဆုတ်နှင့် ဦးနှောက် ရောဂါများကို ဖြစ်ပွားစေသည်။—How to Live ၅:၆၇-၆၉။

၆၃၂။ ဖက်ရှင်နှင့်အညီ မိမိတို့၏ ကလေးများကို ဝတ်ဆင်ပေးကြသော မိခင်များသည် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်ကို အန္တရာယ် ဖြစ်စေသည်။ ဖက်ရှင်သည် ကလေးများ၏ ခြေလက်များကို အဝတ်စ တစ်ထည် သို့မဟုတ် အများဆုံး နှစ်ထည်ဖြင့်သာ အဝတ်ဗလာဖြင့် ထားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အေးမြသော ဆောင်းဦး၊ နွေဦး သို့မဟုတ် ဆောင်းရာသီ ရာသီဥတုနှင့် ထိတွေ့မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ ခြေလက်များသည် အေးမြသော လေကြောင်းတစ်ခုထဲတွင် ရေချိုးခံရသကဲ့သို့ ဖြစ်နေသည်။ အသက်စွမ်းရည် အများဆုံးရှိရာ နှလုံးပေါ်တွင် အဝတ်စ လေးထည်မှ ရှစ်ထည်အထိ ရှိနေသည်။ ဤအဝတ်ဗလာဖြစ်နေသော ခြေလက်များနှင့် ခြေဖဝါးများသည် ပုံမှန်အားဖြင့် အေးစက်လာကြသည်။ ခရီးသွားနေစဉ်တွင် ဖက်ရှင်ကျကျ ဝတ်ဆင်ထားကြသော်လည်း ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်သော မိန်းကလေးငယ်များကို တွေ့ရခြင်းသည် ထုံးစံအတိုင်း ဖြစ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်၏ အပေါ်ပိုင်း အစိတ်အပိုင်းများကို နွေးထွေးသော အင်္ကျီများနှင့် ပေါများစွာ ဝတ်ဆင်ထားကြပြီး ၎င်းတို့အပေါ်တွင် မွှေးပွအဝတ်အစားများ ရှိနေကြသော်လည်း ခြေလက်များကိုမူ ကောင်းစွာ မဖုံးအုပ်ထားကြပါ...။ ခရစ်ယာန် မိခင်၊ သင့်၏ သားကို သင် ဝတ်ဆင်ပေးသကဲ့သို့ သက်တောင့်သက်သာရှိပြီး သင့်လျော်စွာ သင်၏ သမီးကို မည်ကြောင့် မဝတ်ဆင်ပေးသနည်း...။ သူ၏ ခြေလက်များကို အလွှာ သုံးထည်မှ ငါးထည်အထိ ကာကွယ်ပေးထားပြီး သူမ၏ ခြေလက်များကိုမူ တစ်ထည်တည်းဖြင့်သာ ကာကွယ်ပေးထားသည်။ သူမသည် အားနည်းနေသလော။ သို့ဆိုလျှင် သူမသည် ပိုမိုကြီးမားသော ဂရုစိုက်မှုကို လိုအပ်သည်။ သူမသည် အိမ်ထဲတွင် ပို၍နေရပြီး ထို့ကြောင့် အအေးမိခြင်းနှင့် မုန်တိုင်းဒဏ်မှ ကာကွယ်မှု နည်းပါးနေသလော။ သို့ဆိုလျှင် သူမသည် နှစ်ဆသော ဂရုစိုက်မှုကို လိုအပ်သည်။—The Health Reformer၊ ဇန်နဝါရီ ၁၊ ၁၈၇၃။

၆၃၃။ ကျွန်ုပ်တို့၏ မြို့ကြီးများတွင် စကားမပြောနိုင်သော တိရစ္ဆာန်များအပေါ် ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် အသင်းအဖွဲ့များကို ဖွဲ့စည်းထားကြသည်။ ထိုထက် ပိုမိုဝေးကွာသော နေရာသို့ သွားရောက်ခြင်းသည် ကောင်းပေမည်၊ ထို့ပြင် ထာဝရအသက်ကို ရရှိနိုင်စွမ်းရှိသော တာဝန်ခံနိုင်သော ဉာဏ်ပညာရှိသူများသည် စကားမပြောနိုင်သော တိရစ္ဆာန်များထက် ပိုမိုတန်ဖိုးရှိကြသောကြောင့်၊ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော ဖက်ရှင်၏ ပလ္လင်ပေါ်တွင် ၎င်းတို့အား ပူဇော်ရန်အတွက် မိမိတို့၏ ချစ်လှစွာသော မိန်းကလေးငယ်များကို ဝတ်ဆင်ပေးရာတွင် မိခင်များ၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်မှုကို ကာကွယ်ရန် အသင်းအဖွဲ့များ ပိုမိုလိုအပ်နေသည်။—The Health Reformer၊ ဇန်နဝါရီ ၁၊ ၁၈၇၃။

ဆေးဝါးများ

၆၃၄။ မိဘအများစုတွင် ကလေးများကို ဆေးဝါးများဖြင့် အမြဲတမ်း တိုက်ကျွေးလိုသော သဘောထား ရှိကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် အမြဲတမ်း ထောက်ပံ့မှု ရှိနေပြီး၊ အလွန်အမင်း စားသုံးခြင်း သို့မဟုတ် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အသေးစား နာမကျန်းမှု တစ်စုံတစ်ရာ ပေါ်ပေါက်လာသည့်အခါ ဆေးဝါးများကို ၎င်းတို့၏ လည်ချောင်းထဲသို့ လောင်းထည့်ကြပြီး၊ ၎င်းသည် ၎င်းတို့အား မကျေနပ်စေပါက ဆရာဝန်ကို ခေါ်ယူကြသည်...။ ကလေးသည် ဆေးအလွန်အမင်း သောက်သုံးရခြင်းဖြင့် သေဆုံးသွားရပြီး မိဘများသည် မိမိတို့၏ ကလေးများအတွက် လုပ်ဆောင်နိုင်သမျှ အားလုံးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီဟု မိမိကိုယ်ကို နှစ်သိမ့်ကြကာ ၎င်းတို့အား ကယ်တင်ရန် အလွန်အမင်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါလျက်နှင့် မည်ကြောင့် သေဆုံးရရမည်ကို အံ့သြနေကြသည်...။ ထိုကဲ့သို့သော ကလေးများ၏ ကျောက်တိုင်များပေါ်တွင် “ဆေးဝါးကုသမှုကြောင့် သေဆုံးသည်” ဟု ရေးထိုးထားသင့်သည်။—The Health Reformer၊ စက်တင်ဘာ ၁၊ ၁၈၆၆။

ကျောင်းများ

၆၃၅။ မိခင်အများစုသည် မိမိတို့၏ ကလေးများကို သင်ကြားရန် အချိန်မရှိဟု ခံစားကြရပြီး၊ ၎င်းတို့အား လမ်းမှ ဖယ်ရှားရန်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဆူညံသံနှင့် ဒုက္ခများကို ဖယ်ရှားရန်အတွက် ကျောင်းသို့ ပို့ဆောင်ကြသည်။ ကျောင်းခန်းသည် အားနည်းနေသော ဖွဲ့စည်းပုံများကို အမွေဆက်ခံခဲ့ကြသော ကလေးများအတွက် ခက်ခဲသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကျောင်းခန်းများသည် များသောအားဖြင့် ကျန်းမာရေးကို ရည်ညွှန်း၍ ဆောက်လုပ်ထားခြင်း မဟုတ်ဘဲ စျေးသက်သာမှုကို ရည်ညွှန်း၍ ဆောက်လုပ်ထားကြသည်။ အခန်းများကို ကလေးများအား ပြင်းထန်သော အအေးဒဏ်နှင့် မထိတွေ့စေဘဲ လိုအပ်သလို လေဝင်လေထွက် မရရှိနိုင်အောင် စီစဉ်ထားခြင်း မရှိပေ။ ထိုင်ခုံများကို ကလေးများ သက်တောင့်သက်သာ ထိုင်နိုင်ပြီး အဆုတ်နှင့် နှလုံး၏ ကျန်းမာသော လှုပ်ရှားမှုကို သေချာစေရန် ၎င်းတို့၏ ကြီးထွားလာနေသော ကိုယ်ခန္ဓာငယ်များကို သင့်လျော်သော အနေအထားတွင် ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ရန်အတွက် ရှားပါးစွာသာ ပြုလုပ်ပေးထားကြသည်။ ငယ်ရွယ်သော ကလေးများသည် ပုံစံတိုင်းသို့ ကြီးထွားလာနိုင်ကြပြီး သင့်လျော်သော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် ခန္ဓာကိုယ်၏ အနေအထား အလေ့အထများဖြင့် ကျန်းမာသော ပုံစံများကို ရရှိနိုင်ကြသည်။ ငယ်ရွယ်သော ကလေးများအနေဖြင့် အလုပ်များစွာသော အသက်ရှူသံများကြောင့် မသန့်ရှင်းဖြစ်နေသော လေကို ရှူရှိုက်ရင်း တစ်နေ့လျှင် သုံးနာရီမှ ငါးနာရီအထိ ခက်ခဲပြီး ပုံသဏ္ဌာန်မကျသော ခုံတန်းများပေါ်တွင် ကျောင်းခန်းထဲ၌ ထိုင်နေခြင်းသည် ၎င်းတို့၏ ကျန်းမာရေးနှင့် အသက်အတွက် ဖျက်ဆီးတတ်သည်။ အားနည်းသော အဆုတ်များ ထိခိုက်လာပြီး၊ စနစ်တစ်ခုလုံး၏ အာရုံကြောစွမ်းအင် ရရှိရာ ဦးနှောက်သည် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အင်္ဂါများ၏ ခွန်အားသည် ပင်ပန်းမှုကို ခံนနိုင်ရန် လုံလောက်စွာ မရင့်ကျက်သေးမီ တက်ကြွစွာ လှုပ်ရှားရန် ခေါ်ယူခံရခြင်းကြောင့် အားနည်းလာသည်။ ကျောင်းခန်းထဲတွင် အမျိုးမျိုးသော ရောဂါများအတွက် အခြေခံအုတ်မြစ်ကို သေချာပေါက် ချမှတ်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ သို့သော် အထူးသဖြင့် အင်္ဂါအားလုံးတွင် အသိမ်မွေ့ဆုံးဖြစ်သော ဦးနှောက်သည် အလွန်အမင်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းကြောင့် အမြဲတမ်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ရသည်။ ဤအရာသည် မကြာခဏ ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ဦးခေါင်းတွင် ရေစုခြင်းနှင့် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ရလဒ်များပါရှိသော တက်ခြင်းများကို ဖြစ်စေခဲ့သည်...။ ဤကဲ့သို့သော ကုသမှုကို ရှင်သန်နိုင်ရန်အတွက် ဖွဲ့စည်းပုံ၏ လုံလောက်သော အစွမ်းအထက် ရှိပုံရသော ကလေးများထဲတွင် ဤအရာ၏ သက်ရောက်မှုများကို တစ်သက်တာလုံး သယ်ဆောင်သွားကြသူများ အလွန်များပြားလှသည်။ ဦးနှောက်၏ အာရုံကြောစွမ်းအင်သည် အလွန်ပင် အားနည်းသွားပြီး ၎င်းတို့ ရင့်ကျက်လာပြီးနောက်ပိုင်းတွင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်ခန်းများစွာကို ခံနိုင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ပေ။ ဦးနှောက်၏ သိမ်မွေ့သော အင်္ဂါအချို့၏ စွမ်းအားသည် ကုန်ဆုံးသွားပုံ ရသည်...။ ကလေးတစ်ဦး၏ အသက်၏ ပထမ ခြောက်နှစ် သို့မဟုတ် ခုနစ်နှစ်အတွင်းတွင် ဉာဏ်ရည်ထက် ၎င်း၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လေ့ကျင့်သင်ကြားမှုအပေါ် အထူးအာရုံစိုက်သင့်သည်။ ဤကာလနောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွဲ့စည်းပုံ ကောင်းမွန်ပါက နှစ်မျိုးစလုံး၏ ပညာရေးသည် အာရုံစိုက်မှုကို ရရှိသင့်သည်...။ မိဘများ၊ အထူးသဖြင့် မိခင်များသည် ထိုကဲ့သို့သော ကလေးငယ်များ၏ စိတ်များကို တစ်ဦးတည်းသော ဆရာများ ဖြစ်သင့်သည်။ ၎င်းတို့သည် စာအုပ်များမှ ပညာမသင်ကြားသင့်ပေ။ ကလေးများသည် များသောအားဖြင့် သဘာဝ၏ အရာများကို သင်ယူရန် စူးစမ်းလိုစိတ် ရှိကြလိမ့်မည်။ ၎င်းတို့သည် မြင်ရကြားရသော အရာများနှင့် ပတ်သက်၍ မေးခွန်းများ မေးမြန်းကြမည်ဖြစ်ပြီး၊ မိဘများသည် ဤမေးမြန်းမှုငယ်များကို သင်ကြားပေးရန်နှင့် စိတ်ရှည်စွာ ဖြေကြားရန် အခွင့်အရေးကို အသုံးချသင့်သည်။—How to Live 2:42, 44။

မိခင်ဘဝ၏ သန့်ရှင်းရေး

၆၃၆။ မိခင်များ၏ ကလေးများ မမွေးဖွားမီ အမျိုးသမီးတစ်ဦး၏ အသက်တာတွင် မည်သည့် ကွာခြားမှုမျှ မပြုလုပ်ခြင်းသည် ယေဘုယျအားဖြင့် ကျူးလွန်လေ့ရှိသော အမှားတစ်ခု ဖြစ်သည်။—Testimonies for the Church 2:381။

၆၃၇။ လွန်ခဲ့သော မျိုးဆက်များတွင် မိခင်များသည် မိမိတို့၏ တည်ရှိမှုဥပဒေများနှင့် ပတ်သက်၍ မိမိတို့ကိုယ်တိုင် အသိပေးခဲ့ကြမည်ဆိုပါက ၎င်းတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာ ခွန်အားအပြင် ၎င်းတို့၏ ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်နှင့် ၎င်းတို့၏ ဦးနှောက်စွမ်းရည်များသည် ၎င်းတို့၏ သားသမီးများတွင် ကြီးမားသော အတိုင်းအတာဖြင့် ကိုယ်စားပြုလိမ့်မည် ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့ နားလည်ခဲ့ကြလိမ့်မည်။ အလွန်အမင်း ပါဝင်ပတ်သက်နေသော ဤအធာနှင့် ပတ်သက်၍ ၎င်းတို့၏ မသိနားမလည်ခြင်းသည် ရာဇဝတ်မှု မြောက်ပေသည်။ အမျိုးသမီးများစွာတို့သည် မိခင်များ မဖြစ်သင့်ခဲ့ကြပေ။ ၎င်းတို့၏ သွေးများသည် ၎င်းတို့၏ မိဘများထံမှ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ၎င်းတို့၏ ဂျုံကြမ်းစားသုံးမှု အလေ့အထကြောင့် တိုးပွားလာသော scrofula ရောဂါဖြင့် ပြည့်နှက်နေခဲ့သည်။ ဉာဏ်ရည်သည် တိရစ္ဆာန် အစားအသောက် ဆန္ဒများကို ဝန်ဆောင်မှုပေးရန်အတွက် ကျဆင်းသွားပြီး ကျေးကျွန်ဖြစ်သွားခဲ့ရကာ ထိုကဲ့သို့သော မိဘများမှ မွေးဖွားလာသော ကလေးများသည် ဆင်းရဲဒုက္ခ ခံစားနေရသူများ ဖြစ်ကြပြီး လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အသုံးဝင်မှု နည်းပါးကြသည်...။ ကိုယ်ကျင့်တရား စံနှုန်းကို မြှင့်တင်ရာတွင် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအပေါ် အကျိုးပြုသော လွှမ်းမိုးမှု ရှိခဲ့ကြမည့် ဇနီးများနှင့် မိခင်များသည် အိမ်တွင်း စောင့်ရှောက်မှုများ အလွန်အမင်း များပြားခြင်းကြောင့်၊ ဖက်ရှင်ကျပြီး ကျန်းမာရေးကို ဖျက်ဆီးတတ်သော ချက်ပြုတ်သည့် ပုံစံကြောင့်၊ နှင့် မကြာခဏ ကလေးမွေးဖွားခြင်း၏ အကျိုးဆက်ကြောင့် လူ့အသိုင်းအဝိုင်းအတွက် ဆုံးရှုံးသွားခဲ့ကြရသည်။ ၎င်းတို့သည် မလိုအပ်သော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံစားရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရကြပြီး၊ အသက်စွမ်းရည် အရင်းအမြစ်များအပေါ် အလွန်အမင်း ကြီးမားသော ဆွဲထုတ်မှုကြောင့် ဖွဲ့စည်းပုံ ပျက်စီးသွားခဲ့ပြီး ဦးနှောက်သည် အားနည်းသွားခဲ့ရသည်...။ မိခင်သည် သူမ၏ သားသမီးများ မမွေးဖွားမီတွင် အနာဂတ် မျိုးဆက်များအတွက် စရိုက်လက္ခဏာ၏ အမှတ်အသားကို ပေးဆောင်နေကြောင်း သဘောပေါက်လျက် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်မှုကို အမြဲတမ်း ပိုင်ဆိုင်ခဲ့မည်ဆိုပါက လက်ရှိ လူ့အသိုင်းအဝိုင်း၏ အနေအထားသည် လက်ရှိအချိန်ကဲ့သို့ စရိုက်လက္ခဏာတွင် ဤမျှလောက် ကျဆင်းသွားမည် မဟုတ်ပေ။ မိခင်ဖြစ်လာတော့မည့် အမျိုးသမီးတိုင်းသည် မည်သည့် ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရှိနေစေကာမူ၊ ဤဦးတည်ချက်ဖြင့် သူမ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများ အားလုံးအတွက် သူမ၏ သားသမီးများ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာသာမက ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ စရိုက်လက္ခဏာတွင်ပါ ဆယ်ဆ တိုးမြག་ ပြန်လည်ပေးဆပ်ခံရမည်ကို သိရှိလျက် ပျော်ရွှင်ကြည်နူးဖွယ်ကောင်းပြီး စိတ်ကျေနပ်မှုရှိသော စိတ်နေသဘောထားကို အမြဲတမ်း အားပေးသင့်သည်။—How to Live 2:37, 38။

၆၃၈။ မိခင်၏ ပတ်ဝန်းကျင်သည် နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းပြီး ပျော်ရွှင်စရာကောင်းစေရန်အတွက် ကြီးမားသော ဂရုစိုက်မှုကို ပြုလုပ်ရမည်...။ ကလေးများကို မွေးဖွားနေစဉ်အတွင်း အမျိုးသမီးအချို့အား တိရစ္ဆာန်ရုံရှိ တိရစ္ဆာန်များကို ဂရုစိုက်သကဲ့သို့ ဂရုစိုက်မှု၏ တစ်ဝက်မျှပင် မလုပ်ဆောင်ကြပေ။—Testimonies for the Church 2:383။

ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေသော မိခင်များ

၆၃၉။ မိခင်သည် ကလေးများ မမွေးဖွားမီ အခြေအနေများစွာတွင် စောစောစီးစီးနှင့် ညဉ့်နက်သည်အထိ အလုပ်ကြိုးစားရန်၊ သူမ၏ သွေးများကို ပူနွေးစေရန် ခွင့်ပြုခံရသည်...။ သူမ၏ ခွန်အားကို ကြင်နာစွာ ချစ်မြတ်နိုးသင့်သည်...။ သူမ၏ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများနှင့် စောင့်ရှောက်မှုများမှာ ရှားပါးစွာသာ လျော့ပါးသွားပြီး သူမအတွက် အခြားအရာများထက် အနားယူရမည့် အချိန်ဖြစ်သင့်သော ထိုကာလသည် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် တွေဝေခြင်းတို့ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ကာလတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ သူမဘက်မှ အလွန်အမင်း ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကြောင့် သူမသည် သဘာဝက ၎င်းအတွက် ပြင်ဆင်ပေးထားသော အာဟာရကို သူမ၏ သားသမီးထံမှ နုတ်ယူလိုက်ပြီး သူမ၏ ကိုယ်ပိုင်သွေးများကို ပူနွေးစေခြင်းဖြင့် ကလေးအား မကောင်းသော သွေးအရည်အသွေးကို ပေးအပ်သည်။ သားသမီးသည် ၎င်း၏ အသက်စွမ်းရည်၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွန်အားများ ဆုံးရှုံးသွားရသည်။—How to Live 2:33။

မိခင်၏ အလုပ်လွန်ကဲမှုက ကလေးငယ်အပေါ် သက်ရောက်မှု

၆၄၀။ မိခင်အများစုသည် မိမိတို့၏ ကလေးများကို နို့တိုက်နေစဉ်အတွင်း အလုပ်လွန်ကဲရန်နှင့် ချက်ပြုတ်ရာတွင် သွေးများ ပူနွေးလာစေရန် ခွင့်ပြုခံခဲ့ရကြပြီး၊ နို့စို့ကလေးသည် မိခင်၏ ရင်ဘတ်မှ ဖျားနာနေသော အာဟာရဖြင့်သာမက ၎င်း၏ သွေးသည်လည်း မိခင်၏ ကျန်းမာရေးနှင့် မညီညွတ်သော အစားအသောက်ကြောင့် အဆိပ်သင့်သွားခဲ့ရသည်...။ ကလေးငယ်သည်လည်း မိခင်၏ စိတ်၏ အနေအထားကြောင့် ထိခိုက်ခံရမည် ဖြစ်သည်။ သူမသည် မပျော်မရွှင်ဖြစ်နေပါက၊ အလွယ်တကူ စိတ်လှုပ်ရှားနေပါက၊ စိတ်တိုလွယ်နေပါက၊ စိတ်ဆိုးဒေါသထွက်မှုများကို ထုတ်ဖော်နေပါက မိခင်ထံမှ ကလေးငယ် ရရှိသော အာဟာရသည် ထိခိုက်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ များသောအားဖြင့် ဗိုက်နာခြင်း၊ တက်ခြင်းများကို ဖြစ်စေကာ အချို့သော ဖြစ်ရပ်များတွင် တက်ခြင်းများကို ဖြစ်စေသည်။—How to Live 2:39။

အာဟာရ

၆၄၁။ ဤအရေးကြီးသော ကာလတွင် မိခင်၏ အလုပ်ကို ပေါ့ပါးစေသင့်သည်။ သူမ၏ စနစ်အတွင်းတွင် ကြီးမားသော ပြောင်းလဲမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ၎င်းသည် သွေးပမာဏ ပိုမိုလိုအပ်ပြီး ထို့ကြောင့် သွေးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲရန် အာဟာရအရှိဆုံး အရည်အသွေးရှိသော အစားအစာ တိုးပွားမှု လိုအပ်သည်။ သူမတွင် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာ ပေါများစွာ မရှိပါက သူမ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခွန်အားကို ထိန်းသိမ်းရန် မဖြစ်နိုင်ပါ၊ နှင့် သူမ၏ သားသမီးသည် အသက်စွမ်းရည် ဆုံးရှုံးသွားရသည်...။ သားသမီးအနေဖြင့် စနစ်ကို အာဟာရဖြစ်စေရန် ကောင်းသော သွေးအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲနိုင်သော အစားအစာကို အသုံးချရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်မှု ရှိလိမ့်မည်...။ မိခင်၏ အသက်စွမ်းရည်အပေါ် ထပ်ဆောင်း ဆွဲထုတ်မှုကို စဉ်းစားပြီး ပြင်ဆင်ပေးရမည်။—Testimonies for the Church 2:381, 382။

ပြောင်းလဲတတ်သော အစားအသောက် ဆန္ဒ

၆၄၂။ သို့သော် အခြားတစ်ဖက်တွင် အမျိုးသမီးများသည် ၎င်းတို့၏ အထူး အနေအထားကြောင့် အစားအသောက် ဆန္ဒကို လွတ်လပ်စွာ လုပ်ဆောင်ခွင့်ပြုနိုင်သည်ဟူသော အယူအဆမှာ ထုံးစံအပေါ် အခြေခံထားသော်လည်း အသံထွက်ကောင်းသော ဆင်ခြင်တုံတရားပေါ်တွင် အခြေခံမထားသော မှားယွင်းမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤအနေအထားရှိ အမျိုးသမီးများ၏ အစားအသောက် ဆန္ဒသည် ပြောင်းလဲတတ်သည်၊ မတည်မငြိမ်ဖြစ်သည်၊ နှင့် ကျေနပ်စေရန် ခက်ခဲသည်၊ နှင့် ထိုကဲ့သို့သော အစားအစာသည် သူမ၏ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် အာဟာရကို ပေးစွမ်းနိုင်ခြင်း ရှိမရှိနှင့် ကလေး၏ ကြီးထွားမှုအတွက် ဆင်ခြင်တုံတရားကို မတိုင်ပင်ဘဲ သူမ စိတ်ကူးယဉ်သမျှ မည်သည့်အရာကိုမဆို ရရှိရန် ထုံးစံက ခွင့်ပြုထားသည်။ အစားအစာသည် အာဟာရရှိသင့်သော်လည်း စိတ်လှုပ်ရှားစေသော အရည်အသွေးရှိရန် မလိုအပ်ပါ။ ထုံးစံက သူမသည် အသားများ၊ အချဉ်ဖောက်ထားသော အစားအစာများ၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်ပါသော အစားအစာများ သို့မဟုတ် အမွှေးအကြိုင်မုန့်များကို လိုချင်ပါက သူမအား ရရှိစေပါ၊ အစားအသောက် ဆန္ဒ တစ်ခုတည်းကိုသာ တိုင်ပင်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ ဤအရာသည် ကြီးမားသော အမှားတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကြီးမားသော အန္တရာယ်ကို ဖြစ်စေသည်။ အန္တရာယ်ကို ခန့်မှန်း၍ မရနိုင်ပါ။ အစားအစာ၏ ရိုးရှင်းမှုနှင့် စားသုံးသော အစားအစာ၏ အရည်အသွေးနှင့် ပတ်သက်၍ အထူးဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်မှု အချိန်အခါ ရှိဖူးပါက ၎င်းသည် ဤအရေးကြီးသော ကာလပင် ဖြစ်သည်။ အခြေခံမူကို ပိုင်ဆိုင်ပြီး ကောင်းမွန်စွာ သင်ကြားပေးထားသော အမျိုးသမီးများသည် ဤအချိန်တွင် အခြားသော အချိန်များအားလုံးထက် အစားအစာ၏ ရိုးရှင်းမှုမှ ဖယ်ရှားသွားကြမည် မဟုတ်ပေ။ ၎င်းတို့သည် အခြားသော အသက်တာတစ်ခုသည် မိမိတို့အပေါ် မူတည်နေကြောင်း စဉ်းစားကြမည်ဖြစ်ပြီး မိမိတို့၏ အလေ့အထအားလုံးတွင်၊ အထူးသဖြင့် အစားအသောက်တွင် ဂရုစိုက်ကြလိမ့်မည်။—Testimonies for the Church 2:382။

၆၄၃။ မိခင်သည် ရယူရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရသော အစားအစာမှ သူမသည် ကောင်းသော သွေးအရည်အသွေးကို မပေးဆောင်နိုင်ခဲ့ပါ၊ ထို့ကြောင့် ရောဂါဝေဒနာများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ကလေးများကို မွေးဖွားပေးခဲ့သည်။—Testimonies for the Church 2:379။

အဝတ်အစား

၆၄၄။ သူမ၏ အဝတ်အစားသည်လည်း အာရုံစိုက်မှုကို လိုအပ်သည်။ ခန္ဓာကိုယ်ကို အအေးမိခြင်း ခံစားချက်မှ ကာကွယ်ရန် ဂရုစိုက်ရမည်။ သူမသည် လုံလောက်သော အဝတ်အစား၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက် အသက်စွမ်းရည်ကို မျက်နှာပြင်ဆီသို့ မလိုအပ်ဘဲ မခေါ်ဆောင်သင့်ပါ...။ မိခင်နှင့် ကလေး၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုသည် ကောင်းမွန်ပြီး နွေးထွေးသော အဝတ်အစားနှင့် အာဟာရပြည့်ဝသော အစားအစာ ထောက်ပံ့မှုအပေါ် များစွာ မူတည်သည်။—Testimonies for the Church 2:382။

၆၄၅။ ကလေးအများစုသည် မိခင်၏ စားသုံးမှုနှင့် ဝတ်ဆင်မှုဆိုင်ရာ မှားယွင်းသော အလေ့အထများကြောင့် scrofula ရောဂါဖြင့် ညစ်ညမ်းနေသော သွေးများဖြင့် မွေးဖွားလာကြသည်။ ယခုအခါ ဖြစ်ပေါ်နေသော ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျမှု အများစုသည် ဖက်ရှင်ကျကျ ဝတ်ဆင်မှုအပေါ် ယေဘုယျအားဖြင့် ခြေရာခံနိုင်သည်။—The Health Reformer၊ နိုဝင်ဘာ ၁၊ ၁၈၇၁။

လူနာခန်း၏ သန့်ရှင်းရေး

၆၄၆။ ကျန်းမာရေးအတွက် ကျွန်ုပ်တို့ဘက်မှ လုပ်ဆောင်နိုင်သမျှ အားလုံးကို လုပ်ဆောင်ကြသည့်အခါ၊ ထိုအခါမှသာ ကောင်းချီးမင်္ဂလာရလဒ်များ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်နိုင်ကြပြီး၊ ကျန်းမာရေးကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို ကောင်းချီးပေးရန် ဘုရားသခင်ကို ယုံကြည်ခြင်းဖြင့် တောင်းဆိုနိုင်ကြသည်။—How to Live ၄:၆၄။

၆၄၇။ သန့်စင်သော ရေနှင့် သန့်စင်သော လေ မရှိခြင်းကြောင့် သေဆုံးခဲ့ကြရသူ သောင်းနှင့်ချီ ရှိခဲ့ပြီး၊ ၎င်းတို့သည် အသက်ရှင်ခဲ့ကြနိုင်ခဲ့ကြသည်...။ ဤကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို ၎င်းတို့သည် ကျန်းမာလာစေရန်အတွက် လိုအပ်သည်။ ၎င်းတို့သည် အသိပညာ ရရှိလာကြမည်ဆိုပါက၊ ဆေးဝါးကို တစ်ဦးတည်း ထားရှိကြမည်ဆိုပါက၊ နှင့် အပြင်ဘက် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် နွေရာသီရော ဆောင်းရာသီပါ အိမ်ထဲရှိ လေထုနှင့် ရင်းနှီးကျွမ်းဝင်လာကြမည်ဆိုပါက၊ နှင့် သောက်သုံးရန်နှင့် ရေချိုးရန် ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် ပျော့ပျော်သော ရေကို အသုံးပြုကြမည်ဆိုပါက၊ ၎င်းတို့သည် ဆင်းရဲဒုက္ခ ဆွဲငင်နေသော ဘဝတစ်ခုကို ကုန်ဆုံးစေမည့်အစား နှိုင်းယှဉ်ချက်အရ ကျန်းမာပျော်ရွှင်ကြလိမ့်မည်။—How to Live ၄:၅၆။

၆၄၈။ ကျန်းမာနေသူများသည် အလင်းရောင်နှင့် လေထု၏ ကောင်းချီးမင်္ဂလာကို လိုအပ်ကြပြီး ကျန်းမာနေစေရန်အတွက် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း အလေ့အထများကို လိုအပ်ကြပါက၊ လူနာများသည် ၎င်းတို့၏ အားနည်းနေသော အနေအထားနှင့် အချိုးကျကျ ပိုမိုကြီးမားသော လိုအပ်ချက် ရှိနေကြသည်။—How to Live ၄:၆၀။

လေဝင်လေထွက်

၆၄၉။ လူနာခန်းကို အစကတည်းက သင့်လျော်စွာ လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ပြုလုပ်ထားရန်မှာ အကြီးမားဆုံးသော အရေးပါမှု ရှိသည်။ ဤအရာသည် ဝေဒနာခံစားနေရသူများအတွက် အကျိုးရှိစေမည်ဖြစ်ပြီး လူနာခန်းထဲတွင် အချိန်အတန်ကြာအောင် ဆက်လက်နေရန် အတင်းအကျပ် ခိုင်းစေခံရသူများကို ကျန်းမာစေရန် ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်လည်း အလွန်ပင် လိုအပ်သည်။—How to Live ၄:၅၄။

၆၅၀။ ကောင်းကင်ယံ၏ သန့်စင်သော လေကို ဖယ်ထုတ်ထားသော လူနာခန်းတွင် အရင်းအမြစ် ရှိကြသည့် ဝမ်းနည်းဖွယ် ဆိုးသွမ်းမှုများ စာရင်းရှည်ကြီး ရှိသည်။ ဤအဆိပ်သင့်သော လေထုကို ရှူရှိုက်သူ အားလုံးသည် မိတို့၏ တည်ရှိမှုဥပဒေများကို ချိုးဖောက်ကြပြီး ပြစ်ဒဏ်ကို ခံစားရမည် ဖြစ်သည်။—How to Live ၄:၅၈။

၆၅၁။ လူနာခန်းထဲရှိ အသက်စွမ်းရည် လေထု၏ အသက်ရှူသံတိုင်းသည် အကြီးမားဆုံးသော တန်ဖိုးရှိသည်၊ သို့သော် လူနာအများစုသည် ဤအချက်နှင့် ပတ်သက်၍ အလွန်ပင် မသိနားမလည်ကြပေ။ ၎င်းတို့သည် အလွန်အမင်း စိတ်ဓာတ်ကျနေကြပြီး ပြဿနာက ဘာလဲဆိုတာကို မသိကြပေ။ ၎င်းတို့၏ အခန်းထဲမှ သန့်စင်သော လေကြောင်းတစ်ခုသည် ၎င်းတို့အပေါ် ပျော်ရွှင်ဖွယ်ကောင်းပြီး တက်ကြွစေသော လွှမ်းမိုးမှု ရှိလိမ့်မည်...။ လူနာခန်းသည် ဖြစ်နိုင်ပါက နေ့ရောညပါ လေကြောင်းတစ်ခု ရှိသင့်သည်။ လေကြောင်းသည် လူနာပေါ်သို့ တိုက်ရိုက် မရောက်ရှိသင့်ပါ။—How to Live ၄:၅၉။

၆၅၂။ နှစ်လိုဖွယ်ကောင်းသော ရာသီဥတုတွင် လူနာများကို လေကောင်းလေသန့် ပေါများစွာ ရရှိခြင်းမှ မည်သည့်အခြေအနေတွင်မျှ မနုတ်ယူသင့်ပါ...။ လေကောင်းလေသန့်သည် ဆေးဝါးထက် လူနာများအတွက် ပိုမိုအကျိုးရှိကြောင်း သက်သေပြမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ အစားအစာထက် ပိုမိုအရေးကြီးသည်။ ၎င်းတို့သည် အစားအစာ မပါဘဲထက် လေကောင်းလေသန့် မပါဘဲ ပိုမိုကောင်းမွန်လာမည်ဖြစ်ပြီး ပိုမိုစောစီးစွာ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာကြလိမ့်မည်...။ ၎င်းတို့၏ အခန်းများသည် လေကြောင်းများ တိုက်ရိုက်မရောက်ရှိဘဲ ပြတင်းပေါက်များ သို့မဟုတ် တံခါးများကို အခန်းထဲတွင် ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန်အတွက် အမြဲတမ်း ဆောက်လုပ်ထားမည် မဟုတ်ပါ၊ နှင့် အအေးမိရန် ၎င်းတို့အား ထጋစ်ပြရန် ဖြစ်သည်။ ထိုကဲ့သို့သော အခြေအနေမျိုးတွင် ပြတင်းပေါက်များနှင့် တံခါးများကို ကပ်လျက် အခန်းတစ်ခန်းတွင် ဖွင့်လှစ်သင့်ပြီး ထို့ကြောင့် လေကောင်းလေသန့်ကို လူနာများ နေထိုင်ရာ အခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်စေသင့်သည်။—How to Live ၄:၅၅။

၆၅၃။ အခြားသော နည်းလမ်းကို မဖန်တီးနိုင်ပါက လူနာခန်း၊ အိပ်ရာနှင့် အိပ်ရာခင်းများကို လေဝင်လေထွက်ဖြင့် သန့်စင်နေစဉ်အတွင်း ဖြစ်နိုင်ပါက လူနာကို အခြားအခန်းတစ်ခန်းနှင့် အခြားအိပ်ရာတစ်ခုသို့ ပြောင်းရွှေ့သင့်သည်။—How to Live ၄:၆၀။

အပူချိန်

၆၅၄။ လူနာခန်းထဲတွင် အပူချိန် တူညီမှု ရှိခြင်းသည် လူနာအတွက် ကြီးမားသော တန်ဖိုးရှိသည်။ ဤအရာကို အစောင့်အရှောက်များ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ပေါ်တွင် ချန်ထားခဲ့မည်ဆိုပါက ၎င်းတို့သည် မှန်ကန်သော အပူချိန်၏ အကောင်းဆုံး ဆုံးဖြတ်သူများ မဖြစ်နိုင်သောကြောင့် အမြဲတမ်း မှန်ကန်စွာ မဆုံးဖြတ်နိုင်ပါ။ အချို့သော လူများသည် အခြားသူများထက် အပူချိန် ပိုမိုလိုအပ်ကြပြီး အခြားသူတစ်ဦးအတွက် မသက်မသာ ပူနွေးမည့် အခန်းတွင် သက်တောင့်သက်သာ ရှိကြလိမ့်မည်။ ဤသူများအနက်မှ တစ်ဦးချင်းစီသည် သင့်လျော်သော အပူချိန်ဆိုင်ရာ မိမိတို့၏ အယူအဆများနှင့် ကိုက်ညီစေရန် မီးဖိုများကို စီစဉ်ရန် လွတ်လပ်ခွင့် ရှိကြမည်ဆိုပါက လူနာခန်းထဲရှိ လေထုသည် ပုံမှန်မဟုတ်ဘဲ အခြားမည်သည့်အရာမဆို ဖြစ်လိမ့်မည်...။ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စောင့်ကြည့်မှုများကြောင့် အိပ်ရေးပျက်နေကြပြီး လူနာခန်းတွင် စောင့်ရှောက်ရန် ညဘက်တွင် အိပ်ပျော်နေရာမှ ရုတ်တရက် နိုးထလာကြသော လူနာများ၏ မိတ်ဆွေများ သို့မဟုတ် အစောင့်အရှောက်များသည် အအေးမိရန် လွယ်ကူကြသည်။ ထိုကဲ့သို့သော သူများသည် လူနာခန်း၏ ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်သော အပူချိန်၏ မှန်ကန်သော သာမိုမီတာများ မဟုတ်ကြပေ။ ဤအရာများသည် အသေးစား အကောင့်တစ်ခုကဲ့သို့ ပေါ်လာနိုင်သော်လည်း ၎င်းတို့သည် လူနာများ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုနှင့် အလွန်ပင် သက်ဆိုင်နေသည်။ အခြေအနေအများစုတွင် လူနာခန်း၏ အပူချိန် အလွန်အမင်း ပြောင်းလဲမှုများကြောင့် အသက်အန္တရာယ် ထိခိုက်ခဲ့ရသည်။—How to Live ၄:၅၄, ၅၅။

၆၅၅။ ပြင်းထန်သော အဖျားများ တက်နေစဉ်အတွင်း အအေးမိရန် အန္တရာယ် အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ သို့သော် အကျပ်အတည်း ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အဖျား ကျဆင်းလာသည့်အခါ အထူးဂရုစိုက်ရန် လိုအပ်သည်။ ထိုအခါတွင် စနစ်အတွင်းရှိ အသက်စွမ်းရည်ကို ထိန်းသိမ်းရန် အဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်ပေမည်—How to Live ၄:၆၀။

၆၅၆။ အသက်စွမ်းရည် ဆုံးရှုံးနေသော ပူနွေးပြီး ဖိနှိပ်ခံထားရသော လေထုသည် ထိလွယ်ရှလွယ်သော ဦးနှောက်ကို ထုံထိုင်းစေသည်။—Testimonies for the Church 1:702။

သန့်ရှင်းရေး

၆၅၇။ အဖျားရောဂါများသည် မိသားစုတစ်ခုထဲသို့ ဝင်ရောက်လာမည်ဆိုပါက တစ်ဦးထက်ပိုသူများသည် များသောအားဖြင့် တူညီသော အဖျားရောဂါကို ခံစားရတတ်သည်။ မိသားစု၏ အလေ့အထများသည် မှန်ကန်မည်ဆိုပါက ဤအရာသည် ဖြစ်ရန် မလိုအပ်ပါ။ ၎င်းတို့၏ အစားအသောက်သည် ဖြစ်သင့်သည်အတိုင်း ဖြစ်မည်ဆိုပါက၊ နှင့် ၎င်းတို့သည် သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်း အလေ့အထများကို လိုက်နာကြပြီး လေဝင်လေထွက် လိုအပ်မှုကို သဘောပေါက်ကြမည်ဆိုပါက အဖျားရောဂါသည် မိသားစု၏ အခြားသော အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးဆီသို့ ပျံ့နှံ့ရန် မလိုအပ်ပေ။ အဖျားရောဂါများသည် မိသားစုများတွင် ပျံ့နှံ့နေပြီး အစောင့်အရှောက်များကို ထጋစ်ပြရန် ဖြစ်ရသည့် အကြောင်းရင်းမှာ လူနာခန်းကို သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းနှင့် သင့်လျော်သော လေဝင်လေထွက်တို့ဖြင့် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေသော ရောဂါပိုးမွှားများ ကင်းစင်အောင် မထားရှိသောကြောင့် ဖြစ်သည်။—How to Live ၄:၅၇။

၆၅၈။ လူများစွာတို့သည် ပုပ်ပွနေသော ဟင်းသီးဟင်းရွက် အညစ်အကြေးများကို ၎င်းတို့၏ ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ကျန်ရစ်စေကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ဤအရာများ၏ သက်ရောက်မှုများကို သတိမပြုမိကြပေ။ ဤပုပ်ပွနေသော ပစ္စည်းများမှ လေထုကို အဆိပ်ဖြစ်စေသော အနံ့ဆိုးများ အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေသည်၊ မသန့်ရှင်းသော လေထုကို ရှူရှိုက်ခြင်းဖြင့် သွေးသည် အဆိပ်သင့်သွားကာ အဆုတ်များ ထိခိုက်လာပြီး စနစ်တစ်ခုလုံး ရောဂါဖြစ်ပွားရသည်။ ဤပုပ်ပွနေသော ပစ္စည်းများကြောင့် ထိခိုက်ခံရသော လေထုကို ရှူရှိုက်ခြင်းဖြင့် ဖော်ပြပါ ဖော်ပြချက်幾乎 အားလုံး၏ ရောဂါသည် ဖြစ်ပွားရလိမ့်မည်။—How to Live ၄:၆၁။

တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်ခြင်း

၆၅၉။ လူနာခန်းထဲတွင် မလိုအပ်သော ဆူညံသံနှင့် စိတ်လှုပ်ရှားမှု အားလုံးကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပြီး အိမ်တစ်လုံးလုံးကို တတ်နိုင်သမျှ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ ထထားသင့်သည်။ မသိနားမလည်ခြင်း၊ မေ့လျော့ခြင်းနှင့် ပေါ့ဆမှုတို့သည် ဆင်ခြင်တုံတရားရှိပြီး တွေးခေါ်တတ်သော အစောင့်အရှောက်များထံမှ သင့်လျော်သော စောင့်ရှောက်မှုကို ရရှိခဲ့ကြမည်ဆိုပါက အသက်ရှင်ခဲ့ကြနိုင်ခဲ့ကြမည့် သူများစွာတို့၏ အသက်ကို သေဆုံးစေခဲ့သည်။ တံခါးများကို ကြီးမားသော ဂရုစိုက်မှုဖြင့် ဖွင့်ပိတ်သင့်ပြီး အစောင့်အရှောက်များသည် အလျင်စလိုမလုပ်ဘဲ တည်ငြိမ်ကာ မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်သူများ ဖြစ်သင့်သည်။—How to Live ၄:၅၉။

၆၆၀။ ညဘက်တွင် အစောင့်များ ထားရှိသည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အလေ့အထကြောင့် လူနာများအတွက် ကြီးမားသော ထိခိုက်မှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ အကျပ်အတည်း ဖြစ်သည့် အခြေအနေများတွင် ဤအရာသည် လိုအပ်နိုင်သည်၊ သို့သော် ဤအလေ့အထကြောင့် လူနာအတွက် ကောင်းကျိုးထက် ဆိုးကျိုးက ပိုများနေသည့် အခြေအနေများ မကြာခဏ ရှိတတ်သည်...။ အစောင့်တစ်ဦးတည်းပင်လျှင် လူနာကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေမည့် အနည်းနှင့်အများ လှုပ်ရှားမှုကို ဖြစ်စေလိမ့်မည်။ သို့သော် အစောင့် နှစ်ဦး ရှိနေသည့်အခါတွင် ၎င်းတို့သည် များသောအားဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး စကားပြောဆိုကြလေ့ရှိပြီး၊ တစ်ခါတစ်ရံ ကျယ်လောင်စွာ ဖြစ်သော်လည်း၊ ပိုမိုမကြာခဏဆိုသလို တိုးတိုးလေး ပြောဆိုကြလေ့ရှိပြီး၊ ၎င်းသည် ကျယ်လောင်စွာ ပြောဆိုခြင်းထက် လူနာ၏ အာရုံကြောများကို ပိုမိုစမ်းသပ်စေပြီး စိတ်လှုပ်ရှားစေသည်...။ လူနာများကို စောင့်ရှောက်သူများသည် ဖြစ်နိုင်ပါက ကပ်လျက်အခန်းတစ်ခန်းတွင် နေထိုင်ရင်း ညအချိန်တစ်လျှောက်လုံး တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်စွာ အနားယူနိုင်ရန် ၎င်းတို့အား ချန်ထားခဲ့သင့်သည်...။ လူနာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တိတ်ဆိတ်ပြီး အနှောင့်အယှက်မရှိသော အနားယူမှုကို လိုအပ်နေချိန်တွင် ၎င်းတို့နှင့် စကားစမြည်ပြောဆိုကာ မတူညီသော စကားပြောဆိုမှု အကြောင်းအရာများကို မိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့အား ပင်ပန်းစေမည့် လာရောက်လည်ပတ်သူများနှင့် ဧည့်သည်များစွာတို့ဖြင့် အလွန်အမင်း ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး ဖြစ်စေကြသည်...။ ယဉ်ကျေးမှုအရ လူနာထံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ရန် လူများစွာကို ဦးဆောင်သွားစေသော ကြင်နာမှုမှာ မှားယွင်းသော ကြင်နာမှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ လာရောက်လည်ပတ်သူများကို လက်ခံရရှိပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် အိပ်ရေးပျက်ပြီး ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်သော ညတစ်ညကို မကြာခဏ ကုန်ဆုံးစေခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အနည်းနှင့်အများ စိတ်လှုပ်ရှားခဲ့ကြရပြီး တုံ့ပြန်မှုသည် ၎င်းတို့၏ အားနည်းပြီးသား အစွမ်းအထက်များအတွက် အလွန်အမင်း ကြီးမားနေခဲ့ပြီး၊ ဤခေတ်မီဆန်းပြားသော ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများ၏ ရလဒ်အနေဖြင့် ၎င်းတို့သည် အလွန်အန္တရာယ်ရှိသော အနေအထားများထဲသို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့ကြရကာ တွေးခေါ်တတ်သော သတိတရား ကင်းမဲ့မှုကြောင့် အသက်များ ပေးဆပ်ခဲ့ရသည်...။ အခြေအနေအများစုတွင် ဤခေတ်မီဆန်းပြားသော ဖုန်းခေါ်ဆိုမှုများသည် နာမကျန်းဖြစ်နေသူ ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာချိန်တွင် စကေးကို လှည့်ပြောင်းပေးခဲ့ကြပြီး ဟန်ချက်ညီမှုက ၎င်းတို့အား သေဆုံးသည်အထိ နှိမ်နင်းခဲ့သည်။ မိမိတို့ကိုယ်ကို အသုံးဝင်အောင် မလုပ်ဆောင်နိုင်သူများသည် လူနာထံသို့ လာရောက်လည်ပတ်ခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ သတိထားသင့်သည်။—How to Live ၄:၅၈။